Ⲡⲓϫⲱⲙ Ⲉⲑⲟⲩⲁⲃ

Genesis

Exodus

Leviticus

Numbers

Deuteronomy

Joshua

Judges

Ruth

First Samuel

Second Samuel

First Kings

Second Kings

First Chronicles

Second Chronicles

Ezra

Nehemiah

Esther

Judith

Tobit

First Maccabees

Second Maccabees

Psalms

Job

Proverbs

Ecclesiastes

Song of Songs

Wisdom of Solomon

Wisdom of Jesus son of Sirach

Isaiah

Jeremiah

Lamentations of Jeremiah

Baruch

Epistle of Jeremiah

Ezekiel

Daniel

Hosea

Amos

Micah

Joel

Obadiah

Jonah

Nahum

Habakkuk

Zephaniah

Haggai

Zechariah

Malachi

Gospel of St. Matthew

Gospel of St. Mark

Gospel of St. Luke

Gospel of St. John

Acts of the Apostles

Epistle to the Romans

First Epistle to the Corinthians

Second Epistle to the Corinthians

Epistle to the Galatians

Epistle to the Ephesians

Epistle to the Philippians

Epistle to the Colossians

First Epistle to the Thessalonians

Second Epistle to the Thessalonians

Epistle to the Hebrews

First Epistle to Timothy

Second Epistle to Timothy

Epistle to Titus

Epistle to Philemon

Epistle of St. James

First Epistle of St. Peter

Second Epistle of St. Peter

First Epistle of St. John

Second Epistle of St. John

Third Epistle of St. John

Epistle of St. Jude

Apocalypse

Genesis

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50

1

(1) ᾿Εν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. (2) ἡ δὲ γῆ ἦν ἀόρατος καὶ ἀκατασκεύαστος, καὶ σκότος ἐπάνω τῆς ἀβύσσου, καὶ πνεῦμα θεοῦ ἐπεφέρετο ἐπάνω τοῦ ὕδατος. (3) καὶ εἶπεν ὁ θεός Γενηθήτω φῶς. καὶ ἐγένετο φῶς. (4) καὶ εἶδεν ὁ θεὸς τὸ φῶς ὅτι καλόν. καὶ διεχώρισεν ὁ θεὸς ἀνὰ μέσον τοῦ φωτὸς καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ σκότους. (5) καὶ ἐκάλεσεν ὁ θεὸς τὸ φῶς ἡμέραν καὶ τὸ σκότος ἐκάλεσεν νύκτα. καὶ ἐγένετο ἑσπέρα καὶ ἐγένετο πρωί, ἡμέρα μία. (6) Καὶ εἶπεν ὁ θεός Γενηθήτω στερέωμα ἐν μέσῳ τοῦ ὕδατος καὶ ἔστω διαχωρίζον ἀνὰ μέσον ὕδατος καὶ ὕδατος. καὶ ἐγένετο οὕτως. (7) καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸ στερέωμα, καὶ διεχώρισεν ὁ θεὸς ἀνὰ μέσον τοῦ ὕδατος, ὃ ἦν ὑποκάτω τοῦ στερεώματος, καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ ὕδατος τοῦ ἐπάνω τοῦ στερεώματος. (8) καὶ ἐκάλεσεν ὁ θεὸς τὸ στερέωμα οὐρανόν. καὶ εἶδεν ὁ θεὸς ὅτι καλόν. καὶ ἐγένετο ἑσπέρα καὶ ἐγένετο πρωί, ἡμέρα δευτέρα. (9) Καὶ εἶπεν ὁ θεός Συναχθήτω τὸ ὕδωρ τὸ ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ εἰς συναγωγὴν μίαν, καὶ ὀφθήτω ἡ ξηρά. καὶ ἐγένετο οὕτως. καὶ συνήχθη τὸ ὕδωρ τὸ ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ εἰς τὰς συναγωγὰς αὐτῶν, καὶ ὤφθη ἡ ξηρά. (10) καὶ ἐκάλεσεν ὁ θεὸς τὴν ξηρὰν γῆν καὶ τὰ συστήματα τῶν ὑδάτων ἐκάλεσεν θαλάσσας. καὶ εἶδεν ὁ θεὸς ὅτι καλόν.— (11) καὶ εἶπεν ὁ θεός Βλαστησάτω ἡ γῆ βοτάνην χόρτου, σπεῖρον σπέρμα κατὰ γένος καὶ καθ᾽ ὁμοιότητα, καὶ ξύλον κάρπιμον ποιοῦν καρπόν, οὗ τὸ σπέρμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ κατὰ γένος ἐπὶ τῆς γῆς. καὶ ἐγένετο οὕτως. (12) καὶ ἐξήνεγκεν ἡ γῆ βοτάνην χόρτου, σπεῖρον σπέρμα κατὰ γένος καὶ καθ᾽ ὁμοιότητα, καὶ ξύλον κάρπιμον ποιοῦν καρπόν, οὗ τὸ σπέρμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ κατὰ γένος ἐπὶ τῆς γῆς. καὶ εἶδεν ὁ θεὸς ὅτι καλόν. (13) καὶ ἐγένετο ἑσπέρα καὶ ἐγένετο πρωί, ἡμέρα τρίτη. (14) Καὶ εἶπεν ὁ θεός Γενηθήτωσαν φωστῆρες ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ εἰς φαῦσιν τῆς γῆς τοῦ διαχωρίζειν ἀνὰ μέσον τῆς ἡμέρας καὶ ἀνὰ μέσον τῆς νυκτὸς καὶ ἔστωσαν εἰς σημεῖα καὶ εἰς καιροὺς καὶ εἰς ἡμέρας καὶ εἰς ἐνιαυτοὺς (15) καὶ ἔστωσαν εἰς φαῦσιν ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ ὥστε φαίνειν ἐπὶ τῆς γῆς. καὶ ἐγένετο οὕτως. (16) καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς τοὺς δύο φωστῆρας τοὺς μεγάλους, τὸν φωστῆρα τὸν μέγαν εἰς ἀρχὰς τῆς ἡμέρας καὶ τὸν φωστῆρα τὸν ἐλάσσω εἰς ἀρχὰς τῆς νυκτός, καὶ τοὺς ἀστέρας. (17) καὶ ἔθετο αὐτοὺς ὁ θεὸς ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ ὥστε φαίνειν ἐπὶ τῆς γῆς (18) καὶ ἄρχειν τῆς ἡμέρας καὶ τῆς νυκτὸς καὶ διαχωρίζειν ἀνὰ μέσον τοῦ φωτὸς καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ σκότους. καὶ εἶδεν ὁ θεὸς ὅτι καλόν. (19) καὶ ἐγένετο ἑσπέρα καὶ ἐγένετο πρωί, ἡμέρα τετάρτη. (20) Καὶ εἶπεν ὁ θεός ᾿Εξαγαγέτω τὰ ὕδατα ἑρπετὰ ψυχῶν ζωσῶν καὶ πετεινὰ πετόμενα ἐπὶ τῆς γῆς κατὰ τὸ στερέωμα τοῦ οὐρανοῦ. καὶ ἐγένετο οὕτως. (21) καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὰ κήτη τὰ μεγάλα καὶ πᾶσαν ψυχὴν ζῴων ἑρπετῶν, ἃ ἐξήγαγεν τὰ ὕδατα κατὰ γένη αὐτῶν, καὶ πᾶν πετεινὸν πτερωτὸν κατὰ γένος. καὶ εἶδεν ὁ θεὸς ὅτι καλά. (22) καὶ ηὐλόγησεν αὐτὰ ὁ θεὸς λέγων Αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε καὶ πληρώσατε τὰ ὕδατα ἐν ταῖς θαλάσσαις, καὶ τὰ πετεινὰ πληθυνέσθωσαν ἐπὶ τῆς γῆς. (23) καὶ ἐγένετο ἑσπέρα καὶ ἐγένετο πρωί, ἡμέρα πέμπτη. (24) Καὶ εἶπεν ὁ θεός ᾿Εξαγαγέτω ἡ γῆ ψυχὴν ζῶσαν κατὰ γένος, τετράποδα καὶ ἑρπετὰ καὶ θηρία τῆς γῆς κατὰ γένος. καὶ ἐγένετο οὕτως. (25) καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὰ θηρία τῆς γῆς κατὰ γένος καὶ τὰ κτήνη κατὰ γένος καὶ πάντα τὰ ἑρπετὰ τῆς γῆς κατὰ γένος αὐτῶν. καὶ εἶδεν ὁ θεὸς ὅτι καλά.— (26) καὶ εἶπεν ὁ θεός Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ᾽ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ᾽ ὁμοίωσιν, καὶ ἀρχέτωσαν τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης καὶ τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῶν κτηνῶν καὶ πάσης τῆς γῆς καὶ πάντων τῶν ἑρπετῶν τῶν ἑρπόντων ἐπὶ τῆς γῆς. (27) καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν ἄνθρωπον, κατ᾽ εἰκόνα θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν, ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς. (28) καὶ ηὐλόγησεν αὐτοὺς ὁ θεὸς λέγων Αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε καὶ πληρώσατε τὴν γῆν καὶ κατακυριεύσατε αὐτῆς καὶ ἄρχετε τῶν ἰχθύων τῆς θαλάσσης καὶ τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ καὶ πάντων τῶν κτηνῶν καὶ πάσης τῆς γῆς καὶ πάντων τῶν ἑρπετῶν τῶν ἑρπόντων ἐπὶ τῆς γῆς. (29) καὶ εἶπεν ὁ θεός ᾿Ιδοὺ δέδωκα ὑμῖν πᾶν χόρτον σπόριμον σπεῖρον σπέρμα, ὅ ἐστιν ἐπάνω πάσης τῆς γῆς, καὶ πᾶν ξύλον, ὃ ἔχει ἐν ἑαυτῷ καρπὸν σπέρματος σπορίμου— ὑμῖν ἔσται εἰς βρῶσιν— (30) καὶ πᾶσι τοῖς θηρίοις τῆς γῆς καὶ πᾶσι τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ καὶ παντὶ ἑρπετῷ τῷ ἕρποντι ἐπὶ τῆς γῆς, ὃ ἔχει ἐν ἑαυτῷ ψυχὴν ζωῆς, πάντα χόρτον χλωρὸν εἰς βρῶσιν. καὶ ἐγένετο οὕτως. (31) καὶ εἶδεν ὁ θεὸς τὰ πάντα, ὅσα ἐποίησεν, καὶ ἰδοὺ καλὰ λίαν. καὶ ἐγένετο ἑσπέρα καὶ ἐγένετο πρωί, ἡμέρα ἕκτη.

2

(1) Καὶ συνετελέσθησαν ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ καὶ πᾶς ὁ κόσμος αὐτῶν. (2) καὶ συνετέλεσεν ὁ θεὸς ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἕκτῃ τὰ ἔργα αὐτοῦ, ἃ ἐποίησεν, καὶ κατέπαυσεν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ, ὧν ἐποίησεν. (3) καὶ ηὐλόγησεν ὁ θεὸς τὴν ἡμέραν τὴν ἑβδόμην καὶ ἡγίασεν αὐτήν, ὅτι ἐν αὐτῇ κατέπαυσεν ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ, ὧν ἤρξατο ὁ θεὸς ποιῆσαι. (4) Αὕτη ἡ βίβλος γενέσεως οὐρανοῦ καὶ γῆς, ὅτε ἐγένετο, ᾗ ἡμέρᾳ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν (5) καὶ πᾶν χλωρὸν ἀγροῦ πρὸ τοῦ γενέσθαι ἐπὶ τῆς γῆς καὶ πάντα χόρτον ἀγροῦ πρὸ τοῦ ἀνατεῖλαι· οὐ γὰρ ἔβρεξεν ὁ θεὸς ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ἄνθρωπος οὐκ ἦν ἐργάζεσθαι τὴν γῆν, (6) πηγὴ δὲ ἀνέβαινεν ἐκ τῆς γῆς καὶ ἐπότιζεν πᾶν τὸ πρόσωπον τῆς γῆς. (7) καὶ ἔπλασεν ὁ θεὸς τὸν ἄνθρωπον χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἐνεφύσησεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πνοὴν ζωῆς, καὶ ἐγένετο ὁ ἄνθρωπος εἰς ψυχὴν ζῶσαν. (8) Καὶ ἐφύτευσεν κύριος ὁ θεὸς παράδεισον ἐν Εδεμ κατὰ ἀνατολὰς καὶ ἔθετο ἐκεῖ τὸν ἄνθρωπον, ὃν ἔπλασεν. (9) καὶ ἐξανέτειλεν ὁ θεὸς ἔτι ἐκ τῆς γῆς πᾶν ξύλον ὡραῖον εἰς ὅρασιν καὶ καλὸν εἰς βρῶσιν καὶ τὸ ξύλον τῆς ζωῆς ἐν μέσῳ τῷ παραδείσῳ καὶ τὸ ξύλον τοῦ εἰδέναι γνωστὸν καλοῦ καὶ πονηροῦ. (10) ποταμὸς δὲ ἐκπορεύεται ἐξ Εδεμ ποτίζειν τὸν παράδεισον· ἐκεῖθεν ἀφορίζεται εἰς τέσσαρας ἀρχάς. (11) ὄνομα τῷ ἑνὶ Φισων· οὗτος ὁ κυκλῶν πᾶσαν τὴν γῆν Ευιλατ, ἐκεῖ οὗ ἐστιν τὸ χρυσίον· (12) τὸ δὲ χρυσίον τῆς γῆς ἐκείνης καλόν· καὶ ἐκεῖ ἐστιν ὁ ἄνθραξ καὶ ὁ λίθος ὁ πράσινος. (13) καὶ ὄνομα τῷ ποταμῷ τῷ δευτέρῳ Γηων· οὗτος ὁ κυκλῶν πᾶσαν τὴν γῆν Αἰθιοπίας. (14) καὶ ὁ ποταμὸς ὁ τρίτος Τίγρις· οὗτος ὁ πορευόμενος κατέναντι ᾿Ασσυρίων. ὁ δὲ ποταμὸς ὁ τέταρτος, οὗτος Εὐφράτης. (15) Καὶ ἔλαβεν κύριος ὁ θεὸς τὸν ἄνθρωπον, ὃν ἔπλασεν, καὶ ἔθετο αὐτὸν ἐν τῷ παραδείσῳ ἐργάζεσθαι αὐτὸν καὶ φυλάσσειν. (16) καὶ ἐνετείλατο κύριος ὁ θεὸς τῷ Αδαμ λέγων ᾿Απὸ παντὸς ξύλου τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ βρώσει φάγῃ, (17) ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου τοῦ γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρόν, οὐ φάγεσθε ἀπ᾽ αὐτοῦ· ᾗ δ᾽ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ᾽ αὐτοῦ, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε. (18) Καὶ εἶπεν κύριος ὁ θεός Οὐ καλὸν εἶναι τὸν ἄνθρωπον μόνον· ποιήσωμεν αὐτῷ βοηθὸν κατ᾽ αὐτόν. (19) καὶ ἔπλασεν ὁ θεὸς ἔτι ἐκ τῆς γῆς πάντα τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ καὶ πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἤγαγεν αὐτὰ πρὸς τὸν Αδαμ ἰδεῖν, τί καλέσει αὐτά, καὶ πᾶν, ὃ ἐὰν ἐκάλεσεν αὐτὸ Αδαμ ψυχὴν ζῶσαν, τοῦτο ὄνομα αὐτοῦ. (20) Καὶ ἐκάλεσεν Αδαμ ὀνόματα πᾶσιν τοῖς κτήνεσιν καὶ πᾶσι τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ καὶ πᾶσι τοῖς θηρίοις τοῦ ἀγροῦ, τῷ δὲ Αδαμ οὐχ εὑρέθη βοηθὸς ὅμοιος αὐτῷ.— (21) καὶ ἐπέβαλεν ὁ θεὸς ἔκστασιν ἐπὶ τὸν Αδαμ, καὶ ὕπνωσεν· καὶ ἔλαβεν μίαν τῶν πλευρῶν αὐτοῦ καὶ ἀνεπλήρωσεν σάρκα ἀντ᾽ αὐτῆς. (22) καὶ ᾠκοδόμησεν κύριος ὁ θεὸς τὴν πλευράν, ἣν ἔλαβεν ἀπὸ τοῦ Αδαμ, εἰς γυναῖκα καὶ ἤγαγεν αὐτὴν πρὸς τὸν Αδαμ. (23) καὶ εἶπεν Αδαμ Τοῦτο νῦν ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων μου καὶ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκός μου· αὕτη κληθήσεται γυνή, ὅτι ἐκ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ἐλήμφθη αὕτη. (24) ἕνεκεν τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ προσκολληθήσεται πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν. (25) καὶ ἦσαν οἱ δύο γυμνοί, ὅ τε Αδαμ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ, καὶ οὐκ ᾐσχύνοντο.

3

(1) ῾Ο δὲ ὄφις ἦν φρονιμώτατος πάντων τῶν θηρίων τῶν ἐπὶ τῆς γῆς, ὧν ἐποίησεν κύριος ὁ θεός· καὶ εἶπεν ὁ ὄφις τῇ γυναικί Τί ὅτι εἶπεν ὁ θεός Οὐ μὴ φάγητε ἀπὸ παντὸς ξύλου τοῦ ἐν τῷ παραδείσῳ; (2) καὶ εἶπεν ἡ γυνὴ τῷ ὄφει ᾿Απὸ καρποῦ ξύλου τοῦ παραδείσου φαγόμεθα, (3) ἀπὸ δὲ καρποῦ τοῦ ξύλου, ὅ ἐστιν ἐν μέσῳ τοῦ παραδείσου, εἶπεν ὁ θεός Οὐ φάγεσθε ἀπ᾽ αὐτοῦ οὐδὲ μὴ ἅψησθε αὐτοῦ, ἵνα μὴ ἀποθάνητε. (4) καὶ εἶπεν ὁ ὄφις τῇ γυναικί Οὐ θανάτῳ ἀποθανεῖσθε· (5) ᾔδει γὰρ ὁ θεὸς ὅτι ἐν ᾗ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ᾽ αὐτοῦ, διανοιχθήσονται ὑμῶν οἱ ὀφθαλμοί, καὶ ἔσεσθε ὡς θεοὶ γινώσκοντες καλὸν καὶ πονηρόν. (6) καὶ εἶδεν ἡ γυνὴ ὅτι καλὸν τὸ ξύλον εἰς βρῶσιν καὶ ὅτι ἀρεστὸν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἰδεῖν καὶ ὡραῖόν ἐστιν τοῦ κατανοῆσαι, καὶ λαβοῦσα τοῦ καρποῦ αὐτοῦ ἔφαγεν· καὶ ἔδωκεν καὶ τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς μετ᾽ αὐτῆς, καὶ ἔφαγον. (7) καὶ διηνοίχθησαν οἱ ὀφθαλμοὶ τῶν δύο, καὶ ἔγνωσαν ὅτι γυμνοὶ ἦσαν, καὶ ἔρραψαν φύλλα συκῆς καὶ ἐποίησαν ἑαυτοῖς περιζώματα. (8) Καὶ ἤκουσαν τὴν φωνὴν κυρίου τοῦ θεοῦ περιπατοῦντος ἐν τῷ παραδείσῳ τὸ δειλινόν, καὶ ἐκρύβησαν ὅ τε Αδαμ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ ἀπὸ προσώπου κυρίου τοῦ θεοῦ ἐν μέσῳ τοῦ ξύλου τοῦ παραδείσου. (9) καὶ ἐκάλεσεν κύριος ὁ θεὸς τὸν Αδαμ καὶ εἶπεν αὐτῷ Αδαμ, ποῦ εἶ; (10) καὶ εἶπεν αὐτῷ Τὴν φωνήν σου ἤκουσα περιπατοῦντος ἐν τῷ παραδείσῳ καὶ ἐφοβήθην, ὅτι γυμνός εἰμι, καὶ ἐκρύβην. (11) καὶ εἶπεν αὐτῷ Τίς ἀνήγγειλέν σοι ὅτι γυμνὸς εἶ; μὴ ἀπὸ τοῦ ξύλου, οὗ ἐνετειλάμην σοι τούτου μόνου μὴ φαγεῖν ἀπ᾽ αὐτοῦ, ἔφαγες; (12) καὶ εἶπεν ὁ Αδαμ ῾Η γυνή, ἣν ἔδωκας μετ᾽ ἐμοῦ, αὕτη μοι ἔδωκεν ἀπὸ τοῦ ξύλου, καὶ ἔφαγον. (13) καὶ εἶπεν κύριος ὁ θεὸς τῇ γυναικί Τί τοῦτο ἐποίησας; καὶ εἶπεν ἡ γυνή ῾Ο ὄφις ἠπάτησέν με, καὶ ἔφαγον. (14) καὶ εἶπεν κύριος ὁ θεὸς τῷ ὄφει ῞Οτι ἐποίησας τοῦτο, ἐπικατάρατος σὺ ἀπὸ πάντων τῶν κτηνῶν καὶ ἀπὸ πάντων τῶν θηρίων τῆς γῆς· ἐπὶ τῷ στήθει σου καὶ τῇ κοιλίᾳ πορεύσῃ καὶ γῆν φάγῃ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου. (15) καὶ ἔχθραν θήσω ἀνὰ μέσον σου καὶ ἀνὰ μέσον τῆς γυναικὸς καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ σπέρματός σου καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ σπέρματος αὐτῆς· αὐτός σου τηρήσει κεφαλήν, καὶ σὺ τηρήσεις αὐτοῦ πτέρναν. (16) καὶ τῇ γυναικὶ εἶπεν Πληθύνων πληθυνῶ τὰς λύπας σου καὶ τὸν στεναγμόν σου, ἐν λύπαις τέξῃ τέκνα· καὶ πρὸς τὸν ἄνδρα σου ἡ ἀποστροφή σου, καὶ αὐτός σου κυριεύσει. (17) τῷ δὲ Αδαμ εἶπεν ῞Οτι ἤκουσας τῆς φωνῆς τῆς γυναικός σου καὶ ἔφαγες ἀπὸ τοῦ ξύλου, οὗ ἐνετειλάμην σοι τούτου μόνου μὴ φαγεῖν ἀπ᾽ αὐτοῦ, ἐπικατάρατος ἡ γῆ ἐν τοῖς ἔργοις σου· ἐν λύπαις φάγῃ αὐτὴν πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου· (18) ἀκάνθας καὶ τριβόλους ἀνατελεῖ σοι, καὶ φάγῃ τὸν χόρτον τοῦ ἀγροῦ. (19) ἐν ἱδρῶτι τοῦ προσώπου σου φάγῃ τὸν ἄρτον σου ἕως τοῦ ἀποστρέψαι σε εἰς τὴν γῆν, ἐξ ἧς ἐλήμφθης· ὅτι γῆ εἶ καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ.— (20) καὶ ἐκάλεσεν Αδαμ τὸ ὄνομα τῆς γυναικὸς αὐτοῦ Ζωή, ὅτι αὕτη μήτηρ πάντων τῶν ζώντων. (21) Καὶ ἐποίησεν κύριος ὁ θεὸς τῷ Αδαμ καὶ τῇ γυναικὶ αὐτοῦ χιτῶνας δερματίνους καὶ ἐνέδυσεν αὐτούς.— (22) καὶ εἶπεν ὁ θεός ᾿Ιδοὺ Αδαμ γέγονεν ὡς εἷς ἐξ ἡμῶν τοῦ γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρόν, καὶ νῦν μήποτε ἐκτείνῃ τὴν χεῖρα καὶ λάβῃ τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς καὶ φάγῃ καὶ ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα. (23) καὶ ἐξαπέστειλεν αὐτὸν κύριος ὁ θεὸς ἐκ τοῦ παραδείσου τῆς τρυφῆς ἐργάζεσθαι τὴν γῆν, ἐξ ἧς ἐλήμφθη. (24) καὶ ἐξέβαλεν τὸν Αδαμ καὶ κατῴκισεν αὐτὸν ἀπέναντι τοῦ παραδείσου τῆς τρυφῆς καὶ ἔταξεν τὰ χερουβιμ καὶ τὴν φλογίνην ῥομφαίαν τὴν στρεφομένην φυλάσσειν τὴν ὁδὸν τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς.

4

(1) Αδαμ δὲ ἔγνω Ευαν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ συλλαβοῦσα ἔτεκεν τὸν Καιν καὶ εἶπεν ᾿Εκτησάμην ἄνθρωπον διὰ τοῦ θεοῦ. (2) καὶ προσέθηκεν τεκεῖν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ τὸν Αβελ. καὶ ἐγένετο Αβελ ποιμὴν προβάτων, Καιν δὲ ἦν ἐργαζόμενος τὴν γῆν. (3) καὶ ἐγένετο μεθ᾽ ἡμέρας ἤνεγκεν Καιν ἀπὸ τῶν καρπῶν τῆς γῆς θυσίαν τῷ κυρίῳ, (4) καὶ Αβελ ἤνεγκεν καὶ αὐτὸς ἀπὸ τῶν πρωτοτόκων τῶν προβάτων αὐτοῦ καὶ ἀπὸ τῶν στεάτων αὐτῶν. καὶ ἐπεῖδεν ὁ θεὸς ἐπὶ Αβελ καὶ ἐπὶ τοῖς δώροις αὐτοῦ, (5) ἐπὶ δὲ Καιν καὶ ἐπὶ ταῖς θυσίαις αὐτοῦ οὐ προσέσχεν. καὶ ἐλύπησεν τὸν Καιν λίαν, καὶ συνέπεσεν τῷ προσώπῳ. (6) καὶ εἶπεν κύριος ὁ θεὸς τῷ Καιν ῞Ινα τί περίλυπος ἐγένου, καὶ ἵνα τί συνέπεσεν τὸ πρόσωπόν σου; (7) οὐκ, ἐὰν ὀρθῶς προσενέγκῃς, ὀρθῶς δὲ μὴ διέλῃς, ἥμαρτες; ἡσύχασον· πρὸς σὲ ἡ ἀποστροφὴ αὐτοῦ, καὶ σὺ ἄρξεις αὐτοῦ. (8) καὶ εἶπεν Καιν πρὸς Αβελ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ Διέλθωμεν εἰς τὸ πεδίον. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἶναι αὐτοὺς ἐν τῷ πεδίῳ καὶ ἀνέστη Καιν ἐπὶ Αβελ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ ἀπέκτεινεν αὐτόν. (9) καὶ εἶπεν ὁ θεὸς πρὸς Καιν Ποῦ ἐστιν Αβελ ὁ ἀδελφός σου; ὁ δὲ εἶπεν Οὐ γινώσκω· μὴ φύλαξ τοῦ ἀδελφοῦ μού εἰμι ἐγώ; (10) καὶ εἶπεν ὁ θεός Τί ἐποίησας; φωνὴ αἵματος τοῦ ἀδελφοῦ σου βοᾷ πρός με ἐκ τῆς γῆς. (11) καὶ νῦν ἐπικατάρατος σὺ ἀπὸ τῆς γῆς, ἣ ἔχανεν τὸ στόμα αὐτῆς δέξασθαι τὸ αἷμα τοῦ ἀδελφοῦ σου ἐκ τῆς χειρός σου· (12) ὅτι ἐργᾷ τὴν γῆν, καὶ οὐ προσθήσει τὴν ἰσχὺν αὐτῆς δοῦναί σοι· στένων καὶ τρέμων ἔσῃ ἐπὶ τῆς γῆς. (13) καὶ εἶπεν Καιν πρὸς τὸν κύριον Μείζων ἡ αἰτία μου τοῦ ἀφεθῆναί με· (14) εἰ ἐκβάλλεις με σήμερον ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς καὶ ἀπὸ τοῦ προσώπου σου κρυβήσομαι, καὶ ἔσομαι στένων καὶ τρέμων ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἔσται πᾶς ὁ εὑρίσκων με ἀποκτενεῖ με. (15) καὶ εἶπεν αὐτῷ κύριος ὁ θεός Οὐχ οὕτως· πᾶς ὁ ἀποκτείνας Καιν ἑπτὰ ἐκδικούμενα παραλύσει. καὶ ἔθετο κύριος ὁ θεὸς σημεῖον τῷ Καιν τοῦ μὴ ἀνελεῖν αὐτὸν πάντα τὸν εὑρίσκοντα αὐτόν. (16) ἐξῆλθεν δὲ Καιν ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ καὶ ᾤκησεν ἐν γῇ Ναιδ κατέναντι Εδεμ. (17) Καὶ ἔγνω Καιν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ συλλαβοῦσα ἔτεκεν τὸν Ενωχ· καὶ ἦν οἰκοδομῶν πόλιν καὶ ἐπωνόμασεν τὴν πόλιν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Ενωχ. (18) ἐγενήθη δὲ τῷ Ενωχ Γαιδαδ, καὶ Γαιδαδ ἐγέννησεν τὸν Μαιηλ, καὶ Μαιηλ ἐγέννησεν τὸν Μαθουσαλα, καὶ Μαθουσαλα ἐγέννησεν τὸν Λαμεχ. (19) καὶ ἔλαβεν ἑαυτῷ Λαμεχ δύο γυναῖκας, ὄνομα τῇ μιᾷ Αδα, καὶ ὄνομα τῇ δευτέρᾳ Σελλα. (20) καὶ ἔτεκεν Αδα τὸν Ιωβελ· οὗτος ἦν ὁ πατὴρ οἰκούντων ἐν σκηναῖς κτηνοτρόφων. (21) καὶ ὄνομα τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ Ιουβαλ· οὗτος ἦν ὁ καταδείξας ψαλτήριον καὶ κιθάραν. (22) Σελλα δὲ ἔτεκεν καὶ αὐτὴ τὸν Θοβελ, καὶ ἦν σφυροκόπος χαλκεὺς χαλκοῦ καὶ σιδήρου· ἀδελφὴ δὲ Θοβελ Νοεμα. (23) εἶπεν δὲ Λαμεχ ταῖς ἑαυτοῦ γυναιξίν Αδα καὶ Σελλα, ἀκούσατέ μου τῆς φωνῆς, γυναῖκες Λαμεχ, ἐνωτίσασθέ μου τοὺς λόγους, ὅτι ἄνδρα ἀπέκτεινα εἰς τραῦμα ἐμοὶ καὶ νεανίσκον εἰς μώλωπα ἐμοί, (24) ὅτι ἑπτάκις ἐκδεδίκηται ἐκ Καιν, ἐκ δὲ Λαμεχ ἑβδομηκοντάκις ἑπτά. (25) ῎Εγνω δὲ Αδαμ Ευαν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ συλλαβοῦσα ἔτεκεν υἱὸν καὶ ἐπωνόμασεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Σηθ λέγουσα ᾿Εξανέστησεν γάρ μοι ὁ θεὸς σπέρμα ἕτερον ἀντὶ Αβελ, ὃν ἀπέκτεινεν Καιν. (26) καὶ τῷ Σηθ ἐγένετο υἱός, ἐπωνόμασεν δὲ τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ενως· οὗτος ἤλπισεν ἐπικαλεῖσθαι τὸ ὄνομα κυρίου τοῦ θεοῦ.

5

(1) Αὕτη ἡ βίβλος γενέσεως ἀνθρώπων· ᾗ ἡμέρᾳ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὸν Αδαμ, κατ᾽ εἰκόνα θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν· (2) ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτοὺς καὶ εὐλόγησεν αὐτούς. καὶ ἐπωνόμασεν τὸ ὄνομα αὐτῶν Αδαμ, ᾗ ἡμέρᾳ ἐποίησεν αὐτούς. (3) ἔζησεν δὲ Αδαμ διακόσια καὶ τριάκοντα ἔτη καὶ ἐγέννησεν κατὰ τὴν ἰδέαν αὐτοῦ καὶ κατὰ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ καὶ ἐπωνόμασεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Σηθ. (4) ἐγένοντο δὲ αἱ ἡμέραι Αδαμ μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Σηθ ἑπτακόσια ἔτη, καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας. (5) καὶ ἐγένοντο πᾶσαι αἱ ἡμέραι Αδαμ, ἃς ἔζησεν, ἐννακόσια καὶ τριάκοντα ἔτη, καὶ ἀπέθανεν. (6) ῎Εζησεν δὲ Σηθ διακόσια καὶ πέντε ἔτη καὶ ἐγέννησεν τὸν Ενως. (7) καὶ ἔζησεν Σηθ μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Ενως ἑπτακόσια καὶ ἑπτὰ ἔτη καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας. (8) καὶ ἐγένοντο πᾶσαι αἱ ἡμέραι Σηθ ἐννακόσια καὶ δώδεκα ἔτη, καὶ ἀπέθανεν. (9) Καὶ ἔζησεν Ενως ἑκατὸν ἐνενήκοντα ἔτη καὶ ἐγέννησεν τὸν Καιναν. (10) καὶ ἔζησεν Ενως μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Καιναν ἑπτακόσια καὶ δέκα πέντε ἔτη καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας. (11) καὶ ἐγένοντο πᾶσαι αἱ ἡμέραι Ενως ἐννακόσια καὶ πέντε ἔτη, καὶ ἀπέθανεν. (12) Καὶ ἔζησεν Καιναν ἑκατὸν ἑβδομήκοντα ἔτη καὶ ἐγέννησεν τὸν Μαλελεηλ. (13) καὶ ἔζησεν Καιναν μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Μαλελεηλ ἑπτακόσια καὶ τεσσαράκοντα ἔτη καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας. (14) καὶ ἐγένοντο πᾶσαι αἱ ἡμέραι Καιναν ἐννακόσια καὶ δέκα ἔτη, καὶ ἀπέθανεν. (15) Καὶ ἔζησεν Μαλελεηλ ἑκατὸν καὶ ἑξήκοντα πέντε ἔτη καὶ ἐγέννησεν τὸν Ιαρεδ. (16) καὶ ἔζησεν Μαλελεηλ μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Ιαρεδ ἑπτακόσια καὶ τριάκοντα ἔτη καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας. (17) καὶ ἐγένοντο πᾶσαι αἱ ἡμέραι Μαλελεηλ ὀκτακόσια καὶ ἐνενήκοντα πέντε ἔτη, καὶ ἀπέθανεν. (18) Καὶ ἔζησεν Ιαρεδ ἑκατὸν καὶ ἑξήκοντα δύο ἔτη καὶ ἐγέννησεν τὸν Ενωχ. (19) καὶ ἔζησεν Ιαρεδ μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Ενωχ ὀκτακόσια ἔτη καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας. (20) καὶ ἐγένοντο πᾶσαι αἱ ἡμέραι Ιαρεδ ἐννακόσια καὶ ἑξήκοντα δύο ἔτη, καὶ ἀπέθανεν. (21) Καὶ ἔζησεν Ενωχ ἑκατὸν καὶ ἑξήκοντα πέντε ἔτη καὶ ἐγέννησεν τὸν Μαθουσαλα. (22) εὐηρέστησεν δὲ Ενωχ τῷ θεῷ μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Μαθουσαλα διακόσια ἔτη καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας. (23) καὶ ἐγένοντο πᾶσαι αἱ ἡμέραι Ενωχ τριακόσια ἑξήκοντα πέντε ἔτη. (24) καὶ εὐηρέστησεν Ενωχ τῷ θεῷ καὶ οὐχ ηὑρίσκετο, ὅτι μετέθηκεν αὐτὸν ὁ θεός. (25) Καὶ ἔζησεν Μαθουσαλα ἑκατὸν καὶ ἑξήκοντα ἑπτὰ ἔτη καὶ ἐγέννησεν τὸν Λαμεχ. (26) καὶ ἔζησεν Μαθουσαλα μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Λαμεχ ὀκτακόσια δύο ἔτη καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας. (27) καὶ ἐγένοντο πᾶσαι αἱ ἡμέραι Μαθουσαλα, ἃς ἔζησεν, ἐννακόσια καὶ ἑξήκοντα ἐννέα ἔτη, καὶ ἀπέθανεν. (28) Καὶ ἔζησεν Λαμεχ ἑκατὸν ὀγδοήκοντα ὀκτὼ ἔτη καὶ ἐγέννησεν υἱὸν (29) καὶ ἐπωνόμασεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Νωε λέγων Οὗτος διαναπαύσει ἡμᾶς ἀπὸ τῶν ἔργων ἡμῶν καὶ ἀπὸ τῶν λυπῶν τῶν χειρῶν ἡμῶν καὶ ἀπὸ τῆς γῆς, ἧς κατηράσατο κύριος ὁ θεός. (30) καὶ ἔζησεν Λαμεχ μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Νωε πεντακόσια καὶ ἑξήκοντα πέντε ἔτη καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας. (31) καὶ ἐγένοντο πᾶσαι αἱ ἡμέραι Λαμεχ ἑπτακόσια καὶ πεντήκοντα τρία ἔτη, καὶ ἀπέθανεν. (32) Καὶ ἦν Νωε ἐτῶν πεντακοσίων καὶ ἐγέννησεν Νωε τρεῖς υἱούς, τὸν Σημ, τὸν Χαμ, τὸν Ιαφεθ.

6

(1) Καὶ ἐγένετο ἡνίκα ἤρξαντο οἱ ἄνθρωποι πολλοὶ γίνεσθαι ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ θυγατέρες ἐγενήθησαν αὐτοῖς. (2) ἰδόντες δὲ οἱ υἱοὶ τοῦ θεοῦ τὰς θυγατέρας τῶν ἀνθρώπων ὅτι καλαί εἰσιν, ἔλαβον ἑαυτοῖς γυναῖκας ἀπὸ πασῶν, ὧν ἐξελέξαντο. (3) καὶ εἶπεν κύριος ὁ θεός Οὐ μὴ καταμείνῃ τὸ πνεῦμά μου ἐν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις εἰς τὸν αἰῶνα διὰ τὸ εἶναι αὐτοὺς σάρκας, ἔσονται δὲ αἱ ἡμέραι αὐτῶν ἑκατὸν εἴκοσι ἔτη. (4) οἱ δὲ γίγαντες ἦσαν ἐπὶ τῆς γῆς ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις καὶ μετ᾽ ἐκεῖνο, ὡς ἂν εἰσεπορεύοντο οἱ υἱοὶ τοῦ θεοῦ πρὸς τὰς θυγατέρας τῶν ἀνθρώπων καὶ ἐγεννῶσαν ἑαυτοῖς· ἐκεῖνοι ἦσαν οἱ γίγαντες οἱ ἀπ᾽ αἰῶνος, οἱ ἄνθρωποι οἱ ὀνομαστοί. (5) ᾿Ιδὼν δὲ κύριος ὁ θεὸς ὅτι ἐπληθύνθησαν αἱ κακίαι τῶν ἀνθρώπων ἐπὶ τῆς γῆς καὶ πᾶς τις διανοεῖται ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ ἐπιμελῶς ἐπὶ τὰ πονηρὰ πάσας τὰς ἡμέρας, (6) καὶ ἐνεθυμήθη ὁ θεὸς ὅτι ἐποίησεν τὸν ἄνθρωπον ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ διενοήθη. (7) καὶ εἶπεν ὁ θεός ᾿Απαλείψω τὸν ἄνθρωπον, ὃν ἐποίησα, ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους καὶ ἀπὸ ἑρπετῶν ἕως τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ, ὅτι ἐθυμώθην ὅτι ἐποίησα αὐτούς. (8) Νωε δὲ εὗρεν χάριν ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ. (9) Αὗται δὲ αἱ γενέσεις Νωε· Νωε ἄνθρωπος δίκαιος, τέλειος ὢν ἐν τῇ γενεᾷ αὐτοῦ· τῷ θεῷ εὐηρέστησεν Νωε. (10) ἐγέννησεν δὲ Νωε τρεῖς υἱούς, τὸν Σημ, τὸν Χαμ, τὸν Ιαφεθ. (11) ἐφθάρη δὲ ἡ γῆ ἐναντίον τοῦ θεοῦ, καὶ ἐπλήσθη ἡ γῆ ἀδικίας. (12) καὶ εἶδεν κύριος ὁ θεὸς τὴν γῆν, καὶ ἦν κατεφθαρμένη, ὅτι κατέφθειρεν πᾶσα σὰρξ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ ἐπὶ τῆς γῆς. (13) καὶ εἶπεν ὁ θεὸς πρὸς Νωε Καιρὸς παντὸς ἀνθρώπου ἥκει ἐναντίον μου, ὅτι ἐπλήσθη ἡ γῆ ἀδικίας ἀπ᾽ αὐτῶν, καὶ ἰδοὺ ἐγὼ καταφθείρω αὐτοὺς καὶ τὴν γῆν. (14) ποίησον οὖν σεαυτῷ κιβωτὸν ἐκ ξύλων τετραγώνων· νοσσιὰς ποιήσεις τὴν κιβωτὸν καὶ ἀσφαλτώσεις αὐτὴν ἔσωθεν καὶ ἔξωθεν τῇ ἀσφάλτῳ. (15) καὶ οὕτως ποιήσεις τὴν κιβωτόν· τριακοσίων πήχεων τὸ μῆκος τῆς κιβωτοῦ καὶ πεντήκοντα πήχεων τὸ πλάτος καὶ τριάκοντα πήχεων τὸ ὕψος αὐτῆς· (16) ἐπισυνάγων ποιήσεις τὴν κιβωτὸν καὶ εἰς πῆχυν συντελέσεις αὐτὴν ἄνωθεν· τὴν δὲ θύραν τῆς κιβωτοῦ ποιήσεις ἐκ πλαγίων· κατάγαια, διώροφα καὶ τριώροφα ποιήσεις αὐτήν. (17) ἐγὼ δὲ ἰδοὺ ἐπάγω τὸν κατακλυσμὸν ὕδωρ ἐπὶ τὴν γῆν καταφθεῖραι πᾶσαν σάρκα, ἐν ᾗ ἐστιν πνεῦμα ζωῆς, ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ· καὶ ὅσα ἐὰν ᾖ ἐπὶ τῆς γῆς, τελευτήσει. (18) καὶ στήσω τὴν διαθήκην μου πρὸς σέ· εἰσελεύσῃ δὲ εἰς τὴν κιβωτόν, σὺ καὶ οἱ υἱοί σου καὶ ἡ γυνή σου καὶ αἱ γυναῖκες τῶν υἱῶν σου μετὰ σοῦ. (19) καὶ ἀπὸ πάντων τῶν κτηνῶν καὶ ἀπὸ πάντων τῶν ἑρπετῶν καὶ ἀπὸ πάντων τῶν θηρίων καὶ ἀπὸ πάσης σαρκός, δύο δύο ἀπὸ πάντων εἰσάξεις εἰς τὴν κιβωτόν, ἵνα τρέφῃς μετὰ σεαυτοῦ· ἄρσεν καὶ θῆλυ ἔσονται. (20) ἀπὸ πάντων τῶν ὀρνέων τῶν πετεινῶν κατὰ γένος καὶ ἀπὸ πάντων τῶν κτηνῶν κατὰ γένος καὶ ἀπὸ πάντων τῶν ἑρπετῶν τῶν ἑρπόντων ἐπὶ τῆς γῆς κατὰ γένος αὐτῶν, δύο δύο ἀπὸ πάντων εἰσελεύσονται πρὸς σὲ τρέφεσθαι μετὰ σοῦ, ἄρσεν καὶ θῆλυ. (21) σὺ δὲ λήμψῃ σεαυτῷ ἀπὸ πάντων τῶν βρωμάτων, ἃ ἔδεσθε, καὶ συνάξεις πρὸς σεαυτόν, καὶ ἔσται σοὶ καὶ ἐκείνοις φαγεῖν. (22) καὶ ἐποίησεν Νωε πάντα, ὅσα ἐνετείλατο αὐτῷ κύριος ὁ θεός, οὕτως ἐποίησεν.

7

(1) Καὶ εἶπεν κύριος ὁ θεὸς πρὸς Νωε Εἴσελθε σὺ καὶ πᾶς ὁ οἶκός σου εἰς τὴν κιβωτόν, ὅτι σὲ εἶδον δίκαιον ἐναντίον μου ἐν τῇ γενεᾷ ταύτῃ. (2) ἀπὸ δὲ τῶν κτηνῶν τῶν καθαρῶν εἰσάγαγε πρὸς σὲ ἑπτὰ ἑπτά, ἄρσεν καὶ θῆλυ, ἀπὸ δὲ τῶν κτηνῶν τῶν μὴ καθαρῶν δύο δύο, ἄρσεν καὶ θῆλυ, (3) καὶ ἀπὸ τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ τῶν καθαρῶν ἑπτὰ ἑπτά, ἄρσεν καὶ θῆλυ, καὶ ἀπὸ τῶν πετεινῶν τῶν μὴ καθαρῶν δύο δύο, ἄρσεν καὶ θῆλυ, διαθρέψαι σπέρμα ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν. (4) ἔτι γὰρ ἡμερῶν ἑπτὰ ἐγὼ ἐπάγω ὑετὸν ἐπὶ τὴν γῆν τεσσαράκοντα ἡμέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας καὶ ἐξαλείψω πᾶσαν τὴν ἐξανάστασιν, ἣν ἐποίησα, ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς. (5) καὶ ἐποίησεν Νωε πάντα, ὅσα ἐνετείλατο αὐτῷ κύριος ὁ θεός. (6) Νωε δὲ ἦν ἐτῶν ἑξακοσίων, καὶ ὁ κατακλυσμὸς ἐγένετο ὕδατος ἐπὶ τῆς γῆς. (7) εἰσῆλθεν δὲ Νωε καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ καὶ αἱ γυναῖκες τῶν υἱῶν αὐτοῦ μετ᾽ αὐτοῦ εἰς τὴν κιβωτὸν διὰ τὸ ὕδωρ τοῦ κατακλυσμοῦ. (8) καὶ ἀπὸ τῶν πετεινῶν καὶ ἀπὸ τῶν κτηνῶν τῶν καθαρῶν καὶ ἀπὸ τῶν κτηνῶν τῶν μὴ καθαρῶν καὶ ἀπὸ πάντων τῶν ἑρπετῶν τῶν ἐπὶ τῆς γῆς (9) δύο δύο εἰσῆλθον πρὸς Νωε εἰς τὴν κιβωτόν, ἄρσεν καὶ θῆλυ, καθὰ ἐνετείλατο αὐτῷ ὁ θεός. (10) καὶ ἐγένετο μετὰ τὰς ἑπτὰ ἡμέρας καὶ τὸ ὕδωρ τοῦ κατακλυσμοῦ ἐγένετο ἐπὶ τῆς γῆς. (11) ἐν τῷ ἑξακοσιοστῷ ἔτει ἐν τῇ ζωῇ τοῦ Νωε, τοῦ δευτέρου μηνός, ἑβδόμῃ καὶ εἰκάδι τοῦ μηνός, τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ ἐρράγησαν πᾶσαι αἱ πηγαὶ τῆς ἀβύσσου, καὶ οἱ καταρράκται τοῦ οὐρανοῦ ἠνεῴχθησαν, (12) καὶ ἐγένετο ὁ ὑετὸς ἐπὶ τῆς γῆς τεσσαράκοντα ἡμέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας. (13) ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ εἰσῆλθεν Νωε, Σημ, Χαμ, Ιαφεθ, υἱοὶ Νωε, καὶ ἡ γυνὴ Νωε καὶ αἱ τρεῖς γυναῖκες τῶν υἱῶν αὐτοῦ μετ᾽ αὐτοῦ εἰς τὴν κιβωτόν. (14) καὶ πάντα τὰ θηρία κατὰ γένος καὶ πάντα τὰ κτήνη κατὰ γένος καὶ πᾶν ἑρπετὸν κινούμενον ἐπὶ τῆς γῆς κατὰ γένος καὶ πᾶν πετεινὸν κατὰ γένος (15) εἰσῆλθον πρὸς Νωε εἰς τὴν κιβωτόν, δύο δύο ἀπὸ πάσης σαρκός, ἐν ᾧ ἐστιν πνεῦμα ζωῆς. (16) καὶ τὰ εἰσπορευόμενα ἄρσεν καὶ θῆλυ ἀπὸ πάσης σαρκὸς εἰσῆλθεν, καθὰ ἐνετείλατο ὁ θεὸς τῷ Νωε. καὶ ἔκλεισεν κύριος ὁ θεὸς ἔξωθεν αὐτοῦ τὴν κιβωτόν. (17) Καὶ ἐγένετο ὁ κατακλυσμὸς τεσσαράκοντα ἡμέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἐπληθύνθη τὸ ὕδωρ καὶ ἐπῆρεν τὴν κιβωτόν, καὶ ὑψώθη ἀπὸ τῆς γῆς. (18) καὶ ἐπεκράτει τὸ ὕδωρ καὶ ἐπληθύνετο σφόδρα ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἐπεφέρετο ἡ κιβωτὸς ἐπάνω τοῦ ὕδατος. (19) τὸ δὲ ὕδωρ ἐπεκράτει σφόδρα σφοδρῶς ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ἐπεκάλυψεν πάντα τὰ ὄρη τὰ ὑψηλά, ἃ ἦν ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ· (20) δέκα πέντε πήχεις ἐπάνω ὑψώθη τὸ ὕδωρ καὶ ἐπεκάλυψεν πάντα τὰ ὄρη τὰ ὑψηλά. (21) καὶ ἀπέθανεν πᾶσα σὰρξ κινουμένη ἐπὶ τῆς γῆς τῶν πετεινῶν καὶ τῶν κτηνῶν καὶ τῶν θηρίων καὶ πᾶν ἑρπετὸν κινούμενον ἐπὶ τῆς γῆς καὶ πᾶς ἄνθρωπος. (22) καὶ πάντα, ὅσα ἔχει πνοὴν ζωῆς, καὶ πᾶς, ὃς ἦν ἐπὶ τῆς ξηρᾶς, ἀπέθανεν. (23) καὶ ἐξήλειψεν πᾶν τὸ ἀνάστημα, ὃ ἦν ἐπὶ προσώπου πάσης τῆς γῆς, ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους καὶ ἑρπετῶν καὶ τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἐξηλείφθησαν ἀπὸ τῆς γῆς· καὶ κατελείφθη μόνος Νωε καὶ οἱ μετ᾽ αὐτοῦ ἐν τῇ κιβωτῷ. (24) καὶ ὑψώθη τὸ ὕδωρ ἐπὶ τῆς γῆς ἡμέρας ἑκατὸν πεντήκοντα.

8

(1) Καὶ ἐμνήσθη ὁ θεὸς τοῦ Νωε καὶ πάντων τῶν θηρίων καὶ πάντων τῶν κτηνῶν καὶ πάντων τῶν πετεινῶν καὶ πάντων τῶν ἑρπετῶν, ὅσα ἦν μετ᾽ αὐτοῦ ἐν τῇ κιβωτῷ, καὶ ἐπήγαγεν ὁ θεὸς πνεῦμα ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ἐκόπασεν τὸ ὕδωρ, (2) καὶ ἐπεκαλύφθησαν αἱ πηγαὶ τῆς ἀβύσσου καὶ οἱ καταρράκται τοῦ οὐρανοῦ, καὶ συνεσχέθη ὁ ὑετὸς ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ. (3) καὶ ἐνεδίδου τὸ ὕδωρ πορευόμενον ἀπὸ τῆς γῆς, ἐνεδίδου καὶ ἠλαττονοῦτο τὸ ὕδωρ μετὰ πεντήκοντα καὶ ἑκατὸν ἡμέρας. (4) καὶ ἐκάθισεν ἡ κιβωτὸς ἐν μηνὶ τῷ ἑβδόμῳ, ἑβδόμῃ καὶ εἰκάδι τοῦ μηνός, ἐπὶ τὰ ὄρη τὰ Αραρατ. (5) τὸ δὲ ὕδωρ πορευόμενον ἠλαττονοῦτο ἕως τοῦ δεκάτου μηνός· ἐν δὲ τῷ ἑνδεκάτῳ μηνί, τῇ πρώτῃ τοῦ μηνός, ὤφθησαν αἱ κεφαλαὶ τῶν ὀρέων.— (6) καὶ ἐγένετο μετὰ τεσσαράκοντα ἡμέρας ἠνέῳξεν Νωε τὴν θυρίδα τῆς κιβωτοῦ, ἣν ἐποίησεν, (7) καὶ ἀπέστειλεν τὸν κόρακα τοῦ ἰδεῖν εἰ κεκόπακεν τὸ ὕδωρ· καὶ ἐξελθὼν οὐχ ὑπέστρεψεν ἕως τοῦ ξηρανθῆναι τὸ ὕδωρ ἀπὸ τῆς γῆς. (8) καὶ ἀπέστειλεν τὴν περιστερὰν ὀπίσω αὐτοῦ ἰδεῖν εἰ κεκόπακεν τὸ ὕδωρ ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς· (9) καὶ οὐχ εὑροῦσα ἡ περιστερὰ ἀνάπαυσιν τοῖς ποσὶν αὐτῆς ὑπέστρεψεν πρὸς αὐτὸν εἰς τὴν κιβωτόν, ὅτι ὕδωρ ἦν ἐπὶ παντὶ προσώπῳ πάσης τῆς γῆς, καὶ ἐκτείνας τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἔλαβεν αὐτὴν καὶ εἰσήγαγεν αὐτὴν πρὸς ἑαυτὸν εἰς τὴν κιβωτόν. (10) καὶ ἐπισχὼν ἔτι ἡμέρας ἑπτὰ ἑτέρας πάλιν ἐξαπέστειλεν τὴν περιστερὰν ἐκ τῆς κιβωτοῦ· (11) καὶ ἀνέστρεψεν πρὸς αὐτὸν ἡ περιστερὰ τὸ πρὸς ἑσπέραν καὶ εἶχεν φύλλον ἐλαίας κάρφος ἐν τῷ στόματι αὐτῆς, καὶ ἔγνω Νωε ὅτι κεκόπακεν τὸ ὕδωρ ἀπὸ τῆς γῆς. (12) καὶ ἐπισχὼν ἔτι ἡμέρας ἑπτὰ ἑτέρας πάλιν ἐξαπέστειλεν τὴν περιστεράν, καὶ οὐ προσέθετο τοῦ ἐπιστρέψαι πρὸς αὐτὸν ἔτι.— (13) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἑνὶ καὶ ἑξακοσιοστῷ ἔτει ἐν τῇ ζωῇ τοῦ Νωε, τοῦ πρώτου μηνός, μιᾷ τοῦ μηνός, ἐξέλιπεν τὸ ὕδωρ ἀπὸ τῆς γῆς· καὶ ἀπεκάλυψεν Νωε τὴν στέγην τῆς κιβωτοῦ, ἣν ἐποίησεν, καὶ εἶδεν ὅτι ἐξέλιπεν τὸ ὕδωρ ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς. (14) ἐν δὲ τῷ μηνὶ τῷ δευτέρῳ, ἑβδόμῃ καὶ εἰκάδι τοῦ μηνός, ἐξηράνθη ἡ γῆ. (15) Καὶ εἶπεν κύριος ὁ θεὸς τῷ Νωε λέγων (16) ῎Εξελθε ἐκ τῆς κιβωτοῦ, σὺ καὶ ἡ γυνή σου καὶ οἱ υἱοί σου καὶ αἱ γυναῖκες τῶν υἱῶν σου μετὰ σοῦ (17) καὶ πάντα τὰ θηρία, ὅσα ἐστὶν μετὰ σοῦ, καὶ πᾶσα σὰρξ ἀπὸ πετεινῶν ἕως κτηνῶν, καὶ πᾶν ἑρπετὸν κινούμενον ἐπὶ τῆς γῆς ἐξάγαγε μετὰ σεαυτοῦ· καὶ αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε ἐπὶ τῆς γῆς. (18) καὶ ἐξῆλθεν Νωε καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καὶ αἱ γυναῖκες τῶν υἱῶν αὐτοῦ μετ᾽ αὐτοῦ, (19) καὶ πάντα τὰ θηρία καὶ πάντα τὰ κτήνη καὶ πᾶν πετεινὸν καὶ πᾶν ἑρπετὸν κινούμενον ἐπὶ τῆς γῆς κατὰ γένος αὐτῶν ἐξήλθοσαν ἐκ τῆς κιβωτοῦ. (20) καὶ ᾠκοδόμησεν Νωε θυσιαστήριον τῷ θεῷ καὶ ἔλαβεν ἀπὸ πάντων τῶν κτηνῶν τῶν καθαρῶν καὶ ἀπὸ πάντων τῶν πετεινῶν τῶν καθαρῶν καὶ ἀνήνεγκεν ὁλοκαρπώσεις ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον. (21) καὶ ὠσφράνθη κύριος ὁ θεὸς ὀσμὴν εὐωδίας, καὶ εἶπεν κύριος ὁ θεὸς διανοηθείς Οὐ προσθήσω ἔτι τοῦ καταράσασθαι τὴν γῆν διὰ τὰ ἔργα τῶν ἀνθρώπων, ὅτι ἔγκειται ἡ διάνοια τοῦ ἀνθρώπου ἐπιμελῶς ἐπὶ τὰ πονηρὰ ἐκ νεότητος· οὐ προσθήσω οὖν ἔτι πατάξαι πᾶσαν σάρκα ζῶσαν, καθὼς ἐποίησα. (22) πάσας τὰς ἡμέρας τῆς γῆς σπέρμα καὶ θερισμός, ψῦχος καὶ καῦμα, θέρος καὶ ἔαρ ἡμέραν καὶ νύκτα οὐ καταπαύσουσιν.

9

(1) Καὶ ηὐλόγησεν ὁ θεὸς τὸν Νωε καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ εἶπεν αὐτοῖς Αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε καὶ πληρώσατε τὴν γῆν καὶ κατακυριεύσατε αὐτῆς. (2) καὶ ὁ τρόμος ὑμῶν καὶ ὁ φόβος ἔσται ἐπὶ πᾶσιν τοῖς θηρίοις τῆς γῆς καὶ ἐπὶ πάντα τὰ ὄρνεα τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἐπὶ πάντα τὰ κινούμενα ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ἐπὶ πάντας τοὺς ἰχθύας τῆς θαλάσσης· ὑπὸ χεῖρας ὑμῖν δέδωκα. (3) καὶ πᾶν ἑρπετόν, ὅ ἐστιν ζῶν, ὑμῖν ἔσται εἰς βρῶσιν· ὡς λάχανα χόρτου δέδωκα ὑμῖν τὰ πάντα. (4) πλὴν κρέας ἐν αἵματι ψυχῆς οὐ φάγεσθε· (5) καὶ γὰρ τὸ ὑμέτερον αἷμα τῶν ψυχῶν ὑμῶν ἐκζητήσω, ἐκ χειρὸς πάντων τῶν θηρίων ἐκζητήσω αὐτὸ καὶ ἐκ χειρὸς ἀνθρώπου ἀδελφοῦ ἐκζητήσω τὴν ψυχὴν τοῦ ἀνθρώπου. (6) ὁ ἐκχέων αἷμα ἀνθρώπου ἀντὶ τοῦ αἵματος αὐτοῦ ἐκχυθήσεται, ὅτι ἐν εἰκόνι θεοῦ ἐποίησα τὸν ἄνθρωπον. (7) ὑμεῖς δὲ αὐξάνεσθε καὶ πληθύνεσθε καὶ πληρώσατε τὴν γῆν καὶ πληθύνεσθε ἐπ᾽ αὐτῆς. (8) Καὶ εἶπεν ὁ θεὸς τῷ Νωε καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ μετ᾽ αὐτοῦ λέγων (9) ᾿Εγὼ ἰδοὺ ἀνίστημι τὴν διαθήκην μου ὑμῖν καὶ τῷ σπέρματι ὑμῶν μεθ᾽ ὑμᾶς (10) καὶ πάσῃ ψυχῇ τῇ ζώσῃ μεθ᾽ ὑμῶν ἀπὸ ὀρνέων καὶ ἀπὸ κτηνῶν καὶ πᾶσι τοῖς θηρίοις τῆς γῆς, ὅσα μεθ᾽ ὑμῶν, ἀπὸ πάντων τῶν ἐξελθόντων ἐκ τῆς κιβωτοῦ. (11) καὶ στήσω τὴν διαθήκην μου πρὸς ὑμᾶς, καὶ οὐκ ἀποθανεῖται πᾶσα σὰρξ ἔτι ἀπὸ τοῦ ὕδατος τοῦ κατακλυσμοῦ, καὶ οὐκ ἔσται ἔτι κατακλυσμὸς ὕδατος τοῦ καταφθεῖραι πᾶσαν τὴν γῆν.— (12) καὶ εἶπεν κύριος ὁ θεὸς πρὸς Νωε Τοῦτο τὸ σημεῖον τῆς διαθήκης, ὃ ἐγὼ δίδωμι ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ ὑμῶν καὶ ἀνὰ μέσον πάσης ψυχῆς ζώσης, ἥ ἐστιν μεθ᾽ ὑμῶν, εἰς γενεὰς αἰωνίους· (13) τὸ τόξον μου τίθημι ἐν τῇ νεφέλῃ, καὶ ἔσται εἰς σημεῖον διαθήκης ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ τῆς γῆς. (14) καὶ ἔσται ἐν τῷ συννεφεῖν με νεφέλας ἐπὶ τὴν γῆν ὀφθήσεται τὸ τόξον μου ἐν τῇ νεφέλῃ, (15) καὶ μνησθήσομαι τῆς διαθήκης μου, ἥ ἐστιν ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ ὑμῶν καὶ ἀνὰ μέσον πάσης ψυχῆς ζώσης ἐν πάσῃ σαρκί, καὶ οὐκ ἔσται ἔτι τὸ ὕδωρ εἰς κατακλυσμὸν ὥστε ἐξαλεῖψαι πᾶσαν σάρκα. (16) καὶ ἔσται τὸ τόξον μου ἐν τῇ νεφέλῃ, καὶ ὄψομαι τοῦ μνησθῆναι διαθήκην αἰώνιον ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ ἀνὰ μέσον πάσης ψυχῆς ζώσης ἐν πάσῃ σαρκί, ἥ ἐστιν ἐπὶ τῆς γῆς. (17) καὶ εἶπεν ὁ θεὸς τῷ Νωε Τοῦτο τὸ σημεῖον τῆς διαθήκης, ἧς διεθέμην ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ ἀνὰ μέσον πάσης σαρκός, ἥ ἐστιν ἐπὶ τῆς γῆς. (18) ῏Ησαν δὲ οἱ υἱοὶ Νωε οἱ ἐξελθόντες ἐκ τῆς κιβωτοῦ Σημ, Χαμ, Ιαφεθ· Χαμ ἦν πατὴρ Χανααν. (19) τρεῖς οὗτοί εἰσιν οἱ υἱοὶ Νωε· ἀπὸ τούτων διεσπάρησαν ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν. (20) Καὶ ἤρξατο Νωε ἄνθρωπος γεωργὸς γῆς καὶ ἐφύτευσεν ἀμπελῶνα. (21) καὶ ἔπιεν ἐκ τοῦ οἴνου καὶ ἐμεθύσθη καὶ ἐγυμνώθη ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ. (22) καὶ εἶδεν Χαμ ὁ πατὴρ Χανααν τὴν γύμνωσιν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ ἐξελθὼν ἀνήγγειλεν τοῖς δυσὶν ἀδελφοῖς αὐτοῦ ἔξω. (23) καὶ λαβόντες Σημ καὶ Ιαφεθ τὸ ἱμάτιον ἐπέθεντο ἐπὶ τὰ δύο νῶτα αὐτῶν καὶ ἐπορεύθησαν ὀπισθοφανῶς καὶ συνεκάλυψαν τὴν γύμνωσιν τοῦ πατρὸς αὐτῶν, καὶ τὸ πρόσωπον αὐτῶν ὀπισθοφανές, καὶ τὴν γύμνωσιν τοῦ πατρὸς αὐτῶν οὐκ εἶδον. (24) ἐξένηψεν δὲ Νωε ἀπὸ τοῦ οἴνου καὶ ἔγνω ὅσα ἐποίησεν αὐτῷ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ὁ νεώτερος, (25) καὶ εἶπεν ᾿Επικατάρατος Χανααν· παῖς οἰκέτης ἔσται τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ. (26) καὶ εἶπεν Εὐλογητὸς κύριος ὁ θεὸς τοῦ Σημ, καὶ ἔσται Χανααν παῖς αὐτοῦ. (27) πλατύναι ὁ θεὸς τῷ Ιαφεθ καὶ κατοικησάτω ἐν τοῖς οἴκοις τοῦ Σημ, καὶ γενηθήτω Χανααν παῖς αὐτῶν. (28) ῎Εζησεν δὲ Νωε μετὰ τὸν κατακλυσμὸν τριακόσια πεντήκοντα ἔτη. (29) καὶ ἐγένοντο πᾶσαι αἱ ἡμέραι Νωε ἐννακόσια πεντήκοντα ἔτη, καὶ ἀπέθανεν.

10

(1) Αὗται δὲ αἱ γενέσεις τῶν υἱῶν Νωε, Σημ, Χαμ, Ιαφεθ, καὶ ἐγενήθησαν αὐτοῖς υἱοὶ μετὰ τὸν κατακλυσμόν. (2) Υἱοὶ Ιαφεθ· Γαμερ καὶ Μαγωγ καὶ Μαδαι καὶ Ιωυαν καὶ Ελισα καὶ Θοβελ καὶ Μοσοχ καὶ Θιρας. (3) καὶ υἱοὶ Γαμερ· Ασχαναζ καὶ Ριφαθ καὶ Θοργαμα. (4) καὶ υἱοὶ Ιωυαν· Ελισα καὶ Θαρσις, Κίτιοι, ῾Ρόδιοι. (5) ἐκ τούτων ἀφωρίσθησαν νῆσοι τῶν ἐθνῶν ἐν τῇ γῇ αὐτῶν, ἕκαστος κατὰ γλῶσσαν ἐν ταῖς φυλαῖς αὐτῶν καὶ ἐν τοῖς ἔθνεσιν αὐτῶν. (6) Υἱοὶ δὲ Χαμ· Χους καὶ Μεσραιμ, Φουδ καὶ Χανααν. (7) υἱοὶ δὲ Χους· Σαβα καὶ Ευιλα καὶ Σαβαθα καὶ Ρεγμα καὶ Σαβακαθα. υἱοὶ δὲ Ρεγμα· Σαβα καὶ Δαδαν. (8) Χους δὲ ἐγέννησεν τὸν Νεβρωδ. οὗτος ἤρξατο εἶναι γίγας ἐπὶ τῆς γῆς· (9) οὗτος ἦν γίγας κυνηγὸς ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ· διὰ τοῦτο ἐροῦσιν ῾Ως Νεβρωδ γίγας κυνηγὸς ἐναντίον κυρίου. (10) καὶ ἐγένετο ἀρχὴ τῆς βασιλείας αὐτοῦ Βαβυλὼν καὶ Ορεχ καὶ Αρχαδ καὶ Χαλαννη ἐν τῇ γῇ Σεννααρ. (11) ἐκ τῆς γῆς ἐκείνης ἐξῆλθεν Ασσουρ καὶ ᾠκοδόμησεν τὴν Νινευη καὶ τὴν Ροωβωθ πόλιν καὶ τὴν Χαλαχ (12) καὶ τὴν Δασεμ ἀνὰ μέσον Νινευη καὶ ἀνὰ μέσον Χαλαχ· αὕτη ἡ πόλις ἡ μεγάλη.— (13) καὶ Μεσραιμ ἐγέννησεν τοὺς Λουδιιμ καὶ τοὺς Ενεμετιιμ καὶ τοὺς Λαβιιμ καὶ τοὺς Νεφθαλιιμ (14) καὶ τοὺς Πατροσωνιιμ καὶ τοὺς Χασλωνιιμ, ὅθεν ἐξῆλθεν ἐκεῖθεν Φυλιστιιμ, καὶ τοὺς Καφθοριιμ.— (15) Χανααν δὲ ἐγέννησεν τὸν Σιδῶνα πρωτότοκον καὶ τὸν Χετταῖον (16) καὶ τὸν Ιεβουσαῖον καὶ τὸν Αμορραῖον καὶ τὸν Γεργεσαῖον (17) καὶ τὸν Ευαῖον καὶ τὸν Αρουκαῖον καὶ τὸν Ασενναῖον (18) καὶ τὸν ᾿Αράδιον καὶ τὸν Σαμαραῖον καὶ τὸν Αμαθι. καὶ μετὰ τοῦτο διεσπάρησαν αἱ φυλαὶ τῶν Χαναναίων, (19) καὶ ἐγένοντο τὰ ὅρια τῶν Χαναναίων ἀπὸ Σιδῶνος ἕως ἐλθεῖν εἰς Γεραρα καὶ Γάζαν, ἕως ἐλθεῖν Σοδομων καὶ Γομορρας, Αδαμα καὶ Σεβωιμ, ἕως Λασα.— (20) οὗτοι υἱοὶ Χαμ ἐν ταῖς φυλαῖς αὐτῶν κατὰ γλώσσας αὐτῶν ἐν ταῖς χώραις αὐτῶν καὶ ἐν τοῖς ἔθνεσιν αὐτῶν. (21) Καὶ τῷ Σημ ἐγενήθη καὶ αὐτῷ, πατρὶ πάντων τῶν υἱῶν Εβερ, ἀδελφῷ Ιαφεθ τοῦ μείζονος. (22) υἱοὶ Σημ· Αιλαμ καὶ Ασσουρ καὶ Αρφαξαδ καὶ Λουδ καὶ Αραμ καὶ Καιναν. (23) καὶ υἱοὶ Αραμ· Ως καὶ Ουλ καὶ Γαθερ καὶ Μοσοχ. (24) καὶ Αρφαξαδ ἐγέννησεν τὸν Καιναν, καὶ Καιναν ἐγέννησεν τὸν Σαλα, Σαλα δὲ ἐγέννησεν τὸν Εβερ. (25) καὶ τῷ Εβερ ἐγενήθησαν δύο υἱοί· ὄνομα τῷ ἑνὶ Φαλεκ, ὅτι ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ διεμερίσθη ἡ γῆ, καὶ ὄνομα τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ Ιεκταν. (26) Ιεκταν δὲ ἐγέννησεν τὸν Ελμωδαδ καὶ τὸν Σαλεφ καὶ Ασαρμωθ καὶ Ιαραχ (27) καὶ Οδορρα καὶ Αιζηλ καὶ Δεκλα (28) καὶ Αβιμεηλ καὶ Σαβευ (29) καὶ Ουφιρ καὶ Ευιλα καὶ Ιωβαβ. πάντες οὗτοι υἱοὶ Ιεκταν. (30) καὶ ἐγένετο ἡ κατοίκησις αὐτῶν ἀπὸ Μασση ἕως ἐλθεῖν εἰς Σωφηρα, ὄρος ἀνατολῶν. (31) οὗτοι υἱοὶ Σημ ἐν ταῖς φυλαῖς αὐτῶν κατὰ γλώσσας αὐτῶν ἐν ταῖς χώραις αὐτῶν καὶ ἐν τοῖς ἔθνεσιν αὐτῶν. (32) Αὗται αἱ φυλαὶ υἱῶν Νωε κατὰ γενέσεις αὐτῶν κατὰ τὰ ἔθνη αὐτῶν· ἀπὸ τούτων διεσπάρησαν νῆσοι τῶν ἐθνῶν ἐπὶ τῆς γῆς μετὰ τὸν κατακλυσμόν.

11

(1) Καὶ ἦν πᾶσα ἡ γῆ χεῖλος ἕν, καὶ φωνὴ μία πᾶσιν. (2) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ κινῆσαι αὐτοὺς ἀπὸ ἀνατολῶν εὗρον πεδίον ἐν γῇ Σεννααρ καὶ κατῴκησαν ἐκεῖ. (3) καὶ εἶπεν ἄνθρωπος τῷ πλησίον Δεῦτε πλινθεύσωμεν πλίνθους καὶ ὀπτήσωμεν αὐτὰς πυρί. καὶ ἐγένετο αὐτοῖς ἡ πλίνθος εἰς λίθον, καὶ ἄσφαλτος ἦν αὐτοῖς ὁ πηλός. (4) καὶ εἶπαν Δεῦτε οἰκοδομήσωμεν ἑαυτοῖς πόλιν καὶ πύργον, οὗ ἡ κεφαλὴ ἔσται ἕως τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ποιήσωμεν ἑαυτοῖς ὄνομα πρὸ τοῦ διασπαρῆναι ἐπὶ προσώπου πάσης τῆς γῆς. (5) καὶ κατέβη κύριος ἰδεῖν τὴν πόλιν καὶ τὸν πύργον, ὃν ᾠκοδόμησαν οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων. (6) καὶ εἶπεν κύριος ᾿Ιδοὺ γένος ἓν καὶ χεῖλος ἓν πάντων, καὶ τοῦτο ἤρξαντο ποιῆσαι, καὶ νῦν οὐκ ἐκλείψει ἐξ αὐτῶν πάντα, ὅσα ἂν ἐπιθῶνται ποιεῖν. (7) δεῦτε καὶ καταβάντες συγχέωμεν ἐκεῖ αὐτῶν τὴν γλῶσσαν, ἵνα μὴ ἀκούσωσιν ἕκαστος τὴν φωνὴν τοῦ πλησίον. (8) καὶ διέσπειρεν αὐτοὺς κύριος ἐκεῖθεν ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς, καὶ ἐπαύσαντο οἰκοδομοῦντες τὴν πόλιν καὶ τὸν πύργον. (9) διὰ τοῦτο ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτῆς Σύγχυσις, ὅτι ἐκεῖ συνέχεεν κύριος τὰ χείλη πάσης τῆς γῆς, καὶ ἐκεῖθεν διέσπειρεν αὐτοὺς κύριος ὁ θεὸς ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς. (10) Καὶ αὗται αἱ γενέσεις Σημ· Σημ υἱὸς ἑκατὸν ἐτῶν, ὅτε ἐγέννησεν τὸν Αρφαξαδ, δευτέρου ἔτους μετὰ τὸν κατακλυσμόν. (11) καὶ ἔζησεν Σημ μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Αρφαξαδ πεντακόσια ἔτη καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας καὶ ἀπέθανεν. (12) Καὶ ἔζησεν Αρφαξαδ ἑκατὸν τριάκοντα πέντε ἔτη καὶ ἐγέννησεν τὸν Καιναν. (13) καὶ ἔζησεν Αρφαξαδ μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Καιναν ἔτη τετρακόσια τριάκοντα καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας καὶ ἀπέθανεν. Καὶ ἔζησεν Καιναν ἑκατὸν τριάκοντα ἔτη καὶ ἐγέννησεν τὸν Σαλα. καὶ ἔζησεν Καιναν μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Σαλα ἔτη τριακόσια τριάκοντα καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας καὶ ἀπέθανεν. (14) Καὶ ἔζησεν Σαλα ἑκατὸν τριάκοντα ἔτη καὶ ἐγέννησεν τὸν Εβερ. (15) καὶ ἔζησεν Σαλα μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Εβερ τριακόσια τριάκοντα ἔτη καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας καὶ ἀπέθανεν. (16) Καὶ ἔζησεν Εβερ ἑκατὸν τριάκοντα τέσσαρα ἔτη καὶ ἐγέννησεν τὸν Φαλεκ. (17) καὶ ἔζησεν Εβερ μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Φαλεκ ἔτη τριακόσια ἑβδομήκοντα καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας καὶ ἀπέθανεν. (18) Καὶ ἔζησεν Φαλεκ ἑκατὸν τριάκοντα ἔτη καὶ ἐγέννησεν τὸν Ραγαυ. (19) καὶ ἔζησεν Φαλεκ μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Ραγαυ διακόσια ἐννέα ἔτη καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας καὶ ἀπέθανεν. (20) Καὶ ἔζησεν Ραγαυ ἑκατὸν τριάκοντα δύο ἔτη καὶ ἐγέννησεν τὸν Σερουχ. (21) καὶ ἔζησεν Ραγαυ μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Σερουχ διακόσια ἑπτὰ ἔτη καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας καὶ ἀπέθανεν. (22) Καὶ ἔζησεν Σερουχ ἑκατὸν τριάκοντα ἔτη καὶ ἐγέννησεν τὸν Ναχωρ. (23) καὶ ἔζησεν Σερουχ μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Ναχωρ ἔτη διακόσια καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας καὶ ἀπέθανεν. (24) Καὶ ἔζησεν Ναχωρ ἔτη ἑβδομήκοντα ἐννέα καὶ ἐγέννησεν τὸν Θαρα. (25) καὶ ἔζησεν Ναχωρ μετὰ τὸ γεννῆσαι αὐτὸν τὸν Θαρα ἔτη ἑκατὸν εἴκοσι ἐννέα καὶ ἐγέννησεν υἱοὺς καὶ θυγατέρας καὶ ἀπέθανεν. (26) Καὶ ἔζησεν Θαρα ἑβδομήκοντα ἔτη καὶ ἐγέννησεν τὸν Αβραμ καὶ τὸν Ναχωρ καὶ τὸν Αρραν. (27) Αὗται δὲ αἱ γενέσεις Θαρα· Θαρα ἐγέννησεν τὸν Αβραμ καὶ τὸν Ναχωρ καὶ τὸν Αρραν, καὶ Αρραν ἐγέννησεν τὸν Λωτ. (28) καὶ ἀπέθανεν Αρραν ἐνώπιον Θαρα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἐν τῇ γῇ, ᾗ ἐγενήθη, ἐν τῇ χώρᾳ τῶν Χαλδαίων. (29) καὶ ἔλαβον Αβραμ καὶ Ναχωρ ἑαυτοῖς γυναῖκας· ὄνομα τῇ γυναικὶ Αβραμ Σαρα, καὶ ὄνομα τῇ γυναικὶ Ναχωρ Μελχα θυγάτηρ Αρραν, πατὴρ Μελχα καὶ πατὴρ Ιεσχα. (30) καὶ ἦν Σαρα στεῖρα καὶ οὐκ ἐτεκνοποίει. (31) καὶ ἔλαβεν Θαρα τὸν Αβραμ υἱὸν αὐτοῦ καὶ τὸν Λωτ υἱὸν Αρραν υἱὸν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ καὶ τὴν Σαραν τὴν νύμφην αὐτοῦ γυναῖκα Αβραμ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ καὶ ἐξήγαγεν αὐτοὺς ἐκ τῆς χώρας τῶν Χαλδαίων πορευθῆναι εἰς τὴν γῆν Χανααν καὶ ἦλθεν ἕως Χαρραν καὶ κατῴκησεν ἐκεῖ. (32) καὶ ἐγένοντο αἱ ἡμέραι Θαρα ἐν Χαρραν διακόσια πέντε ἔτη, καὶ ἀπέθανεν Θαρα ἐν Χαρραν.

12

(1) Καὶ εἶπεν κύριος τῷ Αβραμ ῎Εξελθε ἐκ τῆς γῆς σου καὶ ἐκ τῆς συγγενείας σου καὶ ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου εἰς τὴν γῆν, ἣν ἄν σοι δείξω· (2) καὶ ποιήσω σε εἰς ἔθνος μέγα καὶ εὐλογήσω σε καὶ μεγαλυνῶ τὸ ὄνομά σου, καὶ ἔσῃ εὐλογητός· (3) καὶ εὐλογήσω τοὺς εὐλογοῦντάς σε, καὶ τοὺς καταρωμένους σε καταράσομαι· καὶ ἐνευλογηθήσονται ἐν σοὶ πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς. (4) καὶ ἐπορεύθη Αβραμ, καθάπερ ἐλάλησεν αὐτῷ κύριος, καὶ ᾤχετο μετ᾽ αὐτοῦ Λωτ· Αβραμ δὲ ἦν ἐτῶν ἑβδομήκοντα πέντε, ὅτε ἐξῆλθεν ἐκ Χαρραν. (5) καὶ ἔλαβεν Αβραμ τὴν Σαραν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ τὸν Λωτ υἱὸν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ καὶ πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτῶν, ὅσα ἐκτήσαντο, καὶ πᾶσαν ψυχήν, ἣν ἐκτήσαντο ἐν Χαρραν, καὶ ἐξήλθοσαν πορευθῆναι εἰς γῆν Χανααν καὶ ἦλθον εἰς γῆν Χανααν.— (6) καὶ διώδευσεν Αβραμ τὴν γῆν εἰς τὸ μῆκος αὐτῆς ἕως τοῦ τόπου Συχεμ ἐπὶ τὴν δρῦν τὴν ὑψηλήν· οἱ δὲ Χαναναῖοι τότε κατῴκουν τὴν γῆν. (7) καὶ ὤφθη κύριος τῷ Αβραμ καὶ εἶπεν αὐτῷ Τῷ σπέρματί σου δώσω τὴν γῆν ταύτην. καὶ ᾠκοδόμησεν ἐκεῖ Αβραμ θυσιαστήριον κυρίῳ τῷ ὀφθέντι αὐτῷ. (8) καὶ ἀπέστη ἐκεῖθεν εἰς τὸ ὄρος κατ᾽ ἀνατολὰς Βαιθηλ καὶ ἔστησεν ἐκεῖ τὴν σκηνὴν αὐτοῦ, Βαιθηλ κατὰ θάλασσαν καὶ Αγγαι κατ᾽ ἀνατολάς· καὶ ᾠκοδόμησεν ἐκεῖ θυσιαστήριον τῷ κυρίῳ καὶ ἐπεκαλέσατο ἐπὶ τῷ ὀνόματι κυρίου. (9) καὶ ἀπῆρεν Αβραμ καὶ πορευθεὶς ἐστρατοπέδευσεν ἐν τῇ ἐρήμῳ. (10) Καὶ ἐγένετο λιμὸς ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ κατέβη Αβραμ εἰς Αἴγυπτον παροικῆσαι ἐκεῖ, ὅτι ἐνίσχυσεν ὁ λιμὸς ἐπὶ τῆς γῆς. (11) ἐγένετο δὲ ἡνίκα ἤγγισεν Αβραμ εἰσελθεῖν εἰς Αἴγυπτον, εἶπεν Αβραμ Σαρα τῇ γυναικὶ αὐτοῦ Γινώσκω ἐγὼ ὅτι γυνὴ εὐπρόσωπος εἶ· (12) ἔσται οὖν ὡς ἂν ἴδωσίν σε οἱ Αἰγύπτιοι, ἐροῦσιν ὅτι Γυνὴ αὐτοῦ αὕτη, καὶ ἀποκτενοῦσίν με, σὲ δὲ περιποιήσονται. (13) εἰπὸν οὖν ὅτι ᾿Αδελφὴ αὐτοῦ εἰμι, ὅπως ἂν εὖ μοι γένηται διὰ σέ, καὶ ζήσεται ἡ ψυχή μου ἕνεκεν σοῦ. (14) ἐγένετο δὲ ἡνίκα εἰσῆλθεν Αβραμ εἰς Αἴγυπτον, ἰδόντες οἱ Αἰγύπτιοι τὴν γυναῖκα ὅτι καλὴ ἦν σφόδρα, (15) καὶ εἶδον αὐτὴν οἱ ἄρχοντες Φαραω καὶ ἐπῄνεσαν αὐτὴν πρὸς Φαραω καὶ εἰσήγαγον αὐτὴν εἰς τὸν οἶκον Φαραω· (16) καὶ τῷ Αβραμ εὖ ἐχρήσαντο δι᾽ αὐτήν, καὶ ἐγένοντο αὐτῷ πρόβατα καὶ μόσχοι καὶ ὄνοι, παῖδες καὶ παιδίσκαι, ἡμίονοι καὶ κάμηλοι. (17) καὶ ἤτασεν ὁ θεὸς τὸν Φαραω ἐτασμοῖς μεγάλοις καὶ πονηροῖς καὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ περὶ Σαρας τῆς γυναικὸς Αβραμ. (18) καλέσας δὲ Φαραω τὸν Αβραμ εἶπεν Τί τοῦτο ἐποίησάς μοι, ὅτι οὐκ ἀπήγγειλάς μοι ὅτι γυνή σού ἐστιν; (19) ἵνα τί εἶπας ὅτι ᾿Αδελφή μού ἐστιν; καὶ ἔλαβον αὐτὴν ἐμαυτῷ εἰς γυναῖκα. καὶ νῦν ἰδοὺ ἡ γυνή σου ἐναντίον σου· λαβὼν ἀπότρεχε. (20) καὶ ἐνετείλατο Φαραω ἀνδράσιν περὶ Αβραμ συμπροπέμψαι αὐτὸν καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ πάντα, ὅσα ἦν αὐτῷ, καὶ Λωτ μετ᾽ αὐτοῦ.

13

(1) ᾿Ανέβη δὲ Αβραμ ἐξ Αἰγύπτου, αὐτὸς καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ καὶ πάντα τὰ αὐτοῦ καὶ Λωτ μετ᾽ αὐτοῦ, εἰς τὴν ἔρημον. (2) Αβραμ δὲ ἦν πλούσιος σφόδρα κτήνεσιν καὶ ἀργυρίῳ καὶ χρυσίῳ. (3) καὶ ἐπορεύθη ὅθεν ἦλθεν, εἰς τὴν ἔρημον ἕως Βαιθηλ, ἕως τοῦ τόπου, οὗ ἦν ἡ σκηνὴ αὐτοῦ τὸ πρότερον, ἀνὰ μέσον Βαιθηλ καὶ ἀνὰ μέσον Αγγαι, (4) εἰς τὸν τόπον τοῦ θυσιαστηρίου, οὗ ἐποίησεν ἐκεῖ τὴν ἀρχήν· καὶ ἐπεκαλέσατο ἐκεῖ Αβραμ τὸ ὄνομα κυρίου. (5) καὶ Λωτ τῷ συμπορευομένῳ μετὰ Αβραμ ἦν πρόβατα καὶ βόες καὶ σκηναί. (6) καὶ οὐκ ἐχώρει αὐτοὺς ἡ γῆ κατοικεῖν ἅμα, ὅτι ἦν τὰ ὑπάρχοντα αὐτῶν πολλά, καὶ οὐκ ἐδύναντο κατοικεῖν ἅμα. (7) καὶ ἐγένετο μάχη ἀνὰ μέσον τῶν ποιμένων τῶν κτηνῶν τοῦ Αβραμ καὶ ἀνὰ μέσον τῶν ποιμένων τῶν κτηνῶν τοῦ Λωτ· οἱ δὲ Χαναναῖοι καὶ οἱ Φερεζαῖοι τότε κατῴκουν τὴν γῆν. (8) εἶπεν δὲ Αβραμ τῷ Λωτ Μὴ ἔστω μάχη ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ σοῦ καὶ ἀνὰ μέσον τῶν ποιμένων μου καὶ ἀνὰ μέσον τῶν ποιμένων σου. ὅτι ἄνθρωποι ἀδελφοὶ ἡμεῖς ἐσμεν. (9) οὐκ ἰδοὺ πᾶσα ἡ γῆ ἐναντίον σού ἐστιν; διαχωρίσθητι ἀπ᾽ ἐμοῦ· εἰ σὺ εἰς ἀριστερά, ἐγὼ εἰς δεξιά· εἰ δὲ σὺ εἰς δεξιά, ἐγὼ εἰς ἀριστερά. (10) καὶ ἐπάρας Λωτ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ εἶδεν πᾶσαν τὴν περίχωρον τοῦ Ιορδάνου ὅτι πᾶσα ἦν ποτιζομένη— πρὸ τοῦ καταστρέψαι τὸν θεὸν Σοδομα καὶ Γομορρα— ὡς ὁ παράδεισος τοῦ θεοῦ καὶ ὡς ἡ γῆ Αἰγύπτου ἕως ἐλθεῖν εἰς Ζογορα. (11) καὶ ἐξελέξατο ἑαυτῷ Λωτ πᾶσαν τὴν περίχωρον τοῦ Ιορδάνου, καὶ ἀπῆρεν Λωτ ἀπὸ ἀνατολῶν, καὶ διεχωρίσθησαν ἕκαστος ἀπὸ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ. (12) Αβραμ δὲ κατῴκησεν ἐν γῇ Χανααν, Λωτ δὲ κατῴκησεν ἐν πόλει τῶν περιχώρων καὶ ἐσκήνωσεν ἐν Σοδομοις· (13) οἱ δὲ ἄνθρωποι οἱ ἐν Σοδομοις πονηροὶ καὶ ἁμαρτωλοὶ ἐναντίον τοῦ θεοῦ σφόδρα. (14) ῾Ο δὲ θεὸς εἶπεν τῷ Αβραμ μετὰ τὸ διαχωρισθῆναι τὸν Λωτ ἀπ᾽ αὐτοῦ ᾿Αναβλέψας τοῖς ὀφθαλμοῖς σου ἰδὲ ἀπὸ τοῦ τόπου, οὗ νῦν σὺ εἶ, πρὸς βορρᾶν καὶ λίβα καὶ ἀνατολὰς καὶ θάλασσαν· (15) ὅτι πᾶσαν τὴν γῆν, ἣν σὺ ὁρᾷς, σοὶ δώσω αὐτὴν καὶ τῷ σπέρματί σου ἕως τοῦ αἰῶνος. (16) καὶ ποιήσω τὸ σπέρμα σου ὡς τὴν ἄμμον τῆς γῆς· εἰ δύναταί τις ἐξαριθμῆσαι τὴν ἄμμον τῆς γῆς, καὶ τὸ σπέρμα σου ἐξαριθμηθήσεται. (17) ἀναστὰς διόδευσον τὴν γῆν εἴς τε τὸ μῆκος αὐτῆς καὶ εἰς τὸ πλάτος, ὅτι σοὶ δώσω αὐτήν. (18) καὶ ἀποσκηνώσας Αβραμ ἐλθὼν κατῴκησεν παρὰ τὴν δρῦν τὴν Μαμβρη, ἣ ἦν ἐν Χεβρων, καὶ ᾠκοδόμησεν ἐκεῖ θυσιαστήριον κυρίῳ.

14

(1) ᾿Εγένετο δὲ ἐν τῇ βασιλείᾳ τῇ Αμαρφαλ βασιλέως Σεννααρ, Αριωχ βασιλεὺς Ελλασαρ καὶ Χοδολλογομορ βασιλεὺς Αιλαμ καὶ Θαργαλ βασιλεὺς ἐθνῶν (2) ἐποίησαν πόλεμον μετὰ Βαλλα βασιλέως Σοδομων καὶ μετὰ Βαρσα βασιλέως Γομορρας καὶ Σεννααρ βασιλέως Αδαμα καὶ Συμοβορ βασιλέως Σεβωιμ καὶ βασιλέως Βαλακ (αὕτη ἐστὶν Σηγωρ). (3) πάντες οὗτοι συνεφώνησαν ἐπὶ τὴν φάραγγα τὴν ἁλυκήν (αὕτη ἡ θάλασσα τῶν ἁλῶν). (4) δώδεκα ἔτη ἐδούλευον τῷ Χοδολλογομορ, τῷ δὲ τρισκαιδεκάτῳ ἔτει ἀπέστησαν. (5) ἐν δὲ τῷ τεσσαρεσκαιδεκάτῳ ἔτει ἦλθεν Χοδολλογομορ καὶ οἱ βασιλεῖς οἱ μετ᾽ αὐτοῦ καὶ κατέκοψαν τοὺς γίγαντας τοὺς ἐν Ασταρωθ Καρναιν καὶ ἔθνη ἰσχυρὰ ἅμα αὐτοῖς καὶ τοὺς Ομμαίους τοὺς ἐν Σαυη τῇ πόλει (6) καὶ τοὺς Χορραίους τοὺς ἐν τοῖς ὄρεσιν Σηιρ ἕως τῆς τερεμίνθου τῆς Φαραν, ἥ ἐστιν ἐν τῇ ἐρήμῳ. (7) καὶ ἀναστρέψαντες ἤλθοσαν ἐπὶ τὴν πηγὴν τῆς κρίσεως (αὕτη ἐστὶν Καδης) καὶ κατέκοψαν πάντας τοὺς ἄρχοντας Αμαληκ καὶ τοὺς Αμορραίους τοὺς κατοικοῦντας ἐν Ασασανθαμαρ. (8) ἐξῆλθεν δὲ βασιλεὺς Σοδομων καὶ βασιλεὺς Γομορρας καὶ βασιλεὺς Αδαμα καὶ βασιλεὺς Σεβωιμ καὶ βασιλεὺς Βαλακ (αὕτη ἐστὶν Σηγωρ) καὶ παρετάξαντο αὐτοῖς εἰς πόλεμον ἐν τῇ κοιλάδι τῇ ἁλυκῇ, (9) πρὸς Χοδολλογομορ βασιλέα Αιλαμ καὶ Θαργαλ βασιλέα ἐθνῶν καὶ Αμαρφαλ βασιλέα Σεννααρ καὶ Αριωχ βασιλέα Ελλασαρ, οἱ τέσσαρες βασιλεῖς πρὸς τοὺς πέντε. (10) ἡ δὲ κοιλὰς ἡ ἁλυκὴ φρέατα φρέατα ἀσφάλτου· ἔφυγεν δὲ βασιλεὺς Σοδομων καὶ βασιλεὺς Γομορρας καὶ ἐνέπεσαν ἐκεῖ, οἱ δὲ καταλειφθέντες εἰς τὴν ὀρεινὴν ἔφυγον. (11) ἔλαβον δὲ τὴν ἵππον πᾶσαν τὴν Σοδομων καὶ Γομορρας καὶ πάντα τὰ βρώματα αὐτῶν καὶ ἀπῆλθον. (12) ἔλαβον δὲ καὶ τὸν Λωτ υἱὸν τοῦ ἀδελφοῦ Αβραμ καὶ τὴν ἀποσκευὴν αὐτοῦ καὶ ἀπῴχοντο· ἦν γὰρ κατοικῶν ἐν Σοδομοις. (13) Παραγενόμενος δὲ τῶν ἀνασωθέντων τις ἀπήγγειλεν Αβραμ τῷ περάτῃ· αὐτὸς δὲ κατῴκει πρὸς τῇ δρυὶ τῇ Μαμβρη ὁ Αμορις τοῦ ἀδελφοῦ Εσχωλ καὶ ἀδελφοῦ Αυναν, οἳ ἦσαν συνωμόται τοῦ Αβραμ. (14) ἀκούσας δὲ Αβραμ ὅτι ᾐχμαλώτευται Λωτ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, ἠρίθμησεν τοὺς ἰδίους οἰκογενεῖς αὐτοῦ, τριακοσίους δέκα καὶ ὀκτώ, καὶ κατεδίωξεν ὀπίσω αὐτῶν ἕως Δαν. (15) καὶ ἐπέπεσεν ἐπ᾽ αὐτοὺς τὴν νύκτα, αὐτὸς καὶ οἱ παῖδες αὐτοῦ, καὶ ἐπάταξεν αὐτοὺς καὶ ἐδίωξεν αὐτοὺς ἕως Χωβα, ἥ ἐστιν ἐν ἀριστερᾷ Δαμασκοῦ. (16) καὶ ἀπέστρεψεν πᾶσαν τὴν ἵππον Σοδομων, καὶ Λωτ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἀπέστρεψεν καὶ τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ καὶ τὰς γυναῖκας καὶ τὸν λαόν. (17) ᾿Εξῆλθεν δὲ βασιλεὺς Σοδομων εἰς συνάντησιν αὐτῷ— μετὰ τὸ ἀναστρέψαι αὐτὸν ἀπὸ τῆς κοπῆς τοῦ Χοδολλογομορ καὶ τῶν βασιλέων τῶν μετ᾽ αὐτοῦ— εἰς τὴν κοιλάδα τὴν Σαυη (τοῦτο ἦν τὸ πεδίον βασιλέως). (18) καὶ Μελχισεδεκ βασιλεὺς Σαλημ ἐξήνεγκεν ἄρτους καὶ οἶνον· ἦν δὲ ἱερεὺς τοῦ θεοῦ τοῦ ὑψίστου. (19) καὶ ηὐλόγησεν τὸν Αβραμ καὶ εἶπεν Εὐλογημένος Αβραμ τῷ θεῷ τῷ ὑψίστῳ, ὃς ἔκτισεν τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, (20) καὶ εὐλογητὸς ὁ θεὸς ὁ ὕψιστος, ὃς παρέδωκεν τοὺς ἐχθρούς σου ὑποχειρίους σοι. καὶ ἔδωκεν αὐτῷ δεκάτην ἀπὸ πάντων. (21) εἶπεν δὲ βασιλεὺς Σοδομων πρὸς Αβραμ Δός μοι τοὺς ἄνδρας, τὴν δὲ ἵππον λαβὲ σεαυτῷ (22) εἶπεν δὲ Αβραμ πρὸς βασιλέα Σοδομων ᾿Εκτενῶ τὴν χεῖρά μου πρὸς τὸν θεὸν τὸν ὕψιστον, ὃς ἔκτισεν τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, (23) εἰ ἀπὸ σπαρτίου ἕως σφαιρωτῆρος ὑποδήματος λήμψομαι ἀπὸ πάντων τῶν σῶν, ἵνα μὴ εἴπῃς ὅτι ᾿Εγὼ ἐπλούτισα τὸν Αβραμ· (24) πλὴν ὧν ἔφαγον οἱ νεανίσκοι καὶ τῆς μερίδος τῶν ἀνδρῶν τῶν συμπορευθέντων μετ᾽ ἐμοῦ, Εσχωλ, Αυναν, Μαμβρη, οὗτοι λήμψονται μερίδα.

15

(1) Μετὰ δὲ τὰ ῥήματα ταῦτα ἐγενήθη ῥῆμα κυρίου πρὸς Αβραμ ἐν ὁράματι λέγων Μὴ φοβοῦ, Αβραμ· ἐγὼ ὑπερασπίζω σου· ὁ μισθός σου πολὺς ἔσται σφόδρα. (2) λέγει δὲ Αβραμ Δέσποτα, τί μοι δώσεις; ἐγὼ δὲ ἀπολύομαι ἄτεκνος· ὁ δὲ υἱὸς Μασεκ τῆς οἰκογενοῦς μου, οὗτος Δαμασκὸς Ελιεζερ. (3) καὶ εἶπεν Αβραμ ᾿Επειδὴ ἐμοὶ οὐκ ἔδωκας σπέρμα, ὁ δὲ οἰκογενής μου κληρονομήσει με. (4) καὶ εὐθὺς φωνὴ κυρίου ἐγένετο πρὸς αὐτὸν λέγων Οὐ κληρονομήσει σε οὗτος, ἀλλ᾽ ὃς ἐξελεύσεται ἐκ σοῦ, οὗτος κληρονομήσει σε. (5) ἐξήγαγεν δὲ αὐτὸν ἔξω καὶ εἶπεν αὐτῷ ᾿Ανάβλεψον δὴ εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἀρίθμησον τοὺς ἀστέρας, εἰ δυνήσῃ ἐξαριθμῆσαι αὐτούς. καὶ εἶπεν Οὕτως ἔσται τὸ σπέρμα σου. (6) καὶ ἐπίστευσεν Αβραμ τῷ θεῷ, καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην. (7) εἶπεν δὲ πρὸς αὐτόν ᾿Εγὼ ὁ θεὸς ὁ ἐξαγαγών σε ἐκ χώρας Χαλδαίων ὥστε δοῦναί σοι τὴν γῆν ταύτην κληρονομῆσαι. (8) εἶπεν δέ Δέσποτα κύριε, κατὰ τί γνώσομαι ὅτι κληρονομήσω αὐτήν; (9) εἶπεν δὲ αὐτῷ Λαβέ μοι δάμαλιν τριετίζουσαν καὶ αἶγα τριετίζουσαν καὶ κριὸν τριετίζοντα καὶ τρυγόνα καὶ περιστεράν. (10) ἔλαβεν δὲ αὐτῷ πάντα ταῦτα καὶ διεῖλεν αὐτὰ μέσα καὶ ἔθηκεν αὐτὰ ἀντιπρόσωπα ἀλλήλοις, τὰ δὲ ὄρνεα οὐ διεῖλεν. (11) κατέβη δὲ ὄρνεα ἐπὶ τὰ σώματα, τὰ διχοτομήματα αὐτῶν, καὶ συνεκάθισεν αὐτοῖς Αβραμ. (12) περὶ δὲ ἡλίου δυσμὰς ἔκστασις ἐπέπεσεν τῷ Αβραμ, καὶ ἰδοὺ φόβος σκοτεινὸς μέγας ἐπιπίπτει αὐτῷ. (13) καὶ ἐρρέθη πρὸς Αβραμ Γινώσκων γνώσῃ ὅτι πάροικον ἔσται τὸ σπέρμα σου ἐν γῇ οὐκ ἰδίᾳ, καὶ δουλώσουσιν αὐτοὺς καὶ κακώσουσιν αὐτοὺς καὶ ταπεινώσουσιν αὐτοὺς τετρακόσια ἔτη. (14) τὸ δὲ ἔθνος, ᾧ ἐὰν δουλεύσωσιν, κρινῶ ἐγώ· μετὰ δὲ ταῦτα ἐξελεύσονται ὧδε μετὰ ἀποσκευῆς πολλῆς. (15) σὺ δὲ ἀπελεύσῃ πρὸς τοὺς πατέρας σου μετ᾽ εἰρήνης, ταφεὶς ἐν γήρει καλῷ. (16) τετάρτη δὲ γενεὰ ἀποστραφήσονται ὧδε· οὔπω γὰρ ἀναπεπλήρωνται αἱ ἁμαρτίαι τῶν Αμορραίων ἕως τοῦ νῦν. (17) ἐπεὶ δὲ ἐγίνετο ὁ ἥλιος πρὸς δυσμαῖς, φλὸξ ἐγένετο, καὶ ἰδοὺ κλίβανος καπνιζόμενος καὶ λαμπάδες πυρός, αἳ διῆλθον ἀνὰ μέσον τῶν διχοτομημάτων τούτων. (18) ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ διέθετο κύριος τῷ Αβραμ διαθήκην λέγων Τῷ σπέρματί σου δώσω τὴν γῆν ταύτην ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ Αἰγύπτου ἕως τοῦ ποταμοῦ τοῦ μεγάλου, ποταμοῦ Εὐφράτου, (19) τοὺς Καιναίους καὶ τοὺς Κενεζαίους καὶ τοὺς Κεδμωναίους (20) καὶ τοὺς Χετταίους καὶ τοὺς Φερεζαίους καὶ τοὺς Ραφαϊν (21) καὶ τοὺς Αμορραίους καὶ τοὺς Χαναναίους καὶ τοὺς Ευαίους καὶ τοὺς Γεργεσαίους καὶ τοὺς Ιεβουσαίους.

16

(1) Σαρα δὲ ἡ γυνὴ Αβραμ οὐκ ἔτικτεν αὐτῷ. ἦν δὲ αὐτῇ παιδίσκη Αἰγυπτία, ᾗ ὄνομα Αγαρ. (2) εἶπεν δὲ Σαρα πρὸς Αβραμ ᾿Ιδοὺ συνέκλεισέν με κύριος τοῦ μὴ τίκτειν· εἴσελθε οὖν πρὸς τὴν παιδίσκην μου, ἵνα τεκνοποιήσῃς ἐξ αὐτῆς. ὑπήκουσεν δὲ Αβραμ τῆς φωνῆς Σαρας. (3) καὶ λαβοῦσα Σαρα ἡ γυνὴ Αβραμ Αγαρ τὴν Αἰγυπτίαν τὴν ἑαυτῆς παιδίσκην— μετὰ δέκα ἔτη τοῦ οἰκῆσαι Αβραμ ἐν γῇ Χανααν— καὶ ἔδωκεν αὐτὴν Αβραμ τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς αὐτῷ γυναῖκα. (4) καὶ εἰσῆλθεν πρὸς Αγαρ, καὶ συνέλαβεν καὶ εἶδεν ὅτι ἐν γαστρὶ ἔχει, καὶ ἠτιμάσθη ἡ κυρία ἐναντίον αὐτῆς. (5) εἶπεν δὲ Σαρα πρὸς Αβραμ ᾿Αδικοῦμαι ἐκ σοῦ· ἐγὼ δέδωκα τὴν παιδίσκην μου εἰς τὸν κόλπον σου, ἰδοῦσα δὲ ὅτι ἐν γαστρὶ ἔχει, ἠτιμάσθην ἐναντίον αὐτῆς· κρίναι ὁ θεὸς ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ σοῦ. (6) εἶπεν δὲ Αβραμ πρὸς Σαραν ᾿Ιδοὺ ἡ παιδίσκη σου ἐν ταῖς χερσίν σου· χρῶ αὐτῇ, ὡς ἄν σοι ἀρεστὸν ᾖ. καὶ ἐκάκωσεν αὐτὴν Σαρα, καὶ ἀπέδρα ἀπὸ προσώπου αὐτῆς. (7) Εὗρεν δὲ αὐτὴν ἄγγελος κυρίου ἐπὶ τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος ἐν τῇ ἐρήμῳ, ἐπὶ τῆς πηγῆς ἐν τῇ ὁδῷ Σουρ. (8) καὶ εἶπεν αὐτῇ ὁ ἄγγελος κυρίου Αγαρ παιδίσκη Σαρας, πόθεν ἔρχῃ καὶ ποῦ πορεύῃ; καὶ εἶπεν ᾿Απὸ προσώπου Σαρας τῆς κυρίας μου ἐγὼ ἀποδιδράσκω. (9) εἶπεν δὲ αὐτῇ ὁ ἄγγελος κυρίου ᾿Αποστράφητι πρὸς τὴν κυρίαν σου καὶ ταπεινώθητι ὑπὸ τὰς χεῖρας αὐτῆς. (10) καὶ εἶπεν αὐτῇ ὁ ἄγγελος κυρίου Πληθύνων πληθυνῶ τὸ σπέρμα σου, καὶ οὐκ ἀριθμηθήσεται ἀπὸ τοῦ πλήθους. (11) καὶ εἶπεν αὐτῇ ὁ ἄγγελος κυρίου ᾿Ιδοὺ σὺ ἐν γαστρὶ ἔχεις καὶ τέξῃ υἱὸν καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ισμαηλ, ὅτι ἐπήκουσεν κύριος τῇ ταπεινώσει σου. (12) οὗτος ἔσται ἄγροικος ἄνθρωπος· αἱ χεῖρες αὐτοῦ ἐπὶ πάντας, καὶ αἱ χεῖρες πάντων ἐπ᾽ αὐτόν, καὶ κατὰ πρόσωπον πάντων τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ κατοικήσει. (13) καὶ ἐκάλεσεν Αγαρ τὸ ὄνομα κυρίου τοῦ λαλοῦντος πρὸς αὐτήν Σὺ ὁ θεὸς ὁ ἐπιδών με· ὅτι εἶπεν Καὶ γὰρ ἐνώπιον εἶδον ὀφθέντα μοι. (14) ἕνεκεν τούτου ἐκάλεσεν τὸ φρέαρ Φρέαρ οὗ ἐνώπιον εἶδον· ἰδοὺ ἀνὰ μέσον Καδης καὶ ἀνὰ μέσον Βαραδ. (15) Καὶ ἔτεκεν Αγαρ τῷ Αβραμ υἱόν, καὶ ἐκάλεσεν Αβραμ τὸ ὄνομα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, ὃν ἔτεκεν αὐτῷ Αγαρ, Ισμαηλ. (16) Αβραμ δὲ ἦν ὀγδοήκοντα ἓξ ἐτῶν, ἡνίκα ἔτεκεν Αγαρ τὸν Ισμαηλ τῷ Αβραμ.

17

(1) ᾿Εγένετο δὲ Αβραμ ἐτῶν ἐνενήκοντα ἐννέα, καὶ ὤφθη κύριος τῷ Αβραμ καὶ εἶπεν αὐτῷ ᾿Εγώ εἰμι ὁ θεός σου· εὐαρέστει ἐναντίον ἐμοῦ καὶ γίνου ἄμεμπτος, (2) καὶ θήσομαι τὴν διαθήκην μου ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ ἀνὰ μέσον σοῦ καὶ πληθυνῶ σε σφόδρα. (3) καὶ ἔπεσεν Αβραμ ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ, καὶ ἐλάλησεν αὐτῷ ὁ θεὸς λέγων (4) Καὶ ἐγὼ ἰδοὺ ἡ διαθήκη μου μετὰ σοῦ, καὶ ἔσῃ πατὴρ πλήθους ἐθνῶν. (5) καὶ οὐ κληθήσεται ἔτι τὸ ὄνομά σου Αβραμ, ἀλλ᾽ ἔσται τὸ ὄνομά σου Αβρααμ, ὅτι πατέρα πολλῶν ἐθνῶν τέθεικά σε. (6) καὶ αὐξανῶ σε σφόδρα σφόδρα καὶ θήσω σε εἰς ἔθνη, καὶ βασιλεῖς ἐκ σοῦ ἐξελεύσονται. (7) καὶ στήσω τὴν διαθήκην μου ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ ἀνὰ μέσον σοῦ καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ σπέρματός σου μετὰ σὲ εἰς γενεὰς αὐτῶν εἰς διαθήκην αἰώνιον εἶναί σου θεὸς καὶ τοῦ σπέρματός σου μετὰ σέ. (8) καὶ δώσω σοι καὶ τῷ σπέρματί σου μετὰ σὲ τὴν γῆν, ἣν παροικεῖς, πᾶσαν τὴν γῆν Χανααν, εἰς κατάσχεσιν αἰώνιον καὶ ἔσομαι αὐτοῖς θεός.— (9) καὶ εἶπεν ὁ θεὸς πρὸς Αβρααμ Σὺ δὲ τὴν διαθήκην μου διατηρήσεις, σὺ καὶ τὸ σπέρμα σου μετὰ σὲ εἰς τὰς γενεὰς αὐτῶν. (10) καὶ αὕτη ἡ διαθήκη, ἣν διατηρήσεις, ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ ὑμῶν καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ σπέρματός σου μετὰ σὲ εἰς τὰς γενεὰς αὐτῶν· περιτμηθήσεται ὑμῶν πᾶν ἀρσενικόν, (11) καὶ περιτμηθήσεσθε τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας ὑμῶν, καὶ ἔσται ἐν σημείῳ διαθήκης ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ ὑμῶν. (12) καὶ παιδίον ὀκτὼ ἡμερῶν περιτμηθήσεται ὑμῖν πᾶν ἀρσενικὸν εἰς τὰς γενεὰς ὑμῶν, ὁ οἰκογενὴς τῆς οἰκίας σου καὶ ὁ ἀργυρώνητος ἀπὸ παντὸς υἱοῦ ἀλλοτρίου, ὃς οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ σπέρματός σου. (13) περιτομῇ περιτμηθήσεται ὁ οἰκογενὴς τῆς οἰκίας σου καὶ ὁ ἀργυρώνητος, καὶ ἔσται ἡ διαθήκη μου ἐπὶ τῆς σαρκὸς ὑμῶν εἰς διαθήκην αἰώνιον. (14) καὶ ἀπερίτμητος ἄρσην, ὃς οὐ περιτμηθήσεται τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας αὐτοῦ τῇ ἡμέρᾳ τῇ ὀγδόῃ, ἐξολεθρευθήσεται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐκ τοῦ γένους αὐτῆς, ὅτι τὴν διαθήκην μου διεσκέδασεν. (15) Εἶπεν δὲ ὁ θεὸς τῷ Αβρααμ Σαρα ἡ γυνή σου, οὐ κληθήσεται τὸ ὄνομα αὐτῆς Σαρα, ἀλλὰ Σαρρα ἔσται τὸ ὄνομα αὐτῆς. (16) εὐλογήσω δὲ αὐτὴν καὶ δώσω σοι ἐξ αὐτῆς τέκνον· καὶ εὐλογήσω αὐτόν, καὶ ἔσται εἰς ἔθνη, καὶ βασιλεῖς ἐθνῶν ἐξ αὐτοῦ ἔσονται. (17) καὶ ἔπεσεν Αβρααμ ἐπὶ πρόσωπον καὶ ἐγέλασεν καὶ εἶπεν ἐν τῇ διανοίᾳ αὐτοῦ λέγων Εἰ τῷ ἑκατονταετεῖ γενήσεται, καὶ εἰ Σαρρα ἐνενήκοντα ἐτῶν οὖσα τέξεται; (18) εἶπεν δὲ Αβρααμ πρὸς τὸν θεόν Ισμαηλ οὗτος ζήτω ἐναντίον σου. (19) εἶπεν δὲ ὁ θεὸς τῷ Αβρααμ Ναί· ἰδοὺ Σαρρα ἡ γυνή σου τέξεταί σοι υἱόν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ισαακ, καὶ στήσω τὴν διαθήκην μου πρὸς αὐτὸν εἰς διαθήκην αἰώνιον καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ μετ᾽ αὐτόν. (20) περὶ δὲ Ισμαηλ ἰδοὺ ἐπήκουσά σου· ἰδοὺ εὐλόγησα αὐτὸν καὶ αὐξανῶ αὐτὸν καὶ πληθυνῶ αὐτὸν σφόδρα· δώδεκα ἔθνη γεννήσει, καὶ δώσω αὐτὸν εἰς ἔθνος μέγα. (21) τὴν δὲ διαθήκην μου στήσω πρὸς Ισαακ, ὃν τέξεταί σοι Σαρρα εἰς τὸν καιρὸν τοῦτον ἐν τῷ ἐνιαυτῷ τῷ ἑτέρῳ. (22) συνετέλεσεν δὲ λαλῶν πρὸς αὐτὸν καὶ ἀνέβη ὁ θεὸς ἀπὸ Αβρααμ. (23) Καὶ ἔλαβεν Αβρααμ Ισμαηλ τὸν υἱὸν αὐτοῦ καὶ πάντας τοὺς οἰκογενεῖς αὐτοῦ καὶ πάντας τοὺς ἀργυρωνήτους καὶ πᾶν ἄρσεν τῶν ἀνδρῶν τῶν ἐν τῷ οἴκῳ Αβρααμ καὶ περιέτεμεν τὰς ἀκροβυστίας αὐτῶν ἐν τῷ καιρῷ τῆς ἡμέρας ἐκείνης, καθὰ ἐλάλησεν αὐτῷ ὁ θεός. (24) Αβρααμ δὲ ἦν ἐνενήκοντα ἐννέα ἐτῶν, ἡνίκα περιέτεμεν τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας αὐτοῦ· (25) Ισμαηλ δὲ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἐτῶν δέκα τριῶν ἦν, ἡνίκα περιετμήθη τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας αὐτοῦ. (26) ἐν τῷ καιρῷ τῆς ἡμέρας ἐκείνης περιετμήθη Αβρααμ καὶ Ισμαηλ ὁ υἱὸς αὐτοῦ· (27) καὶ πάντες οἱ ἄνδρες τοῦ οἴκου αὐτοῦ καὶ οἱ οἰκογενεῖς καὶ οἱ ἀργυρώνητοι ἐξ ἀλλογενῶν ἐθνῶν, περιέτεμεν αὐτούς.

18

(1) ῎Ωφθη δὲ αὐτῷ ὁ θεὸς πρὸς τῇ δρυὶ τῇ Μαμβρη καθημένου αὐτοῦ ἐπὶ τῆς θύρας τῆς σκηνῆς αὐτοῦ μεσημβρίας. (2) ἀναβλέψας δὲ τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ εἶδεν, καὶ ἰδοὺ τρεῖς ἄνδρες εἱστήκεισαν ἐπάνω αὐτοῦ· καὶ ἰδὼν προσέδραμεν εἰς συνάντησιν αὐτοῖς ἀπὸ τῆς θύρας τῆς σκηνῆς αὐτοῦ καὶ προσεκύνησεν ἐπὶ τὴν γῆν (3) καὶ εἶπεν Κύριε, εἰ ἄρα εὗρον χάριν ἐναντίον σου, μὴ παρέλθῃς τὸν παῖδά σου· (4) λημφθήτω δὴ ὕδωρ, καὶ νιψάτωσαν τοὺς πόδας ὑμῶν, καὶ καταψύξατε ὑπὸ τὸ δένδρον· (5) καὶ λήμψομαι ἄρτον, καὶ φάγεσθε, καὶ μετὰ τοῦτο παρελεύσεσθε εἰς τὴν ὁδὸν ὑμῶν, οὗ εἵνεκεν ἐξεκλίνατε πρὸς τὸν παῖδα ὑμῶν. καὶ εἶπαν Οὕτως ποίησον, καθὼς εἴρηκας. (6) καὶ ἔσπευσεν Αβρααμ ἐπὶ τὴν σκηνὴν πρὸς Σαρραν καὶ εἶπεν αὐτῇ Σπεῦσον καὶ φύρασον τρία μέτρα σεμιδάλεως καὶ ποίησον ἐγκρυφίας. (7) καὶ εἰς τὰς βόας ἔδραμεν Αβρααμ καὶ ἔλαβεν μοσχάριον ἁπαλὸν καὶ καλὸν καὶ ἔδωκεν τῷ παιδί, καὶ ἐτάχυνεν τοῦ ποιῆσαι αὐτό. (8) ἔλαβεν δὲ βούτυρον καὶ γάλα καὶ τὸ μοσχάριον, ὃ ἐποίησεν, καὶ παρέθηκεν αὐτοῖς, καὶ ἐφάγοσαν· αὐτὸς δὲ παρειστήκει αὐτοῖς ὑπὸ τὸ δένδρον. (9) Εἶπεν δὲ πρὸς αὐτόν Ποῦ Σαρρα ἡ γυνή σου; ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν ᾿Ιδοὺ ἐν τῇ σκηνῇ. (10) εἶπεν δέ ᾿Επαναστρέφων ἥξω πρὸς σὲ κατὰ τὸν καιρὸν τοῦτον εἰς ὥρας, καὶ ἕξει υἱὸν Σαρρα ἡ γυνή σου. Σαρρα δὲ ἤκουσεν πρὸς τῇ θύρᾳ τῆς σκηνῆς, οὖσα ὄπισθεν αὐτοῦ. (11) Αβρααμ δὲ καὶ Σαρρα πρεσβύτεροι προβεβηκότες ἡμερῶν, ἐξέλιπεν δὲ Σαρρα γίνεσθαι τὰ γυναικεῖα. (12) ἐγέλασεν δὲ Σαρρα ἐν ἑαυτῇ λέγουσα Οὔπω μέν μοι γέγονεν ἕως τοῦ νῦν, ὁ δὲ κύριός μου πρεσβύτερος. (13) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Αβρααμ Τί ὅτι ἐγέλασεν Σαρρα ἐν ἑαυτῇ λέγουσα ῏Αρά γε ἀληθῶς τέξομαι; ἐγὼ δὲ γεγήρακα. (14) μὴ ἀδυνατεῖ παρὰ τῷ θεῷ ῥῆμα; εἰς τὸν καιρὸν τοῦτον ἀναστρέψω πρὸς σὲ εἰς ὥρας, καὶ ἔσται τῇ Σαρρα υἱός. (15) ἠρνήσατο δὲ Σαρρα λέγουσα Οὐκ ἐγέλασα· ἐφοβήθη γάρ. καὶ εἶπεν Οὐχί, ἀλλὰ ἐγέλασας. (16) ᾿Εξαναστάντες δὲ ἐκεῖθεν οἱ ἄνδρες κατέβλεψαν ἐπὶ πρόσωπον Σοδομων καὶ Γομορρας, Αβρααμ δὲ συνεπορεύετο μετ᾽ αὐτῶν συμπροπέμπων αὐτούς. (17) ὁ δὲ κύριος εἶπεν Μὴ κρύψω ἐγὼ ἀπὸ Αβρααμ τοῦ παιδός μου ἃ ἐγὼ ποιῶ; (18) Αβρααμ δὲ γινόμενος ἔσται εἰς ἔθνος μέγα καὶ πολύ, καὶ ἐνευλογηθήσονται ἐν αὐτῷ πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς. (19) ᾔδειν γὰρ ὅτι συντάξει τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ καὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ μετ᾽ αὐτόν, καὶ φυλάξουσιν τὰς ὁδοὺς κυρίου ποιεῖν δικαιοσύνην καὶ κρίσιν· ὅπως ἂν ἐπαγάγῃ κύριος ἐπὶ Αβρααμ πάντα, ὅσα ἐλάλησεν πρὸς αὐτόν. (20) εἶπεν δὲ κύριος Κραυγὴ Σοδομων καὶ Γομορρας πεπλήθυνται, καὶ αἱ ἁμαρτίαι αὐτῶν μεγάλαι σφόδρα· (21) καταβὰς οὖν ὄψομαι εἰ κατὰ τὴν κραυγὴν αὐτῶν τὴν ἐρχομένην πρός με συντελοῦνται, εἰ δὲ μή, ἵνα γνῶ. (22) καὶ ἀποστρέψαντες ἐκεῖθεν οἱ ἄνδρες ἦλθον εἰς Σοδομα, Αβρααμ δὲ ἦν ἑστηκὼς ἐναντίον κυρίου. (23) καὶ ἐγγίσας Αβρααμ εἶπεν Μὴ συναπολέσῃς δίκαιον μετὰ ἀσεβοῦς καὶ ἔσται ὁ δίκαιος ὡς ὁ ἀσεβής; (24) ἐὰν ὦσιν πεντήκοντα δίκαιοι ἐν τῇ πόλει, ἀπολεῖς αὐτούς; οὐκ ἀνήσεις πάντα τὸν τόπον ἕνεκεν τῶν πεντήκοντα δικαίων, ἐὰν ὦσιν ἐν αὐτῇ; (25) μηδαμῶς σὺ ποιήσεις ὡς τὸ ῥῆμα τοῦτο, τοῦ ἀποκτεῖναι δίκαιον μετὰ ἀσεβοῦς, καὶ ἔσται ὁ δίκαιος ὡς ὁ ἀσεβής. μηδαμῶς· ὁ κρίνων πᾶσαν τὴν γῆν οὐ ποιήσεις κρίσιν; (26) εἶπεν δὲ κύριος ᾿Εὰν εὕρω ἐν Σοδομοις πεντήκοντα δικαίους ἐν τῇ πόλει, ἀφήσω πάντα τὸν τόπον δι᾽ αὐτούς. (27) καὶ ἀποκριθεὶς Αβρααμ εἶπεν Νῦν ἠρξάμην λαλῆσαι πρὸς τὸν κύριον, ἐγὼ δέ εἰμι γῆ καὶ σποδός· (28) ἐὰν δὲ ἐλαττονωθῶσιν οἱ πεντήκοντα δίκαιοι πέντε, ἀπολεῖς ἕνεκεν τῶν πέντε πᾶσαν τὴν πόλιν; καὶ εἶπεν Οὐ μὴ ἀπολέσω, ἐὰν εὕρω ἐκεῖ τεσσαράκοντα πέντε. (29) καὶ προσέθηκεν ἔτι λαλῆσαι πρὸς αὐτὸν καὶ εἶπεν ᾿Εὰν δὲ εὑρεθῶσιν ἐκεῖ τεσσαράκοντα; καὶ εἶπεν Οὐ μὴ ἀπολέσω ἕνεκεν τῶν τεσσαράκοντα. (30) καὶ εἶπεν Μή τι, κύριε, ἐὰν λαλήσω· ἐὰν δὲ εὑρεθῶσιν ἐκεῖ τριάκοντα; καὶ εἶπεν Οὐ μὴ ἀπολέσω, ἐὰν εὕρω ἐκεῖ τριάκοντα. (31) καὶ εἶπεν ᾿Επειδὴ ἔχω λαλῆσαι πρὸς τὸν κύριον, ἐὰν δὲ εὑρεθῶσιν ἐκεῖ εἴκοσι; καὶ εἶπεν Οὐ μὴ ἀπολέσω ἕνεκεν τῶν εἴκοσι. (32) καὶ εἶπεν Μή τι, κύριε, ἐὰν λαλήσω ἔτι ἅπαξ· ἐὰν δὲ εὑρεθῶσιν ἐκεῖ δέκα; καὶ εἶπεν Οὐ μὴ ἀπολέσω ἕνεκεν τῶν δέκα. (33) ἀπῆλθεν δὲ κύριος, ὡς ἐπαύσατο λαλῶν τῷ Αβρααμ, καὶ Αβρααμ ἀπέστρεψεν εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ.

19

(1) ῏Ηλθον δὲ οἱ δύο ἄγγελοι εἰς Σοδομα ἑσπέρας· Λωτ δὲ ἐκάθητο παρὰ τὴν πύλην Σοδομων. ἰδὼν δὲ Λωτ ἐξανέστη εἰς συνάντησιν αὐτοῖς καὶ προσεκύνησεν τῷ προσώπῳ ἐπὶ τὴν γῆν (2) καὶ εἶπεν ᾿Ιδού, κύριοι, ἐκκλίνατε εἰς τὸν οἶκον τοῦ παιδὸς ὑμῶν καὶ καταλύσατε καὶ νίψασθε τοὺς πόδας ὑμῶν, καὶ ὀρθρίσαντες ἀπελεύσεσθε εἰς τὴν ὁδὸν ὑμῶν. εἶπαν δέ Οὐχί, ἀλλ᾽ ἐν τῇ πλατείᾳ καταλύσομεν. (3) καὶ κατεβιάζετο αὐτούς, καὶ ἐξέκλιναν πρὸς αὐτὸν καὶ εἰσῆλθον εἰς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ. καὶ ἐποίησεν αὐτοῖς πότον, καὶ ἀζύμους ἔπεψεν αὐτοῖς, καὶ ἔφαγον. (4) πρὸ τοῦ κοιμηθῆναι καὶ οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως οἱ Σοδομῖται περιεκύκλωσαν τὴν οἰκίαν ἀπὸ νεανίσκου ἕως πρεσβυτέρου, ἅπας ὁ λαὸς ἅμα, (5) καὶ ἐξεκαλοῦντο τὸν Λωτ καὶ ἔλεγον πρὸς αὐτόν Ποῦ εἰσιν οἱ ἄνδρες οἱ εἰσελθόντες πρὸς σὲ τὴν νύκτα; ἐξάγαγε αὐτοὺς πρὸς ἡμᾶς, ἵνα συγγενώμεθα αὐτοῖς. (6) ἐξῆλθεν δὲ Λωτ πρὸς αὐτοὺς πρὸς τὸ πρόθυρον, τὴν δὲ θύραν προσέῳξεν ὀπίσω αὐτοῦ. (7) εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς Μηδαμῶς, ἀδελφοί, μὴ πονηρεύσησθε. (8) εἰσὶν δέ μοι δύο θυγατέρες, αἳ οὐκ ἔγνωσαν ἄνδρα· ἐξάξω αὐτὰς πρὸς ὑμᾶς, καὶ χρήσασθε αὐταῖς, καθὰ ἂν ἀρέσκῃ ὑμῖν· μόνον εἰς τοὺς ἄνδρας τούτους μὴ ποιήσητε μηδὲν ἄδικον, οὗ εἵνεκεν εἰσῆλθον ὑπὸ τὴν σκέπην τῶν δοκῶν μου. (9) εἶπαν δέ ᾿Απόστα ἐκεῖ. εἷς ἦλθες παροικεῖν· μὴ καὶ κρίσιν κρίνειν; νῦν οὖν σὲ κακώσομεν μᾶλλον ἢ ἐκείνους. καὶ παρεβιάζοντο τὸν ἄνδρα τὸν Λωτ σφόδρα καὶ ἤγγισαν συντρῖψαι τὴν θύραν. (10) ἐκτείναντες δὲ οἱ ἄνδρες τὰς χεῖρας εἰσεσπάσαντο τὸν Λωτ πρὸς ἑαυτοὺς εἰς τὸν οἶκον καὶ τὴν θύραν τοῦ οἴκου ἀπέκλεισαν· (11) τοὺς δὲ ἄνδρας τοὺς ὄντας ἐπὶ τῆς θύρας τοῦ οἴκου ἐπάταξαν ἀορασίᾳ ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου, καὶ παρελύθησαν ζητοῦντες τὴν θύραν. (12) Εἶπαν δὲ οἱ ἄνδρες πρὸς Λωτ ῎Εστιν τίς σοι ὧδε, γαμβροὶ ἢ υἱοὶ ἢ θυγατέρες; ἢ εἴ τίς σοι ἄλλος ἔστιν ἐν τῇ πόλει, ἐξάγαγε ἐκ τοῦ τόπου τούτου· (13) ὅτι ἀπόλλυμεν ἡμεῖς τὸν τόπον τοῦτον, ὅτι ὑψώθη ἡ κραυγὴ αὐτῶν ἐναντίον κυρίου, καὶ ἀπέστειλεν ἡμᾶς κύριος ἐκτρῖψαι αὐτήν. (14) ἐξῆλθεν δὲ Λωτ καὶ ἐλάλησεν πρὸς τοὺς γαμβροὺς αὐτοῦ τοὺς εἰληφότας τὰς θυγατέρας αὐτοῦ καὶ εἶπεν ᾿Ανάστητε καὶ ἐξέλθατε ἐκ τοῦ τόπου τούτου, ὅτι ἐκτρίβει κύριος τὴν πόλιν. ἔδοξεν δὲ γελοιάζειν ἐναντίον τῶν γαμβρῶν αὐτοῦ. (15) ἡνίκα δὲ ὄρθρος ἐγίνετο, ἐπεσπούδαζον οἱ ἄγγελοι τὸν Λωτ λέγοντες ᾿Αναστὰς λαβὲ τὴν γυναῖκά σου καὶ τὰς δύο θυγατέρας σου, ἃς ἔχεις, καὶ ἔξελθε, ἵνα μὴ συναπόλῃ ταῖς ἀνομίαις τῆς πόλεως. (16) καὶ ἐταράχθησαν· καὶ ἐκράτησαν οἱ ἄγγελοι τῆς χειρὸς αὐτοῦ καὶ τῆς χειρὸς τῆς γυναικὸς αὐτοῦ καὶ τῶν χειρῶν τῶν δύο θυγατέρων αὐτοῦ ἐν τῷ φείσασθαι κύριον αὐτοῦ. (17) καὶ ἐγένετο ἡνίκα ἐξήγαγον αὐτοὺς ἔξω. καὶ εἶπαν Σῴζων σῷζε τὴν σεαυτοῦ ψυχήν· μὴ περιβλέψῃς εἰς τὰ ὀπίσω μηδὲ στῇς ἐν πάσῃ τῇ περιχώρῳ· εἰς τὸ ὄρος σῴζου, μήποτε συμπαραλημφθῇς. (18) εἶπεν δὲ Λωτ πρὸς αὐτούς Δέομαι, κύριε· (19) ἐπειδὴ εὗρεν ὁ παῖς σου ἔλεος ἐναντίον σου καὶ ἐμεγάλυνας τὴν δικαιοσύνην σου, ὃ ποιεῖς ἐπ᾽ ἐμέ, τοῦ ζῆν τὴν ψυχήν μου, ἐγὼ δὲ οὐ δυνήσομαι διασωθῆναι εἰς τὸ ὄρος, μὴ καταλάβῃ με τὰ κακὰ καὶ ἀποθάνω, (20) ἰδοὺ ἡ πόλις αὕτη ἐγγὺς τοῦ καταφυγεῖν με ἐκεῖ, ἥ ἐστιν μικρά, ἐκεῖ σωθήσομαι· οὐ μικρά ἐστιν; καὶ ζήσεται ἡ ψυχή μου. (21) καὶ εἶπεν αὐτῷ ᾿Ιδοὺ ἐθαύμασά σου τὸ πρόσωπον καὶ ἐπὶ τῷ ῥήματι τούτῳ τοῦ μὴ καταστρέψαι τὴν πόλιν, περὶ ἧς ἐλάλησας· (22) σπεῦσον οὖν τοῦ σωθῆναι ἐκεῖ· οὐ γὰρ δυνήσομαι ποιῆσαι πρᾶγμα ἕως τοῦ σε εἰσελθεῖν ἐκεῖ. διὰ τοῦτο ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα τῆς πόλεως ἐκείνης Σηγωρ. (23) ὁ ἥλιος ἐξῆλθεν ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ Λωτ εἰσῆλθεν εἰς Σηγωρ, (24) καὶ κύριος ἔβρεξεν ἐπὶ Σοδομα καὶ Γομορρα θεῖον καὶ πῦρ παρὰ κυρίου ἐκ τοῦ οὐρανοῦ (25) καὶ κατέστρεψεν τὰς πόλεις ταύτας καὶ πᾶσαν τὴν περίοικον καὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐν ταῖς πόλεσιν καὶ πάντα τὰ ἀνατέλλοντα ἐκ τῆς γῆς. (26) καὶ ἐπέβλεψεν ἡ γυνὴ αὐτοῦ εἰς τὰ ὀπίσω καὶ ἐγένετο στήλη ἁλός. (27) ῎Ωρθρισεν δὲ Αβρααμ τὸ πρωὶ εἰς τὸν τόπον, οὗ εἱστήκει ἐναντίον κυρίου, (28) καὶ ἐπέβλεψεν ἐπὶ πρόσωπον Σοδομων καὶ Γομορρας καὶ ἐπὶ πρόσωπον τῆς γῆς τῆς περιχώρου καὶ εἶδεν, καὶ ἰδοὺ ἀνέβαινεν φλὸξ τῆς γῆς ὡσεὶ ἀτμὶς καμίνου. (29) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐκτρῖψαι κύριον πάσας τὰς πόλεις τῆς περιοίκου ἐμνήσθη ὁ θεὸς τοῦ Αβρααμ καὶ ἐξαπέστειλεν τὸν Λωτ ἐκ μέσου τῆς καταστροφῆς ἐν τῷ καταστρέψαι κύριον τὰς πόλεις, ἐν αἷς κατῴκει ἐν αὐταῖς Λωτ. (30) ᾿Ανέβη δὲ Λωτ ἐκ Σηγωρ καὶ ἐκάθητο ἐν τῷ ὄρει καὶ αἱ δύο θυγατέρες αὐτοῦ μετ᾽ αὐτοῦ· ἐφοβήθη γὰρ κατοικῆσαι ἐν Σηγωρ. καὶ ᾤκησεν ἐν τῷ σπηλαίῳ, αὐτὸς καὶ αἱ δύο θυγατέρες αὐτοῦ μετ᾽ αὐτοῦ. (31) εἶπεν δὲ ἡ πρεσβυτέρα πρὸς τὴν νεωτέραν ῾Ο πατὴρ ἡμῶν πρεσβύτερος, καὶ οὐδείς ἐστιν ἐπὶ τῆς γῆς, ὃς εἰσελεύσεται πρὸς ἡμᾶς, ὡς καθήκει πάσῃ τῇ γῇ· (32) δεῦρο καὶ ποτίσωμεν τὸν πατέρα ἡμῶν οἶνον καὶ κοιμηθῶμεν μετ᾽ αὐτοῦ καὶ ἐξαναστήσωμεν ἐκ τοῦ πατρὸς ἡμῶν σπέρμα. (33) ἐπότισαν δὲ τὸν πατέρα αὐτῶν οἶνον ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ, καὶ εἰσελθοῦσα ἡ πρεσβυτέρα ἐκοιμήθη μετὰ τοῦ πατρὸς αὐτῆς τὴν νύκτα ἐκείνην, καὶ οὐκ ᾔδει ἐν τῷ κοιμηθῆναι αὐτὴν καὶ ἀναστῆναι. (34) ἐγένετο δὲ τῇ ἐπαύριον καὶ εἶπεν ἡ πρεσβυτέρα πρὸς τὴν νεωτέραν ᾿Ιδοὺ ἐκοιμήθην ἐχθὲς μετὰ τοῦ πατρὸς ἡμῶν· ποτίσωμεν αὐτὸν οἶνον καὶ τὴν νύκτα ταύτην, καὶ εἰσελθοῦσα κοιμήθητι μετ᾽ αὐτοῦ, καὶ ἐξαναστήσωμεν ἐκ τοῦ πατρὸς ἡμῶν σπέρμα. (35) ἐπότισαν δὲ καὶ ἐν τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ τὸν πατέρα αὐτῶν οἶνον, καὶ εἰσελθοῦσα ἡ νεωτέρα ἐκοιμήθη μετὰ τοῦ πατρὸς αὐτῆς, καὶ οὐκ ᾔδει ἐν τῷ κοιμηθῆναι αὐτὴν καὶ ἀναστῆναι. (36) καὶ συνέλαβον αἱ δύο θυγατέρες Λωτ ἐκ τοῦ πατρὸς αὐτῶν. (37) καὶ ἔτεκεν ἡ πρεσβυτέρα υἱὸν καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Μωαβ λέγουσα ᾿Εκ τοῦ πατρός μου· οὗτος πατὴρ Μωαβιτῶν ἕως τῆς σήμερον ἡμέρας. (38) ἔτεκεν δὲ καὶ ἡ νεωτέρα υἱὸν καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Αμμαν υἱὸς τοῦ γένους μου· οὗτος πατὴρ Αμμανιτῶν ἕως τῆς σήμερον ἡμέρας.

20

(1) Καὶ ἐκίνησεν ἐκεῖθεν Αβρααμ εἰς γῆν πρὸς λίβα καὶ ᾤκησεν ἀνὰ μέσον Καδης καὶ ἀνὰ μέσον Σουρ καὶ παρῴκησεν ἐν Γεραροις. (2) εἶπεν δὲ Αβρααμ περὶ Σαρρας τῆς γυναικὸς αὐτοῦ ὅτι ᾿Αδελφή μού ἐστιν· ἐφοβήθη γὰρ εἰπεῖν ὅτι Γυνή μού ἐστιν, μήποτε ἀποκτείνωσιν αὐτὸν οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως δι᾽ αὐτήν. ἀπέστειλεν δὲ Αβιμελεχ βασιλεὺς Γεραρων καὶ ἔλαβεν τὴν Σαρραν. (3) καὶ εἰσῆλθεν ὁ θεὸς πρὸς Αβιμελεχ ἐν ὕπνῳ τὴν νύκτα καὶ εἶπεν ᾿Ιδοὺ σὺ ἀποθνῄσκεις περὶ τῆς γυναικός, ἧς ἔλαβες, αὕτη δέ ἐστιν συνῳκηκυῖα ἀνδρί. (4) Αβιμελεχ δὲ οὐχ ἥψατο αὐτῆς καὶ εἶπεν Κύριε, ἔθνος ἀγνοοῦν καὶ δίκαιον ἀπολεῖς; (5) οὐκ αὐτός μοι εἶπεν ᾿Αδελφή μού ἐστιν; καὶ αὐτή μοι εἶπεν ᾿Αδελφός μού ἐστιν. ἐν καθαρᾷ καρδίᾳ καὶ ἐν δικαιοσύνῃ χειρῶν ἐποίησα τοῦτο. (6) εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ θεὸς καθ᾽ ὕπνον Κἀγὼ ἔγνων ὅτι ἐν καθαρᾷ καρδίᾳ ἐποίησας τοῦτο, καὶ ἐφεισάμην ἐγώ σου τοῦ μὴ ἁμαρτεῖν σε εἰς ἐμέ· ἕνεκεν τούτου οὐκ ἀφῆκά σε ἅψασθαι αὐτῆς. (7) νῦν δὲ ἀπόδος τὴν γυναῖκα τῷ ἀνθρώπῳ, ὅτι προφήτης ἐστὶν καὶ προσεύξεται περὶ σοῦ καὶ ζήσῃ· εἰ δὲ μὴ ἀποδίδως, γνῶθι ὅτι ἀποθανῇ σὺ καὶ πάντα τὰ σά. (8) καὶ ὤρθρισεν Αβιμελεχ τὸ πρωὶ καὶ ἐκάλεσεν πάντας τοὺς παῖδας αὐτοῦ καὶ ἐλάλησεν πάντα τὰ ῥήματα ταῦτα εἰς τὰ ὦτα αὐτῶν, ἐφοβήθησαν δὲ πάντες οἱ ἄνθρωποι σφόδρα. (9) καὶ ἐκάλεσεν Αβιμελεχ τὸν Αβρααμ καὶ εἶπεν αὐτῷ Τί τοῦτο ἐποίησας ἡμῖν; μή τι ἡμάρτομεν εἰς σέ, ὅτι ἐπήγαγες ἐπ᾽ ἐμὲ καὶ ἐπὶ τὴν βασιλείαν μου ἁμαρτίαν μεγάλην; ἔργον, ὃ οὐδεὶς ποιήσει, πεποίηκάς μοι. (10) εἶπεν δὲ Αβιμελεχ τῷ Αβρααμ Τί ἐνιδὼν ἐποίησας τοῦτο; (11) εἶπεν δὲ Αβρααμ Εἶπα γάρ ῎Αρα οὐκ ἔστιν θεοσέβεια ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ, ἐμέ τε ἀποκτενοῦσιν ἕνεκεν τῆς γυναικός μου. (12) καὶ γὰρ ἀληθῶς ἀδελφή μού ἐστιν ἐκ πατρός, ἀλλ᾽ οὐκ ἐκ μητρός· ἐγενήθη δέ μοι εἰς γυναῖκα. (13) ἐγένετο δὲ ἡνίκα ἐξήγαγέν με ὁ θεὸς ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός μου, καὶ εἶπα αὐτῇ Ταύτην τὴν δικαιοσύνην ποιήσεις ἐπ᾽ ἐμέ· εἰς πάντα τόπον, οὗ ἐὰν εἰσέλθωμεν ἐκεῖ, εἰπὸν ἐμὲ ὅτι ᾿Αδελφός μού ἐστιν. (14) ἔλαβεν δὲ Αβιμελεχ χίλια δίδραχμα πρόβατα καὶ μόσχους καὶ παῖδας καὶ παιδίσκας καὶ ἔδωκεν τῷ Αβρααμ καὶ ἀπέδωκεν αὐτῷ Σαρραν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ. (15) καὶ εἶπεν Αβιμελεχ τῷ Αβρααμ ᾿Ιδοὺ ἡ γῆ μου ἐναντίον σου· οὗ ἐάν σοι ἀρέσκῃ, κατοίκει. (16) τῇ δὲ Σαρρα εἶπεν ᾿Ιδοὺ δέδωκα χίλια δίδραχμα τῷ ἀδελφῷ σου· ταῦτα ἔσται σοι εἰς τιμὴν τοῦ προσώπου σου καὶ πάσαις ταῖς μετὰ σοῦ· καὶ πάντα ἀλήθευσον. (17) προσηύξατο δὲ Αβρααμ πρὸς τὸν θεόν, καὶ ἰάσατο ὁ θεὸς τὸν Αβιμελεχ καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ τὰς παιδίσκας αὐτοῦ, καὶ ἔτεκον· (18) ὅτι συγκλείων συνέκλεισεν κύριος ἔξωθεν πᾶσαν μήτραν ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Αβιμελεχ ἕνεκεν Σαρρας τῆς γυναικὸς Αβρααμ.

21

(1) Καὶ κύριος ἐπεσκέψατο τὴν Σαρραν, καθὰ εἶπεν, καὶ ἐποίησεν κύριος τῇ Σαρρα, καθὰ ἐλάλησεν, (2) καὶ συλλαβοῦσα ἔτεκεν Σαρρα τῷ Αβρααμ υἱὸν εἰς τὸ γῆρας εἰς τὸν καιρόν, καθὰ ἐλάλησεν αὐτῷ κύριος. (3) καὶ ἐκάλεσεν Αβρααμ τὸ ὄνομα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ τοῦ γενομένου αὐτῷ, ὃν ἔτεκεν αὐτῷ Σαρρα, Ισαακ. (4) περιέτεμεν δὲ Αβρααμ τὸν Ισαακ τῇ ὀγδόῃ ἡμέρᾳ, καθὰ ἐνετείλατο αὐτῷ ὁ θεός. (5) Αβρααμ δὲ ἦν ἑκατὸν ἐτῶν, ἡνίκα ἐγένετο αὐτῷ Ισαακ ὁ υἱὸς αὐτοῦ. (6) εἶπεν δὲ Σαρρα Γέλωτά μοι ἐποίησεν κύριος· ὃς γὰρ ἂν ἀκούσῃ, συγχαρεῖταί μοι. (7) καὶ εἶπεν Τίς ἀναγγελεῖ τῷ Αβρααμ ὅτι θηλάζει παιδίον Σαρρα; ὅτι ἔτεκον υἱὸν ἐν τῷ γήρει μου. (8) Καὶ ηὐξήθη τὸ παιδίον καὶ ἀπεγαλακτίσθη, καὶ ἐποίησεν Αβρααμ δοχὴν μεγάλην, ᾗ ἡμέρᾳ ἀπεγαλακτίσθη Ισαακ ὁ υἱὸς αὐτοῦ. (9) ἰδοῦσα δὲ Σαρρα τὸν υἱὸν Αγαρ τῆς Αἰγυπτίας, ὃς ἐγένετο τῷ Αβρααμ, παίζοντα μετὰ Ισαακ τοῦ υἱοῦ αὐτῆς (10) καὶ εἶπεν τῷ Αβρααμ ῎Εκβαλε τὴν παιδίσκην ταύτην καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς· οὐ γὰρ κληρονομήσει ὁ υἱὸς τῆς παιδίσκης ταύτης μετὰ τοῦ υἱοῦ μου Ισαακ. (11) σκληρὸν δὲ ἐφάνη τὸ ῥῆμα σφόδρα ἐναντίον Αβρααμ περὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. (12) εἶπεν δὲ ὁ θεὸς τῷ Αβρααμ Μὴ σκληρὸν ἔστω τὸ ῥῆμα ἐναντίον σου περὶ τοῦ παιδίου καὶ περὶ τῆς παιδίσκης· πάντα, ὅσα ἐὰν εἴπῃ σοι Σαρρα, ἄκουε τῆς φωνῆς αὐτῆς, ὅτι ἐν Ισαακ κληθήσεταί σοι σπέρμα. (13) καὶ τὸν υἱὸν δὲ τῆς παιδίσκης ταύτης, εἰς ἔθνος μέγα ποιήσω αὐτόν, ὅτι σπέρμα σόν ἐστιν. (14) ἀνέστη δὲ Αβρααμ τὸ πρωὶ καὶ ἔλαβεν ἄρτους καὶ ἀσκὸν ὕδατος καὶ ἔδωκεν Αγαρ καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τὸν ὦμον καὶ τὸ παιδίον καὶ ἀπέστειλεν αὐτήν. ἀπελθοῦσα δὲ ἐπλανᾶτο τὴν ἔρημον κατὰ τὸ φρέαρ τοῦ ὅρκου. (15) ἐξέλιπεν δὲ τὸ ὕδωρ ἐκ τοῦ ἀσκοῦ, καὶ ἔρριψεν τὸ παιδίον ὑποκάτω μιᾶς ἐλάτης· (16) ἀπελθοῦσα δὲ ἐκάθητο ἀπέναντι αὐτοῦ μακρόθεν ὡσεὶ τόξου βολήν· εἶπεν γάρ Οὐ μὴ ἴδω τὸν Θάνατον τοῦ παιδίου μου. καὶ ἐκάθισεν ἀπέναντι αὐτοῦ, ἀναβοῆσαν δὲ τὸ παιδίον ἔκλαυσεν. (17) εἰσήκουσεν δὲ ὁ θεὸς τῆς φωνῆς τοῦ παιδίου ἐκ τοῦ τόπου, οὗ ἦν, καὶ ἐκάλεσεν ἄγγελος τοῦ θεοῦ τὴν Αγαρ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ εἶπεν αὐτῇ Τί ἐστιν, Αγαρ; μὴ φοβοῦ· ἐπακήκοεν γὰρ ὁ θεὸς τῆς φωνῆς τοῦ παιδίου σου ἐκ τοῦ τόπου, οὗ ἐστιν. (18) ἀνάστηθι, λαβὲ τὸ παιδίον καὶ κράτησον τῇ χειρί σου αὐτό· εἰς γὰρ ἔθνος μέγα ποιήσω αὐτόν. (19) καὶ ἀνέῳξεν ὁ θεὸς τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῆς, καὶ εἶδεν φρέαρ ὕδατος ζῶντος καὶ ἐπορεύθη καὶ ἔπλησεν τὸν ἀσκὸν ὕδατος καὶ ἐπότισεν τὸ παιδίον. (20) καὶ ἦν ὁ θεὸς μετὰ τοῦ παιδίου, καὶ ηὐξήθη. καὶ κατῴκησεν ἐν τῇ ἐρήμῳ, ἐγένετο δὲ τοξότης. (21) καὶ κατῴκησεν ἐν τῇ ἐρήμῳ τῇ Φαραν, καὶ ἔλαβεν αὐτῷ ἡ μήτηρ γυναῖκα ἐκ γῆς Αἰγύπτου. (22) ᾿Εγένετο δὲ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ καὶ εἶπεν Αβιμελεχ καὶ Οχοζαθ ὁ νυμφαγωγὸς αὐτοῦ καὶ Φικολ ὁ ἀρχιστράτηγος τῆς δυνάμεως αὐτοῦ πρὸς Αβρααμ λέγων ῾Ο θεὸς μετὰ σοῦ ἐν πᾶσιν, οἷς ἐὰν ποιῇς· (23) νῦν οὖν ὄμοσόν μοι τὸν θεὸν μὴ ἀδικήσειν με μηδὲ τὸ σπέρμα μου μηδὲ τὸ ὄνομά μου, ἀλλὰ κατὰ τὴν δικαιοσύνην, ἣν ἐποίησα μετὰ σοῦ, ποιήσεις μετ᾽ ἐμοῦ καὶ τῇ γῇ, ᾗ σὺ παρῴκησας ἐν αὐτῇ. (24) καὶ εἶπεν Αβρααμ ᾿Εγὼ ὀμοῦμαι. (25) καὶ ἤλεγξεν Αβρααμ τὸν Αβιμελεχ περὶ τῶν φρεάτων τοῦ ὕδατος, ὧν ἀφείλαντο οἱ παῖδες τοῦ Αβιμελεχ. (26) καὶ εἶπεν αὐτῷ Αβιμελεχ Οὐκ ἔγνων, τίς ἐποίησεν τὸ πρᾶγμα τοῦτο, οὐδὲ σύ μοι ἀπήγγειλας, οὐδὲ ἐγὼ ἤκουσα ἀλλ᾽ ἢ σήμερον. (27) καὶ ἔλαβεν Αβρααμ πρόβατα καὶ μόσχους καὶ ἔδωκεν τῷ Αβιμελεχ, καὶ διέθεντο ἀμφότεροι διαθήκην. (28) καὶ ἔστησεν Αβρααμ ἑπτὰ ἀμνάδας προβάτων μόνας. (29) καὶ εἶπεν Αβιμελεχ τῷ Αβρααμ Τί εἰσιν αἱ ἑπτὰ ἀμνάδες τῶν προβάτων τούτων, ἃς ἔστησας μόνας; (30) καὶ εἶπεν Αβρααμ ὅτι Τὰς ἑπτὰ ἀμνάδας ταύτας λήμψῃ παρ᾽ ἐμοῦ, ἵνα ὦσίν μοι εἰς μαρτύριον ὅτι ἐγὼ ὤρυξα τὸ φρέαρ τοῦτο. (31) διὰ τοῦτο ἐπωνόμασεν τὸ ὄνομα τοῦ τόπου ἐκείνου Φρέαρ ὁρκισμοῦ, ὅτι ἐκεῖ ὤμοσαν ἀμφότεροι. (32) καὶ διέθεντο διαθήκην ἐν τῷ φρέατι τοῦ ὅρκου. ἀνέστη δὲ Αβιμελεχ καὶ Οχοζαθ ὁ νυμφαγωγὸς αὐτοῦ καὶ Φικολ ὁ ἀρχιστράτηγος τῆς δυνάμεως αὐτοῦ καὶ ἐπέστρεψαν εἰς τὴν γῆν τῶν Φυλιστιιμ. (33) καὶ ἐφύτευσεν Αβρααμ ἄρουραν ἐπὶ τῷ φρέατι τοῦ ὅρκου καὶ ἐπεκαλέσατο ἐκεῖ τὸ ὄνομα κυρίου Θεὸς αἰώνιος. (34) παρῴκησεν δὲ Αβρααμ ἐν τῇ γῇ τῶν Φυλιστιιμ ἡμέρας πολλάς.

22

(1) Καὶ ἐγένετο μετὰ τὰ ῥήματα ταῦτα ὁ θεὸς ἐπείραζεν τὸν Αβρααμ καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Αβρααμ, Αβρααμ· ὁ δὲ εἶπεν ᾿Ιδοὺ ἐγώ. (2) καὶ εἶπεν Λαβὲ τὸν υἱόν σου τὸν ἀγαπητόν, ὃν ἠγάπησας, τὸν Ισαακ, καὶ πορεύθητι εἰς τὴν γῆν τὴν ὑψηλὴν καὶ ἀνένεγκον αὐτὸν ἐκεῖ εἰς ὁλοκάρπωσιν ἐφ᾽ ἓν τῶν ὀρέων, ὧν ἄν σοι εἴπω. (3) ἀναστὰς δὲ Αβρααμ τὸ πρωὶ ἐπέσαξεν τὴν ὄνον αὐτοῦ· παρέλαβεν δὲ μεθ᾽ ἑαυτοῦ δύο παῖδας καὶ Ισαακ τὸν υἱὸν αὐτοῦ καὶ σχίσας ξύλα εἰς ὁλοκάρπωσιν ἀναστὰς ἐπορεύθη καὶ ἦλθεν ἐπὶ τὸν τόπον, ὃν εἶπεν αὐτῷ ὁ θεός. (4) τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ καὶ ἀναβλέψας Αβρααμ τοῖς ὀφθαλμοῖς εἶδεν τὸν τόπον μακρόθεν. (5) καὶ εἶπεν Αβρααμ τοῖς παισὶν αὐτοῦ Καθίσατε αὐτοῦ μετὰ τῆς ὄνου, ἐγὼ δὲ καὶ τὸ παιδάριον διελευσόμεθα ἕως ὧδε καὶ προσκυνήσαντες ἀναστρέψωμεν πρὸς ὑμᾶς. (6) ἔλαβεν δὲ Αβρααμ τὰ ξύλα τῆς ὁλοκαρπώσεως καὶ ἐπέθηκεν Ισαακ τῷ υἱῷ αὐτοῦ· ἔλαβεν δὲ καὶ τὸ πῦρ μετὰ χεῖρα καὶ τὴν μάχαιραν, καὶ ἐπορεύθησαν οἱ δύο ἅμα. (7) εἶπεν δὲ Ισαακ πρὸς Αβρααμ τὸν πατέρα αὐτοῦ εἴπας Πάτερ. ὁ δὲ εἶπεν Τί ἐστιν, τέκνον; λέγων ᾿Ιδοὺ τὸ πῦρ καὶ τὰ ξύλα· ποῦ ἐστιν τὸ πρόβατον τὸ εἰς ὁλοκάρπωσιν; (8) εἶπεν δὲ Αβρααμ ῾Ο θεὸς ὄψεται ἑαυτῷ πρόβατον εἰς ὁλοκάρπωσιν, τέκνον. πορευθέντες δὲ ἀμφότεροι ἅμα (9) ἦλθον ἐπὶ τὸν τόπον, ὃν εἶπεν αὐτῷ ὁ θεός. καὶ ᾠκοδόμησεν ἐκεῖ Αβρααμ θυσιαστήριον καὶ ἐπέθηκεν τὰ ξύλα καὶ συμποδίσας Ισαακ τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐπέθηκεν αὐτὸν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ἐπάνω τῶν ξύλων. (10) καὶ ἐξέτεινεν Αβρααμ τὴν χεῖρα αὐτοῦ λαβεῖν τὴν μάχαιραν σφάξαι τὸν υἱὸν αὐτοῦ. (11) καὶ ἐκάλεσεν αὐτὸν ἄγγελος κυρίου ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ εἶπεν αὐτῷ Αβρααμ, Αβρααμ. ὁ δὲ εἶπεν ᾿Ιδοὺ ἐγώ. (12) καὶ εἶπεν Μὴ ἐπιβάλῃς τὴν χεῖρά σου ἐπὶ τὸ παιδάριον μηδὲ ποιήσῃς αὐτῷ μηδέν· νῦν γὰρ ἔγνων ὅτι φοβῇ τὸν θεὸν σὺ καὶ οὐκ ἐφείσω τοῦ υἱοῦ σου τοῦ ἀγαπητοῦ δι᾽ ἐμέ. (13) καὶ ἀναβλέψας Αβρααμ τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ εἶδεν, καὶ ἰδοὺ κριὸς εἷς κατεχόμενος ἐν φυτῷ σαβεκ τῶν κεράτων· καὶ ἐπορεύθη Αβρααμ καὶ ἔλαβεν τὸν κριὸν καὶ ἀνήνεγκεν αὐτὸν εἰς ὁλοκάρπωσιν ἀντὶ Ισαακ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. (14) καὶ ἐκάλεσεν Αβρααμ τὸ ὄνομα τοῦ τόπου ἐκείνου Κύριος εἶδεν, ἵνα εἴπωσιν σήμερον ᾿Εν τῷ ὄρει κύριος ὤφθη. (15) καὶ ἐκάλεσεν ἄγγελος κυρίου τὸν Αβρααμ δεύτερον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ (16) λέγων Κατ᾽ ἐμαυτοῦ ὤμοσα, λέγει κύριος, οὗ εἵνεκεν ἐποίησας τὸ ῥῆμα τοῦτο καὶ οὐκ ἐφείσω τοῦ υἱοῦ σου τοῦ ἀγαπητοῦ δι᾽ ἐμέ, (17) ἦ μὴν εὐλογῶν εὐλογήσω σε καὶ πληθύνων πληθυνῶ τὸ σπέρμα σου ὡς τοὺς ἀστέρας τοῦ οὐρανοῦ καὶ ὡς τὴν ἄμμον τὴν παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης, καὶ κληρονομήσει τὸ σπέρμα σου τὰς πόλεις τῶν ὑπεναντίων· (18) καὶ ἐνευλογηθήσονται ἐν τῷ σπέρματί σου πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς, ἀνθ᾽ ὧν ὑπήκουσας τῆς ἐμῆς φωνῆς. (19) ἀπεστράφη δὲ Αβρααμ πρὸς τοὺς παῖδας αὐτοῦ, καὶ ἀναστάντες ἐπορεύθησαν ἅμα ἐπὶ τὸ φρέαρ τοῦ ὅρκου. καὶ κατῴκησεν Αβρααμ ἐπὶ τῷ φρέατι τοῦ ὅρκου. (20) ᾿Εγένετο δὲ μετὰ τὰ ῥήματα ταῦτα καὶ ἀνηγγέλη τῷ Αβρααμ λέγοντες ᾿Ιδοὺ τέτοκεν Μελχα καὶ αὐτὴ υἱοὺς Ναχωρ τῷ ἀδελφῷ σου, (21) τὸν Ωξ πρωτότοκον καὶ τὸν Βαυξ ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ τὸν Καμουηλ πατέρα Σύρων (22) καὶ τὸν Χασαδ καὶ τὸν Αζαυ καὶ τὸν Φαλδας καὶ τὸν Ιεδλαφ καὶ τὸν Βαθουηλ· (23) καὶ Βαθουηλ ἐγέννησεν τὴν Ρεβεκκαν. ὀκτὼ οὗτοι υἱοί, οὓς ἔτεκεν Μελχα τῷ Ναχωρ τῷ ἀδελφῷ Αβρααμ. (24) καὶ ἡ παλλακὴ αὐτοῦ, ᾗ ὄνομα Ρεημα, ἔτεκεν καὶ αὐτὴ τὸν Ταβεκ καὶ τὸν Γααμ καὶ τὸν Τοχος καὶ τὸν Μωχα.

23

(1) ᾿Εγένετο δὲ ἡ ζωὴ Σαρρας ἔτη ἑκατὸν εἴκοσι ἑπτά. (2) καὶ ἀπέθανεν Σαρρα ἐν πόλει Αρβοκ, ἥ ἐστιν ἐν τῷ κοιλώματι (αὕτη ἐστὶν Χεβρων) ἐν γῇ Χανααν. ἦλθεν δὲ Αβρααμ κόψασθαι Σαρραν καὶ πενθῆσαι. (3) καὶ ἀνέστη Αβρααμ ἀπὸ τοῦ νεκροῦ αὐτοῦ καὶ εἶπεν τοῖς υἱοῖς Χετ λέγων (4) Πάροικος καὶ παρεπίδημος ἐγώ εἰμι μεθ᾽ ὑμῶν· δότε οὖν μοι κτῆσιν τάφου μεθ᾽ ὑμῶν, καὶ θάψω τὸν νεκρόν μου ἀπ᾽ ἐμοῦ. (5) ἀπεκρίθησαν δὲ οἱ υἱοὶ Χετ πρὸς Αβρααμ λέγοντες (6) Μή, κύριε· ἄκουσον δὲ ἡμῶν. βασιλεὺς παρὰ θεοῦ εἶ σὺ ἐν ἡμῖν· ἐν τοῖς ἐκλεκτοῖς μνημείοις ἡμῶν θάψον τὸν νεκρόν σου· οὐδεὶς γὰρ ἡμῶν τὸ μνημεῖον αὐτοῦ κωλύσει ἀπὸ σοῦ τοῦ θάψαι τὸν νεκρόν σου ἐκεῖ. (7) ἀναστὰς δὲ Αβρααμ προσεκύνησεν τῷ λαῷ τῆς γῆς, τοῖς υἱοῖς Χετ, (8) καὶ ἐλάλησεν πρὸς αὐτοὺς Αβρααμ λέγων Εἰ ἔχετε τῇ ψυχῇ ὑμῶν ὥστε θάψαι τὸν νεκρόν μου ἀπὸ προσώπου μου, ἀκούσατέ μου καὶ λαλήσατε περὶ ἐμοῦ Εφρων τῷ τοῦ Σααρ, (9) καὶ δότω μοι τὸ σπήλαιον τὸ διπλοῦν, ὅ ἐστιν αὐτῷ, τὸ ὂν ἐν μέρει τοῦ ἀγροῦ αὐτοῦ· ἀργυρίου τοῦ ἀξίου δότω μοι αὐτὸ ἐν ὑμῖν εἰς κτῆσιν μνημείου. (10) Εφρων δὲ ἐκάθητο ἐν μέσῳ τῶν υἱῶν Χετ· ἀποκριθεὶς δὲ Εφρων ὁ Χετταῖος πρὸς Αβρααμ εἶπεν ἀκουόντων τῶν υἱῶν Χετ καὶ πάντων τῶν εἰσπορευομένων εἰς τὴν πόλιν λέγων (11) Παρ᾽ ἐμοὶ γενοῦ, κύριε, καὶ ἄκουσόν μου. τὸν ἀγρὸν καὶ τὸ σπήλαιον τὸ ἐν αὐτῷ σοι δίδωμι· ἐναντίον πάντων τῶν πολιτῶν μου δέδωκά σοι· θάψον τὸν νεκρόν σου. (12) καὶ προσεκύνησεν Αβρααμ ἐναντίον τοῦ λαοῦ τῆς γῆς (13) καὶ εἶπεν τῷ Εφρων εἰς τὰ ὦτα τοῦ λαοῦ τῆς γῆς ᾿Επειδὴ πρὸς ἐμοῦ εἶ, ἄκουσόν μου· τὸ ἀργύριον τοῦ ἀγροῦ λαβὲ παρ᾽ ἐμοῦ, καὶ θάψω τὸν νεκρόν μου ἐκεῖ. (14) ἀπεκρίθη δὲ Εφρων τῷ Αβρααμ λέγων (15) Οὐχί, κύριε· ἀκήκοα. γῆ τετρακοσίων διδράχμων ἀργυρίου, ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ σοῦ τί ἂν εἴη τοῦτο; σὺ δὲ τὸν νεκρόν σου θάψον. (16) καὶ ἤκουσεν Αβρααμ τοῦ Εφρων, καὶ ἀπεκατέστησεν Αβρααμ τῷ Εφρων τὸ ἀργύριον, ὃ ἐλάλησεν εἰς τὰ ὦτα τῶν υἱῶν Χετ, τετρακόσια δίδραχμα ἀργυρίου δοκίμου ἐμπόροις. (17) καὶ ἔστη ὁ ἀγρὸς Εφρων, ὃς ἦν ἐν τῷ διπλῷ σπηλαίῳ, ὅς ἐστιν κατὰ πρόσωπον Μαμβρη, ὁ ἀγρὸς καὶ τὸ σπήλαιον, ὃ ἦν ἐν αὐτῷ, καὶ πᾶν δένδρον, ὃ ἦν ἐν τῷ ἀγρῷ, ὅ ἐστιν ἐν τοῖς ὁρίοις αὐτοῦ κύκλῳ, (18) τῷ Αβρααμ εἰς κτῆσιν ἐναντίον τῶν υἱῶν Χετ καὶ πάντων τῶν εἰσπορευομένων εἰς τὴν πόλιν. (19) μετὰ ταῦτα ἔθαψεν Αβρααμ Σαρραν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ ἐν τῷ σπηλαίῳ τοῦ ἀγροῦ τῷ διπλῷ, ὅ ἐστιν ἀπέναντι Μαμβρη (αὕτη ἐστὶν Χεβρων) ἐν τῇ γῇ Χανααν. (20) καὶ ἐκυρώθη ὁ ἀγρὸς καὶ τὸ σπήλαιον, ὃ ἦν ἐν αὐτῷ, τῷ Αβρααμ εἰς κτῆσιν τάφου παρὰ τῶν υἱῶν Χετ.

24

(1) Καὶ Αβρααμ ἦν πρεσβύτερος προβεβηκὼς ἡμερῶν, καὶ κύριος εὐλόγησεν τὸν Αβρααμ κατὰ πάντα. (2) καὶ εἶπεν Αβρααμ τῷ παιδὶ αὐτοῦ τῷ πρεσβυτέρῳ τῆς οἰκίας αὐτοῦ τῷ ἄρχοντι πάντων τῶν αὐτοῦ Θὲς τὴν χεῖρά σου ὑπὸ τὸν μηρόν μου, (3) καὶ ἐξορκιῶ σε κύριον τὸν θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τὸν θεὸν τῆς γῆς, ἵνα μὴ λάβῃς γυναῖκα τῷ υἱῷ μου Ισαακ ἀπὸ τῶν θυγατέρων τῶν Χαναναίων, μεθ᾽ ὧν ἐγὼ οἰκῶ ἐν αὐτοῖς, (4) ἀλλὰ εἰς τὴν γῆν μου, οὗ ἐγενόμην, πορεύσῃ καὶ εἰς τὴν φυλήν μου καὶ λήμψῃ γυναῖκα τῷ υἱῷ μου Ισαακ ἐκεῖθεν. (5) εἶπεν δὲ πρὸς αὐτὸν ὁ παῖς Μήποτε οὐ βούλεται ἡ γυνὴ πορευθῆναι μετ᾽ ἐμοῦ ὀπίσω εἰς τὴν γῆν ταύτην· ἀποστρέψω τὸν υἱόν σου εἰς τὴν γῆν, ὅθεν ἐξῆλθες ἐκεῖθεν; (6) εἶπεν δὲ πρὸς αὐτὸν Αβρααμ Πρόσεχε σεαυτῷ, μὴ ἀποστρέψῃς τὸν υἱόν μου ἐκεῖ. (7) κύριος ὁ θεὸς τοῦ οὐρανοῦ καὶ ὁ θεὸς τῆς γῆς, ὃς ἔλαβέν με ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός μου καὶ ἐκ τῆς γῆς, ἧς ἐγενήθην, ὃς ἐλάλησέν μοι καὶ ὤμοσέν μοι λέγων Σοὶ δώσω τὴν γῆν ταύτην καὶ τῷ σπέρματί σου, αὐτὸς ἀποστελεῖ τὸν ἄγγελον αὐτοῦ ἔμπροσθέν σου, καὶ λήμψῃ γυναῖκα τῷ υἱῷ μου Ισαακ ἐκεῖθεν. (8) ἐὰν δὲ μὴ θέλῃ ἡ γυνὴ πορευθῆναι μετὰ σοῦ εἰς τὴν γῆν ταύτην, καθαρὸς ἔσῃ ἀπὸ τοῦ ὅρκου τούτου· μόνον τὸν υἱόν μου μὴ ἀποστρέψῃς ἐκεῖ. (9) καὶ ἔθηκεν ὁ παῖς τὴν χεῖρα αὐτοῦ ὑπὸ τὸν μηρὸν Αβρααμ τοῦ κυρίου αὐτοῦ καὶ ὤμοσεν αὐτῷ περὶ τοῦ ῥήματος τούτου. (10) Καὶ ἔλαβεν ὁ παῖς δέκα καμήλους ἀπὸ τῶν καμήλων τοῦ κυρίου αὐτοῦ καὶ ἀπὸ πάντων τῶν ἀγαθῶν τοῦ κυρίου αὐτοῦ μεθ᾽ ἑαυτοῦ καὶ ἀναστὰς ἐπορεύθη εἰς τὴν Μεσοποταμίαν εἰς τὴν πόλιν Ναχωρ. (11) καὶ ἐκοίμισεν τὰς καμήλους ἔξω τῆς πόλεως παρὰ τὸ φρέαρ τοῦ ὕδατος τὸ πρὸς ὀψέ, ἡνίκα ἐκπορεύονται αἱ ὑδρευόμεναι. (12) καὶ εἶπεν Κύριε ὁ θεὸς τοῦ κυρίου μου Αβρααμ, εὐόδωσον ἐναντίον ἐμοῦ σήμερον καὶ ποίησον ἔλεος μετὰ τοῦ κυρίου μου Αβρααμ. (13) ἰδοὺ ἐγὼ ἕστηκα ἐπὶ τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος, αἱ δὲ θυγατέρες τῶν οἰκούντων τὴν πόλιν ἐκπορεύονται ἀντλῆσαι ὕδωρ, (14) καὶ ἔσται ἡ παρθένος, ᾗ ἂν ἐγὼ εἴπω ᾿Επίκλινον τὴν ὑδρίαν σου, ἵνα πίω, καὶ εἴπῃ μοι Πίε, καὶ τὰς καμήλους σου ποτιῶ, ἕως ἂν παύσωνται πίνουσαι, ταύτην ἡτοίμασας τῷ παιδί σου Ισαακ, καὶ ἐν τούτῳ γνώσομαι ὅτι ἐποίησας ἔλεος τῷ κυρίῳ μου Αβρααμ. (15) καὶ ἐγένετο πρὸ τοῦ συντελέσαι αὐτὸν λαλοῦντα ἐν τῇ διανοίᾳ, καὶ ἰδοὺ Ρεβεκκα ἐξεπορεύετο ἡ τεχθεῖσα Βαθουηλ υἱῷ Μελχας τῆς γυναικὸς Ναχωρ ἀδελφοῦ δὲ Αβρααμ ἔχουσα τὴν ὑδρίαν ἐπὶ τῶν ὤμων αὐτῆς. (16) ἡ δὲ παρθένος ἦν καλὴ τῇ ὄψει σφόδρα· παρθένος ἦν, ἀνὴρ οὐκ ἔγνω αὐτήν. καταβᾶσα δὲ ἐπὶ τὴν πηγὴν ἔπλησεν τὴν ὑδρίαν καὶ ἀνέβη. (17) ἐπέδραμεν δὲ ὁ παῖς εἰς συνάντησιν αὐτῆς καὶ εἶπεν Πότισόν με μικρὸν ὕδωρ ἐκ τῆς ὑδρίας σου. (18) ἡ δὲ εἶπεν Πίε, κύριε. καὶ ἔσπευσεν καὶ καθεῖλεν τὴν ὑδρίαν ἐπὶ τὸν βραχίονα αὐτῆς καὶ ἐπότισεν αὐτόν, (19) ἕως ἐπαύσατο πίνων. καὶ εἶπεν Καὶ ταῖς καμήλοις σου ὑδρεύσομαι, ἕως ἂν πᾶσαι πίωσιν. (20) καὶ ἔσπευσεν καὶ ἐξεκένωσεν τὴν ὑδρίαν εἰς τὸ ποτιστήριον καὶ ἔδραμεν ἔτι ἐπὶ τὸ φρέαρ ἀντλῆσαι καὶ ὑδρεύσατο πάσαις ταῖς καμήλοις. (21) ὁ δὲ ἄνθρωπος κατεμάνθανεν αὐτὴν καὶ παρεσιώπα τοῦ γνῶναι εἰ εὐόδωκεν κύριος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ ἢ οὔ. (22) ἐγένετο δὲ ἡνίκα ἐπαύσαντο πᾶσαι αἱ κάμηλοι πίνουσαι, ἔλαβεν ὁ ἄνθρωπος ἐνώτια χρυσᾶ ἀνὰ δραχμὴν ὁλκῆς καὶ δύο ψέλια ἐπὶ τὰς χεῖρας αὐτῆς, δέκα χρυσῶν ὁλκὴ αὐτῶν. (23) καὶ ἐπηρώτησεν αὐτὴν καὶ εἶπεν Θυγάτηρ τίνος εἶ; ἀνάγγειλόν μοι· εἰ ἔστιν παρὰ τῷ πατρί σου τόπος ἡμῖν καταλῦσαι; (24) καὶ εἶπεν αὐτῷ Θυγάτηρ Βαθουηλ εἰμὶ ἐγὼ τοῦ Μελχας, ὃν ἔτεκεν τῷ Ναχωρ. (25) καὶ εἶπεν αὐτῷ Καὶ ἄχυρα καὶ χορτάσματα πολλὰ παρ᾽ ἡμῖν καὶ τόπος τοῦ καταλῦσαι. (26) καὶ εὐδοκήσας ὁ ἄνθρωπος προσεκύνησεν κυρίῳ (27) καὶ εἶπεν Εὐλογητὸς κύριος ὁ θεὸς τοῦ κυρίου μου Αβρααμ, ὃς οὐκ ἐγκατέλιπεν τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ καὶ τὴν ἀλήθειαν ἀπὸ τοῦ κυρίου μου· ἐμὲ εὐόδωκεν κύριος εἰς οἶκον τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ κυρίου μου. (28) Καὶ δραμοῦσα ἡ παῖς ἀπήγγειλεν εἰς τὸν οἶκον τῆς μητρὸς αὐτῆς κατὰ τὰ ῥήματα ταῦτα. (29) τῇ δὲ Ρεβεκκα ἀδελφὸς ἦν, ᾧ ὄνομα Λαβαν· καὶ ἔδραμεν Λαβαν πρὸς τὸν ἄνθρωπον ἔξω ἐπὶ τὴν πηγήν. (30) καὶ ἐγένετο ἡνίκα εἶδεν τὰ ἐνώτια καὶ τὰ ψέλια ἐπὶ τὰς χεῖρας τῆς ἀδελφῆς αὐτοῦ καὶ ὅτε ἤκουσεν τὰ ῥήματα Ρεβεκκας τῆς ἀδελφῆς αὐτοῦ λεγούσης Οὕτως λελάληκέν μοι ὁ ἄνθρωπος, καὶ ἦλθεν πρὸς τὸν ἄνθρωπον ἑστηκότος αὐτοῦ ἐπὶ τῶν καμήλων ἐπὶ τῆς πηγῆς (31) καὶ εἶπεν αὐτῷ Δεῦρο εἴσελθε· εὐλογητὸς κύριος· ἵνα τί ἕστηκας ἔξω; ἐγὼ δὲ ἡτοίμακα τὴν οἰκίαν καὶ τόπον ταῖς καμήλοις. (32) εἰσῆλθεν δὲ ὁ ἄνθρωπος εἰς τὴν οἰκίαν καὶ ἀπέσαξεν τὰς καμήλους. καὶ ἔδωκεν ἄχυρα καὶ χορτάσματα ταῖς καμήλοις καὶ ὕδωρ νίψασθαι τοῖς ποσὶν αὐτοῦ καὶ τοῖς ποσὶν τῶν ἀνδρῶν τῶν μετ᾽ αὐτοῦ. (33) καὶ παρέθηκεν αὐτοῖς ἄρτους φαγεῖν. καὶ εἶπεν Οὐ μὴ φάγω ἕως τοῦ λαλῆσαί με τὰ ῥήματά μου. καὶ εἶπαν Λάλησον. (34) Καὶ εἶπεν Παῖς Αβρααμ ἐγώ εἰμι. (35) κύριος δὲ εὐλόγησεν τὸν κύριόν μου σφόδρα, καὶ ὑψώθη· καὶ ἔδωκεν αὐτῷ πρόβατα καὶ μόσχους, ἀργύριον καὶ χρυσίον, παῖδας καὶ παιδίσκας, καμήλους καὶ ὄνους. (36) καὶ ἔτεκεν Σαρρα ἡ γυνὴ τοῦ κυρίου μου υἱὸν ἕνα τῷ κυρίῳ μου μετὰ τὸ γηρᾶσαι αὐτόν, καὶ ἔδωκεν αὐτῷ ὅσα ἦν αὐτῷ. (37) καὶ ὥρκισέν με ὁ κύριός μου λέγων Οὐ λήμψῃ γυναῖκα τῷ υἱῷ μου ἀπὸ τῶν θυγατέρων τῶν Χαναναίων, ἐν οἷς ἐγὼ παροικῶ ἐν τῇ γῇ αὐτῶν, (38) ἀλλ᾽ ἢ εἰς τὸν οἶκον τοῦ πατρός μου πορεύσῃ καὶ εἰς τὴν φυλήν μου καὶ λήμψῃ γυναῖκα τῷ υἱῷ μου ἐκεῖθεν. (39) εἶπα δὲ τῷ κυρίῳ μου Μήποτε οὐ πορεύσεται ἡ γυνὴ μετ᾽ ἐμοῦ. (40) καὶ εἶπέν μοι Κύριος, ᾧ εὐηρέστησα ἐναντίον αὐτοῦ, αὐτὸς ἀποστελεῖ τὸν ἄγγελον αὐτοῦ μετὰ σοῦ καὶ εὐοδώσει τὴν ὁδόν σου, καὶ λήμψῃ γυναῖκα τῷ υἱῷ μου ἐκ τῆς φυλῆς μου καὶ ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός μου. (41) τότε ἀθῷος ἔσῃ ἀπὸ τῆς ἀρᾶς μου· ἡνίκα γὰρ ἐὰν ἔλθῃς εἰς τὴν ἐμὴν φυλὴν καὶ μή σοι δῶσιν, καὶ ἔσῃ ἀθῷος ἀπὸ τοῦ ὁρκισμοῦ μου. (42) καὶ ἐλθὼν σήμερον ἐπὶ τὴν πηγὴν εἶπα Κύριε ὁ θεὸς τοῦ κυρίου μου Αβρααμ, εἰ σὺ εὐοδοῖς τὴν ὁδόν μου, ἣν νῦν ἐγὼ πορεύομαι ἐπ᾽ αὐτήν, (43) ἰδοὺ ἐγὼ ἐφέστηκα ἐπὶ τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος, καὶ αἱ θυγατέρες τῶν ἀνθρώπων τῆς πόλεως ἐξελεύσονται ὑδρεύσασθαι ὕδωρ, καὶ ἔσται ἡ παρθένος, ᾗ ἂν ἐγὼ εἴπω Πότισόν με μικρὸν ὕδωρ ἐκ τῆς ὑδρίας σου, (44) καὶ εἴπῃ μοι Καὶ σὺ πίε, καὶ ταῖς καμήλοις σου ὑδρεύσομαι, αὕτη ἡ γυνή, ἣν ἡτοίμασεν κύριος τῷ ἑαυτοῦ θεράποντι Ισαακ, καὶ ἐν τούτῳ γνώσομαι ὅτι πεποίηκας ἔλεος τῷ κυρίῳ μου Αβρααμ. (45) καὶ ἐγένετο πρὸ τοῦ συντελέσαι με λαλοῦντα ἐν τῇ διανοίᾳ εὐθὺς Ρεβεκκα ἐξεπορεύετο ἔχουσα τὴν ὑδρίαν ἐπὶ τῶν ὤμων καὶ κατέβη ἐπὶ τὴν πηγὴν καὶ ὑδρεύσατο. εἶπα δὲ αὐτῇ Πότισόν με. (46) καὶ σπεύσασα καθεῖλεν τὴν ὑδρίαν αὐτῆς ἀφ᾽ ἑαυτῆς καὶ εἶπεν Πίε σύ, καὶ τὰς καμήλους σου ποτιῶ. καὶ ἔπιον, καὶ τὰς καμήλους μου ἐπότισεν. (47) καὶ ἠρώτησα αὐτὴν καὶ εἶπα Τίνος εἶ θυγάτηρ; ἡ δὲ ἔφη Θυγάτηρ Βαθουηλ εἰμὶ τοῦ υἱοῦ Ναχωρ, ὃν ἔτεκεν αὐτῷ Μελχα. καὶ περιέθηκα αὐτῇ τὰ ἐνώτια καὶ τὰ ψέλια περὶ τὰς χεῖρας αὐτῆς· (48) καὶ εὐδοκήσας προσεκύνησα κυρίῳ καὶ εὐλόγησα κύριον τὸν θεὸν τοῦ κυρίου μου Αβρααμ, ὃς εὐόδωσέν μοι ἐν ὁδῷ ἀληθείας λαβεῖν τὴν θυγατέρα τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ κυρίου μου τῷ υἱῷ αὐτοῦ. (49) εἰ οὖν ποιεῖτε ὑμεῖς ἔλεος καὶ δικαιοσύνην πρὸς τὸν κύριόν μου, ἀπαγγείλατέ μοι, εἰ δὲ μή, ἀπαγγείλατέ μοι, ἵνα ἐπιστρέψω εἰς δεξιὰν ἢ εἰς ἀριστεράν. (50) ᾿Αποκριθεὶς δὲ Λαβαν καὶ Βαθουηλ εἶπαν Παρὰ κυρίου ἐξῆλθεν τὸ πρόσταγμα τοῦτο· οὐ δυνησόμεθα οὖν σοι ἀντειπεῖν κακὸν καλῷ. (51) ἰδοὺ Ρεβεκκα ἐνώπιόν σου· λαβὼν ἀπότρεχε, καὶ ἔστω γυνὴ τῷ υἱῷ τοῦ κυρίου σου, καθὰ ἐλάλησεν κύριος. (52) ἐγένετο δὲ ἐν τῷ ἀκοῦσαι τὸν παῖδα τὸν Αβρααμ τῶν ῥημάτων τούτων προσεκύνησεν ἐπὶ τὴν γῆν κυρίῳ. (53) καὶ ἐξενέγκας ὁ παῖς σκεύη ἀργυρᾶ καὶ χρυσᾶ καὶ ἱματισμὸν ἔδωκεν Ρεβεκκα καὶ δῶρα ἔδωκεν τῷ ἀδελφῷ αὐτῆς καὶ τῇ μητρὶ αὐτῆς. (54) καὶ ἔφαγον καὶ ἔπιον, αὐτὸς καὶ οἱ ἄνδρες οἱ μετ᾽ αὐτοῦ ὄντες, καὶ ἐκοιμήθησαν. Καὶ ἀναστὰς πρωὶ εἶπεν ᾿Εκπέμψατέ με, ἵνα ἀπέλθω πρὸς τὸν κύριόν μου. (55) εἶπαν δὲ οἱ ἀδελφοὶ αὐτῆς καὶ ἡ μήτηρ Μεινάτω ἡ παρθένος μεθ᾽ ἡμῶν ἡμέρας ὡσεὶ δέκα, καὶ μετὰ ταῦτα ἀπελεύσεται. (56) ὁ δὲ εἶπεν πρὸς αὐτούς Μὴ κατέχετέ με, καὶ κύριος εὐόδωσεν τὴν ὁδόν μου· ἐκπέμψατέ με, ἵνα ἀπέλθω πρὸς τὸν κύριόν μου. (57) οἱ δὲ εἶπαν Καλέσωμεν τὴν παῖδα καὶ ἐρωτήσωμεν τὸ στόμα αὐτῆς. (58) καὶ ἐκάλεσαν Ρεβεκκαν καὶ εἶπαν αὐτῇ Πορεύσῃ μετὰ τοῦ ἀνθρώπου τούτου; ἡ δὲ εἶπεν Πορεύσομαι. (59) καὶ ἐξέπεμψαν Ρεβεκκαν τὴν ἀδελφὴν αὐτῶν καὶ τὰ ὑπάρχοντα αὐτῆς καὶ τὸν παῖδα τὸν Αβρααμ καὶ τοὺς μετ᾽ αὐτοῦ. (60) καὶ εὐλόγησαν Ρεβεκκαν τὴν ἀδελφὴν αὐτῶν καὶ εἶπαν αὐτῇ ᾿Αδελφὴ ἡμῶν εἶ· γίνου εἰς χιλιάδας μυριάδων, καὶ κληρονομησάτω τὸ σπέρμα σου τὰς πόλεις τῶν ὑπεναντίων. (61) ἀναστᾶσα δὲ Ρεβεκκα καὶ αἱ ἅβραι αὐτῆς ἐπέβησαν ἐπὶ τὰς καμήλους καὶ ἐπορεύθησαν μετὰ τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ἀναλαβὼν ὁ παῖς τὴν Ρεβεκκαν ἀπῆλθεν. (62) Ισαακ δὲ ἐπορεύετο διὰ τῆς ἐρήμου κατὰ τὸ φρέαρ τῆς ὁράσεως· αὐτὸς δὲ κατῴκει ἐν τῇ γῇ τῇ πρὸς λίβα. (63) καὶ ἐξῆλθεν Ισαακ ἀδολεσχῆσαι εἰς τὸ πεδίον τὸ πρὸς δείλης καὶ ἀναβλέψας τοῖς ὀφθαλμοῖς εἶδεν καμήλους ἐρχομένας. (64) καὶ ἀναβλέψασα Ρεβεκκα τοῖς ὀφθαλμοῖς εἶδεν τὸν Ισαακ καὶ κατεπήδησεν ἀπὸ τῆς καμήλου (65) καὶ εἶπεν τῷ παιδί Τίς ἐστιν ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ὁ πορευόμενος ἐν τῷ πεδίῳ εἰς συνάντησιν ἡμῖν; εἶπεν δὲ ὁ παῖς Οὗτός ἐστιν ὁ κύριός μου. ἡ δὲ λαβοῦσα τὸ θέριστρον περιεβάλετο. (66) καὶ διηγήσατο ὁ παῖς τῷ Ισαακ πάντα τὰ ῥήματα, ἃ ἐποίησεν. (67) εἰσῆλθεν δὲ Ισαακ εἰς τὸν οἶκον τῆς μητρὸς αὐτοῦ καὶ ἔλαβεν τὴν Ρεβεκκαν, καὶ ἐγένετο αὐτοῦ γυνή, καὶ ἠγάπησεν αὐτήν· καὶ παρεκλήθη Ισαακ περὶ Σαρρας τῆς μητρὸς αὐτοῦ.

25

(1) Προσθέμενος δὲ Αβρααμ ἔλαβεν γυναῖκα, ᾗ ὄνομα Χεττουρα. (2) ἔτεκεν δὲ αὐτῷ τὸν Ζεμραν καὶ τὸν Ιεξαν καὶ τὸν Μαδαν καὶ τὸν Μαδιαμ καὶ τὸν Ιεσβοκ καὶ τὸν Σωυε. (3) Ιεξαν δὲ ἐγέννησεν τὸν Σαβα καὶ τὸν Θαιμαν καὶ τὸν Δαιδαν· υἱοὶ δὲ Δαιδαν ἐγένοντο Ραγουηλ καὶ Ναβδεηλ καὶ Ασσουριιμ καὶ Λατουσιιμ καὶ Λοωμιμ. (4) υἱοὶ δὲ Μαδιαμ· Γαιφα καὶ Αφερ καὶ Ενωχ καὶ Αβιρα καὶ Ελραγα. πάντες οὗτοι ἦσαν υἱοὶ Χεττουρας. (5) ῎Εδωκεν δὲ Αβρααμ πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ Ισαακ τῷ υἱῷ αὐτοῦ, (6) καὶ τοῖς υἱοῖς τῶν παλλακῶν αὐτοῦ ἔδωκεν Αβρααμ δόματα καὶ ἐξαπέστειλεν αὐτοὺς ἀπὸ Ισαακ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ ἔτι ζῶντος αὐτοῦ πρὸς ἀνατολὰς εἰς γῆν ἀνατολῶν. (7) Ταῦτα δὲ τὰ ἔτη ἡμερῶν ζωῆς Αβρααμ, ὅσα ἔζησεν· ἑκατὸν ἑβδομήκοντα πέντε ἔτη. (8) καὶ ἐκλιπὼν ἀπέθανεν Αβρααμ ἐν γήρει καλῷ πρεσβύτης καὶ πλήρης ἡμερῶν καὶ προσετέθη πρὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ. (9) καὶ ἔθαψαν αὐτὸν Ισαακ καὶ Ισμαηλ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ εἰς τὸ σπήλαιον τὸ διπλοῦν εἰς τὸν ἀγρὸν Εφρων τοῦ Σααρ τοῦ Χετταίου, ὅ ἐστιν ἀπέναντι Μαμβρη, (10) τὸν ἀγρὸν καὶ τὸ σπήλαιον, ὃ ἐκτήσατο Αβρααμ παρὰ τῶν υἱῶν Χετ, ἐκεῖ ἔθαψαν Αβρααμ καὶ Σαρραν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ. (11) ἐγένετο δὲ μετὰ τὸ ἀποθανεῖν Αβρααμ εὐλόγησεν ὁ θεὸς Ισαακ τὸν υἱὸν αὐτοῦ· καὶ κατῴκησεν Ισαακ παρὰ τὸ φρέαρ τῆς ὁράσεως. (12) Αὗται δὲ αἱ γενέσεις Ισμαηλ τοῦ υἱοῦ Αβρααμ, ὃν ἔτεκεν Αγαρ ἡ παιδίσκη Σαρρας τῷ Αβρααμ, (13) καὶ ταῦτα τὰ ὀνόματα τῶν υἱῶν Ισμαηλ κατ᾽ ὄνομα τῶν γενεῶν αὐτοῦ· πρωτότοκος Ισμαηλ Ναβαιωθ καὶ Κηδαρ καὶ Ναβδεηλ καὶ Μασσαμ (14) καὶ Μασμα καὶ Ιδουμα καὶ Μασση (15) καὶ Χοδδαδ καὶ Θαιμαν καὶ Ιετουρ καὶ Ναφες καὶ Κεδμα. (16) οὗτοί εἰσιν οἱ υἱοὶ Ισμαηλ καὶ ταῦτα τὰ ὀνόματα αὐτῶν ἐν ταῖς σκηναῖς αὐτῶν καὶ ἐν ταῖς ἐπαύλεσιν αὐτῶν· δώδεκα ἄρχοντες κατὰ ἔθνη αὐτῶν. (17) καὶ ταῦτα τὰ ἔτη τῆς ζωῆς Ισμαηλ· ἑκατὸν τριάκοντα ἑπτὰ ἔτη· καὶ ἐκλιπὼν ἀπέθανεν καὶ προσετέθη πρὸς τὸ γένος αὐτοῦ. (18) κατῴκησεν δὲ ἀπὸ Ευιλατ ἕως Σουρ, ἥ ἐστιν κατὰ πρόσωπον Αἰγύπτου, ἕως ἐλθεῖν πρὸς ᾿Ασσυρίους· κατὰ πρόσωπον πάντων τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ κατῴκησεν. (19) Καὶ αὗται αἱ γενέσεις Ισαακ τοῦ υἱοῦ Αβρααμ· Αβρααμ ἐγέννησεν τὸν Ισαακ. (20) ἦν δὲ Ισαακ ἐτῶν τεσσαράκοντα, ὅτε ἔλαβεν τὴν Ρεβεκκαν θυγατέρα Βαθουηλ τοῦ Σύρου ἐκ τῆς Μεσοποταμίας ἀδελφὴν Λαβαν τοῦ Σύρου ἑαυτῷ γυναῖκα. (21) ἐδεῖτο δὲ Ισαακ κυρίου περὶ Ρεβεκκας τῆς γυναικὸς αὐτοῦ, ὅτι στεῖρα ἦν· ἐπήκουσεν δὲ αὐτοῦ ὁ θεός, καὶ ἔλαβεν ἐν γαστρὶ Ρεβεκκα ἡ γυνὴ αὐτοῦ. (22) ἐσκίρτων δὲ τὰ παιδία ἐν αὐτῇ· εἶπεν δέ Εἰ οὕτως μοι μέλλει γίνεσθαι, ἵνα τί μοι τοῦτο; ἐπορεύθη δὲ πυθέσθαι παρὰ κυρίου, (23) καὶ εἶπεν κύριος αὐτῇ Δύο ἔθνη ἐν τῇ γαστρί σού εἰσιν, καὶ δύο λαοὶ ἐκ τῆς κοιλίας σου διασταλήσονται· καὶ λαὸς λαοῦ ὑπερέξει, καὶ ὁ μείζων δουλεύσει τῷ ἐλάσσονι. (24) καὶ ἐπληρώθησαν αἱ ἡμέραι τοῦ τεκεῖν αὐτήν, καὶ τῇδε ἦν δίδυμα ἐν τῇ κοιλίᾳ αὐτῆς. (25) ἐξῆλθεν δὲ ὁ υἱὸς ὁ πρωτότοκος πυρράκης, ὅλος ὡσεὶ δορὰ δασύς· ἐπωνόμασεν δὲ τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ησαυ. (26) καὶ μετὰ τοῦτο ἐξῆλθεν ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, καὶ ἡ χεὶρ αὐτοῦ ἐπειλημμένη τῆς πτέρνης Ησαυ· καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ιακωβ. Ισαακ δὲ ἦν ἐτῶν ἑξήκοντα, ὅτε ἔτεκεν αὐτοὺς Ρεβεκκα. (27) Ηὐξήθησαν δὲ οἱ νεανίσκοι, καὶ ἦν Ησαυ ἄνθρωπος εἰδὼς κυνηγεῖν ἄγροικος, Ιακωβ δὲ ἦν ἄνθρωπος ἄπλαστος οἰκῶν οἰκίαν. (28) ἠγάπησεν δὲ Ισαακ τὸν Ησαυ, ὅτι ἡ θήρα αὐτοῦ βρῶσις αὐτῷ· Ρεβεκκα δὲ ἠγάπα τὸν Ιακωβ. (29) ἥψησεν δὲ Ιακωβ ἕψεμα· ἦλθεν δὲ Ησαυ ἐκ τοῦ πεδίου ἐκλείπων, (30) καὶ εἶπεν Ησαυ τῷ Ιακωβ Γεῦσόν με ἀπὸ τοῦ ἑψέματος τοῦ πυρροῦ τούτου, ὅτι ἐκλείπω. διὰ τοῦτο ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ Εδωμ. (31) εἶπεν δὲ Ιακωβ τῷ Ησαυ ᾿Απόδου μοι σήμερον τὰ πρωτοτόκιά σου ἐμοί. (32) εἶπεν δὲ Ησαυ ᾿Ιδοὺ ἐγὼ πορεύομαι τελευτᾶν, καὶ ἵνα τί μοι ταῦτα τὰ πρωτοτόκια; (33) καὶ εἶπεν αὐτῷ Ιακωβ ῎Ομοσόν μοι σήμερον. καὶ ὤμοσεν αὐτῷ· ἀπέδοτο δὲ Ησαυ τὰ πρωτοτόκια τῷ Ιακωβ. (34) Ιακωβ δὲ ἔδωκεν τῷ Ησαυ ἄρτον καὶ ἕψεμα φακοῦ, καὶ ἔφαγεν καὶ ἔπιεν καὶ ἀναστὰς ᾤχετο· καὶ ἐφαύλισεν Ησαυ τὰ πρωτοτόκια.

26

(1) ᾿Εγένετο δὲ λιμὸς ἐπὶ τῆς γῆς χωρὶς τοῦ λιμοῦ τοῦ πρότερον, ὃς ἐγένετο ἐν τῷ χρόνῳ τῷ Αβρααμ· ἐπορεύθη δὲ Ισαακ πρὸς Αβιμελεχ βασιλέα Φυλιστιιμ εἰς Γεραρα. (2) ὤφθη δὲ αὐτῷ κύριος καὶ εἶπεν Μὴ καταβῇς εἰς Αἴγυπτον· κατοίκησον δὲ ἐν τῇ γῇ, ᾗ ἄν σοι εἴπω. (3) καὶ παροίκει ἐν τῇ γῇ ταύτῃ, καὶ ἔσομαι μετὰ σοῦ καὶ εὐλογήσω σε· σοὶ γὰρ καὶ τῷ σπέρματί σου δώσω πᾶσαν τὴν γῆν ταύτην καὶ στήσω τὸν ὅρκον μου, ὃν ὤμοσα Αβρααμ τῷ πατρί σου. (4) καὶ πληθυνῶ τὸ σπέρμα σου ὡς τοὺς ἀστέρας τοῦ οὐρανοῦ καὶ δώσω τῷ σπέρματί σου πᾶσαν τὴν γῆν ταύτην, καὶ ἐνευλογηθήσονται ἐν τῷ σπέρματί σου πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς, (5) ἀνθ᾽ ὧν ὑπήκουσεν Αβρααμ ὁ πατήρ σου τῆς ἐμῆς φωνῆς καὶ ἐφύλαξεν τὰ προστάγματά μου καὶ τὰς ἐντολάς μου καὶ τὰ δικαιώματά μου καὶ τὰ νόμιμά μου. (6) καὶ κατῴκησεν Ισαακ ἐν Γεραροις. (7) ᾿Επηρώτησαν δὲ οἱ ἄνδρες τοῦ τόπου περὶ Ρεβεκκας τῆς γυναικὸς αὐτοῦ, καὶ εἶπεν ᾿Αδελφή μού ἐστιν· ἐφοβήθη γὰρ εἰπεῖν ὅτι Γυνή μού ἐστιν, μήποτε ἀποκτείνωσιν αὐτὸν οἱ ἄνδρες τοῦ τόπου περὶ Ρεβεκκας, ὅτι ὡραία τῇ ὄψει ἦν. (8) ἐγένετο δὲ πολυχρόνιος ἐκεῖ· παρακύψας δὲ Αβιμελεχ ὁ βασιλεὺς Γεραρων διὰ τῆς θυρίδος εἶδεν τὸν Ισαακ παίζοντα μετὰ Ρεβεκκας τῆς γυναικὸς αὐτοῦ. (9) ἐκάλεσεν δὲ Αβιμελεχ τὸν Ισαακ καὶ εἶπεν αὐτῷ ῎Αρα γε γυνή σού ἐστιν· τί ὅτι εἶπας ᾿Αδελφή μού ἐστιν; εἶπεν δὲ αὐτῷ Ισαακ Εἶπα γάρ Μήποτε ἀποθάνω δι᾽ αὐτήν. (10) εἶπεν δὲ αὐτῷ Αβιμελεχ Τί τοῦτο ἐποίησας ἡμῖν; μικροῦ ἐκοιμήθη τις τοῦ γένους μου μετὰ τῆς γυναικός σου, καὶ ἐπήγαγες ἐφ᾽ ἡμᾶς ἄγνοιαν. (11) συνέταξεν δὲ Αβιμελεχ παντὶ τῷ λαῷ αὐτοῦ λέγων Πᾶς ὁ ἁπτόμενος τοῦ ἀνθρώπου τούτου ἢ τῆς γυναικὸς αὐτοῦ θανάτου ἔνοχος ἔσται. (12) ῎Εσπειρεν δὲ Ισαακ ἐν τῇ γῇ ἐκείνῃ καὶ εὗρεν ἐν τῷ ἐνιαυτῷ ἐκείνῳ ἑκατοστεύουσαν κριθήν· εὐλόγησεν δὲ αὐτὸν κύριος. (13) καὶ ὑψώθη ὁ ἄνθρωπος καὶ προβαίνων μείζων ἐγίνετο, ἕως οὗ μέγας ἐγένετο σφόδρα· (14) ἐγένετο δὲ αὐτῷ κτήνη προβάτων καὶ κτήνη βοῶν καὶ γεώργια πολλά. ἐζήλωσαν δὲ αὐτὸν οἱ Φυλιστιιμ, (15) καὶ πάντα τὰ φρέατα, ἃ ὤρυξαν οἱ παῖδες τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἐν τῷ χρόνῳ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἐνέφραξαν αὐτὰ οἱ Φυλιστιιμ καὶ ἔπλησαν αὐτὰ γῆς. (16) εἶπεν δὲ Αβιμελεχ πρὸς Ισαακ ῎Απελθε ἀφ᾽ ἡμῶν, ὅτι δυνατώτερος ἡμῶν ἐγένου σφόδρα. (17) καὶ ἀπῆλθεν ἐκεῖθεν Ισαακ καὶ κατέλυσεν ἐν τῇ φάραγγι Γεραρων καὶ κατῴκησεν ἐκεῖ. (18) καὶ πάλιν Ισαακ ὤρυξεν τὰ φρέατα τοῦ ὕδατος, ἃ ὤρυξαν οἱ παῖδες Αβρααμ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ ἐνέφραξαν αὐτὰ οἱ Φυλιστιιμ μετὰ τὸ ἀποθανεῖν Αβρααμ τὸν πατέρα αὐτοῦ, καὶ ἐπωνόμασεν αὐτοῖς ὀνόματα κατὰ τὰ ὀνόματα, ἃ ἐπωνόμασεν Αβρααμ ὁ πατὴρ αὐτοῦ. (19) καὶ ὤρυξαν οἱ παῖδες Ισαακ ἐν τῇ φάραγγι Γεραρων καὶ εὗρον ἐκεῖ φρέαρ ὕδατος ζῶντος. (20) καὶ ἐμαχέσαντο οἱ ποιμένες Γεραρων μετὰ τῶν ποιμένων Ισαακ φάσκοντες αὐτῶν εἶναι τὸ ὕδωρ· καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα τοῦ φρέατος ᾿Αδικία· ἠδίκησαν γὰρ αὐτόν. (21) ἀπάρας δὲ Ισαακ ἐκεῖθεν ὤρυξεν φρέαρ ἕτερον, ἐκρίνοντο δὲ καὶ περὶ ἐκείνου· καὶ ἐπωνόμασεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ ᾿Εχθρία. (22) ἀπάρας δὲ ἐκεῖθεν ὤρυξεν φρέαρ ἕτερον, καὶ οὐκ ἐμαχέσαντο περὶ αὐτοῦ· καὶ ἐπωνόμασεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Εὐρυχωρία λέγων Διότι νῦν ἐπλάτυνεν κύριος ἡμῖν καὶ ηὔξησεν ἡμᾶς ἐπὶ τῆς γῆς. (23) ᾿Ανέβη δὲ ἐκεῖθεν ἐπὶ τὸ φρέαρ τοῦ ὅρκου. (24) καὶ ὤφθη αὐτῷ κύριος ἐν τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ καὶ εἶπεν ᾿Εγώ εἰμι ὁ θεὸς Αβρααμ τοῦ πατρός σου· μὴ φοβοῦ· μετὰ σοῦ γάρ εἰμι καὶ ηὐλόγηκά σε καὶ πληθυνῶ τὸ σπέρμα σου διὰ Αβρααμ τὸν πατέρα σου. (25) καὶ ᾠκοδόμησεν ἐκεῖ θυσιαστήριον καὶ ἐπεκαλέσατο τὸ ὄνομα κυρίου καὶ ἔπηξεν ἐκεῖ τὴν σκηνὴν αὐτοῦ· ὤρυξαν δὲ ἐκεῖ οἱ παῖδες Ισαακ φρέαρ. (26) καὶ Αβιμελεχ ἐπορεύθη πρὸς αὐτὸν ἀπὸ Γεραρων καὶ Οχοζαθ ὁ νυμφαγωγὸς αὐτοῦ καὶ Φικολ ὁ ἀρχιστράτηγος τῆς δυνάμεως αὐτοῦ. (27) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ισαακ ῞Ινα τί ἤλθατε πρός με; ὑμεῖς δὲ ἐμισήσατέ με καὶ ἀπεστείλατέ με ἀφ᾽ ὑμῶν. (28) καὶ εἶπαν ᾿Ιδόντες ἑωράκαμεν ὅτι ἦν κύριος μετὰ σοῦ, καὶ εἴπαμεν Γενέσθω ἀρὰ ἀνὰ μέσον ἡμῶν καὶ ἀνὰ μέσον σοῦ, καὶ διαθησόμεθα μετὰ σοῦ διαθήκην (29) μὴ ποιήσειν μεθ᾽ ἡμῶν κακόν, καθότι ἡμεῖς σε οὐκ ἐβδελυξάμεθα, καὶ ὃν τρόπον ἐχρησάμεθά σοι καλῶς καὶ ἐξαπεστείλαμέν σε μετ᾽ εἰρήνης· καὶ νῦν σὺ εὐλογητὸς ὑπὸ κυρίου. (30) καὶ ἐποίησεν αὐτοῖς δοχήν, καὶ ἔφαγον καὶ ἔπιον· (31) καὶ ἀναστάντες τὸ πρωὶ ὤμοσαν ἄνθρωπος τῷ πλησίον αὐτοῦ, καὶ ἐξαπέστειλεν αὐτοὺς Ισαακ, καὶ ἀπῴχοντο ἀπ᾽ αὐτοῦ μετὰ σωτηρίας. (32) ἐγένετο δὲ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ καὶ παραγενόμενοι οἱ παῖδες Ισαακ ἀπήγγειλαν αὐτῷ περὶ τοῦ φρέατος, οὗ ὤρυξαν, καὶ εἶπαν Οὐχ εὕρομεν ὕδωρ. (33) καὶ ἐκάλεσεν αὐτὸ ῞Ορκος· διὰ τοῦτο ὄνομα τῇ πόλει Φρέαρ ὅρκου ἕως τῆς σήμερον ἡμέρας. (34) ῏Ην δὲ Ησαυ ἐτῶν τεσσαράκοντα καὶ ἔλαβεν γυναῖκα Ιουδιν τὴν θυγατέρα Βεηρ τοῦ Χετταίου καὶ τὴν Βασεμμαθ θυγατέρα Αιλων τοῦ Ευαίου. (35) καὶ ἦσαν ἐρίζουσαι τῷ Ισαακ καὶ τῇ Ρεβεκκα.

27

(1) ᾿Εγένετο δὲ μετὰ τὸ γηρᾶσαι Ισαακ καὶ ἠμβλύνθησαν οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ τοῦ ὁρᾶν, καὶ ἐκάλεσεν Ησαυ τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν πρεσβύτερον καὶ εἶπεν αὐτῷ Υἱέ μου· καὶ εἶπεν ᾿Ιδοὺ ἐγώ. (2) καὶ εἶπεν ᾿Ιδοὺ γεγήρακα καὶ οὐ γινώσκω τὴν ἡμέραν τῆς τελευτῆς μου· (3) νῦν οὖν λαβὲ τὸ σκεῦός σου, τήν τε φαρέτραν καὶ τὸ τόξον, καὶ ἔξελθε εἰς τὸ πεδίον καὶ θήρευσόν μοι θήραν (4) καὶ ποίησόν μοι ἐδέσματα, ὡς φιλῶ ἐγώ, καὶ ἔνεγκέ μοι, ἵνα φάγω, ὅπως εὐλογήσῃ σε ἡ ψυχή μου πρὶν ἀποθανεῖν με. (5) Ρεβεκκα δὲ ἤκουσεν λαλοῦντος Ισαακ πρὸς Ησαυ τὸν υἱὸν αὐτοῦ. ἐπορεύθη δὲ Ησαυ εἰς τὸ πεδίον θηρεῦσαι θήραν τῷ πατρὶ αὐτοῦ· (6) Ρεβεκκα δὲ εἶπεν πρὸς Ιακωβ τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν ἐλάσσω ᾿Ιδὲ ἐγὼ ἤκουσα τοῦ πατρός σου λαλοῦντος πρὸς Ησαυ τὸν ἀδελφόν σου λέγοντος (7) ῎Ενεγκόν μοι θήραν καὶ ποίησόν μοι ἐδέσματα, καὶ φαγὼν εὐλογήσω σε ἐναντίον κυρίου πρὸ τοῦ ἀποθανεῖν με. (8) νῦν οὖν, υἱέ, ἄκουσόν μου, καθὰ ἐγώ σοι ἐντέλλομαι, (9) καὶ πορευθεὶς εἰς τὰ πρόβατα λαβέ μοι ἐκεῖθεν δύο ἐρίφους ἁπαλοὺς καὶ καλούς, καὶ ποιήσω αὐτοὺς ἐδέσματα τῷ πατρί σου, ὡς φιλεῖ, (10) καὶ εἰσοίσεις τῷ πατρί σου, καὶ φάγεται, ὅπως εὐλογήσῃ σε ὁ πατήρ σου πρὸ τοῦ ἀποθανεῖν αὐτόν. (11) εἶπεν δὲ Ιακωβ πρὸς Ρεβεκκαν τὴν μητέρα αὐτοῦ ῎Εστιν Ησαυ ὁ ἀδελφός μου ἀνὴρ δασύς, ἐγὼ δὲ ἀνὴρ λεῖος· (12) μήποτε ψηλαφήσῃ με ὁ πατήρ μου, καὶ ἔσομαι ἐναντίον αὐτοῦ ὡς καταφρονῶν καὶ ἐπάξω ἐπ᾽ ἐμαυτὸν κατάραν καὶ οὐκ εὐλογίαν. (13) εἶπεν δὲ αὐτῷ ἡ μήτηρ ᾿Επ᾽ ἐμὲ ἡ κατάρα σου, τέκνον· μόνον ὑπάκουσον τῆς φωνῆς μου καὶ πορευθεὶς ἔνεγκέ μοι. (14) πορευθεὶς δὲ ἔλαβεν καὶ ἤνεγκεν τῇ μητρί, καὶ ἐποίησεν ἡ μήτηρ αὐτοῦ ἐδέσματα, καθὰ ἐφίλει ὁ πατὴρ αὐτοῦ. (15) καὶ λαβοῦσα Ρεβεκκα τὴν στολὴν Ησαυ τοῦ υἱοῦ αὐτῆς τοῦ πρεσβυτέρου τὴν καλήν, ἣ ἦν παρ᾽ αὐτῇ ἐν τῷ οἴκῳ, ἐνέδυσεν Ιακωβ τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν νεώτερον (16) καὶ τὰ δέρματα τῶν ἐρίφων περιέθηκεν ἐπὶ τοὺς βραχίονας αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τὰ γυμνὰ τοῦ τραχήλου αὐτοῦ (17) καὶ ἔδωκεν τὰ ἐδέσματα καὶ τοὺς ἄρτους, οὓς ἐποίησεν, εἰς τὰς χεῖρας Ιακωβ τοῦ υἱοῦ αὐτῆς. (18) καὶ εἰσήνεγκεν τῷ πατρὶ αὐτοῦ. εἶπεν δέ Πάτερ. ὁ δὲ εἶπεν ᾿Ιδοὺ ἐγώ· τίς εἶ σύ, τέκνον; (19) καὶ εἶπεν Ιακωβ τῷ πατρὶ αὐτοῦ ᾿Εγὼ Ησαυ ὁ πρωτότοκός σου· ἐποίησα, καθὰ ἐλάλησάς μοι· ἀναστὰς κάθισον καὶ φάγε τῆς θήρας μου, ὅπως εὐλογήσῃ με ἡ ψυχή σου. (20) εἶπεν δὲ Ισαακ τῷ υἱῷ αὐτοῦ Τί τοῦτο, ὃ ταχὺ εὗρες, ὦ τέκνον; ὁ δὲ εἶπεν ῝Ο παρέδωκεν κύριος ὁ θεός σου ἐναντίον μου. (21) εἶπεν δὲ Ισαακ τῷ Ιακωβ ῎Εγγισόν μοι, καὶ ψηλαφήσω σε, τέκνον, εἰ σὺ εἶ ὁ υἱός μου Ησαυ ἢ οὔ. (22) ἤγγισεν δὲ Ιακωβ πρὸς Ισαακ τὸν πατέρα αὐτοῦ, καὶ ἐψηλάφησεν αὐτὸν καὶ εἶπεν ῾Η μὲν φωνὴ φωνὴ Ιακωβ, αἱ δὲ χεῖρες χεῖρες Ησαυ. (23) καὶ οὐκ ἐπέγνω αὐτόν· ἦσαν γὰρ αἱ χεῖρες αὐτοῦ ὡς αἱ χεῖρες Ησαυ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ δασεῖαι· καὶ ηὐλόγησεν αὐτόν. (24) καὶ εἶπεν Σὺ εἶ ὁ υἱός μου Ησαυ; ὁ δὲ εἶπεν ᾿Εγώ. (25) καὶ εἶπεν Προσάγαγέ μοι, καὶ φάγομαι ἀπὸ τῆς θήρας σου, τέκνον, ἵνα εὐλογήσῃ σε ἡ ψυχή μου. καὶ προσήγαγεν αὐτῷ, καὶ ἔφαγεν· καὶ εἰσήνεγκεν αὐτῷ οἶνον, καὶ ἔπιεν. (26) καὶ εἶπεν αὐτῷ Ισαακ ὁ πατὴρ αὐτοῦ ῎Εγγισόν μοι καὶ φίλησόν με, τέκνον. (27) καὶ ἐγγίσας ἐφίλησεν αὐτόν, καὶ ὠσφράνθη τὴν ὀσμὴν τῶν ἱματίων αὐτοῦ καὶ ηὐλόγησεν αὐτὸν καὶ εἶπεν ᾿Ιδοὺ ὀσμὴ τοῦ υἱοῦ μου ὡς ὀσμὴ ἀγροῦ πλήρους, ὃν ηὐλόγησεν κύριος. (28) καὶ δῴη σοι ὁ θεὸς ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἀπὸ τῆς πιότητος τῆς γῆς καὶ πλῆθος σίτου καὶ οἴνου. (29) καὶ δουλευσάτωσάν σοι ἔθνη, καὶ προσκυνήσουσίν σοι ἄρχοντες· καὶ γίνου κύριος τοῦ ἀδελφοῦ σου, καὶ προσκυνήσουσίν σοι οἱ υἱοὶ τοῦ πατρός σου. ὁ καταρώμενός σε ἐπικατάρατος, ὁ δὲ εὐλογῶν σε εὐλογημένος. (30) Καὶ ἐγένετο μετὰ τὸ παύσασθαι Ισαακ εὐλογοῦντα Ιακωβ τὸν υἱὸν αὐτοῦ καὶ ἐγένετο ὡς ἐξῆλθεν Ιακωβ ἀπὸ προσώπου Ισαακ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, καὶ Ησαυ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ἦλθεν ἀπὸ τῆς θήρας. (31) καὶ ἐποίησεν καὶ αὐτὸς ἐδέσματα καὶ προσήνεγκεν τῷ πατρὶ αὐτοῦ καὶ εἶπεν τῷ πατρί ᾿Αναστήτω ὁ πατήρ μου καὶ φαγέτω τῆς θήρας τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, ὅπως εὐλογήσῃ με ἡ ψυχή σου. (32) καὶ εἶπεν αὐτῷ Ισαακ ὁ πατὴρ αὐτοῦ Τίς εἶ σύ; ὁ δὲ εἶπεν ᾿Εγώ εἰμι ὁ υἱός σου ὁ πρωτότοκος Ησαυ. (33) ἐξέστη δὲ Ισαακ ἔκστασιν μεγάλην σφόδρα καὶ εἶπεν Τίς οὖν ὁ θηρεύσας μοι θήραν καὶ εἰσενέγκας μοι; καὶ ἔφαγον ἀπὸ πάντων πρὸ τοῦ σε ἐλθεῖν καὶ ηὐλόγησα αὐτόν, καὶ εὐλογημένος ἔστω. (34) ἐγένετο δὲ ἡνίκα ἤκουσεν Ησαυ τὰ ῥήματα Ισαακ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἀνεβόησεν φωνὴν μεγάλην καὶ πικρὰν σφόδρα καὶ εἶπεν Εὐλόγησον δὴ κἀμέ, πάτερ. (35) εἶπεν δὲ αὐτῷ ᾿Ελθὼν ὁ ἀδελφός σου μετὰ δόλου ἔλαβεν τὴν εὐλογίαν σου. (36) καὶ εἶπεν Δικαίως ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ιακωβ· ἐπτέρνικεν γάρ με ἤδη δεύτερον τοῦτο· τά τε πρωτοτόκιά μου εἴληφεν καὶ νῦν εἴληφεν τὴν εὐλογίαν μου. καὶ εἶπεν Ησαυ τῷ πατρὶ αὐτοῦ Οὐχ ὑπελίπω μοι εὐλογίαν, πάτερ; (37) ἀποκριθεὶς δὲ Ισαακ εἶπεν τῷ Ησαυ Εἰ κύριον αὐτὸν ἐποίησά σου καὶ πάντας τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ἐποίησα αὐτοῦ οἰκέτας, σίτῳ καὶ οἴνῳ ἐστήρισα αὐτόν, σοὶ δὲ τί ποιήσω, τέκνον; (38) εἶπεν δὲ Ησαυ πρὸς τὸν πατέρα αὐτοῦ Μὴ εὐλογία μία σοί ἐστιν, πάτερ; εὐλόγησον δὴ κἀμέ, πάτερ. κατανυχθέντος δὲ Ισαακ ἀνεβόησεν φωνὴν Ησαυ καὶ ἔκλαυσεν. (39) ἀποκριθεὶς δὲ Ισαακ ὁ πατὴρ αὐτοῦ εἶπεν αὐτῷ ᾿Ιδοὺ ἀπὸ τῆς πιότητος τῆς γῆς ἔσται ἡ κατοίκησίς σου καὶ ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ ἄνωθεν· (40) καὶ ἐπὶ τῇ μαχαίρῃ σου ζήσῃ καὶ τῷ ἀδελφῷ σου δουλεύσεις· ἔσται δὲ ἡνίκα ἐὰν καθέλῃς, καὶ ἐκλύσεις τὸν ζυγὸν αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ τραχήλου σου. (41) Καὶ ἐνεκότει Ησαυ τῷ Ιακωβ περὶ τῆς εὐλογίας, ἧς εὐλόγησεν αὐτὸν ὁ πατὴρ αὐτοῦ· εἶπεν δὲ Ησαυ ἐν τῇ διανοίᾳ ᾿Εγγισάτωσαν αἱ ἡμέραι τοῦ πένθους τοῦ πατρός μου, ἵνα ἀποκτείνω Ιακωβ τὸν ἀδελφόν μου. (42) ἀπηγγέλη δὲ Ρεβεκκα τὰ ῥήματα Ησαυ τοῦ υἱοῦ αὐτῆς τοῦ πρεσβυτέρου, καὶ πέμψασα ἐκάλεσεν Ιακωβ τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν νεώτερον καὶ εἶπεν αὐτῷ ᾿Ιδοὺ Ησαυ ὁ ἀδελφός σου ἀπειλεῖ σοι τοῦ ἀποκτεῖναί σε· (43) νῦν οὖν, τέκνον, ἄκουσόν μου τῆς φωνῆς καὶ ἀναστὰς ἀπόδραθι εἰς τὴν Μεσοποταμίαν πρὸς Λαβαν τὸν ἀδελφόν μου εἰς Χαρραν (44) καὶ οἴκησον μετ᾽ αὐτοῦ ἡμέρας τινὰς ἕως τοῦ ἀποστρέψαι τὸν θυμὸν (45) καὶ τὴν ὀργὴν τοῦ ἀδελφοῦ σου ἀπὸ σοῦ καὶ ἐπιλάθηται ἃ πεποίηκας αὐτῷ, καὶ ἀποστείλασα μεταπέμψομαί σε ἐκεῖθεν, μήποτε ἀτεκνωθῶ ἀπὸ τῶν δύο ὑμῶν ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ. (46) Εἶπεν δὲ Ρεβεκκα πρὸς Ισαακ Προσώχθικα τῇ ζωῇ μου διὰ τὰς θυγατέρας τῶν υἱῶν Χετ· εἰ λήμψεται Ιακωβ γυναῖκα ἀπὸ τῶν θυγατέρων τῆς γῆς ταύτης, ἵνα τί μοι ζῆν;

28

(1) προσκαλεσάμενος δὲ Ισαακ τὸν Ιακωβ εὐλόγησεν αὐτὸν καὶ ἐνετείλατο αὐτῷ λέγων Οὐ λήμψῃ γυναῖκα ἐκ τῶν θυγατέρων Χανααν· (2) ἀναστὰς ἀπόδραθι εἰς τὴν Μεσοποταμίαν εἰς τὸν οἶκον Βαθουηλ τοῦ πατρὸς τῆς μητρός σου καὶ λαβὲ σεαυτῷ ἐκεῖθεν γυναῖκα ἐκ τῶν θυγατέρων Λαβαν τοῦ ἀδελφοῦ τῆς μητρός σου. (3) ὁ δὲ θεός μου εὐλογήσαι σε καὶ αὐξήσαι σε καὶ πληθύναι σε, καὶ ἔσῃ εἰς συναγωγὰς ἐθνῶν· (4) καὶ δῴη σοι τὴν εὐλογίαν Αβρααμ τοῦ πατρός μου, σοὶ καὶ τῷ σπέρματί σου μετὰ σέ, κληρονομῆσαι τὴν γῆν τῆς παροικήσεώς σου, ἣν ἔδωκεν ὁ θεὸς τῷ Αβρααμ. (5) καὶ ἀπέστειλεν Ισαακ τὸν Ιακωβ, καὶ ἐπορεύθη εἰς τὴν Μεσοποταμίαν πρὸς Λαβαν τὸν υἱὸν Βαθουηλ τοῦ Σύρου ἀδελφὸν δὲ Ρεβεκκας τῆς μητρὸς Ιακωβ καὶ Ησαυ. (6) Εἶδεν δὲ Ησαυ ὅτι εὐλόγησεν Ισαακ τὸν Ιακωβ καὶ ἀπῴχετο εἰς τὴν Μεσοποταμίαν Συρίας λαβεῖν ἑαυτῷ ἐκεῖθεν γυναῖκα ἐν τῷ εὐλογεῖν αὐτὸν καὶ ἐνετείλατο αὐτῷ λέγων Οὐ λήμψῃ γυναῖκα ἀπὸ τῶν θυγατέρων Χανααν, (7) καὶ ἤκουσεν Ιακωβ τοῦ πατρὸς καὶ τῆς μητρὸς αὐτοῦ καὶ ἐπορεύθη εἰς τὴν Μεσοποταμίαν Συρίας, (8) καὶ εἶδεν Ησαυ ὅτι πονηραί εἰσιν αἱ θυγατέρες Χανααν ἐναντίον Ισαακ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, (9) καὶ ἐπορεύθη Ησαυ πρὸς Ισμαηλ καὶ ἔλαβεν τὴν Μαελεθ θυγατέρα Ισμαηλ τοῦ υἱοῦ Αβρααμ ἀδελφὴν Ναβαιωθ πρὸς ταῖς γυναιξὶν αὐτοῦ γυναῖκα. (10) Καὶ ἐξῆλθεν Ιακωβ ἀπὸ τοῦ φρέατος τοῦ ὅρκου καὶ ἐπορεύθη εἰς Χαρραν. (11) καὶ ἀπήντησεν τόπῳ καὶ ἐκοιμήθη ἐκεῖ· ἔδυ γὰρ ὁ ἥλιος· καὶ ἔλαβεν ἀπὸ τῶν λίθων τοῦ τόπου καὶ ἔθηκεν πρὸς κεφαλῆς αὐτοῦ καὶ ἐκοιμήθη ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ. (12) καὶ ἐνυπνιάσθη, καὶ ἰδοὺ κλίμαξ ἐστηριγμένη ἐν τῇ γῇ, ἧς ἡ κεφαλὴ ἀφικνεῖτο εἰς τὸν οὐρανόν, καὶ οἱ ἄγγελοι τοῦ θεοῦ ἀνέβαινον καὶ κατέβαινον ἐπ᾽ αὐτῆς. (13) ὁ δὲ κύριος ἐπεστήρικτο ἐπ᾽ αὐτῆς καὶ εἶπεν ᾿Εγὼ κύριος ὁ θεὸς Αβρααμ τοῦ πατρός σου καὶ ὁ θεὸς Ισαακ· μὴ φοβοῦ· ἡ γῆ, ἐφ᾽ ἧς σὺ καθεύδεις ἐπ᾽ αὐτῆς, σοὶ δώσω αὐτὴν καὶ τῷ σπέρματί σου. (14) καὶ ἔσται τὸ σπέρμα σου ὡς ἡ ἄμμος τῆς γῆς καὶ πλατυνθήσεται ἐπὶ θάλασσαν καὶ ἐπὶ λίβα καὶ ἐπὶ βορρᾶν καὶ ἐπ᾽ ἀνατολάς, καὶ ἐνευλογηθήσονται ἐν σοὶ πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς καὶ ἐν τῷ σπέρματί σου. (15) καὶ ἰδοὺ ἐγὼ μετὰ σοῦ διαφυλάσσων σε ἐν τῇ ὁδῷ πάσῃ, οὗ ἐὰν πορευθῇς, καὶ ἀποστρέψω σε εἰς τὴν γῆν ταύτην, ὅτι οὐ μή σε ἐγκαταλίπω ἕως τοῦ ποιῆσαί με πάντα, ὅσα ἐλάλησά σοι. (16) καὶ ἐξηγέρθη Ιακωβ ἀπὸ τοῦ ὕπνου αὐτοῦ καὶ εἶπεν ὅτι ῎Εστιν κύριος ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ, ἐγὼ δὲ οὐκ ᾔδειν. (17) καὶ ἐφοβήθη καὶ εἶπεν ῾Ως φοβερὸς ὁ τόπος οὗτος· οὐκ ἔστιν τοῦτο ἀλλ᾽ ἢ οἶκος θεοῦ, καὶ αὕτη ἡ πύλη τοῦ οὐρανοῦ. (18) καὶ ἀνέστη Ιακωβ τὸ πρωὶ καὶ ἔλαβεν τὸν λίθον, ὃν ὑπέθηκεν ἐκεῖ πρὸς κεφαλῆς αὐτοῦ, καὶ ἔστησεν αὐτὸν στήλην καὶ ἐπέχεεν ἔλαιον ἐπὶ τὸ ἄκρον αὐτῆς. (19) καὶ ἐκάλεσεν Ιακωβ τὸ ὄνομα τοῦ τόπου ἐκείνου Οἶκος θεοῦ· καὶ Ουλαμλους ἦν ὄνομα τῇ πόλει τὸ πρότερον. (20) καὶ ηὔξατο Ιακωβ εὐχὴν λέγων ᾿Εὰν ᾖ κύριος ὁ θεὸς μετ᾽ ἐμοῦ καὶ διαφυλάξῃ με ἐν τῇ ὁδῷ ταύτῃ, ᾗ ἐγὼ πορεύομαι, καὶ δῷ μοι ἄρτον φαγεῖν καὶ ἱμάτιον περιβαλέσθαι (21) καὶ ἀποστρέψῃ με μετὰ σωτηρίας εἰς τὸν οἶκον τοῦ πατρός μου, καὶ ἔσται μοι κύριος εἰς θεόν, (22) καὶ ὁ λίθος οὗτος, ὃν ἔστησα στήλην, ἔσται μοι οἶκος θεοῦ, καὶ πάντων, ὧν ἐάν μοι δῷς, δεκάτην ἀποδεκατώσω αὐτά σοι.

29

(1) Καὶ ἐξάρας Ιακωβ τοὺς πόδας ἐπορεύθη εἰς γῆν ἀνατολῶν πρὸς Λαβαν τὸν υἱὸν Βαθουηλ τοῦ Σύρου ἀδελφὸν δὲ Ρεβεκκας μητρὸς Ιακωβ καὶ Ησαυ. (2) καὶ ὁρᾷ καὶ ἰδοὺ φρέαρ ἐν τῷ πεδίῳ, ἦσαν δὲ ἐκεῖ τρία ποίμνια προβάτων ἀναπαυόμενα ἐπ᾽ αὐτοῦ· ἐκ γὰρ τοῦ φρέατος ἐκείνου ἐπότιζον τὰ ποίμνια, λίθος δὲ ἦν μέγας ἐπὶ τῷ στόματι τοῦ φρέατος, (3) καὶ συνήγοντο ἐκεῖ πάντα τὰ ποίμνια καὶ ἀπεκύλιον τὸν λίθον ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ φρέατος καὶ ἐπότιζον τὰ πρόβατα καὶ ἀπεκαθίστων τὸν λίθον ἐπὶ τὸ στόμα τοῦ φρέατος εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ. (4) εἶπεν δὲ αὐτοῖς Ιακωβ ᾿Αδελφοί, πόθεν ἐστὲ ὑμεῖς; οἱ δὲ εἶπαν ᾿Εκ Χαρραν ἐσμέν. (5) εἶπεν δὲ αὐτοῖς Γινώσκετε Λαβαν τὸν υἱὸν Ναχωρ; οἱ δὲ εἶπαν Γινώσκομεν. (6) εἶπεν δὲ αὐτοῖς ῾Υγιαίνει; οἱ δὲ εἶπαν ῾Υγιαίνει. καὶ ἰδοὺ Ραχηλ ἡ θυγάτηρ αὐτοῦ ἤρχετο μετὰ τῶν προβάτων. (7) καὶ εἶπεν Ιακωβ ῎Ετι ἐστὶν ἡμέρα πολλή, οὔπω ὥρα συναχθῆναι τὰ κτήνη· ποτίσαντες τὰ πρόβατα ἀπελθόντες βόσκετε. (8) οἱ δὲ εἶπαν Οὐ δυνησόμεθα ἕως τοῦ συναχθῆναι πάντας τοὺς ποιμένας καὶ ἀποκυλίσωσιν τὸν λίθον ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ φρέατος, καὶ ποτιοῦμεν τὰ πρόβατα. (9) ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος αὐτοῖς καὶ Ραχηλ ἡ θυγάτηρ Λαβαν ἤρχετο μετὰ τῶν προβάτων τοῦ πατρὸς αὐτῆς· αὐτὴ γὰρ ἔβοσκεν τὰ πρόβατα τοῦ πατρὸς αὐτῆς. (10) ἐγένετο δὲ ὡς εἶδεν Ιακωβ τὴν Ραχηλ θυγατέρα Λαβαν ἀδελφοῦ τῆς μητρὸς αὐτοῦ καὶ τὰ πρόβατα Λαβαν ἀδελφοῦ τῆς μητρὸς αὐτοῦ, καὶ προσελθὼν Ιακωβ ἀπεκύλισεν τὸν λίθον ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ φρέατος καὶ ἐπότισεν τὰ πρόβατα Λαβαν τοῦ ἀδελφοῦ τῆς μητρὸς αὐτοῦ. (11) καὶ ἐφίλησεν Ιακωβ τὴν Ραχηλ καὶ βοήσας τῇ φωνῇ αὐτοῦ ἔκλαυσεν. (12) καὶ ἀνήγγειλεν τῇ Ραχηλ ὅτι ἀδελφὸς τοῦ πατρὸς αὐτῆς ἐστιν καὶ ὅτι υἱὸς Ρεβεκκας ἐστίν, καὶ δραμοῦσα ἀπήγγειλεν τῷ πατρὶ αὐτῆς κατὰ τὰ ῥήματα ταῦτα. (13) ἐγένετο δὲ ὡς ἤκουσεν Λαβαν τὸ ὄνομα Ιακωβ τοῦ υἱοῦ τῆς ἀδελφῆς αὐτοῦ, ἔδραμεν εἰς συνάντησιν αὐτῷ καὶ περιλαβὼν αὐτὸν ἐφίλησεν καὶ εἰσήγαγεν αὐτὸν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. καὶ διηγήσατο τῷ Λαβαν πάντας τοὺς λόγους τούτους. (14) καὶ εἶπεν αὐτῷ Λαβαν ᾿Εκ τῶν ὀστῶν μου καὶ ἐκ τῆς σαρκός μου εἶ σύ. καὶ ἦν μετ᾽ αὐτοῦ μῆνα ἡμερῶν. (15) Εἶπεν δὲ Λαβαν τῷ Ιακωβ ῞Οτι γὰρ ἀδελφός μου εἶ, οὐ δουλεύσεις μοι δωρεάν· ἀπάγγειλόν μοι, τίς ὁ μισθός σού ἐστιν. (16) τῷ δὲ Λαβαν δύο θυγατέρες, ὄνομα τῇ μείζονι Λεια, καὶ ὄνομα τῇ νεωτέρᾳ Ραχηλ· (17) οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ Λειας ἀσθενεῖς, Ραχηλ δὲ καλὴ τῷ εἴδει καὶ ὡραία τῇ ὄψει. (18) ἠγάπησεν δὲ Ιακωβ τὴν Ραχηλ καὶ εἶπεν Δουλεύσω σοι ἑπτὰ ἔτη περὶ Ραχηλ τῆς θυγατρός σου τῆς νεωτέρας. (19) εἶπεν δὲ αὐτῷ Λαβαν Βέλτιον δοῦναί με αὐτὴν σοὶ ἢ δοῦναί με αὐτὴν ἀνδρὶ ἑτέρῳ· οἴκησον μετ᾽ ἐμοῦ. (20) καὶ ἐδούλευσεν Ιακωβ περὶ Ραχηλ ἔτη ἑπτά, καὶ ἦσαν ἐναντίον αὐτοῦ ὡς ἡμέραι ὀλίγαι παρὰ τὸ ἀγαπᾶν αὐτὸν αὐτήν.— (21) εἶπεν δὲ Ιακωβ πρὸς Λαβαν ᾿Απόδος τὴν γυναῖκά μου, πεπλήρωνται γὰρ αἱ ἡμέραι μου, ὅπως εἰσέλθω πρὸς αὐτήν. (22) συνήγαγεν δὲ Λαβαν πάντας τοὺς ἄνδρας τοῦ τόπου καὶ ἐποίησεν γάμον. (23) καὶ ἐγένετο ἑσπέρα, καὶ λαβὼν Λαβαν Λειαν τὴν θυγατέρα αὐτοῦ εἰσήγαγεν αὐτὴν πρὸς Ιακωβ, καὶ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτὴν Ιακωβ. (24) ἔδωκεν δὲ Λαβαν Λεια τῇ θυγατρὶ αὐτοῦ Ζελφαν τὴν παιδίσκην αὐτοῦ αὐτῇ παιδίσκην. (25) ἐγένετο δὲ πρωί, καὶ ἰδοὺ ἦν Λεια. εἶπεν δὲ Ιακωβ τῷ Λαβαν Τί τοῦτο ἐποίησάς μοι; οὐ περὶ Ραχηλ ἐδούλευσα παρὰ σοί; καὶ ἵνα τί παρελογίσω με; (26) εἶπεν δὲ Λαβαν Οὐκ ἔστιν οὕτως ἐν τῷ τόπῳ ἡμῶν, δοῦναι τὴν νεωτέραν πρὶν ἢ τὴν πρεσβυτέραν· (27) συντέλεσον οὖν τὰ ἕβδομα ταύτης, καὶ δώσω σοι καὶ ταύτην ἀντὶ τῆς ἐργασίας, ἧς ἐργᾷ παρ᾽ ἐμοὶ ἔτι ἑπτὰ ἔτη ἕτερα. (28) ἐποίησεν δὲ Ιακωβ οὕτως καὶ ἀνεπλήρωσεν τὰ ἕβδομα ταύτης, καὶ ἔδωκεν αὐτῷ Λαβαν Ραχηλ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ αὐτῷ γυναῖκα. (29) ἔδωκεν δὲ Λαβαν Ραχηλ τῇ θυγατρὶ αὐτοῦ Βαλλαν τὴν παιδίσκην αὐτοῦ αὐτῇ παιδίσκην. (30) καὶ εἰσῆλθεν πρὸς Ραχηλ· ἠγάπησεν δὲ Ραχηλ μᾶλλον ἢ Λειαν· καὶ ἐδούλευσεν αὐτῷ ἑπτὰ ἔτη ἕτερα. (31) ᾿Ιδὼν δὲ κύριος ὅτι μισεῖται Λεια, ἤνοιξεν τὴν μήτραν αὐτῆς· Ραχηλ δὲ ἦν στεῖρα. (32) καὶ συνέλαβεν Λεια καὶ ἔτεκεν υἱὸν τῷ Ιακωβ· ἐκάλεσεν δὲ τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ρουβην λέγουσα Διότι εἶδέν μου κύριος τὴν ταπείνωσιν· νῦν με ἀγαπήσει ὁ ἀνήρ μου. (33) καὶ συνέλαβεν πάλιν Λεια καὶ ἔτεκεν υἱὸν δεύτερον τῷ Ιακωβ καὶ εἶπεν ῞Οτι ἤκουσεν κύριος ὅτι μισοῦμαι, καὶ προσέδωκέν μοι καὶ τοῦτον· ἐκάλεσεν δὲ τὸ ὄνομα αὐτοῦ Συμεων. (34) καὶ συνέλαβεν ἔτι καὶ ἔτεκεν υἱὸν καὶ εἶπεν ᾿Εν τῷ νῦν καιρῷ πρὸς ἐμοῦ ἔσται ὁ ἀνήρ μου, ἔτεκον γὰρ αὐτῷ τρεῖς υἱούς· διὰ τοῦτο ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Λευι. (35) καὶ συλλαβοῦσα ἔτι ἔτεκεν υἱὸν καὶ εἶπεν Νῦν ἔτι τοῦτο ἐξομολογήσομαι κυρίῳ· διὰ τοῦτο ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ιουδα. καὶ ἔστη τοῦ τίκτειν.

30

(1) ᾿Ιδοῦσα δὲ Ραχηλ ὅτι οὐ τέτοκεν τῷ Ιακωβ, καὶ ἐζήλωσεν Ραχηλ τὴν ἀδελφὴν αὐτῆς καὶ εἶπεν τῷ Ιακωβ Δός μοι τέκνα· εἰ δὲ μή, τελευτήσω ἐγώ. (2) ἐθυμώθη δὲ Ιακωβ τῇ Ραχηλ καὶ εἶπεν αὐτῇ Μὴ ἀντὶ θεοῦ ἐγώ εἰμι, ὃς ἐστέρησέν σε καρπὸν κοιλίας; (3) εἶπεν δὲ Ραχηλ τῷ Ιακωβ ᾿Ιδοὺ ἡ παιδίσκη μου Βαλλα· εἴσελθε πρὸς αὐτήν, καὶ τέξεται ἐπὶ τῶν γονάτων μου, καὶ τεκνοποιήσομαι κἀγὼ ἐξ αὐτῆς. (4) καὶ ἔδωκεν αὐτῷ Βαλλαν τὴν παιδίσκην αὐτῆς αὐτῷ γυναῖκα· εἰσῆλθεν δὲ πρὸς αὐτὴν Ιακωβ. (5) καὶ συνέλαβεν Βαλλα ἡ παιδίσκη Ραχηλ καὶ ἔτεκεν τῷ Ιακωβ υἱόν. (6) καὶ εἶπεν Ραχηλ ῎Εκρινέν μοι ὁ θεὸς καὶ ἐπήκουσεν τῆς φωνῆς μου καὶ ἔδωκέν μοι υἱόν· διὰ τοῦτο ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Δαν. (7) καὶ συνέλαβεν ἔτι Βαλλα ἡ παιδίσκη Ραχηλ καὶ ἔτεκεν υἱὸν δεύτερον τῷ Ιακωβ. (8) καὶ εἶπεν Ραχηλ Συνελάβετό μοι ὁ θεός, καὶ συνανεστράφην τῇ ἀδελφῇ μου καὶ ἠδυνάσθην· καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Νεφθαλι. (9) Εἶδεν δὲ Λεια ὅτι ἔστη τοῦ τίκτειν, καὶ ἔλαβεν Ζελφαν τὴν παιδίσκην αὐτῆς καὶ ἔδωκεν αὐτὴν τῷ Ιακωβ γυναῖκα. (10) εἰσῆλθεν δὲ πρὸς αὐτὴν Ιακωβ, καὶ συνέλαβεν Ζελφα ἡ παιδίσκη Λειας καὶ ἔτεκεν τῷ Ιακωβ υἱόν. (11) καὶ εἶπεν Λεια ᾿Εν τύχῃ· καὶ ἐπωνόμασεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Γαδ. (12) καὶ συνέλαβεν Ζελφα ἡ παιδίσκη Λειας καὶ ἔτεκεν ἔτι τῷ Ιακωβ υἱὸν δεύτερον. (13) καὶ εἶπεν Λεια Μακαρία ἐγώ, ὅτι μακαρίζουσίν με αἱ γυναῖκες· καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ασηρ. (14) ᾿Επορεύθη δὲ Ρουβην ἐν ἡμέραις θερισμοῦ πυρῶν καὶ εὗρεν μῆλα μανδραγόρου ἐν τῷ ἀγρῷ καὶ ἤνεγκεν αὐτὰ πρὸς Λειαν τὴν μητέρα αὐτοῦ. εἶπεν δὲ Ραχηλ τῇ Λεια Δός μοι τῶν μανδραγορῶν τοῦ υἱοῦ σου. (15) εἶπεν δὲ Λεια Οὐχ ἱκανόν σοι ὅτι ἔλαβες τὸν ἄνδρα μου; μὴ καὶ τοὺς μανδραγόρας τοῦ υἱοῦ μου λήμψῃ; εἶπεν δὲ Ραχηλ Οὐχ οὕτως· κοιμηθήτω μετὰ σοῦ τὴν νύκτα ταύτην ἀντὶ τῶν μανδραγορῶν τοῦ υἱοῦ σου. (16) εἰσῆλθεν δὲ Ιακωβ ἐξ ἀγροῦ ἑσπέρας, καὶ ἐξῆλθεν Λεια εἰς συνάντησιν αὐτῷ καὶ εἶπεν Πρός με εἰσελεύσῃ σήμερον· μεμίσθωμαι γάρ σε ἀντὶ τῶν μανδραγορῶν τοῦ υἱοῦ μου. καὶ ἐκοιμήθη μετ᾽ αὐτῆς τὴν νύκτα ἐκείνην. (17) καὶ ἐπήκουσεν ὁ θεὸς Λειας, καὶ συλλαβοῦσα ἔτεκεν τῷ Ιακωβ υἱὸν πέμπτον. (18) καὶ εἶπεν Λεια ῎Εδωκεν ὁ θεὸς τὸν μισθόν μου ἀνθ᾽ οὗ ἔδωκα τὴν παιδίσκην μου τῷ ἀνδρί μου· καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ισσαχαρ, ὅ ἐστιν Μισθός. (19) καὶ συνέλαβεν ἔτι Λεια καὶ ἔτεκεν υἱὸν ἕκτον τῷ Ιακωβ. (20) καὶ εἶπεν Λεια Δεδώρηταί μοι ὁ θεὸς δῶρον καλόν· ἐν τῷ νῦν καιρῷ αἱρετιεῖ με ὁ ἀνήρ μου, ἔτεκον γὰρ αὐτῷ υἱοὺς ἕξ· καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ζαβουλων. (21) καὶ μετὰ τοῦτο ἔτεκεν θυγατέρα καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτῆς Δινα. (22) ᾿Εμνήσθη δὲ ὁ θεὸς τῆς Ραχηλ, καὶ ἐπήκουσεν αὐτῆς ὁ θεὸς καὶ ἀνέῳξεν αὐτῆς τὴν μήτραν, (23) καὶ συλλαβοῦσα ἔτεκεν τῷ Ιακωβ υἱόν. εἶπεν δὲ Ραχηλ ᾿Αφεῖλεν ὁ θεός μου τὸ ὄνειδος· (24) καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ιωσηφ λέγουσα Προσθέτω ὁ θεός μοι υἱὸν ἕτερον. (25) ᾿Εγένετο δὲ ὡς ἔτεκεν Ραχηλ τὸν Ιωσηφ, εἶπεν Ιακωβ τῷ Λαβαν ᾿Απόστειλόν με, ἵνα ἀπέλθω εἰς τὸν τόπον μου καὶ εἰς τὴν γῆν μου. (26) ἀπόδος τὰς γυναῖκάς μου καὶ τὰ παιδία, περὶ ὧν δεδούλευκά σοι, ἵνα ἀπέλθω· σὺ γὰρ γινώσκεις τὴν δουλείαν, ἣν δεδούλευκά σοι. (27) εἶπεν δὲ αὐτῷ Λαβαν Εἰ εὗρον χάριν ἐναντίον σου, οἰωνισάμην ἄν· εὐλόγησεν γάρ με ὁ θεὸς τῇ σῇ εἰσόδῳ. (28) διάστειλον τὸν μισθόν σου πρός με, καὶ δώσω. (29) εἶπεν δὲ αὐτῷ Ιακωβ Σὺ γινώσκεις ἃ δεδούλευκά σοι καὶ ὅσα ἦν κτήνη σου μετ᾽ ἐμοῦ· (30) μικρὰ γὰρ ἦν ὅσα σοι ἦν ἐναντίον ἐμοῦ, καὶ ηὐξήθη εἰς πλῆθος, καὶ ηὐλόγησέν σε κύριος ἐπὶ τῷ ποδί μου. νῦν οὖν πότε ποιήσω κἀγὼ ἐμαυτῷ οἶκον; (31) καὶ εἶπεν αὐτῷ Λαβαν Τί σοι δώσω; εἶπεν δὲ αὐτῷ Ιακωβ Οὐ δώσεις μοι οὐθέν· ἐὰν ποιήσῃς μοι τὸ ῥῆμα τοῦτο, πάλιν ποιμανῶ τὰ πρόβατά σου καὶ φυλάξω. (32) παρελθάτω πάντα τὰ πρόβατά σου σήμερον, καὶ διαχώρισον ἐκεῖθεν πᾶν πρόβατον φαιὸν ἐν τοῖς ἀρνάσιν καὶ πᾶν διάλευκον καὶ ῥαντὸν ἐν ταῖς αἰξίν· ἔσται μοι μισθός. (33) καὶ ἐπακούσεταί μοι ἡ δικαιοσύνη μου ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ αὔριον, ὅτι ἐστὶν ὁ μισθός μου ἐνώπιόν σου· πᾶν, ὃ ἐὰν μὴ ᾖ ῥαντὸν καὶ διάλευκον ἐν ταῖς αἰξὶν καὶ φαιὸν ἐν τοῖς ἀρνάσιν, κεκλεμμένον ἔσται παρ᾽ ἐμοί. (34) εἶπεν δὲ αὐτῷ Λαβαν ῎Εστω κατὰ τὸ ῥῆμά σου. (35) καὶ διέστειλεν ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τοὺς τράγους τοὺς ῥαντοὺς καὶ τοὺς διαλεύκους καὶ πάσας τὰς αἶγας τὰς ῥαντὰς καὶ τὰς διαλεύκους καὶ πᾶν, ὃ ἦν λευκὸν ἐν αὐτοῖς, καὶ πᾶν, ὃ ἦν φαιὸν ἐν τοῖς ἀρνάσιν, καὶ ἔδωκεν διὰ χειρὸς τῶν υἱῶν αὐτοῦ. (36) καὶ ἀπέστησεν ὁδὸν τριῶν ἡμερῶν ἀνὰ μέσον αὐτῶν καὶ ἀνὰ μέσον Ιακωβ· Ιακωβ δὲ ἐποίμαινεν τὰ πρόβατα Λαβαν τὰ ὑπολειφθέντα.— (37) ἔλαβεν δὲ ἑαυτῷ Ιακωβ ῥάβδον στυρακίνην χλωρὰν καὶ καρυίνην καὶ πλατάνου, καὶ ἐλέπισεν αὐτὰς Ιακωβ λεπίσματα λευκὰ περισύρων τὸ χλωρόν· ἐφαίνετο δὲ ἐπὶ ταῖς ῥάβδοις τὸ λευκόν, ὃ ἐλέπισεν, ποικίλον. (38) καὶ παρέθηκεν τὰς ῥάβδους, ἃς ἐλέπισεν, ἐν ταῖς ληνοῖς τῶν ποτιστηρίων τοῦ ὕδατος, ἵνα, ὡς ἂν ἔλθωσιν τὰ πρόβατα πιεῖν ἐνώπιον τῶν ῥάβδων, ἐλθόντων αὐτῶν εἰς τὸ πιεῖν, (39) ἐγκισσήσωσιν τὰ πρόβατα εἰς τὰς ῥάβδους· καὶ ἔτικτον τὰ πρόβατα διάλευκα καὶ ποικίλα καὶ σποδοειδῆ ῥαντά. (40) τοὺς δὲ ἀμνοὺς διέστειλεν Ιακωβ καὶ ἔστησεν ἐναντίον τῶν προβάτων κριὸν διάλευκον καὶ πᾶν ποικίλον ἐν τοῖς ἀμνοῖς· καὶ διεχώρισεν ἑαυτῷ ποίμνια καθ᾽ ἑαυτὸν καὶ οὐκ ἔμιξεν αὐτὰ εἰς τὰ πρόβατα Λαβαν. (41) ἐγένετο δὲ ἐν τῷ καιρῷ, ᾧ ἐνεκίσσησεν τὰ πρόβατα ἐν γαστρὶ λαμβάνοντα, ἔθηκεν Ιακωβ τὰς ῥάβδους ἐναντίον τῶν προβάτων ἐν ταῖς ληνοῖς τοῦ ἐγκισσῆσαι αὐτὰ κατὰ τὰς ῥάβδους· (42) ἡνίκα δ᾽ ἂν ἔτεκον τὰ πρόβατα, οὐκ ἐτίθει· ἐγένετο δὲ τὰ ἄσημα τοῦ Λαβαν, τὰ δὲ ἐπίσημα τοῦ Ιακωβ. (43) καὶ ἐπλούτησεν ὁ ἄνθρωπος σφόδρα σφόδρα, καὶ ἐγένετο αὐτῷ κτήνη πολλὰ καὶ βόες καὶ παῖδες καὶ παιδίσκαι καὶ κάμηλοι καὶ ὄνοι.

31

(1) ῎Ηκουσεν δὲ Ιακωβ τὰ ῥήματα τῶν υἱῶν Λαβαν λεγόντων Εἴληφεν Ιακωβ πάντα τὰ τοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ ἐκ τῶν τοῦ πατρὸς ἡμῶν πεποίηκεν πᾶσαν τὴν δόξαν ταύτην. (2) καὶ εἶδεν Ιακωβ τὸ πρόσωπον τοῦ Λαβαν, καὶ ἰδοὺ οὐκ ἦν πρὸς αὐτὸν ὡς ἐχθὲς καὶ τρίτην ἡμέραν. (3) εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Ιακωβ ᾿Αποστρέφου εἰς τὴν γῆν τοῦ πατρός σου καὶ εἰς τὴν γενεάν σου, καὶ ἔσομαι μετὰ σοῦ. (4) ἀποστείλας δὲ Ιακωβ ἐκάλεσεν Ραχηλ καὶ Λειαν εἰς τὸ πεδίον, οὗ τὰ ποίμνια, (5) καὶ εἶπεν αὐταῖς ῾Ορῶ ἐγὼ τὸ πρόσωπον τοῦ πατρὸς ὑμῶν ὅτι οὐκ ἔστιν πρὸς ἐμοῦ ὡς ἐχθὲς καὶ τρίτην ἡμέραν· ὁ δὲ θεὸς τοῦ πατρός μου ἦν μετ᾽ ἐμοῦ. (6) καὶ αὐταὶ δὲ οἴδατε ὅτι ἐν πάσῃ τῇ ἰσχύι μου δεδούλευκα τῷ πατρὶ ὑμῶν. (7) ὁ δὲ πατὴρ ὑμῶν παρεκρούσατό με καὶ ἤλλαξεν τὸν μισθόν μου τῶν δέκα ἀμνῶν, καὶ οὐκ ἔδωκεν αὐτῷ ὁ θεὸς κακοποιῆσαί με. (8) ἐὰν οὕτως εἴπῃ Τὰ ποικίλα ἔσται σου μισθός, καὶ τέξεται πάντα τὰ πρόβατα ποικίλα· ἐὰν δὲ εἴπῃ Τὰ λευκὰ ἔσται σου μισθός, καὶ τέξεται πάντα τὰ πρόβατα λευκά· (9) καὶ ἀφείλατο ὁ θεὸς πάντα τὰ κτήνη τοῦ πατρὸς ὑμῶν καὶ ἔδωκέν μοι αὐτά. (10) καὶ ἐγένετο ἡνίκα ἐνεκίσσων τὰ πρόβατα, καὶ εἶδον τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτὰ ἐν τῷ ὕπνῳ, καὶ ἰδοὺ οἱ τράγοι καὶ οἱ κριοὶ ἀναβαίνοντες ἦσαν ἐπὶ τὰ πρόβατα καὶ τὰς αἶγας διάλευκοι καὶ ποικίλοι καὶ σποδοειδεῖς ῥαντοί. (11) καὶ εἶπέν μοι ὁ ἄγγελος τοῦ θεοῦ καθ᾽ ὕπνον Ιακωβ· ἐγὼ δὲ εἶπα Τί ἐστιν; (12) καὶ εἶπεν ᾿Ανάβλεψον τοῖς ὀφθαλμοῖς σου καὶ ἰδὲ τοὺς τράγους καὶ τοὺς κριοὺς ἀναβαίνοντας ἐπὶ τὰ πρόβατα καὶ τὰς αἶγας διαλεύκους καὶ ποικίλους καὶ σποδοειδεῖς ῥαντούς· ἑώρακα γὰρ ὅσα σοι Λαβαν ποιεῖ. (13) ἐγώ εἰμι ὁ θεὸς ὁ ὀφθείς σοι ἐν τόπῳ θεοῦ, οὗ ἤλειψάς μοι ἐκεῖ στήλην καὶ ηὔξω μοι ἐκεῖ εὐχήν· νῦν οὖν ἀνάστηθι καὶ ἔξελθε ἐκ τῆς γῆς ταύτης καὶ ἄπελθε εἰς τὴν γῆν τῆς γενέσεώς σου, καὶ ἔσομαι μετὰ σοῦ. (14) καὶ ἀποκριθεῖσα Ραχηλ καὶ Λεια εἶπαν αὐτῷ Μὴ ἔστιν ἡμῖν ἔτι μερὶς ἢ κληρονομία ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρὸς ἡμῶν; (15) οὐχ ὡς αἱ ἀλλότριαι λελογίσμεθα αὐτῷ; πέπρακεν γὰρ ἡμᾶς καὶ κατέφαγεν καταβρώσει τὸ ἀργύριον ἡμῶν. (16) πάντα τὸν πλοῦτον καὶ τὴν δόξαν, ἣν ἀφείλατο ὁ θεὸς τοῦ πατρὸς ἡμῶν, ἡμῖν ἔσται καὶ τοῖς τέκνοις ἡμῶν. νῦν οὖν ὅσα εἴρηκέν σοι ὁ θεός, ποίει. (17) ᾿Αναστὰς δὲ Ιακωβ ἔλαβεν τὰς γυναῖκας αὐτοῦ καὶ τὰ παιδία αὐτοῦ ἐπὶ τὰς καμήλους (18) καὶ ἀπήγαγεν πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ καὶ πᾶσαν τὴν ἀποσκευὴν αὐτοῦ, ἣν περιεποιήσατο ἐν τῇ Μεσοποταμίᾳ, καὶ πάντα τὰ αὐτοῦ ἀπελθεῖν πρὸς Ισαακ τὸν πατέρα αὐτοῦ εἰς γῆν Χανααν. (19) Λαβαν δὲ ᾤχετο κεῖραι τὰ πρόβατα αὐτοῦ· ἔκλεψεν δὲ Ραχηλ τὰ εἴδωλα τοῦ πατρὸς αὐτῆς. (20) ἔκρυψεν δὲ Ιακωβ Λαβαν τὸν Σύρον τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι αὐτῷ ὅτι ἀποδιδράσκει, (21) καὶ ἀπέδρα αὐτὸς καὶ πάντα τὰ αὐτοῦ καὶ διέβη τὸν ποταμὸν καὶ ὥρμησεν εἰς τὸ ὄρος Γαλααδ. (22) ἀνηγγέλη δὲ Λαβαν τῷ Σύρῳ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ὅτι ἀπέδρα Ιακωβ, (23) καὶ παραλαβὼν πάντας τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ μεθ᾽ ἑαυτοῦ ἐδίωξεν ὀπίσω αὐτοῦ ὁδὸν ἡμερῶν ἑπτὰ καὶ κατέλαβεν αὐτὸν ἐν τῷ ὄρει τῷ Γαλααδ. (24) ἦλθεν δὲ ὁ θεὸς πρὸς Λαβαν τὸν Σύρον καθ᾽ ὕπνον τὴν νύκτα καὶ εἶπεν αὐτῷ Φύλαξαι σεαυτόν, μήποτε λαλήσῃς μετὰ Ιακωβ πονηρά. (25) καὶ κατέλαβεν Λαβαν τὸν Ιακωβ· Ιακωβ δὲ ἔπηξεν τὴν σκηνὴν αὐτοῦ ἐν τῷ ὄρει· Λαβαν δὲ ἔστησεν τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ἐν τῷ ὄρει Γαλααδ. (26) εἶπεν δὲ Λαβαν τῷ Ιακωβ Τί ἐποίησας; ἵνα τί κρυφῇ ἀπέδρας καὶ ἐκλοποφόρησάς με καὶ ἀπήγαγες τὰς θυγατέρας μου ὡς αἰχμαλώτιδας μαχαίρᾳ; (27) καὶ εἰ ἀνήγγειλάς μοι, ἐξαπέστειλα ἄν σε μετ᾽ εὐφροσύνης καὶ μετὰ μουσικῶν, τυμπάνων καὶ κιθάρας. (28) οὐκ ἠξιώθην καταφιλῆσαι τὰ παιδία μου καὶ τὰς θυγατέρας μου. νῦν δὲ ἀφρόνως ἔπραξας. (29) καὶ νῦν ἰσχύει ἡ χείρ μου κακοποιῆσαί σε· ὁ δὲ θεὸς τοῦ πατρός σου ἐχθὲς εἶπεν πρός με λέγων Φύλαξαι σεαυτόν, μήποτε λαλήσῃς μετὰ Ιακωβ πονηρά. (30) νῦν οὖν πεπόρευσαι· ἐπιθυμίᾳ γὰρ ἐπεθύμησας ἀπελθεῖν εἰς τὸν οἶκον τοῦ πατρός σου· ἵνα τί ἔκλεψας τοὺς θεούς μου; (31) ἀποκριθεὶς δὲ Ιακωβ εἶπεν τῷ Λαβαν Εἶπα γάρ Μήποτε ἀφέλῃς τὰς θυγατέρας σου ἀπ᾽ ἐμοῦ καὶ πάντα τὰ ἐμά· (32) ἐπίγνωθι, τί ἐστιν τῶν σῶν παρ᾽ ἐμοί, καὶ λαβέ. καὶ οὐκ ἐπέγνω παρ᾽ αὐτῷ οὐθέν. καὶ εἶπεν αὐτῷ Ιακωβ Παρ᾽ ᾧ ἐὰν εὕρῃς τοὺς θεούς σου, οὐ ζήσεται ἐναντίον τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν. οὐκ ᾔδει δὲ Ιακωβ ὅτι Ραχηλ ἡ γυνὴ αὐτοῦ ἔκλεψεν αὐτούς. (33) εἰσελθὼν δὲ Λαβαν ἠρεύνησεν εἰς τὸν οἶκον Λειας καὶ οὐχ εὗρεν· καὶ ἐξελθὼν ἐκ τοῦ οἴκου Λειας ἠρεύνησεν τὸν οἶκον Ιακωβ καὶ ἐν τῷ οἴκῳ τῶν δύο παιδισκῶν καὶ οὐχ εὗρεν. εἰσῆλθεν δὲ καὶ εἰς τὸν οἶκον Ραχηλ. (34) Ραχηλ δὲ ἔλαβεν τὰ εἴδωλα καὶ ἐνέβαλεν αὐτὰ εἰς τὰ σάγματα τῆς καμήλου καὶ ἐπεκάθισεν αὐτοῖς (35) καὶ εἶπεν τῷ πατρὶ αὐτῆς Μὴ βαρέως φέρε, κύριε· οὐ δύναμαι ἀναστῆναι ἐνώπιόν σου, ὅτι τὸ κατ᾽ ἐθισμὸν τῶν γυναικῶν μοί ἐστιν. ἠρεύνησεν δὲ Λαβαν ἐν ὅλῳ τῷ οἴκῳ καὶ οὐχ εὗρεν τὰ εἴδωλα. (36) ὠργίσθη δὲ Ιακωβ καὶ ἐμαχέσατο τῷ Λαβαν· ἀποκριθεὶς δὲ Ιακωβ εἶπεν τῷ Λαβαν Τί τὸ ἀδίκημά μου καὶ τί τὸ ἁμάρτημά μου, ὅτι κατεδίωξας ὀπίσω μου (37) καὶ ὅτι ἠρεύνησας πάντα τὰ σκεύη μου; τί εὗρες ἀπὸ πάντων τῶν σκευῶν τοῦ οἴκου σου; θὲς ὧδε ἐναντίον τῶν ἀδελφῶν μου καὶ τῶν ἀδελφῶν σου, καὶ ἐλεγξάτωσαν ἀνὰ μέσον τῶν δύο ἡμῶν. (38) ταῦτά μοι εἴκοσι ἔτη ἐγώ εἰμι μετὰ σοῦ· τὰ πρόβατά σου καὶ αἱ αἶγές σου οὐκ ἠτεκνώθησαν· κριοὺς τῶν προβάτων σου οὐ κατέφαγον· (39) θηριάλωτον οὐκ ἀνενήνοχά σοι, ἐγὼ ἀπετίννυον παρ᾽ ἐμαυτοῦ κλέμματα ἡμέρας καὶ κλέμματα νυκτός· (40) ἐγινόμην τῆς ἡμέρας συγκαιόμενος τῷ καύματι καὶ παγετῷ τῆς νυκτός, καὶ ἀφίστατο ὁ ὕπνος ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν μου. (41) ταῦτά μοι εἴκοσι ἔτη ἐγώ εἰμι ἐν τῇ οἰκίᾳ σου· ἐδούλευσά σοι δέκα τέσσαρα ἔτη ἀντὶ τῶν δύο θυγατέρων σου καὶ ἓξ ἔτη ἐν τοῖς προβάτοις σου, καὶ παρελογίσω τὸν μισθόν μου δέκα ἀμνάσιν. (42) εἰ μὴ ὁ θεὸς τοῦ πατρός μου Αβρααμ καὶ ὁ φόβος Ισαακ ἦν μοι, νῦν ἂν κενόν με ἐξαπέστειλας· τὴν ταπείνωσίν μου καὶ τὸν κόπον τῶν χειρῶν μου εἶδεν ὁ θεὸς καὶ ἤλεγξέν σε ἐχθές. (43) ἀποκριθεὶς δὲ Λαβαν εἶπεν τῷ Ιακωβ Αἱ θυγατέρες θυγατέρες μου, καὶ οἱ υἱοὶ υἱοί μου, καὶ τὰ κτήνη κτήνη μου, καὶ πάντα, ὅσα σὺ ὁρᾷς, ἐμά ἐστιν καὶ τῶν θυγατέρων μου. τί ποιήσω ταύταις σήμερον ἢ τοῖς τέκνοις αὐτῶν, οἷς ἔτεκον; (44) νῦν οὖν δεῦρο διαθώμεθα διαθήκην ἐγὼ καὶ σύ, καὶ ἔσται εἰς μαρτύριον ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ σοῦ. εἶπεν δὲ αὐτῷ ᾿Ιδοὺ οὐθεὶς μεθ᾽ ἡμῶν ἐστιν, ἰδὲ ὁ θεὸς μάρτυς ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ σοῦ. (45) λαβὼν δὲ Ιακωβ λίθον ἔστησεν αὐτὸν στήλην. (46) εἶπεν δὲ Ιακωβ τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ Συλλέγετε λίθους. καὶ συνέλεξαν λίθους καὶ ἐποίησαν βουνόν, καὶ ἔφαγον καὶ ἔπιον ἐκεῖ ἐπὶ τοῦ βουνοῦ. καὶ εἶπεν αὐτῷ Λαβαν ῾Ο βουνὸς οὗτος μαρτυρεῖ ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ σοῦ σήμερον. (47) καὶ ἐκάλεσεν αὐτὸν Λαβαν Βουνὸς τῆς μαρτυρίας, Ιακωβ δὲ ἐκάλεσεν αὐτὸν Βουνὸς μάρτυς. (48) εἶπεν δὲ Λαβαν τῷ Ιακωβ ᾿Ιδοὺ ὁ βουνὸς οὗτος καὶ ἡ στήλη αὕτη, ἣν ἔστησα ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ σοῦ, μαρτυρεῖ ὁ βουνὸς οὗτος καὶ μαρτυρεῖ ἡ στήλη αὕτη· διὰ τοῦτο ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ Βουνὸς μαρτυρεῖ (49) καὶ ῾Η ὅρασις, ἣν εἶπεν ᾿Επίδοι ὁ θεὸς ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ σοῦ, ὅτι ἀποστησόμεθα ἕτερος ἀπὸ τοῦ ἑτέρου. (50) εἰ ταπεινώσεις τὰς θυγατέρας μου, εἰ λήμψῃ γυναῖκας ἐπὶ ταῖς θυγατράσιν μου, ὅρα οὐθεὶς μεθ᾽ ἡμῶν ἐστιν· (51) (52) ἐάν τε γὰρ ἐγὼ μὴ διαβῶ πρὸς σὲ μηδὲ σὺ διαβῇς πρός με τὸν βουνὸν τοῦτον καὶ τὴν στήλην ταύτην ἐπὶ κακίᾳ, (53) ὁ θεὸς Αβρααμ καὶ ὁ θεὸς Ναχωρ κρινεῖ ἀνὰ μέσον ἡμῶν. καὶ ὤμοσεν Ιακωβ κατὰ τοῦ φόβου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Ισαακ. (54) καὶ ἔθυσεν Ιακωβ θυσίαν ἐν τῷ ὄρει καὶ ἐκάλεσεν τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ, καὶ ἔφαγον καὶ ἔπιον καὶ ἐκοιμήθησαν ἐν τῷ ὄρει. (32:1) ἀναστὰς δὲ Λαβαν τὸ πρωὶ κατεφίλησεν τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ τὰς θυγατέρας αὐτοῦ καὶ εὐλόγησεν αὐτούς, καὶ ἀποστραφεὶς Λαβαν ἀπῆλθεν εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ.

32

(2) Καὶ Ιακωβ ἀπῆλθεν εἰς τὴν ἑαυτοῦ ὁδόν. καὶ ἀναβλέψας εἶδεν παρεμβολὴν θεοῦ παρεμβεβληκυῖαν, καὶ συνήντησαν αὐτῷ οἱ ἄγγελοι τοῦ θεοῦ. (3) εἶπεν δὲ Ιακωβ, ἡνίκα εἶδεν αὐτούς Παρεμβολὴ θεοῦ αὕτη· καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα τοῦ τόπου ἐκείνου Παρεμβολαί. (4) ᾿Απέστειλεν δὲ Ιακωβ ἀγγέλους ἔμπροσθεν αὐτοῦ πρὸς Ησαυ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ εἰς γῆν Σηιρ εἰς χώραν Εδωμ (5) καὶ ἐνετείλατο αὐτοῖς λέγων Οὕτως ἐρεῖτε τῷ κυρίῳ μου Ησαυ Οὕτως λέγει ὁ παῖς σου Ιακωβ Μετὰ Λαβαν παρῴκησα καὶ ἐχρόνισα ἕως τοῦ νῦν, (6) καὶ ἐγένοντό μοι βόες καὶ ὄνοι καὶ πρόβατα καὶ παῖδες καὶ παιδίσκαι, καὶ ἀπέστειλα ἀναγγεῖλαι τῷ κυρίῳ μου Ησαυ, ἵνα εὕρῃ ὁ παῖς σου χάριν ἐναντίον σου. (7) καὶ ἀνέστρεψαν οἱ ἄγγελοι πρὸς Ιακωβ λέγοντες ῎Ηλθομεν πρὸς τὸν ἀδελφόν σου Ησαυ, καὶ ἰδοὺ αὐτὸς ἔρχεται εἰς συνάντησίν σοι καὶ τετρακόσιοι ἄνδρες μετ᾽ αὐτοῦ. (8) ἐφοβήθη δὲ Ιακωβ σφόδρα καὶ ἠπορεῖτο. καὶ διεῖλεν τὸν λαὸν τὸν μετ᾽ αὐτοῦ καὶ τοὺς βόας καὶ τὰ πρόβατα εἰς δύο παρεμβολάς, (9) καὶ εἶπεν Ιακωβ ᾿Εὰν ἔλθῃ Ησαυ εἰς παρεμβολὴν μίαν καὶ ἐκκόψῃ αὐτήν, ἔσται ἡ παρεμβολὴ ἡ δευτέρα εἰς τὸ σῴζεσθαι. (10) εἶπεν δὲ Ιακωβ ῾Ο θεὸς τοῦ πατρός μου Αβρααμ καὶ ὁ θεὸς τοῦ πατρός μου Ισαακ, κύριε ὁ εἴπας μοι ᾿Απότρεχε εἰς τὴν γῆν τῆς γενέσεώς σου καὶ εὖ σε ποιήσω, (11) ἱκανοῦταί μοι ἀπὸ πάσης δικαιοσύνης καὶ ἀπὸ πάσης ἀληθείας, ἧς ἐποίησας τῷ παιδί σου· ἐν γὰρ τῇ ῥάβδῳ μου διέβην τὸν Ιορδάνην τοῦτον, νῦν δὲ γέγονα εἰς δύο παρεμβολάς. (12) ἐξελοῦ με ἐκ χειρὸς τοῦ ἀδελφοῦ μου Ησαυ, ὅτι φοβοῦμαι ἐγὼ αὐτόν, μήποτε ἐλθὼν πατάξῃ με καὶ μητέρα ἐπὶ τέκνοις. (13) σὺ δὲ εἶπας Καλῶς εὖ σε ποιήσω καὶ θήσω τὸ σπέρμα σου ὡς τὴν ἄμμον τῆς θαλάσσης, ἣ οὐκ ἀριθμηθήσεται ἀπὸ τοῦ πλήθους. (14) καὶ ἐκοιμήθη ἐκεῖ τὴν νύκτα ἐκείνην. καὶ ἔλαβεν ὧν ἔφερεν δῶρα καὶ ἐξαπέστειλεν Ησαυ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ, (15) αἶγας διακοσίας, τράγους εἴκοσι, πρόβατα διακόσια, κριοὺς εἴκοσι, (16) καμήλους θηλαζούσας καὶ τὰ παιδία αὐτῶν τριάκοντα, βόας τεσσαράκοντα, ταύρους δέκα, ὄνους εἴκοσι καὶ πώλους δέκα. (17) καὶ ἔδωκεν διὰ χειρὸς τοῖς παισὶν αὐτοῦ ποίμνιον κατὰ μόνας. εἶπεν δὲ τοῖς παισὶν αὐτοῦ Προπορεύεσθε ἔμπροσθέν μου καὶ διάστημα ποιεῖτε ἀνὰ μέσον ποίμνης καὶ ποίμνης. (18) καὶ ἐνετείλατο τῷ πρώτῳ λέγων ᾿Εάν σοι συναντήσῃ Ησαυ ὁ ἀδελφός μου καὶ ἐρωτᾷ σε λέγων Τίνος εἶ καὶ ποῦ πορεύῃ, καὶ τίνος ταῦτα τὰ προπορευόμενά σου; (19) ἐρεῖς Τοῦ παιδός σου Ιακωβ· δῶρα ἀπέσταλκεν τῷ κυρίῳ μου Ησαυ, καὶ ἰδοὺ αὐτὸς ὀπίσω ἡμῶν. (20) καὶ ἐνετείλατο τῷ πρώτῳ καὶ τῷ δευτέρῳ καὶ τῷ τρίτῳ καὶ πᾶσι τοῖς προπορευομένοις ὀπίσω τῶν ποιμνίων τούτων λέγων Κατὰ τὸ ῥῆμα τοῦτο λαλήσατε Ησαυ ἐν τῷ εὑρεῖν ὑμᾶς αὐτὸν (21) καὶ ἐρεῖτε ᾿Ιδοὺ ὁ παῖς σου Ιακωβ παραγίνεται ὀπίσω ἡμῶν. εἶπεν γάρ ᾿Εξιλάσομαι τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐν τοῖς δώροις τοῖς προπορευομένοις αὐτοῦ, καὶ μετὰ τοῦτο ὄψομαι τὸ πρόσωπον αὐτοῦ· ἴσως γὰρ προσδέξεται τὸ πρόσωπόν μου. (22) καὶ παρεπορεύοντο τὰ δῶρα κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ, αὐτὸς δὲ ἐκοιμήθη τὴν νύκτα ἐκείνην ἐν τῇ παρεμβολῇ. (23) ᾿Αναστὰς δὲ τὴν νύκτα ἐκείνην ἔλαβεν τὰς δύο γυναῖκας καὶ τὰς δύο παιδίσκας καὶ τὰ ἕνδεκα παιδία αὐτοῦ καὶ διέβη τὴν διάβασιν τοῦ Ιαβοκ· (24) καὶ ἔλαβεν αὐτοὺς καὶ διέβη τὸν χειμάρρουν καὶ διεβίβασεν πάντα τὰ αὐτοῦ. (25) ὑπελείφθη δὲ Ιακωβ μόνος, καὶ ἐπάλαιεν ἄνθρωπος μετ᾽ αὐτοῦ ἕως πρωί. (26) εἶδεν δὲ ὅτι οὐ δύναται πρὸς αὐτόν, καὶ ἥψατο τοῦ πλάτους τοῦ μηροῦ αὐτοῦ, καὶ ἐνάρκησεν τὸ πλάτος τοῦ μηροῦ Ιακωβ ἐν τῷ παλαίειν αὐτὸν μετ᾽ αὐτοῦ. (27) καὶ εἶπεν αὐτῷ ᾿Απόστειλόν με· ἀνέβη γὰρ ὁ ὄρθρος. ὁ δὲ εἶπεν Οὐ μή σε ἀποστείλω, ἐὰν μή με εὐλογήσῃς. (28) εἶπεν δὲ αὐτῷ Τί τὸ ὄνομά σού ἐστιν; ὁ δὲ εἶπεν Ιακωβ. (29) εἶπεν δὲ αὐτῷ Οὐ κληθήσεται ἔτι τὸ ὄνομά σου Ιακωβ, ἀλλὰ Ισραηλ ἔσται τὸ ὄνομά σου, ὅτι ἐνίσχυσας μετὰ θεοῦ καὶ μετὰ ἀνθρώπων δυνατός. (30) ἠρώτησεν δὲ Ιακωβ καὶ εἶπεν ᾿Ανάγγειλόν μοι τὸ ὄνομά σου. καὶ εἶπεν ῞Ινα τί τοῦτο ἐρωτᾷς τὸ ὄνομά μου; καὶ ηὐλόγησεν αὐτὸν ἐκεῖ. (31) καὶ ἐκάλεσεν Ιακωβ τὸ ὄνομα τοῦ τόπου ἐκείνου Εἶδος θεοῦ· εἶδον γὰρ θεὸν πρόσωπον πρὸς πρόσωπον, καὶ ἐσώθη μου ἡ ψυχή. (32) ἀνέτειλεν δὲ αὐτῷ ὁ ἥλιος, ἡνίκα παρῆλθεν τὸ Εἶδος τοῦ θεοῦ· αὐτὸς δὲ ἐπέσκαζεν τῷ μηρῷ αὐτοῦ. (33) ἕνεκεν τούτου οὐ μὴ φάγωσιν οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὸ νεῦρον, ὃ ἐνάρκησεν, ὅ ἐστιν ἐπὶ τοῦ πλάτους τοῦ μηροῦ, ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης, ὅτι ἥψατο τοῦ πλάτους τοῦ μηροῦ Ιακωβ τοῦ νεύρου καὶ ἐνάρκησεν.

33

(1) ᾿Αναβλέψας δὲ Ιακωβ εἶδεν καὶ ἰδοὺ Ησαυ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ἐρχόμενος καὶ τετρακόσιοι ἄνδρες μετ᾽ αὐτοῦ. καὶ ἐπιδιεῖλεν Ιακωβ τὰ παιδία ἐπὶ Λειαν καὶ Ραχηλ καὶ τὰς δύο παιδίσκας (2) καὶ ἐποίησεν τὰς δύο παιδίσκας καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτῶν ἐν πρώτοις καὶ Λειαν καὶ τὰ παιδία αὐτῆς ὀπίσω καὶ Ραχηλ καὶ Ιωσηφ ἐσχάτους. (3) αὐτὸς δὲ προῆλθεν ἔμπροσθεν αὐτῶν καὶ προσεκύνησεν ἐπὶ τὴν γῆν ἑπτάκις ἕως τοῦ ἐγγίσαι τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ. (4) καὶ προσέδραμεν Ησαυ εἰς συνάντησιν αὐτῷ καὶ περιλαβὼν αὐτὸν ἐφίλησεν καὶ προσέπεσεν ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ, καὶ ἔκλαυσαν ἀμφότεροι. (5) καὶ ἀναβλέψας εἶδεν τὰς γυναῖκας καὶ τὰ παιδία καὶ εἶπεν Τί ταῦτά σοί ἐστιν; ὁ δὲ εἶπεν Τὰ παιδία, οἷς ἠλέησεν ὁ θεὸς τὸν παῖδά σου. (6) καὶ προσήγγισαν αἱ παιδίσκαι καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν καὶ προσεκύνησαν, (7) καὶ προσήγγισεν Λεια καὶ τὰ τέκνα αὐτῆς καὶ προσεκύνησαν, καὶ μετὰ ταῦτα προσήγγισεν Ραχηλ καὶ Ιωσηφ καὶ προσεκύνησαν. (8) καὶ εἶπεν Τί ταῦτά σοί ἐστιν, πᾶσαι αἱ παρεμβολαὶ αὗται, αἷς ἀπήντηκα; ὁ δὲ εἶπεν ῞Ινα εὕρῃ ὁ παῖς σου χάριν ἐναντίον σου, κύριε. (9) εἶπεν δὲ Ησαυ ῎Εστιν μοι πολλά, ἄδελφε· ἔστω σοι τὰ σά. (10) εἶπεν δὲ Ιακωβ Εἰ εὕρηκα χάριν ἐναντίον σου, δέξαι τὰ δῶρα διὰ τῶν ἐμῶν χειρῶν· ἕνεκεν τούτου εἶδον τὸ πρόσωπόν σου, ὡς ἄν τις ἴδοι πρόσωπον θεοῦ, καὶ εὐδοκήσεις με· (11) λαβὲ τὰς εὐλογίας μου, ἃς ἤνεγκά σοι, ὅτι ἠλέησέν με ὁ θεὸς καὶ ἔστιν μοι πάντα. καὶ ἐβιάσατο αὐτόν, καὶ ἔλαβεν. (12) καὶ εἶπεν ᾿Απάραντες πορευσόμεθα ἐπ᾽ εὐθεῖαν. (13) εἶπεν δὲ αὐτῷ ῾Ο κύριός μου γινώσκει ὅτι τὰ παιδία ἁπαλώτερα καὶ τὰ πρόβατα καὶ αἱ βόες λοχεύονται ἐπ᾽ ἐμέ· ἐὰν οὖν καταδιώξω αὐτοὺς ἡμέραν μίαν, ἀποθανοῦνται πάντα τὰ κτήνη. (14) προελθέτω ὁ κύριός μου ἔμπροσθεν τοῦ παιδός, ἐγὼ δὲ ἐνισχύσω ἐν τῇ ὁδῷ κατὰ σχολὴν τῆς πορεύσεως τῆς ἐναντίον μου καὶ κατὰ πόδα τῶν παιδαρίων ἕως τοῦ με ἐλθεῖν πρὸς τὸν κύριόν μου εἰς Σηιρ. (15) εἶπεν δὲ Ησαυ Καταλείψω μετὰ σοῦ ἀπὸ τοῦ λαοῦ τοῦ μετ᾽ ἐμοῦ. ὁ δὲ εἶπεν ῞Ινα τί τοῦτο; ἱκανὸν ὅτι εὗρον χάριν ἐναντίον σου, κύριε. (16) ἀπέστρεψεν δὲ Ησαυ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ εἰς τὴν ὁδὸν αὐτοῦ εἰς Σηιρ. (17) Καὶ Ιακωβ ἀπαίρει εἰς Σκηνάς· καὶ ἐποίησεν ἑαυτῷ ἐκεῖ οἰκίας καὶ τοῖς κτήνεσιν αὐτοῦ ἐποίησεν σκηνάς· διὰ τοῦτο ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα τοῦ τόπου ἐκείνου Σκηναί. (18) καὶ ἦλθεν Ιακωβ εἰς Σαλημ πόλιν Σικιμων, ἥ ἐστιν ἐν γῇ Χανααν, ὅτε ἦλθεν ἐκ τῆς Μεσοποταμίας Συρίας, καὶ παρενέβαλεν κατὰ πρόσωπον τῆς πόλεως. (19) καὶ ἐκτήσατο τὴν μερίδα τοῦ ἀγροῦ, οὗ ἔστησεν ἐκεῖ τὴν σκηνὴν αὐτοῦ, παρὰ Εμμωρ πατρὸς Συχεμ ἑκατὸν ἀμνῶν (20) καὶ ἔστησεν ἐκεῖ θυσιαστήριον καὶ ἐπεκαλέσατο τὸν θεὸν Ισραηλ.

34

(1) ᾿Εξῆλθεν δὲ Δινα ἡ θυγάτηρ Λειας, ἣν ἔτεκεν τῷ Ιακωβ, καταμαθεῖν τὰς θυγατέρας τῶν ἐγχωρίων. (2) καὶ εἶδεν αὐτὴν Συχεμ ὁ υἱὸς Εμμωρ ὁ Χορραῖος ὁ ἄρχων τῆς γῆς καὶ λαβὼν αὐτὴν ἐκοιμήθη μετ᾽ αὐτῆς καὶ ἐταπείνωσεν αὐτήν. (3) καὶ προσέσχεν τῇ ψυχῇ Δινας τῆς θυγατρὸς Ιακωβ καὶ ἠγάπησεν τὴν παρθένον καὶ ἐλάλησεν κατὰ τὴν διάνοιαν τῆς παρθένου αὐτῇ. (4) εἶπεν δὲ Συχεμ πρὸς Εμμωρ τὸν πατέρα αὐτοῦ λέγων Λαβέ μοι τὴν παιδίσκην ταύτην εἰς γυναῖκα. (5) Ιακωβ δὲ ἤκουσεν ὅτι ἐμίανεν ὁ υἱὸς Εμμωρ Διναν τὴν θυγατέρα αὐτοῦ· οἱ δὲ υἱοὶ αὐτοῦ ἦσαν μετὰ τῶν κτηνῶν αὐτοῦ ἐν τῷ πεδίῳ, παρεσιώπησεν δὲ Ιακωβ ἕως τοῦ ἐλθεῖν αὐτούς. (6) ἐξῆλθεν δὲ Εμμωρ ὁ πατὴρ Συχεμ πρὸς Ιακωβ λαλῆσαι αὐτῷ. (7) οἱ δὲ υἱοὶ Ιακωβ ἦλθον ἐκ τοῦ πεδίου· ὡς δὲ ἤκουσαν, κατενύχθησαν οἱ ἄνδρες, καὶ λυπηρὸν ἦν αὐτοῖς σφόδρα ὅτι ἄσχημον ἐποίησεν ἐν Ισραηλ κοιμηθεὶς μετὰ τῆς θυγατρὸς Ιακωβ, καὶ οὐχ οὕτως ἔσται. (8) καὶ ἐλάλησεν Εμμωρ αὐτοῖς λέγων Συχεμ ὁ υἱός μου προείλατο τῇ ψυχῇ τὴν θυγατέρα ὑμῶν· δότε οὖν αὐτὴν αὐτῷ γυναῖκα. (9) ἐπιγαμβρεύσασθε ἡμῖν· τὰς θυγατέρας ὑμῶν δότε ἡμῖν καὶ τὰς θυγατέρας ἡμῶν λάβετε τοῖς υἱοῖς ὑμῶν. (10) καὶ ἐν ἡμῖν κατοικεῖτε, καὶ ἡ γῆ ἰδοὺ πλατεῖα ἐναντίον ὑμῶν· κατοικεῖτε καὶ ἐμπορεύεσθε ἐπ᾽ αὐτῆς καὶ ἐγκτήσασθε ἐν αὐτῇ. (11) εἶπεν δὲ Συχεμ πρὸς τὸν πατέρα αὐτῆς καὶ πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτῆς Εὕροιμι χάριν ἐναντίον ὑμῶν, καὶ ὃ ἐὰν εἴπητε, δώσομεν. (12) πληθύνατε τὴν φερνὴν σφόδρα, καὶ δώσω, καθότι ἂν εἴπητέ μοι, καὶ δώσετέ μοι τὴν παῖδα ταύτην εἰς γυναῖκα. (13) ἀπεκρίθησαν δὲ οἱ υἱοὶ Ιακωβ τῷ Συχεμ καὶ Εμμωρ τῷ πατρὶ αὐτοῦ μετὰ δόλου καὶ ἐλάλησαν αὐτοῖς, ὅτι ἐμίαναν Διναν τὴν ἀδελφὴν αὐτῶν, (14) καὶ εἶπαν αὐτοῖς Συμεων καὶ Λευι οἱ ἀδελφοὶ Δινας υἱοὶ δὲ Λειας Οὐ δυνησόμεθα ποιῆσαι τὸ ῥῆμα τοῦτο, δοῦναι τὴν ἀδελφὴν ἡμῶν ἀνθρώπῳ, ὃς ἔχει ἀκροβυστίαν· ἔστιν γὰρ ὄνειδος ἡμῖν. (15) ἐν τούτῳ ὁμοιωθησόμεθα ὑμῖν καὶ κατοικήσομεν ἐν ὑμῖν, ἐὰν γένησθε ὡς ἡμεῖς καὶ ὑμεῖς ἐν τῷ περιτμηθῆναι ὑμῶν πᾶν ἀρσενικόν, (16) καὶ δώσομεν τὰς θυγατέρας ἡμῶν ὑμῖν καὶ ἀπὸ τῶν θυγατέρων ὑμῶν λημψόμεθα ἡμῖν γυναῖκας καὶ οἰκήσομεν παρ᾽ ὑμῖν καὶ ἐσόμεθα ὡς γένος ἕν. (17) ἐὰν δὲ μὴ εἰσακούσητε ἡμῶν τοῦ περιτέμνεσθαι, λαβόντες τὰς θυγατέρας ἡμῶν ἀπελευσόμεθα. (18) καὶ ἤρεσαν οἱ λόγοι ἐναντίον Εμμωρ καὶ ἐναντίον Συχεμ τοῦ υἱοῦ Εμμωρ. (19) καὶ οὐκ ἐχρόνισεν ὁ νεανίσκος τοῦ ποιῆσαι τὸ ῥῆμα τοῦτο· ἐνέκειτο γὰρ τῇ θυγατρὶ Ιακωβ· αὐτὸς δὲ ἦν ἐνδοξότατος πάντων τῶν ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. (20) ἦλθεν δὲ Εμμωρ καὶ Συχεμ ὁ υἱὸς αὐτοῦ πρὸς τὴν πύλην τῆς πόλεως αὐτῶν καὶ ἐλάλησαν πρὸς τοὺς ἄνδρας τῆς πόλεως αὐτῶν λέγοντες (21) Οἱ ἄνθρωποι οὗτοι εἰρηνικοί εἰσιν μεθ᾽ ἡμῶν· οἰκείτωσαν ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ἐμπορευέσθωσαν αὐτήν, ἡ δὲ γῆ ἰδοὺ πλατεῖα ἐναντίον αὐτῶν. τὰς θυγατέρας αὐτῶν λημψόμεθα ἡμῖν γυναῖκας καὶ τὰς θυγατέρας ἡμῶν δώσομεν αὐτοῖς. (22) μόνον ἐν τούτῳ ὁμοιωθήσονται ἡμῖν οἱ ἄνθρωποι τοῦ κατοικεῖν μεθ᾽ ἡμῶν ὥστε εἶναι λαὸν ἕνα, ἐν τῷ περιτέμνεσθαι ἡμῶν πᾶν ἀρσενικόν, καθὰ καὶ αὐτοὶ περιτέτμηνται. (23) καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν καὶ τὰ ὑπάρχοντα αὐτῶν καὶ τὰ τετράποδα οὐχ ἡμῶν ἔσται; μόνον ἐν τούτῳ ὁμοιωθῶμεν αὐτοῖς, καὶ οἰκήσουσιν μεθ᾽ ἡμῶν. (24) καὶ εἰσήκουσαν Εμμωρ καὶ Συχεμ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ πάντες οἱ ἐκπορευόμενοι τὴν πύλην τῆς πόλεως αὐτῶν καὶ περιετέμοντο τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας αὐτῶν, πᾶς ἄρσην. (25) ἐγένετο δὲ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ, ὅτε ἦσαν ἐν τῷ πόνῳ, ἔλαβον οἱ δύο υἱοὶ Ιακωβ Συμεων καὶ Λευι οἱ ἀδελφοὶ Δινας ἕκαστος τὴν μάχαιραν αὐτοῦ καὶ εἰσῆλθον εἰς τὴν πόλιν ἀσφαλῶς καὶ ἀπέκτειναν πᾶν ἀρσενικόν· (26) τόν τε Εμμωρ καὶ Συχεμ τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἀπέκτειναν ἐν στόματι μαχαίρας καὶ ἔλαβον τὴν Διναν ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ Συχεμ καὶ ἐξῆλθον. (27) οἱ δὲ υἱοὶ Ιακωβ εἰσῆλθον ἐπὶ τοὺς τραυματίας καὶ διήρπασαν τὴν πόλιν, ἐν ᾗ ἐμίαναν Διναν τὴν ἀδελφὴν αὐτῶν, (28) καὶ τὰ πρόβατα αὐτῶν καὶ τοὺς βόας αὐτῶν καὶ τοὺς ὄνους αὐτῶν, ὅσα τε ἦν ἐν τῇ πόλει καὶ ὅσα ἦν ἐν τῷ πεδίῳ, ἔλαβον. (29) καὶ πάντα τὰ σώματα αὐτῶν καὶ πᾶσαν τὴν ἀποσκευὴν αὐτῶν καὶ τὰς γυναῖκας αὐτῶν ᾐχμαλώτευσαν, καὶ διήρπασαν ὅσα τε ἦν ἐν τῇ πόλει καὶ ὅσα ἦν ἐν ταῖς οἰκίαις. (30) εἶπεν δὲ Ιακωβ Συμεων καὶ Λευι Μισητόν με πεποιήκατε ὥστε πονηρόν με εἶναι πᾶσιν τοῖς κατοικοῦσιν τὴν γῆν, ἔν τε τοῖς Χαναναίοις καὶ τοῖς Φερεζαίοις· ἐγὼ δὲ ὀλιγοστός εἰμι ἐν ἀριθμῷ, καὶ συναχθέντες ἐπ᾽ ἐμὲ συγκόψουσίν με, καὶ ἐκτριβήσομαι ἐγὼ καὶ ὁ οἶκός μου. (31) οἱ δὲ εἶπαν ᾿Αλλ᾽ ὡσεὶ πόρνῃ χρήσωνται τῇ ἀδελφῇ ἡμῶν;

35

(1) Εἶπεν δὲ ὁ θεὸς πρὸς Ιακωβ ᾿Αναστὰς ἀνάβηθι εἰς τὸν τόπον Βαιθηλ καὶ οἴκει ἐκεῖ καὶ ποίησον ἐκεῖ θυσιαστήριον τῷ θεῷ τῷ ὀφθέντι σοι ἐν τῷ ἀποδιδράσκειν σε ἀπὸ προσώπου Ησαυ τοῦ ἀδελφοῦ σου. (2) εἶπεν δὲ Ιακωβ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ καὶ πᾶσιν τοῖς μετ᾽ αὐτοῦ ῎Αρατε τοὺς θεοὺς τοὺς ἀλλοτρίους τοὺς μεθ᾽ ὑμῶν ἐκ μέσου ὑμῶν καὶ καθαρίσασθε καὶ ἀλλάξατε τὰς στολὰς ὑμῶν, (3) καὶ ἀναστάντες ἀναβῶμεν εἰς Βαιθηλ καὶ ποιήσωμεν ἐκεῖ θυσιαστήριον τῷ θεῷ τῷ ἐπακούσαντί μοι ἐν ἡμέρᾳ θλίψεως, ὃς ἦν μετ᾽ ἐμοῦ καὶ διέσωσέν με ἐν τῇ ὁδῷ, ᾗ ἐπορεύθην. (4) καὶ ἔδωκαν τῷ Ιακωβ τοὺς θεοὺς τοὺς ἀλλοτρίους, οἳ ἦσαν ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῶν, καὶ τὰ ἐνώτια τὰ ἐν τοῖς ὠσὶν αὐτῶν, καὶ κατέκρυψεν αὐτὰ Ιακωβ ὑπὸ τὴν τερέμινθον τὴν ἐν Σικιμοις καὶ ἀπώλεσεν αὐτὰ ἕως τῆς σήμερον ἡμέρας. (5) καὶ ἐξῆρεν Ισραηλ ἐκ Σικιμων, καὶ ἐγένετο φόβος θεοῦ ἐπὶ τὰς πόλεις τὰς κύκλῳ αὐτῶν, καὶ οὐ κατεδίωξαν ὀπίσω τῶν υἱῶν Ισραηλ. (6) ἦλθεν δὲ Ιακωβ εἰς Λουζα, ἥ ἐστιν ἐν γῇ Χανααν, ἥ ἐστιν Βαιθηλ, αὐτὸς καὶ πᾶς ὁ λαός, ὃς ἦν μετ᾽ αὐτοῦ. (7) καὶ ᾠκοδόμησεν ἐκεῖ θυσιαστήριον καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα τοῦ τόπου Βαιθηλ· ἐκεῖ γὰρ ἐπεφάνη αὐτῷ ὁ θεὸς ἐν τῷ ἀποδιδράσκειν αὐτὸν ἀπὸ προσώπου Ησαυ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ. (8) ἀπέθανεν δὲ Δεββωρα ἡ τροφὸς Ρεβεκκας κατώτερον Βαιθηλ ὑπὸ τὴν βάλανον, καὶ ἐκάλεσεν Ιακωβ τὸ ὄνομα αὐτῆς Βάλανος πένθους. (9) ῎Ωφθη δὲ ὁ θεὸς Ιακωβ ἔτι ἐν Λουζα, ὅτε παρεγένετο ἐκ Μεσοποταμίας τῆς Συρίας, καὶ ηὐλόγησεν αὐτὸν ὁ θεός. (10) καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ θεός Τὸ ὄνομά σου Ιακωβ· οὐ κληθήσεται ἔτι Ιακωβ, ἀλλ᾽ Ισραηλ ἔσται τὸ ὄνομά σου. (11) εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ θεός ᾿Εγὼ ὁ θεός σου· αὐξάνου καὶ πληθύνου· ἔθνη καὶ συναγωγαὶ ἐθνῶν ἔσονται ἐκ σοῦ, καὶ βασιλεῖς ἐκ τῆς ὀσφύος σου ἐξελεύσονται. (12) καὶ τὴν γῆν, ἣν δέδωκα Αβρααμ καὶ Ισαακ, σοὶ δέδωκα αὐτήν· σοὶ ἔσται, καὶ τῷ σπέρματί σου μετὰ σὲ δώσω τὴν γῆν ταύτην. (13) ἀνέβη δὲ ὁ θεὸς ἀπ᾽ αὐτοῦ ἐκ τοῦ τόπου, οὗ ἐλάλησεν μετ᾽ αὐτοῦ. (14) καὶ ἔστησεν Ιακωβ στήλην ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἐλάλησεν μετ᾽ αὐτοῦ, στήλην λιθίνην, καὶ ἔσπεισεν ἐπ᾽ αὐτὴν σπονδὴν καὶ ἐπέχεεν ἐπ᾽ αὐτὴν ἔλαιον. (15) καὶ ἐκάλεσεν Ιακωβ τὸ ὄνομα τοῦ τόπου, ἐν ᾧ ἐλάλησεν μετ᾽ αὐτοῦ ἐκεῖ ὁ θεός, Βαιθηλ. (16) ᾿Απάρας δὲ Ιακωβ ἐκ Βαιθηλ ἔπηξεν τὴν σκηνὴν αὐτοῦ ἐπέκεινα τοῦ πύργου Γαδερ. ἐγένετο δὲ ἡνίκα ἤγγισεν χαβραθα εἰς γῆν ἐλθεῖν Εφραθα, ἔτεκεν Ραχηλ καὶ ἐδυστόκησεν ἐν τῷ τοκετῷ. (17) ἐγένετο δὲ ἐν τῷ σκληρῶς αὐτὴν τίκτειν εἶπεν αὐτῇ ἡ μαῖα Θάρσει, καὶ γὰρ οὗτός σοί ἐστιν υἱός. (18) ἐγένετο δὲ ἐν τῷ ἀφιέναι αὐτὴν τὴν ψυχήν— ἀπέθνῃσκεν γάρ— ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Υἱὸς ὀδύνης μου· ὁ δὲ πατὴρ ἐκάλεσεν αὐτὸν Βενιαμιν. (19) ἀπέθανεν δὲ Ραχηλ καὶ ἐτάφη ἐν τῇ ὁδῷ Εφραθα (αὕτη ἐστὶν Βηθλεεμ). (20) καὶ ἔστησεν Ιακωβ στήλην ἐπὶ τοῦ μνημείου αὐτῆς· αὕτη ἐστὶν στήλη μνημείου Ραχηλ ἕως τῆς σήμερον ἡμέρας. (21) ᾿Εγένετο δὲ ἡνίκα κατῴκησεν Ισραηλ ἐν τῇ γῇ ἐκείνῃ, ἐπορεύθη Ρουβην καὶ ἐκοιμήθη μετὰ Βαλλας τῆς παλλακῆς τοῦ πατρὸς αὐτοῦ· καὶ ἤκουσεν Ισραηλ, καὶ πονηρὸν ἐφάνη ἐναντίον αὐτοῦ. (22) ῏Ησαν δὲ οἱ υἱοὶ Ιακωβ δώδεκα. (23) υἱοὶ Λειας· πρωτότοκος Ιακωβ Ρουβην, Συμεων, Λευι, Ιουδας, Ισσαχαρ, Ζαβουλων. (24) υἱοὶ δὲ Ραχηλ· Ιωσηφ καὶ Βενιαμιν. (25) υἱοὶ δὲ Βαλλας παιδίσκης Ραχηλ· Δαν καὶ Νεφθαλι. (26) υἱοὶ δὲ Ζελφας παιδίσκης Λειας· Γαδ καὶ Ασηρ. οὗτοι υἱοὶ Ιακωβ, οἳ ἐγένοντο αὐτῷ ἐν Μεσοποταμίᾳ τῆς Συρίας (27) ῏Ηλθεν δὲ Ιακωβ πρὸς Ισαακ τὸν πατέρα αὐτοῦ εἰς Μαμβρη εἰς πόλιν τοῦ πεδίου (αὕτη ἐστὶν Χεβρων) ἐν γῇ Χανααν, οὗ παρῴκησεν Αβρααμ καὶ Ισαακ. (28) ἐγένοντο δὲ αἱ ἡμέραι Ισαακ, ἃς ἔζησεν, ἔτη ἑκατὸν ὀγδοήκοντα· (29) καὶ ἐκλιπὼν ἀπέθανεν καὶ προσετέθη πρὸς τὸ γένος αὐτοῦ πρεσβύτερος καὶ πλήρης ἡμερῶν, καὶ ἔθαψαν αὐτὸν Ησαυ καὶ Ιακωβ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ.

36

(1) Αὗται δὲ αἱ γενέσεις Ησαυ (αὐτός ἐστιν Εδωμ); (2) Ησαυ δὲ ἔλαβεν γυναῖκας ἑαυτῷ ἀπὸ τῶν θυγατέρων τῶν Χαναναίων, τὴν Αδα θυγατέρα Αιλων τοῦ Χετταίου καὶ τὴν Ελιβεμα θυγατέρα Ανα τοῦ υἱοῦ Σεβεγων τοῦ Ευαίου (3) καὶ τὴν Βασεμμαθ θυγατέρα Ισμαηλ ἀδελφὴν Ναβαιωθ. (4) ἔτεκεν δὲ Αδα τῷ Ησαυ τὸν Ελιφας, καὶ Βασεμμαθ ἔτεκεν τὸν Ραγουηλ, (5) καὶ Ελιβεμα ἔτεκεν τὸν Ιεους καὶ τὸν Ιεγλομ καὶ τὸν Κορε· οὗτοι υἱοὶ Ησαυ, οἳ ἐγένοντο αὐτῷ ἐν γῇ Χανααν. (6) ἔλαβεν δὲ Ησαυ τὰς γυναῖκας αὐτοῦ καὶ τοὺς υἱοὺς καὶ τὰς θυγατέρας καὶ πάντα τὰ σώματα τοῦ οἴκου αὐτοῦ καὶ πάντα τὰ ὑπάρχοντα καὶ πάντα τὰ κτήνη καὶ πάντα, ὅσα ἐκτήσατο καὶ ὅσα περιεποιήσατο ἐν γῇ Χανααν, καὶ ἐπορεύθη ἐκ γῆς Χανααν ἀπὸ προσώπου Ιακωβ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ· (7) ἦν γὰρ αὐτῶν τὰ ὑπάρχοντα πολλὰ τοῦ οἰκεῖν ἅμα, καὶ οὐκ ἐδύνατο ἡ γῆ τῆς παροικήσεως αὐτῶν φέρειν αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ πλήθους τῶν ὑπαρχόντων αὐτῶν. (8) ᾤκησεν δὲ Ησαυ ἐν τῷ ὄρει Σηιρ (Ησαυ αὐτός ἐστιν Εδωμ). (9) Αὗται δὲ αἱ γενέσεις Ησαυ πατρὸς Εδωμ ἐν τῷ ὄρει Σηιρ, (10) καὶ ταῦτα τὰ ὀνόματα τῶν υἱῶν Ησαυ· Ελιφας υἱὸς Αδας γυναικὸς Ησαυ καὶ Ραγουηλ υἱὸς Βασεμμαθ γυναικὸς Ησαυ. (11) ἐγένοντο δὲ υἱοὶ Ελιφας· Θαιμαν, Ωμαρ, Σωφαρ, Γοθομ καὶ Κενεζ· (12) Θαμνα δὲ ἦν παλλακὴ Ελιφας τοῦ υἱοῦ Ησαυ καὶ ἔτεκεν τῷ Ελιφας τὸν Αμαληκ· οὗτοι υἱοὶ Αδας γυναικὸς Ησαυ. (13) οὗτοι δὲ υἱοὶ Ραγουηλ· Ναχοθ, Ζαρε, Σομε καὶ Μοζε· οὗτοι ἦσαν υἱοὶ Βασεμμαθ γυναικὸς Ησαυ. (14) οὗτοι δὲ ἦσαν υἱοὶ Ελιβεμας θυγατρὸς Ανα τοῦ υἱοῦ Σεβεγων, γυναικὸς Ησαυ· ἔτεκεν δὲ τῷ Ησαυ τὸν Ιεους καὶ τὸν Ιεγλομ καὶ τὸν Κορε.— (15) οὗτοι ἡγεμόνες υἱοὶ Ησαυ· υἱοὶ Ελιφας πρωτοτόκου Ησαυ· ἡγεμὼν Θαιμαν, ἡγεμὼν Ωμαρ, ἡγεμὼν Σωφαρ, ἡγεμὼν Κενεζ, (16) ἡγεμὼν Κορε, ἡγεμὼν Γοθομ, ἡγεμὼν Αμαληκ· οὗτοι ἡγεμόνες Ελιφας ἐν γῇ Ιδουμαίᾳ· οὗτοι υἱοὶ Αδας. (17) καὶ οὗτοι υἱοὶ Ραγουηλ υἱοῦ Ησαυ· ἡγεμὼν Ναχοθ, ἡγεμὼν Ζαρε, ἡγεμὼν Σομε, ἡγεμὼν Μοζε· οὗτοι ἡγεμόνες Ραγουηλ ἐν γῇ Εδωμ· οὗτοι υἱοὶ Βασεμμαθ γυναικὸς Ησαυ. (18) οὗτοι δὲ υἱοὶ Ελιβεμας γυναικὸς Ησαυ· ἡγεμὼν Ιεους, ἡγεμὼν Ιεγλομ, ἡγεμὼν Κορε· οὗτοι ἡγεμόνες Ελιβεμας.— (19) οὗτοι υἱοὶ Ησαυ, καὶ οὗτοι ἡγεμόνες αὐτῶν. οὗτοί εἰσιν υἱοὶ Εδωμ. (20) Οὗτοι δὲ υἱοὶ Σηιρ τοῦ Χορραίου τοῦ κατοικοῦντος τὴν γῆν· Λωταν, Σωβαλ, Σεβεγων, Ανα (21) καὶ Δησων καὶ Ασαρ καὶ Ρισων· οὗτοι ἡγεμόνες τοῦ Χορραίου τοῦ υἱοῦ Σηιρ ἐν τῇ γῇ Εδωμ. (22) ἐγένοντο δὲ υἱοὶ Λωταν· Χορρι καὶ Αιμαν· ἀδελφὴ δὲ Λωταν Θαμνα. (23) οὗτοι δὲ υἱοὶ Σωβαλ· Γωλων καὶ Μαναχαθ καὶ Γαιβηλ, Σωφ καὶ Ωμαν. (24) καὶ οὗτοι υἱοὶ Σεβεγων· Αιε καὶ Ωναν· οὗτός ἐστιν ὁ Ωνας, ὃς εὗρεν τὸν Ιαμιν ἐν τῇ ἐρήμῳ, ὅτε ἔνεμεν τὰ ὑποζύγια Σεβεγων τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. (25) οὗτοι δὲ υἱοὶ Ανα· Δησων· καὶ Ελιβεμα θυγάτηρ Ανα. (26) οὗτοι δὲ υἱοὶ Δησων· Αμαδα καὶ Ασβαν καὶ Ιεθραν καὶ Χαρραν. (27) οὗτοι δὲ υἱοὶ Ασαρ· Βαλααν καὶ Ζουκαμ καὶ Ιωυκαμ καὶ Ουκαν. (28) οὗτοι δὲ υἱοὶ Ρισων· Ως καὶ Αραμ.— (29) οὗτοι ἡγεμόνες Χορρι· ἡγεμὼν Λωταν, ἡγεμὼν Σωβαλ, ἡγεμὼν Σεβεγων, ἡγεμὼν Ανα, (30) ἡγεμὼν Δησων, ἡγεμὼν Ασαρ, ἡγεμὼν Ρισων. οὗτοι ἡγεμόνες Χορρι ἐν ταῖς ἡγεμονίαις αὐτῶν ἐν γῇ Εδωμ. (31) Καὶ οὗτοι οἱ βασιλεῖς οἱ βασιλεύσαντες ἐν Εδωμ πρὸ τοῦ βασιλεῦσαι βασιλέα ἐν Ισραηλ. (32) καὶ ἐβασίλευσεν ἐν Εδωμ Βαλακ υἱὸς τοῦ Βεωρ, καὶ ὄνομα τῇ πόλει αὐτοῦ Δενναβα. (33) ἀπέθανεν δὲ Βαλακ, καὶ ἐβασίλευσεν ἀντ᾽ αὐτοῦ Ιωβαβ υἱὸς Ζαρα ἐκ Βοσορρας. (34) ἀπέθανεν δὲ Ιωβαβ, καὶ ἐβασίλευσεν ἀντ᾽ αὐτοῦ Ασομ ἐκ τῆς γῆς Θαιμανων. (35) ἀπέθανεν δὲ Ασομ, καὶ ἐβασίλευσεν ἀντ᾽ αὐτοῦ Αδαδ υἱὸς Βαραδ ὁ ἐκκόψας Μαδιαμ ἐν τῷ πεδίῳ Μωαβ, καὶ ὄνομα τῇ πόλει αὐτοῦ Γεθθαιμ. (36) ἀπέθανεν δὲ Αδαδ, καὶ ἐβασίλευσεν ἀντ᾽ αὐτοῦ Σαμαλα ἐκ Μασεκκας. (37) ἀπέθανεν δὲ Σαμαλα, καὶ ἐβασίλευσεν ἀντ᾽ αὐτοῦ Σαουλ ἐκ Ροωβωθ τῆς παρὰ ποταμόν. (38) ἀπέθανεν δὲ Σαουλ, καὶ ἐβασίλευσεν ἀντ᾽ αὐτοῦ Βαλαεννων υἱὸς Αχοβωρ. (39) ἀπέθανεν δὲ Βαλαεννων υἱὸς Αχοβωρ, καὶ ἐβασίλευσεν ἀντ᾽ αὐτοῦ Αραδ υἱὸς Βαραδ, καὶ ὄνομα τῇ πόλει αὐτοῦ Φογωρ, ὄνομα δὲ τῇ γυναικὶ αὐτοῦ Μαιτεβεηλ θυγάτηρ Ματραιθ υἱοῦ Μαιζοοβ. (40) Ταῦτα τὰ ὀνόματα τῶν ἡγεμόνων Ησαυ ἐν ταῖς φυλαῖς αὐτῶν κατὰ τόπον αὐτῶν, ἐν ταῖς χώραις αὐτῶν καὶ ἐν τοῖς ἔθνεσιν αὐτῶν· ἡγεμὼν Θαμνα, ἡγεμὼν Γωλα, ἡγεμὼν Ιεθερ, (41) ἡγεμὼν Ελιβεμας, ἡγεμὼν Ηλας, ἡγεμὼν Φινων, (42) ἡγεμὼν Κενεζ, ἡγεμὼν Θαιμαν, ἡγεμὼν Μαζαρ, (43) ἡγεμὼν Μεγεδιηλ, ἡγεμὼν Ζαφωιμ. οὗτοι ἡγεμόνες Εδωμ ἐν ταῖς κατῳκοδομημέναις ἐν τῇ γῇ τῆς κτήσεως αὐτῶν. Οὗτος Ησαυ πατὴρ Εδωμ.

37

(1) Κατῴκει δὲ Ιακωβ ἐν τῇ γῇ, οὗ παρῴκησεν ὁ πατὴρ αὐτοῦ, ἐν γῇ Χανααν. (2) αὗται δὲ αἱ γενέσεις Ιακωβ· Ιωσηφ δέκα ἑπτὰ ἐτῶν ἦν ποιμαίνων μετὰ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ τὰ πρόβατα ὢν νέος, μετὰ τῶν υἱῶν Βαλλας καὶ μετὰ τῶν υἱῶν Ζελφας τῶν γυναικῶν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ· κατήνεγκεν δὲ Ιωσηφ ψόγον πονηρὸν πρὸς Ισραηλ τὸν πατέρα αὐτῶν. (3) Ιακωβ δὲ ἠγάπα τὸν Ιωσηφ παρὰ πάντας τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ, ὅτι υἱὸς γήρους ἦν αὐτῷ· ἐποίησεν δὲ αὐτῷ χιτῶνα ποικίλον. (4) ἰδόντες δὲ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ ὅτι αὐτὸν ὁ πατὴρ φιλεῖ ἐκ πάντων τῶν υἱῶν αὐτοῦ, ἐμίσησαν αὐτὸν καὶ οὐκ ἐδύναντο λαλεῖν αὐτῷ οὐδὲν εἰρηνικόν. (5) ᾿Ενυπνιασθεὶς δὲ Ιωσηφ ἐνύπνιον ἀπήγγειλεν αὐτὸ τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ (6) καὶ εἶπεν αὐτοῖς ᾿Ακούσατε τοῦ ἐνυπνίου τούτου, οὗ ἐνυπνιάσθην· (7) ᾤμην ἡμᾶς δεσμεύειν δράγματα ἐν μέσῳ τῷ πεδίῳ, καὶ ἀνέστη τὸ ἐμὸν δράγμα καὶ ὠρθώθη, περιστραφέντα δὲ τὰ δράγματα ὑμῶν προσεκύνησαν τὸ ἐμὸν δράγμα. (8) εἶπαν δὲ αὐτῷ οἱ ἀδελφοί Μὴ βασιλεύων βασιλεύσεις ἐφ᾽ ἡμᾶς ἢ κυριεύων κυριεύσεις ἡμῶν; καὶ προσέθεντο ἔτι μισεῖν αὐτὸν ἕνεκεν τῶν ἐνυπνίων αὐτοῦ καὶ ἕνεκεν τῶν ῥημάτων αὐτοῦ.— (9) εἶδεν δὲ ἐνύπνιον ἕτερον καὶ διηγήσατο αὐτὸ τῷ πατρὶ αὐτοῦ καὶ τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ καὶ εἶπεν ᾿Ιδοὺ ἐνυπνιασάμην ἐνύπνιον ἕτερον, ὥσπερ ὁ ἥλιος καὶ ἡ σελήνη καὶ ἕνδεκα ἀστέρες προσεκύνουν με. (10) καὶ ἐπετίμησεν αὐτῷ ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ εἶπεν αὐτῷ Τί τὸ ἐνύπνιον τοῦτο, ὃ ἐνυπνιάσθης; ἆρά γε ἐλθόντες ἐλευσόμεθα ἐγώ τε καὶ ἡ μήτηρ σου καὶ οἱ ἀδελφοί σου προσκυνῆσαί σοι ἐπὶ τὴν γῆν; (11) ἐζήλωσαν δὲ αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ, ὁ δὲ πατὴρ αὐτοῦ διετήρησεν τὸ ῥῆμα. (12) ᾿Επορεύθησαν δὲ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ βόσκειν τὰ πρόβατα τοῦ πατρὸς αὐτῶν εἰς Συχεμ. (13) καὶ εἶπεν Ισραηλ πρὸς Ιωσηφ Οὐχ οἱ ἀδελφοί σου ποιμαίνουσιν ἐν Συχεμ; δεῦρο ἀποστείλω σε πρὸς αὐτούς. εἶπεν δὲ αὐτῷ ᾿Ιδοὺ ἐγώ. (14) εἶπεν δὲ αὐτῷ Ισραηλ Πορευθεὶς ἰδὲ εἰ ὑγιαίνουσιν οἱ ἀδελφοί σου καὶ τὰ πρόβατα, καὶ ἀνάγγειλόν μοι. καὶ ἀπέστειλεν αὐτὸν ἐκ τῆς κοιλάδος τῆς Χεβρων, καὶ ἦλθεν εἰς Συχεμ. (15) καὶ εὗρεν αὐτὸν ἄνθρωπος πλανώμενον ἐν τῷ πεδίῳ· ἠρώτησεν δὲ αὐτὸν ὁ ἄνθρωπος λέγων Τί ζητεῖς; (16) ὁ δὲ εἶπεν Τοὺς ἀδελφούς μου ζητῶ· ἀνάγγειλόν μοι, ποῦ βόσκουσιν. (17) εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ ἄνθρωπος ᾿Απήρκασιν ἐντεῦθεν· ἤκουσα γὰρ αὐτῶν λεγόντων Πορευθῶμεν εἰς Δωθαϊμ. καὶ ἐπορεύθη Ιωσηφ κατόπισθεν τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ καὶ εὗρεν αὐτοὺς ἐν Δωθαϊμ. (18) προεῖδον δὲ αὐτὸν μακρόθεν πρὸ τοῦ ἐγγίσαι αὐτὸν πρὸς αὐτοὺς καὶ ἐπονηρεύοντο τοῦ ἀποκτεῖναι αὐτόν. (19) εἶπαν δὲ ἕκαστος πρὸς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ᾿Ιδοὺ ὁ ἐνυπνιαστὴς ἐκεῖνος ἔρχεται· (20) νῦν οὖν δεῦτε ἀποκτείνωμεν αὐτὸν καὶ ῥίψωμεν αὐτὸν εἰς ἕνα τῶν λάκκων καὶ ἐροῦμεν Θηρίον πονηρὸν κατέφαγεν αὐτόν· καὶ ὀψόμεθα, τί ἔσται τὰ ἐνύπνια αὐτοῦ. (21) ἀκούσας δὲ Ρουβην ἐξείλατο αὐτὸν ἐκ τῶν χειρῶν αὐτῶν καὶ εἶπεν Οὐ πατάξομεν αὐτὸν εἰς ψυχήν. (22) εἶπεν δὲ αὐτοῖς Ρουβην Μὴ ἐκχέητε αἷμα· ἐμβάλετε αὐτὸν εἰς τὸν λάκκον τοῦτον τὸν ἐν τῇ ἐρήμῳ, χεῖρα δὲ μὴ ἐπενέγκητε αὐτῷ· ὅπως ἐξέληται αὐτὸν ἐκ τῶν χειρῶν αὐτῶν καὶ ἀποδῷ αὐτὸν τῷ πατρὶ αὐτοῦ. (23) ἐγένετο δὲ ἡνίκα ἦλθεν Ιωσηφ πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ, ἐξέδυσαν τὸν Ιωσηφ τὸν χιτῶνα τὸν ποικίλον τὸν περὶ αὐτὸν (24) καὶ λαβόντες αὐτὸν ἔρριψαν εἰς τὸν λάκκον· ὁ δὲ λάκκος κενός, ὕδωρ οὐκ εἶχεν. (25) ᾿Εκάθισαν δὲ φαγεῖν ἄρτον καὶ ἀναβλέψαντες τοῖς ὀφθαλμοῖς εἶδον, καὶ ἰδοὺ ὁδοιπόροι Ισμαηλῖται ἤρχοντο ἐκ Γαλααδ, καὶ αἱ κάμηλοι αὐτῶν ἔγεμον θυμιαμάτων καὶ ῥητίνης καὶ στακτῆς· ἐπορεύοντο δὲ καταγαγεῖν εἰς Αἴγυπτον. (26) εἶπεν δὲ Ιουδας πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ Τί χρήσιμον, ἐὰν ἀποκτείνωμεν τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν καὶ κρύψωμεν τὸ αἷμα αὐτοῦ; (27) δεῦτε ἀποδώμεθα αὐτὸν τοῖς Ισμαηλίταις τούτοις, αἱ δὲ χεῖρες ἡμῶν μὴ ἔστωσαν ἐπ᾽ αὐτόν, ὅτι ἀδελφὸς ἡμῶν καὶ σὰρξ ἡμῶν ἐστιν. ἤκουσαν δὲ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ. (28) καὶ παρεπορεύοντο οἱ ἄνθρωποι οἱ Μαδιηναῖοι οἱ ἔμποροι, καὶ ἐξείλκυσαν καὶ ἀνεβίβασαν τὸν Ιωσηφ ἐκ τοῦ λάκκου καὶ ἀπέδοντο τὸν Ιωσηφ τοῖς Ισμαηλίταις εἴκοσι χρυσῶν, καὶ κατήγαγον τὸν Ιωσηφ εἰς Αἴγυπτον. (29) ἀνέστρεψεν δὲ Ρουβην ἐπὶ τὸν λάκκον καὶ οὐχ ὁρᾷ τὸν Ιωσηφ ἐν τῷ λάκκῳ καὶ διέρρηξεν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ. (30) καὶ ἀνέστρεψεν πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ καὶ εἶπεν Τὸ παιδάριον οὐκ ἔστιν· ἐγὼ δὲ ποῦ πορεύομαι ἔτι; (31) Λαβόντες δὲ τὸν χιτῶνα τοῦ Ιωσηφ ἔσφαξαν ἔριφον αἰγῶν καὶ ἐμόλυναν τὸν χιτῶνα τῷ αἵματι. (32) καὶ ἀπέστειλαν τὸν χιτῶνα τὸν ποικίλον καὶ εἰσήνεγκαν τῷ πατρὶ αὐτῶν καὶ εἶπαν Τοῦτον εὕρομεν· ἐπίγνωθι εἰ χιτὼν τοῦ υἱοῦ σού ἐστιν ἢ οὔ. (33) καὶ ἐπέγνω αὐτὸν καὶ εἶπεν Χιτὼν τοῦ υἱοῦ μού ἐστιν· θηρίον πονηρὸν κατέφαγεν αὐτόν, θηρίον ἥρπασεν τὸν Ιωσηφ. (34) διέρρηξεν δὲ Ιακωβ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ καὶ ἐπέθετο σάκκον ἐπὶ τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ καὶ ἐπένθει τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἡμέρας πολλάς. (35) συνήχθησαν δὲ πάντες οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καὶ αἱ θυγατέρες καὶ ἦλθον παρακαλέσαι αὐτόν, καὶ οὐκ ἤθελεν παρακαλεῖσθαι λέγων ὅτι Καταβήσομαι πρὸς τὸν υἱόν μου πενθῶν εἰς ᾅδου. καὶ ἔκλαυσεν αὐτὸν ὁ πατὴρ αὐτοῦ.— (36) οἱ δὲ Μαδιηναῖοι ἀπέδοντο τὸν Ιωσηφ εἰς Αἴγυπτον τῷ Πετεφρη τῷ σπάδοντι Φαραω, ἀρχιμαγείρῳ.

38

(1) ᾿Εγένετο δὲ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ κατέβη Ιουδας ἀπὸ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ καὶ ἀφίκετο ἕως πρὸς ἄνθρωπόν τινα Οδολλαμίτην, ᾧ ὄνομα Ιρας. (2) καὶ εἶδεν ἐκεῖ Ιουδας θυγατέρα ἀνθρώπου Χαναναίου, ᾗ ὄνομα Σαυα, καὶ ἔλαβεν αὐτὴν καὶ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτήν. (3) καὶ συλλαβοῦσα ἔτεκεν υἱὸν καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ηρ. (4) καὶ συλλαβοῦσα ἔτι ἔτεκεν υἱὸν καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Αυναν. (5) καὶ προσθεῖσα ἔτι ἔτεκεν υἱὸν καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Σηλωμ. αὐτὴ δὲ ἦν ἐν Χασβι, ἡνίκα ἔτεκεν αὐτούς. (6) καὶ ἔλαβεν Ιουδας γυναῖκα Ηρ τῷ πρωτοτόκῳ αὐτοῦ, ᾗ ὄνομα Θαμαρ. (7) ἐγένετο δὲ Ηρ πρωτότοκος Ιουδα πονηρὸς ἐναντίον κυρίου, καὶ ἀπέκτεινεν αὐτὸν ὁ θεός. (8) εἶπεν δὲ Ιουδας τῷ Αυναν Εἴσελθε πρὸς τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου καὶ γάμβρευσαι αὐτὴν καὶ ἀνάστησον σπέρμα τῷ ἀδελφῷ σου. (9) γνοὺς δὲ Αυναν ὅτι οὐκ αὐτῷ ἔσται τὸ σπέρμα, ἐγίνετο ὅταν εἰσήρχετο πρὸς τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, ἐξέχεεν ἐπὶ τὴν γῆν τοῦ μὴ δοῦναι σπέρμα τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ. (10) πονηρὸν δὲ ἐφάνη ἐναντίον τοῦ θεοῦ ὅτι ἐποίησεν τοῦτο, καὶ ἐθανάτωσεν καὶ τοῦτον. (11) εἶπεν δὲ Ιουδας Θαμαρ τῇ νύμφῃ αὐτοῦ Κάθου χήρα ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρός σου, ἕως μέγας γένηται Σηλωμ ὁ υἱός μου· εἶπεν γάρ Μήποτε ἀποθάνῃ καὶ οὗτος ὥσπερ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ. ἀπελθοῦσα δὲ Θαμαρ ἐκάθητο ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρὸς αὐτῆς. (12) ᾿Επληθύνθησαν δὲ αἱ ἡμέραι καὶ ἀπέθανεν Σαυα ἡ γυνὴ Ιουδα· καὶ παρακληθεὶς Ιουδας ἀνέβη ἐπὶ τοὺς κείροντας τὰ πρόβατα αὐτοῦ, αὐτὸς καὶ Ιρας ὁ ποιμὴν αὐτοῦ ὁ Οδολλαμίτης, εἰς Θαμνα. (13) καὶ ἀπηγγέλη Θαμαρ τῇ νύμφῃ αὐτοῦ λέγοντες ᾿Ιδοὺ ὁ πενθερός σου ἀναβαίνει εἰς Θαμνα κεῖραι τὰ πρόβατα αὐτοῦ. (14) καὶ περιελομένη τὰ ἱμάτια τῆς χηρεύσεως ἀφ᾽ ἑαυτῆς περιεβάλετο θέριστρον καὶ ἐκαλλωπίσατο καὶ ἐκάθισεν πρὸς ταῖς πύλαις Αιναν, ἥ ἐστιν ἐν παρόδῳ Θαμνα· εἶδεν γὰρ ὅτι μέγας γέγονεν Σηλωμ, αὐτὸς δὲ οὐκ ἔδωκεν αὐτὴν αὐτῷ γυναῖκα. (15) καὶ ἰδὼν αὐτὴν Ιουδας ἔδοξεν αὐτὴν πόρνην εἶναι· κατεκαλύψατο γὰρ τὸ πρόσωπον αὐτῆς, καὶ οὐκ ἐπέγνω αὐτήν. (16) ἐξέκλινεν δὲ πρὸς αὐτὴν τὴν ὁδὸν καὶ εἶπεν αὐτῇ ῎Εασόν με εἰσελθεῖν πρὸς σέ· οὐ γὰρ ἔγνω ὅτι ἡ νύμφη αὐτοῦ ἐστιν. ἡ δὲ εἶπεν Τί μοι δώσεις, ἐὰν εἰσέλθῃς πρός με; (17) ὁ δὲ εἶπεν ᾿Εγώ σοι ἀποστελῶ ἔριφον αἰγῶν ἐκ τῶν προβάτων. ἡ δὲ εἶπεν ᾿Εὰν δῷς ἀρραβῶνα ἕως τοῦ ἀποστεῖλαί σε. (18) ὁ δὲ εἶπεν Τίνα τὸν ἀρραβῶνά σοι δώσω; ἡ δὲ εἶπεν Τὸν δακτύλιόν σου καὶ τὸν ὁρμίσκον καὶ τὴν ῥάβδον τὴν ἐν τῇ χειρί σου. καὶ ἔδωκεν αὐτῇ καὶ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτήν, καὶ ἐν γαστρὶ ἔλαβεν ἐξ αὐτοῦ. (19) καὶ ἀναστᾶσα ἀπῆλθεν καὶ περιείλατο τὸ θέριστρον ἀφ᾽ ἑαυτῆς καὶ ἐνεδύσατο τὰ ἱμάτια τῆς χηρεύσεως αὐτῆς. (20) ἀπέστειλεν δὲ Ιουδας τὸν ἔριφον ἐξ αἰγῶν ἐν χειρὶ τοῦ ποιμένος αὐτοῦ τοῦ Οδολλαμίτου κομίσασθαι τὸν ἀρραβῶνα παρὰ τῆς γυναικός, καὶ οὐχ εὗρεν αὐτήν. (21) ἐπηρώτησεν δὲ τοὺς ἄνδρας τοὺς ἐκ τοῦ τόπου Ποῦ ἐστιν ἡ πόρνη ἡ γενομένη ἐν Αιναν ἐπὶ τῆς ὁδοῦ; καὶ εἶπαν Οὐκ ἦν ἐνταῦθα πόρνη. (22) καὶ ἀπεστράφη πρὸς Ιουδαν καὶ εἶπεν Οὐχ εὗρον, καὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ ἐκ τοῦ τόπου λέγουσιν μὴ εἶναι ὧδε πόρνην. (23) εἶπεν δὲ Ιουδας ᾿Εχέτω αὐτά, ἀλλὰ μήποτε καταγελασθῶμεν· ἐγὼ μὲν ἀπέσταλκα τὸν ἔριφον τοῦτον, σὺ δὲ οὐχ εὕρηκας. (24) ᾿Εγένετο δὲ μετὰ τρίμηνον ἀπηγγέλη τῷ Ιουδα λέγοντες ᾿Εκπεπόρνευκεν Θαμαρ ἡ νύμφη σου καὶ ἰδοὺ ἐν γαστρὶ ἔχει ἐκ πορνείας. εἶπεν δὲ Ιουδας ᾿Εξαγάγετε αὐτήν, καὶ κατακαυθήτω. (25) αὐτὴ δὲ ἀγομένη ἀπέστειλεν πρὸς τὸν πενθερὸν αὐτῆς λέγουσα ᾿Εκ τοῦ ἀνθρώπου, τίνος ταῦτά ἐστιν, ἐγὼ ἐν γαστρὶ ἔχω. καὶ εἶπεν ᾿Επίγνωθι, τίνος ὁ δακτύλιος καὶ ὁ ὁρμίσκος καὶ ἡ ῥάβδος αὕτη. (26) ἐπέγνω δὲ Ιουδας καὶ εἶπεν Δεδικαίωται Θαμαρ ἢ ἐγώ, οὗ εἵνεκεν οὐκ ἔδωκα αὐτὴν Σηλωμ τῷ υἱῷ μου. καὶ οὐ προσέθετο ἔτι τοῦ γνῶναι αὐτήν. (27) ᾿Εγένετο δὲ ἡνίκα ἔτικτεν, καὶ τῇδε ἦν δίδυμα ἐν τῇ γαστρὶ αὐτῆς. (28) ἐγένετο δὲ ἐν τῷ τίκτειν αὐτὴν ὁ εἷς προεξήνεγκεν τὴν χεῖρα· λαβοῦσα δὲ ἡ μαῖα ἔδησεν ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτοῦ κόκκινον λέγουσα Οὗτος ἐξελεύσεται πρότερος. (29) ὡς δὲ ἐπισυνήγαγεν τὴν χεῖρα, καὶ εὐθὺς ἐξῆλθεν ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ. ἡ δὲ εἶπεν Τί διεκόπη διὰ σὲ φραγμός; καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Φαρες. (30) καὶ μετὰ τοῦτο ἐξῆλθεν ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, ἐφ᾽ ᾧ ἦν ἐπὶ τῇ χειρὶ αὐτοῦ τὸ κόκκινον· καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ζαρα.

39

(1) Ιωσηφ δὲ κατήχθη εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἐκτήσατο αὐτὸν Πετεφρης ὁ εὐνοῦχος Φαραω, ἀρχιμάγειρος, ἀνὴρ Αἰγύπτιος, ἐκ χειρὸς Ισμαηλιτῶν, οἳ κατήγαγον αὐτὸν ἐκεῖ. (2) καὶ ἦν κύριος μετὰ Ιωσηφ, καὶ ἦν ἀνὴρ ἐπιτυγχάνων καὶ ἐγένετο ἐν τῷ οἴκῳ παρὰ τῷ κυρίῳ τῷ Αἰγυπτίῳ. (3) ᾔδει δὲ ὁ κύριος αὐτοῦ ὅτι κύριος μετ᾽ αὐτοῦ καὶ ὅσα ἂν ποιῇ, κύριος εὐοδοῖ ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ. (4) καὶ εὗρεν Ιωσηφ χάριν ἐναντίον τοῦ κυρίου αὐτοῦ, εὐηρέστει δὲ αὐτῷ, καὶ κατέστησεν αὐτὸν ἐπὶ τοῦ οἴκου αὐτοῦ καὶ πάντα, ὅσα ἦν αὐτῷ, ἔδωκεν διὰ χειρὸς Ιωσηφ. (5) ἐγένετο δὲ μετὰ τὸ κατασταθῆναι αὐτὸν ἐπὶ τοῦ οἴκου αὐτοῦ καὶ ἐπὶ πάντα, ὅσα ἦν αὐτῷ, καὶ ηὐλόγησεν κύριος τὸν οἶκον τοῦ Αἰγυπτίου διὰ Ιωσηφ, καὶ ἐγενήθη εὐλογία κυρίου ἐν πᾶσιν τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτῷ ἐν τῷ οἴκῳ καὶ ἐν τῷ ἀγρῷ. (6) καὶ ἐπέτρεψεν πάντα, ὅσα ἦν αὐτῷ, εἰς χεῖρας Ιωσηφ καὶ οὐκ ᾔδει τῶν καθ᾽ ἑαυτὸν οὐδὲν πλὴν τοῦ ἄρτου, οὗ ἤσθιεν αὐτός. Καὶ ἦν Ιωσηφ καλὸς τῷ εἴδει καὶ ὡραῖος τῇ ὄψει σφόδρα. (7) καὶ ἐγένετο μετὰ τὰ ῥήματα ταῦτα καὶ ἐπέβαλεν ἡ γυνὴ τοῦ κυρίου αὐτοῦ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῆς ἐπὶ Ιωσηφ καὶ εἶπεν Κοιμήθητι μετ᾽ ἐμοῦ. (8) ὁ δὲ οὐκ ἤθελεν, εἶπεν δὲ τῇ γυναικὶ τοῦ κυρίου αὐτοῦ Εἰ ὁ κύριός μου οὐ γινώσκει δι᾽ ἐμὲ οὐδὲν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ καὶ πάντα, ὅσα ἐστὶν αὐτῷ, ἔδωκεν εἰς τὰς χεῖράς μου (9) καὶ οὐχ ὑπερέχει ἐν τῇ οἰκίᾳ ταύτῃ οὐθὲν ἐμοῦ οὐδὲ ὑπεξῄρηται ἀπ᾽ ἐμοῦ οὐδὲν πλὴν σοῦ διὰ τὸ σὲ γυναῖκα αὐτοῦ εἶναι, καὶ πῶς ποιήσω τὸ ῥῆμα τὸ πονηρὸν τοῦτο καὶ ἁμαρτήσομαι ἐναντίον τοῦ θεοῦ; (10) ἡνίκα δὲ ἐλάλει τῷ Ιωσηφ ἡμέραν ἐξ ἡμέρας, καὶ οὐχ ὑπήκουσεν αὐτῇ καθεύδειν μετ᾽ αὐτῆς τοῦ συγγενέσθαι αὐτῇ.— (11) ἐγένετο δὲ τοιαύτη τις ἡμέρα, εἰσῆλθεν Ιωσηφ εἰς τὴν οἰκίαν ποιεῖν τὰ ἔργα αὐτοῦ, καὶ οὐθεὶς ἦν τῶν ἐν τῇ οἰκίᾳ ἔσω, (12) καὶ ἐπεσπάσατο αὐτὸν τῶν ἱματίων λέγουσα Κοιμήθητι μετ᾽ ἐμοῦ. καὶ καταλιπὼν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῆς ἔφυγεν καὶ ἐξῆλθεν ἔξω. (13) καὶ ἐγένετο ὡς εἶδεν ὅτι κατέλιπεν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῆς καὶ ἔφυγεν καὶ ἐξῆλθεν ἔξω, (14) καὶ ἐκάλεσεν τοὺς ὄντας ἐν τῇ οἰκίᾳ καὶ εἶπεν αὐτοῖς λέγουσα ῎Ιδετε, εἰσήγαγεν ἡμῖν παῖδα Εβραῖον ἐμπαίζειν ἡμῖν· εἰσῆλθεν πρός με λέγων Κοιμήθητι μετ᾽ ἐμοῦ, καὶ ἐβόησα φωνῇ μεγάλῃ· (15) ἐν δὲ τῷ ἀκοῦσαι αὐτὸν ὅτι ὕψωσα τὴν φωνήν μου καὶ ἐβόησα, καταλιπὼν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ παρ᾽ ἐμοὶ ἔφυγεν καὶ ἐξῆλθεν ἔξω. (16) καὶ καταλιμπάνει τὰ ἱμάτια παρ᾽ ἑαυτῇ, ἕως ἦλθεν ὁ κύριος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. (17) καὶ ἐλάλησεν αὐτῷ κατὰ τὰ ῥήματα ταῦτα λέγουσα Εἰσῆλθεν πρός με ὁ παῖς ὁ Εβραῖος, ὃν εἰσήγαγες πρὸς ἡμᾶς, ἐμπαῖξαί μοι καὶ εἶπέν μοι Κοιμηθήσομαι μετὰ σοῦ· (18) ὡς δὲ ἤκουσεν ὅτι ὕψωσα τὴν φωνήν μου καὶ ἐβόησα, κατέλιπεν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ παρ᾽ ἐμοὶ καὶ ἔφυγεν καὶ ἐξῆλθεν ἔξω. (19) ἐγένετο δὲ ὡς ἤκουσεν ὁ κύριος αὐτοῦ τὰ ῥήματα τῆς γυναικὸς αὐτοῦ, ὅσα ἐλάλησεν πρὸς αὐτὸν λέγουσα Οὕτως ἐποίησέν μοι ὁ παῖς σου, καὶ ἐθυμώθη ὀργῇ. (20) καὶ λαβὼν ὁ κύριος Ιωσηφ ἐνέβαλεν αὐτὸν εἰς τὸ ὀχύρωμα, εἰς τὸν τόπον, ἐν ᾧ οἱ δεσμῶται τοῦ βασιλέως κατέχονται ἐκεῖ ἐν τῷ ὀχυρώματι. (21) Καὶ ἦν κύριος μετὰ Ιωσηφ καὶ κατέχεεν αὐτοῦ ἔλεος καὶ ἔδωκεν αὐτῷ χάριν ἐναντίον τοῦ ἀρχιδεσμοφύλακος, (22) καὶ ἔδωκεν ὁ ἀρχιδεσμοφύλαξ τὸ δεσμωτήριον διὰ χειρὸς Ιωσηφ καὶ πάντας τοὺς ἀπηγμένους, ὅσοι ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ, καὶ πάντα, ὅσα ποιοῦσιν ἐκεῖ. (23) οὐκ ἦν ὁ ἀρχιδεσμοφύλαξ τοῦ δεσμωτηρίου γινώσκων δι᾽ αὐτὸν οὐθέν· πάντα γὰρ ἦν διὰ χειρὸς Ιωσηφ διὰ τὸ τὸν κύριον μετ᾽ αὐτοῦ εἶναι, καὶ ὅσα αὐτὸς ἐποίει, κύριος εὐώδου ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ.

40

(1) ᾿Εγένετο δὲ μετὰ τὰ ῥήματα ταῦτα ἥμαρτεν ὁ ἀρχιοινοχόος τοῦ βασιλέως Αἰγύπτου καὶ ὁ ἀρχισιτοποιὸς τῷ κυρίῳ αὐτῶν βασιλεῖ Αἰγύπτου. (2) καὶ ὠργίσθη Φαραω ἐπὶ τοῖς δυσὶν εὐνούχοις αὐτοῦ, ἐπὶ τῷ ἀρχιοινοχόῳ καὶ ἐπὶ τῷ ἀρχισιτοποιῷ, (3) καὶ ἔθετο αὐτοὺς ἐν φυλακῇ παρὰ τῷ δεσμοφύλακι εἰς τὸ δεσμωτήριον, εἰς τὸν τόπον, οὗ Ιωσηφ ἀπῆκτο ἐκεῖ. (4) καὶ συνέστησεν ὁ ἀρχιδεσμώτης τῷ Ιωσηφ αὐτούς, καὶ παρέστη αὐτοῖς· ἦσαν δὲ ἡμέρας ἐν τῇ φυλακῇ.— (5) καὶ εἶδον ἀμφότεροι ἐνύπνιον, ἑκάτερος ἐνύπνιον, ἐν μιᾷ νυκτὶ ὅρασις τοῦ ἐνυπνίου αὐτοῦ, ὁ ἀρχιοινοχόος καὶ ὁ ἀρχισιτοποιός, οἳ ἦσαν τῷ βασιλεῖ Αἰγύπτου, οἱ ὄντες ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ. (6) εἰσῆλθεν δὲ πρὸς αὐτοὺς Ιωσηφ τὸ πρωὶ καὶ εἶδεν αὐτούς, καὶ ἦσαν τεταραγμένοι. (7) καὶ ἠρώτα τοὺς εὐνούχους Φαραω, οἳ ἦσαν μετ᾽ αὐτοῦ ἐν τῇ φυλακῇ παρὰ τῷ κυρίῳ αὐτοῦ, λέγων Τί ὅτι τὰ πρόσωπα ὑμῶν σκυθρωπὰ σήμερον; (8) οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ ᾿Ενύπνιον εἴδομεν, καὶ ὁ συγκρίνων οὐκ ἔστιν αὐτό. εἶπεν δὲ αὐτοῖς Ιωσηφ Οὐχὶ διὰ τοῦ θεοῦ ἡ διασάφησις αὐτῶν ἐστιν; διηγήσασθε οὖν μοι.— (9) καὶ διηγήσατο ὁ ἀρχιοινοχόος τὸ ἐνύπνιον αὐτοῦ τῷ Ιωσηφ καὶ εἶπεν ᾿Εν τῷ ὕπνῳ μου ἦν ἄμπελος ἐναντίον μου· (10) ἐν δὲ τῇ ἀμπέλῳ τρεῖς πυθμένες, καὶ αὐτὴ θάλλουσα ἀνενηνοχυῖα βλαστούς· πέπειροι οἱ βότρυες σταφυλῆς. (11) καὶ τὸ ποτήριον Φαραω ἐν τῇ χειρί μου· καὶ ἔλαβον τὴν σταφυλὴν καὶ ἐξέθλιψα αὐτὴν εἰς τὸ ποτήριον καὶ ἔδωκα τὸ ποτήριον εἰς τὰς χεῖρας Φαραω. (12) καὶ εἶπεν αὐτῷ Ιωσηφ Τοῦτο ἡ σύγκρισις αὐτοῦ· οἱ τρεῖς πυθμένες τρεῖς ἡμέραι εἰσίν· (13) ἔτι τρεῖς ἡμέραι καὶ μνησθήσεται Φαραω τῆς ἀρχῆς σου καὶ ἀποκαταστήσει σε ἐπὶ τὴν ἀρχιοινοχοΐαν σου, καὶ δώσεις τὸ ποτήριον Φαραω εἰς τὴν χεῖρα αὐτοῦ κατὰ τὴν ἀρχήν σου τὴν προτέραν, ὡς ἦσθα οἰνοχοῶν. (14) ἀλλὰ μνήσθητί μου διὰ σεαυτοῦ, ὅταν εὖ σοι γένηται, καὶ ποιήσεις ἐν ἐμοὶ ἔλεος καὶ μνησθήσῃ περὶ ἐμοῦ Φαραω καὶ ἐξάξεις με ἐκ τοῦ ὀχυρώματος τούτου· (15) ὅτι κλοπῇ ἐκλάπην ἐκ γῆς Εβραίων καὶ ὧδε οὐκ ἐποίησα οὐδέν, ἀλλ᾽ ἐνέβαλόν με εἰς τὸν λάκκον τοῦτον.— (16) καὶ εἶδεν ὁ ἀρχισιτοποιὸς ὅτι ὀρθῶς συνέκρινεν, καὶ εἶπεν τῷ Ιωσηφ Κἀγὼ εἶδον ἐνύπνιον καὶ ᾤμην τρία κανᾶ χονδριτῶν αἴρειν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς μου· (17) ἐν δὲ τῷ κανῷ τῷ ἐπάνω ἀπὸ πάντων τῶν γενῶν, ὧν ὁ βασιλεὺς Φαραω ἐσθίει, ἔργον σιτοποιοῦ, καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατήσθιεν αὐτὰ ἀπὸ τοῦ κανοῦ τοῦ ἐπάνω τῆς κεφαλῆς μου. (18) ἀποκριθεὶς δὲ Ιωσηφ εἶπεν αὐτῷ Αὕτη ἡ σύγκρισις αὐτοῦ· τὰ τρία κανᾶ τρεῖς ἡμέραι εἰσίν· (19) ἔτι τριῶν ἡμερῶν ἀφελεῖ Φαραω τὴν κεφαλήν σου ἀπὸ σοῦ καὶ κρεμάσει σε ἐπὶ ξύλου, καὶ φάγεται τὰ ὄρνεα τοῦ οὐρανοῦ τὰς σάρκας σου ἀπὸ σοῦ.— (20) ἐγένετο δὲ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ ἡμέρα γενέσεως ἦν Φαραω, καὶ ἐποίει πότον πᾶσι τοῖς παισὶν αὐτοῦ. καὶ ἐμνήσθη τῆς ἀρχῆς τοῦ ἀρχιοινοχόου καὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ ἀρχισιτοποιοῦ ἐν μέσῳ τῶν παίδων αὐτοῦ (21) καὶ ἀπεκατέστησεν τὸν ἀρχιοινοχόον ἐπὶ τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ, καὶ ἔδωκεν τὸ ποτήριον εἰς τὴν χεῖρα Φαραω, (22) τὸν δὲ ἀρχισιτοποιὸν ἐκρέμασεν, καθὰ συνέκρινεν αὐτοῖς Ιωσηφ. (23) οὐκ ἐμνήσθη δὲ ὁ ἀρχιοινοχόος τοῦ Ιωσηφ, ἀλλὰ ἐπελάθετο αὐτοῦ.

41

(1) ᾿Εγένετο δὲ μετὰ δύο ἔτη ἡμερῶν Φαραω εἶδεν ἐνύπνιον. ᾤετο ἑστάναι ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ, (2) καὶ ἰδοὺ ὥσπερ ἐκ τοῦ ποταμοῦ ἀνέβαινον ἑπτὰ βόες καλαὶ τῷ εἴδει καὶ ἐκλεκταὶ ταῖς σαρξὶν καὶ ἐβόσκοντο ἐν τῷ ἄχει· (3) ἄλλαι δὲ ἑπτὰ βόες ἀνέβαινον μετὰ ταύτας ἐκ τοῦ ποταμοῦ αἰσχραὶ τῷ εἴδει καὶ λεπταὶ ταῖς σαρξὶν καὶ ἐνέμοντο παρὰ τὰς βόας παρὰ τὸ χεῖλος τοῦ ποταμοῦ· (4) καὶ κατέφαγον αἱ ἑπτὰ βόες αἱ αἰσχραὶ καὶ λεπταὶ ταῖς σαρξὶν τὰς ἑπτὰ βόας τὰς καλὰς τῷ εἴδει καὶ τὰς ἐκλεκτάς. ἠγέρθη δὲ Φαραω.— (5) καὶ ἐνυπνιάσθη τὸ δεύτερον, καὶ ἰδοὺ ἑπτὰ στάχυες ἀνέβαινον ἐν πυθμένι ἑνὶ ἐκλεκτοὶ καὶ καλοί· (6) ἄλλοι δὲ ἑπτὰ στάχυες λεπτοὶ καὶ ἀνεμόφθοροι ἀνεφύοντο μετ᾽ αὐτούς· (7) καὶ κατέπιον οἱ ἑπτὰ στάχυες οἱ λεπτοὶ καὶ ἀνεμόφθοροι τοὺς ἑπτὰ στάχυας τοὺς ἐκλεκτοὺς καὶ τοὺς πλήρεις. ἠγέρθη δὲ Φαραω, καὶ ἦν ἐνύπνιον. (8) ᾿Εγένετο δὲ πρωὶ καὶ ἐταράχθη ἡ ψυχὴ αὐτοῦ, καὶ ἀποστείλας ἐκάλεσεν πάντας τοὺς ἐξηγητὰς Αἰγύπτου καὶ πάντας τοὺς σοφοὺς αὐτῆς, καὶ διηγήσατο αὐτοῖς Φαραω τὸ ἐνύπνιον, καὶ οὐκ ἦν ὁ ἀπαγγέλλων αὐτὸ τῷ Φαραω. (9) καὶ ἐλάλησεν ὁ ἀρχιοινοχόος πρὸς Φαραω λέγων Τὴν ἁμαρτίαν μου ἀναμιμνῄσκω σήμερον· (10) Φαραω ὠργίσθη τοῖς παισὶν αὐτοῦ καὶ ἔθετο ἡμᾶς ἐν φυλακῇ ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ ἀρχιμαγείρου, ἐμέ τε καὶ τὸν ἀρχισιτοποιόν. (11) καὶ εἴδομεν ἐνύπνιον ἐν νυκτὶ μιᾷ, ἐγώ τε καὶ αὐτός, ἕκαστος κατὰ τὸ αὑτοῦ ἐνύπνιον εἴδομεν. (12) ἦν δὲ ἐκεῖ μεθ᾽ ἡμῶν νεανίσκος παῖς Εβραῖος τοῦ ἀρχιμαγείρου, καὶ διηγησάμεθα αὐτῷ, καὶ συνέκρινεν ἡμῖν. (13) ἐγενήθη δὲ καθὼς συνέκρινεν ἡμῖν, οὕτως καὶ συνέβη, ἐμέ τε ἀποκατασταθῆναι ἐπὶ τὴν ἀρχήν μου, ἐκεῖνον δὲ κρεμασθῆναι. (14) ᾿Αποστείλας δὲ Φαραω ἐκάλεσεν τὸν Ιωσηφ, καὶ ἐξήγαγον αὐτὸν ἐκ τοῦ ὀχυρώματος καὶ ἐξύρησαν αὐτὸν καὶ ἤλλαξαν τὴν στολὴν αὐτοῦ, καὶ ἦλθεν πρὸς Φαραω. (15) εἶπεν δὲ Φαραω τῷ Ιωσηφ ᾿Ενύπνιον ἑώρακα, καὶ ὁ συγκρίνων οὐκ ἔστιν αὐτό· ἐγὼ δὲ ἀκήκοα περὶ σοῦ λεγόντων ἀκούσαντά σε ἐνύπνια συγκρῖναι αὐτά. (16) ἀποκριθεὶς δὲ Ιωσηφ τῷ Φαραω εἶπεν ῎Ανευ τοῦ θεοῦ οὐκ ἀποκριθήσεται τὸ σωτήριον Φαραω. (17) ἐλάλησεν δὲ Φαραω τῷ Ιωσηφ λέγων ᾿Εν τῷ ὕπνῳ μου ᾤμην ἑστάναι παρὰ τὸ χεῖλος τοῦ ποταμοῦ, (18) καὶ ὥσπερ ἐκ τοῦ ποταμοῦ ἀνέβαινον ἑπτὰ βόες καλαὶ τῷ εἴδει καὶ ἐκλεκταὶ ταῖς σαρξὶν καὶ ἐνέμοντο ἐν τῷ ἄχει· (19) καὶ ἰδοὺ ἑπτὰ βόες ἕτεραι ἀνέβαινον ὀπίσω αὐτῶν ἐκ τοῦ ποταμοῦ πονηραὶ καὶ αἰσχραὶ τῷ εἴδει καὶ λεπταὶ ταῖς σαρξίν, οἵας οὐκ εἶδον τοιαύτας ἐν ὅλῃ γῇ Αἰγύπτῳ αἰσχροτέρας· (20) καὶ κατέφαγον αἱ ἑπτὰ βόες αἱ αἰσχραὶ καὶ λεπταὶ τὰς ἑπτὰ βόας τὰς πρώτας τὰς καλὰς καὶ ἐκλεκτάς, (21) καὶ εἰσῆλθον εἰς τὰς κοιλίας αὐτῶν καὶ οὐ διάδηλοι ἐγένοντο ὅτι εἰσῆλθον εἰς τὰς κοιλίας αὐτῶν, καὶ αἱ ὄψεις αὐτῶν αἰσχραὶ καθὰ καὶ τὴν ἀρχήν. ἐξεγερθεὶς δὲ ἐκοιμήθην (22) καὶ εἶδον πάλιν ἐν τῷ ὕπνῳ μου, καὶ ὥσπερ ἑπτὰ στάχυες ἀνέβαινον ἐν πυθμένι ἑνὶ πλήρεις καὶ καλοί· (23) ἄλλοι δὲ ἑπτὰ στάχυες λεπτοὶ καὶ ἀνεμόφθοροι ἀνεφύοντο ἐχόμενοι αὐτῶν· (24) καὶ κατέπιον οἱ ἑπτὰ στάχυες οἱ λεπτοὶ καὶ ἀνεμόφθοροι τοὺς ἑπτὰ στάχυας τοὺς καλοὺς καὶ τοὺς πλήρεις. εἶπα οὖν τοῖς ἐξηγηταῖς, καὶ οὐκ ἦν ὁ ἀπαγγέλλων μοι. (25) Καὶ εἶπεν Ιωσηφ τῷ Φαραω Τὸ ἐνύπνιον Φαραω ἕν ἐστιν· ὅσα ὁ θεὸς ποιεῖ, ἔδειξεν τῷ Φαραω. (26) αἱ ἑπτὰ βόες αἱ καλαὶ ἑπτὰ ἔτη ἐστίν, καὶ οἱ ἑπτὰ στάχυες οἱ καλοὶ ἑπτὰ ἔτη ἐστίν· τὸ ἐνύπνιον Φαραω ἕν ἐστιν. (27) καὶ αἱ ἑπτὰ βόες αἱ λεπταὶ αἱ ἀναβαίνουσαι ὀπίσω αὐτῶν ἑπτὰ ἔτη ἐστίν, καὶ οἱ ἑπτὰ στάχυες οἱ λεπτοὶ καὶ ἀνεμόφθοροι ἔσονται ἑπτὰ ἔτη λιμοῦ. (28) τὸ δὲ ῥῆμα, ὃ εἴρηκα Φαραω ῞Οσα ὁ θεὸς ποιεῖ, ἔδειξεν τῷ Φαραω, (29) ἰδοὺ ἑπτὰ ἔτη ἔρχεται εὐθηνία πολλὴ ἐν πάσῃ γῇ Αἰγύπτῳ· (30) ἥξει δὲ ἑπτὰ ἔτη λιμοῦ μετὰ ταῦτα, καὶ ἐπιλήσονται τῆς πλησμονῆς ἐν ὅλῃ γῇ Αἰγύπτῳ, καὶ ἀναλώσει ὁ λιμὸς τὴν γῆν, (31) καὶ οὐκ ἐπιγνωσθήσεται ἡ εὐθηνία ἐπὶ τῆς γῆς ἀπὸ τοῦ λιμοῦ τοῦ ἐσομένου μετὰ ταῦτα· ἰσχυρὸς γὰρ ἔσται σφόδρα. (32) περὶ δὲ τοῦ δευτερῶσαι τὸ ἐνύπνιον Φαραω δίς, ὅτι ἀληθὲς ἔσται τὸ ῥῆμα τὸ παρὰ τοῦ θεοῦ, καὶ ταχυνεῖ ὁ θεὸς τοῦ ποιῆσαι αὐτό. (33) νῦν οὖν σκέψαι ἄνθρωπον φρόνιμον καὶ συνετὸν καὶ κατάστησον αὐτὸν ἐπὶ γῆς Αἰγύπτου· (34) καὶ ποιησάτω Φαραω καὶ καταστησάτω τοπάρχας ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἀποπεμπτωσάτωσαν πάντα τὰ γενήματα τῆς γῆς Αἰγύπτου τῶν ἑπτὰ ἐτῶν τῆς εὐθηνίας (35) καὶ συναγαγέτωσαν πάντα τὰ βρώματα τῶν ἑπτὰ ἐτῶν τῶν ἐρχομένων τῶν καλῶν τούτων, καὶ συναχθήτω ὁ σῖτος ὑπὸ χεῖρα Φαραω, βρώματα ἐν ταῖς πόλεσιν φυλαχθήτω· (36) καὶ ἔσται τὰ βρώματα πεφυλαγμένα τῇ γῇ εἰς τὰ ἑπτὰ ἔτη τοῦ λιμοῦ, ἃ ἔσονται ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, καὶ οὐκ ἐκτριβήσεται ἡ γῆ ἐν τῷ λιμῷ. (37) ῎Ηρεσεν δὲ τὰ ῥήματα ἐναντίον Φαραω καὶ ἐναντίον πάντων τῶν παίδων αὐτοῦ, (38) καὶ εἶπεν Φαραω πᾶσιν τοῖς παισὶν αὐτοῦ Μὴ εὑρήσομεν ἄνθρωπον τοιοῦτον, ὃς ἔχει πνεῦμα θεοῦ ἐν αὐτῷ; (39) εἶπεν δὲ Φαραω τῷ Ιωσηφ ᾿Επειδὴ ἔδειξεν ὁ θεός σοι πάντα ταῦτα, οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος φρονιμώτερος καὶ συνετώτερός σου· (40) σὺ ἔσῃ ἐπὶ τῷ οἴκῳ μου, καὶ ἐπὶ τῷ στόματί σου ὑπακούσεται πᾶς ὁ λαός μου· πλὴν τὸν θρόνον ὑπερέξω σου ἐγώ. (41) εἶπεν δὲ Φαραω τῷ Ιωσηφ ᾿Ιδοὺ καθίστημί σε σήμερον ἐπὶ πάσης γῆς Αἰγύπτου. (42) καὶ περιελόμενος Φαραω τὸν δακτύλιον ἀπὸ τῆς χειρὸς αὐτοῦ περιέθηκεν αὐτὸν ἐπὶ τὴν χεῖρα Ιωσηφ καὶ ἐνέδυσεν αὐτὸν στολὴν βυσσίνην καὶ περιέθηκεν κλοιὸν χρυσοῦν περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ· (43) καὶ ἀνεβίβασεν αὐτὸν ἐπὶ τὸ ἅρμα τὸ δεύτερον τῶν αὐτοῦ, καὶ ἐκήρυξεν ἔμπροσθεν αὐτοῦ κῆρυξ· καὶ κατέστησεν αὐτὸν ἐφ᾽ ὅλης γῆς Αἰγύπτου. (44) εἶπεν δὲ Φαραω τῷ Ιωσηφ ᾿Εγὼ Φαραω· ἄνευ σοῦ οὐκ ἐξαρεῖ οὐθεὶς τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ πάσῃ γῇ Αἰγύπτου. (45) καὶ ἐκάλεσεν Φαραω τὸ ὄνομα Ιωσηφ Ψονθομφανηχ· καὶ ἔδωκεν αὐτῷ τὴν Ασεννεθ θυγατέρα Πετεφρη ἱερέως ῾Ηλίου πόλεως αὐτῷ γυναῖκα. (46) Ιωσηφ δὲ ἦν ἐτῶν τριάκοντα, ὅτε ἔστη ἐναντίον Φαραω βασιλέως Αἰγύπτου. ᾿Εξῆλθεν δὲ Ιωσηφ ἐκ προσώπου Φαραω καὶ διῆλθεν πᾶσαν γῆν Αἰγύπτου. (47) καὶ ἐποίησεν ἡ γῆ ἐν τοῖς ἑπτὰ ἔτεσιν τῆς εὐθηνίας δράγματα· (48) καὶ συνήγαγεν πάντα τὰ βρώματα τῶν ἑπτὰ ἐτῶν, ἐν οἷς ἦν ἡ εὐθηνία ἐν γῇ Αἰγύπτου, καὶ ἔθηκεν τὰ βρώματα ἐν ταῖς πόλεσιν, βρώματα τῶν πεδίων τῆς πόλεως τῶν κύκλῳ αὐτῆς ἔθηκεν ἐν αὐτῇ. (49) καὶ συνήγαγεν Ιωσηφ σῖτον ὡσεὶ τὴν ἄμμον τῆς θαλάσσης πολὺν σφόδρα, ἕως οὐκ ἠδύναντο ἀριθμῆσαι, οὐ γὰρ ἦν ἀριθμός. (50) Τῷ δὲ Ιωσηφ ἐγένοντο υἱοὶ δύο πρὸ τοῦ ἐλθεῖν τὰ ἑπτὰ ἔτη τοῦ λιμοῦ, οὓς ἔτεκεν αὐτῷ Ασεννεθ θυγάτηρ Πετεφρη ἱερέως ῾Ηλίου πόλεως. (51) ἐκάλεσεν δὲ Ιωσηφ τὸ ὄνομα τοῦ πρωτοτόκου Μανασση, ὅτι ᾿Επιλαθέσθαι με ἐποίησεν ὁ θεὸς πάντων τῶν πόνων μου καὶ πάντων τῶν τοῦ πατρός μου. (52) τὸ δὲ ὄνομα τοῦ δευτέρου ἐκάλεσεν Εφραιμ, ὅτι Ηὔξησέν με ὁ θεὸς ἐν γῇ ταπεινώσεώς μου. (53) Παρῆλθον δὲ τὰ ἑπτὰ ἔτη τῆς εὐθηνίας, ἃ ἐγένοντο ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, (54) καὶ ἤρξαντο τὰ ἑπτὰ ἔτη τοῦ λιμοῦ ἔρχεσθαι, καθὰ εἶπεν Ιωσηφ. καὶ ἐγένετο λιμὸς ἐν πάσῃ τῇ γῇ, ἐν δὲ πάσῃ γῇ Αἰγύπτου ἦσαν ἄρτοι. (55) καὶ ἐπείνασεν πᾶσα ἡ γῆ Αἰγύπτου, ἐκέκραξεν δὲ ὁ λαὸς πρὸς Φαραω περὶ ἄρτων· εἶπεν δὲ Φαραω πᾶσι τοῖς Αἰγυπτίοις Πορεύεσθε πρὸς Ιωσηφ, καὶ ὃ ἐὰν εἴπῃ ὑμῖν, ποιήσατε. (56) καὶ ὁ λιμὸς ἦν ἐπὶ προσώπου πάσης τῆς γῆς· ἀνέῳξεν δὲ Ιωσηφ πάντας τοὺς σιτοβολῶνας καὶ ἐπώλει πᾶσι τοῖς Αἰγυπτίοις. (57) καὶ πᾶσαι αἱ χῶραι ἦλθον εἰς Αἴγυπτον ἀγοράζειν πρὸς Ιωσηφ· ἐπεκράτησεν γὰρ ὁ λιμὸς ἐν πάσῃ τῇ γῇ.

42

(1) ᾿Ιδὼν δὲ Ιακωβ ὅτι ἔστιν πρᾶσις ἐν Αἰγύπτῳ, εἶπεν τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ ῞Ινα τί ῥᾳθυμεῖτε; (2) ἰδοὺ ἀκήκοα ὅτι ἔστιν σῖτος ἐν Αἰγύπτῳ· κατάβητε ἐκεῖ καὶ πρίασθε ἡμῖν μικρὰ βρώματα, ἵνα ζῶμεν καὶ μὴ ἀποθάνωμεν. (3) κατέβησαν δὲ οἱ ἀδελφοὶ Ιωσηφ οἱ δέκα πρίασθαι σῖτον ἐξ Αἰγύπτου· (4) τὸν δὲ Βενιαμιν τὸν ἀδελφὸν Ιωσηφ οὐκ ἀπέστειλεν μετὰ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ· εἶπεν γάρ Μήποτε συμβῇ αὐτῷ μαλακία. (5) ῏Ηλθον δὲ οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἀγοράζειν μετὰ τῶν ἐρχομένων· ἦν γὰρ ὁ λιμὸς ἐν γῇ Χανααν. (6) Ιωσηφ δὲ ἦν ἄρχων τῆς γῆς, οὗτος ἐπώλει παντὶ τῷ λαῷ τῆς γῆς· ἐλθόντες δὲ οἱ ἀδελφοὶ Ιωσηφ προσεκύνησαν αὐτῷ ἐπὶ πρόσωπον ἐπὶ τὴν γῆν. (7) ἰδὼν δὲ Ιωσηφ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ἐπέγνω καὶ ἠλλοτριοῦτο ἀπ᾽ αὐτῶν καὶ ἐλάλησεν αὐτοῖς σκληρὰ καὶ εἶπεν αὐτοῖς Πόθεν ἥκατε; οἱ δὲ εἶπαν ᾿Εκ γῆς Χανααν ἀγοράσαι βρώματα. (8) ἐπέγνω δὲ Ιωσηφ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ, αὐτοὶ δὲ οὐκ ἐπέγνωσαν αὐτόν. (9) καὶ ἐμνήσθη Ιωσηφ τῶν ἐνυπνίων, ὧν εἶδεν αὐτός, καὶ εἶπεν αὐτοῖς Κατάσκοποί ἐστε· κατανοῆσαι τὰ ἴχνη τῆς χώρας ἥκατε. (10) οἱ δὲ εἶπαν Οὐχί, κύριε· οἱ παῖδές σου ἤλθομεν πρίασθαι βρώματα· (11) πάντες ἐσμὲν υἱοὶ ἑνὸς ἀνθρώπου· εἰρηνικοί ἐσμεν, οὐκ εἰσὶν οἱ παῖδές σου κατάσκοποι. (12) εἶπεν δὲ αὐτοῖς Οὐχί, ἀλλὰ τὰ ἴχνη τῆς γῆς ἤλθατε ἰδεῖν. (13) οἱ δὲ εἶπαν Δώδεκά ἐσμεν οἱ παῖδές σου ἀδελφοὶ ἐν γῇ Χανααν, καὶ ἰδοὺ ὁ νεώτερος μετὰ τοῦ πατρὸς ἡμῶν σήμερον, ὁ δὲ ἕτερος οὐχ ὑπάρχει. (14) εἶπεν δὲ αὐτοῖς Ιωσηφ Τοῦτό ἐστιν, ὃ εἴρηκα ὑμῖν λέγων ὅτι Κατάσκοποί ἐστε· (15) ἐν τούτῳ φανεῖσθε· νὴ τὴν ὑγίειαν Φαραω, οὐ μὴ ἐξέλθητε ἐντεῦθεν, ἐὰν μὴ ὁ ἀδελφὸς ὑμῶν ὁ νεώτερος ἔλθῃ ὧδε. (16) ἀποστείλατε ἐξ ὑμῶν ἕνα καὶ λάβετε τὸν ἀδελφὸν ὑμῶν, ὑμεῖς δὲ ἀπάχθητε ἕως τοῦ φανερὰ γενέσθαι τὰ ῥήματα ὑμῶν, εἰ ἀληθεύετε ἢ οὔ· εἰ δὲ μή, νὴ τὴν ὑγίειαν Φαραω, ἦ μὴν κατάσκοποί ἐστε. (17) καὶ ἔθετο αὐτοὺς ἐν φυλακῇ ἡμέρας τρεῖς. (18) Εἶπεν δὲ αὐτοῖς τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ Τοῦτο ποιήσατε καὶ ζήσεσθε— τὸν θεὸν γὰρ ἐγὼ φοβοῦμαι—· (19) εἰ εἰρηνικοί ἐστε, ἀδελφὸς ὑμῶν εἷς κατασχεθήτω ἐν τῇ φυλακῇ, αὐτοὶ δὲ βαδίσατε καὶ ἀπαγάγετε τὸν ἀγορασμὸν τῆς σιτοδοσίας ὑμῶν (20) καὶ τὸν ἀδελφὸν ὑμῶν τὸν νεώτερον ἀγάγετε πρός με, καὶ πιστευθήσονται τὰ ῥήματα ὑμῶν· εἰ δὲ μή, ἀποθανεῖσθε. ἐποίησαν δὲ οὕτως.— (21) καὶ εἶπεν ἕκαστος πρὸς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ Ναί· ἐν ἁμαρτίᾳ γάρ ἐσμεν περὶ τοῦ ἀδελφοῦ ἡμῶν, ὅτι ὑπερείδομεν τὴν θλῖψιν τῆς ψυχῆς αὐτοῦ, ὅτε κατεδέετο ἡμῶν, καὶ οὐκ εἰσηκούσαμεν αὐτοῦ· ἕνεκεν τούτου ἐπῆλθεν ἐφ᾽ ἡμᾶς ἡ θλῖψις αὕτη. (22) ἀποκριθεὶς δὲ Ρουβην εἶπεν αὐτοῖς Οὐκ ἐλάλησα ὑμῖν λέγων Μὴ ἀδικήσητε τὸ παιδάριον; καὶ οὐκ εἰσηκούσατέ μου· καὶ ἰδοὺ τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐκζητεῖται. (23) αὐτοὶ δὲ οὐκ ᾔδεισαν ὅτι ἀκούει Ιωσηφ· ὁ γὰρ ἑρμηνευτὴς ἀνὰ μέσον αὐτῶν ἦν. (24) ἀποστραφεὶς δὲ ἀπ᾽ αὐτῶν ἔκλαυσεν Ιωσηφ.—καὶ πάλιν προσῆλθεν πρὸς αὐτοὺς καὶ εἶπεν αὐτοῖς καὶ ἔλαβεν τὸν Συμεων ἀπ᾽ αὐτῶν καὶ ἔδησεν αὐτὸν ἐναντίον αὐτῶν. (25) ἐνετείλατο δὲ Ιωσηφ ἐμπλῆσαι τὰ ἀγγεῖα αὐτῶν σίτου καὶ ἀποδοῦναι τὸ ἀργύριον ἑκάστου εἰς τὸν σάκκον αὐτοῦ καὶ δοῦναι αὐτοῖς ἐπισιτισμὸν εἰς τὴν ὁδόν. καὶ ἐγενήθη αὐτοῖς οὕτως. (26) καὶ ἐπιθέντες τὸν σῖτον ἐπὶ τοὺς ὄνους αὐτῶν ἀπῆλθον ἐκεῖθεν.— (27) λύσας δὲ εἷς τὸν μάρσιππον αὐτοῦ δοῦναι χορτάσματα τοῖς ὄνοις αὐτοῦ, οὗ κατέλυσαν, εἶδεν τὸν δεσμὸν τοῦ ἀργυρίου αὐτοῦ, καὶ ἦν ἐπάνω τοῦ στόματος τοῦ μαρσίππου· (28) καὶ εἶπεν τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ ᾿Απεδόθη μοι τὸ ἀργύριον, καὶ ἰδοὺ τοῦτο ἐν τῷ μαρσίππῳ μου. καὶ ἐξέστη ἡ καρδία αὐτῶν, καὶ ἐταράχθησαν πρὸς ἀλλήλους λέγοντες Τί τοῦτο ἐποίησεν ὁ θεὸς ἡμῖν; (29) ῏Ηλθον δὲ πρὸς Ιακωβ τὸν πατέρα αὐτῶν εἰς γῆν Χανααν καὶ ἀπήγγειλαν αὐτῷ πάντα τὰ συμβάντα αὐτοῖς λέγοντες (30) Λελάληκεν ὁ ἄνθρωπος ὁ κύριος τῆς γῆς πρὸς ἡμᾶς σκληρὰ καὶ ἔθετο ἡμᾶς ἐν φυλακῇ ὡς κατασκοπεύοντας τὴν γῆν. (31) εἴπαμεν δὲ αὐτῷ Εἰρηνικοί ἐσμεν, οὔκ ἐσμεν κατάσκοποι· (32) δώδεκα ἀδελφοί ἐσμεν, υἱοὶ τοῦ πατρὸς ἡμῶν· ὁ εἷς οὐχ ὑπάρχει, ὁ δὲ μικρότερος μετὰ τοῦ πατρὸς ἡμῶν σήμερον ἐν γῇ Χανααν. (33) εἶπεν δὲ ἡμῖν ὁ ἄνθρωπος ὁ κύριος τῆς γῆς ᾿Εν τούτῳ γνώσομαι ὅτι εἰρηνικοί ἐστε· ἀδελφὸν ἕνα ἄφετε ὧδε μετ᾽ ἐμοῦ, τὸν δὲ ἀγορασμὸν τῆς σιτοδοσίας τοῦ οἴκου ὑμῶν λαβόντες ἀπέλθατε (34) καὶ ἀγάγετε πρός με τὸν ἀδελφὸν ὑμῶν τὸν νεώτερον, καὶ γνώσομαι ὅτι οὐ κατάσκοποί ἐστε, ἀλλ᾽ ὅτι εἰρηνικοί ἐστε, καὶ τὸν ἀδελφὸν ὑμῶν ἀποδώσω ὑμῖν, καὶ τῇ γῇ ἐμπορεύεσθε. (35) ἐγένετο δὲ ἐν τῷ κατακενοῦν αὐτοὺς τοὺς σάκκους αὐτῶν καὶ ἦν ἑκάστου ὁ δεσμὸς τοῦ ἀργυρίου ἐν τῷ σάκκῳ αὐτῶν· καὶ εἶδον τοὺς δεσμοὺς τοῦ ἀργυρίου αὐτῶν, αὐτοὶ καὶ ὁ πατὴρ αὐτῶν, καὶ ἐφοβήθησαν. (36) εἶπεν δὲ αὐτοῖς Ιακωβ ὁ πατὴρ αὐτῶν ᾿Εμὲ ἠτεκνώσατε· Ιωσηφ οὐκ ἔστιν, Συμεων οὐκ ἔστιν, καὶ τὸν Βενιαμιν λήμψεσθε· ἐπ᾽ ἐμὲ ἐγένετο πάντα ταῦτα. (37) εἶπεν δὲ Ρουβην τῷ πατρὶ αὐτοῦ λέγων Τοὺς δύο υἱούς μου ἀπόκτεινον, ἐὰν μὴ ἀγάγω αὐτὸν πρὸς σέ δὸς αὐτὸν εἰς τὴν χεῖρά μου, κἀγὼ ἀνάξω αὐτὸν πρὸς σέ. (38) ὁ δὲ εἶπεν Οὐ καταβήσεται ὁ υἱός μου μεθ᾽ ὑμῶν, ὅτι ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ἀπέθανεν καὶ αὐτὸς μόνος καταλέλειπται· καὶ συμβήσεται αὐτὸν μαλακισθῆναι ἐν τῇ ὁδῷ, ᾗ ἂν πορεύησθε, καὶ κατάξετέ μου τὸ γῆρας μετὰ λύπης εἰς ᾅδου.

43

(1) ῾Ο δὲ λιμὸς ἐνίσχυσεν ἐπὶ τῆς γῆς. (2) ἐγένετο δὲ ἡνίκα συνετέλεσαν καταφαγεῖν τὸν σῖτον, ὃν ἤνεγκαν ἐξ Αἰγύπτου, καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ πατὴρ αὐτῶν Πάλιν πορευθέντες πρίασθε ἡμῖν μικρὰ βρώματα. (3) εἶπεν δὲ αὐτῷ Ιουδας λέγων Διαμαρτυρίᾳ διαμεμαρτύρηται ἡμῖν ὁ ἄνθρωπος λέγων Οὐκ ὄψεσθε τὸ πρόσωπόν μου, ἐὰν μὴ ὁ ἀδελφὸς ὑμῶν ὁ νεώτερος μεθ᾽ ὑμῶν ᾖ. (4) εἰ μὲν οὖν ἀποστέλλεις τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν μεθ᾽ ἡμῶν, καταβησόμεθα καὶ ἀγοράσωμέν σοι βρώματα· (5) εἰ δὲ μὴ ἀποστέλλεις τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν μεθ᾽ ἡμῶν, οὐ πορευσόμεθα· ὁ γὰρ ἄνθρωπος εἶπεν ἡμῖν λέγων Οὐκ ὄψεσθέ μου τὸ πρόσωπον, ἐὰν μὴ ὁ ἀδελφὸς ὑμῶν ὁ νεώτερος μεθ᾽ ὑμῶν ᾖ. (6) εἶπεν δὲ Ισραηλ Τί ἐκακοποιήσατέ με ἀναγγείλαντες τῷ ἀνθρώπῳ εἰ ἔστιν ὑμῖν ἀδελφός; (7) οἱ δὲ εἶπαν ᾿Ερωτῶν ἐπηρώτησεν ἡμᾶς ὁ ἄνθρωπος καὶ τὴν γενεὰν ἡμῶν λέγων Εἰ ἔτι ὁ πατὴρ ὑμῶν ζῇ; εἰ ἔστιν ὑμῖν ἀδελφός; καὶ ἀπηγγείλαμεν αὐτῷ κατὰ τὴν ἐπερώτησιν ταύτην. μὴ ᾔδειμεν εἰ ἐρεῖ ἡμῖν ᾿Αγάγετε τὸν ἀδελφὸν ὑμῶν; (8) εἶπεν δὲ Ιουδας πρὸς Ισραηλ τὸν πατέρα αὐτοῦ ᾿Απόστειλον τὸ παιδάριον μετ᾽ ἐμοῦ, καὶ ἀναστάντες πορευσόμεθα, ἵνα ζῶμεν καὶ μὴ ἀποθάνωμεν καὶ ἡμεῖς καὶ σὺ καὶ ἡ ἀποσκευὴ ἡμῶν. (9) ἐγὼ δὲ ἐκδέχομαι αὐτόν, ἐκ χειρός μου ζήτησον αὐτόν· ἐὰν μὴ ἀγάγω αὐτὸν πρὸς σὲ καὶ στήσω αὐτὸν ἐναντίον σου, ἡμαρτηκὼς ἔσομαι πρὸς σὲ πάσας τὰς ἡμέρας. (10) εἰ μὴ γὰρ ἐβραδύναμεν, ἤδη ἂν ὑπεστρέψαμεν δίς. (11) εἶπεν δὲ αὐτοῖς Ισραηλ ὁ πατὴρ αὐτῶν Εἰ οὕτως ἐστίν, τοῦτο ποιήσατε· λάβετε ἀπὸ τῶν καρπῶν τῆς γῆς ἐν τοῖς ἀγγείοις ὑμῶν καὶ καταγάγετε τῷ ἀνθρώπῳ δῶρα, τῆς ῥητίνης καὶ τοῦ μέλιτος, θυμίαμα καὶ στακτὴν καὶ τερέμινθον καὶ κάρυα. (12) καὶ τὸ ἀργύριον δισσὸν λάβετε ἐν ταῖς χερσὶν ὑμῶν· τὸ ἀργύριον τὸ ἀποστραφὲν ἐν τοῖς μαρσίπποις ὑμῶν ἀποστρέψατε μεθ᾽ ὑμῶν· μήποτε ἀγνόημά ἐστιν. (13) καὶ τὸν ἀδελφὸν ὑμῶν λάβετε καὶ ἀναστάντες κατάβητε πρὸς τὸν ἄνθρωπον. (14) ὁ δὲ θεός μου δῴη ὑμῖν χάριν ἐναντίον τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ἀποστείλαι τὸν ἀδελφὸν ὑμῶν τὸν ἕνα καὶ τὸν Βενιαμιν· ἐγὼ μὲν γάρ, καθὰ ἠτέκνωμαι, ἠτέκνωμαι. (15) Λαβόντες δὲ οἱ ἄνδρες τὰ δῶρα ταῦτα καὶ τὸ ἀργύριον διπλοῦν ἔλαβον ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῶν καὶ τὸν Βενιαμιν καὶ ἀναστάντες κατέβησαν εἰς Αἴγυπτον καὶ ἔστησαν ἐναντίον Ιωσηφ. (16) εἶδεν δὲ Ιωσηφ αὐτοὺς καὶ τὸν Βενιαμιν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ τὸν ὁμομήτριον καὶ εἶπεν τῷ ἐπὶ τῆς οἰκίας αὐτοῦ Εἰσάγαγε τοὺς ἀνθρώπους εἰς τὴν οἰκίαν καὶ σφάξον θύματα καὶ ἑτοίμασον· μετ᾽ ἐμοῦ γὰρ φάγονται οἱ ἄνθρωποι ἄρτους τὴν μεσημβρίαν. (17) ἐποίησεν δὲ ὁ ἄνθρωπος, καθὰ εἶπεν Ιωσηφ, καὶ εἰσήγαγεν τοὺς ἀνθρώπους εἰς τὸν οἶκον Ιωσηφ.— (18) ἰδόντες δὲ οἱ ἄνθρωποι ὅτι εἰσήχθησαν εἰς τὸν οἶκον Ιωσηφ, εἶπαν Διὰ τὸ ἀργύριον τὸ ἀποστραφὲν ἐν τοῖς μαρσίπποις ἡμῶν τὴν ἀρχὴν ἡμεῖς εἰσαγόμεθα τοῦ συκοφαντῆσαι ἡμᾶς καὶ ἐπιθέσθαι ἡμῖν τοῦ λαβεῖν ἡμᾶς εἰς παῖδας καὶ τοὺς ὄνους ἡμῶν. (19) προσελθόντες δὲ πρὸς τὸν ἄνθρωπον τὸν ἐπὶ τοῦ οἴκου Ιωσηφ ἐλάλησαν αὐτῷ ἐν τῷ πυλῶνι τοῦ οἴκου (20) λέγοντες Δεόμεθα, κύριε· κατέβημεν τὴν ἀρχὴν πρίασθαι βρώματα· (21) ἐγένετο δὲ ἡνίκα ἤλθομεν εἰς τὸ καταλῦσαι καὶ ἠνοίξαμεν τοὺς μαρσίππους ἡμῶν, καὶ τόδε τὸ ἀργύριον ἑκάστου ἐν τῷ μαρσίππῳ αὐτοῦ· τὸ ἀργύριον ἡμῶν ἐν σταθμῷ ἀπεστρέψαμεν νῦν ἐν ταῖς χερσὶν ἡμῶν (22) καὶ ἀργύριον ἕτερον ἠνέγκαμεν μεθ᾽ ἑαυτῶν ἀγοράσαι βρώματα· οὐκ οἴδαμεν, τίς ἐνέβαλεν τὸ ἀργύριον εἰς τοὺς μαρσίππους ἡμῶν. (23) εἶπεν δὲ αὐτοῖς ῞Ιλεως ὑμῖν, μὴ φοβεῖσθε· ὁ θεὸς ὑμῶν καὶ ὁ θεὸς τῶν πατέρων ὑμῶν ἔδωκεν ὑμῖν θησαυροὺς ἐν τοῖς μαρσίπποις ὑμῶν, τὸ δὲ ἀργύριον ὑμῶν εὐδοκιμοῦν ἀπέχω. καὶ ἐξήγαγεν πρὸς αὐτοὺς τὸν Συμεων (24) καὶ ἤνεγκεν ὕδωρ νίψαι τοὺς πόδας αὐτῶν καὶ ἔδωκεν χορτάσματα τοῖς ὄνοις αὐτῶν. (25) ἡτοίμασαν δὲ τὰ δῶρα ἕως τοῦ ἐλθεῖν Ιωσηφ μεσημβρίας· ἤκουσαν γὰρ ὅτι ἐκεῖ μέλλει ἀριστᾶν. (26) Εἰσῆλθεν δὲ Ιωσηφ εἰς τὴν οἰκίαν, καὶ προσήνεγκαν αὐτῷ τὰ δῶρα, ἃ εἶχον ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῶν, εἰς τὸν οἶκον καὶ προσεκύνησαν αὐτῷ ἐπὶ πρόσωπον ἐπὶ τὴν γῆν. (27) ἠρώτησεν δὲ αὐτούς Πῶς ἔχετε; καὶ εἶπεν αὐτοῖς Εἰ ὑγιαίνει ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ πρεσβύτερος, ὃν εἴπατε; ἔτι ζῇ; (28) οἱ δὲ εἶπαν ῾Υγιαίνει ὁ παῖς σου ὁ πατὴρ ἡμῶν, ἔτι ζῇ. καὶ εἶπεν Εὐλογητὸς ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος τῷ θεῷ. καὶ κύψαντες προσεκύνησαν αὐτῷ. (29) ἀναβλέψας δὲ τοῖς ὀφθαλμοῖς Ιωσηφ εἶδεν Βενιαμιν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ τὸν ὁμομήτριον καὶ εἶπεν Οὗτος ὁ ἀδελφὸς ὑμῶν ὁ νεώτερος, ὃν εἴπατε πρός με ἀγαγεῖν; καὶ εἶπεν ῾Ο θεὸς ἐλεήσαι σε, τέκνον. (30) ἐταράχθη δὲ Ιωσηφ— συνεστρέφετο γὰρ τὰ ἔντερα αὐτοῦ ἐπὶ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ— καὶ ἐζήτει κλαῦσαι· εἰσελθὼν δὲ εἰς τὸ ταμιεῖον ἔκλαυσεν ἐκεῖ. (31) καὶ νιψάμενος τὸ πρόσωπον ἐξελθὼν ἐνεκρατεύσατο καὶ εἶπεν Παράθετε ἄρτους. (32) καὶ παρέθηκαν αὐτῷ μόνῳ καὶ αὐτοῖς καθ᾽ ἑαυτοὺς καὶ τοῖς Αἰγυπτίοις τοῖς συνδειπνοῦσιν μετ᾽ αὐτοῦ καθ᾽ ἑαυτούς· οὐ γὰρ ἐδύναντο οἱ Αἰγύπτιοι συνεσθίειν μετὰ τῶν Εβραίων ἄρτους, βδέλυγμα γάρ ἐστιν τοῖς Αἰγυπτίοις. (33) ἐκάθισαν δὲ ἐναντίον αὐτοῦ, ὁ πρωτότοκος κατὰ τὰ πρεσβεῖα αὐτοῦ καὶ ὁ νεώτερος κατὰ τὴν νεότητα αὐτοῦ· ἐξίσταντο δὲ οἱ ἄνθρωποι ἕκαστος πρὸς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ. (34) ἦραν δὲ μερίδας παρ᾽ αὐτοῦ πρὸς αὐτούς· ἐμεγαλύνθη δὲ ἡ μερὶς Βενιαμιν παρὰ τὰς μερίδας πάντων πενταπλασίως πρὸς τὰς ἐκείνων. ἔπιον δὲ καὶ ἐμεθύσθησαν μετ᾽ αὐτοῦ.

44

(1) Καὶ ἐνετείλατο Ιωσηφ τῷ ὄντι ἐπὶ τῆς οἰκίας αὐτοῦ λέγων Πλήσατε τοὺς μαρσίππους τῶν ἀνθρώπων βρωμάτων, ὅσα ἐὰν δύνωνται ἆραι, καὶ ἐμβάλατε ἑκάστου τὸ ἀργύριον ἐπὶ τοῦ στόματος τοῦ μαρσίππου (2) καὶ τὸ κόνδυ μου τὸ ἀργυροῦν ἐμβάλατε εἰς τὸν μάρσιππον τοῦ νεωτέρου καὶ τὴν τιμὴν τοῦ σίτου αὐτοῦ. ἐγενήθη δὲ κατὰ τὸ ῥῆμα Ιωσηφ, καθὼς εἶπεν.— (3) τὸ πρωὶ διέφαυσεν, καὶ οἱ ἄνθρωποι ἀπεστάλησαν, αὐτοὶ καὶ οἱ ὄνοι αὐτῶν. (4) ἐξελθόντων δὲ αὐτῶν τὴν πόλιν (οὐκ ἀπέσχον μακράν) καὶ Ιωσηφ εἶπεν τῷ ἐπὶ τῆς οἰκίας αὐτοῦ ᾿Αναστὰς ἐπιδίωξον ὀπίσω τῶν ἀνθρώπων καὶ καταλήμψῃ αὐτοὺς καὶ ἐρεῖς αὐτοῖς Τί ὅτι ἀνταπεδώκατε πονηρὰ ἀντὶ καλῶν; (5) ἵνα τί ἐκλέψατέ μου τὸ κόνδυ τὸ ἀργυροῦν; οὐ τοῦτό ἐστιν, ἐν ᾧ πίνει ὁ κύριός μου; αὐτὸς δὲ οἰωνισμῷ οἰωνίζεται ἐν αὐτῷ. πονηρὰ συντετέλεσθε, ἃ πεποιήκατε. (6) εὑρὼν δὲ αὐτοὺς εἶπεν αὐτοῖς κατὰ τὰ ῥήματα ταῦτα. (7) οἱ δὲ εἶπον αὐτῷ ῞Ινα τί λαλεῖ ὁ κύριος κατὰ τὰ ῥήματα ταῦτα; μὴ γένοιτο τοῖς παισίν σου ποιῆσαι κατὰ τὸ ῥῆμα τοῦτο. (8) εἰ τὸ μὲν ἀργύριον, ὃ εὕρομεν ἐν τοῖς μαρσίπποις ἡμῶν, ἀπεστρέψαμεν πρὸς σὲ ἐκ γῆς Χανααν, πῶς ἂν κλέψαιμεν ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ κυρίου σου ἀργύριον ἢ χρυσίον; (9) παρ᾽ ᾧ ἂν εὑρεθῇ τὸ κόνδυ τῶν παίδων σου, ἀποθνῃσκέτω· καὶ ἡμεῖς δὲ ἐσόμεθα παῖδες τῷ κυρίῳ ἡμῶν. (10) ὁ δὲ εἶπεν Καὶ νῦν ὡς λέγετε, οὕτως ἔσται· ὁ ἄνθρωπος, παρ᾽ ᾧ ἂν εὑρεθῇ τὸ κόνδυ, αὐτὸς ἔσται μου παῖς, ὑμεῖς δὲ ἔσεσθε καθαροί. (11) καὶ ἔσπευσαν καὶ καθεῖλαν ἕκαστος τὸν μάρσιππον αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ἤνοιξαν ἕκαστος τὸν μάρσιππον αὐτοῦ. (12) ἠρεύνα δὲ ἀπὸ τοῦ πρεσβυτέρου ἀρξάμενος ἕως ἦλθεν ἐπὶ τὸν νεώτερον, καὶ εὗρεν τὸ κόνδυ ἐν τῷ μαρσίππῳ τῷ Βενιαμιν. (13) καὶ διέρρηξαν τὰ ἱμάτια αὐτῶν καὶ ἐπέθηκαν ἕκαστος τὸν μάρσιππον αὐτοῦ ἐπὶ τὸν ὄνον αὐτοῦ καὶ ἐπέστρεψαν εἰς τὴν πόλιν. (14) Εἰσῆλθεν δὲ Ιουδας καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ πρὸς Ιωσηφ ἔτι αὐτοῦ ὄντος ἐκεῖ καὶ ἔπεσον ἐναντίον αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν. (15) εἶπεν δὲ αὐτοῖς Ιωσηφ Τί τὸ πρᾶγμα τοῦτο, ὃ ἐποιήσατε; οὐκ οἴδατε ὅτι οἰωνισμῷ οἰωνιεῖται ἄνθρωπος οἷος ἐγώ; (16) εἶπεν δὲ Ιουδας Τί ἀντεροῦμεν τῷ κυρίῳ ἢ τί λαλήσωμεν ἢ τί δικαιωθῶμεν; ὁ δὲ θεὸς εὗρεν τὴν ἀδικίαν τῶν παίδων σου. ἰδού ἐσμεν οἰκέται τῷ κυρίῳ ἡμῶν, καὶ ἡμεῖς καὶ παρ᾽ ᾧ εὑρέθη τὸ κόνδυ. (17) εἶπεν δὲ Ιωσηφ Μή μοι γένοιτο ποιῆσαι τὸ ῥῆμα τοῦτο· ὁ ἄνθρωπος, παρ᾽ ᾧ εὑρέθη τὸ κόνδυ, αὐτὸς ἔσται μου παῖς, ὑμεῖς δὲ ἀνάβητε μετὰ σωτηρίας πρὸς τὸν πατέρα ὑμῶν. (18) ᾿Εγγίσας δὲ αὐτῷ Ιουδας εἶπεν Δέομαι, κύριε, λαλησάτω ὁ παῖς σου ῥῆμα ἐναντίον σου, καὶ μὴ θυμωθῇς τῷ παιδί σου, ὅτι σὺ εἶ μετὰ Φαραω. (19) κύριε, σὺ ἠρώτησας τοὺς παῖδάς σου λέγων Εἰ ἔχετε πατέρα ἢ ἀδελφόν; (20) καὶ εἴπαμεν τῷ κυρίῳ ῎Εστιν ἡμῖν πατὴρ πρεσβύτερος καὶ παιδίον γήρως νεώτερον αὐτῷ, καὶ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ἀπέθανεν, αὐτὸς δὲ μόνος ὑπελείφθη τῇ μητρὶ αὐτοῦ, ὁ δὲ πατὴρ αὐτὸν ἠγάπησεν. (21) εἶπας δὲ τοῖς παισίν σου Καταγάγετε αὐτὸν πρός με, καὶ ἐπιμελοῦμαι αὐτοῦ. (22) καὶ εἴπαμεν τῷ κυρίῳ Οὐ δυνήσεται τὸ παιδίον καταλιπεῖν τὸν πατέρα· ἐὰν δὲ καταλίπῃ τὸν πατέρα, ἀποθανεῖται. (23) σὺ δὲ εἶπας τοῖς παισίν σου ᾿Εὰν μὴ καταβῇ ὁ ἀδελφὸς ὑμῶν ὁ νεώτερος μεθ᾽ ὑμῶν, οὐ προσθήσεσθε ἔτι ἰδεῖν τὸ πρόσωπόν μου. (24) ἐγένετο δὲ ἡνίκα ἀνέβημεν πρὸς τὸν παῖδά σου πατέρα δὲ ἡμῶν, ἀπηγγείλαμεν αὐτῷ τὰ ῥήματα τοῦ κυρίου. (25) εἶπεν δὲ ἡμῖν ὁ πατὴρ ἡμῶν Βαδίσατε πάλιν, ἀγοράσατε ἡμῖν μικρὰ βρώματα. (26) ἡμεῖς δὲ εἴπαμεν Οὐ δυνησόμεθα καταβῆναι· ἀλλ᾽ εἰ μὲν ὁ ἀδελφὸς ἡμῶν ὁ νεώτερος καταβαίνει μεθ᾽ ἡμῶν, καταβησόμεθα· οὐ γὰρ δυνησόμεθα ἰδεῖν τὸ πρόσωπον τοῦ ἀνθρώπου, τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ νεωτέρου μὴ ὄντος μεθ᾽ ἡμῶν. (27) εἶπεν δὲ ὁ παῖς σου ὁ πατὴρ ἡμῶν πρὸς ἡμᾶς ῾Υμεῖς γινώσκετε ὅτι δύο ἔτεκέν μοι ἡ γυνή· (28) καὶ ἐξῆλθεν ὁ εἷς ἀπ᾽ ἐμοῦ, καὶ εἴπατε ὅτι θηριόβρωτος γέγονεν, καὶ οὐκ εἶδον αὐτὸν ἔτι καὶ νῦν· (29) ἐὰν οὖν λάβητε καὶ τοῦτον ἐκ προσώπου μου καὶ συμβῇ αὐτῷ μαλακία ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ κατάξετέ μου τὸ γῆρας μετὰ λύπης εἰς ᾅδου. (30) νῦν οὖν ἐὰν εἰσπορεύωμαι πρὸς τὸν παῖδά σου πατέρα δὲ ἡμῶν καὶ τὸ παιδάριον μὴ ᾖ μεθ᾽ ἡμῶν— ἡ δὲ ψυχὴ αὐτοῦ ἐκκρέμαται ἐκ τῆς τούτου ψυχῆς—, (31) καὶ ἔσται ἐν τῷ ἰδεῖν αὐτὸν μὴ ὂν τὸ παιδάριον μεθ᾽ ἡμῶν τελευτήσει, καὶ κατάξουσιν οἱ παῖδές σου τὸ γῆρας τοῦ παιδός σου πατρὸς δὲ ἡμῶν μετ᾽ ὀδύνης εἰς ᾅδου. (32) ὁ γὰρ παῖς σου ἐκδέδεκται τὸ παιδίον παρὰ τοῦ πατρὸς λέγων ᾿Εὰν μὴ ἀγάγω αὐτὸν πρὸς σὲ καὶ στήσω αὐτὸν ἐναντίον σου, ἡμαρτηκὼς ἔσομαι πρὸς τὸν πατέρα πάσας τὰς ἡμέρας. (33) νῦν οὖν παραμενῶ σοι παῖς ἀντὶ τοῦ παιδίου, οἰκέτης τοῦ κυρίου· τὸ δὲ παιδίον ἀναβήτω μετὰ τῶν ἀδελφῶν. (34) πῶς γὰρ ἀναβήσομαι πρὸς τὸν πατέρα, τοῦ παιδίου μὴ ὄντος μεθ᾽ ἡμῶν; ἵνα μὴ ἴδω τὰ κακά, ἃ εὑρήσει τὸν πατέρα μου.

45

(1) Καὶ οὐκ ἠδύνατο Ιωσηφ ἀνέχεσθαι πάντων τῶν παρεστηκότων αὐτῷ, ἀλλ᾽ εἶπεν ᾿Εξαποστείλατε πάντας ἀπ᾽ ἐμοῦ. καὶ οὐ παρειστήκει οὐδεὶς ἔτι τῷ Ιωσηφ, ἡνίκα ἀνεγνωρίζετο τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ. (2) καὶ ἀφῆκεν φωνὴν μετὰ κλαυθμοῦ· ἤκουσαν δὲ πάντες οἱ Αἰγύπτιοι, καὶ ἀκουστὸν ἐγένετο εἰς τὸν οἶκον Φαραω. (3) εἶπεν δὲ Ιωσηφ πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ᾿Εγώ εἰμι Ιωσηφ· ἔτι ὁ πατήρ μου ζῇ; καὶ οὐκ ἐδύναντο οἱ ἀδελφοὶ ἀποκριθῆναι αὐτῷ· ἐταράχθησαν γάρ. (4) εἶπεν δὲ Ιωσηφ πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ᾿Εγγίσατε πρός με. καὶ ἤγγισαν. καὶ εἶπεν ᾿Εγώ εἰμι Ιωσηφ ὁ ἀδελφὸς ὑμῶν, ὃν ἀπέδοσθε εἰς Αἴγυπτον. (5) νῦν οὖν μὴ λυπεῖσθε μηδὲ σκληρὸν ὑμῖν φανήτω ὅτι ἀπέδοσθέ με ὧδε· εἰς γὰρ ζωὴν ἀπέστειλέν με ὁ θεὸς ἔμπροσθεν ὑμῶν· (6) τοῦτο γὰρ δεύτερον ἔτος λιμὸς ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἔτι λοιπὰ πέντε ἔτη, ἐν οἷς οὐκ ἔσται ἀροτρίασις οὐδὲ ἄμητος· (7) ἀπέστειλεν γάρ με ὁ θεὸς ἔμπροσθεν ὑμῶν, ὑπολείπεσθαι ὑμῶν κατάλειμμα ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ἐκθρέψαι ὑμῶν κατάλειψιν μεγάλην. (8) νῦν οὖν οὐχ ὑμεῖς με ἀπεστάλκατε ὧδε, ἀλλ᾽ ἢ ὁ θεός, καὶ ἐποίησέν με ὡς πατέρα Φαραω καὶ κύριον παντὸς τοῦ οἴκου αὐτοῦ καὶ ἄρχοντα πάσης γῆς Αἰγύπτου. (9) σπεύσαντες οὖν ἀνάβητε πρὸς τὸν πατέρα μου καὶ εἴπατε αὐτῷ Τάδε λέγει ὁ υἱός σου Ιωσηφ ᾿Εποίησέν με ὁ θεὸς κύριον πάσης γῆς Αἰγύπτου· κατάβηθι οὖν πρός με καὶ μὴ μείνῃς· (10) καὶ κατοικήσεις ἐν γῇ Γεσεμ ᾿Αραβίας καὶ ἔσῃ ἐγγύς μου, σὺ καὶ οἱ υἱοί σου καὶ οἱ υἱοὶ τῶν υἱῶν σου, τὰ πρόβατά σου καὶ αἱ βόες σου καὶ ὅσα σοί ἐστιν, (11) καὶ ἐκθρέψω σε ἐκεῖ— ἔτι γὰρ πέντε ἔτη λιμός—, ἵνα μὴ ἐκτριβῇς, σὺ καὶ οἱ υἱοί σου καὶ πάντα τὰ ὑπάρχοντά σου. (12) ἰδοὺ οἱ ὀφθαλμοὶ ὑμῶν βλέπουσιν καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ Βενιαμιν τοῦ ἀδελφοῦ μου ὅτι τὸ στόμα μου τὸ λαλοῦν πρὸς ὑμᾶς. (13) ἀπαγγείλατε οὖν τῷ πατρί μου πᾶσαν τὴν δόξαν μου τὴν ἐν Αἰγύπτῳ καὶ ὅσα εἴδετε, καὶ ταχύναντες καταγάγετε τὸν πατέρα μου ὧδε. (14) καὶ ἐπιπεσὼν ἐπὶ τὸν τράχηλον Βενιαμιν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ ἔκλαυσεν ἐπ᾽ αὐτῷ, καὶ Βενιαμιν ἔκλαυσεν ἐπὶ τῷ τραχήλῳ αὐτοῦ. (15) καὶ καταφιλήσας πάντας τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ἔκλαυσεν ἐπ᾽ αὐτοῖς, καὶ μετὰ ταῦτα ἐλάλησαν οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ πρὸς αὐτόν. (16) Καὶ διεβοήθη ἡ φωνὴ εἰς τὸν οἶκον Φαραω λέγοντες ῞Ηκασιν οἱ ἀδελφοὶ Ιωσηφ. ἐχάρη δὲ Φαραω καὶ ἡ θεραπεία αὐτοῦ. (17) εἶπεν δὲ Φαραω πρὸς Ιωσηφ Εἰπὸν τοῖς ἀδελφοῖς σου Τοῦτο ποιήσατε· γεμίσατε τὰ πορεῖα ὑμῶν καὶ ἀπέλθατε εἰς γῆν Χανααν (18) καὶ παραλαβόντες τὸν πατέρα ὑμῶν καὶ τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν ἥκετε πρός με, καὶ δώσω ὑμῖν πάντων τῶν ἀγαθῶν Αἰγύπτου, καὶ φάγεσθε τὸν μυελὸν τῆς γῆς. (19) σὺ δὲ ἔντειλαι ταῦτα, λαβεῖν αὐτοῖς ἁμάξας ἐκ γῆς Αἰγύπτου τοῖς παιδίοις ὑμῶν καὶ ταῖς γυναιξίν, καὶ ἀναλαβόντες τὸν πατέρα ὑμῶν παραγίνεσθε· (20) καὶ μὴ φείσησθε τοῖς ὀφθαλμοῖς τῶν σκευῶν ὑμῶν, τὰ γὰρ πάντα ἀγαθὰ Αἰγύπτου ὑμῖν ἔσται. (21) ἐποίησαν δὲ οὕτως οἱ υἱοὶ Ισραηλ· ἔδωκεν δὲ Ιωσηφ αὐτοῖς ἁμάξας κατὰ τὰ εἰρημένα ὑπὸ Φαραω τοῦ βασιλέως καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς ἐπισιτισμὸν εἰς τὴν ὁδόν, (22) καὶ πᾶσιν ἔδωκεν δισσὰς στολάς, τῷ δὲ Βενιαμιν ἔδωκεν τριακοσίους χρυσοῦς καὶ πέντε ἐξαλλασσούσας στολάς, (23) καὶ τῷ πατρὶ αὐτοῦ ἀπέστειλεν κατὰ τὰ αὐτὰ καὶ δέκα ὄνους αἴροντας ἀπὸ πάντων τῶν ἀγαθῶν Αἰγύπτου καὶ δέκα ἡμιόνους αἰρούσας ἄρτους τῷ πατρὶ αὐτοῦ εἰς ὁδόν. (24) ἐξαπέστειλεν δὲ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ, καὶ ἐπορεύθησαν· καὶ εἶπεν αὐτοῖς Μὴ ὀργίζεσθε ἐν τῇ ὁδῷ. (25) Καὶ ἀνέβησαν ἐξ Αἰγύπτου καὶ ἦλθον εἰς γῆν Χανααν πρὸς Ιακωβ τὸν πατέρα αὐτῶν (26) καὶ ἀνήγγειλαν αὐτῷ λέγοντες ὅτι ῾Ο υἱός σου Ιωσηφ ζῇ, καὶ αὐτὸς ἄρχει πάσης γῆς Αἰγύπτου. καὶ ἐξέστη ἡ διάνοια Ιακωβ· οὐ γὰρ ἐπίστευσεν αὐτοῖς. (27) ἐλάλησαν δὲ αὐτῷ πάντα τὰ ῥηθέντα ὑπὸ Ιωσηφ, ὅσα εἶπεν αὐτοῖς. ἰδὼν δὲ τὰς ἁμάξας, ἃς ἀπέστειλεν Ιωσηφ ὥστε ἀναλαβεῖν αὐτόν, ἀνεζωπύρησεν τὸ πνεῦμα Ιακωβ τοῦ πατρὸς αὐτῶν. (28) εἶπεν δὲ Ισραηλ Μέγα μοί ἐστιν, εἰ ἔτι Ιωσηφ ὁ υἱός μου ζῇ· πορευθεὶς ὄψομαι αὐτὸν πρὸ τοῦ ἀποθανεῖν με.

46

(1) ᾿Απάρας δὲ Ισραηλ, αὐτὸς καὶ πάντα τὰ αὐτοῦ, ἦλθεν ἐπὶ τὸ φρέαρ τοῦ ὅρκου καὶ ἔθυσεν θυσίαν τῷ θεῷ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Ισαακ. (2) εἶπεν δὲ ὁ θεὸς Ισραηλ ἐν ὁράματι τῆς νυκτὸς εἴπας Ιακωβ, Ιακωβ. ὁ δὲ εἶπεν Τί ἐστιν; (3) λέγων ᾿Εγώ εἰμι ὁ θεὸς τῶν πατέρων σου· μὴ φοβοῦ καταβῆναι εἰς Αἴγυπτον· εἰς γὰρ ἔθνος μέγα ποιήσω σε ἐκεῖ, (4) καὶ ἐγὼ καταβήσομαι μετὰ σοῦ εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἐγὼ ἀναβιβάσω σε εἰς τέλος, καὶ Ιωσηφ ἐπιβαλεῖ τὰς χεῖρας ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμούς σου. (5) ἀνέστη δὲ Ιακωβ ἀπὸ τοῦ φρέατος τοῦ ὅρκου, καὶ ἀνέλαβον οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὸν πατέρα αὐτῶν καὶ τὴν ἀποσκευὴν καὶ τὰς γυναῖκας αὐτῶν ἐπὶ τὰς ἁμάξας, ἃς ἀπέστειλεν Ιωσηφ ἆραι αὐτόν, (6) καὶ ἀναλαβόντες τὰ ὑπάρχοντα αὐτῶν καὶ πᾶσαν τὴν κτῆσιν, ἣν ἐκτήσαντο ἐν γῇ Χανααν, εἰσῆλθον εἰς Αἴγυπτον, Ιακωβ καὶ πᾶν τὸ σπέρμα αὐτοῦ μετ᾽ αὐτοῦ, (7) υἱοὶ καὶ οἱ υἱοὶ τῶν υἱῶν αὐτοῦ μετ᾽ αὐτοῦ, θυγατέρες καὶ θυγατέρες τῶν υἱῶν αὐτοῦ· καὶ πᾶν τὸ σπέρμα αὐτοῦ ἤγαγεν εἰς Αἴγυπτον. (8) Ταῦτα δὲ τὰ ὀνόματα τῶν υἱῶν Ισραηλ τῶν εἰσελθόντων εἰς Αἴγυπτον. Ιακωβ καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ· πρωτότοκος Ιακωβ Ρουβην. (9) υἱοὶ δὲ Ρουβην· Ενωχ καὶ Φαλλους, Ασρων καὶ Χαρμι. (10) υἱοὶ δὲ Συμεων· Ιεμουηλ καὶ Ιαμιν καὶ Αωδ καὶ Ιαχιν καὶ Σααρ καὶ Σαουλ υἱὸς τῆς Χανανίτιδος. (11) υἱοὶ δὲ Λευι· Γηρσων, Κααθ καὶ Μεραρι. (12) υἱοὶ δὲ Ιουδα· Ηρ καὶ Αυναν καὶ Σηλωμ καὶ Φαρες καὶ Ζαρα· ἀπέθανεν δὲ Ηρ καὶ Αυναν ἐν γῇ Χανααν· ἐγένοντο δὲ υἱοὶ Φαρες Ασρων καὶ Ιεμουηλ. (13) υἱοὶ δὲ Ισσαχαρ· Θωλα καὶ Φουα καὶ Ιασουβ καὶ Ζαμβραμ. (14) υἱοὶ δὲ Ζαβουλων· Σερεδ καὶ Αλλων καὶ Αλοηλ. (15) οὗτοι υἱοὶ Λειας, οὓς ἔτεκεν τῷ Ιακωβ ἐν Μεσοποταμίᾳ τῆς Συρίας, καὶ Διναν τὴν θυγατέρα αὐτοῦ· πᾶσαι αἱ ψυχαί, υἱοὶ καὶ θυγατέρες, τριάκοντα τρεῖς.— (16) υἱοὶ δὲ Γαδ· Σαφων καὶ Αγγις καὶ Σαυνις καὶ Θασοβαν καὶ Αηδις καὶ Αροηδις καὶ Αροηλις. (17) υἱοὶ δὲ Ασηρ· Ιεμνα καὶ Ιεσουα καὶ Ιεουλ καὶ Βαρια, καὶ Σαρα ἀδελφὴ αὐτῶν. υἱοὶ δὲ Βαρια· Χοβορ καὶ Μελχιηλ. (18) οὗτοι υἱοὶ Ζελφας, ἣν ἔδωκεν Λαβαν Λεια τῇ θυγατρὶ αὐτοῦ, ἣ ἔτεκεν τούτους τῷ Ιακωβ, δέκα ἓξ ψυχάς.— (19) υἱοὶ δὲ Ραχηλ γυναικὸς Ιακωβ· Ιωσηφ καὶ Βενιαμιν. (20) ἐγένοντο δὲ υἱοὶ Ιωσηφ ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, οὓς ἔτεκεν αὐτῷ Ασεννεθ θυγάτηρ Πετεφρη ἱερέως ῾Ηλίου πόλεως, τὸν Μανασση καὶ τὸν Εφραιμ. ἐγένοντο δὲ υἱοὶ Μανασση, οὓς ἔτεκεν αὐτῷ ἡ παλλακὴ ἡ Σύρα, τὸν Μαχιρ· Μαχιρ δὲ ἐγέννησεν τὸν Γαλααδ. υἱοὶ δὲ Εφραιμ ἀδελφοῦ Μανασση· Σουταλααμ καὶ Τααμ. υἱοὶ δὲ Σουταλααμ· Εδεμ. (21) υἱοὶ δὲ Βενιαμιν· Βαλα καὶ Χοβωρ καὶ Ασβηλ. ἐγένοντο δὲ υἱοὶ Βαλα· Γηρα καὶ Νοεμαν καὶ Αγχις καὶ Ρως καὶ Μαμφιν καὶ Οφιμιν· Γηρα δὲ ἐγέννησεν τὸν Αραδ. (22) οὗτοι υἱοὶ Ραχηλ, οὓς ἔτεκεν τῷ Ιακωβ· πᾶσαι ψυχαὶ δέκα ὀκτώ.— (23) υἱοὶ δὲ Δαν· Ασομ. (24) καὶ υἱοὶ Νεφθαλι· Ασιηλ καὶ Γωυνι καὶ Ισσααρ καὶ Συλλημ. (25) οὗτοι υἱοὶ Βαλλας, ἣν ἔδωκεν Λαβαν Ραχηλ τῇ θυγατρὶ αὐτοῦ, ἣ ἔτεκεν τούτους τῷ Ιακωβ· πᾶσαι ψυχαὶ ἑπτά.— (26) πᾶσαι δὲ ψυχαὶ αἱ εἰσελθοῦσαι μετὰ Ιακωβ εἰς Αἴγυπτον, οἱ ἐξελθόντες ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ, χωρὶς τῶν γυναικῶν υἱῶν Ιακωβ, πᾶσαι ψυχαὶ ἑξήκοντα ἕξ. (27) υἱοὶ δὲ Ιωσηφ οἱ γενόμενοι αὐτῷ ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ψυχαὶ ἐννέα. πᾶσαι ψυχαὶ οἴκου Ιακωβ αἱ εἰσελθοῦσαι εἰς Αἴγυπτον ἑβδομήκοντα πέντε. (28) Τὸν δὲ Ιουδαν ἀπέστειλεν ἔμπροσθεν αὐτοῦ πρὸς Ιωσηφ συναντῆσαι αὐτῷ καθ᾽ ῾Ηρώων πόλιν εἰς γῆν Ραμεσση. (29) ζεύξας δὲ Ιωσηφ τὰ ἅρματα αὐτοῦ ἀνέβη εἰς συνάντησιν Ισραηλ τῷ πατρὶ αὐτοῦ καθ᾽ ῾Ηρώων πόλιν καὶ ὀφθεὶς αὐτῷ ἐπέπεσεν ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ ἔκλαυσεν κλαυθμῷ πλείονι. (30) καὶ εἶπεν Ισραηλ πρὸς Ιωσηφ ᾿Αποθανοῦμαι ἀπὸ τοῦ νῦν, ἐπεὶ ἑώρακα τὸ πρόσωπόν σου· ἔτι γὰρ σὺ ζῇς. (31) εἶπεν δὲ Ιωσηφ πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ᾿Αναβὰς ἀπαγγελῶ τῷ Φαραω καὶ ἐρῶ αὐτῷ Οἱ ἀδελφοί μου καὶ ὁ οἶκος τοῦ πατρός μου, οἳ ἦσαν ἐν γῇ Χανααν, ἥκασιν πρός με· (32) οἱ δὲ ἄνδρες εἰσὶν ποιμένες— ἄνδρες γὰρ κτηνοτρόφοι ἦσαν— καὶ τὰ κτήνη καὶ τοὺς βόας καὶ πάντα τὰ αὐτῶν ἀγειόχασιν. (33) ἐὰν οὖν καλέσῃ ὑμᾶς Φαραω καὶ εἴπῃ ὑμῖν Τί τὸ ἔργον ὑμῶν ἐστιν; (34) ἐρεῖτε ῎Ανδρες κτηνοτρόφοι ἐσμὲν οἱ παῖδές σου ἐκ παιδὸς ἕως τοῦ νῦν, καὶ ἡμεῖς καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν, ἵνα κατοικήσητε ἐν γῇ Γεσεμ ᾿Αραβίᾳ· βδέλυγμα γάρ ἐστιν Αἰγυπτίοις πᾶς ποιμὴν προβάτων.

47

(1) ᾿Ελθὼν δὲ Ιωσηφ ἀπήγγειλεν τῷ Φαραω λέγων ῾Ο πατήρ μου καὶ οἱ ἀδελφοί μου καὶ τὰ κτήνη καὶ οἱ βόες αὐτῶν καὶ πάντα τὰ αὐτῶν ἦλθον ἐκ γῆς Χανααν καὶ ἰδού εἰσιν ἐν γῇ Γεσεμ. (2) ἀπὸ δὲ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ παρέλαβεν πέντε ἄνδρας καὶ ἔστησεν αὐτοὺς ἐναντίον Φαραω. (3) καὶ εἶπεν Φαραω τοῖς ἀδελφοῖς Ιωσηφ Τί τὸ ἔργον ὑμῶν; οἱ δὲ εἶπαν τῷ Φαραω Ποιμένες προβάτων οἱ παῖδές σου, καὶ ἡμεῖς καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν. (4) εἶπαν δὲ τῷ Φαραω Παροικεῖν ἐν τῇ γῇ ἥκαμεν· οὐ γάρ ἐστιν νομὴ τοῖς κτήνεσιν τῶν παίδων σου, ἐνίσχυσεν γὰρ ὁ λιμὸς ἐν γῇ Χανααν· νῦν οὖν κατοικήσομεν οἱ παῖδές σου ἐν γῇ Γεσεμ. (5) εἶπεν δὲ Φαραω τῷ Ιωσφη Κατοικείτωσαν ἐν γῇ Γεσεμ· εἰ δὲ ἐπίστῃ ὅτι εἰσὶν ἐν αὐτοῖς ἄνδρες δυνατοί, κατάστησον αὐτοὺς ἄρχοντας τῶν ἐμῶν κτηνῶν. ῏Ηλθον δὲ εἰς Αἴγυπτον πρὸς Ιωσηφ Ιακωβ καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ, καὶ ἤκουσεν Φαραω βασιλεὺς Αἰγύπτου. καὶ εἶπεν Φαραω πρὸς Ιωσηφ λέγων ῾Ο πατήρ σου καὶ οἱ ἀδελφοί σου ἥκασι πρὸς σέ· (6) ἰδοὺ ἡ γῆ Αἰγύπτου ἐναντίον σού ἐστιν· ἐν τῇ βελτίστῃ γῇ κατοίκισον τὸν πατέρα σου καὶ τοὺς ἀδελφούς σου. (7) εἰσήγαγεν δὲ Ιωσηφ Ιακωβ τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ ἔστησεν αὐτὸν ἐναντίον Φαραω, καὶ εὐλόγησεν Ιακωβ τὸν Φαραω. (8) εἶπεν δὲ Φαραω τῷ Ιακωβ Πόσα ἔτη ἡμερῶν τῆς ζωῆς σου; (9) καὶ εἶπεν Ιακωβ τῷ Φαραω Αἱ ἡμέραι τῶν ἐτῶν τῆς ζωῆς μου, ἃς παροικῶ, ἑκατὸν τριάκοντα ἔτη· μικραὶ καὶ πονηραὶ γεγόνασιν αἱ ἡμέραι τῶν ἐτῶν τῆς ζωῆς μου, οὐκ ἀφίκοντο εἰς τὰς ἡμέρας τῶν ἐτῶν τῆς ζωῆς τῶν πατέρων μου, ἃς ἡμέρας παρῴκησαν. (10) καὶ εὐλογήσας Ιακωβ τὸν Φαραω ἐξῆλθεν ἀπ᾽ αὐτοῦ. (11) καὶ κατῴκισεν Ιωσηφ τὸν πατέρα καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς κατάσχεσιν ἐν γῇ Αἰγύπτου ἐν τῇ βελτίστῃ γῇ ἐν γῇ Ραμεσση, καθὰ προσέταξεν Φαραω. (12) καὶ ἐσιτομέτρει Ιωσηφ τῷ πατρὶ καὶ τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ καὶ παντὶ τῷ οἴκῳ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ σῖτον κατὰ σῶμα. (13) Σῖτος δὲ οὐκ ἦν ἐν πάσῃ τῇ γῇ· ἐνίσχυσεν γὰρ ὁ λιμὸς σφόδρα· ἐξέλιπεν δὲ ἡ γῆ Αἰγύπτου καὶ ἡ γῆ Χανααν ἀπὸ τοῦ λιμοῦ. (14) συνήγαγεν δὲ Ιωσηφ πᾶν τὸ ἀργύριον τὸ εὑρεθὲν ἐν γῇ Αἰγύπτου καὶ ἐν γῇ Χανααν τοῦ σίτου, οὗ ἠγόραζον καὶ ἐσιτομέτρει αὐτοῖς, καὶ εἰσήνεγκεν Ιωσηφ πᾶν τὸ ἀργύριον εἰς τὸν οἶκον Φαραω. (15) καὶ ἐξέλιπεν πᾶν τὸ ἀργύριον ἐκ γῆς Αἰγύπτου καὶ ἐκ γῆς Χανααν. ἦλθον δὲ πάντες οἱ Αἰγύπτιοι πρὸς Ιωσηφ λέγοντες Δὸς ἡμῖν ἄρτους, καὶ ἵνα τί ἀποθνῄσκομεν ἐναντίον σου; ἐκλέλοιπεν γὰρ τὸ ἀργύριον ἡμῶν. (16) εἶπεν δὲ αὐτοῖς Ιωσηφ Φέρετε τὰ κτήνη ὑμῶν, καὶ δώσω ὑμῖν ἄρτους ἀντὶ τῶν κτηνῶν ὑμῶν, εἰ ἐκλέλοιπεν τὸ ἀργύριον. (17) ἤγαγον δὲ τὰ κτήνη πρὸς Ιωσηφ, καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς Ιωσηφ ἄρτους ἀντὶ τῶν ἵππων καὶ ἀντὶ τῶν προβάτων καὶ ἀντὶ τῶν βοῶν καὶ ἀντὶ τῶν ὄνων καὶ ἐξέθρεψεν αὐτοὺς ἐν ἄρτοις ἀντὶ πάντων τῶν κτηνῶν αὐτῶν ἐν τῷ ἐνιαυτῷ ἐκείνῳ.— (18) ἐξῆλθεν δὲ τὸ ἔτος ἐκεῖνο, καὶ ἦλθον πρὸς αὐτὸν ἐν τῷ ἔτει τῷ δευτέρῳ καὶ εἶπαν αὐτῷ Μήποτε ἐκτριβῶμεν ἀπὸ τοῦ κυρίου ἡμῶν· εἰ γὰρ ἐκλέλοιπεν τὸ ἀργύριον καὶ τὰ ὑπάρχοντα καὶ τὰ κτήνη πρὸς σὲ τὸν κύριον, καὶ οὐχ ὑπολείπεται ἡμῖν ἐναντίον τοῦ κυρίου ἡμῶν ἀλλ᾽ ἢ τὸ ἴδιον σῶμα καὶ ἡ γῆ ἡμῶν. (19) ἵνα οὖν μὴ ἀποθάνωμεν ἐναντίον σου καὶ ἡ γῆ ἐρημωθῇ, κτῆσαι ἡμᾶς καὶ τὴν γῆν ἡμῶν ἀντὶ ἄρτων, καὶ ἐσόμεθα ἡμεῖς καὶ ἡ γῆ ἡμῶν παῖδες Φαραω· δὸς σπέρμα, ἵνα σπείρωμεν καὶ ζῶμεν καὶ μὴ ἀποθάνωμεν καὶ ἡ γῆ οὐκ ἐρημωθήσεται. (20) καὶ ἐκτήσατο Ιωσηφ πᾶσαν τὴν γῆν τῶν Αἰγυπτίων τῷ Φαραω· ἀπέδοντο γὰρ οἱ Αἰγύπτιοι τὴν γῆν αὐτῶν τῷ Φαραω, ἐπεκράτησεν γὰρ αὐτῶν ὁ λιμός· καὶ ἐγένετο ἡ γῆ Φαραω, (21) καὶ τὸν λαὸν κατεδουλώσατο αὐτῷ εἰς παῖδας ἀπ᾽ ἄκρων ὁρίων Αἰγύπτου ἕως τῶν ἄκρων, (22) χωρὶς τῆς γῆς τῶν ἱερέων μόνον· οὐκ ἐκτήσατο ταύτην Ιωσηφ, ἐν δόσει γὰρ ἔδωκεν δόμα τοῖς ἱερεῦσιν Φαραω, καὶ ἤσθιον τὴν δόσιν, ἣν ἔδωκεν αὐτοῖς Φαραω· διὰ τοῦτο οὐκ ἀπέδοντο τὴν γῆν αὐτῶν. (23) εἶπεν δὲ Ιωσηφ πᾶσι τοῖς Αἰγυπτίοις ᾿Ιδοὺ κέκτημαι ὑμᾶς καὶ τὴν γῆν ὑμῶν σήμερον τῷ Φαραω· λάβετε ἑαυτοῖς σπέρμα καὶ σπείρατε τὴν γῆν, (24) καὶ ἔσται τὰ γενήματα αὐτῆς δώσετε τὸ πέμπτον μέρος τῷ Φαραω, τὰ δὲ τέσσαρα μέρη ἔσται ὑμῖν αὐτοῖς εἰς σπέρμα τῇ γῇ καὶ εἰς βρῶσιν ὑμῖν καὶ πᾶσιν τοῖς ἐν τοῖς οἴκοις ὑμῶν. (25) καὶ εἶπαν Σέσωκας ἡμᾶς, εὕρομεν χάριν ἐναντίον τοῦ κυρίου ἡμῶν καὶ ἐσόμεθα παῖδες Φαραω. (26) καὶ ἔθετο αὐτοῖς Ιωσηφ εἰς πρόσταγμα ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης ἐπὶ γῆν Αἰγύπτου τῷ Φαραω ἀποπεμπτοῦν, χωρὶς τῆς γῆς τῶν ἱερέων μόνον· οὐκ ἦν τῷ Φαραω. (27) Κατῴκησεν δὲ Ισραηλ ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἐπὶ τῆς γῆς Γεσεμ καὶ ἐκληρονόμησαν ἐπ᾽ αὐτῆς καὶ ηὐξήθησαν καὶ ἐπληθύνθησαν σφόδρα.— (28) ἐπέζησεν δὲ Ιακωβ ἐν γῇ Αἰγύπτῳ δέκα ἑπτὰ ἔτη· ἐγένοντο δὲ αἱ ἡμέραι Ιακωβ ἐνιαυτῶν τῆς ζωῆς αὐτοῦ ἑκατὸν τεσσαράκοντα ἑπτὰ ἔτη. (29) ἤγγισαν δὲ αἱ ἡμέραι Ισραηλ τοῦ ἀποθανεῖν, καὶ ἐκάλεσεν τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ιωσηφ καὶ εἶπεν αὐτῷ Εἰ εὕρηκα χάριν ἐναντίον σου, ὑπόθες τὴν χεῖρά σου ὑπὸ τὸν μηρόν μου καὶ ποιήσεις ἐπ᾽ ἐμὲ ἐλεημοσύνην καὶ ἀλήθειαν τοῦ μή με θάψαι ἐν Αἰγύπτῳ, (30) ἀλλὰ κοιμηθήσομαι μετὰ τῶν πατέρων μου, καὶ ἀρεῖς με ἐξ Αἰγύπτου καὶ θάψεις με ἐν τῷ τάφῳ αὐτῶν. ὁ δὲ εἶπεν ᾿Εγὼ ποιήσω κατὰ τὸ ῥῆμά σου. (31) εἶπεν δέ ῎Ομοσόν μοι. καὶ ὤμοσεν αὐτῷ. καὶ προσεκύνησεν Ισραηλ ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς ῥάβδου αὐτοῦ.

48

(1) ᾿Εγένετο δὲ μετὰ τὰ ῥήματα ταῦτα καὶ ἀπηγγέλη τῷ Ιωσηφ ὅτι ῾Ο πατήρ σου ἐνοχλεῖται. καὶ ἀναλαβὼν τοὺς δύο υἱοὺς αὐτοῦ, τὸν Μανασση καὶ τὸν Εφραιμ, ἦλθεν πρὸς Ιακωβ. (2) ἀπηγγέλη δὲ τῷ Ιακωβ λέγοντες ᾿Ιδοὺ ὁ υἱός σου Ιωσηφ ἔρχεται πρὸς σέ. καὶ ἐνισχύσας Ισραηλ ἐκάθισεν ἐπὶ τὴν κλίνην. (3) καὶ εἶπεν Ιακωβ τῷ Ιωσηφ ῾Ο θεός μου ὤφθη μοι ἐν Λουζα ἐν γῇ Χανααν καὶ εὐλόγησέν με (4) καὶ εἶπέν μοι ᾿Ιδοὺ ἐγὼ αὐξανῶ σε καὶ πληθυνῶ σε καὶ ποιήσω σε εἰς συναγωγὰς ἐθνῶν καὶ δώσω σοι τὴν γῆν ταύτην καὶ τῷ σπέρματί σου μετὰ σὲ εἰς κατάσχεσιν αἰώνιον. (5) νῦν οὖν οἱ δύο υἱοί σου οἱ γενόμενοί σοι ἐν Αἰγύπτῳ πρὸ τοῦ με ἐλθεῖν πρὸς σὲ εἰς Αἴγυπτον ἐμοί εἰσιν, Εφραιμ καὶ Μανασση ὡς Ρουβην καὶ Συμεων ἔσονταί μοι· (6) τὰ δὲ ἔκγονα, ἃ ἐὰν γεννήσῃς μετὰ ταῦτα, σοὶ ἔσονται, ἐπὶ τῷ ὀνόματι τῶν ἀδελφῶν αὐτῶν κληθήσονται ἐν τοῖς ἐκείνων κλήροις. (7) ἐγὼ δὲ ἡνίκα ἠρχόμην ἐκ Μεσοποταμίας τῆς Συρίας, ἀπέθανεν Ραχηλ ἡ μήτηρ σου ἐν γῇ Χανααν ἐγγίζοντός μου κατὰ τὸν ἱππόδρομον χαβραθα τῆς γῆς τοῦ ἐλθεῖν Εφραθα, καὶ κατώρυξα αὐτὴν ἐν τῇ ὁδῷ τοῦ ἱπποδρόμου (αὕτη ἐστὶν Βαιθλεεμ).— (8) ἰδὼν δὲ Ισραηλ τοὺς υἱοὺς Ιωσηφ εἶπεν Τίνες σοι οὗτοι; (9) εἶπεν δὲ Ιωσηφ τῷ πατρὶ αὐτοῦ Υἱοί μού εἰσιν, οὓς ἔδωκέν μοι ὁ θεὸς ἐνταῦθα. καὶ εἶπεν Ιακωβ Προσάγαγέ μοι αὐτούς, ἵνα εὐλογήσω αὐτούς. (10) οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ Ισραηλ ἐβαρυώπησαν ἀπὸ τοῦ γήρους, καὶ οὐκ ἠδύνατο βλέπειν· καὶ ἤγγισεν αὐτοὺς πρὸς αὐτόν, καὶ ἐφίλησεν αὐτοὺς καὶ περιέλαβεν αὐτούς. (11) καὶ εἶπεν Ισραηλ πρὸς Ιωσηφ ᾿Ιδοὺ τοῦ προσώπου σου οὐκ ἐστερήθην, καὶ ἰδοὺ ἔδειξέν μοι ὁ θεὸς καὶ τὸ σπέρμα σου. (12) καὶ ἐξήγαγεν Ιωσηφ αὐτοὺς ἀπὸ τῶν γονάτων αὐτοῦ, καὶ προσεκύνησαν αὐτῷ ἐπὶ πρόσωπον ἐπὶ τῆς γῆς. (13) λαβὼν δὲ Ιωσηφ τοὺς δύο υἱοὺς αὐτοῦ, τόν τε Εφραιμ ἐν τῇ δεξιᾷ ἐξ ἀριστερῶν δὲ Ισραηλ, τὸν δὲ Μανασση ἐν τῇ ἀριστερᾷ ἐκ δεξιῶν δὲ Ισραηλ, ἤγγισεν αὐτοὺς αὐτῷ. (14) ἐκτείνας δὲ Ισραηλ τὴν χεῖρα τὴν δεξιὰν ἐπέβαλεν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν Εφραιμ— οὗτος δὲ ἦν ὁ νεώτερος— καὶ τὴν ἀριστερὰν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν Μανασση, ἐναλλὰξ τὰς χεῖρας. (15) καὶ ηὐλόγησεν αὐτοὺς καὶ εἶπεν ῾Ο θεός, ᾧ εὐηρέστησαν οἱ πατέρες μου ἐναντίον αὐτοῦ Αβρααμ καὶ Ισαακ, ὁ θεὸς ὁ τρέφων με ἐκ νεότητος ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης, (16) ὁ ἄγγελος ὁ ῥυόμενός με ἐκ πάντων τῶν κακῶν εὐλογήσαι τὰ παιδία ταῦτα, καὶ ἐπικληθήσεται ἐν αὐτοῖς τὸ ὄνομά μου καὶ τὸ ὄνομα τῶν πατέρων μου Αβρααμ καὶ Ισαακ, καὶ πληθυνθείησαν εἰς πλῆθος πολὺ ἐπὶ τῆς γῆς. (17) ἰδὼν δὲ Ιωσηφ ὅτι ἐπέβαλεν ὁ πατὴρ τὴν δεξιὰν αὐτοῦ ἐπὶ τὴν κεφαλὴν Εφραιμ, βαρὺ αὐτῷ κατεφάνη, καὶ ἀντελάβετο Ιωσηφ τῆς χειρὸς τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἀφελεῖν αὐτὴν ἀπὸ τῆς κεφαλῆς Εφραιμ ἐπὶ τὴν κεφαλὴν Μανασση. (18) εἶπεν δὲ Ιωσηφ τῷ πατρὶ αὐτοῦ Οὐχ οὕτως, πάτερ· οὗτος γὰρ ὁ πρωτότοκος· ἐπίθες τὴν δεξιάν σου ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. (19) καὶ οὐκ ἠθέλησεν, ἀλλὰ εἶπεν Οἶδα, τέκνον, οἶδα· καὶ οὗτος ἔσται εἰς λαόν, καὶ οὗτος ὑψωθήσεται, ἀλλὰ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ὁ νεώτερος μείζων αὐτοῦ ἔσται, καὶ τὸ σπέρμα αὐτοῦ ἔσται εἰς πλῆθος ἐθνῶν. (20) καὶ εὐλόγησεν αὐτοὺς ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ λέγων ᾿Εν ὑμῖν εὐλογηθήσεται Ισραηλ λέγοντες Ποιήσαι σε ὁ θεὸς ὡς Εφραιμ καὶ ὡς Μανασση· καὶ ἔθηκεν τὸν Εφραιμ ἔμπροσθεν τοῦ Μανασση.— (21) εἶπεν δὲ Ισραηλ τῷ Ιωσηφ ᾿Ιδοὺ ἐγὼ ἀποθνῄσκω, καὶ ἔσται ὁ θεὸς μεθ᾽ ὑμῶν καὶ ἀποστρέψει ὑμᾶς εἰς τὴν γῆν τῶν πατέρων ὑμῶν· (22) ἐγὼ δὲ δίδωμί σοι Σικιμα ἐξαίρετον ὑπὲρ τοὺς ἀδελφούς σου, ἣν ἔλαβον ἐκ χειρὸς Αμορραίων ἐν μαχαίρᾳ μου καὶ τόξῳ.

49

(1) ᾿Εκάλεσεν δὲ Ιακωβ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ εἶπεν Συνάχθητε, ἵνα ἀναγγείλω ὑμῖν, τί ἀπαντήσει ὑμῖν ἐπ᾽ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν· (2) ἀθροίσθητε καὶ ἀκούσατε, υἱοὶ Ιακωβ, ἀκούσατε Ισραηλ τοῦ πατρὸς ὑμῶν. (3) Ρουβην, πρωτότοκός μου σύ, ἰσχύς μου καὶ ἀρχὴ τέκνων μου, σκληρὸς φέρεσθαι καὶ σκληρὸς αὐθάδης. (4) ἐξύβρισας ὡς ὕδωρ, μὴ ἐκζέσῃς· ἀνέβης γὰρ ἐπὶ τὴν κοίτην τοῦ πατρός σου· τότε ἐμίανας τὴν στρωμνήν, οὗ ἀνέβης. (5) Συμεων καὶ Λευι ἀδελφοί· συνετέλεσαν ἀδικίαν ἐξ αἱρέσεως αὐτῶν. (6) εἰς βουλὴν αὐτῶν μὴ ἔλθοι ἡ ψυχή μου, καὶ ἐπὶ τῇ συστάσει αὐτῶν μὴ ἐρείσαι τὰ ἥπατά μου, ὅτι ἐν τῷ θυμῷ αὐτῶν ἀπέκτειναν ἀνθρώπους καὶ ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ αὐτῶν ἐνευροκόπησαν ταῦρον. (7) ἐπικατάρατος ὁ θυμὸς αὐτῶν, ὅτι αὐθάδης, καὶ ἡ μῆνις αὐτῶν, ὅτι ἐσκληρύνθη· διαμεριῶ αὐτοὺς ἐν Ιακωβ καὶ διασπερῶ αὐτοὺς ἐν Ισραηλ. (8) Ιουδα, σὲ αἰνέσαισαν οἱ ἀδελφοί σου· αἱ χεῖρές σου ἐπὶ νώτου τῶν ἐχθρῶν σου· προσκυνήσουσίν σοι οἱ υἱοὶ τοῦ πατρός σου. (9) σκύμνος λέοντος Ιουδα· ἐκ βλαστοῦ, υἱέ μου, ἀνέβης· ἀναπεσὼν ἐκοιμήθης ὡς λέων καὶ ὡς σκύμνος· τίς ἐγερεῖ αὐτόν; (10) οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ Ιουδα καὶ ἡγούμενος ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ, ἕως ἂν ἔλθῃ τὰ ἀποκείμενα αὐτῷ, καὶ αὐτὸς προσδοκία ἐθνῶν. (11) δεσμεύων πρὸς ἄμπελον τὸν πῶλον αὐτοῦ καὶ τῇ ἕλικι τὸν πῶλον τῆς ὄνου αὐτοῦ· πλυνεῖ ἐν οἴνῳ τὴν στολὴν αὐτοῦ καὶ ἐν αἵματι σταφυλῆς τὴν περιβολὴν αὐτοῦ· (12) χαροποὶ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ἀπὸ οἴνου, καὶ λευκοὶ οἱ ὀδόντες αὐτοῦ ἢ γάλα. (13) Ζαβουλων παράλιος κατοικήσει, καὶ αὐτὸς παρ᾽ ὅρμον πλοίων, καὶ παρατενεῖ ἕως Σιδῶνος. (14) Ισσαχαρ τὸ καλὸν ἐπεθύμησεν ἀναπαυόμενος ἀνὰ μέσον τῶν κλήρων· (15) καὶ ἰδὼν τὴν ἀνάπαυσιν ὅτι καλή, καὶ τὴν γῆν ὅτι πίων, ὑπέθηκεν τὸν ὦμον αὐτοῦ εἰς τὸ πονεῖν καὶ ἐγενήθη ἀνὴρ γεωργός. (16) Δαν κρινεῖ τὸν ἑαυτοῦ λαὸν ὡσεὶ καὶ μία φυλὴ ἐν Ισραηλ. (17) καὶ γενηθήτω Δαν ὄφις ἐφ᾽ ὁδοῦ ἐγκαθήμενος ἐπὶ τρίβου, δάκνων πτέρναν ἵππου, καὶ πεσεῖται ὁ ἱππεὺς εἰς τὰ ὀπίσω. (18) τὴν σωτηρίαν περιμένω κυρίου. (19) Γαδ, πειρατήριον πειρατεύσει αὐτόν, αὐτὸς δὲ πειρατεύσει αὐτῶν κατὰ πόδας. (20) Ασηρ, πίων αὐτοῦ ὁ ἄρτος, καὶ αὐτὸς δώσει τρυφὴν ἄρχουσιν. (21) Νεφθαλι στέλεχος ἀνειμένον, ἐπιδιδοὺς ἐν τῷ γενήματι κάλλος. (22) Υἱὸς ηὐξημένος Ιωσηφ, υἱὸς ηὐξημένος ζηλωτός, υἱός μου νεώτατος· πρός με ἀνάστρεψον. (23) εἰς ὃν διαβουλευόμενοι ἐλοιδόρουν, καὶ ἐνεῖχον αὐτῷ κύριοι τοξευμάτων· (24) καὶ συνετρίβη μετὰ κράτους τὰ τόξα αὐτῶν, καὶ ἐξελύθη τὰ νεῦρα βραχιόνων χειρῶν αὐτῶν διὰ χεῖρα δυνάστου Ιακωβ, ἐκεῖθεν ὁ κατισχύσας Ισραηλ· (25) παρὰ θεοῦ τοῦ πατρός σου, καὶ ἐβοήθησέν σοι ὁ θεὸς ὁ ἐμὸς καὶ εὐλόγησέν σε εὐλογίαν οὐρανοῦ ἄνωθεν καὶ εὐλογίαν γῆς ἐχούσης πάντα· ἕνεκεν εὐλογίας μαστῶν καὶ μήτρας, (26) εὐλογίας πατρός σου καὶ μητρός σου· ὑπερίσχυσεν ἐπ᾽ εὐλογίαις ὀρέων μονίμων καὶ ἐπ᾽ εὐλογίαις θινῶν ἀενάων· ἔσονται ἐπὶ κεφαλὴν Ιωσηφ καὶ ἐπὶ κορυφῆς ὧν ἡγήσατο ἀδελφῶν. (27) Βενιαμιν λύκος ἅρπαξ· τὸ πρωινὸν ἔδεται ἔτι καὶ εἰς τὸ ἑσπέρας διαδώσει τροφήν. (28) Πάντες οὗτοι υἱοὶ Ιακωβ δώδεκα, καὶ ταῦτα ἐλάλησεν αὐτοῖς ὁ πατὴρ αὐτῶν καὶ εὐλόγησεν αὐτούς, ἕκαστον κατὰ τὴν εὐλογίαν αὐτοῦ εὐλόγησεν αὐτούς. (29) καὶ εἶπεν αὐτοῖς ᾿Εγὼ προστίθεμαι πρὸς τὸν ἐμὸν λαόν· θάψατέ με μετὰ τῶν πατέρων μου ἐν τῷ σπηλαίῳ, ὅ ἐστιν ἐν τῷ ἀγρῷ Εφρων τοῦ Χετταίου, (30) ἐν τῷ σπηλαίῳ τῷ διπλῷ τῷ ἀπέναντι Μαμβρη ἐν τῇ γῇ Χανααν, ὃ ἐκτήσατο Αβρααμ τὸ σπήλαιον παρὰ Εφρων τοῦ Χετταίου ἐν κτήσει μνημείου· (31) ἐκεῖ ἔθαψαν Αβρααμ καὶ Σαρραν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, ἐκεῖ ἔθαψαν Ισαακ καὶ Ρεβεκκαν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ ἐκεῖ ἔθαψα Λειαν (32) ἐν κτήσει τοῦ ἀγροῦ καὶ τοῦ σπηλαίου τοῦ ὄντος ἐν αὐτῷ παρὰ τῶν υἱῶν Χετ. (33) καὶ κατέπαυσεν Ιακωβ ἐπιτάσσων τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ καὶ ἐξάρας τοὺς πόδας αὐτοῦ ἐπὶ τὴν κλίνην ἐξέλιπεν καὶ προσετέθη πρὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ.

50

(1) Καὶ ἐπιπεσὼν Ιωσηφ ἐπὶ τὸ πρόσωπον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἔκλαυσεν ἐπ᾽ αὐτὸν καὶ ἐφίλησεν αὐτόν. (2) καὶ προσέταξεν Ιωσηφ τοῖς παισὶν αὐτοῦ τοῖς ἐνταφιασταῖς ἐνταφιάσαι τὸν πατέρα αὐτοῦ, καὶ ἐνεταφίασαν οἱ ἐνταφιασταὶ τὸν Ισραηλ. (3) καὶ ἐπλήρωσαν αὐτοῦ τεσσαράκοντα ἡμέρας· οὕτως γὰρ καταριθμοῦνται αἱ ἡμέραι τῆς ταφῆς. καὶ ἐπένθησεν αὐτὸν Αἴγυπτος ἑβδομήκοντα ἡμέρας. (4) ᾿Επειδὴ δὲ παρῆλθον αἱ ἡμέραι τοῦ πένθους, ἐλάλησεν Ιωσηφ πρὸς τοὺς δυνάστας Φαραω λέγων Εἰ εὗρον χάριν ἐναντίον ὑμῶν, λαλήσατε περὶ ἐμοῦ εἰς τὰ ὦτα Φαραω λέγοντες (5) ῾Ο πατήρ μου ὥρκισέν με λέγων ᾿Εν τῷ μνημείῳ, ᾧ ὤρυξα ἐμαυτῷ ἐν γῇ Χανααν, ἐκεῖ με θάψεις· νῦν οὖν ἀναβὰς θάψω τὸν πατέρα μου καὶ ἐπανελεύσομαι. (6) καὶ εἶπεν Φαραω ᾿Ανάβηθι, θάψον τὸν πατέρα σου, καθάπερ ὥρκισέν σε. (7) καὶ ἀνέβη Ιωσηφ θάψαι τὸν πατέρα αὐτοῦ, καὶ συνανέβησαν μετ᾽ αὐτοῦ πάντες οἱ παῖδες Φαραω καὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ οἴκου αὐτοῦ καὶ πάντες οἱ πρεσβύτεροι τῆς γῆς Αἰγύπτου (8) καὶ πᾶσα ἡ πανοικία Ιωσηφ καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ καὶ πᾶσα ἡ οἰκία ἡ πατρικὴ αὐτοῦ, καὶ τὴν συγγένειαν καὶ τὰ πρόβατα καὶ τοὺς βόας ὑπελίποντο ἐν γῇ Γεσεμ. (9) καὶ συνανέβησαν μετ᾽ αὐτοῦ καὶ ἅρματα καὶ ἱππεῖς, καὶ ἐγένετο ἡ παρεμβολὴ μεγάλη σφόδρα. (10) καὶ παρεγένοντο ἐφ᾽ ἅλωνα Αταδ, ὅ ἐστιν πέραν τοῦ Ιορδάνου, καὶ ἐκόψαντο αὐτὸν κοπετὸν μέγαν καὶ ἰσχυρὸν σφόδρα· καὶ ἐποίησεν τὸ πένθος τῷ πατρὶ αὐτοῦ ἑπτὰ ἡμέρας. (11) καὶ εἶδον οἱ κάτοικοι τῆς γῆς Χανααν τὸ πένθος ἐν ἅλωνι Αταδ καὶ εἶπαν Πένθος μέγα τοῦτό ἐστιν τοῖς Αἰγυπτίοις· διὰ τοῦτο ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Πένθος Αἰγύπτου, ὅ ἐστιν πέραν τοῦ Ιορδάνου. (12) καὶ ἐποίησαν αὐτῷ οὕτως οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καὶ ἔθαψαν αὐτὸν ἐκεῖ. (13) καὶ ἀνέλαβον αὐτὸν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ εἰς γῆν Χανααν καὶ ἔθαψαν αὐτὸν εἰς τὸ σπήλαιον τὸ διπλοῦν, ὃ ἐκτήσατο Αβρααμ τὸ σπήλαιον ἐν κτήσει μνημείου παρὰ Εφρων τοῦ Χετταίου κατέναντι Μαμβρη. (14) καὶ ἀπέστρεψεν Ιωσηφ εἰς Αἴγυπτον, αὐτὸς καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ καὶ οἱ συναναβάντες θάψαι τὸν πατέρα αὐτοῦ. (15) ᾿Ιδόντες δὲ οἱ ἀδελφοὶ Ιωσηφ ὅτι τέθνηκεν ὁ πατὴρ αὐτῶν, εἶπαν Μήποτε μνησικακήσῃ ἡμῖν Ιωσηφ καὶ ἀνταπόδομα ἀνταποδῷ ἡμῖν πάντα τὰ κακά, ἃ ἐνεδειξάμεθα αὐτῷ. (16) καὶ παρεγένοντο πρὸς Ιωσηφ λέγοντες ῾Ο πατήρ σου ὥρκισεν πρὸ τοῦ τελευτῆσαι αὐτὸν λέγων (17) Οὕτως εἴπατε Ιωσηφ ῎Αφες αὐτοῖς τὴν ἀδικίαν καὶ τὴν ἁμαρτίαν αὐτῶν, ὅτι πονηρά σοι ἐνεδείξαντο· καὶ νῦν δέξαι τὴν ἀδικίαν τῶν θεραπόντων τοῦ θεοῦ τοῦ πατρός σου. καὶ ἔκλαυσεν Ιωσηφ λαλούντων αὐτῶν πρὸς αὐτόν. (18) καὶ ἐλθόντες πρὸς αὐτὸν εἶπαν Οἵδε ἡμεῖς σοι οἰκέται. (19) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ιωσηφ Μὴ φοβεῖσθε· τοῦ γὰρ θεοῦ εἰμι ἐγώ. (20) ὑμεῖς ἐβουλεύσασθε κατ᾽ ἐμοῦ εἰς πονηρά, ὁ δὲ θεὸς ἐβουλεύσατο περὶ ἐμοῦ εἰς ἀγαθά, ὅπως ἂν γενηθῇ ὡς σήμερον, ἵνα διατραφῇ λαὸς πολύς. (21) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Μὴ φοβεῖσθε· ἐγὼ διαθρέψω ὑμᾶς καὶ τὰς οἰκίας ὑμῶν. καὶ παρεκάλεσεν αὐτοὺς καὶ ἐλάλησεν αὐτῶν εἰς τὴν καρδίαν. (22) Καὶ κατῴκησεν Ιωσηφ ἐν Αἰγύπτῳ, αὐτὸς καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ καὶ πᾶσα ἡ πανοικία τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. καὶ ἔζησεν Ιωσηφ ἔτη ἑκατὸν δέκα. (23) καὶ εἶδεν Ιωσηφ Εφραιμ παιδία ἕως τρίτης γενεᾶς, καὶ υἱοὶ Μαχιρ τοῦ υἱοῦ Μανασση ἐτέχθησαν ἐπὶ μηρῶν Ιωσηφ. (24) καὶ εἶπεν Ιωσηφ τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ λέγων ᾿Εγὼ ἀποθνῄσκω· ἐπισκοπῇ δὲ ἐπισκέψεται ὑμᾶς ὁ θεὸς καὶ ἀνάξει ὑμᾶς ἐκ τῆς γῆς ταύτης εἰς τὴν γῆν, ἣν ὤμοσεν ὁ θεὸς τοῖς πατράσιν ἡμῶν Αβρααμ καὶ Ισαακ καὶ Ιακωβ. (25) καὶ ὥρκισεν Ιωσηφ τοὺς υἱοὺς Ισραηλ λέγων ᾿Εν τῇ ἐπισκοπῇ, ᾗ ἐπισκέψεται ὑμᾶς ὁ θεός, καὶ συνανοίσετε τὰ ὀστᾶ μου ἐντεῦθεν μεθ᾽ ὑμῶν. (26) καὶ ἐτελεύτησεν Ιωσηφ ἐτῶν ἑκατὸν δέκα· καὶ ἔθαψαν αὐτὸν καὶ ἔθηκαν ἐν τῇ σορῷ ἐν Αἰγύπτῳ.

Exodus

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40

1

(1) Ταῦτα τὰ ὀνόµατα τῶν υἱῶν Ισραηλ τῶν εἰσπεπορευµένων εἰς Αἴγυπτον ἅµα Ιακωβ τῷ πατρὶ αὐτῶν — ἕκαστος πανοικίᾳ αὐτῶν εἰσήλθοσαν — (2) Ρουβην, Συµεων, Λευι, Ιουδας, (3) Ισσαχαρ, Ζαβουλων καὶ Βενιαµιν, (4) Δαν καὶ Νεφθαλι, Γαδ καὶ Ασηρ. (5) Ιωσηφ δὲ ἦν ἐν Αἰγύπτῳ. ἦσαν δὲ πᾶσαι ψυχαὶ ἐξ Ιακωβ πέντε καὶ ἑβδοµήκοντα. (6) ἐτελεύτησεν δὲ Ιωσηφ καὶ πάντες οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ καὶ πᾶσα ἡ γενεὰ ἐκείνη. (7) οἱ δὲ υἱοὶ Ισραηλ ηὐξήθησαν καὶ ἐπληθύνθησαν καὶ χυδαῖοι ἐγένοντο καὶ κατίσχυον σφόδρα σφόδρα, ἐπλήθυνεν δὲ ἡ γῆ αὐτούς. (8) Ἀνέστη δὲ βασιλεὺς ἕτερος ἐπ’ Αἴγυπτον, ὃς οὐκ ᾔδει τὸν Ιωσηφ. (9) εἶπεν δὲ τῷ ἔθνει αὐτοῦ Ἰδοὺ τὸ γένος τῶν υἱῶν Ισραηλ µέγα πλῆθος καὶ ἰσχύει ὑπὲρ ἡµᾶς· (10) δεῦτε οὖν κατασοφισώµεθα αὐτούς, µήποτε πληθυνθῇ καί, ἡνίκα ἂν συµβῇ ἡµῖν πόλεµος, προστεθήσονται καὶ οὗτοι πρὸς τοὺς ὑπεναντίους καὶ ἐκπολεµήσαντες ἡµᾶς ἐξελεύσονται ἐκ τῆς γῆς. (11) καὶ ἐπέστησεν αὐτοῖς ἐπιστάτας τῶν ἔργων, ἵνα κακώσωσιν αὐτοὺς ἐν τοῖς ἔργοις· καὶ ᾠκοδόµησαν πόλεις ὀχυρὰς τῷ Φαραω, τήν τε Πιθωµ καὶ Ραµεσση καὶ Ων, ἥ ἐστιν Ἡλίου πόλις. (12) καθότι δὲ αὐτοὺς ἐταπείνουν, τοσούτῳ πλείους ἐγίνοντο καὶ ἴσχυον σφόδρα σφόδρα· καὶ ἐβδελύσσοντο οἱ Αἰγύπτιοι ἀπὸ τῶν υἱῶν Ισραηλ. (13) καὶ κατεδυνάστευον οἱ Αἰγύπτιοι τοὺς υἱοὺς Ισραηλ βίᾳ (14) καὶ κατωδύνων αὐτῶν τὴν ζωὴν ἐν τοῖς ἔργοις τοῖς σκληροῖς, τῷ πηλῷ καὶ τῇ πλινθείᾳ καὶ πᾶσι τοῖς ἔργοις τοῖς ἐν τοῖς πεδίοις, κατὰ πάντα τὰ ἔργα, ὧν κατεδουλοῦντο αὐτοὺς µετὰ βίας. (15) Καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῶν Αἰγυπτίων ταῖς µαίαις τῶν Εβραίων, τῇ µιᾷ αὐτῶν, ᾗ ὄνοµα Σεπφωρα, καὶ τὸ ὄνοµα τῆς δευτέρας Φουα, (16) καὶ εἶπεν Ὅταν µαιοῦσθε τὰς Εβραίας καὶ ὦσιν πρὸς τῷ τίκτειν, ἐὰν µὲν ἄρσεν ᾖ, ἀποκτείνατε αὐτό, ἐὰν δὲ θῆλυ, περιποιεῖσθε αὐτό. (17) ἐφοβήθησαν δὲ αἱ µαῖαι τὸν θεὸν καὶ οὐκ ἐποίησαν καθότι συνέταξεν αὐταῖς ὁ βασιλεὺς Αἰγύπτου, καὶ ἐζωογόνουν τὰ ἄρσενα. (18) ἐκάλεσεν δὲ ὁ βασιλεὺς Αἰγύπτου τὰς µαίας καὶ εἶπεν αὐταῖς Τί ὅτι ἐποιήσατε τὸ πρᾶγµα τοῦτο καὶ ἐζωογονεῖτε τὰ ἄρσενα; (19) εἶπαν δὲ αἱ µαῖαι τῷ Φαραω Οὐχ ὡς γυναῖκες Αἰγύπτου αἱ Εβραῖαι, τίκτουσιν γὰρ πρὶν ἢ εἰσελθεῖν πρὸς αὐτὰς τὰς µαίας· καὶ ἔτικτον. (20) εὖ δὲ ἐποίει ὁ θεὸς ταῖς µαίαις, καὶ ἐπλήθυνεν ὁ λαὸς καὶ ἴσχυεν σφόδρα. (21) ἐπειδὴ ἐφοβοῦντο αἱ µαῖαι τὸν θεόν, ἐποίησαν ἑαυταῖς οἰκίας. — (22) συνέταξεν δὲ Φαραω παντὶ τῷ λαῷ αὐτοῦ λέγων Πᾶν ἄρσεν, ὃ ἐὰν τεχθῇ τοῖς Εβραίοις, εἰς τὸν ποταµὸν ῥίψατε· καὶ πᾶν θῆλυ, ζωογονεῖτε αὐτό.

2

(1) Ἦν δέ τις ἐκ τῆς φυλῆς Λευι, ὃς ἔλαβεν τῶν θυγατέρων Λευι καὶ ἔσχεν αὐτήν. (2) καὶ ἐν γαστρὶ ἔλαβεν καὶ ἔτεκεν ἄρσεν· ἰδόντες δὲ αὐτὸ ἀστεῖον ἐσκέπασαν αὐτὸ µῆνας τρεῖς. (3) ἐπεὶ δὲ οὐκ ἠδύναντο αὐτὸ ἔτι κρύπτειν, ἔλαβεν αὐτῷ ἡ µήτηρ αὐτοῦ θῖβιν καὶ κατέχρισεν αὐτὴν ἀσφαλτοπίσσῃ καὶ ἐνέβαλεν τὸ παιδίον εἰς αὐτὴν καὶ ἔθηκεν αὐτὴν εἰς τὸ ἕλος παρὰ τὸν ποταµόν. (4) καὶ κατεσκόπευεν ἡ ἀδελφὴ αὐτοῦ µακρόθεν µαθεῖν, τί τὸ ἀποβησόµενον αὐτῷ. (5) κατέβη δὲ ἡ θυγάτηρ Φαραω λούσασθαι ἐπὶ τὸν ποταµόν, καὶ αἱ ἅβραι αὐτῆς παρεπορεύοντο παρὰ τὸν ποταµόν· καὶ ἰδοῦσα τὴν θῖβιν ἐν τῷ ἕλει ἀποστείλασα τὴν ἅβραν ἀνείλατο αὐτήν. (6) ἀνοίξασα δὲ ὁρᾷ παιδίον κλαῖον ἐν τῇ θίβει, καὶ ἐφείσατο αὐτοῦ ἡ θυγάτηρ Φαραω καὶ ἔφη Ἀπὸ τῶν παιδίων τῶν Εβραίων τοῦτο. (7) καὶ εἶπεν ἡ ἀδελφὴ αὐτοῦ τῇ θυγατρὶ Φαραω Θέλεις καλέσω σοι γυναῖκα τροφεύουσαν ἐκ τῶν Εβραίων καὶ θηλάσει σοι τὸ παιδίον; (8) ἡ δὲ εἶπεν αὐτῇ ἡ θυγάτηρ Φαραω Πορεύου. ἐλθοῦσα δὲ ἡ νεᾶνις ἐκάλεσεν τὴν µητέρα τοῦ παιδίου. (9) εἶπεν δὲ πρὸς αὐτὴν ἡ θυγάτηρ Φαραω Διατήρησόν µοι τὸ παιδίον τοῦτο καὶ θήλασόν µοι αὐτό, ἐγὼ δὲ δώσω σοι τὸν µισθόν. ἔλαβεν δὲ ἡ γυνὴ τὸ παιδίον καὶ ἐθήλαζεν αὐτό. (10) ἁδρυνθέντος δὲ τοῦ παιδίου εἰσήγαγεν αὐτὸ πρὸς τὴν θυγατέρα Φαραω, καὶ ἐγενήθη αὐτῇ εἰς υἱόν· ἐπωνόµασεν δὲ τὸ ὄνοµα αὐτοῦ Μωυσῆν λέγουσα Ἐκ τοῦ ὕδατος αὐτὸν ἀνειλόµην. (11) Ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς ἡµέραις ταῖς πολλαῖς ἐκείναις µέγας γενόµενος Μωυσῆς ἐξῆλθεν πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ τοὺς υἱοὺς Ισραηλ. κατανοήσας δὲ τὸν πόνον αὐτῶν ὁρᾷ ἄνθρωπον Αἰγύπτιον τύπτοντά τινα Εβραῖον τῶν ἑαυτοῦ ἀδελφῶν τῶν υἱῶν Ισραηλ· (12) περιβλεψάµενος δὲ ὧδε καὶ ὧδε οὐχ ὁρᾷ οὐδένα καὶ πατάξας τὸν Αἰγύπτιον ἔκρυψεν αὐτὸν ἐν τῇ ἄµµῳ. (13) ἐξελθὼν δὲ τῇ ἡµέρᾳ τῇ δευτέρᾳ ὁρᾷ δύο ἄνδρας Εβραίους διαπληκτιζοµένους καὶ λέγει τῷ ἀδικοῦντι Διὰ τί σὺ τύπτεις τὸν πλησίον; (14) ὁ δὲ εἶπεν Τίς σε κατέστησεν ἄρχοντα καὶ δικαστὴν ἐφ’ ἡµῶν; µὴ ἀνελεῖν µε σὺ θέλεις, ὃν τρόπον ἀνεῖλες ἐχθὲς τὸν Αἰγύπτιον; ἐφοβήθη δὲ Μωυσῆς καὶ εἶπεν Εἰ οὕτως ἐµφανὲς γέγονεν τὸ ῥῆµα τοῦτο; (15) ἤκουσεν δὲ Φαραω τὸ ῥῆµα τοῦτο καὶ ἐζήτει ἀνελεῖν Μωυσῆν· ἀνεχώρησεν δὲ Μωυσῆς ἀπὸ προσώπου Φαραω καὶ ᾤκησεν ἐν γῇ Μαδιαµ· ἐλθὼν δὲ εἰς γῆν Μαδιαµ ἐκάθισεν ἐπὶ τοῦ φρέατος. (16) τῷ δὲ ἱερεῖ Μαδιαµ ἦσαν ἑπτὰ θυγατέρες ποιµαίνουσαι τὰ πρόβατα τοῦ πατρὸς αὐτῶν Ιοθορ· παραγενόµεναι δὲ ἤντλουν, ἕως ἔπλησαν τὰς δεξαµενὰς ποτίσαι τὰ πρόβατα τοῦ πατρὸς αὐτῶν Ιοθορ. (17) παραγενόµενοι δὲ οἱ ποιµένες ἐξέβαλον αὐτάς· ἀναστὰς δὲ Μωυσῆς ἐρρύσατο αὐτὰς καὶ ἤντλησεν αὐταῖς καὶ ἐπότισεν τὰ πρόβατα αὐτῶν. (18) παρεγένοντο δὲ πρὸς Ραγουηλ τὸν πατέρα αὐτῶν· ὁ δὲ εἶπεν αὐταῖς Τί ὅτι ἐταχύνατε τοῦ παραγενέσθαι σήµερον; (19) αἱ δὲ εἶπαν Ἄνθρωπος Αἰγύπτιος ἐρρύσατο ἡµᾶς ἀπὸ τῶν ποιµένων καὶ ἤντλησεν ἡµῖν καὶ ἐπότισεν τὰ πρόβατα ἡµῶν. (20) ὁ δὲ εἶπεν ταῖς θυγατράσιν αὐτοῦ Καὶ ποῦ ἐστι; καὶ ἵνα τί οὕτως καταλελοίπατε τὸν ἄνθρωπον; καλέσατε οὖν αὐτόν, ὅπως φάγῃ ἄρτον. (21) κατῳκίσθη δὲ Μωυσῆς παρὰ τῷ ἀνθρώπῳ, καὶ ἐξέδοτο Σεπφωραν τὴν θυγατέρα αὐτοῦ Μωυσῇ γυναῖκα. (22) ἐν γαστρὶ δὲ λαβοῦσα ἡ γυνὴ ἔτεκεν υἱόν, καὶ ἐπωνόµασεν Μωυσῆς τὸ ὄνοµα αὐτοῦ Γηρσαµ λέγων ὅτι Πάροικός εἰµι ἐν γῇ ἀλλοτρίᾳ. (23) Μετὰ δὲ τὰς ἡµέρας τὰς πολλὰς ἐκείνας ἐτελεύτησεν ὁ βασιλεὺς Αἰγύπτου. καὶ κατεστέναξαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἀπὸ τῶν ἔργων καὶ ἀνεβόησαν, καὶ ἀνέβη ἡ βοὴ αὐτῶν πρὸς τὸν θεὸν ἀπὸ τῶν ἔργων. (24) καὶ εἰσήκουσεν ὁ θεὸς τὸν στεναγµὸν αὐτῶν, καὶ ἐµνήσθη ὁ θεὸς τῆς διαθήκης αὐτοῦ τῆς πρὸς Αβρααµ καὶ Ισαακ καὶ Ιακωβ. (25) καὶ ἐπεῖδεν ὁ θεὸς τοὺς υἱοὺς Ισραηλ καὶ ἐγνώσθη αὐτοῖς.

3

(1) Καὶ Μωυσῆς ἦν ποιµαίνων τὰ πρόβατα Ιοθορ τοῦ γαµβροῦ αὐτοῦ τοῦ ἱερέως Μαδιαµ καὶ ἤγαγεν τὰ πρόβατα ὑπὸ τὴν ἔρηµον καὶ ἦλθεν εἰς τὸ ὄρος Χωρηβ. (2) ὤφθη δὲ αὐτῷ ἄγγελος κυρίου ἐν φλογὶ πυρὸς ἐκ τοῦ βάτου, καὶ ὁρᾷ ὅτι ὁ βάτος καίεται πυρί, ὁ δὲ βάτος οὐ κατεκαίετο. (3) εἶπεν δὲ Μωυσῆς Παρελθὼν ὄψοµαι τὸ ὅραµα τὸ µέγα τοῦτο, τί ὅτι οὐ κατακαίεται ὁ βάτος. (4) ὡς δὲ εἶδεν κύριος ὅτι προσάγει ἰδεῖν, ἐκάλεσεν αὐτὸν κύριος ἐκ τοῦ βάτου λέγων Μωυσῆ, Μωυσῆ. ὁ δὲ εἶπεν Τί ἐστιν; (5) καὶ εἶπεν Μὴ ἐγγίσῃς ὧδε· λῦσαι τὸ ὑπόδηµα ἐκ τῶν ποδῶν σου· ὁ γὰρ τόπος, ἐν ᾧ σὺ ἕστηκας, γῆ ἁγία ἐστίν. (6) καὶ εἶπεν αὐτῷ Ἐγώ εἰµι ὁ θεὸς τοῦ πατρός σου, θεὸς Αβρααµ καὶ θεὸς Ισαακ καὶ θεὸς Ιακωβ. ἀπέστρεψεν δὲ Μωυσῆς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ· εὐλαβεῖτο γὰρ κατεµβλέψαι ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. (7) εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἰδὼν εἶδον τὴν κάκωσιν τοῦ λαοῦ µου τοῦ ἐν Αἰγύπτῳ καὶ τῆς κραυγῆς αὐτῶν ἀκήκοα ἀπὸ τῶν ἐργοδιωκτῶν· οἶδα γὰρ τὴν ὀδύνην αὐτῶν· (8) καὶ κατέβην ἐξελέσθαι αὐτοὺς ἐκ χειρὸς Αἰγυπτίων καὶ ἐξαγαγεῖν αὐτοὺς ἐκ τῆς γῆς ἐκείνης καὶ εἰσαγαγεῖν αὐτοὺς εἰς γῆν ἀγαθὴν καὶ πολλήν, εἰς γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι, εἰς τὸν τόπον τῶν Χαναναίων καὶ Χετταίων καὶ Αµορραίων καὶ Φερεζαίων καὶ Γεργεσαίων καὶ Ευαίων καὶ Ιεβουσαίων. (9) καὶ νῦν ἰδοὺ κραυγὴ τῶν υἱῶν Ισραηλ ἥκει πρός µε, κἀγὼ ἑώρακα τὸν θλιµµόν, ὃν οἱ Αἰγύπτιοι θλίβουσιν αὐτούς. (10) καὶ νῦν δεῦρο ἀποστείλω σε πρὸς Φαραω βασιλέα Αἰγύπτου, καὶ ἐξάξεις τὸν λαόν µου τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐκ γῆς Αἰγύπτου. — (11) καὶ εἶπεν Μωυσῆς πρὸς τὸν θεόν Τίς εἰµι, ὅτι πορεύσοµαι πρὸς Φαραω βασιλέα Αἰγύπτου, καὶ ὅτι ἐξάξω τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐκ γῆς Αἰγύπτου; (12) εἶπεν δὲ ὁ θεὸς Μωυσεῖ λέγων ὅτι Ἔσοµαι µετὰ σοῦ, καὶ τοῦτό σοι τὸ σηµεῖον ὅτι ἐγώ σε ἐξαποστέλλω· ἐν τῷ ἐξαγαγεῖν σε τὸν λαόν µου ἐξ Αἰγύπτου καὶ λατρεύσετε τῷ θεῷ ἐν τῷ ὄρει τούτῳ. (13) καὶ εἶπεν Μωυσῆς πρὸς τὸν θεόν Ἰδοὺ ἐγὼ ἐλεύσοµαι πρὸς τοὺς υἱοὺς Ισραηλ καὶ ἐρῶ πρὸς αὐτούς Ὁ θεὸς τῶν πατέρων ὑµῶν ἀπέσταλκέν µε πρὸς ὑµᾶς, ἐρωτήσουσίν µε Τί ὄνοµα αὐτῷ; τί ἐρῶ πρὸς αὐτούς; (14) καὶ εἶπεν ὁ θεὸς πρὸς Μωυσῆν Ἐγώ εἰµι ὁ ὤν· καὶ εἶπεν Οὕτως ἐρεῖς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ Ὁ ὢν ἀπέσταλκέν µε πρὸς ὑµᾶς. (15) καὶ εἶπεν ὁ θεὸς πάλιν πρὸς Μωυσῆν Οὕτως ἐρεῖς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ Κύριος ὁ θεὸς τῶν πατέρων ὑµῶν, θεὸς Αβρααµ καὶ θεὸς Ισαακ καὶ θεὸς Ιακωβ, ἀπέσταλκέν µε πρὸς ὑµᾶς· τοῦτό µού ἐστιν ὄνοµα αἰώνιον καὶ µνηµόσυνον γενεῶν γενεαῖς. (16) ἐλθὼν οὖν συνάγαγε τὴν γερουσίαν τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Κύριος ὁ θεὸς τῶν πατέρων ὑµῶν ὦπταί µοι, θεὸς Αβρααµ καὶ θεὸς Ισαακ καὶ θεὸς Ιακωβ, λέγων Ἐπισκοπῇ ἐπέσκεµµαι ὑµᾶς καὶ ὅσα συµβέβηκεν ὑµῖν ἐν Αἰγύπτῳ, (17) καὶ εἶπον Ἀναβιβάσω ὑµᾶς ἐκ τῆς κακώσεως τῶν Αἰγυπτίων εἰς τὴν γῆν τῶν Χαναναίων καὶ Χετταίων καὶ Αµορραίων καὶ Φερεζαίων καὶ Γεργεσαίων καὶ Ευαίων καὶ Ιεβουσαίων, εἰς γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι. (18) καὶ εἰσακούσονταί σου τῆς φωνῆς· καὶ εἰσελεύσῃ σὺ καὶ ἡ γερουσία Ισραηλ πρὸς Φαραω βασιλέα Αἰγύπτου καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτόν Ὁ θεὸς τῶν Εβραίων προσκέκληται ἡµᾶς· πορευσώµεθα οὖν ὁδὸν τριῶν ἡµερῶν εἰς τὴν ἔρηµον, ἵνα θύσωµεν τῷ θεῷ ἡµῶν. (19) ἐγὼ δὲ οἶδα ὅτι οὐ προήσεται ὑµᾶς Φαραω βασιλεὺς Αἰγύπτου πορευθῆναι, ἐὰν µὴ µετὰ χειρὸς κραταιᾶς. (20) καὶ ἐκτείνας τὴν χεῖρα πατάξω τοὺς Αἰγυπτίους ἐν πᾶσι τοῖς θαυµασίοις µου, οἷς ποιήσω ἐν αὐτοῖς, καὶ µετὰ ταῦτα ἐξαποστελεῖ ὑµᾶς. (21) καὶ δώσω χάριν τῷ λαῷ τούτῳ ἐναντίον τῶν Αἰγυπτίων· ὅταν δὲ ἀποτρέχητε, οὐκ ἀπελεύσεσθε κενοί· (22) Αἰτήσει γυνὴ παρὰ γείτονος καὶ συσκήνου αὐτῆς σκεύη ἀργυρᾶ καὶ χρυσᾶ καὶ ἱµατισµόν, καὶ ἐπιθήσετε ἐπὶ τοὺς υἱοὺς ὑµῶν καὶ ἐπὶ τὰς θυγατέρας ὑµῶν καὶ σκυλεύσετε τοὺς Αἰγυπτίους. —

4

(1)Ἀπεκρίθη δὲ Μωυσῆς καὶ εἶπεν Ἐὰν οὖν µὴ πιστεύσωσίν µοι µηδὲ εἰσακούσωσιν τῆς φωνῆς µου, ἐροῦσιν γὰρ ὅτι Οὐκ ὦπταί σοι ὁ θεός, τί ἐρῶ πρὸς αὐτούς; (2) εἶπεν δὲ αὐτῷ κύριος Τί τοῦτό ἐστιν τὸ ἐν τῇ χειρί σου; ὁ δὲ εἶπεν Ῥάβδος. (3) καὶ εἶπεν Ῥῖψον αὐτὴν ἐπὶ τὴν γῆν. καὶ ἔρριψεν αὐτὴν ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ἐγένετο ὄφις· καὶ ἔφυγεν Μωυσῆς ἀπ’ αὐτοῦ. (4) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἔκτεινον τὴν χεῖρα καὶ ἐπιλαβοῦ τῆς κέρκου· ἐκτείνας οὖν τὴν χεῖρα ἐπελάβετο τῆς κέρκου, καὶ ἐγένετο ῥάβδος ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ· (5) ἵνα πιστεύσωσίν σοι ὅτι ὦπταί σοι κύριος ὁ θεὸς τῶν πατέρων αὐτῶν, θεὸς Αβρααµ καὶ θεὸς Ισαακ καὶ θεὸς Ιακωβ. (6) εἶπεν δὲ αὐτῷ κύριος πάλιν Εἰσένεγκε τὴν χεῖρά σου εἰς τὸν κόλπον σου. καὶ εἰσήνεγκεν τὴν χεῖρα αὐτοῦ εἰς τὸν κόλπον αὐτοῦ· καὶ ἐξήνεγκεν τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐκ τοῦ κόλπου αὐτοῦ, καὶ ἐγενήθη ἡ χεὶρ αὐτοῦ ὡσεὶ χιών. (7) καὶ εἶπεν Πάλιν εἰσένεγκε τὴν χεῖρά σου εἰς τὸν κόλπον σου. καὶ εἰσήνεγκεν τὴν χεῖρα εἰς τὸν κόλπον αὐτοῦ· καὶ ἐξήνεγκεν αὐτὴν ἐκ τοῦ κόλπου αὐτοῦ, καὶ πάλιν ἀπεκατέστη εἰς τὴν χρόαν τῆς σαρκὸς αὐτοῦ. (8) ἐὰν δὲ µὴ πιστεύσωσίν σοι µηδὲ εἰσακούσωσιν τῆς φωνῆς τοῦ σηµείου τοῦ πρώτου, πιστεύσουσίν σοι τῆς φωνῆς τοῦ σηµείου τοῦ ἐσχάτου. (9) καὶ ἔσται ἐὰν µὴ πιστεύσωσίν σοι τοῖς δυσὶ σηµείοις τούτοις µηδὲ εἰσακούσωσιν τῆς φωνῆς σου, λήµψῃ ἀπὸ τοῦ ὕδατος τοῦ ποταµοῦ καὶ ἐκχεεῖς ἐπὶ τὸ ξηρόν, καὶ ἔσται τὸ ὕδωρ, ὃ ἐὰν λάβῃς ἀπὸ τοῦ ποταµοῦ, αἷµα ἐπὶ τοῦ ξηροῦ. — (10) εἶπεν δὲ Μωυσῆς πρὸς κύριον Δέοµαι, κύριε, οὐχ ἱκανός εἰµι πρὸ τῆς ἐχθὲς οὐδὲ πρὸ τῆς τρίτης ἡµέρας οὐδὲ ἀφ’ οὗ ἤρξω λαλεῖν τῷ θεράποντί σου· ἰσχνόφωνος καὶ βραδύγλωσσος ἐγώ εἰµι. (11) εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Τίς ἔδωκεν στόµα ἀνθρώπῳ, καὶ τίς ἐποίησεν δύσκωφον καὶ κωφόν, βλέποντα καὶ τυφλόν; οὐκ ἐγὼ ὁ θεός; (12) καὶ νῦν πορεύου, καὶ ἐγὼ ἀνοίξω τὸ στόµα σου καὶ συµβιβάσω σε ὃ µέλλεις λαλῆσαι. (13) καὶ εἶπεν Μωυσῆς Δέοµαι, κύριε, προχείρισαι δυνάµενον ἄMον, ὃν ἀποστελεῖς. (14) καὶ θυµωθεὶς ὀργῇ κύριος ἐπὶ Μωυσῆν εἶπεν Οὐκ ἰδοὺ Ααρων ὁ ἀδελφός σου ὁ Λευίτης; ἐπίσταµαι ὅτι λαλῶν λαλήσει αὐτός σοι· καὶ ἰδοὺ αὐτὸς ἐξελεύσεται εἰς συνάντησίν σοι καὶ ἰδών σε χαρήσεται ἐν ἑαυτῷ. (15) καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτὸν καὶ δώσεις τὰ ῥήµατά µου εἰς τὸ στόµα αὐτοῦ· καὶ ἐγὼ ἀνοίξω τὸ στόµα σου καὶ τὸ στόµα αὐτοῦ καὶ συµβιβάσω ὑµᾶς ἃ ποιήσετε. (16) καὶ αὐτός σοι προσλαλήσει πρὸς τὸν λαόν, καὶ αὐτὸς ἔσται σου στόµα, σὺ δὲ αὐτῷ ἔσῃ τὰ πρὸς τὸν θεόν. (17) καὶ τὴν ῥάβδον ταύτην τὴν στραφεῖσαν εἰς ὄφιν λήµψῃ ἐν τῇ χειρί σου, ἐν ᾗ ποιήσεις ἐν αὐτῇ τὰ σηµεῖα. (18) Ἐπορεύθη δὲ Μωυσῆς καὶ ἀπέστρεψεν πρὸς Ιοθορ τὸν γαµβρὸν αὐτοῦ καὶ λέγει Πορεύσοµαι καὶ ἀποστρέψω πρὸς τοὺς ἀδελφούς µου τοὺς ἐν Αἰγύπτῳ καὶ ὄψοµαι εἰ ἔτι ζῶσιν. καὶ εἶπεν Ιοθορ Μωυσῇ Βάδιζε ὑγιαίνων. (19) µετὰ δὲ τὰς ἡµέρας τὰς πολλὰς ἐκείνας ἐτελεύτησεν ὁ βασιλεὺς Αἰγύπτου. εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν ἐν Μαδιαµ Βάδιζε ἄπελθε εἰς Αἴγυπτον· τεθνήκασιν γὰρ πάντες οἱ ζητοῦντές σου τὴν ψυχήν. (20) ἀναλαβὼν δὲ Μωυσῆς τὴν γυναῖκα καὶ τὰ παιδία ἀνεβίβασεν αὐτὰ ἐπὶ τὰ ὑποζύγια καὶ ἐπέστρεψεν εἰς Αἴγυπτον· ἔλαβεν δὲ Μωυσῆς τὴν ῥάβδον τὴν παρὰ τοῦ θεοῦ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ. (21) εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Πορευοµένου σου καὶ ἀποστρέφοντος εἰς Αἴγυπτον ὅρα πάντα τὰ τέρατα, ἃ ἔδωκα ἐν ταῖς χερσίν σου, ποιήσεις αὐτὰ ἐναντίον Φαραω· ἐγὼ δὲ σκληρυνῶ τὴν καρδίαν αὐτοῦ, καὶ οὐ µὴ ἐξαποστείλῃ τὸν λαόν. (22) σὺ δὲ ἐρεῖς τῷ Φαραω Τάδε λέγει κύριος Υἱὸς πρωτότοκός µου Ισραηλ· (23) εἶπα δέ σοι Ἐξαπόστειλον τὸν λαόν µου, ἵνα µοι λατρεύσῃ· εἰ µὲν οὖν µὴ βούλει ἐξαποστεῖλαι αὐτούς, ὅρα οὖν ἐγὼ ἀποκτενῶ τὸν υἱόν σου τὸν πρωτότοκον. (24) Ἐγένετο δὲ ἐν τῇ ὁδῷ ἐν τῷ καταλύµατι συνήντησεν αὐτῷ ἄγγελος κυρίου καὶ ἐζήτει αὐτὸν ἀποκτεῖναι. (25) καὶ λαβοῦσα Σεπφωρα ψῆφον περιέτεµεν τὴν ἀκροβυστίαν τοῦ υἱοῦ αὐτῆς καὶ προσέπεσεν πρὸς τοὺς πόδας καὶ εἶπεν Ἔστη τὸ αἷµα τῆς περιτοµῆς τοῦ παιδίου µου. (26) καὶ ἀπῆλθεν ἀπ’ αὐτοῦ, διότι εἶπεν Ἔστη τὸ αἷµα τῆς περιτοµῆς τοῦ παιδίου µου. (27) Εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Ααρων Πορεύθητι εἰς συνάντησιν Μωυσεῖ εἰς τὴν ἔρηµον· καὶ ἐπορεύθη καὶ συνήντησεν αὐτῷ ἐν τῷ ὄρει τοῦ θεοῦ, καὶ κατεφίλησαν ἀλλήλους. (28) καὶ ἀνήγγειλεν Μωυσῆς τῷ Ααρων πάντας τοὺς λόγους κυρίου, οὓς ἀπέστειλεν, καὶ πάντα τὰ σηµεῖα, ἃ ἐνετείλατο αὐτῷ. (29) ἐπορεύθη δὲ Μωυσῆς καὶ Ααρων καὶ συνήγαγον τὴν γερουσίαν τῶν υἱῶν Ισραηλ. (30) καὶ ἐλάλησεν Ααρων πάντα τὰ ῥήµατα ταῦτα, ἃ ἐλάλησεν ὁ θεὸς πρὸς Μωυσῆν, καὶ ἐποίησεν τὰ σηµεῖα ἐναντίον τοῦ λαοῦ. (31) καὶ ἐπίστευσεν ὁ λαὸς καὶ ἐχάρη, ὅτι ἐπεσκέψατο ὁ θεὸς τοὺς υἱοὺς Ισραηλ, καὶ ὅτι εἶδεν αὐτῶν τὴν θλῖψιν· κύψας δὲ ὁ λαὸς προσεκύνησεν.

5

(1) Καὶ µετὰ ταῦτα εἰσῆλθεν Μωυσῆς καὶ Ααρων πρὸς Φαραω καὶ εἶπαν αὐτῷ Τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Ἐξαπόστειλον τὸν λαόν µου, ἵνα µοι ἑορτάσωσιν ἐν τῇ ἐρήµῳ. (2) καὶ εἶπεν Φαραω Τίς ἐστιν οὗ εἰσακούσοµαι τῆς φωνῆς αὐτοῦ ὥστε ἐξαποστεῖλαι τοὺς υἱοὺς Ισραηλ; οὐκ οἶδα τὸν κύριον καὶ τὸν Ισραηλ οὐκ ἐξαποστέλλω. (3) καὶ λέγουσιν αὐτῷ Ὁ θεὸς τῶν Εβραίων προσκέκληται ἡµᾶς· πορευσόµεθα οὖν ὁδὸν τριῶν ἡµερῶν εἰς τὴν ἔρηµον, ὅπως θύσωµεν τῷ θεῷ ἡµῶν, µήποτε συναντήσῃ ἡµῖν θάνατος ἢ φόνος. (4) καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς Αἰγύπτου Ἵνα τί, Μωυσῆ καὶ Ααρων, διαστρέφετε τὸν λαόν µου ἀπὸ τῶν ἔργων; ἀπέλθατε ἕκαστος ὑµῶν πρὸς τὰ ἔργα αὐτοῦ. (5) καὶ εἶπεν Φαραω Ἰδοὺ νῦν πολυπληθεῖ ὁ λαός· µὴ οὖν καταπαύσωµεν αὐτοὺς ἀπὸ τῶν ἔργων. (6) συνέταξεν δὲ Φαραω τοῖς ἐργοδιώκταις τοῦ λαοῦ καὶ τοῖς γραµµατεῦσιν λέγων (7) Οὐκέτι προστεθήσεται διδόναι ἄχυρον τῷ λαῷ εἰς τὴν πλινθουργίαν καθάπερ ἐχθὲς καὶ τρίτην ἡµέραν· αὐτοὶ πορευέσθωσαν καὶ συναγαγέτωσαν ἑαυτοῖς ἄχυρα. (8) καὶ τὴν σύνταξιν τῆς πλινθείας, ἧς αὐτοὶ ποιοῦσιν καθ’ ἑκάστην ἡµέραν, ἐπιβαλεῖς αὐτοῖς, οὐκ ἀφελεῖς οὐδέν· σχολάζουσιν γάρ· διὰ τοῦτο κεκράγασιν λέγοντες Πορευθῶµεν καὶ θύσωµεν τῷ θεῷ ἡµῶν. (9) βαρυνέσθω τὰ ἔργα τῶν ἀνθρώπων τούτων, καὶ µεριµνάτωσαν ταῦτα καὶ µὴ µεριµνάτωσαν ἐν λόγοις κενοῖς. (10) κατέσπευδον δὲ αὐτοὺς οἱ ἐργοδιῶκται καὶ οἱ γραµµατεῖς καὶ ἔλεγον πρὸς τὸν λαὸν λέγοντες Τάδε λέγει Φαραω Οὐκέτι δίδωµι ὑµῖν ἄχυρα· (11) αὐτοὶ ὑµεῖς πορευόµενοι συλλέγετε ἑαυτοῖς ἄχυρα ὅθεν ἐὰν εὕρητε, οὐ γὰρ ἀφαιρεῖται ἀπὸ τῆς συντάξεως ὑµῶν οὐθέν. (12) καὶ διεσπάρη ὁ λαὸς ἐν ὅλῃ Αἰγύπτῳ συναγαγεῖν καλάµην εἰς ἄχυρα· (13) οἱ δὲ ἐργοδιῶκται κατέσπευδον αὐτοὺς λέγοντες Συντελεῖτε τὰ ἔργα τὰ καθήκοντα καθ’ ἡµέραν καθάπερ καὶ ὅτε τὸ ἄχυρον ἐδίδοτο ὑµῖν. (14) καὶ ἐµαστιγώθησαν οἱ γραµµατεῖς τοῦ γένους τῶν υἱῶν Ισραηλ οἱ κατασταθέντες ἐπ’ αὐτοὺς ὑπὸ τῶν ἐπιστατῶν τοῦ Φαραω λέγοντες Διὰ τί οὐ συνετελέσατε τὰς συντάξεις ὑµῶν τῆς πλινθείας, καθάπερ ἐχθὲς καὶ τρίτην ἡµέραν, καὶ τὸ τῆς σήµερον; (15) εἰσελθόντες δὲ οἱ γραµµατεῖς τῶν υἱῶν Ισραηλ κατεβόησαν πρὸς Φαραω λέγοντες Ἵνα τί οὕτως ποιεῖς τοῖς σοῖς οἰκέταις; (16) ἄχυρον οὐ δίδοται τοῖς οἰκέταις σου, καὶ τὴν πλίνθον ἡµῖν λέγουσιν ποιεῖν, καὶ ἰδοὺ οἱ παῖδές σου µεµαστίγωνται· ἀδικήσεις οὖν τὸν λαόν σου. (17) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Σχολάζετε, σχολασταί ἐστε· διὰ τοῦτο λέγετε Πορευθῶµεν θύσωµεν τῷ θεῷ ἡµῶν. (18) νῦν οὖν πορευθέντες ἐργάζεσθε· τὸ γὰρ ἄχυρον οὐ δοθήσεται ὑµῖν, καὶ τὴν σύνταξιν τῆς πλινθείας ἀποδώσετε. (19) ἑώρων δὲ οἱ γραµµατεῖς τῶν υἱῶν Ισραηλ ἑαυτοὺς ἐν κακοῖς λέγοντες Οὐκ ἀπολείψετε τῆς πλινθείας τὸ καθῆκον τῇ ἡµέρᾳ. (20) συνήντησαν δὲ Μωυσῇ καὶ Ααρων ἐρχοµένοις εἰς συνάντησιν αὐτοῖς ἐκπορευοµένων αὐτῶν ἀπὸ Φαραω (21) καὶ εἶπαν αὐτοῖς Ἴδοι ὁ θεὸς ὑµᾶς καὶ κρίναι, ὅτι ἐβδελύξατε τὴν ὀσµὴν ἡµῶν ἐναντίον Φαραω καὶ ἐναντίον τῶν θεραπόντων αὐτοῦ δοῦναι ῥοµφαίαν εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἀποκτεῖναι ἡµᾶς. (22) ἐπέστρεψεν δὲ Μωυσῆς πρὸς κύριον καὶ εἶπεν Κύριε, διὰ τί ἐκάκωσας τὸν λαὸν τοῦτον; καὶ ἵνα τί ἀπέσταλκάς µε; (23) καὶ ἀφ’ οὗ πεπόρευµαι πρὸς Φαραω λαλῆσαι ἐπὶ τῷ σῷ ὀνόµατι, ἐκάκωσεν τὸν λαὸν τοῦτον, καὶ οὐκ ἐρρύσω τὸν λαόν σου.

6

(1) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἤδη ὄψει ἃ ποιήσω τῷ Φαραω· ἐν γὰρ χειρὶ κραταιᾷ ἐξαποστελεῖ αὐτοὺς καὶ ἐν βραχίονι ὑψηλῷ ἐκβαλεῖ αὐτοὺς ἐκ τῆς γῆς αὐτοῦ. (2) Ἐλάλησεν δὲ ὁ θεὸς πρὸς Μωυσῆν καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Ἐγὼ κύριος· (3) καὶ ὤφθην πρὸς Αβρααµ καὶ Ισαακ καὶ Ιακωβ, θεὸς ὢν αὐτῶν, καὶ τὸ ὄνοµά µου κύριος οὐκ ἐδήλωσα αὐτοῖς· (4) καὶ ἔστησα τὴν διαθήκην µου πρὸς αὐτοὺς ὥστε δοῦναι αὐτοῖς τὴν γῆν τῶν Χαναναίων, τὴν γῆν, ἣν παρῳκήκασιν, ἐν ᾗ καὶ παρῴκησαν ἐπ’ αὐτῆς. (5) καὶ ἐγὼ εἰσήκουσα τὸν στεναγµὸν τῶν υἱῶν Ισραηλ, ὃν οἱ Αἰγύπτιοι καταδουλοῦνται αὐτούς, καὶ ἐµνήσθην τῆς διαθήκης ὑµῶν. (6) βάδιζε εἰπὸν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ λέγων Ἐγὼ κύριος καὶ ἐξάξω ὑµᾶς ἀπὸ τῆς δυναστείας τῶν Αἰγυπτίων καὶ ῥύσοµαι ὑµᾶς ἐκ τῆς δουλείας καὶ λυτρώσοµαι ὑµᾶς ἐν βραχίονι ὑψηλῷ καὶ κρίσει µεγάλῃ (7) καὶ λήµψοµαι ἐµαυτῷ ὑµᾶς λαὸν ἐµοὶ καὶ ἔσοµαι ὑµῶν θεός, καὶ γνώσεσθε ὅτι ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ὁ ἐξαγαγὼν ὑµᾶς ἐκ τῆς καταδυναστείας τῶν Αἰγυπτίων, (8) καὶ εἰσάξω ὑµᾶς εἰς τὴν γῆν, εἰς ἣν ἐξέτεινα τὴν χεῖρά µου δοῦναι αὐτὴν τῷ Αβρααµ καὶ Ισαακ καὶ Ιακωβ, καὶ δώσω ὑµῖν αὐτὴν ἐν κλήρῳ· ἐγὼ κύριος. (9) ἐλάλησεν δὲ Μωυσῆς οὕτως τοῖς υἱοῖς Ισραηλ, καὶ οὐκ εἰσήκουσαν Μωυσῆ ἀπὸ τῆς ὀλιγοψυχίας καὶ ἀπὸ τῶν ἔργων τῶν σκληρῶν. (10) Εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (11) Εἴσελθε λάλησον Φαραω βασιλεῖ Αἰγύπτου, ἵνα ἐξαποστείλῃ τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐκ τῆς γῆς αὐτοῦ. (12) ἐλάλησεν δὲ Μωυσῆς ἔναντι κυρίου λέγων Ἰδοὺ οἱ υἱοὶ Ισραηλ οὐκ εἰσήκουσάν µου, καὶ πῶς εἰσακούσεταί µου Φαραω; ἐγὼ δὲ ἄλογός εἰµι. (13) εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων καὶ συνέταξεν αὐτοῖς πρὸς Φαραω βασιλέα Αἰγύπτου ὥστε ἐξαποστεῖλαι τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐκ γῆς Αἰγύπτου. (14) Καὶ οὗτοι ἀρχηγοὶ οἴκων πατριῶν αὐτῶν. υἱοὶ Ρουβην πρωτοτόκου Ισραηλ· Ενωχ καὶ Φαλλους, Ασρων καὶ Χαρµι· αὕτη ἡ συγγένεια Ρουβην. (15) καὶ υἱοὶ Συµεων· Ιεµουηλ καὶ Ιαµιν καὶ Αωδ καὶ Ιαχιν καὶ Σααρ καὶ Σαουλ ὁ ἐκ τῆς Φοινίσσης· αὗται αἱ πατριαὶ τῶν υἱῶν Συµεων. (16) καὶ ταῦτα τὰ ὀνόµατα τῶν υἱῶν Λευι κατὰ συγγενείας αὐτῶν· Γεδσων, Κααθ καὶ Μεραρι· καὶ τὰ ἔτη τῆς ζωῆς Λευι ἑκατὸν τριάκοντα ἑπτά. (17) καὶ οὗτοι υἱοὶ Γεδσων· Λοβενι καὶ Σεµεϊ, οἶκοι πατριᾶς αὐτῶν. (18) καὶ υἱοὶ Κααθ· Αµβραµ καὶ Ισσααρ, Χεβρων καὶ Οζιηλ· καὶ τὰ ἔτη τῆς ζωῆς Κααθ ἑκατὸν τριάκοντα ἔτη. (19) καὶ υἱοὶ Μεραρι· Μοολι καὶ Οµουσι. οὗτοι οἶκοι πατριῶν Λευι κατὰ συγγενείας αὐτῶν. (20) καὶ ἔλαβεν Αµβραµ τὴν Ιωχαβεδ θυγατέρα τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἑαυτῷ εἰς γυναῖκα, καὶ ἐγέννησεν αὐτῷ τόν τε Ααρων καὶ Μωυσῆν καὶ Μαριαµ τὴν ἀδελφὴν αὐτῶν· τὰ δὲ ἔτη τῆς ζωῆς Αµβραµ ἑκατὸν τριάκοντα δύο ἔτη. (21) καὶ υἱοὶ Ισσααρ· Κορε καὶ Ναφεκ καὶ Ζεχρι. (22) καὶ υἱοὶ Οζιηλ· Ελισαφαν καὶ Σετρι. (23) ἔλαβεν δὲ Ααρων τὴν Ελισαβεθ θυγατέρα Αµιναδαβ ἀδελφὴν Ναασσων αὐτῷ γυναῖκα, καὶ ἔτεκεν αὐτῷ τόν τε Ναδαβ καὶ Αβιουδ καὶ Ελεαζαρ καὶ Ιθαµαρ. (24) υἱοὶ δὲ Κορε· Ασιρ καὶ Ελκανα καὶ Αβιασαφ· αὗται αἱ γενέσεις Κορε. (25) καὶ Ελεαζαρ ὁ τοῦ Ααρων ἔλαβεν τῶν θυγατέρων Φουτιηλ αὐτῷ γυναῖκα, καὶ ἔτεκεν αὐτῷ τὸν Φινεες. αὗται αἱ ἀρχαὶ πατριᾶς Λευιτῶν κατὰ γενέσεις αὐτῶν. (26) οὗτος Ααρων καὶ Μωυσῆς, οἷς εἶπεν αὐτοῖς ὁ θεὸς ἐξαγαγεῖν τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐκ γῆς Αἰγύπτου σὺν δυνάµει αὐτῶν· (27) οὗτοί εἰσιν οἱ διαλεγόµενοι πρὸς Φαραω βασιλέα Αἰγύπτου καὶ ἐξήγαγον τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐξ Αἰγύπτου· αὐτὸς Ααρων καὶ Μωυσῆς. (28) ᾟ ἡµέρᾳ ἐλάλησεν κύριος Μωυσῇ ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, (29) καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων Ἐγὼ κύριος· λάλησον πρὸς Φαραω βασιλέα Αἰγύπτου ὅσα ἐγὼ λέγω πρὸς σέ. (30) καὶ εἶπεν Μωυσῆς ἐναντίον κυρίου Ἰδοὺ ἐγὼ ἰσχνόφωνός εἰµι, καὶ πῶς εἰσακούσεταί µου Φαραω;

7

(1) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων Ἰδοὺ δέδωκά σε θεὸν Φαραω, καὶ Ααρων ὁ ἀδελφός σου ἔσται σου προφήτης· (2) σὺ δὲ λαλήσεις αὐτῷ πάντα, ὅσα σοι ἐντέλλοµαι, ὁ δὲ Ααρων ὁ ἀδελφός σου λαλήσει πρὸς Φαραω ὥστε ἐξαποστεῖλαι τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐκ τῆς γῆς αὐτοῦ. (3) ἐγὼ δὲ σκληρυνῶ τὴν καρδίαν Φαραω καὶ πληθυνῶ τὰ σηµεῖά µου καὶ τὰ τέρατα ἐν γῇ Αἰγύπτῳ. (4) καὶ οὐκ εἰσακούσεται ὑµῶν Φαραω· καὶ ἐπιβαλῶ τὴν χεῖρά µου ἐπ’ Αἴγυπτον καὶ ἐξάξω σὺν δυνάµει µου τὸν λαόν µου τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐκ γῆς Αἰγύπτου σὺν ἐκδικήσει µεγάλῃ, (5) καὶ γνώσονται πάντες οἱ Αἰγύπτιοι ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ἐκτείνων τὴν χεῖρα ἐπ’ Αἴγυπτον, καὶ ἐξάξω τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐκ µέσου αὐτῶν. (6) ἐποίησεν δὲ Μωυσῆς καὶ Ααρων, καθάπερ ἐνετείλατο αὐτοῖς κύριος, οὕτως ἐποίησαν. (7) Μωυσῆς δὲ ἦν ἐτῶν ὀγδοήκοντα, Ααρων δὲ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ἐτῶν ὀγδοήκοντα τριῶν, ἡνίκα ἐλάλησεν πρὸς Φαραω. (8) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων λέγων (9) Καὶ ἐὰν λαλήσῃ πρὸς ὑµᾶς Φαραω λέγων Δότε ἡµῖν σηµεῖον ἢ τέρας, καὶ ἐρεῖς Ααρων τῷ ἀδελφῷ σου Λαβὲ τὴν ῥάβδον καὶ ῥῖψον αὐτὴν ἐπὶ τὴν γῆν ἐναντίον Φαραω καὶ ἐναντίον τῶν θεραπόντων αὐτοῦ, καὶ ἔσται δράκων. (10) εἰσῆλθεν δὲ Μωυσῆς καὶ Ααρων ἐναντίον Φαραω καὶ τῶν θεραπόντων αὐτοῦ καὶ ἐποίησαν οὕτως, καθάπερ ἐνετείλατο αὐτοῖς κύριος· καὶ ἔρριψεν Ααρων τὴν ῥάβδον ἐναντίον Φαραω καὶ ἐναντίον τῶν θεραπόντων αὐτοῦ, καὶ ἐγένετο δράκων. (11) συνεκάλεσεν δὲ Φαραω τοὺς σοφιστὰς Αἰγύπτου καὶ τοὺς φαρµάκους, καὶ ἐποίησαν καὶ οἱ ἐπαοιδοὶ τῶν Αἰγυπτίων ταῖς φαρµακείαις αὐτῶν ὡσαύτως. (12) καὶ ἔρριψαν ἕκαστος τὴν ῥάβδον αὐτοῦ, καὶ ἐγένοντο δράκοντες· καὶ κατέπιεν ἡ ῥάβδος ἡ Ααρων τὰς ἐκείνων ῥάβδους. (13) καὶ κατίσχυσεν ἡ καρδία Φαραω, καὶ οὐκ εἰσήκουσεν αὐτῶν, καθάπερ ἐλάλησεν αὐτοῖς κύριος. (14) Εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Βεβάρηται ἡ καρδία Φαραω τοῦ µὴ ἐξαποστεῖλαι τὸν λαόν. (15) βάδισον πρὸς Φαραω τὸ πρωί· ἰδοὺ αὐτὸς ἐκπορεύεται ἐπὶ τὸ ὕδωρ, καὶ στήσῃ συναντῶν αὐτῷ ἐπὶ τὸ χεῖλος τοῦ ποταµοῦ καὶ τὴν ῥάβδον τὴν στραφεῖσαν εἰς ὄφιν λήµψῃ ἐν τῇ χειρί σου. (16) καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτόν Κύριος ὁ θεὸς τῶν Εβραίων ἀπέσταλκέν µε πρὸς σὲ λέγων Ἐξαπόστειλον τὸν λαόν µου, ἵνα µοι λατρεύσῃ ἐν τῇ ἐρήµῳ· καὶ ἰδοὺ οὐκ εἰσήκουσας ἕως τούτου. (17) τάδε λέγει κύριος Ἐν τούτῳ γνώσῃ ὅτι ἐγὼ κύριος· ἰδοὺ ἐγὼ τύπτω τῇ ῥάβδῳ τῇ ἐν τῇ χειρί µου ἐπὶ τὸ ὕδωρ τὸ ἐν τῷ ποταµῷ, καὶ µεταβαλεῖ εἰς αἷµα· (18) καὶ οἱ ἰχθύες οἱ ἐν τῷ ποταµῷ τελευτήσουσιν, καὶ ἐποζέσει ὁ ποταµός, καὶ οὐ δυνήσονται οἱ Αἰγύπτιοι πιεῖν ὕδωρ ἀπὸ τοῦ ποταµοῦ. (19) εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Εἰπὸν Ααρων τῷ ἀδελφῷ σου Λαβὲ τὴν ῥάβδον σου καὶ ἔκτεινον τὴν χεῖρά σου ἐπὶ τὰ ὕδατα Αἰγύπτου καὶ ἐπὶ τοὺς ποταµοὺς αὐτῶν καὶ ἐπὶ τὰς διώρυγας αὐτῶν καὶ ἐπὶ τὰ ἕλη αὐτῶν καὶ ἐπὶ πᾶν συνεστηκὸς ὕδωρ αὐτῶν, καὶ ἔσται αἷµα. καὶ ἐγένετο αἷµα ἐν πάσῃ γῇ Αἰγύπτου ἔν τε τοῖς ξύλοις καὶ ἐν τοῖς λίθοις. (20) καὶ ἐποίησαν οὕτως Μωυσῆς καὶ Ααρων, καθάπερ ἐνετείλατο αὐτοῖς κύριος· καὶ ἐπάρας τῇ ῥάβδῳ αὐτοῦ ἐπάταξεν τὸ ὕδωρ τὸ ἐν τῷ ποταµῷ ἐναντίον Φαραω καὶ ἐναντίον τῶν θεραπόντων αὐτοῦ καὶ µετέβαλεν πᾶν τὸ ὕδωρ τὸ ἐν τῷ ποταµῷ εἰς αἷµα. (21) καὶ οἱ ἰχθύες οἱ ἐν τῷ ποταµῷ ἐτελεύτησαν, καὶ ἐπώζεσεν ὁ ποταµός, καὶ οὐκ ἠδύναντο οἱ Αἰγύπτιοι πιεῖν ὕδωρ ἐκ τοῦ ποταµοῦ, καὶ ἦν τὸ αἷµα ἐν πάσῃ γῇ Αἰγύπτου. (22) ἐποίησαν δὲ ὡσαύτως καὶ οἱ ἐπαοιδοὶ τῶν Αἰγυπτίων ταῖς φαρµακείαις αὐτῶν· καὶ ἐσκληρύνθη ἡ καρδία Φαραω, καὶ οὐκ εἰσήκουσεν αὐτῶν, καθάπερ εἶπεν κύριος. (23) ἐπιστραφεὶς δὲ Φαραω εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ οὐκ ἐπέστησεν τὸν νοῦν αὐτοῦ οὐδὲ ἐπὶ τούτῳ. (24) ὤρυξαν δὲ πάντες οἱ Αἰγύπτιοι κύκλῳ τοῦ ποταµοῦ ὥστε πιεῖν ὕδωρ, καὶ οὐκ ἠδύναντο πιεῖν ὕδωρ ἀπὸ τοῦ ποταµοῦ. (25) καὶ ἀνεπληρώθησαν ἑπτὰ ἡµέραι µετὰ τὸ πατάξαι κύριον τὸν ποταµόν.

8

(7:26) Εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Εἴσελθε πρὸς Φαραω καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτόν Τάδε λέγει κύριος Ἐξαπόστειλον τὸν λαόν µου, ἵνα µοι λατρεύσωσιν· (7:27) εἰ δὲ µὴ βούλει σὺ ἐξαποστεῖλαι, ἰδοὺ ἐγὼ τύπτω πάντα τὰ ὅριά σου τοῖς βατράχοις. (7:28) καὶ ἐξερεύξεται ὁ ποταµὸς βατράχους, καὶ ἀναβάντες εἰσελεύσονται εἰς τοὺς οἴκους σου καὶ εἰς τὰ ταµιεῖα τῶν κοιτώνων σου καὶ ἐπὶ τῶν κλινῶν σου καὶ εἰς τοὺς οἴκους τῶν θεραπόντων σου καὶ τοῦ λαοῦ σου καὶ ἐν τοῖς φυράµασίν σου καὶ ἐν τοῖς κλιβάνοις σου· (7:29) καὶ ἐπὶ σὲ καὶ ἐπὶ τοὺς θεράποντάς σου καὶ ἐπὶ τὸν λαόν σου ἀναβήσονται οἱ βάτραχοι. (1) Εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Εἰπὸν Ααρων τῷ ἀδελφῷ σου Ἔκτεινον τῇ χειρὶ τὴν ῥάβδον σου ἐπὶ τοὺς ποταµοὺς καὶ ἐπὶ τὰς διώρυγας καὶ ἐπὶ τὰ ἕλη καὶ ἀνάγαγε τοὺς βατράχους. (2) καὶ ἐξέτεινεν Ααρων τὴν χεῖρα ἐπὶ τὰ ὕδατα Αἰγύπτου καὶ ἀνήγαγεν τοὺς βατράχους· καὶ ἀνεβιβάσθη ὁ βάτραχος καὶ ἐκάλυψεν τὴν γῆν Αἰγύπτου. (3) ἐποίησαν δὲ ὡσαύτως καὶ οἱ ἐπαοιδοὶ τῶν Αἰγυπτίων ταῖς φαρµακείαις αὐτῶν καὶ ἀνήγαγον τοὺς βατράχους ἐπὶ γῆν Αἰγύπτου. (4) καὶ ἐκάλεσεν Φαραω Μωυσῆν καὶ Ααρων καὶ εἶπεν Εὔξασθε περὶ ἐµοῦ πρὸς κύριον, καὶ περιελέτω τοὺς βατράχους ἀπ’ ἐµοῦ καὶ ἀπὸ τοῦ ἐµοῦ λαοῦ, καὶ ἐξαποστελῶ τὸν λαόν, καὶ θύσωσιν κυρίῳ. (5) εἶπεν δὲ Μωυσῆς πρὸς Φαραω Τάξαι πρός µε, πότε εὔξωµαι περὶ σοῦ καὶ περὶ τῶν θεραπόντων σου καὶ περὶ τοῦ λαοῦ σου ἀφανίσαι τοὺς βατράχους ἀπὸ σοῦ καὶ ἀπὸ τοῦ λαοῦ σου καὶ ἐκ τῶν οἰκιῶν ὑµῶν, πλὴν ἐν τῷ ποταµῷ ὑπολειφθήσονται. (6) ὁ δὲ εἶπεν Εἰς αὔριον. εἶπεν οὖν Ὡς εἴρηκας· ἵνα εἰδῇς ὅτι οὐκ ἔστιν ἄMος πλὴν κυρίου· (7) καὶ περιαιρεθήσονται οἱ βάτραχοι ἀπὸ σοῦ καὶ ἐκ τῶν οἰκιῶν ὑµῶν καὶ ἐκ τῶν ἐπαύλεων καὶ ἀπὸ τῶν θεραπόντων σου καὶ ἀπὸ τοῦ λαοῦ σου, πλὴν ἐν τῷ ποταµῷ ὑπολειφθήσονται. (8) ἐξῆλθεν δὲ Μωυσῆς καὶ Ααρων ἀπὸ Φαραω· καὶ ἐβόησεν Μωυσῆς πρὸς κύριον περὶ τοῦ ὁρισµοῦ τῶν βατράχων, ὡς ἐτάξατο Φαραω. (9) ἐποίησεν δὲ κύριος καθάπερ εἶπεν Μωυσῆς, καὶ ἐτελεύτησαν οἱ βάτραχοι ἐκ τῶν οἰκιῶν καὶ ἐκ τῶν ἐπαύλεων καὶ ἐκ τῶν ἀγρῶν· (10) καὶ συνήγαγον αὐτοὺς θηµωνιὰς θηµωνιάς, καὶ ὤζεσεν ἡ γῆ. (11) ἰδὼν δὲ Φαραω ὅτι γέγονεν ἀνάψυξις, ἐβαρύνθη ἡ καρδία αὐτοῦ, καὶ οὐκ εἰσήκουσεν αὐτῶν, καθάπερ ἐλάλησεν κύριος. (12) Εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Εἰπὸν Ααρων Ἔκτεινον τῇ χειρὶ τὴν ῥάβδον σου καὶ πάταξον τὸ χῶµα τῆς γῆς, καὶ ἔσονται σκνῖφες ἔν τε τοῖς ἀνθρώποις καὶ ἐν τοῖς τετράποσιν καὶ ἐν πάσῃ γῇ Αἰγύπτου. (13) ἐξέτεινεν οὖν Ααρων τῇ χειρὶ τὴν ῥάβδον καὶ ἐπάταξεν τὸ χῶµα τῆς γῆς, καὶ ἐγένοντο οἱ σκνῖφες ἔν τε τοῖς ἀνθρώποις καὶ ἐν τοῖς τετράποσιν, καὶ ἐν παντὶ χώµατι τῆς γῆς ἐγένοντο οἱ σκνῖφες ἐν πάσῃ γῇ Αἰγύπτου. (14) ἐποίησαν δὲ ὡσαύτως καὶ οἱ ἐπαοιδοὶ ταῖς φαρµακείαις αὐτῶν ἐξαγαγεῖν τὸν σκνῖφα καὶ οὐκ ἠδύναντο. καὶ ἐγένοντο οἱ σκνῖφες ἐν τοῖς ἀνθρώποις καὶ ἐν τοῖς τετράποσιν. (15) εἶπαν οὖν οἱ ἐπαοιδοὶ τῷ Φαραω Δάκτυλος θεοῦ ἐστιν τοῦτο. καὶ ἐσκληρύνθη ἡ καρδία Φαραω, καὶ οὐκ εἰσήκουσεν αὐτῶν, καθάπερ ἐλάλησεν κύριος. (16) Εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Ὄρθρισον τὸ πρωὶ καὶ στῆθι ἐναντίον Φαραω· καὶ ἰδοὺ αὐτὸς ἐξελεύσεται ἐπὶ τὸ ὕδωρ, καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτόν Τάδε λέγει κύριος Ἐξαπόστειλον τὸν λαόν µου, ἵνα µοι λατρεύσωσιν ἐν τῇ ἐρήµῳ· (17) ἐὰν δὲ µὴ βούλῃ ἐξαποστεῖλαι τὸν λαόν µου, ἰδοὺ ἐγὼ ἐπαποστέλλω ἐπὶ σὲ καὶ ἐπὶ τοὺς θεράποντάς σου καὶ ἐπὶ τὸν λαόν σου καὶ ἐπὶ τοὺς οἴκους ὑµῶν κυνόµυιαν, καὶ πλησθήσονται αἱ οἰκίαι τῶν Αἰγυπτίων τῆς κυνοµυίης καὶ εἰς τὴν γῆν, ἐφ’ ἧς εἰσιν ἐπ’ αὐτῆς. (18) καὶ παραδοξάσω ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ τὴν γῆν Γεσεµ, ἐφ’ ἧς ὁ λαός µου ἔπεστιν ἐπ’ αὐτῆς, ἐφ’ ἧς οὐκ ἔσται ἐκεῖ ἡ κυνόµυια, ἵνα εἰδῇς ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ὁ κύριος πάσης τῆς γῆς. (19) καὶ δώσω διαστολὴν ἀνὰ µέσον τοῦ ἐµοῦ λαοῦ καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ σοῦ λαοῦ· ἐν δὲ τῇ αὔριον ἔσται τὸ σηµεῖον τοῦτο ἐπὶ τῆς γῆς. (20) ἐποίησεν δὲ κύριος οὕτως, καὶ παρεγένετο ἡ κυνόµυια πλῆθος εἰς τοὺς οἴκους Φαραω καὶ εἰς τοὺς οἴκους τῶν θεραπόντων αὐτοῦ καὶ εἰς πᾶσαν τὴν γῆν Αἰγύπτου, καὶ ἐξωλεθρεύθη ἡ γῆ ἀπὸ τῆς κυνοµυίης. (21) ἐκάλεσεν δὲ Φαραω Μωυσῆν καὶ Ααρων λέγων Ἐλθόντες θύσατε τῷ θεῷ ὑµῶν ἐν τῇ γῇ. (22) καὶ εἶπεν Μωυσῆς Οὐ δυνατὸν γενέσθαι οὕτως· τὰ γὰρ βδελύγµατα τῶν Αἰγυπτίων θύσοµεν κυρίῳ τῷ θεῷ ἡµῶν· ἐὰν γὰρ θύσωµεν τὰ βδελύγµατα τῶν Αἰγυπτίων ἐναντίον αὐτῶν, λιθοβοληθησόµεθα. (23) ὁδὸν τριῶν ἡµερῶν πορευσόµεθα εἰς τὴν ἔρηµον καὶ θύσοµεν κυρίῳ τῷ θεῷ ἡµῶν, καθάπερ εἶπεν ἡµῖν. (24) καὶ εἶπεν Φαραω Ἐγὼ ἀποστέλλω ὑµᾶς, καὶ θύσατε κυρίῳ τῷ θεῷ ὑµῶν ἐν τῇ ἐρήµῳ, ἀλλ’ οὐ µακρὰν ἀποτενεῖτε πορευθῆναι· εὔξασθε οὖν περὶ ἐµοῦ πρὸς κύριον. (25) εἶπεν δὲ Μωυσῆς Ὅδε ἐγὼ ἐξελεύσοµαι ἀπὸ σοῦ καὶ εὔξοµαι πρὸς τὸν θεόν, καὶ ἀπελεύσεται ἡ κυνόµυια ἀπὸ σοῦ καὶ ἀπὸ τῶν θεραπόντων σου καὶ τοῦ λαοῦ σου αὔριον· µὴ προσθῇς ἔτι, Φαραω, ἐξαπατῆσαι τοῦ µὴ ἐξαποστεῖλαι τὸν λαὸν θῦσαι κυρίῳ. (26) ἐξῆλθεν δὲ Μωυσῆς ἀπὸ Φαραω καὶ ηὔξατο πρὸς τὸν θεόν· (27) ἐποίησεν δὲ κύριος καθάπερ εἶπεν Μωυσῆς, καὶ περιεῖλεν τὴν κυνόµυιαν ἀπὸ Φαραω καὶ τῶν θεραπόντων αὐτοῦ καὶ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, καὶ οὐ κατελείφθη οὐδεµία. (28) καὶ ἐβάρυνεν Φαραω τὴν καρδίαν αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ καιροῦ τούτου καὶ οὐκ ἠθέλησεν ἐξαποστεῖλαι τὸν λαόν.

9

(1) Εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Εἴσελθε πρὸς Φαραω καὶ ἐρεῖς αὐτῷ Τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς τῶν Εβραίων Ἐξαπόστειλον τὸν λαόν µου, ἵνα µοι λατρεύσωσιν· (2) εἰ µὲν οὖν µὴ βούλει ἐξαποστεῖλαι τὸν λαόν µου, ἀλλ’ ἔτι ἐγκρατεῖς αὐτοῦ, (3) ἰδοὺ χεὶρ κυρίου ἐπέσται ἐν τοῖς κτήνεσίν σου τοῖς ἐν τοῖς πεδίοις, ἔν τε τοῖς ἵπποις καὶ ἐν τοῖς ὑποζυγίοις καὶ ταῖς καµήλοις καὶ βουσὶν καὶ προβάτοις, θάνατος µέγας σφόδρα. (4) καὶ παραδοξάσω ἐγὼ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἀνὰ µέσον τῶν κτηνῶν τῶν Αἰγυπτίων καὶ ἀνὰ µέσον τῶν κτηνῶν τῶν υἱῶν Ισραηλ· οὐ τελευτήσει ἀπὸ πάντων τῶν τοῦ Ισραηλ υἱῶν ῥητόν. (5) καὶ ἔδωκεν ὁ θεὸς ὅρον λέγων Ἐν τῇ αὔριον ποιήσει κύριος τὸ ῥῆµα τοῦτο ἐπὶ τῆς γῆς. (6) καὶ ἐποίησεν κύριος τὸ ῥῆµα τοῦτο τῇ ἐπαύριον, καὶ ἐτελεύτησεν πάντα τὰ κτήνη τῶν Αἰγυπτίων, ἀπὸ δὲ τῶν κτηνῶν τῶν υἱῶν Ισραηλ οὐκ ἐτελεύτησεν οὐδέν. (7) ἰδὼν δὲ Φαραω ὅτι οὐκ ἐτελεύτησεν ἀπὸ πάντων τῶν κτηνῶν τῶν υἱῶν Ισραηλ οὐδέν, ἐβαρύνθη ἡ καρδία Φαραω, καὶ οὐκ ἐξαπέστειλεν τὸν λαόν. (8) Εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων λέγων Λάβετε ὑµεῖς πλήρεις τὰς χεῖρας αἰθάλης καµιναίας, καὶ πασάτω Μωυσῆς εἰς τὸν οὐρανὸν ἐναντίον Φαραω καὶ ἐναντίον τῶν θεραπόντων αὐτοῦ, (9) καὶ γενηθήτω κονιορτὸς ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν Αἰγύπτου, καὶ ἔσται ἐπὶ τοὺς ἀνθρώπους καὶ ἐπὶ τὰ τετράποδα ἕλκη, φλυκτίδες ἀναζέουσαι, ἔν τε τοῖς ἀνθρώποις καὶ ἐν τοῖς τετράποσιν καὶ ἐν πάσῃ γῇ Αἰγύπτου. (10) καὶ ἔλαβεν τὴν αἰθάλην τῆς καµιναίας ἐναντίον Φαραω καὶ ἔπασεν αὐτὴν Μωυσῆς εἰς τὸν οὐρανόν, καὶ ἐγένετο ἕλκη, φλυκτίδες ἀναζέουσαι, ἐν τοῖς ἀνθρώποις καὶ ἐν τοῖς τετράποσιν. (11) καὶ οὐκ ἠδύναντο οἱ φαρµάκοις στῆναι ἐναντίον Μωυσῆ διὰ τὰ ἕλκη· ἐγένετο γὰρ τὰ ἕλκη ἐν τοῖς φαρµάκοις καὶ ἐν πάσῃ γῇ Αἰγύπτου. (12) ἐσκλήρυνεν δὲ κύριος τὴν καρδίαν Φαραω, καὶ οὐκ εἰσήκουσεν αὐτῶν, καθὰ συνέταξεν κύριος. (13) Εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Ὄρθρισον τὸ πρωὶ καὶ στῆθι ἐναντίον Φαραω καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτόν Τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς τῶν Εβραίων Ἐξαπόστειλον τὸν λαόν µου, ἵνα λατρεύσωσίν µοι. (14) ἐν τῷ γὰρ νῦν καιρῷ ἐγὼ ἐξαποστέλλω πάντα τὰ συναντήµατά µου εἰς τὴν καρδίαν σου καὶ τῶν θεραπόντων σου καὶ τοῦ λαοῦ σου, ἵν’ εἰδῇς ὅτι οὐκ ἔστιν ὡς ἐγὼ ἄMος ἐν πάσῃ τῇ γῇ. (15) νῦν γὰρ ἀποστείλας τὴν χεῖρα πατάξω σε καὶ τὸν λαόν σου θανάτῳ, καὶ ἐκτριβήσῃ ἀπὸ τῆς γῆς· (16) καὶ ἕνεκεν τούτου διετηρήθης, ἵνα ἐνδείξωµαι ἐν σοὶ τὴν ἰσχύν µου, καὶ ὅπως διαγγελῇ τὸ ὄνοµά µου ἐν πάσῃ τῇ γῇ. (17) ἔτι οὖν σὺ ἐµποιῇ τοῦ λαοῦ µου τοῦ µὴ ἐξαποστεῖλαι αὐτούς. (18) ἰδοὺ ἐγὼ ὕω ταύτην τὴν ὥραν αὔριον χάλαζαν πολλὴν σφόδρα, ἥτις τοιαύτη οὐ γέγονεν ἐν Αἰγύπτῳ ἀφ’ ἧς ἡµέρας ἔκτισται ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. (19) νῦν οὖν κατάσπευσον συναγαγεῖν τὰ κτήνη σου καὶ ὅσα σοί ἐστιν ἐν τῷ πεδίῳ· πάντες γὰρ οἱ ἄνθρωποι καὶ τὰ κτήνη, ὅσα ἂν εὑρεθῇ ἐν τῷ πεδίῳ καὶ µὴ εἰσέλθῃ εἰς οἰκίαν, πέσῃ δὲ ἐπ’ αὐτὰ ἡ χάλαζα, τελευτήσει. (20) ὁ φοβούµενος τὸ ῥῆµα κυρίου τῶν θεραπόντων Φαραω συνήγαγεν τὰ κτήνη αὐτοῦ εἰς τοὺς οἴκους· (21) ὃς δὲ µὴ προσέσχεν τῇ διανοίᾳ εἰς τὸ ῥῆµα κυρίου, ἀφῆκεν τὰ κτήνη ἐν τοῖς πεδίοις. — (22) εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἔκτεινον τὴν χεῖρά σου εἰς τὸν οὐρανόν, καὶ ἔσται χάλαζα ἐπὶ πᾶσαν γῆν Αἰγύπτου, ἐπί τε τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὰ κτήνη καὶ ἐπὶ πᾶσαν βοτάνην τὴν ἐπὶ τῆς γῆς. (23) ἐξέτεινεν δὲ Μωυσῆς τὴν χεῖρα εἰς τὸν οὐρανόν, καὶ κύριος ἔδωκεν φωνὰς καὶ χάλαζαν, καὶ διέτρεχεν τὸ πῦρ ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἔβρεξεν κύριος χάλαζαν ἐπὶ πᾶσαν γῆν Αἰγύπτου. (24) ἦν δὲ ἡ χάλαζα καὶ τὸ πῦρ φλογίζον ἐν τῇ χαλάζῃ· ἡ δὲ χάλαζα πολλὴ σφόδρα σφόδρα, ἥτις τοιαύτη οὐ γέγονεν ἐν Αἰγύπτῳ ἀφ’ οὗ γεγένηται ἐπ’ αὐτῆς ἔθνος. (25) ἐπάταξεν δὲ ἡ χάλαζα ἐν πάσῃ γῇ Αἰγύπτου ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους, καὶ πᾶσαν βοτάνην τὴν ἐν τῷ πεδίῳ ἐπάταξεν ἡ χάλαζα, καὶ πάντα τὰ ξύλα τὰ ἐν τοῖς πεδίοις συνέτριψεν ἡ χάλαζα· (26) πλὴν ἐν γῇ Γεσεµ, οὗ ἦσαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ, οὐκ ἐγένετο ἡ χάλαζα. (27) ἀποστείλας δὲ Φαραω ἐκάλεσεν Μωυσῆν καὶ Ααρων καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ἡµάρτηκα τὸ νῦν· ὁ κύριος δίκαιος, ἐγὼ δὲ καὶ ὁ λαός µου ἀσεβεῖς. (28) εὔξασθε οὖν περὶ ἐµοῦ πρὸς κύριον, καὶ παυσάσθω τοῦ γενηθῆναι φωνὰς θεοῦ καὶ χάλαζαν καὶ πῦρ· καὶ ἐξαποστελῶ ὑµᾶς, καὶ οὐκέτι προσθήσεσθε µένειν. (29) εἶπεν δὲ αὐτῷ Μωυσῆς Ὡς ἂν ἐξέλθω τὴν πόλιν, ἐκπετάσω τὰς χεῖράς µου πρὸς κύριον, καὶ αἱ φωναὶ παύσονται, καὶ ἡ χάλαζα καὶ ὁ ὑετὸς οὐκ ἔσται ἔτι· ἵνα γνῷς ὅτι τοῦ κυρίου ἡ γῆ. (30) καὶ σὺ καὶ οἱ θεράποντές σου ἐπίσταµαι ὅτι οὐδέπω πεφόβησθε τὸν κύριον. (31) τὸ δὲ λίνον καὶ ἡ κριθὴ ἐπλήγη· ἡ γὰρ κριθὴ παρεστηκυῖα, τὸ δὲ λίνον σπερµατίζον. (32) ὁ δὲ πυρὸς καὶ ἡ ὀλύρα οὐκ ἐπλήγη· ὄψιµα γὰρ ἦν. (33) ἐξῆλθεν δὲ Μωυσῆς ἀπὸ Φαραω ἐκτὸς τῆς πόλεως καὶ ἐξεπέτασεν τὰς χεῖρας πρὸς κύριον, καὶ αἱ φωναὶ ἐπαύσαντο καὶ ἡ χάλαζα, καὶ ὁ ὑετὸς οὐκ ἔσταξεν ἔτι ἐπὶ τὴν γῆν. (34) ἰδὼν δὲ Φαραω ὅτι πέπαυται ὁ ὑετὸς καὶ ἡ χάλαζα καὶ αἱ φωναί, προσέθετο τοῦ ἁµαρτάνειν καὶ ἐβάρυνεν αὐτοῦ τὴν καρδίαν καὶ τῶν θεραπόντων αὐτοῦ. (35) καὶ ἐσκληρύνθη ἡ καρδία Φαραω, καὶ οὐκ ἐξαπέστειλεν τοὺς υἱοὺς Ισραηλ, καθάπερ ἐλάλησεν κύριος τῷ Μωυσῇ.

10

(1) Εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων Εἴσελθε πρὸς Φαραω· ἐγὼ γὰρ ἐσκλήρυνα αὐτοῦ τὴν καρδίαν καὶ τῶν θεραπόντων αὐτοῦ, ἵνα ἑξῆς ἐπέλθῃ τὰ σηµεῖα ταῦτα ἐπ’ αὐτούς· (2) ὅπως διηγήσησθε εἰς τὰ ὦτα τῶν τέκνων ὑµῶν καὶ τοῖς τέκνοις τῶν τέκνων ὑµῶν ὅσα ἐµπέπαιχα τοῖς Αἰγυπτίοις, καὶ τὰ σηµεῖά µου, ἃ ἐποίησα ἐν αὐτοῖς, καὶ γνώσεσθε ὅτι ἐγὼ κύριος. (3) εἰσῆλθεν δὲ Μωυσῆς καὶ Ααρων ἐναντίον Φαραω καὶ εἶπαν αὐτῷ Τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς τῶν Εβραίων Ἕως τίνος οὐ βούλει ἐντραπῆναί µε; ἐξαπόστειλον τὸν λαόν µου, ἵνα λατρεύσωσίν µοι. (4) ἐὰν δὲ µὴ θέλῃς σὺ ἐξαποστεῖλαι τὸν λαόν µου, ἰδοὺ ἐγὼ ἐπάγω ταύτην τὴν ὥραν αὔριον ἀκρίδα πολλὴν ἐπὶ πάντα τὰ ὅριά σου, (5) καὶ καλύψει τὴν ὄψιν τῆς γῆς, καὶ οὐ δυνήσῃ κατιδεῖν τὴν γῆν, καὶ κατέδεται πᾶν τὸ περισσὸν τῆς γῆς τὸ καταλειφθέν, ὃ κατέλιπεν ὑµῖν ἡ χάλαζα, καὶ κατέδεται πᾶν ξύλον τὸ φυόµενον ὑµῖν ἐπὶ τῆς γῆς· (6) καὶ πλησθήσονταί σου αἱ οἰκίαι καὶ αἱ οἰκίαι τῶν θεραπόντων σου καὶ πᾶσαι αἱ οἰκίαι ἐν πάσῃ γῇ τῶν Αἰγυπτίων, ἃ οὐδέποτε ἑωράκασιν οἱ πατέρες σου οὐδὲ οἱ πρόπαπποι αὐτῶν ἀφ’ ἧς ἡµέρας γεγόνασιν ἐπὶ τῆς γῆς ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. καὶ ἐκκλίνας Μωυσῆς ἐξῆλθεν ἀπὸ Φαραω. (7) καὶ λέγουσιν οἱ θεράποντες Φαραω πρὸς αὐτόν Ἕως τίνος ἔσται τοῦτο ἡµῖν σκῶλον; ἐξαπόστειλον τοὺς ἀνθρώπους, ὅπως λατρεύσωσιν τῷ θεῷ αὐτῶν· ἢ εἰδέναι βούλει ὅτι ἀπόλωλεν Αἴγυπτος; (8) καὶ ἀπέστρεψαν τόν τε Μωυσῆν καὶ Ααρων πρὸς Φαραω, καὶ εἶπεν αὐτοῖς Πορεύεσθε καὶ λατρεύσατε τῷ θεῷ ὑµῶν· τίνες δὲ καὶ τίνες εἰσὶν οἱ πορευόµενοι; (9) καὶ λέγει Μωυσῆς Σὺν τοῖς νεανίσκοις καὶ πρεσβυτέροις πορευσόµεθα, σὺν τοῖς υἱοῖς καὶ θυγατράσιν καὶ προβάτοις καὶ βουσὶν ἡµῶν· ἔστιν γὰρ ἑορτὴ κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν. (10) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Ἔστω οὕτως, κύριος µεθ’ ὑµῶν· καθότι ἀποστέλλω ὑµᾶς, µὴ καὶ τὴν ἀποσκευὴν ὑµῶν; ἴδετε ὅτι πονηρία πρόκειται ὑµῖν. (11) µὴ οὕτως· πορευέσθωσαν δὲ οἱ ἄνδρες, καὶ λατρεύσατε τῷ θεῷ· τοῦτο γὰρ αὐτοὶ ζητεῖτε. ἐξέβαλον δὲ αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου Φαραω. — (12) εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἔκτεινον τὴν χεῖρα ἐπὶ γῆν Αἰγύπτου, καὶ ἀναβήτω ἀκρὶς ἐπὶ τὴν γῆν καὶ κατέδεται πᾶσαν βοτάνην τῆς γῆς καὶ πάντα τὸν καρπὸν τῶν ξύλων, ὃν ὑπελίπετο ἡ χάλαζα. (13) καὶ ἐπῆρεν Μωυσῆς τὴν ῥάβδον εἰς τὸν οὐρανόν, καὶ κύριος ἐπήγαγεν ἄνεµον νότον ἐπὶ τὴν γῆν ὅλην τὴν ἡµέραν ἐκείνην καὶ ὅλην τὴν νύκτα· τὸ πρωὶ ἐγενήθη, καὶ ὁ ἄνεµος ὁ νότος ἀνέλαβεν τὴν ἀκρίδα (14) καὶ ἀνήγαγεν αὐτὴν ἐπὶ πᾶσαν γῆν Αἰγύπτου, καὶ κατέπαυσεν ἐπὶ πάντα τὰ ὅρια Αἰγύπτου πολλὴ σφόδρα· προτέρα αὐτῆς οὐ γέγονεν τοιαύτη ἀκρὶς καὶ µετὰ ταῦτα οὐκ ἔσται οὕτως. (15) καὶ ἐκάλυψεν τὴν ὄψιν τῆς γῆς, καὶ ἐφθάρη ἡ γῆ· καὶ κατέφαγεν πᾶσαν βοτάνην τῆς γῆς καὶ πάντα τὸν καρπὸν τῶν ξύλων, ὃς ὑπελείφθη ἀπὸ τῆς χαλάζης· οὐχ ὑπελείφθη χλωρὸν οὐδὲν ἐν τοῖς ξύλοις καὶ ἐν πάσῃ βοτάνῃ τοῦ πεδίου ἐν πάσῃ γῇ Αἰγύπτου. (16) κατέσπευδεν δὲ Φαραω καλέσαι Μωυσῆν καὶ Ααρων λέγων Ἡµάρτηκα ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν καὶ εἰς ὑµᾶς· (17) προσδέξασθε οὖν µου τὴν ἁµαρτίαν ἔτι νῦν καὶ προσεύξασθε πρὸς κύριον τὸν θεὸν ὑµῶν, καὶ περιελέτω ἀπ’ ἐµοῦ τὸν θάνατον τοῦτον. (18) ἐξῆλθεν δὲ Μωυσῆς ἀπὸ Φαραω καὶ ηὔξατο πρὸς τὸν θεόν. (19) καὶ µετέβαλεν κύριος ἄνεµον ἀπὸ θαλάσσης σφοδρόν, καὶ ἀνέλαβεν τὴν ἀκρίδα καὶ ἐνέβαλεν αὐτὴν εἰς τὴν ἐρυθρὰν θάλασσαν, καὶ οὐχ ὑπελείφθη ἀκρὶς µία ἐν πάσῃ γῇ Αἰγύπτου. (20) καὶ ἐσκλήρυνεν κύριος τὴν καρδίαν Φαραω, καὶ οὐκ ἐξαπέστειλεν τοὺς υἱοὺς Ισραηλ. (21) Εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἔκτεινον τὴν χεῖρά σου εἰς τὸν οὐρανόν, καὶ γενηθήτω σκότος ἐπὶ γῆν Αἰγύπτου, ψηλαφητὸν σκότος. (22) ἐξέτεινεν δὲ Μωυσῆς τὴν χεῖρα εἰς τὸν οὐρανόν, καὶ ἐγένετο σκότος γνόφος θύελλα ἐπὶ πᾶσαν γῆν Αἰγύπτου τρεῖς ἡµέρας, (23) καὶ οὐκ εἶδεν οὐδεὶς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ τρεῖς ἡµέρας, καὶ οὐκ ἐξανέστη οὐδεὶς ἐκ τῆς κοίτης αὐτοῦ τρεῖς ἡµέρας· πᾶσι δὲ τοῖς υἱοῖς Ισραηλ ἦν φῶς ἐν πᾶσιν, οἷς κατεγίνοντο. (24) καὶ ἐκάλεσεν Φαραω Μωυσῆν καὶ Ααρων λέγων Βαδίζετε, λατρεύσατε κυρίῳ τῷ θεῷ ὑµῶν· πλὴν τῶν προβάτων καὶ τῶν βοῶν ὑπολίπεσθε· καὶ ἡ ἀποσκευὴ ὑµῶν ἀποτρεχέτω µεθ’ ὑµῶν. (25) καὶ εἶπεν Μωυσῆς Ἀλλὰ καὶ σὺ δώσεις ἡµῖν ὁλοκαυτώµατα καὶ θυσίας, ἃ ποιήσοµεν κυρίῳ τῷ θεῷ ἡµῶν, (26) καὶ τὰ κτήνη ἡµῶν πορεύσεται µεθ’ ἡµῶν, καὶ οὐχ ὑπολειψόµεθα ὁπλήν· ἀπ’ αὐτῶν γὰρ ληµψόµεθα λατρεῦσαι κυρίῳ τῷ θεῷ ἡµῶν· ἡµεῖς δὲ οὐκ οἴδαµεν, τί λατρεύσωµεν κυρίῳ τῷ θεῷ ἡµῶν, ἕως τοῦ ἐλθεῖν ἡµᾶς ἐκεῖ. (27) ἐσκλήρυνεν δὲ κύριος τὴν καρδίαν Φαραω, καὶ οὐκ ἐβουλήθη ἐξαποστεῖλαι αὐτούς. (28) καὶ λέγει Φαραω Ἄπελθε ἀπ’ ἐµοῦ, πρόσεχε σεαυτῷ ἔτι προσθεῖναι ἰδεῖν µου τὸ πρόσωπον· ᾗ δ’ ἂν ἡµέρᾳ ὀφθῇς µοι, ἀποθανῇ. (29) λέγει δὲ Μωυσῆς Εἴρηκας· οὐκέτι ὀφθήσοµαί σοι εἰς πρόσωπον.

11

(1) Εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἔτι µίαν πληγὴν ἐπάξω ἐπὶ Φαραω καὶ ἐπ’ Αἴγυπτον, καὶ µετὰ ταῦτα ἐξαποστελεῖ ὑµᾶς ἐντεῦθεν· ὅταν δὲ ἐξαποστέλλῃ ὑµᾶς, σὺν παντὶ ἐκβαλεῖ ὑµᾶς ἐκβολῇ. (2) λάλησον οὖν κρυφῇ εἰς τὰ ὦτα τοῦ λαοῦ, καὶ αἰτησάτω ἕκαστος παρὰ τοῦ πλησίον καὶ γυνὴ παρὰ τῆς πλησίον σκεύη ἀργυρᾶ καὶ χρυσᾶ καὶ ἱµατισµόν. (3) κύριος δὲ ἔδωκεν τὴν χάριν τῷ λαῷ αὐτοῦ ἐναντίον τῶν Αἰγυπτίων, καὶ ἔχρησαν αὐτοῖς· καὶ ὁ ἄνθρωπος Μωυσῆς µέγας ἐγενήθη σφόδρα ἐναντίον τῶν Αἰγυπτίων καὶ ἐναντίον Φαραω καὶ ἐναντίον πάντων τῶν θεραπόντων αὐτοῦ. (4) Καὶ εἶπεν Μωυσῆς Τάδε λέγει κύριος Περὶ µέσας νύκτας ἐγὼ εἰσπορεύοµαι εἰς µέσον Αἰγύπτου, (5) καὶ τελευτήσει πᾶν πρωτότοκον ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἀπὸ πρωτοτόκου Φαραω, ὃς κάθηται ἐπὶ τοῦ θρόνου, καὶ ἕως πρωτοτόκου τῆς θεραπαίνης τῆς παρὰ τὸν µύλον καὶ ἕως πρωτοτόκου παντὸς κτήνους, (6) καὶ ἔσται κραυγὴ µεγάλη κατὰ πᾶσαν γῆν Αἰγύπτου, ἥτις τοιαύτη οὐ γέγονεν καὶ τοιαύτη οὐκέτι προστεθήσεται. (7) καὶ ἐν πᾶσι τοῖς υἱοῖς Ισραηλ οὐ γρύξει κύων τῇ γλώσσῃ αὐτοῦ ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους, ὅπως εἰδῇς ὅσα παραδοξάσει κύριος ἀνὰ µέσον τῶν Αἰγυπτίων καὶ τοῦ Ισραηλ. (8) καὶ καταβήσονται πάντες οἱ παῖδές σου οὗτοι πρός µε καὶ προσκυνήσουσίν µε λέγοντες Ἔξελθε σὺ καὶ πᾶς ὁ λαός σου, οὗ σὺ ἀφηγῇ· καὶ µετὰ ταῦτα ἐξελεύσοµαι. ἐξῆλθεν δὲ Μωυσῆς ἀπὸ Φαραω µετὰ θυµοῦ. (9) εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Οὐκ εἰσακούσεται ὑµῶν Φαραω, ἵνα πληθύνων πληθύνω µου τὰ σηµεῖα καὶ τὰ τέρατα ἐν γῇ Αἰγύπτῳ. (10) Μωυσῆς δὲ καὶ Ααρων ἐποίησαν πάντα τὰ σηµεῖα καὶ τὰ τέρατα ταῦτα ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἐναντίον Φαραω· ἐσκλήρυνεν δὲ κύριος τὴν καρδίαν Φαραω, καὶ οὐκ ἠθέλησεν ἐξαποστεῖλαι τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐκ γῆς Αἰγύπτου.

12

(1) Εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων ἐν γῇ Αἰγύπτου λέγων (2) Ὁ µὴν οὗτος ὑµῖν ἀρχὴ µηνῶν, πρῶτός ἐστιν ὑµῖν ἐν τοῖς µησὶν τοῦ ἐνιαυτοῦ. (3) λάλησον πρὸς πᾶσαν συναγωγὴν υἱῶν Ισραηλ λέγων Τῇ δεκάτῃ τοῦ µηνὸς τούτου λαβέτωσαν ἕκαστος πρόβατον κατ’ οἴκους πατριῶν, ἕκαστος πρόβατον κατ’ οἰκίαν. (4) ἐὰν δὲ ὀλιγοστοὶ ὦσιν οἱ ἐν τῇ οἰκίᾳ ὥστε µὴ ἱκανοὺς εἶναι εἰς πρόβατον, συλλήµψεται µεθ’ ἑαυτοῦ τὸν γείτονα τὸν πλησίον αὐτοῦ κατὰ ἀριθµὸν ψυχῶν· ἕκαστος τὸ ἀρκοῦν αὐτῷ συναριθµήσεται εἰς πρόβατον. (5) πρόβατον τέλειον ἄρσεν ἐνιαύσιον ἔσται ὑµῖν· ἀπὸ τῶν ἀρνῶν καὶ τῶν ἐρίφων λήµψεσθε. (6) καὶ ἔσται ὑµῖν διατετηρηµένον ἕως τῆς τεσσαρεσκαιδεκάτης τοῦ µηνὸς τούτου, καὶ σφάξουσιν αὐτὸ πᾶν τὸ πλῆθος συναγωγῆς υἱῶν Ισραηλ πρὸς ἑσπέραν. (7) καὶ λήµψονται ἀπὸ τοῦ αἵµατος καὶ θήσουσιν ἐπὶ τῶν δύο σταθµῶν καὶ ἐπὶ τὴν φλιὰν ἐν τοῖς οἴκοις, ἐν οἷς ἐὰν φάγωσιν αὐτὰ ἐν αὐτοῖς. (8) καὶ φάγονται τὰ κρέα τῇ νυκτὶ ταύτῃ· ὀπτὰ πυρὶ καὶ ἄζυµα ἐπὶ πικρίδων ἔδονται. (9) οὐκ ἔδεσθε ἀπ’ αὐτῶν ὠµὸν οὐδὲ ἡψηµένον ἐν ὕδατι, ἀλλ’ ἢ ὀπτὰ πυρί, κεφαλὴν σὺν τοῖς ποσὶν καὶ τοῖς ἐνδοσθίοις. (10) οὐκ ἀπολείψετε ἀπ’ αὐτοῦ ἕως πρωὶ καὶ ὀστοῦν οὐ συντρίψετε ἀπ’ αὐτοῦ· τὰ δὲ καταλειπόµενα ἀπ’ αὐτοῦ ἕως πρωὶ ἐν πυρὶ κατακαύσετε. (11) οὕτως δὲ φάγεσθε αὐτό· αἱ ὀσφύες ὑµῶν περιεζωσµέναι, καὶ τὰ ὑποδήµατα ἐν τοῖς ποσὶν ὑµῶν, καὶ αἱ βακτηρίαι ἐν ταῖς χερσὶν ὑµῶν· καὶ ἔδεσθε αὐτὸ µετὰ σπουδῆς· πασχα ἐστὶν κυρίῳ. (12) καὶ διελεύσοµαι ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ καὶ πατάξω πᾶν πρωτότοκον ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους καὶ ἐν πᾶσι τοῖς θεοῖς τῶν Αἰγυπτίων ποιήσω τὴν ἐκδίκησιν· ἐγὼ κύριος. (13) καὶ ἔσται τὸ αἷµα ὑµῖν ἐν σηµείῳ ἐπὶ τῶν οἰκιῶν, ἐν αἷς ὑµεῖς ἐστε ἐκεῖ, καὶ ὄψοµαι τὸ αἷµα καὶ σκεπάσω ὑµᾶς, καὶ οὐκ ἔσται ἐν ὑµῖν πληγὴ τοῦ ἐκτριβῆναι, ὅταν παίω ἐν γῇ Αἰγύπτῳ. (14) καὶ ἔσται ἡ ἡµέρα ὑµῖν αὕτη µνηµόσυνον, καὶ ἑορτάσετε αὐτὴν ἑορτὴν κυρίῳ εἰς πάσας τὰς γενεὰς ὑµῶν· νόµιµον αἰώνιον ἑορτάσετε αὐτήν. (15) ἑπτὰ ἡµέρας ἄζυµα ἔδεσθε, ἀπὸ δὲ τῆς ἡµέρας τῆς πρώτης ἀφανιεῖτε ζύµην ἐκ τῶν οἰκιῶν ὑµῶν· πᾶς, ὃς ἂν φάγῃ ζύµην, ἐξολεθρευθήσεται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐξ Ισραηλ ἀπὸ τῆς ἡµέρας τῆς πρώτης ἕως τῆς ἡµέρας τῆς ἑβδόµης. (16) καὶ ἡ ἡµέρα ἡ πρώτη κληθήσεται ἁγία, καὶ ἡ ἡµέρα ἡ ἑβδόµη κλητὴ ἁγία ἔσται ὑµῖν· πᾶν ἔργον λατρευτὸν οὐ ποιήσετε ἐν αὐταῖς, πλὴν ὅσα ποιηθήσεται πάσῃ ψυχῇ, τοῦτο µόνον ποιηθήσεται ὑµῖν. (17) καὶ φυλάξεσθε τὴν ἐντολὴν ταύτην· ἐν γὰρ τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ ἐξάξω τὴν δύναµιν ὑµῶν ἐκ γῆς Αἰγύπτου, καὶ ποιήσετε τὴν ἡµέραν ταύτην εἰς γενεὰς ὑµῶν νόµιµον αἰώνιον. (18) ἐναρχοµένου τῇ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ ἡµέρᾳ τοῦ µηνὸς τοῦ πρώτου ἀφ’ ἑσπέρας ἔδεσθε ἄζυµα ἕως ἡµέρας µιᾶς καὶ εἰκάδος τοῦ µηνὸς ἕως ἑσπέρας. (19) ἑπτὰ ἡµέρας ζύµη οὐχ εὑρεθήσεται ἐν ταῖς οἰκίαις ὑµῶν· πᾶς, ὃς ἂν φάγῃ ζυµωτόν, ἐξολεθρευθήσεται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐκ συναγωγῆς Ισραηλ ἔν τε τοῖς γειώραις καὶ αὐτόχθοσιν τῆς γῆς· (20) πᾶν ζυµωτὸν οὐκ ἔδεσθε, ἐν παντὶ δὲ κατοικητηρίῳ ὑµῶν ἔδεσθε ἄζυµα. (21) Ἐκάλεσεν δὲ Μωυσῆς πᾶσαν γερουσίαν υἱῶν Ισραηλ καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Ἀπελθόντες λάβετε ὑµῖν ἑαυτοῖς πρόβατον κατὰ συγγενείας ὑµῶν καὶ θύσατε τὸ πασχα. (22) λήµψεσθε δὲ δέσµην ὑσσώπου καὶ βάψαντες ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ παρὰ τὴν θύραν καθίξετε τῆς φλιᾶς καὶ ἐπ’ ἀµφοτέρων τῶν σταθµῶν ἀπὸ τοῦ αἵµατος, ὅ ἐστιν παρὰ τὴν θύραν· ὑµεῖς δὲ οὐκ ἐξελεύσεσθε ἕκαστος τὴν θύραν τοῦ οἴκου αὐτοῦ ἕως πρωί. (23) καὶ παρελεύσεται κύριος πατάξαι τοὺς Αἰγυπτίους καὶ ὄψεται τὸ αἷµα ἐπὶ τῆς φλιᾶς καὶ ἐπ’ ἀµφοτέρων τῶν σταθµῶν, καὶ παρελεύσεται κύριος τὴν θύραν καὶ οὐκ ἀφήσει τὸν ὀλεθρεύοντα εἰσελθεῖν εἰς τὰς οἰκίας ὑµῶν πατάξαι. (24) καὶ φυλάξεσθε τὸ ῥῆµα τοῦτο νόµιµον σεαυτῷ καὶ τοῖς υἱοῖς σου ἕως αἰῶνος. (25) ἐὰν δὲ εἰσέλθητε εἰς τὴν γῆν, ἣν ἂν δῷ κύριος ὑµῖν, καθότι ἐλάλησεν, φυλάξεσθε τὴν λατρείαν ταύτην. (26) καὶ ἔσται, ἐὰν λέγωσιν πρὸς ὑµᾶς οἱ υἱοὶ ὑµῶν Τίς ἡ λατρεία αὕτη; (27) καὶ ἐρεῖτε αὐτοῖς Θυσία τὸ πασχα τοῦτο κυρίῳ, ὡς ἐσκέπασεν τοὺς οἴκους τῶν υἱῶν Ισραηλ ἐν Αἰγύπτῳ, ἡνίκα ἐπάταξεν τοὺς Αἰγυπτίους, τοὺς δὲ οἴκους ἡµῶν ἐρρύσατο. καὶ κύψας ὁ λαὸς προσεκύνησεν. (28) καὶ ἀπελθόντες ἐποίησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ καθὰ ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ καὶ Ααρων, οὕτως ἐποίησαν. (29) Ἐγενήθη δὲ µεσούσης τῆς νυκτὸς καὶ κύριος ἐπάταξεν πᾶν πρωτότοκον ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἀπὸ πρωτοτόκου Φαραω τοῦ καθηµένου ἐπὶ τοῦ θρόνου ἕως πρωτοτόκου τῆς αἰχµαλωτίδος τῆς ἐν τῷ λάκκῳ καὶ ἕως πρωτοτόκου παντὸς κτήνους. (30) καὶ ἀναστὰς Φαραω νυκτὸς καὶ πάντες οἱ θεράποντες αὐτοῦ καὶ πάντες οἱ Αἰγύπτιοι καὶ ἐγενήθη κραυγὴ µεγάλη ἐν πάσῃ γῇ Αἰγύπτῳ· οὐ γὰρ ἦν οἰκία, ἐν ᾗ οὐκ ἦν ἐν αὐτῇ τεθνηκώς. (31) καὶ ἐκάλεσεν Φαραω Μωυσῆν καὶ Ααρων νυκτὸς καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ἀνάστητε καὶ ἐξέλθατε ἐκ τοῦ λαοῦ µου καὶ ὑµεῖς καὶ οἱ υἱοὶ Ισραηλ· βαδίζετε καὶ λατρεύσατε κυρίῳ τῷ θεῷ ὑµῶν, καθὰ λέγετε· (32) καὶ τὰ πρόβατα καὶ τοὺς βόας ὑµῶν ἀναλαβόντες πορεύεσθε, εὐλογήσατε δὲ κἀµέ. (33) καὶ κατεβιάζοντο οἱ Αἰγύπτιοι τὸν λαὸν σπουδῇ ἐκβαλεῖν αὐτοὺς ἐκ τῆς γῆς· εἶπαν γὰρ ὅτι Πάντες ἡµεῖς ἀποθνῄσκοµεν. (34) ἀνέλαβεν δὲ ὁ λαὸς τὸ σταῖς πρὸ τοῦ ζυµωθῆναι, τὰ φυράµατα αὐτῶν ἐνδεδεµένα ἐν τοῖς ἱµατίοις αὐτῶν ἐπὶ τῶν ὤµων. (35) οἱ δὲ υἱοὶ Ισραηλ ἐποίησαν καθὰ συνέταξεν αὐτοῖς Μωυσῆς, καὶ ᾔτησαν παρὰ τῶν Αἰγυπτίων σκεύη ἀργυρᾶ καὶ χρυσᾶ καὶ ἱµατισµόν· (36) καὶ κύριος ἔδωκεν τὴν χάριν τῷ λαῷ αὐτοῦ ἐναντίον τῶν Αἰγυπτίων, καὶ ἔχρησαν αὐτοῖς· καὶ ἐσκύλευσαν τοὺς Αἰγυπτίους. (37) Ἀπάραντες δὲ οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐκ Ραµεσση εἰς Σοκχωθα εἰς ἑξακοσίας χιλιάδας πεζῶν οἱ ἄνδρες πλὴν τῆς ἀποσκευῆς, (38) καὶ ἐπίµικτος πολὺς συνανέβη αὐτοῖς καὶ πρόβατα καὶ βόες καὶ κτήνη πολλὰ σφόδρα. (39) καὶ ἔπεψαν τὸ σταῖς, ὃ ἐξήνεγκαν ἐξ Αἰγύπτου, ἐγκρυφίας ἀζύµους· οὐ γὰρ ἐζυµώθη· ἐξέβαλον γὰρ αὐτοὺς οἱ Αἰγύπτιοι, καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν ἐπιµεῖναι οὐδὲ ἐπισιτισµὸν ἐποίησαν ἑαυτοῖς εἰς τὴν ὁδόν. (40) ἡ δὲ κατοίκησις τῶν υἱῶν Ισραηλ, ἣν κατῴκησαν ἐν γῇ Αἰγύπτῳ καὶ ἐν γῇ Χανααν, ἔτη τετρακόσια τριάκοντα, (41) καὶ ἐγένετο µετὰ τὰ τετρακόσια τριάκοντα ἔτη ἐξῆλθεν πᾶσα ἡ δύναµις κυρίου ἐκ γῆς Αἰγύπτου. (42) νυκτὸς προφυλακή ἐστιν τῷ κυρίῳ ὥστε ἐξαγαγεῖν αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου· ἐκείνη ἡ νὺξ αὕτη προφυλακὴ κυρίῳ ὥστε πᾶσι τοῖς υἱοῖς Ισραηλ εἶναι εἰς γενεὰς αὐτῶν. (43) Εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων λέγων Οὗτος ὁ νόµος τοῦ πασχα· πᾶς ἀλλογενὴς οὐκ ἔδεται ἀπ’ αὐτοῦ· (44) καὶ πᾶν οἰκέτην τινὸς ἢ ἀργυρώνητον περιτεµεῖς αὐτόν, καὶ τότε φάγεται ἀπ’ αὐτοῦ· (45) πάροικος ἢ µισθωτὸς οὐκ ἔδεται ἀπ’ αὐτοῦ. (46) ἐν οἰκίᾳ µιᾷ βρωθήσεται, καὶ οὐκ ἐξοίσετε ἐκ τῆς οἰκίας τῶν κρεῶν ἔξω· καὶ ὀστοῦν οὐ συντρίψετε ἀπ’ αὐτοῦ. (47) πᾶσα συναγωγὴ υἱῶν Ισραηλ ποιήσει αὐτό. (48) ἐὰν δέ τις προσέλθῃ πρὸς ὑµᾶς προσήλυτος ποιῆσαι τὸ πασχα κυρίῳ, περιτεµεῖς αὐτοῦ πᾶν ἀρσενικόν, καὶ τότε προσελεύσεται ποιῆσαι αὐτὸ καὶ ἔσται ὥσπερ καὶ ὁ αὐτόχθων τῆς γῆς· πᾶς ἀπερίτµητος οὐκ ἔδεται ἀπ’ αὐτοῦ. (49) νόµος εἷς ἔσται τῷ ἐγχωρίῳ καὶ τῷ προσελθόντι προσηλύτῳ ἐν ὑµῖν. (50) καὶ ἐποίησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ καθὰ ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ καὶ Ααρων πρὸς αὐτούς, οὕτως ἐποίησαν. — (51) καὶ ἐγένετο ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐξήγαγεν κύριος τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐκ γῆς Αἰγύπτου σὺν δυνάµει αὐτῶν.

13

(1) Εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Ἁγίασόν µοι πᾶν πρωτότοκον πρωτογενὲς διανοῖγον πᾶσαν µήτραν ἐν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους· ἐµοί ἐστιν. (3) Εἶπεν δὲ Μωυσῆς πρὸς τὸν λαόν Μνηµονεύετε τὴν ἡµέραν ταύτην, ἐν ᾗ ἐξήλθατε ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐξ οἴκου δουλείας· ἐν γὰρ χειρὶ κραταιᾷ ἐξήγαγεν ὑµᾶς κύριος ἐντεῦθεν· καὶ οὐ βρωθήσεται ζύµη. (4) ἐν γὰρ τῇ σήµερον ὑµεῖς ἐκπορεύεσθε ἐν µηνὶ τῶν νέων. (5) καὶ ἔσται ἡνίκα ἐὰν εἰσαγάγῃ σε κύριος ὁ θεός σου εἰς τὴν γῆν τῶν Χαναναίων καὶ Χετταίων καὶ Ευαίων καὶ Γεργεσαίων καὶ Αµορραίων καὶ Φερεζαίων καὶ Ιεβουσαίων, ἣν ὤµοσεν τοῖς πατράσιν σου δοῦναί σοι, γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι, καὶ ποιήσεις τὴν λατρείαν ταύτην ἐν τῷ µηνὶ τούτῳ. (6) ἓξ ἡµέρας ἔδεσθε ἄζυµα, τῇ δὲ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ ἑορτὴ κυρίου· (7) ἄζυµα ἔδεσθε τὰς ἑπτὰ ἡµέρας, οὐκ ὀφθήσεταί σοι ζυµωτόν, οὐδὲ ἔσται σοι ζύµη ἐν πᾶσιν τοῖς ὁρίοις σου. (8) καὶ ἀναγγελεῖς τῷ υἱῷ σου ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ λέγων Διὰ τοῦτο ἐποίησεν κύριος ὁ θεός µοι, ὡς ἐξεπορευόµην ἐξ Αἰγύπτου. (9) καὶ ἔσται σοι σηµεῖον ἐπὶ τῆς χειρός σου καὶ µνηµόσυνον πρὸ ὀφθαλµῶν σου, ὅπως ἂν γένηται ὁ νόµος κυρίου ἐν τῷ στόµατί σου· ἐν γὰρ χειρὶ κραταιᾷ ἐξήγαγέν σε κύριος ὁ θεὸς ἐξ Αἰγύπτου. (10) καὶ φυλάξεσθε τὸν νόµον τοῦτον κατὰ καιροὺς ὡρῶν ἀφ’ ἡµερῶν εἰς ἡµέρας. (11) καὶ ἔσται ὡς ἂν εἰσαγάγῃ σε κύριος ὁ θεός σου εἰς τὴν γῆν τῶν Χαναναίων, ὃν τρόπον ὤµοσεν τοῖς πατράσιν σου, καὶ δώσει σοι αὐτήν, (12) καὶ ἀφελεῖς πᾶν διανοῖγον µήτραν, τὰ ἀρσενικά, τῷ κυρίῳ· πᾶν διανοῖγον µήτραν ἐκ τῶν βουκολίων ἢ ἐν τοῖς κτήνεσίν σου, ὅσα ἐὰν γένηταί σοι, τὰ ἀρσενικά, ἁγιάσεις τῷ κυρίῳ. (13) πᾶν διανοῖγον µήτραν ὄνου ἀλλάξεις προβάτῳ· ἐὰν δὲ µὴ ἀλλάξῃς, λυτρώσῃ αὐτό. πᾶν πρωτότοκον ἀνθρώπου τῶν υἱῶν σου λυτρώσῃ. (14) ἐὰν δὲ ἐρωτήσῃ σε ὁ υἱός σου µετὰ ταῦτα λέγων Τί τοῦτο; καὶ ἐρεῖς αὐτῷ ὅτι Ἐν χειρὶ κραταιᾷ ἐξήγαγεν ἡµᾶς κύριος ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐξ οἴκου δουλείας· (15) ἡνίκα δὲ ἐσκλήρυνεν Φαραω ἐξαποστεῖλαι ἡµᾶς, ἀπέκτεινεν πᾶν πρωτότοκον ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἀπὸ πρωτοτόκων ἀνθρώπων ἕως πρωτοτόκων κτηνῶν· διὰ τοῦτο ἐγὼ θύω τῷ κυρίῳ πᾶν διανοῖγον µήτραν, τὰ ἀρσενικά, καὶ πᾶν πρωτότοκον τῶν υἱῶν µου λυτρώσοµαι. (16) καὶ ἔσται εἰς σηµεῖον ἐπὶ τῆς χειρός σου καὶ ἀσάλευτον πρὸ ὀφθαλµῶν σου· ἐν γὰρ χειρὶ κραταιᾷ ἐξήγαγέν σε κύριος ἐξ Αἰγύπτου. (17) Ὡς δὲ ἐξαπέστειλεν Φαραω τὸν λαόν, οὐχ ὡδήγησεν αὐτοὺς ὁ θεὸς ὁδὸν γῆς Φυλιστιιµ, ὅτι ἐγγὺς ἦν· εἶπεν γὰρ ὁ θεός Μήποτε µεταµελήσῃ τῷ λαῷ ἰδόντι πόλεµον, καὶ ἀποστρέψῃ εἰς Αἴγυπτον. (18) καὶ ἐκύκλωσεν ὁ θεὸς τὸν λαὸν ὁδὸν τὴν εἰς τὴν ἔρηµον εἰς τὴν ἐρυθρὰν θάλασσαν. πέµπτη δὲ γενεὰ ἀνέβησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐκ γῆς Αἰγύπτου. (19) καὶ ἔλαβεν Μωυσῆς τὰ ὀστᾶ Ιωσηφ µεθ’ ἑαυτοῦ· ὅρκῳ γὰρ ὥρκισεν Ιωσηφ τοὺς υἱοὺς Ισραηλ λέγων Ἐπισκοπῇ ἐπισκέψεται ὑµᾶς κύριος, καὶ συνανοίσετέ µου τὰ ὀστᾶ ἐντεῦθεν µεθ’ ὑµῶν. (20) ἐξάραντες δὲ οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐκ Σοκχωθ ἐστρατοπέδευσαν ἐν Οθοµ παρὰ τὴν ἔρηµον. (21) ὁ δὲ θεὸς ἡγεῖτο αὐτῶν, ἡµέρας µὲν ἐν στύλῳ νεφέλης δεῖξαι αὐτοῖς τὴν ὁδόν, τὴν δὲ νύκτα ἐν στύλῳ πυρός· (22) οὐκ ἐξέλιπεν ὁ στῦλος τῆς νεφέλης ἡµέρας καὶ ὁ στῦλος τοῦ πυρὸς νυκτὸς ἐναντίον παντὸς τοῦ λαοῦ.

14

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ, καὶ ἀποστρέψαντες στρατοπεδευσάτωσαν ἀπέναντι τῆς ἐπαύλεως ἀνὰ µέσον Μαγδώλου καὶ ἀνὰ µέσον τῆς θαλάσσης ἐξ ἐναντίας Βεελσεπφων, ἐνώπιον αὐτῶν στρατοπεδεύσεις ἐπὶ τῆς θαλάσσης. (3) καὶ ἐρεῖ Φαραω τῷ λαῷ αὐτοῦ Οἱ υἱοὶ Ισραηλ πλανῶνται οὗτοι ἐν τῇ γῇ· συγκέκλεικεν γὰρ αὐτοὺς ἡ ἔρηµος. (4) ἐγὼ δὲ σκληρυνῶ τὴν καρδίαν Φαραω, καὶ καταδιώξεται ὀπίσω αὐτῶν· καὶ ἐνδοξασθήσοµαι ἐν Φαραω καὶ ἐν πάσῃ τῇ στρατιᾷ αὐτοῦ, καὶ γνώσονται πάντες οἱ Αἰγύπτιοι ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος. καὶ ἐποίησαν οὕτως. (5) καὶ ἀνηγγέλη τῷ βασιλεῖ τῶν Αἰγυπτίων ὅτι πέφευγεν ὁ λαός· καὶ µετεστράφη ἡ καρδία Φαραω καὶ τῶν θεραπόντων αὐτοῦ ἐπὶ τὸν λαόν, καὶ εἶπαν Τί τοῦτο ἐποιήσαµεν τοῦ ἐξαποστεῖλαι τοὺς υἱοὺς Ισραηλ τοῦ µὴ δουλεύειν ἡµῖν; (6) ἔζευξεν οὖν Φαραω τὰ ἅρµατα αὐτοῦ καὶ πάντα τὸν λαὸν αὐτοῦ συναπήγαγεν µεθ’ ἑαυτοῦ (7) καὶ λαβὼν ἑξακόσια ἅρµατα ἐκλεκτὰ καὶ πᾶσαν τὴν ἵππον τῶν Αἰγυπτίων καὶ τριστάτας ἐπὶ πάντων. (8) καὶ ἐσκλήρυνεν κύριος τὴν καρδίαν Φαραω βασιλέως Αἰγύπτου καὶ τῶν θεραπόντων αὐτοῦ, καὶ κατεδίωξεν ὀπίσω τῶν υἱῶν Ισραηλ· οἱ δὲ υἱοὶ Ισραηλ ἐξεπορεύοντο ἐν χειρὶ ὑψηλῇ. (9) καὶ κατεδίωξαν οἱ Αἰγύπτιοι ὀπίσω αὐτῶν καὶ εὕροσαν αὐτοὺς παρεµβεβληκότας παρὰ τὴν θάλασσαν, καὶ πᾶσα ἡ ἵππος καὶ τὰ ἅρµατα Φαραω καὶ οἱ ἱππεῖς καὶ ἡ στρατιὰ αὐτοῦ ἀπέναντι τῆς ἐπαύλεως ἐξ ἐναντίας Βεελσεπφων. (10) καὶ Φαραω προσῆγεν· καὶ ἀναβλέψαντες οἱ υἱοὶ Ισραηλ τοῖς ὀφθαλµοῖς ὁρῶσιν, καὶ οἱ Αἰγύπτιοι ἐστρατοπέδευσαν ὀπίσω αὐτῶν, καὶ ἐφοβήθησαν σφόδρα· ἀνεβόησαν δὲ οἱ υἱοὶ Ισραηλ πρὸς κύριον. (11) καὶ εἶπεν πρὸς Μωυσῆν Παρὰ τὸ µὴ ὑπάρχειν µνήµατα ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἐξήγαγες ἡµᾶς θανατῶσαι ἐν τῇ ἐρήµῳ; τί τοῦτο ἐποίησας ἡµῖν ἐξαγαγὼν ἐξ Αἰγύπτου; (12) οὐ τοῦτο ἦν τὸ ῥῆµα, ὃ ἐλαλήσαµεν πρὸς σὲ ἐν Αἰγύπτῳ λέγοντες Πάρες ἡµᾶς, ὅπως δουλεύσωµεν τοῖς Αἰγυπτίοις; κρεῖσσον γὰρ ἡµᾶς δουλεύειν τοῖς Αἰγυπτίοις ἢ ἀποθανεῖν ἐν τῇ ἐρήµῳ ταύτῃ. (13) εἶπεν δὲ Μωυσῆς πρὸς τὸν λαόν Θαρσεῖτε· στῆτε καὶ ὁρᾶτε τὴν σωτηρίαν τὴν παρὰ τοῦ θεοῦ, ἣν ποιήσει ἡµῖν σήµερον· ὃν τρόπον γὰρ ἑωράκατε τοὺς Αἰγυπτίους σήµερον, οὐ προσθήσεσθε ἔτι ἰδεῖν αὐτοὺς εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον· (14) κύριος πολεµήσει περὶ ὑµῶν, καὶ ὑµεῖς σιγήσετε. (15) Εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Τί βοᾷς πρός µε; λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ, καὶ ἀναζευξάτωσαν· (16) καὶ σὺ ἔπαρον τῇ ῥάβδῳ σου καὶ ἔκτεινον τὴν χεῖρά σου ἐπὶ τὴν θάλασσαν καὶ ῥῆξον αὐτήν, καὶ εἰσελθάτωσαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ εἰς µέσον τῆς θαλάσσης κατὰ τὸ ξηρόν. (17) καὶ ἰδοὺ ἐγὼ σκληρυνῶ τὴν καρδίαν Φαραω καὶ τῶν Αἰγυπτίων πάντων, καὶ εἰσελεύσονται ὀπίσω αὐτῶν· καὶ ἐνδοξασθήσοµαι ἐν Φαραω καὶ ἐν πάσῃ τῇ στρατιᾷ αὐτοῦ καὶ ἐν τοῖς ἅρµασιν καὶ ἐν τοῖς ἵπποις αὐτοῦ. (18) καὶ γνώσονται πάντες οἱ Αἰγύπτιοι ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ἐνδοξαζοµένου µου ἐν Φαραω καὶ ἐν τοῖς ἅρµασιν καὶ ἵπποις αὐτοῦ. (19) ἐξῆρεν δὲ ὁ ἄγγελος τοῦ θεοῦ ὁ προπορευόµενος τῆς παρεµβολῆς τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ ἐπορεύθη ἐκ τῶν ὄπισθεν· ἐξῆρεν δὲ καὶ ὁ στῦλος τῆς νεφέλης ἀπὸ προσώπου αὐτῶν καὶ ἔστη ἐκ τῶν ὀπίσω αὐτῶν. (20) καὶ εἰσῆλθεν ἀνὰ µέσον τῆς παρεµβολῆς τῶν Αἰγυπτίων καὶ ἀνὰ µέσον τῆς παρεµβολῆς Ισραηλ καὶ ἔστη· καὶ ἐγένετο σκότος καὶ γνόφος, καὶ διῆλθεν ἡ νύξ, καὶ οὐ συνέµιξαν ἀλλήλοις ὅλην τὴν νύκτα· (21) ἐξέτεινεν δὲ Μωυσῆς τὴν χεῖρα ἐπὶ τὴν θάλασσαν, καὶ ὑπήγαγεν κύριος τὴν θάλασσαν ἐν ἀνέµῳ νότῳ βιαίῳ ὅλην τὴν νύκτα καὶ ἐποίησεν τὴν θάλασσαν ξηράν, καὶ ἐσχίσθη τὸ ὕδωρ. (22) καὶ εἰσῆλθον οἱ υἱοὶ Ισραηλ εἰς µέσον τῆς θαλάσσης κατὰ τὸ ξηρόν, καὶ τὸ ὕδωρ αὐτοῖς τεῖχος ἐκ δεξιῶν καὶ τεῖχος ἐξ εὐωνύµων· (23) κατεδίωξαν δὲ οἱ Αἰγύπτιοι καὶ εἰσῆλθον ὀπίσω αὐτῶν, πᾶσα ἡ ἵππος Φαραω καὶ τὰ ἅρµατα καὶ οἱ ἀναβάται, εἰς µέσον τῆς θαλάσσης. (24) ἐγενήθη δὲ ἐν τῇ φυλακῇ τῇ ἑωθινῇ καὶ ἐπέβλεψεν κύριος ἐπὶ τὴν παρεµβολὴν τῶν Αἰγυπτίων ἐν στύλῳ πυρὸς καὶ νεφέλης καὶ συνετάραξεν τὴν παρεµβολὴν τῶν Αἰγυπτίων (25) καὶ συνέδησεν τοὺς ἄξονας τῶν ἁρµάτων αὐτῶν καὶ ἤγαγεν αὐτοὺς µετὰ βίας. καὶ εἶπαν οἱ Αἰγύπτιοι Φύγωµεν ἀπὸ προσώπου Ισραηλ· ὁ γὰρ κύριος πολεµεῖ περὶ αὐτῶν τοὺς Αἰγυπτίους. (26) εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἔκτεινον τὴν χεῖρά σου ἐπὶ τὴν θάλασσαν, καὶ ἀποκαταστήτω τὸ ὕδωρ καὶ ἐπικαλυψάτω τοὺς Αἰγυπτίους, ἐπί τε τὰ ἅρµατα καὶ τοὺς ἀναβάτας. (27) ἐξέτεινεν δὲ Μωυσῆς τὴν χεῖρα ἐπὶ τὴν θάλασσαν, καὶ ἀπεκατέστη τὸ ὕδωρ πρὸς ἡµέραν ἐπὶ χώρας· οἱ δὲ Αἰγύπτιοι ἔφυγον ὑπὸ τὸ ὕδωρ, καὶ ἐξετίναξεν κύριος τοὺς Αἰγυπτίους µέσον τῆς θαλάσσης. (28) καὶ ἐπαναστραφὲν τὸ ὕδωρ ἐκάλυψεν τὰ ἅρµατα καὶ τοὺς ἀναβάτας καὶ πᾶσαν τὴν δύναµιν Φαραω τοὺς εἰσπεπορευµένους ὀπίσω αὐτῶν εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ οὐ κατελείφθη ἐξ αὐτῶν οὐδὲ εἷς. (29) οἱ δὲ υἱοὶ Ισραηλ ἐπορεύθησαν διὰ ξηρᾶς ἐν µέσῳ τῆς θαλάσσης, τὸ δὲ ὕδωρ αὐτοῖς τεῖχος ἐκ δεξιῶν καὶ τεῖχος ἐξ εὐωνύµων. (30) καὶ ἐρρύσατο κύριος τὸν Ισραηλ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐκ χειρὸς τῶν Αἰγυπτίων· καὶ εἶδεν Ισραηλ τοὺς Αἰγυπτίους τεθνηκότας παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης. (31) εἶδεν δὲ Ισραηλ τὴν χεῖρα τὴν µεγάλην, ἃ ἐποίησεν κύριος τοῖς Αἰγυπτίοις· ἐφοβήθη δὲ ὁ λαὸς τὸν κύριον καὶ ἐπίστευσαν τῷ θεῷ καὶ Μωυσῇ τῷ θεράποντι αὐτοῦ.

15

(1) Τότε ᾖσεν Μωυσῆς καὶ οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὴν ᾠδὴν ταύτην τῷ θεῷ καὶ εἶπαν λέγοντες ᾌσωµεν τῷ κυρίῳ, ἐνδόξως γὰρ δεδόξασται· ἵππον καὶ ἀναβάτην ἔρριψεν εἰς θάλασσαν. (2) βοηθὸς καὶ σκεπαστὴς ἐγένετό µοι εἰς σωτηρίαν· οὗτός µου θεός, καὶ δοξάσω αὐτόν, θεὸς τοῦ πατρός µου, καὶ ὑψώσω αὐτόν. (3) κύριος συντρίβων πολέµους, κύριος ὄνοµα αὐτῷ. (4) ἅρµατα Φαραω καὶ τὴν δύναµιν αὐτοῦ ἔρριψεν εἰς θάλασσαν, ἐπιλέκτους ἀναβάτας τριστάτας κατεπόντισεν ἐν ἐρυθρᾷ θαλάσσῃ. (5) πόντῳ ἐκάλυψεν αὐτούς, κατέδυσαν εἰς βυθὸν ὡσεὶ λίθος. (6) ἡ δεξιά σου, κύριε, δεδόξασται ἐν ἰσχύι· ἡ δεξιά σου χείρ, κύριε, ἔθραυσεν ἐχθρούς. (7) καὶ τῷ πλήθει τῆς δόξης σου συνέτριψας τοὺς ὑπεναντίους· ἀπέστειλας τὴν ὀργήν σου, καὶ κατέφαγεν αὐτοὺς ὡς καλάµην. (8) καὶ διὰ πνεύµατος τοῦ θυµοῦ σου διέστη τὸ ὕδωρ· ἐπάγη ὡσεὶ τεῖχος τὰ ὕδατα, ἐπάγη τὰ κύµατα ἐν µέσῳ τῆς θαλάσσης. (9) εἶπεν ὁ ἐχθρός Διώξας καταλήµψοµαι, µεριῶ σκῦλα, ἐµπλήσω ψυχήν µου, ἀνελῶ τῇ µαχαίρῃ µου, κυριεύσει ἡ χείρ µου. (10) ἀπέστειλας τὸ πνεῦµά σου, ἐκάλυψεν αὐτοὺς θάλασσα· ἔδυσαν ὡσεὶ µόλιβος ἐν ὕδατι σφοδρῷ. (11) τίς ὅµοιός σοι ἐν θεοῖς, κύριε; τίς ὅµοιός σοι, δεδοξασµένος ἐν ἁγίοις, θαυµαστὸς ἐν δόξαις, ποιῶν τέρατα; (12) ἐξέτεινας τὴν δεξιάν σου, κατέπιεν αὐτοὺς γῆ. (13) ὡδήγησας τῇ δικαιοσύνῃ σου τὸν λαόν σου τοῦτον, ὃν ἐλυτρώσω, παρεκάλεσας τῇ ἰσχύι σου εἰς κατάλυµα ἅγιόν σου. (14) ἤκουσαν ἔθνη καὶ ὠργίσθησαν· ὠδῖνες ἔλαβον κατοικοῦντας Φυλιστιιµ. (15) τότε ἔσπευσαν ἡγεµόνες Εδωµ, καὶ ἄρχοντες Μωαβιτῶν, ἔλαβεν αὐτοὺς τρόµος, ἐτάκησαν πάντες οἱ κατοικοῦντες Χανααν. (16) ἐπιπέσοι ἐπ’ αὐτοὺς φόβος καὶ τρόµος, µεγέθει βραχίονός σου ἀπολιθωθήτωσαν, ἕως ἂν παρέλθῃ ὁ λαός σου, κύριε, ἕως ἂν παρέλθῃ ὁ λαός σου οὗτος, ὃν ἐκτήσω. (17) εἰσαγαγὼν καταφύτευσον αὐτοὺς εἰς ὄρος κληρονοµίας σου, εἰς ἕτοιµον κατοικητήριόν σου, ὃ κατειργάσω, κύριε, ἁγίασµα, κύριε, ὃ ἡτοίµασαν αἱ χεῖρές σου. (18) κύριος βασιλεύων τὸν αἰῶνα καὶ ἐπ’ αἰῶνα καὶ ἔτι. (19) Ὅτι εἰσῆλθεν ἵππος Φαραω σὺν ἅρµασιν καὶ ἀναβάταις εἰς θάλασσαν, καὶ ἐπήγαγεν ἐπ’ αὐτοὺς κύριος τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσσης· οἱ δὲ υἱοὶ Ισραηλ ἐπορεύθησαν διὰ ξηρᾶς ἐν µέσῳ τῆς θαλάσσης. (20) Λαβοῦσα δὲ Μαριαµ ἡ προφῆτις ἡ ἀδελφὴ Ααρων τὸ τύµπανον ἐν τῇ χειρὶ αὐτῆς, καὶ ἐξήλθοσαν πᾶσαι αἱ γυναῖκες ὀπίσω αὐτῆς µετὰ τυµπάνων καὶ χορῶν, (21) ἐξῆρχεν δὲ αὐτῶν Μαριαµ λέγουσα ᾌσωµεν τῷ κυρίῳ, ἐνδόξως γὰρ δεδόξασται· ἵππον καὶ ἀναβάτην ἔρριψεν εἰς θάλασσαν. (22) Ἐξῆρεν δὲ Μωυσῆς τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἀπὸ θαλάσσης ἐρυθρᾶς καὶ ἤγαγεν αὐτοὺς εἰς τὴν ἔρηµον Σουρ· καὶ ἐπορεύοντο τρεῖς ἡµέρας ἐν τῇ ἐρήµῳ καὶ οὐχ ηὕρισκον ὕδωρ ὥστε πιεῖν. (23) ἦλθον δὲ εἰς Μερρα καὶ οὐκ ἠδύναντο πιεῖν ἐκ Μερρας, πικρὸν γὰρ ἦν· διὰ τοῦτο ἐπωνοµάσθη τὸ ὄνοµα τοῦ τόπου ἐκείνου Πικρία. (24) καὶ διεγόγγυζεν ὁ λαὸς ἐπὶ Μωυσῆν λέγοντες Τί πιόµεθα; (25) ἐβόησεν δὲ Μωυσῆς πρὸς κύριον· καὶ ἔδειξεν αὐτῷ κύριος ξύλον, καὶ ἐνέβαλεν αὐτὸ εἰς τὸ ὕδωρ, καὶ ἐγλυκάνθη τὸ ὕδωρ. ἐκεῖ ἔθετο αὐτῷ δικαιώµατα καὶ κρίσεις καὶ ἐκεῖ ἐπείρασεν αὐτὸν (26) καὶ εἶπεν Ἐὰν ἀκοῇ ἀκούσῃς τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ σου καὶ τὰ ἀρεστὰ ἐναντίον αὐτοῦ ποιήσῃς καὶ ἐνωτίσῃ ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ καὶ φυλάξῃς πάντα τὰ δικαιώµατα αὐτοῦ, πᾶσαν νόσον, ἣν ἐπήγαγον τοῖς Αἰγυπτίοις, οὐκ ἐπάξω ἐπὶ σέ· ἐγὼ γάρ εἰµι κύριος ὁ ἰώµενός σε. (27) Καὶ ἤλθοσαν εἰς Αιλιµ, καὶ ἦσαν ἐκεῖ δώδεκα πηγαὶ ὑδάτων καὶ ἑβδοµήκοντα στελέχη φοινίκων· παρενέβαλον δὲ ἐκεῖ παρὰ τὰ ὕδατα.

16

(1) Ἀπῆραν δὲ ἐξ Αιλιµ καὶ ἤλθοσαν πᾶσα συναγωγὴ υἱῶν Ισραηλ εἰς τὴν ἔρηµον Σιν, ὅ ἐστιν ἀνὰ µέσον Αιλιµ καὶ ἀνὰ µέσον Σινα. τῇ δὲ πεντεκαιδεκάτῃ ἡµέρᾳ τῷ µηνὶ τῷ δευτέρῳ ἐξεληλυθότων αὐτῶν ἐκ γῆς Αἰγύπτου (2) διεγόγγυζεν πᾶσα συναγωγὴ υἱῶν Ισραηλ ἐπὶ Μωυσῆν καὶ Ααρων, (3) καὶ εἶπαν πρὸς αὐτοὺς οἱ υἱοὶ Ισραηλ Ὄφελον ἀπεθάνοµεν πληγέντες ὑπὸ κυρίου ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, ὅταν ἐκαθίσαµεν ἐπὶ τῶν λεβήτων τῶν κρεῶν καὶ ἠσθίοµεν ἄρτους εἰς πλησµονήν· ὅτι ἐξηγάγετε ἡµᾶς εἰς τὴν ἔρηµον ταύτην ἀποκτεῖναι πᾶσαν τὴν συναγωγὴν ταύτην ἐν λιµῷ. (4) εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἰδοὺ ἐγὼ ὕω ὑµῖν ἄρτους ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἐξελεύσεται ὁ λαὸς καὶ συλλέξουσιν τὸ τῆς ἡµέρας εἰς ἡµέραν, ὅπως πειράσω αὐτοὺς εἰ πορεύσονται τῷ νόµῳ µου ἢ οὔ· (5) καὶ ἔσται τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἕκτῃ καὶ ἑτοιµάσουσιν ὃ ἐὰν εἰσενέγκωσιν, καὶ ἔσται διπλοῦν ὃ ἐὰν συναγάγωσιν τὸ καθ’ ἡµέραν εἰς ἡµέραν. (6) καὶ εἶπεν Μωυσῆς καὶ Ααρων πρὸς πᾶσαν συναγωγὴν υἱῶν Ισραηλ Ἑσπέρας γνώσεσθε ὅτι κύριος ἐξήγαγεν ὑµᾶς ἐκ γῆς Αἰγύπτου, (7) καὶ πρωὶ ὄψεσθε τὴν δόξαν κυρίου ἐν τῷ εἰσακοῦσαι τὸν γογγυσµὸν ὑµῶν ἐπὶ τῷ θεῷ· ἡµεῖς δὲ τί ἐσµεν ὅτι διαγογγύζετε καθ’ ἡµῶν; (8) καὶ εἶπεν Μωυσῆς Ἐν τῷ διδόναι κύριον ὑµῖν ἑσπέρας κρέα φαγεῖν καὶ ἄρτους τὸ πρωὶ εἰς πλησµονὴν διὰ τὸ εἰσακοῦσαι κύριον τὸν γογγυσµὸν ὑµῶν, ὃν ὑµεῖς διαγογγύζετε καθ’ ἡµῶν· ἡµεῖς δὲ τί ἐσµεν; οὐ γὰρ καθ’ ἡµῶν ὁ γογγυσµὸς ὑµῶν ἐστιν, ἀλλ’ ἢ κατὰ τοῦ θεοῦ. (9) εἶπεν δὲ Μωυσῆς πρὸς Ααρων Εἰπὸν πάσῃ συναγωγῇ υἱῶν Ισραηλ Προσέλθατε ἐναντίον τοῦ θεοῦ· εἰσακήκοεν γὰρ ὑµῶν τὸν γογγυσµόν. (10) ἡνίκα δὲ ἐλάλει Ααρων πάσῃ συναγωγῇ υἱῶν Ισραηλ, καὶ ἐπεστράφησαν εἰς τὴν ἔρηµον, καὶ ἡ δόξα κυρίου ὤφθη ἐν νεφέλῃ. (11) καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (12) Εἰσακήκοα τὸν γογγυσµὸν τῶν υἱῶν Ισραηλ· λάλησον πρὸς αὐτοὺς λέγων Τὸ πρὸς ἑσπέραν ἔδεσθε κρέα καὶ τὸ πρωὶ πλησθήσεσθε ἄρτων· καὶ γνώσεσθε ὅτι ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (13) ἐγένετο δὲ ἑσπέρα, καὶ ἀνέβη ὀρτυγοµήτρα καὶ ἐκάλυψεν τὴν παρεµβολήν· τὸ πρωὶ ἐγένετο καταπαυοµένης τῆς δρόσου κύκλῳ τῆς παρεµβολῆς (14) καὶ ἰδοὺ ἐπὶ πρόσωπον τῆς ἐρήµου λεπτὸν ὡσεὶ κόριον λευκὸν ὡσεὶ πάγος ἐπὶ τῆς γῆς. (15) ἰδόντες δὲ αὐτὸ οἱ υἱοὶ Ισραηλ εἶπαν ἕτερος τῷ ἑτέρῳ Τί ἐστιν τοῦτο; οὐ γὰρ ᾔδεισαν, τί ἦν. εἶπεν δὲ Μωυσῆς πρὸς αὐτούς Οὗτος ὁ ἄρτος, ὃν ἔδωκεν κύριος ὑµῖν φαγεῖν· (16) τοῦτο τὸ ῥῆµα, ὃ συνέταξεν κύριος Συναγάγετε ἀπ’ αὐτοῦ ἕκαστος εἰς τοὺς καθήκοντας, γοµορ κατὰ κεφαλὴν κατὰ ἀριθµὸν ψυχῶν ὑµῶν ἕκαστος σὺν τοῖς συσκηνίοις ὑµῶν συλλέξατε. (17) ἐποίησαν δὲ οὕτως οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ συνέλεξαν, ὁ τὸ πολὺ καὶ ὁ τὸ ἔλαττον. (18) καὶ µετρήσαντες τῷ γοµορ οὐκ ἐπλεόνασεν ὁ τὸ πολύ, καὶ ὁ τὸ ἔλαττον οὐκ ἠλαττόνησεν· ἕκαστος εἰς τοὺς καθήκοντας παρ’ ἑαυτῷ συνέλεξαν. (19) εἶπεν δὲ Μωυσῆς πρὸς αὐτούς Μηδεὶς καταλιπέτω ἀπ’ αὐτοῦ εἰς τὸ πρωί. (20) καὶ οὐκ εἰσήκουσαν Μωυσῆ, ἀλλὰ κατέλιπόν τινες ἀπ’ αὐτοῦ εἰς τὸ πρωί· καὶ ἐξέζεσεν σκώληκας καὶ ἐπώζεσεν· καὶ ἐπικράνθη ἐπ’ αὐτοῖς Μωυσῆς. (21) καὶ συνέλεξαν αὐτὸ πρωὶ πρωί, ἕκαστος τὸ καθῆκον αὐτῷ· ἡνίκα δὲ διεθέρµαινεν ὁ ἥλιος, ἐτήκετο. (22) ἐγένετο δὲ τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἕκτῃ συνέλεξαν τὰ δέοντα διπλᾶ, δύο Γοµορ τῷ ἑνί· εἰσήλθοσαν δὲ πάντες οἱ ἄρχοντες τῆς συναγωγῆς καὶ ἀνήγγειλαν Μωυσεῖ. (23) εἶπεν δὲ Μωυσῆς πρὸς αὐτούς Τοῦτο τὸ ῥῆµά ἐστιν, ὃ ἐλάλησεν κύριος· σάββατα ἀνάπαυσις ἁγία τῷ κυρίῳ αὔριον· ὅσα ἐὰν πέσσητε, πέσσετε, καὶ ὅσα ἐὰν ἕψητε, ἕψετε· καὶ πᾶν τὸ πλεονάζον καταλίπετε αὐτὸ εἰς ἀποθήκην εἰς τὸ πρωί. (24) Καὶ κατελίποσαν ἀπ’ αὐτοῦ εἰς τὸ πρωί, καθάπερ συνέταξεν αὐτοῖς Μωυσῆς· καὶ οὐκ ἐπώζεσεν, οὐδὲ σκώληξ ἐγένετο ἐν αὐτῷ. (25) εἶπεν δὲ Μωυσῆς Φάγετε σήµερον· ἔστιν γὰρ σάββατα σήµερον τῷ κυρίῳ· οὐχ εὑρεθήσεται ἐν τῷ πεδίῳ. (26) ἓξ ἡµέρας συλλέξετε· τῇ δὲ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ σάββατα, ὅτι οὐκ ἔσται ἐν αὐτῇ. (27) ἐγένετο δὲ ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ ἐξήλθοσάν τινες ἐκ τοῦ λαοῦ συλλέξαι καὶ οὐχ εὗρον. (28) εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἕως τίνος οὐ βούλεσθε εἰσακούειν τὰς ἐντολάς µου καὶ τὸν νόµον µου; (29) ἴδετε, ὁ γὰρ κύριος ἔδωκεν ὑµῖν τὴν ἡµέραν ταύτην τὰ σάββατα· διὰ τοῦτο αὐτὸς ἔδωκεν ὑµῖν τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἕκτῃ ἄρτους δύο ἡµερῶν· καθήσεσθε ἕκαστος εἰς τοὺς οἴκους ὑµῶν, µηδεὶς ἐκπορευέσθω ἐκ τοῦ τόπου αὐτοῦ τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ. (30) καὶ ἐσαββάτισεν ὁ λαὸς τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ. (31) καὶ ἐπωνόµασαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὸ ὄνοµα αὐτοῦ Μαν· ἦν δὲ ὡς σπέρµα κορίου λευκόν, τὸ δὲ γεῦµα αὐτοῦ ὡς ἐγκρὶς ἐν µέλιτι. (32) εἶπεν δὲ Μωυσῆς Τοῦτο τὸ ῥῆµα, ὃ συνέταξεν κύριος Πλήσατε τὸ γοµορ τοῦ µαν εἰς ἀποθήκην εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν, ἵνα ἴδωσιν τὸν ἄρτον, ὃν ἐφάγετε ὑµεῖς ἐν τῇ ἐρήµῳ, ὡς ἐξήγαγεν ὑµᾶς κύριος ἐκ γῆς Αἰγύπτου. (33) καὶ εἶπεν Μωυσῆς πρὸς Ααρων Λαβὲ στάµνον χρυσοῦν ἕνα καὶ ἔµβαλε εἰς αὐτὸν πλῆρες τὸ γοµορ τοῦ µαν καὶ ἀποθήσεις αὐτὸ ἐναντίον τοῦ θεοῦ εἰς διατήρησιν εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν. (34) ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ, καὶ ἀπέθετο Ααρων ἐναντίον τοῦ µαρτυρίου εἰς διατήρησιν. (35) οἱ δὲ υἱοὶ Ισραηλ ἔφαγον τὸ µαν ἔτη τεσσαράκοντα, ἕως ἦλθον εἰς γῆν οἰκουµένην· τὸ µαν ἐφάγοσαν, ἕως παρεγένοντο εἰς µέρος τῆς Φοινίκης. (36) τὸ δὲ γοµορ τὸ δέκατον τῶν τριῶν µέτρων ἦν.

17

(1) Καὶ ἀπῆρεν πᾶσα συναγωγὴ υἱῶν Ισραηλ ἐκ τῆς ἐρήµου Σιν κατὰ παρεµβολὰς αὐτῶν διὰ ῥήµατος κυρίου καὶ παρενεβάλοσαν ἐν Ραφιδιν· οὐκ ἦν δὲ ὕδωρ τῷ λαῷ πιεῖν. (2) καὶ ἐλοιδορεῖτο ὁ λαὸς πρὸς Μωυσῆν λέγοντες Δὸς ἡµῖν ὕδωρ, ἵνα πίωµεν. καὶ εἶπεν αὐτοῖς Μωυσῆς Τί λοιδορεῖσθέ µοι, καὶ τί πειράζετε κύριον; (3) ἐδίψησεν δὲ ἐκεῖ ὁ λαὸς ὕδατι, καὶ ἐγόγγυζεν ἐκεῖ ὁ λαὸς πρὸς Μωυσῆν λέγοντες Ἵνα τί τοῦτο ἀνεβίβασας ἡµᾶς ἐξ Αἰγύπτου ἀποκτεῖναι ἡµᾶς καὶ τὰ τέκνα ἡµῶν καὶ τὰ κτήνη τῷ δίψει; (4) ἐβόησεν δὲ Μωυσῆς πρὸς κύριον λέγων Τί ποιήσω τῷ λαῷ τούτῳ; ἔτι µικρὸν καὶ καταλιθοβολήσουσίν µε. (5) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Προπορεύου τοῦ λαοῦ τούτου, λαβὲ δὲ µετὰ σεαυτοῦ ἀπὸ τῶν πρεσβυτέρων τοῦ λαοῦ· καὶ τὴν ῥάβδον, ἐν ᾗ ἐπάταξας τὸν ποταµόν, λαβὲ ἐν τῇ χειρί σου καὶ πορεύσῃ. (6) ὅδε ἐγὼ ἕστηκα πρὸ τοῦ σὲ ἐκεῖ ἐπὶ τῆς πέτρας ἐν Χωρηβ· καὶ πατάξεις τὴν πέτραν, καὶ ἐξελεύσεται ἐξ αὐτῆς ὕδωρ, καὶ πίεται ὁ λαός µου. ἐποίησεν δὲ Μωυσῆς οὕτως ἐναντίον τῶν υἱῶν Ισραηλ. (7) καὶ ἐπωνόµασεν τὸ ὄνοµα τοῦ τόπου ἐκείνου Πειρασµὸς καὶ Λοιδόρησις διὰ τὴν λοιδορίαν τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ διὰ τὸ πειράζειν κύριον λέγοντας Εἰ ἔστιν κύριος ἐν ἡµῖν ἢ οὔ; (8) Ἦλθεν δὲ Αµαληκ καὶ ἐπολέµει Ισραηλ ἐν Ραφιδιν. (9) εἶπεν δὲ Μωυσῆς τῷ Ἰησοῦ Ἐπίλεξον σεαυτῷ ἄνδρας δυνατοὺς καὶ ἐξελθὼν παράταξαι τῷ Αµαληκ αὔριον, καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἕστηκα ἐπὶ τῆς κορυφῆς τοῦ βουνοῦ, καὶ ἡ ῥάβδος τοῦ θεοῦ ἐν τῇ χειρί µου. (10) καὶ ἐποίησεν Ἰησοῦς καθάπερ εἶπεν αὐτῷ Μωυσῆς, καὶ ἐξελθὼν παρετάξατο τῷ Αµαληκ· καὶ Μωυσῆς καὶ Ααρων καὶ Ωρ ἀνέβησαν ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ βουνοῦ. (11) καὶ ἐγίνετο ὅταν ἐπῆρεν Μωυσῆς τὰς χεῖρας, κατίσχυεν Ισραηλ· ὅταν δὲ καθῆκεν τὰς χεῖρας, κατίσχυεν Αµαληκ. (12) αἱ δὲ χεῖρες Μωυσῆ βαρεῖαι· καὶ λαβόντες λίθον ὑπέθηκαν ὑπ’ αὐτόν, καὶ ἐκάθητο ἐπ’ αὐτοῦ, καὶ Ααρων καὶ Ωρ ἐστήριζον τὰς χεῖρας αὐτοῦ, ἐντεῦθεν εἷς καὶ ἐντεῦθεν εἷς· καὶ ἐγένοντο αἱ χεῖρες Μωυσῆ ἐστηριγµέναι ἕως δυσµῶν ἡλίου. (13) καὶ ἐτρέψατο Ἰησοῦς τὸν Αµαληκ καὶ πάντα τὸν λαὸν αὐτοῦ ἐν φόνῳ µαχαίρας. (14) εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Κατάγραψον τοῦτο εἰς µνηµόσυνον ἐν βιβλίῳ καὶ δὸς εἰς τὰ ὦτα Ἰησοῖ ὅτι Ἀλοιφῇ ἐξαλείψω τὸ µνηµόσυνον Αµαληκ ἐκ τῆς ὑπὸ τὸν οὐρανόν. (15) καὶ ᾠκοδόµησεν Μωυσῆς θυσιαστήριον κυρίῳ καὶ ἐπωνόµασεν τὸ ὄνοµα αὐτοῦ Κύριός µου καταφυγή· (16) ὅτι ἐν χειρὶ κρυφαίᾳ πολεµεῖ κύριος ἐπὶ Αµαληκ ἀπὸ γενεῶν εἰς γενεάς.

18

(1) Ἤκουσεν δὲ Ιοθορ ὁ ἱερεὺς Μαδιαµ ὁ γαµβρὸς Μωυσῆ πάντα, ὅσα ἐποίησεν κύριος Ισραηλ τῷ ἑαυτοῦ λαῷ· ἐξήγαγεν γὰρ κύριος τὸν Ισραηλ ἐξ Αἰγύπτου. (2) ἔλαβεν δὲ Ιοθορ ὁ γαµβρὸς Μωυσῆ Σεπφωραν τὴν γυναῖκα Μωυσῆ µετὰ τὴν ἄφεσιν αὐτῆς (3) καὶ τοὺς δύο υἱοὺς αὐτοῦ· ὄνοµα τῷ ἑνὶ αὐτῶν Γηρσαµ λέγων Πάροικος ἤµην ἐν γῇ ἀλλοτρίᾳ· (4) καὶ τὸ ὄνοµα τοῦ δευτέρου Ελιεζερ λέγων Ὁ γὰρ θεὸς τοῦ πατρός µου βοηθός µου καὶ ἐξείλατό µε ἐκ χειρὸς Φαραω. (5) καὶ ἐξῆλθεν Ιοθορ ὁ γαµβρὸς Μωυσῆ καὶ οἱ υἱοὶ καὶ ἡ γυνὴ πρὸς Μωυσῆν εἰς τὴν ἔρηµον, οὗ παρενέβαλεν ἐπ’ ὄρους τοῦ θεοῦ. (6) ἀνηγγέλη δὲ Μωυσεῖ λέγοντες Ἰδοὺ ὁ γαµβρός σου Ιοθορ παραγίνεται πρὸς σέ, καὶ ἡ γυνὴ καὶ οἱ δύο υἱοί σου µετ’ αὐτοῦ. (7) ἐξῆλθεν δὲ Μωυσῆς εἰς συνάντησιν τῷ γαµβρῷ αὐτοῦ καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ καὶ ἐφίλησεν αὐτόν, καὶ ἠσπάσαντο ἀλλήλους· καὶ εἰσήγαγεν αὐτὸν εἰς τὴν σκηνήν. (8) καὶ διηγήσατο Μωυσῆς τῷ γαµβρῷ πάντα, ὅσα ἐποίησεν κύριος τῷ Φαραω καὶ τοῖς Αἰγυπτίοις ἕνεκεν τοῦ Ισραηλ, καὶ πάντα τὸν µόχθον τὸν γενόµενον αὐτοῖς ἐν τῇ ὁδῷ καὶ ὅτι ἐξείλατο αὐτοὺς κύριος ἐκ χειρὸς Φαραω καὶ ἐκ χειρὸς τῶν Αἰγυπτίων. (9) ἐξέστη δὲ Ιοθορ ἐπὶ πᾶσι τοῖς ἀγαθοῖς, οἷς ἐποίησεν αὐτοῖς κύριος, ὅτι ἐξείλατο αὐτοὺς ἐκ χειρὸς Αἰγυπτίων καὶ ἐκ χειρὸς Φαραω. (10) καὶ εἶπεν Ιοθορ Εὐλογητὸς κύριος, ὅτι ἐξείλατο τὸν λαὸν αὐτοῦ ἐκ χειρὸς Αἰγυπτίων καὶ ἐκ χειρὸς Φαραω· (11) νῦν ἔγνων ὅτι µέγας κύριος παρὰ πάντας τοὺς θεούς, ἕνεκεν τούτου ὅτι ἐπέθεντο αὐτοῖς. (12) καὶ ἔλαβεν Ιοθορ ὁ γαµβρὸς Μωυσῆ ὁλοκαυτώµατα καὶ θυσίας τῷ θεῷ· παρεγένετο δὲ Ααρων καὶ πάντες οἱ πρεσβύτεροι Ισραηλ συµφαγεῖν ἄρτον µετὰ τοῦ γαµβροῦ Μωυσῆ ἐναντίον τοῦ θεοῦ. (13) Καὶ ἐγένετο µετὰ τὴν ἐπαύριον συνεκάθισεν Μωυσῆς κρίνειν τὸν λαόν· παρειστήκει δὲ πᾶς ὁ λαὸς Μωυσεῖ ἀπὸ πρωίθεν ἕως ἑσπέρας. (14) καὶ ἰδὼν Ιοθορ πάντα, ὅσα ἐποίει τῷ λαῷ, λέγει Τί τοῦτο, ὃ σὺ ποιεῖς τῷ λαῷ; διὰ τί σὺ κάθησαι µόνος, πᾶς δὲ ὁ λαὸς παρέστηκέν σοι ἀπὸ πρωίθεν ἕως δείλης; (15) καὶ λέγει Μωυσῆς τῷ γαµβρῷ ὅτι Παραγίνεται πρός µε ὁ λαὸς ἐκζητῆσαι κρίσιν παρὰ τοῦ θεοῦ· (16) ὅταν γὰρ γένηται αὐτοῖς ἀντιλογία καὶ ἔλθωσι πρός µε, διακρίνω ἕκαστον καὶ συµβιβάζω αὐτοὺς τὰ προστάγµατα τοῦ θεοῦ καὶ τὸν νόµον αὐτοῦ. (17) εἶπεν δὲ ὁ γαµβρὸς Μωυσῆ πρὸς αὐτόν Οὐκ ὀρθῶς σὺ ποιεῖς τὸ ῥῆµα τοῦτο· (18) φθορᾷ καταφθαρήσῃ ἀνυποµονήτῳ καὶ σὺ καὶ πᾶς ὁ λαὸς οὗτος, ὅς ἐστιν µετὰ σοῦ· βαρύ σοι τὸ ῥῆµα τοῦτο, οὐ δυνήσῃ ποιεῖν µόνος. (19) νῦν οὖν ἄκουσόν µου, καὶ συµβουλεύσω σοι, καὶ ἔσται ὁ θεὸς µετὰ σοῦ. γίνου σὺ τῷ λαῷ τὰ πρὸς τὸν θεὸν καὶ ἀνοίσεις τοὺς λόγους αὐτῶν πρὸς τὸν θεὸν (20) καὶ διαµαρτυρῇ αὐτοῖς τὰ προστάγµατα τοῦ θεοῦ καὶ τὸν νόµον αὐτοῦ καὶ σηµανεῖς αὐτοῖς τὰς ὁδούς, ἐν αἷς πορεύσονται ἐν αὐταῖς, καὶ τὰ ἔργα, ἃ ποιήσουσιν. (21) καὶ σὺ σεαυτῷ σκέψαι ἀπὸ παντὸς τοῦ λαοῦ ἄνδρας δυνατοὺς θεοσεβεῖς, ἄνδρας δικαίους µισοῦντας ὑπερηφανίαν, καὶ καταστήσεις αὐτοὺς ἐπ’ αὐτῶν χιλιάρχους καὶ ἑκατοντάρχους καὶ πεντηκοντάρχους καὶ δεκαδάρχους, (22) καὶ κρινοῦσιν τὸν λαὸν πᾶσαν ὥραν· τὸ δὲ ῥῆµα τὸ ὑπέρογκον ἀνοίσουσιν ἐπὶ σέ, τὰ δὲ βραχέα τῶν κριµάτων κρινοῦσιν αὐτοὶ καὶ κουφιοῦσιν ἀπὸ σοῦ καὶ συναντιλήµψονταί σοι. (23) ἐὰν τὸ ῥῆµα τοῦτο ποιήσῃς, κατισχύσει σε ὁ θεός, καὶ δυνήσῃ παραστῆναι, καὶ πᾶς ὁ λαὸς οὗτος εἰς τὸν ἑαυτοῦ τόπον µετ’ εἰρήνης ἥξει. (24) ἤκουσεν δὲ Μωυσῆς τῆς φωνῆς τοῦ γαµβροῦ καὶ ἐποίησεν ὅσα αὐτῷ εἶπεν. (25) καὶ ἐπέλεξεν Μωυσῆς ἄνδρας δυνατοὺς ἀπὸ παντὸς Ισραηλ καὶ ἐποίησεν αὐτοὺς ἐπ’ αὐτῶν χιλιάρχους καὶ ἑκατοντάρχους καὶ πεντηκοντάρχους καὶ δεκαδάρχους, (26) καὶ ἐκρίνοσαν τὸν λαὸν πᾶσαν ὥραν· πᾶν δὲ ῥῆµα ὑπέρογκον ἀνεφέροσαν ἐπὶ Μωυσῆν, πᾶν δὲ ῥῆµα ἐλαφρὸν ἐκρίνοσαν αὐτοί. (27) ἐξαπέστειλεν δὲ Μωυσῆς τὸν ἑαυτοῦ γαµβρόν, καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ.

19

(1) Τοῦ δὲ µηνὸς τοῦ τρίτου τῆς ἐξόδου τῶν υἱῶν Ισραηλ ἐκ γῆς Αἰγύπτου τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ ἤλθοσαν εἰς τὴν ἔρηµον τοῦ Σινα. (2) καὶ ἐξῆραν ἐκ Ραφιδιν καὶ ἤλθοσαν εἰς τὴν ἔρηµον τοῦ Σινα, καὶ παρενέβαλεν ἐκεῖ Ισραηλ κατέναντι τοῦ ὄρους. (3) καὶ Μωυσῆς ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος τοῦ θεοῦ· καὶ ἐκάλεσεν αὐτὸν ὁ θεὸς ἐκ τοῦ ὄρους λέγων Τάδε ἐρεῖς τῷ οἴκῳ Ιακωβ καὶ ἀναγγελεῖς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ (4) Αὐτοὶ ἑωράκατε ὅσα πεποίηκα τοῖς Αἰγυπτίοις, καὶ ἀνέλαβον ὑµᾶς ὡσεὶ ἐπὶ πτερύγων ἀετῶν καὶ προσηγαγόµην ὑµᾶς πρὸς ἐµαυτόν. (5) καὶ νῦν ἐὰν ἀκοῇ ἀκούσητε τῆς ἐµῆς φωνῆς καὶ φυλάξητε τὴν διαθήκην µου, ἔσεσθέ µοι λαὸς περιούσιος ἀπὸ πάντων τῶν ἐθνῶν· ἐµὴ γάρ ἐστιν πᾶσα ἡ γῆ· (6) ὑµεῖς δὲ ἔσεσθέ µοι βασίλειον ἱεράτευµα καὶ ἔθνος ἅγιον. ταῦτα τὰ ῥήµατα ἐρεῖς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ. (7) ἦλθεν δὲ Μωυσῆς καὶ ἐκάλεσεν τοὺς πρεσβυτέρους τοῦ λαοῦ καὶ παρέθηκεν αὐτοῖς πάντας τοὺς λόγους τούτους, οὓς συνέταξεν αὐτῷ ὁ θεός. (8) ἀπεκρίθη δὲ πᾶς ὁ λαὸς ὁµοθυµαδὸν καὶ εἶπαν Πάντα, ὅσα εἶπεν ὁ θεός, ποιήσοµεν καὶ ἀκουσόµεθα. ἀνήνεγκεν δὲ Μωυσῆς τοὺς λόγους τοῦ λαοῦ πρὸς τὸν θεόν. (9) εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἰδοὺ ἐγὼ παραγίνοµαι πρὸς σὲ ἐν στύλῳ νεφέλης, ἵνα ἀκούσῃ ὁ λαὸς λαλοῦντός µου πρὸς σὲ καὶ σοὶ πιστεύσωσιν εἰς τὸν αἰῶνα. ἀνήγγειλεν δὲ Μωυσῆς τὰ ῥήµατα τοῦ λαοῦ πρὸς κύριον. (10) εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Καταβὰς διαµάρτυραι τῷ λαῷ καὶ ἅγνισον αὐτοὺς σήµερον καὶ αὔριον, καὶ πλυνάτωσαν τὰ ἱµάτια· (11) καὶ ἔστωσαν ἕτοιµοι εἰς τὴν ἡµέραν τὴν τρίτην· τῇ γὰρ ἡµέρᾳ τῇ τρίτῃ καταβήσεται κύριος ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ Σινα ἐναντίον παντὸς τοῦ λαοῦ. (12) καὶ ἀφοριεῖς τὸν λαὸν κύκλῳ λέγων Προσέχετε ἑαυτοῖς τοῦ ἀναβῆναι εἰς τὸ ὄρος καὶ θιγεῖν τι αὐτοῦ· πᾶς ὁ ἁψάµενος τοῦ ὄρους θανάτῳ τελευτήσει. (13) οὐχ ἅψεται αὐτοῦ χείρ· ἐν γὰρ λίθοις λιθοβοληθήσεται ἢ βολίδι κατατοξευθήσεται· ἐάν τε κτῆνος ἐάν τε ἄνθρωπος, οὐ ζήσεται. ὅταν αἱ φωναὶ καὶ αἱ σάλπιγγες καὶ ἡ νεφέλη ἀπέλθῃ ἀπὸ τοῦ ὄρους, ἐκεῖνοι ἀναβήσονται ἐπὶ τὸ ὄρος. (14) κατέβη δὲ Μωυσῆς ἐκ τοῦ ὄρους πρὸς τὸν λαὸν καὶ ἡγίασεν αὐτούς, καὶ ἔπλυναν τὰ ἱµάτια. (15) καὶ εἶπεν τῷ λαῷ Γίνεσθε ἕτοιµοι τρεῖς ἡµέρας, µὴ προσέλθητε γυναικί. (16) ἐγένετο δὲ τῇ ἡµέρᾳ τῇ τρίτῃ γενηθέντος πρὸς ὄρθρον καὶ ἐγίνοντο φωναὶ καὶ ἀστραπαὶ καὶ νεφέλη γνοφώδης ἐπ’ ὄρους Σινα, φωνὴ τῆς σάλπιγγος ἤχει µέγα· καὶ ἐπτοήθη πᾶς ὁ λαὸς ὁ ἐν τῇ παρεµβολῇ. (17) καὶ ἐξήγαγεν Μωυσῆς τὸν λαὸν εἰς συνάντησιν τοῦ θεοῦ ἐκ τῆς παρεµβολῆς, καὶ παρέστησαν ὑπὸ τὸ ὄρος. (18) τὸ δὲ ὄρος τὸ Σινα ἐκαπνίζετο ὅλον διὰ τὸ καταβεβηκέναι ἐπ’ αὐτὸ τὸν θεὸν ἐν πυρί, καὶ ἀνέβαινεν ὁ καπνὸς ὡς καπνὸς καµίνου, καὶ ἐξέστη πᾶς ὁ λαὸς σφόδρα. (19) ἐγίνοντο δὲ αἱ φωναὶ τῆς σάλπιγγος προβαίνουσαι ἰσχυρότεραι σφόδρα· Μωυσῆς ἐλάλει, ὁ δὲ θεὸς ἀπεκρίνατο αὐτῷ φωνῇ. (20) κατέβη δὲ κύριος ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ Σινα ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους· καὶ ἐκάλεσεν κύριος Μωυσῆν ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους, καὶ ἀνέβη Μωυσῆς. (21) καὶ εἶπεν ὁ θεὸς πρὸς Μωυσῆν λέγων Καταβὰς διαµάρτυραι τῷ λαῷ, µήποτε ἐγγίσωσιν πρὸς τὸν θεὸν κατανοῆσαι καὶ πέσωσιν ἐξ αὐτῶν πλῆθος· (22) καὶ οἱ ἱερεῖς οἱ ἐγγίζοντες κυρίῳ τῷ θεῷ ἁγιασθήτωσαν, µήποτε ἀπαλλάξῃ ἀπ’ αὐτῶν κύριος. (23) καὶ εἶπεν Μωυσῆς πρὸς τὸν θεόν Οὐ δυνήσεται ὁ λαὸς προσαναβῆναι πρὸς τὸ ὄρος τὸ Σινα· σὺ γὰρ διαµεµαρτύρησαι ἡµῖν λέγων Ἀφόρισαι τὸ ὄρος καὶ ἁγίασαι αὐτό. (24) εἶπεν δὲ αὐτῷ κύριος Βάδιζε κατάβηθι καὶ ἀνάβηθι σὺ καὶ Ααρων µετὰ σοῦ· οἱ δὲ ἱερεῖς καὶ ὁ λαὸς µὴ βιαζέσθωσαν ἀναβῆναι πρὸς τὸν θεόν, µήποτε ἀπολέσῃ ἀπ’ αὐτῶν κύριος. (25) Κατέβη δὲ Μωυσῆς πρὸς τὸν λαὸν καὶ εἶπεν αὐτοῖς.

20

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πάντας τοὺς λόγους τούτους λέγων (2) Ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεός σου, ὅστις ἐξήγαγόν σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐξ οἴκου δουλείας. (3) οὐκ ἔσονταί σοι θεοὶ ἕτεροι πλὴν ἐµοῦ. — (4) οὐ ποιήσεις σεαυτῷ εἴδωλον οὐδὲ παντὸς ὁµοίωµα, ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω καὶ ὅσα ἐν τῇ γῇ κάτω καὶ ὅσα ἐν τοῖς ὕδασιν ὑποκάτω τῆς γῆς. (5) οὐ προσκυνήσεις αὐτοῖς οὐδὲ µὴ λατρεύσῃς αὐτοῖς· ἐγὼ γάρ εἰµι κύριος ὁ θεός σου, θεὸς ζηλωτὴς ἀποδιδοὺς ἁµαρτίας πατέρων ἐπὶ τέκνα ἕως τρίτης καὶ τετάρτης γενεᾶς τοῖς µισοῦσίν µε (6) καὶ ποιῶν ἔλεος εἰς χιλιάδας τοῖς ἀγαπῶσίν µε καὶ τοῖς φυλάσσουσιν τὰ προστάγµατά µου. — (7) οὐ λήµψῃ τὸ ὄνοµα κυρίου τοῦ θεοῦ σου ἐπὶ µαταίῳ· οὐ γὰρ µὴ καθαρίσῃ κύριος τὸν λαµβάνοντα τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐπὶ µαταίῳ. — (8) µνήσθητι τὴν ἡµέραν τῶν σαββάτων ἁγιάζειν αὐτήν. (9) ἓξ ἡµέρας ἐργᾷ καὶ ποιήσεις πάντα τὰ ἔργα σου· (10) τῇ δὲ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ σάββατα κυρίῳ τῷ θεῷ σου· οὐ ποιήσεις ἐν αὐτῇ πᾶν ἔργον, σὺ καὶ ὁ υἱός σου καὶ ἡ θυγάτηρ σου, ὁ παῖς σου καὶ ἡ παιδίσκη σου, ὁ βοῦς σου καὶ τὸ ὑποζύγιόν σου καὶ πᾶν κτῆνός σου καὶ ὁ προσήλυτος ὁ παροικῶν ἐν σοί. (11) ἐν γὰρ ἓξ ἡµέραις ἐποίησεν κύριος τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς καὶ κατέπαυσεν τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ· διὰ τοῦτο εὐλόγησεν κύριος τὴν ἡµέραν τὴν ἑβδόµην καὶ ἡγίασεν αὐτήν. — (12) τίµα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν µητέρα, ἵνα εὖ σοι γένηται, καὶ ἵνα µακροχρόνιος γένῃ ἐπὶ τῆς γῆς τῆς ἀγαθῆς, ἧς κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι. — (13) οὐ µοιχεύσεις.— (14) οὐ κλέψεις. — (15) οὐ φονεύσεις. — (16) οὐ ψευδοµαρτυρήσεις κατὰ τοῦ πλησίον σου µαρτυρίαν ψευδῆ. — (17) οὐκ ἐπιθυµήσεις τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον σου. οὐκ ἐπιθυµήσεις τὴν οἰκίαν τοῦ πλησίον σου οὔτε τὸν ἀγρὸν αὐτοῦ οὔτε τὸν παῖδα αὐτοῦ οὔτε τὴν παιδίσκην αὐτοῦ οὔτε τοῦ βοὸς αὐτοῦ οὔτε τοῦ ὑποζυγίου αὐτοῦ οὔτε παντὸς κτήνους αὐτοῦ οὔτε ὅσα τῷ πλησίον σού ἐστιν. (18) Καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἑώρα τὴν φωνὴν καὶ τὰς λαµπάδας καὶ τὴν φωνὴν τῆς σάλπιγγος καὶ τὸ ὄρος τὸ καπνίζον· φοβηθέντες δὲ πᾶς ὁ λαὸς ἔστησαν µακρόθεν. (19) καὶ εἶπαν πρὸς Μωυσῆν Λάλησον σὺ ἡµῖν, καὶ µὴ λαλείτω πρὸς ἡµᾶς ὁ θεός, µήποτε ἀποθάνωµεν. (20) καὶ λέγει αὐτοῖς Μωυσῆς Θαρσεῖτε· ἕνεκεν γὰρ τοῦ πειράσαι ὑµᾶς παρεγενήθη ὁ θεὸς πρὸς ὑµᾶς, ὅπως ἂν γένηται ὁ φόβος αὐτοῦ ἐν ὑµῖν, ἵνα µὴ ἁµαρτάνητε. (21) εἱστήκει δὲ ὁ λαὸς µακρόθεν, Μωυσῆς δὲ εἰσῆλθεν εἰς τὸν γνόφον, οὗ ἦν ὁ θεός. (22) Εἶπεν δὲ κύριος πρὸς Μωυσῆν Τάδε ἐρεῖς τῷ οἴκῳ Ιακωβ καὶ ἀναγγελεῖς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ Ὑµεῖς ἑωράκατε ὅτι ἐκ τοῦ οὐρανοῦ λελάληκα πρὸς ὑµᾶς· (23) οὐ ποιήσετε ἑαυτοῖς θεοὺς ἀργυροῦς καὶ θεοὺς χρυσοῦς οὐ ποιήσετε ὑµῖν αὐτοῖς. (24) θυσιαστήριον ἐκ γῆς ποιήσετέ µοι καὶ θύσετε ἐπ’ αὐτοῦ τὰ ὁλοκαυτώµατα καὶ τὰ σωτήρια ὑµῶν, τὰ πρόβατα καὶ τοὺς µόσχους ὑµῶν ἐν παντὶ τόπῳ, οὗ ἐὰν ἐπονοµάσω τὸ ὄνοµά µου ἐκεῖ, καὶ ἥξω πρὸς σὲ καὶ εὐλογήσω σε. (25) ἐὰν δὲ θυσιαστήριον ἐκ λίθων ποιῇς µοι, οὐκ οἰκοδοµήσεις αὐτοὺς τµητούς· τὸ γὰρ ἐγχειρίδιόν σου ἐπιβέβληκας ἐπ’ αὐτούς, καὶ µεµίανται. (26) οὐκ ἀναβήσῃ ἐν ἀναβαθµίσιν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριόν µου, ὅπως ἂν µὴ ἀποκαλύψῃς τὴν ἀσχηµοσύνην σου ἐπ’ αὐτοῦ.

21

(1) Καὶ ταῦτα τὰ δικαιώµατα, ἃ παραθήσεις ἐνώπιον αὐτῶν. (2) ἐὰν κτήσῃ παῖδα Εβραῖον, ἓξ ἔτη δουλεύσει σοι· τῷ δὲ ἑβδόµῳ ἔτει ἀπελεύσεται ἐλεύθερος δωρεάν. (3) ἐὰν αὐτὸς µόνος εἰσέλθῃ, καὶ µόνος ἐξελεύσεται· ἐὰν δὲ γυνὴ συνεισέλθῃ µετ’ αὐτοῦ, ἐξελεύσεται καὶ ἡ γυνὴ µετ’ αὐτοῦ. (4) ἐὰν δὲ ὁ κύριος δῷ αὐτῷ γυναῖκα, καὶ τέκῃ αὐτῷ υἱοὺς ἢ θυγατέρας, ἡ γυνὴ καὶ τὰ παιδία ἔσται τῷ κυρίῳ αὐτοῦ, αὐτὸς δὲ µόνος ἐξελεύσεται. (5) ἐὰν δὲ ἀποκριθεὶς εἴπῃ ὁ παῖς Ἠγάπηκα τὸν κύριόν µου καὶ τὴν γυναῖκα καὶ τὰ παιδία, οὐκ ἀποτρέχω ἐλεύθερος· (6) προσάξει αὐτὸν ὁ κύριος αὐτοῦ πρὸς τὸ κριτήριον τοῦ θεοῦ καὶ τότε προσάξει αὐτὸν ἐπὶ τὴν θύραν ἐπὶ τὸν σταθµόν, καὶ τρυπήσει αὐτοῦ ὁ κύριος τὸ οὖς τῷ ὀπητίῳ, καὶ δουλεύσει αὐτῷ εἰς τὸν αἰῶνα. — (7) ἐὰν δέ τις ἀποδῶται τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα οἰκέτιν, οὐκ ἀπελεύσεται ὥσπερ ἀποτρέχουσιν αἱ δοῦλαι. (8) ἐὰν µὴ εὐαρεστήσῃ τῷ κυρίῳ αὐτῆς ἣν αὑτῷ καθωµολογήσατο, ἀπολυτρώσει αὐτήν· ἔθνει δὲ ἀλλοτρίῳ οὐ κύριός ἐστιν πωλεῖν αὐτήν, ὅτι ἠθέτησεν ἐν αὐτῇ. (9) ἐὰν δὲ τῷ υἱῷ καθοµολογήσηται αὐτήν, κατὰ τὸ δικαίωµα τῶν θυγατέρων ποιήσει αὐτῇ. (10) ἐὰν δὲ ἄMην λάβῃ ἑαυτῷ, τὰ δέοντα καὶ τὸν ἱµατισµὸν καὶ τὴν ὁµιλίαν αὐτῆς οὐκ ἀποστερήσει. (11) ἐὰν δὲ τὰ τρία ταῦτα µὴ ποιήσῃ αὐτῇ, ἐξελεύσεται δωρεὰν ἄνευ ἀργυρίου. (12) Ἐὰν δὲ πατάξῃ τίς τινα, καὶ ἀποθάνῃ, θανάτῳ θανατούσθω· (13) ὁ δὲ οὐχ ἑκών, ἀλλὰ ὁ θεὸς παρέδωκεν εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ, δώσω σοι τόπον, οὗ φεύξεται ἐκεῖ ὁ φονεύσας. (14) ἐὰν δέ τις ἐπιθῆται τῷ πλησίον ἀποκτεῖναι αὐτὸν δόλῳ καὶ καταφύγῃ, ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου µου λήµψῃ αὐτὸν θανατῶσαι. — (15) ὃς τύπτει πατέρα αὐτοῦ ἢ µητέρα αὐτοῦ, θανάτῳ θανατούσθω. (16) ὁ κακολογῶν πατέρα αὐτοῦ ἢ µητέρα αὐτοῦ τελευτήσει θανάτῳ. — (17) ὃς ἐὰν κλέψῃ τίς τινα τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ καταδυναστεύσας αὐτὸν ἀποδῶται, καὶ εὑρεθῇ ἐν αὐτῷ, θανάτῳ τελευτάτω. — (18) ἐὰν δὲ λοιδορῶνται δύο ἄνδρες καὶ πατάξῃ τις τὸν πλησίον λίθῳ ἢ πυγµῇ, καὶ µὴ ἀποθάνῃ, κατακλιθῇ δὲ ἐπὶ τὴν κοίτην, (19) ἐὰν ἐξαναστὰς ὁ ἄνθρωπος περιπατήσῃ ἔξω ἐπὶ ῥάβδου, ἀθῷος ἔσται ὁ πατάξας· πλὴν τῆς ἀργίας αὐτοῦ ἀποτείσει καὶ τὰ ἰατρεῖα. — (20) ἐὰν δέ τις πατάξῃ τὸν παῖδα αὐτοῦ ἢ τὴν παιδίσκην αὐτοῦ ἐν ῥάβδῳ, καὶ ἀποθάνῃ ὑπὸ τὰς χεῖρας αὐτοῦ, δίκῃ ἐκδικηθήτω. (21) ἐὰν δὲ διαβιώσῃ ἡµέραν µίαν ἢ δύο, οὐκ ἐκδικηθήσεται· τὸ γὰρ ἀργύριον αὐτοῦ ἐστιν. — (22) ἐὰν δὲ µάχωνται δύο ἄνδρες καὶ πατάξωσιν γυναῖκα ἐν γαστρὶ ἔχουσαν, καὶ ἐξέλθῃ τὸ παιδίον αὐτῆς µὴ ἐξεικονισµένον, ἐπιζήµιον ζηµιωθήσεται· καθότι ἂν ἐπιβάλῃ ὁ ἀνὴρ τῆς γυναικός, δώσει µετὰ ἀξιώµατος· (23) ἐὰν δὲ ἐξεικονισµένον ἦν, δώσει ψυχὴν ἀντὶ ψυχῆς, (24) ὀφθαλµὸν ἀντὶ ὀφθαλµοῦ, ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος, χεῖρα ἀντὶ χειρός, πόδα ἀντὶ ποδός, (25) κατάκαυµα ἀντὶ κατακαύµατος, τραῦµα ἀντὶ τραύµατος, µώλωπα ἀντὶ µώλωπος. — (26) ἐὰν δέ τις πατάξῃ τὸν ὀφθαλµὸν τοῦ οἰκέτου αὐτοῦ ἢ τὸν ὀφθαλµὸν τῆς θεραπαίνης αὐτοῦ καὶ ἐκτυφλώσῃ, ἐλευθέρους ἐξαποστελεῖ αὐτοὺς ἀντὶ τοῦ ὀφθαλµοῦ αὐτῶν. (27) ἐὰν δὲ τὸν ὀδόντα τοῦ οἰκέτου ἢ τὸν ὀδόντα τῆς θεραπαίνης αὐτοῦ ἐκκόψῃ, ἐλευθέρους ἐξαποστελεῖ αὐτοὺς ἀντὶ τοῦ ὀδόντος αὐτῶν. (28) Ἐὰν δὲ κερατίσῃ ταῦρος ἄνδρα ἢ γυναῖκα, καὶ ἀποθάνῃ, λίθοις λιθοβοληθήσεται ὁ ταῦρος, καὶ οὐ βρωθήσεται τὰ κρέα αὐτοῦ· ὁ δὲ κύριος τοῦ ταύρου ἀθῷος ἔσται. (29) ἐὰν δὲ ὁ ταῦρος κερατιστὴς ᾖ πρὸ τῆς ἐχθὲς καὶ πρὸ τῆς τρίτης, καὶ διαµαρτύρωνται τῷ κυρίῳ αὐτοῦ, καὶ µὴ ἀφανίσῃ αὐτόν, ἀνέλῃ δὲ ἄνδρα ἢ γυναῖκα, ὁ ταῦρος λιθοβοληθήσεται, καὶ ὁ κύριος αὐτοῦ προσαποθανεῖται. (30) ἐὰν δὲ λύτρα ἐπιβληθῇ αὐτῷ, δώσει λύτρα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ ὅσα ἐὰν ἐπιβάλωσιν αὐτῷ. (31)ἐὰν δὲ υἱὸν ἢ θυγατέρα κερατίσῃ, κατὰ τὸ δικαίωµα τοῦτο ποιήσουσιν αὐτῷ. (32)ἐὰν δὲ παῖδα κερατίσῃ ὁ ταῦρος ἢ παιδίσκην, ἀργυρίου τριάκοντα δίδραχµα δώσει τῷ κυρίῳ αὐτῶν, καὶ ὁ ταῦρος λιθοβοληθήσεται. — (33) ἐὰν δέ τις ἀνοίξῃ λάκκον ἢ λατοµήσῃ λάκκον καὶ µὴ καλύψῃ αὐτόν, καὶ ἐµπέσῃ ἐκεῖ µόσχος ἢ ὄνος, (34) ὁ κύριος τοῦ λάκκου ἀποτείσει· ἀργύριον δώσει τῷ κυρίῳ αὐτῶν, τὸ δὲ τετελευτηκὸς αὐτῷ ἔσται. — (35) ἐὰν δὲ κερατίσῃ τινὸς ταῦρος τὸν ταῦρον τοῦ πλησίον, καὶ τελευτήσῃ, ἀποδώσονται τὸν ταῦρον τὸν ζῶντα καὶ διελοῦνται τὸ ἀργύριον αὐτοῦ καὶ τὸν ταῦρον τὸν τεθνηκότα διελοῦνται. (36) ἐὰν δὲ γνωρίζηται ὁ ταῦρος ὅτι κερατιστής ἐστιν πρὸ τῆς ἐχθὲς καὶ πρὸ τῆς τρίτης ἡµέρας, καὶ διαµεµαρτυρηµένοι ὦσιν τῷ κυρίῳ αὐτοῦ, καὶ µὴ ἀφανίσῃ αὐτόν, ἀποτείσει ταῦρον ἀντὶ ταύρου, ὁ δὲ τετελευτηκὼς αὐτῷ ἔσται.

22

(21:37) Ἐὰν δέ τις κλέψῃ µόσχον ἢ πρόβατον καὶ σφάξῃ αὐτὸ ἢ ἀποδῶται, πέντε µόσχους ἀποτείσει ἀντὶ τοῦ µόσχου καὶ τέσσαρα πρόβατα ἀντὶ τοῦ προβάτου. (1) Ἐὰν δὲ ἐν τῷ διορύγµατι εὑρεθῇ ὁ κλέπτης καὶ πληγεὶς ἀποθάνῃ, οὐκ ἔστιν αὐτῷ φόνος· (2) ἐὰν δὲ ἀνατείλῃ ὁ ἥλιος ἐπ’ αὐτῷ, ἔνοχός ἐστιν, ἀνταποθανεῖται. ἐὰν δὲ µὴ ὑπάρχῃ αὐτῷ, πραθήτω ἀντὶ τοῦ κλέµµατος. (3) ἐὰν δὲ καταληµφθῇ, καὶ εὑρεθῇ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ τὸ κλέµµα ἀπό τε ὄνου ἕως προβάτου ζῶντα, διπλᾶ αὐτὰ ἀποτείσει. — (4) ἐὰν δὲ καταβοσκήσῃ τις ἀγρὸν ἢ ἀµπελῶνα καὶ ἀφῇ τὸ κτῆνος αὐτοῦ καταβοσκῆσαι ἀγρὸν ἕτερον, ἀποτείσει ἐκ τοῦ ἀγροῦ αὐτοῦ κατὰ τὸ γένηµα αὐτοῦ· ἐὰν δὲ πάντα τὸν ἀγρὸν καταβοσκήσῃ, τὰ βέλτιστα τοῦ ἀγροῦ αὐτοῦ καὶ τὰ βέλτιστα τοῦ ἀµπελῶνος αὐτοῦ ἀποτείσει. — (5) ἐὰν δὲ ἐξελθὸν πῦρ εὕρῃ ἀκάνθας καὶ προσεµπρήσῃ ἅλωνα ἢ στάχυς ἢ πεδίον, ἀποτείσει ὁ τὸ πῦρ ἐκκαύσας. — (6) ἐὰν δέ τις δῷ τῷ πλησίον ἀργύριον ἢ σκεύη φυλάξαι, καὶ κλαπῇ ἐκ τῆς οἰκίας τοῦ ἀνθρώπου, ἐὰν εὑρεθῇ ὁ κλέψας, ἀποτείσει διπλοῦν· (7) ἐὰν δὲ µὴ εὑρεθῇ ὁ κλέψας, προσελεύσεται ὁ κύριος τῆς οἰκίας ἐνώπιον τοῦ θεοῦ καὶ ὀµεῖται ἦ µὴν µὴ αὐτὸς πεπονηρεῦσθαι ἐφ’ ὅλης τῆς παρακαταθήκης τοῦ πλησίον. (8) κατὰ πᾶν ῥητὸν ἀδίκηµα περί τε µόσχου καὶ ὑποζυγίου καὶ προβάτου καὶ ἱµατίου καὶ πάσης ἀπωλείας τῆς ἐγκαλουµένης, ὅ τι οὖν ἂν ᾖ, ἐνώπιον τοῦ θεοῦ ἐλεύσεται ἡ κρίσις ἀµφοτέρων, καὶ ὁ ἁλοὺς διὰ τοῦ θεοῦ ἀποτείσει διπλοῦν τῷ πλησίον. — (9) ἐὰν δέ τις δῷ τῷ πλησίον ὑποζύγιον ἢ µόσχον ἢ πρόβατον ἢ πᾶν κτῆνος φυλάξαι, καὶ συντριβῇ ἢ τελευτήσῃ ἢ αἰχµάλωτον γένηται, καὶ µηδεὶς γνῷ, (10) ὅρκος ἔσται τοῦ θεοῦ ἀνὰ µέσον ἀµφοτέρων ἦ µὴν µὴ αὐτὸν πεπονηρεῦσθαι καθ’ ὅλης τῆς παρακαταθήκης τοῦ πλησίον· καὶ οὕτως προσδέξεται ὁ κύριος αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἀποτείσει. (11) ἐὰν δὲ κλαπῇ παρ’ αὐτοῦ, ἀποτείσει τῷ κυρίῳ. (12) ἐὰν δὲ θηριάλωτον γένηται, ἄξει αὐτὸν ἐπὶ τὴν θήραν καὶ οὐκ ἀποτείσει. — (13) ἐὰν δὲ αἰτήσῃ τις παρὰ τοῦ πλησίον, καὶ συντριβῇ ἢ ἀποθάνῃ ἢ αἰχµάλωτον γένηται, ὁ δὲ κύριος µὴ ᾖ µετ’ αὐτοῦ, ἀποτείσει· (14) ἐὰν δὲ ὁ κύριος ᾖ µετ’ αὐτοῦ, οὐκ ἀποτείσει· ἐὰν δὲ µισθωτὸς ᾖ, ἔσται αὐτῷ ἀντὶ τοῦ µισθοῦ αὐτοῦ. (15) Ἐὰν δὲ ἀπατήσῃ τις παρθένον ἀµνήστευτον καὶ κοιµηθῇ µετ’ αὐτῆς, φερνῇ φερνιεῖ αὐτὴν αὐτῷ γυναῖκα. (16) ἐὰν δὲ ἀνανεύων ἀνανεύσῃ καὶ µὴ βούληται ὁ πατὴρ αὐτῆς δοῦναι αὐτὴν αὐτῷ γυναῖκα, ἀργύριον ἀποτείσει τῷ πατρὶ καθ’ ὅσον ἐστὶν ἡ φερνὴ τῶν παρθένων. — (17) φαρµάκους οὐ περιποιήσετε. — (18) πᾶν κοιµώµενον µετὰ κτήνους, θανάτῳ ἀποκτενεῖτε αὐτούς. — (19) ὁ θυσιάζων θεοῖς θανάτῳ ὀλεθρευθήσεται πλὴν κυρίῳ µόνῳ. (20) Καὶ προσήλυτον οὐ κακώσετε οὐδὲ µὴ θλίψητε αὐτόν· ἦτε γὰρ προσήλυτοι ἐν γῇ Αἰγύπτῳ. — (21) πᾶσαν χήραν καὶ ὀρφανὸν οὐ κακώσετε· (22) ἐὰν δὲ κακίᾳ κακώσητε αὐτοὺς καὶ κεκράξαντες καταβοήσωσι πρός µε, ἀκοῇ εἰσακούσοµαι τῆς φωνῆς αὐτῶν (23) καὶ ὀργισθήσοµαι θυµῷ καὶ ἀποκτενῶ ὑµᾶς µαχαίρᾳ, καὶ ἔσονται αἱ γυναῖκες ὑµῶν χῆραι καὶ τὰ παιδία ὑµῶν ὀρφανά. — (24) ἐὰν δὲ ἀργύριον ἐκδανείσῃς τῷ ἀδελφῷ τῷ πενιχρῷ παρὰ σοί, οὐκ ἔσῃ αὐτὸν κατεπείγων, οὐκ ἐπιθήσεις αὐτῷ τόκον. (25) ἐὰν δὲ ἐνεχύρασµα ἐνεχυράσῃς τὸ ἱµάτιον τοῦ πλησίον, πρὸ δυσµῶν ἡλίου ἀποδώσεις αὐτῷ· (26) ἔστιν γὰρ τοῦτο περιβόλαιον αὐτοῦ, µόνον τοῦτο τὸ ἱµάτιον ἀσχηµοσύνης αὐτοῦ· ἐν τίνι κοιµηθήσεται; ἐὰν οὖν καταβοήσῃ πρός µε, εἰσακούσοµαι αὐτοῦ· ἐλεήµων γάρ εἰµι. — (27) θεοὺς οὐ κακολογήσεις καὶ ἄρχοντας τοῦ λαοῦ σου οὐ κακῶς ἐρεῖς. — (28) ἀπαρχὰς ἅλωνος καὶ ληνοῦ σου οὐ καθυστερήσεις· τὰ πρωτότοκα τῶν υἱῶν σου δώσεις ἐµοί. (29) οὕτως ποιήσεις τὸν µόσχον σου καὶ τὸ πρόβατόν σου καὶ τὸ ὑποζύγιόν σου· ἑπτὰ ἡµέρας ἔσται ὑπὸ τὴν µητέρα, τῇ δὲ ὀγδόῃ ἡµέρᾳ ἀποδώσεις µοι αὐτό. — (30) καὶ ἄνδρες ἅγιοι ἔσεσθέ µοι. καὶ κρέας θηριάλωτον οὐκ ἔδεσθε, τῷ κυνὶ ἀπορρίψατε αὐτό.

23

(1) Οὐ παραδέξῃ ἀκοὴν µαταίαν. οὐ συγκαταθήσῃ µετὰ τοῦ ἀδίκου γενέσθαι µάρτυς ἄδικος. (2) οὐκ ἔσῃ µετὰ πλειόνων ἐπὶ κακίᾳ. οὐ προστεθήσῃ µετὰ πλήθους ἐκκλῖναι µετὰ πλειόνων ὥστε ἐκκλῖναι κρίσιν. (3) καὶ πένητα οὐκ ἐλεήσεις ἐν κρίσει. — (4) ἐὰν δὲ συναντήσῃς τῷ βοὶ τοῦ ἐχθροῦ σου ἢ τῷ ὑποζυγίῳ αὐτοῦ πλανωµένοις, ἀποστρέψας ἀποδώσεις αὐτῷ. (5) ἐὰν δὲ ἴδῃς τὸ ὑποζύγιον τοῦ ἐχθροῦ σου πεπτωκὸς ὑπὸ τὸν γόµον αὐτοῦ, οὐ παρελεύσῃ αὐτό, ἀλλὰ συνεγερεῖς αὐτὸ µετ’ αὐτοῦ. — (6) οὐ διαστρέψεις κρίµα πένητος ἐν κρίσει αὐτοῦ. (7) ἀπὸ παντὸς ῥήµατος ἀδίκου ἀποστήσῃ· ἀθῷον καὶ δίκαιον οὐκ ἀποκτενεῖς καὶ οὐ δικαιώσεις τὸν ἀσεβῆ ἕνεκεν δώρων. (8) καὶ δῶρα οὐ λήµψῃ· τὰ γὰρ δῶρα ἐκτυφλοῖ ὀφθαλµοὺς βλεπόντων καὶ λυµαίνεται ῥήµατα δίκαια. — (9) καὶ προσήλυτον οὐ θλίψετε· ὑµεῖς γὰρ οἴδατε τὴν ψυχὴν τοῦ προσηλύτου· αὐτοὶ γὰρ προσήλυτοι ἦτε ἐν γῇ Αἰγύπτῳ. (10) Ἓξ ἔτη σπερεῖς τὴν γῆν σου καὶ συνάξεις τὰ γενήµατα αὐτῆς· (11) τῷ δὲ ἑβδόµῳ ἄφεσιν ποιήσεις καὶ ἀνήσεις αὐτήν, καὶ ἔδονται οἱ πτωχοὶ τοῦ ἔθνους σου, τὰ δὲ ὑπολειπόµενα ἔδεται τὰ ἄγρια θηρία. οὕτως ποιήσεις τὸν ἀµπελῶνά σου καὶ τὸν ἐλαιῶνά σου. — (12) ἓξ ἡµέρας ποιήσεις τὰ ἔργα σου, τῇ δὲ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ ἀνάπαυσις, ἵνα ἀναπαύσηται ὁ βοῦς σου καὶ τὸ ὑποζύγιόν σου, καὶ ἵνα ἀναψύξῃ ὁ υἱὸς τῆς παιδίσκης σου καὶ ὁ προσήλυτος. — (13) πάντα, ὅσα εἴρηκα πρὸς ὑµᾶς, φυλάξασθε. Καὶ ὄνοµα θεῶν ἑτέρων οὐκ ἀναµνησθήσεσθε, οὐδὲ µὴ ἀκουσθῇ ἐκ τοῦ στόµατος ὑµῶν. (14) τρεῖς καιροὺς τοῦ ἐνιαυτοῦ ἑορτάσατέ µοι. (15) τὴν ἑορτὴν τῶν ἀζύµων φυλάξασθε ποιεῖν· ἑπτὰ ἡµέρας ἔδεσθε ἄζυµα, καθάπερ ἐνετειλάµην σοι, κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ µηνὸς τῶν νέων· ἐν γὰρ αὐτῷ ἐξῆλθες ἐξ Αἰγύπτου. οὐκ ὀφθήσῃ ἐνώπιόν µου κενός. (16) καὶ ἑορτὴν θερισµοῦ πρωτογενηµάτων ποιήσεις τῶν ἔργων σου, ὧν ἐὰν σπείρῃς ἐν τῷ ἀγρῷ σου, καὶ ἑορτὴν συντελείας ἐπ’ ἐξόδου τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐν τῇ συναγωγῇ τῶν ἔργων σου τῶν ἐκ τοῦ ἀγροῦ σου. (17) τρεῖς καιροὺς τοῦ ἐνιαυτοῦ ὀφθήσεται πᾶν ἀρσενικόν σου ἐνώπιον κυρίου τοῦ θεοῦ σου. (18) ὅταν γὰρ ἐκβάλω ἔθνη ἀπὸ προσώπου σου καὶ ἐµπλατύνω τὰ ὅριά σου, οὐ θύσεις ἐπὶ ζύµῃ αἷµα θυσιάσµατός µου, οὐδὲ µὴ κοιµηθῇ στέαρ τῆς ἑορτῆς µου ἕως πρωί. (19) τὰς ἀπαρχὰς τῶν πρωτογενηµάτων τῆς γῆς σου εἰσοίσεις εἰς τὸν οἶκον κυρίου τοῦ θεοῦ σου. οὐχ ἑψήσεις ἄρνα ἐν γάλακτι µητρὸς αὐτοῦ. (20) Καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω τὸν ἄγγελόν µου πρὸ προσώπου σου, ἵνα φυλάξῃ σε ἐν τῇ ὁδῷ, ὅπως εἰσαγάγῃ σε εἰς τὴν γῆν, ἣν ἡτοίµασά σοι. (21) πρόσεχε σεαυτῷ καὶ εἰσάκουε αὐτοῦ καὶ µὴ ἀπείθει αὐτῷ· οὐ γὰρ µὴ ὑποστείληταί σε, τὸ γὰρ ὄνοµά µού ἐστιν ἐπ’ αὐτῷ. (22) ἐὰν ἀκοῇ ἀκούσητε τῆς ἐµῆς φωνῆς καὶ ποιήσῃς πάντα, ὅσα ἂν ἐντείλωµαί σοι, καὶ φυλάξητε τὴν διαθήκην µου, ἔσεσθέ µοι λαὸς περιούσιος ἀπὸ πάντων τῶν ἐθνῶν· ἐµὴ γάρ ἐστιν πᾶσα ἡ γῆ, ὑµεῖς δὲ ἔσεσθέ µοι βασίλειον ἱεράτευµα καὶ ἔθνος ἅγιον. ταῦτα τὰ ῥήµατα ἐρεῖς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ Ἐὰν ἀκοῇ ἀκούσητε τῆς φωνῆς µου καὶ ποιήσῃς πάντα, ὅσα ἂν εἴπω σοι, ἐχθρεύσω τοῖς ἐχθροῖς σου καὶ ἀντικείσοµαι τοῖς ἀντικειµένοις σοι. (23) πορεύσεται γὰρ ὁ ἄγγελός µου ἡγούµενός σου καὶ εἰσάξει σε πρὸς τὸν Αµορραῖον καὶ Χετταῖον καὶ Φερεζαῖον καὶ Χαναναῖον καὶ Γεργεσαῖον καὶ Ευαῖον καὶ Ιεβουσαῖον, καὶ ἐκτρίψω αὐτούς. (24) οὐ προσκυνήσεις τοῖς θεοῖς αὐτῶν οὐδὲ µὴ λατρεύσῃς αὐτοῖς· οὐ ποιήσεις κατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν, ἀλλὰ καθαιρέσει καθελεῖς καὶ συντρίβων συντρίψεις τὰς στήλας αὐτῶν. (25) καὶ λατρεύσεις κυρίῳ τῷ θεῷ σου, καὶ εὐλογήσω τὸν ἄρτον σου καὶ τὸν οἶνόν σου καὶ τὸ ὕδωρ σου καὶ ἀποστρέψω µαλακίαν ἀφ’ ὑµῶν. (26) οὐκ ἔσται ἄγονος οὐδὲ στεῖρα ἐπὶ τῆς γῆς σου· τὸν ἀριθµὸν τῶν ἡµερῶν σου ἀναπληρώσω. (27) καὶ τὸν φόβον ἀποστελῶ ἡγούµενόν σου καὶ ἐκστήσω πάντα τὰ ἔθνη, εἰς οὓς σὺ εἰσπορεύῃ εἰς αὐτούς, καὶ δώσω πάντας τοὺς ὑπεναντίους σου φυγάδας. (28) καὶ ἀποστελῶ τὰς σφηκίας προτέρας σου, καὶ ἐκβαλεῖ τοὺς Αµορραίους καὶ τοὺς Ευαίους καὶ τοὺς Χαναναίους καὶ τοὺς Χετταίους ἀπὸ σοῦ. (29) οὐκ ἐκβαλῶ αὐτοὺς ἐν ἐνιαυτῷ ἑνί, ἵνα µὴ γένηται ἡ γῆ ἔρηµος καὶ πολλὰ γένηται ἐπὶ σὲ τὰ θηρία τῆς γῆς· (30) κατὰ µικρὸν µικρὸν ἐκβαλῶ αὐτοὺς ἀπὸ σοῦ, ἕως ἂν αὐξηθῇς καὶ κληρονοµήσῃς τὴν γῆν. (31) καὶ θήσω τὰ ὅριά σου ἀπὸ τῆς ἐρυθρᾶς θαλάσσης ἕως τῆς θαλάσσης τῆς Φυλιστιιµ καὶ ἀπὸ τῆς ἐρήµου ἕως τοῦ µεγάλου ποταµοῦ Εὐφράτου· καὶ παραδώσω εἰς τὰς χεῖρας ὑµῶν τοὺς ἐγκαθηµένους ἐν τῇ γῇ καὶ ἐκβαλῶ αὐτοὺς ἀπὸ σοῦ. (32) οὐ συγκαταθήσῃ αὐτοῖς καὶ τοῖς θεοῖς αὐτῶν διαθήκην, (33) καὶ οὐκ ἐγκαθήσονται ἐν τῇ γῇ σου, ἵνα µὴ ἁµαρτεῖν σε ποιήσωσιν πρός µε· ἐὰν γὰρ δουλεύσῃς τοῖς θεοῖς αὐτῶν, οὗτοι ἔσονταί σοι πρόσκοµµα.

24

(1) Καὶ Μωυσῇ εἶπεν Ἀνάβηθι πρὸς κύριον σὺ καὶ Ααρων καὶ Ναδαβ καὶ Αβιουδ καὶ ἑβδοµήκοντα τῶν πρεσβυτέρων Ισραηλ, καὶ προσκυνήσουσιν µακρόθεν τῷ κυρίῳ· (2) καὶ ἐγγιεῖ Μωυσῆς µόνος πρὸς τὸν θεόν, αὐτοὶ δὲ οὐκ ἐγγιοῦσιν· ὁ δὲ λαὸς οὐ συναναβήσεται µετ’ αὐτῶν. (3) εἰσῆλθεν δὲ Μωυσῆς καὶ διηγήσατο τῷ λαῷ πάντα τὰ ῥήµατα τοῦ θεοῦ καὶ τὰ δικαιώµατα· ἀπεκρίθη δὲ πᾶς ὁ λαὸς φωνῇ µιᾷ λέγοντες Πάντας τοὺς λόγους, οὓς ἐλάλησεν κύριος, ποιήσοµεν καὶ ἀκουσόµεθα. (4) καὶ ἔγραψεν Μωυσῆς πάντα τὰ ῥήµατα κυρίου. ὀρθρίσας δὲ Μωυσῆς τὸ πρωὶ ᾠκοδόµησεν θυσιαστήριον ὑπὸ τὸ ὄρος καὶ δώδεκα λίθους εἰς τὰς δώδεκα φυλὰς τοῦ Ισραηλ· (5) καὶ ἐξαπέστειλεν τοὺς νεανίσκους τῶν υἱῶν Ισραηλ, καὶ ἀνήνεγκαν ὁλοκαυτώµατα καὶ ἔθυσαν θυσίαν σωτηρίου τῷ θεῷ µοσχάρια. (6) λαβὼν δὲ Μωυσῆς τὸ ἥµισυ τοῦ αἵµατος ἐνέχεεν εἰς κρατῆρας, τὸ δὲ ἥµισυ τοῦ αἵµατος προσέχεεν πρὸς τὸ θυσιαστήριον. (7) καὶ λαβὼν τὸ βιβλίον τῆς διαθήκης ἀνέγνω εἰς τὰ ὦτα τοῦ λαοῦ, καὶ εἶπαν Πάντα, ὅσα ἐλάλησεν κύριος, ποιήσοµεν καὶ ἀκουσόµεθα. (8) λαβὼν δὲ Μωυσῆς τὸ αἷµα κατεσκέδασεν τοῦ λαοῦ καὶ εἶπεν Ἰδοὺ τὸ αἷµα τῆς διαθήκης, ἧς διέθετο κύριος πρὸς ὑµᾶς περὶ πάντων τῶν λόγων τούτων. (9) Καὶ ἀνέβη Μωυσῆς καὶ Ααρων καὶ Ναδαβ καὶ Αβιουδ καὶ ἑβδοµήκοντα τῆς γερουσίας Ισραηλ (10) καὶ εἶδον τὸν τόπον, οὗ εἱστήκει ἐκεῖ ὁ θεὸς τοῦ Ισραηλ· καὶ τὰ ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ ὡσεὶ ἔργον πλίνθου σαπφείρου καὶ ὥσπερ εἶδος στερεώµατος τοῦ οὐρανοῦ τῇ καθαριότητι. (11) καὶ τῶν ἐπιλέκτων τοῦ Ισραηλ οὐ διεφώνησεν οὐδὲ εἷς· καὶ ὤφθησαν ἐν τῷ τόπῳ τοῦ θεοῦ καὶ ἔφαγον καὶ ἔπιον. (12) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἀνάβηθι πρός µε εἰς τὸ ὄρος καὶ ἴσθι ἐκεῖ· καὶ δώσω σοι τὰ πυξία τὰ λίθινα, τὸν νόµον καὶ τὰς ἐντολάς, ἃς ἔγραψα νοµοθετῆσαι αὐτοῖς. (13) καὶ ἀναστὰς Μωυσῆς καὶ Ἰησοῦς ὁ παρεστηκὼς αὐτῷ ἀνέβησαν εἰς τὸ ὄρος τοῦ θεοῦ· (14) καὶ τοῖς πρεσβυτέροις εἶπαν Ἡσυχάζετε αὐτοῦ, ἕως ἀναστρέψωµεν πρὸς ὑµᾶς· καὶ ἰδοὺ Ααρων καὶ Ωρ µεθ’ ὑµῶν· ἐάν τινι συµβῇ κρίσις, προσπορευέσθωσαν αὐτοῖς. (15) καὶ ἀνέβη Μωυσῆς καὶ Ἰησοῦς εἰς τὸ ὄρος, καὶ ἐκάλυψεν ἡ νεφέλη τὸ ὄρος. (16) καὶ κατέβη ἡ δόξα τοῦ θεοῦ ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ Σινα, καὶ ἐκάλυψεν αὐτὸ ἡ νεφέλη ἓξ ἡµέρας· καὶ ἐκάλεσεν κύριος τὸν Μωυσῆν τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ ἐκ µέσου τῆς νεφέλης. (17) τὸ δὲ εἶδος τῆς δόξης κυρίου ὡσεὶ πῦρ φλέγον ἐπὶ τῆς κορυφῆς τοῦ ὄρους ἐναντίον τῶν υἱῶν Ισραηλ. (18) καὶ εἰσῆλθεν Μωυσῆς εἰς τὸ µέσον τῆς νεφέλης καὶ ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος καὶ ἦν ἐκεῖ ἐν τῷ ὄρει τεσσαράκοντα ἡµέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας.

25

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Εἰπὸν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ, καὶ λάβετέ µοι ἀπαρχὰς παρὰ πάντων, οἷς ἂν δόξῃ τῇ καρδίᾳ, καὶ λήµψεσθε τὰς ἀπαρχάς µου. (3) καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἀπαρχή, ἣν λήµψεσθε παρ’ αὐτῶν· χρυσίον καὶ ἀργύριον καὶ χαλκὸν (4) καὶ ὑάκινθον καὶ πορφύραν καὶ κόκκινον διπλοῦν καὶ βύσσον κεκλωσµένην καὶ τρίχας αἰγείας (5) καὶ δέρµατα κριῶν ἠρυθροδανωµένα καὶ δέρµατα ὑακίνθινα καὶ ξύλα ἄσηπτα (7) καὶ λίθους σαρδίου καὶ λίθους εἰς τὴν γλυφὴν εἰς τὴν ἐπωµίδα καὶ τὸν ποδήρη. (8) καὶ ποιήσεις µοι ἁγίασµα, καὶ ὀφθήσοµαι ἐν ὑµῖν· (9) καὶ ποιήσεις µοι κατὰ πάντα, ὅσα ἐγώ σοι δεικνύω ἐν τῷ ὄρει, τὸ παράδειγµα τῆς σκηνῆς καὶ τὸ παράδειγµα πάντων τῶν σκευῶν αὐτῆς· οὕτω ποιήσεις. (10) Καὶ ποιήσεις κιβωτὸν µαρτυρίου ἐκ ξύλων ἀσήπτων, δύο πήχεων καὶ ἡµίσους τὸ µῆκος καὶ πήχεος καὶ ἡµίσους τὸ πλάτος καὶ πήχεος καὶ ἡµίσους τὸ ὕψος. (11) καὶ καταχρυσώσεις αὐτὴν χρυσίῳ καθαρῷ, ἔξωθεν καὶ ἔσωθεν χρυσώσεις αὐτήν· καὶ ποιήσεις αὐτῇ κυµάτια στρεπτὰ χρυσᾶ κύκλῳ. (12) καὶ ἐλάσεις αὐτῇ τέσσαρας δακτυλίους χρυσοῦς καὶ ἐπιθήσεις ἐπὶ τὰ τέσσαρα κλίτη, δύο δακτυλίους ἐπὶ τὸ κλίτος τὸ ἓν καὶ δύο δακτυλίους ἐπὶ τὸ κλίτος τὸ δεύτερον. (13) ποιήσεις δὲ ἀναφορεῖς ξύλα ἄσηπτα καὶ καταχρυσώσεις αὐτὰ χρυσίῳ· (14) καὶ εἰσάξεις τοὺς ἀναφορεῖς εἰς τοὺς δακτυλίους τοὺς ἐν τοῖς κλίτεσι τῆς κιβωτοῦ αἴρειν τὴν κιβωτὸν ἐν αὐτοῖς· (15) ἐν τοῖς δακτυλίοις τῆς κιβωτοῦ ἔσονται οἱ ἀναφορεῖς ἀκίνητοι. (16) καὶ ἐµβαλεῖς εἰς τὴν κιβωτὸν τὰ µαρτύρια, ἃ ἂν δῶ σοι. (17) καὶ ποιήσεις ἱλαστήριον ἐπίθεµα χρυσίου καθαροῦ, δύο πήχεων καὶ ἡµίσους τὸ µῆκος καὶ πήχεος καὶ ἡµίσους τὸ πλάτος. (18) καὶ ποιήσεις δύο χερουβιµ χρυσᾶ τορευτὰ καὶ ἐπιθήσεις αὐτὰ ἐξ ἀµφοτέρων τῶν κλιτῶν τοῦ ἱλαστηρίου· (19) ποιηθήσονται χερουβ εἷς ἐκ τοῦ κλίτους τούτου καὶ χερουβ εἷς ἐκ τοῦ κλίτους τοῦ δευτέρου τοῦ ἱλαστηρίου· καὶ ποιήσεις τοὺς δύο χερουβιµ ἐπὶ τὰ δύο κλίτη. (20) ἔσονται οἱ χερουβιµ ἐκτείνοντες τὰς πτέρυγας ἐπάνωθεν, συσκιάζοντες ταῖς πτέρυξιν αὐτῶν ἐπὶ τοῦ ἱλαστηρίου, καὶ τὰ πρόσωπα αὐτῶν εἰς ἄMηλα· εἰς τὸ ἱλαστήριον ἔσονται τὰ πρόσωπα τῶν χερουβιµ. (21) καὶ ἐπιθήσεις τὸ ἱλαστήριον ἐπὶ τὴν κιβωτὸν ἄνωθεν· καὶ εἰς τὴν κιβωτὸν ἐµβαλεῖς τὰ µαρτύρια, ἃ ἂν δῶ σοι. (22) καὶ γνωσθήσοµαί σοι ἐκεῖθεν καὶ λαλήσω σοι ἄνωθεν τοῦ ἱλαστηρίου ἀνὰ µέσον τῶν δύο χερουβιµ τῶν ὄντων ἐπὶ τῆς κιβωτοῦ τοῦ µαρτυρίου καὶ κατὰ πάντα, ὅσα ἂν ἐντείλωµαί σοι πρὸς τοὺς υἱοὺς Ισραηλ. (23) Καὶ ποιήσεις τράπεζαν χρυσίου καθαροῦ, δύο πήχεων τὸ µῆκος καὶ πήχεος τὸ εὖρος καὶ πήχεος καὶ ἡµίσους τὸ ὕψος. (24) καὶ ποιήσεις αὐτῇ στρεπτὰ κυµάτια χρυσᾶ κύκλῳ. (25) καὶ ποιήσεις αὐτῇ στεφάνην παλαιστοῦ κύκλῳ· καὶ ποιήσεις στρεπτὸν κυµάτιον τῇ στεφάνῃ κύκλῳ. (26) καὶ ποιήσεις τέσσαρας δακτυλίους χρυσοῦς καὶ ἐπιθήσεις τοὺς δακτυλίους ἐπὶ τὰ τέσσαρα µέρη τῶν ποδῶν αὐτῆς (27) ὑπὸ τὴν στεφάνην, καὶ ἔσονται οἱ δακτύλιοι εἰς θήκας τοῖς ἀναφορεῦσιν ὥστε αἴρειν ἐν αὐτοῖς τὴν τράπεζαν. (28) καὶ ποιήσεις τοὺς ἀναφορεῖς ἐκ ξύλων ἀσήπτων καὶ καταχρυσώσεις αὐτοὺς χρυσίῳ καθαρῷ, καὶ ἀρθήσεται ἐν αὐτοῖς ἡ τράπεζα. (29) καὶ ποιήσεις τὰ τρύβλια αὐτῆς καὶ τὰς θυίσκας καὶ τὰ σπονδεῖα καὶ τοὺς κυάθους, ἐν οἷς σπείσεις ἐν αὐτοῖς· χρυσίου καθαροῦ ποιήσεις αὐτά. (30) καὶ ἐπιθήσεις ἐπὶ τὴν τράπεζαν ἄρτους ἐνωπίους ἐναντίον µου διὰ παντός. (31)Καὶ ποιήσεις λυχνίαν ἐκ χρυσίου καθαροῦ, τορευτὴν ποιήσεις τὴν λυχνίαν· ὁ καυλὸς αὐτῆς καὶ οἱ καλαµίσκοι καὶ οἱ κρατῆρες καὶ οἱ σφαιρωτῆρες καὶ τὰ κρίνα ἐξ αὐτῆς ἔσται. (32) ἓξ δὲ καλαµίσκοι ἐκπορευόµενοι ἐκ πλαγίων, τρεῖς καλαµίσκοι τῆς λυχνίας ἐκ τοῦ κλίτους αὐτῆς τοῦ ἑνὸς καὶ τρεῖς καλαµίσκοι τῆς λυχνίας ἐκ τοῦ κλίτους τοῦ δευτέρου. (33) καὶ τρεῖς κρατῆρες ἐκτετυπωµένοι καρυίσκους ἐν τῷ ἑνὶ καλαµίσκῳ, σφαιρωτὴρ καὶ κρίνον· οὕτως τοῖς ἓξ καλαµίσκοις τοῖς ἐκπορευοµένοις ἐκ τῆς λυχνίας. (34) καὶ ἐν τῇ λυχνίᾳ τέσσαρες κρατῆρες ἐκτετυπωµένοι καρυίσκους· ἐν τῷ ἑνὶ καλαµίσκῳ οἱ σφαιρωτῆρες καὶ τὰ κρίνα αὐτῆς. (35) ὁ σφαιρωτὴρ ὑπὸ τοὺς δύο καλαµίσκους ἐξ αὐτῆς, καὶ σφαιρωτὴρ ὑπὸ τοὺς τέσσαρας καλαµίσκους ἐξ αὐτῆς· οὕτως τοῖς ἓξ καλαµίσκοις τοῖς ἐκπορευοµένοις ἐκ τῆς λυχνίας. (36) οἱ σφαιρωτῆρες καὶ οἱ καλαµίσκοι ἐξ αὐτῆς ἔστωσαν· ὅλη τορευτὴ ἐξ ἑνὸς χρυσίου καθαροῦ. (37) καὶ ποιήσεις τοὺς λύχνους αὐτῆς ἑπτά· καὶ ἐπιθήσεις τοὺς λύχνους, καὶ φανοῦσιν ἐκ τοῦ ἑνὸς προσώπου. (38) καὶ τὸν ἐπαρυστῆρα αὐτῆς καὶ τὰ ὑποθέµατα αὐτῆς ἐκ χρυσίου καθαροῦ ποιήσεις. (39) πάντα τὰ σκεύη ταῦτα τάλαντον χρυσίου καθαροῦ. (40) ὅρα ποιήσεις κατὰ τὸν τύπον τὸν δεδειγµένον σοι ἐν τῷ ὄρει.

26

(1) Καὶ τὴν σκηνὴν ποιήσεις δέκα αὐλαίας ἐκ βύσσου κεκλωσµένης καὶ ὑακίνθου καὶ πορφύρας καὶ κοκκίνου κεκλωσµένου· χερουβιµ ἐργασίᾳ ὑφάντου ποιήσεις αὐτάς. (2) µῆκος τῆς αὐλαίας τῆς µιᾶς ὀκτὼ καὶ εἴκοσι πήχεων καὶ εὖρος τεσσάρων πήχεων ἡ αὐλαία ἡ µία ἔσται· µέτρον τὸ αὐτὸ ἔσται πάσαις ταῖς αὐλαίαις. (3) πέντε δὲ αὐλαῖαι ἔσονται ἐξ ἀλλήλων ἐχόµεναι ἡ ἑτέρα ἐκ τῆς ἑτέρας, καὶ πέντε αὐλαῖαι ἔσονται συνεχόµεναι ἑτέρα τῇ ἑτέρᾳ. (4) καὶ ποιήσεις αὐταῖς ἀγκύλας ὑακινθίνας ἐπὶ τοῦ χείλους τῆς αὐλαίας τῆς µιᾶς ἐκ τοῦ ἑνὸς µέρους εἰς τὴν συµβολὴν καὶ οὕτως ποιήσεις ἐπὶ τοῦ χείλους τῆς αὐλαίας τῆς ἐξωτέρας πρὸς τῇ συµβολῇ τῇ δευτέρᾳ. (5) πεντήκοντα ἀγκύλας ποιήσεις τῇ αὐλαίᾳ τῇ µιᾷ καὶ πεντήκοντα ἀγκύλας ποιήσεις ἐκ τοῦ µέρους τῆς αὐλαίας κατὰ τὴν συµβολὴν τῆς δευτέρας· ἀντιπρόσωποι ἀντιπίπτουσαι ἀλλήλαις εἰς ἑκάστην. (6) καὶ ποιήσεις κρίκους πεντήκοντα χρυσοῦς καὶ συνάψεις τὰς αὐλαίας ἑτέραν τῇ ἑτέρᾳ τοῖς κρίκοις, καὶ ἔσται ἡ σκηνὴ µία. — (7) καὶ ποιήσεις δέρρεις τριχίνας σκέπην ἐπὶ τῆς σκηνῆς· ἕνδεκα δέρρεις ποιήσεις αὐτάς. (8) τὸ µῆκος τῆς δέρρεως τῆς µιᾶς ἔσται τριάκοντα πήχεων, καὶ τεσσάρων πήχεων τὸ εὖρος τῆς δέρρεως τῆς µιᾶς· µέτρον τὸ αὐτὸ ἔσται ταῖς ἕνδεκα δέρρεσι. (9) καὶ συνάψεις τὰς πέντε δέρρεις ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ τὰς ἓξ δέρρεις ἐπὶ τὸ αὐτό· καὶ ἐπιδιπλώσεις τὴν δέρριν τὴν ἕκτην κατὰ πρόσωπον τῆς σκηνῆς. (10) καὶ ποιήσεις ἀγκύλας πεντήκοντα ἐπὶ τοῦ χείλους τῆς δέρρεως τῆς µιᾶς τῆς ἀνὰ µέσον κατὰ συµβολὴν καὶ πεντήκοντα ἀγκύλας ποιήσεις ἐπὶ τοῦ χείλους τῆς δέρρεως τῆς συναπτούσης τῆς δευτέρας. (11) καὶ ποιήσεις κρίκους χαλκοῦς πεντήκοντα καὶ συνάψεις τοὺς κρίκους ἐκ τῶν ἀγκυλῶν καὶ συνάψεις τὰς δέρρεις, καὶ ἔσται ἕν. (12) καὶ ὑποθήσεις τὸ πλεονάζον ἐν ταῖς δέρρεσιν τῆς σκηνῆς· τὸ ἥµισυ τῆς δέρρεως τὸ ὑπολελειµµένον ὑποκαλύψεις, τὸ πλεονάζον τῶν δέρρεων τῆς σκηνῆς ὑποκαλύψεις ὀπίσω τῆς σκηνῆς· (13) πῆχυν ἐκ τούτου καὶ πῆχυν ἐκ τούτου ἐκ τοῦ ὑπερέχοντος τῶν δέρρεων ἐκ τοῦ µήκους τῶν δέρρεων τῆς σκηνῆς ἔσται συγκαλύπτον ἐπὶ τὰ πλάγια τῆς σκηνῆς ἔνθεν καὶ ἔνθεν, ἵνα καλύπτῃ. (14) καὶ ποιήσεις κατακάλυµµα τῇ σκηνῇ δέρµατα κριῶν ἠρυθροδανωµένα καὶ ἐπικαλύµµατα δέρµατα ὑακίνθινα ἐπάνωθεν. — (15) καὶ ποιήσεις στύλους τῇ σκηνῇ ἐκ ξύλων ἀσήπτων· (16) δέκα πήχεων ποιήσεις τὸν στῦλον τὸν ἕνα, καὶ πήχεος ἑνὸς καὶ ἡµίσους τὸ πλάτος τοῦ στύλου τοῦ ἑνός· (17) δύο ἀγκωνίσκους τῷ στύλῳ τῷ ἑνὶ ἀντιπίπτοντας ἕτερον τῷ ἑτέρῳ· οὕτως ποιήσεις πᾶσι τοῖς στύλοις τῆς σκηνῆς. (18) καὶ ποιήσεις στύλους τῇ σκηνῇ, εἴκοσι στύλους ἐκ τοῦ κλίτους τοῦ πρὸς βορρᾶν. (19) καὶ τεσσαράκοντα βάσεις ἀργυρᾶς ποιήσεις τοῖς εἴκοσι στύλοις, δύο βάσεις τῷ στύλῳ τῷ ἑνὶ εἰς ἀµφότερα τὰ µέρη αὐτοῦ καὶ δύο βάσεις τῷ στύλῳ τῷ ἑνὶ εἰς ἀµφότερα τὰ µέρη αὐτοῦ. (20) καὶ τὸ κλίτος τὸ δεύτερον τὸ πρὸς νότον εἴκοσι στύλους· (21) καὶ τεσσαράκοντα βάσεις αὐτῶν ἀργυρᾶς, δύο βάσεις τῷ στύλῳ τῷ ἑνὶ εἰς ἀµφότερα τὰ µέρη αὐτοῦ καὶ δύο βάσεις τῷ στύλῳ τῷ ἑνὶ εἰς ἀµφότερα τὰ µέρη αὐτοῦ. (22) καὶ ἐκ τῶν ὀπίσω τῆς σκηνῆς κατὰ τὸ µέρος τὸ πρὸς θάλασσαν ποιήσεις ἓξ στύλους. (23) καὶ δύο στύλους ποιήσεις ἐπὶ τῶν γωνιῶν τῆς σκηνῆς ἐκ τῶν ὀπισθίων, (24) καὶ ἔσται ἐξ ἴσου κάτωθεν· κατὰ τὸ αὐτὸ ἔσονται ἴσοι ἐκ τῶν κεφαλίδων εἰς σύµβλησιν µίαν· οὕτως ποιήσεις ἀµφοτέραις, ταῖς δυσὶν γωνίαις ἔστωσαν. (25) καὶ ἔσονται ὀκτὼ στῦλοι, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν ἀργυραῖ δέκα ἕξ· δύο βάσεις τῷ στύλῳ τῷ ἑνὶ εἰς ἀµφότερα τὰ µέρη αὐτοῦ καὶ δύο βάσεις τῷ στύλῳ τῷ ἑνί. — (26) καὶ ποιήσεις µοχλοὺς ἐκ ξύλων ἀσήπτων πέντε τῷ ἑνὶ στύλῳ ἐκ τοῦ ἑνὸς µέρους τῆς σκηνῆς (27) Καὶ πέντε µοχλοὺς τῷ στύλῳ τῷ κλίτει τῆς σκηνῆς τῷ δευτέρῳ καὶ πέντε µοχλοὺς τῷ στύλῳ τῷ ὀπισθίῳ τῷ κλίτει τῆς σκηνῆς τῷ πρὸς θάλασσαν· (28) καὶ ὁ µοχλὸς ὁ µέσος ἀνὰ µέσον τῶν στύλων διικνείσθω ἀπὸ τοῦ ἑνὸς κλίτους εἰς τὸ ἕτερον κλίτος. (29) καὶ τοὺς στύλους καταχρυσώσεις χρυσίῳ καὶ τοὺς δακτυλίους ποιήσεις χρυσοῦς, εἰς οὓς εἰσάξεις τοὺς µοχλούς, καὶ καταχρυσώσεις τοὺς µοχλοὺς χρυσίῳ. (30) καὶ ἀναστήσεις τὴν σκηνὴν κατὰ τὸ εἶδος τὸ δεδειγµένον σοι ἐν τῷ ὄρει. — (31)καὶ ποιήσεις καταπέτασµα ἐξ ὑακίνθου καὶ πορφύρας καὶ κοκκίνου κεκλωσµένου καὶ βύσσου νενησµένης· ἔργον ὑφαντὸν ποιήσεις αὐτὸ χερουβιµ. (32)καὶ ἐπιθήσεις αὐτὸ ἐπὶ τεσσάρων στύλων ἀσήπτων κεχρυσωµένων χρυσίῳ· καὶ αἱ κεφαλίδες αὐτῶν χρυσαῖ, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν τέσσαρες ἀργυραῖ. (33) καὶ θήσεις τὸ καταπέτασµα ἐπὶ τοὺς στύλους καὶ εἰσοίσεις ἐκεῖ ἐσώτερον τοῦ καταπετάσµατος τὴν κιβωτὸν τοῦ µαρτυρίου· καὶ διοριεῖ τὸ καταπέτασµα ὑµῖν ἀνὰ µέσον τοῦ ἁγίου καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ ἁγίου τῶν ἁγίων. (34) καὶ κατακαλύψεις τῷ καταπετάσµατι τὴν κιβωτὸν τοῦ µαρτυρίου ἐν τῷ ἁγίῳ τῶν ἁγίων. (35) καὶ θήσεις τὴν τράπεζαν ἔξωθεν τοῦ καταπετάσµατος καὶ τὴν λυχνίαν ἀπέναντι τῆς τραπέζης ἐπὶ µέρους τῆς σκηνῆς τὸ πρὸς νότον καὶ τὴν τράπεζαν θήσεις ἐπὶ µέρους τῆς σκηνῆς τὸ πρὸς βορρᾶν. (36) καὶ ποιήσεις ἐπίσπαστρον ἐξ ὑακίνθου καὶ πορφύρας καὶ κοκκίνου κεκλωσµένου καὶ βύσσου κεκλωσµένης, ἔργον ποικιλτοῦ. (37) καὶ ποιήσεις τῷ καταπετάσµατι πέντε στύλους καὶ χρυσώσεις αὐτοὺς χρυσίῳ, καὶ αἱ κεφαλίδες αὐτῶν χρυσαῖ, καὶ χωνεύσεις αὐτοῖς πέντε βάσεις χαλκᾶς.

27

(1) Καὶ ποιήσεις θυσιαστήριον ἐκ ξύλων ἀσήπτων, πέντε πήχεων τὸ µῆκος καὶ πέντε πήχεων τὸ εὖρος — τετράγωνον ἔσται τὸ θυσιαστήριον — καὶ τριῶν πήχεων τὸ ὕψος αὐτοῦ. (2) καὶ ποιήσεις τὰ κέρατα ἐπὶ τῶν τεσσάρων γωνιῶν· ἐξ αὐτοῦ ἔσται τὰ κέρατα· καὶ καλύψεις αὐτὰ χαλκῷ. (3) καὶ ποιήσεις στεφάνην τῷ θυσιαστηρίῳ καὶ τὸν καλυπτῆρα αὐτοῦ καὶ τὰς φιάλας αὐτοῦ καὶ τὰς κρεάγρας αὐτοῦ καὶ τὸ πυρεῖον αὐτοῦ· καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτοῦ ποιήσεις χαλκᾶ. (4) καὶ ποιήσεις αὐτῷ ἐσχάραν ἔργῳ δικτυωτῷ χαλκῆν· καὶ ποιήσεις τῇ ἐσχάρᾳ τέσσαρας δακτυλίους χαλκοῦς ἐπὶ τὰ τέσσαρα κλίτη. (5) καὶ ὑποθήσεις αὐτοὺς ὑπὸ τὴν ἐσχάραν τοῦ θυσιαστηρίου κάτωθεν· ἔσται δὲ ἡ ἐσχάρα ἕως τοῦ ἡµίσους τοῦ θυσιαστηρίου. (6) καὶ ποιήσεις τῷ θυσιαστηρίῳ φορεῖς ἐκ ξύλων ἀσήπτων καὶ περιχαλκώσεις αὐτοὺς χαλκῷ. (7) καὶ εἰσάξεις τοὺς φορεῖς εἰς τοὺς δακτυλίους, καὶ ἔστωσαν οἱ φορεῖς κατὰ τὰ πλευρὰ τοῦ θυσιαστηρίου ἐν τῷ αἴρειν αὐτό. (8) κοῖλον σανιδωτὸν ποιήσεις αὐτό· κατὰ τὸ παραδειχθέν σοι ἐν τῷ ὄρει, οὕτως ποιήσεις αὐτό. (9) Καὶ ποιήσεις αὐλὴν τῇ σκηνῇ· εἰς τὸ κλίτος τὸ πρὸς λίβα ἱστία τῆς αὐλῆς ἐκ βύσσου κεκλωσµένης, µῆκος ἑκατὸν πηχῶν τῷ ἑνὶ κλίτει· (10) καὶ οἱ στῦλοι αὐτῶν εἴκοσι, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν εἴκοσι χαλκαῖ, καὶ οἱ κρίκοι αὐτῶν καὶ αἱ ψαλίδες αὐτῶν ἀργυραῖ. (11) οὕτως τῷ κλίτει τῷ πρὸς ἀπηλιώτην ἱστία, ἑκατὸν πηχῶν µῆκος· καὶ οἱ στῦλοι αὐτῶν εἴκοσι, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν εἴκοσι χαλκαῖ, καὶ οἱ κρίκοι καὶ αἱ ψαλίδες τῶν στύλων καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν περιηργυρωµέναι ἀργύρῳ. (12) τὸ δὲ εὖρος τῆς αὐλῆς τὸ κατὰ θάλασσαν ἱστία πεντήκοντα πηχῶν· στῦλοι αὐτῶν δέκα, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν δέκα. (13) καὶ εὖρος τῆς αὐλῆς τὸ πρὸς νότον ἱστία πεντήκοντα πήχεων· στῦλοι αὐτῶν δέκα, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν δέκα. (14) καὶ πεντεκαίδεκα πήχεων τὸ ὕψος τῶν ἱστίων τῷ κλίτει τῷ ἑνί· στῦλοι αὐτῶν τρεῖς, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν τρεῖς. (15) καὶ τὸ κλίτος τὸ δεύτερον, δέκα πέντε πηχῶν τῶν ἱστίων τὸ ὕψος· στῦλοι αὐτῶν τρεῖς, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν τρεῖς. (16) καὶ τῇ πύλῃ τῆς αὐλῆς κάλυµµα, εἴκοσι πηχῶν τὸ ὕψος, ἐξ ὑακίνθου καὶ πορφύρας καὶ κοκκίνου κεκλωσµένου καὶ βύσσου κεκλωσµένης τῇ ποικιλίᾳ τοῦ ῥαφιδευτοῦ· στῦλοι αὐτῶν τέσσαρες, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν τέσσαρες. (17) πάντες οἱ στῦλοι τῆς αὐλῆς κύκλῳ κατηργυρωµένοι ἀργυρίῳ, καὶ αἱ κεφαλίδες αὐτῶν ἀργυραῖ, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν χαλκαῖ. (18) τὸ δὲ µῆκος τῆς αὐλῆς ἑκατὸν ἐφ’ ἑκατόν, καὶ εὖρος πεντήκοντα ἐπὶ πεντήκοντα, καὶ ὕψος πέντε πηχῶν, ἐκ βύσσου κεκλωσµένης, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν χαλκαῖ. (19) καὶ πᾶσα ἡ κατασκευὴ καὶ πάντα τὰ ἐργαλεῖα καὶ οἱ πάσσαλοι τῆς αὐλῆς χαλκοῖ. (20) Καὶ σὺ σύνταξον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ λαβέτωσάν σοι ἔλαιον ἐξ ἐλαιῶν ἄτρυγον καθαρὸν κεκοµµένον εἰς φῶς καῦσαι, ἵνα κάηται λύχνος διὰ παντός. (21) ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου ἔξωθεν τοῦ καταπετάσµατος τοῦ ἐπὶ τῆς διαθήκης καύσει αὐτὸ Ααρων καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ἀφ’ ἑσπέρας ἕως πρωὶ ἐναντίον κυρίου· νόµιµον αἰώνιον εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν παρὰ τῶν υἱῶν Ισραηλ.

28

(1) Καὶ σὺ προσαγάγου πρὸς σεαυτὸν τόν τε Ααρων τὸν ἀδελφόν σου καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ ἐκ τῶν υἱῶν Ισραηλ ἱερατεύειν µοι, Ααρων καὶ Ναδαβ καὶ Αβιουδ καὶ Ελεαζαρ καὶ Ιθαµαρ υἱοὺς Ααρων. (2) καὶ ποιήσεις στολὴν ἁγίαν Ααρων τῷ ἀδελφῷ σου εἰς τιµὴν καὶ δόξαν. (3) καὶ σὺ λάλησον πᾶσι τοῖς σοφοῖς τῇ διανοίᾳ, οὓς ἐνέπλησα πνεύµατος αἰσθήσεως, καὶ ποιήσουσιν τὴν στολὴν τὴν ἁγίαν Ααρων εἰς τὸ ἅγιον, ἐν ᾗ ἱερατεύσει µοι. (4) καὶ αὗται αἱ στολαί, ἃς ποιήσουσιν· τὸ περιστήθιον καὶ τὴν ἐπωµίδα καὶ τὸν ποδήρη καὶ χιτῶνα κοσυµβωτὸν καὶ κίδαριν καὶ ζώνην· καὶ ποιήσουσιν στολὰς ἁγίας Ααρων καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ εἰς τὸ ἱερατεύειν µοι. (5) καὶ αὐτοὶ λήµψονται τὸ χρυσίον καὶ τὴν ὑάκινθον καὶ τὴν πορφύραν καὶ τὸ κόκκινον καὶ τὴν βύσσον. — (6) καὶ ποιήσουσιν τὴν ἐπωµίδα ἐκ βύσσου κεκλωσµένης, ἔργον ὑφαντὸν ποικιλτοῦ· (7) δύο ἐπωµίδες συνέχουσαι ἔσονται αὐτῷ ἑτέρα τὴν ἑτέραν, ἐπὶ τοῖς δυσὶ µέρεσιν ἐξηρτηµέναι· (8) καὶ τὸ ὕφασµα τῶν ἐπωµίδων, ὅ ἐστιν ἐπ’ αὐτῷ, κατὰ τὴν ποίησιν ἐξ αὐτοῦ ἔσται ἐκ χρυσίου καὶ ὑακίνθου καὶ πορφύρας καὶ κοκκίνου διανενησµένου καὶ βύσσου κεκλωσµένης. (9) καὶ λήµψῃ τοὺς δύο λίθους, λίθους σµαράγδου, καὶ γλύψεις ἐν αὐτοῖς τὰ ὀνόµατα τῶν υἱῶν Ισραηλ, (10) ἓξ ὀνόµατα ἐπὶ τὸν λίθον τὸν ἕνα καὶ τὰ ἓξ ὀνόµατα τὰ λοιπὰ ἐπὶ τὸν λίθον τὸν δεύτερον κατὰ τὰς γενέσεις αὐτῶν. (11) ἔργον λιθουργικῆς τέχνης, γλύµµα σφραγῖδος, διαγλύψεις τοὺς δύο λίθους ἐπὶ τοῖς ὀνόµασιν τῶν υἱῶν Ισραηλ. (12) καὶ θήσεις τοὺς δύο λίθους ἐπὶ τῶν ὤµων τῆς ἐπωµίδος· λίθοι µνηµοσύνου εἰσὶν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ· καὶ ἀναλήµψεται Ααρων τὰ ὀνόµατα τῶν υἱῶν Ισραηλ ἔναντι κυρίου ἐπὶ τῶν δύο ὤµων αὐτοῦ, µνηµόσυνον περὶ αὐτῶν. (13) καὶ ποιήσεις ἀσπιδίσκας ἐκ χρυσίου καθαροῦ· (14) καὶ ποιήσεις δύο κροσσωτὰ ἐκ χρυσίου καθαροῦ, καταµεµιγµένα ἐν ἄνθεσιν, ἔργον πλοκῆς· καὶ ἐπιθήσεις τὰ κροσσωτὰ τὰ πεπλεγµένα ἐπὶ τὰς ἀσπιδίσκας κατὰ τὰς παρωµίδας αὐτῶν ἐκ τῶν ἐµπροσθίων. — (15) καὶ ποιήσεις λογεῖον τῶν κρίσεων, ἔργον ποικιλτοῦ· κατὰ τὸν ῥυθµὸν τῆς ἐπωµίδος ποιήσεις αὐτό· ἐκ χρυσίου καὶ ὑακίνθου καὶ πορφύρας καὶ κοκκίνου κεκλωσµένου καὶ βύσσου κεκλωσµένης ποιήσεις αὐτό. (16) τετράγωνον ἔσται, διπλοῦν, σπιθαµῆς τὸ µῆκος καὶ σπιθαµῆς τὸ εὖρος. (17) καὶ καθυφανεῖς ἐν αὐτῷ ὕφασµα κατάλιθον τετράστιχον. στίχος λίθων ἔσται σάρδιον, τοπάζιον καὶ σµάραγδος, ὁ στίχος ὁ εἷς· (18) καὶ ὁ στίχος ὁ δεύτερος ἄνθραξ καὶ σάπφειρος καὶ ἴασπις· (19) καὶ ὁ στίχος ὁ τρίτος λιγύριον, ἀχάτης καὶ ἀµέθυστος· (20) καὶ ὁ στίχος ὁ τέταρτος χρυσόλιθος καὶ βηρύλλιον καὶ ὀνύχιον· περικεκαλυµµένα χρυσίῳ, συνδεδεµένα ἐν χρυσίῳ ἔστωσαν κατὰ στίχον αὐτῶν. (21) καὶ οἱ λίθοι ἔστωσαν ἐκ τῶν ὀνοµάτων τῶν υἱῶν Ισραηλ δέκα δύο κατὰ τὰ ὀνόµατα αὐτῶν· γλυφαὶ σφραγίδων, ἕκαστος κατὰ τὸ ὄνοµα, ἔστωσαν εἰς δέκα δύο φυλάς. (22) καὶ ποιήσεις ἐπὶ τὸ λογεῖον κροσσοὺς συµπεπλεγµένους, ἔργον ἁλυσιδωτὸν ἐκ χρυσίου καθαροῦ. (23) καὶ λήµψεται Ααρων τὰ ὀνόµατα τῶν υἱῶν Ισραηλ ἐπὶ τοῦ λογείου τῆς κρίσεως ἐπὶ τοῦ στήθους, εἰσιόντι εἰς τὸ ἅγιον µνηµόσυνον ἔναντι τοῦ θεοῦ. (24) καὶ λήµψεται Ααρων τὰ ὀνόµατα τῶν υἱῶν Ισραηλ ἐπὶ τοῦ λογείου τῆς κρίσεως ἐπὶ τοῦ στήθους, εἰσιόντι εἰς τὸ ἅγιον µνηµόσυνον ἔναντι τοῦ θεοῦ. (25) aκαὶ θήσεις ἐπὶ τὸ λογεῖον τῆς κρίσεως τοὺς κροσσούς· τὰ ἁλυσιδωτὰ ἐπ’ ἀµφοτέρων τῶν κλιτῶν τοῦ λογείου ἐπιθήσεις καὶ τὰς δύο ἀσπιδίσκας ἐπιθήσεις ἐπ’ ἀµφοτέρους τοὺς ὤµους τῆς ἐπωµίδος κατὰ πρόσωπον. (26) καὶ ἐπιθήσεις ἐπὶ τὸ λογεῖον τῆς κρίσεως τὴν δήλωσιν καὶ τὴν ἀλήθειαν, καὶ ἔσται ἐπὶ τοῦ στήθους Ααρων, ὅταν εἰσπορεύηται εἰς τὸ ἅγιον ἐναντίον κυρίου· καὶ οἴσει Ααρων τὰς κρίσεις τῶν υἱῶν Ισραηλ ἐπὶ τοῦ στήθους ἐναντίον κυρίου διὰ παντός. — (27) καὶ ποιήσεις ὑποδύτην ποδήρη ὅλον ὑακίνθινον. (28) καὶ ἔσται τὸ περιστόµιον ἐξ αὐτοῦ µέσον, ᾤαν ἔχον κύκλῳ τοῦ περιστοµίου, ἔργον ὑφάντου, τὴν συµβολὴν συνυφασµένην ἐξ αὐτοῦ, ἵνα µὴ ῥαγῇ. (29) Καὶ ποιήσεις ἐπὶ τὸ λῶµα τοῦ ὑποδύτου κάτωθεν ὡσεὶ ἐξανθούσης ῥόας ῥοίσκους ἐξ ὑακίνθου καὶ πορφύρας καὶ κοκκίνου διανενησµένου καὶ βύσσου κεκλωσµένης ἐπὶ τοῦ λώµατος τοῦ ὑποδύτου κύκλῳ· τὸ αὐτὸ δὲ εἶδος ῥοίσκους χρυσοῦς καὶ κώδωνας ἀνὰ µέσον τούτων περικύκλῳ· (30) παρὰ ῥοίσκον χρυσοῦν κώδωνα καὶ ἄνθινον ἐπὶ τοῦ λώµατος τοῦ ὑποδύτου κύκλῳ. (31) καὶ ἔσται Ααρων ἐν τῷ λειτουργεῖν ἀκουστὴ ἡ φωνὴ αὐτοῦ εἰσιόντι εἰς τὸ ἅγιον ἐναντίον κυρίου καὶ ἐξιόντι, ἵνα µὴ ἀποθάνῃ. — (32) καὶ ποιήσεις πέταλον χρυσοῦν καθαρὸν καὶ ἐκτυπώσεις ἐν αὐτῷ ἐκτύπωµα σφραγῖδος Ἁγίασµα κυρίου. (33) καὶ ἐπιθήσεις αὐτὸ ἐπὶ ὑακίνθου κεκλωσµένης, καὶ ἔσται ἐπὶ τῆς µίτρας· κατὰ πρόσωπον τῆς µίτρας ἔσται. (34) καὶ ἔσται ἐπὶ τοῦ µετώπου Ααρων, καὶ ἐξαρεῖ Ααρων τὰ ἁµαρτήµατα τῶν ἁγίων, ὅσα ἂν ἁγιάσωσιν οἱ υἱοὶ Ισραηλ, παντὸς δόµατος τῶν ἁγίων αὐτῶν· καὶ ἔσται ἐπὶ τοῦ µετώπου Ααρων διὰ παντός, δεκτὸν αὐτοῖς ἔναντι κυρίου. — (35) καὶ οἱ κόσυµβοι τῶν χιτώνων ἐκ βύσσου· καὶ ποιήσεις κίδαριν βυσσίνην καὶ ζώνην ποιήσεις, ἔργον ποικιλτοῦ. (36) καὶ τοῖς υἱοῖς Ααρων ποιήσεις χιτῶνας καὶ ζώνας καὶ κιδάρεις ποιήσεις αὐτοῖς εἰς τιµὴν καὶ δόξαν. (37) καὶ ἐνδύσεις αὐτὰ Ααρων τὸν ἀδελφόν σου καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ µετ’ αὐτοῦ· καὶ χρίσεις αὐτοὺς καὶ ἐµπλήσεις αὐτῶν τὰς χεῖρας καὶ ἁγιάσεις αὐτούς, ἵνα ἱερατεύωσίν µοι. (38) καὶ ποιήσεις αὐτοῖς περισκελῆ λινᾶ καλύψαι ἀσχηµοσύνην χρωτὸς αὐτῶν· ἀπὸ ὀσφύος ἕως µηρῶν ἔσται. (39) καὶ ἕξει Ααρων αὐτὰ καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ, ὡς ἂν εἰσπορεύωνται εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου ἢ ὅταν προσπορεύωνται λειτουργεῖν πρὸς τὸ θυσιαστήριον τοῦ ἁγίου, καὶ οὐκ ἐπάξονται πρὸς ἑαυτοὺς ἁµαρτίαν, ἵνα µὴ ἀποθάνωσιν· νόµιµον αἰώνιον αὐτῷ καὶ τῷ σπέρµατι αὐτοῦ µετ’ αὐτόν.

29

(1) Καὶ ταῦτά ἐστιν, ἃ ποιήσεις αὐτοῖς ἁγιάσαι αὐτοὺς ὥστε ἱερατεύειν µοι αὐτούς. λήµψῃ µοσχάριον ἐκ βοῶν ἓν καὶ κριοὺς δύο ἀµώµους (2) καὶ ἄρτους ἀζύµους πεφυραµένους ἐν ἐλαίῳ καὶ λάγανα ἄζυµα κεχρισµένα ἐν ἐλαίῳ· σεµίδαλιν ἐκ πυρῶν ποιήσεις αὐτά. (3) καὶ ἐπιθήσεις αὐτὰ ἐπὶ κανοῦν ἓν καὶ προσοίσεις αὐτὰ ἐπὶ τῷ κανῷ καὶ τὸ µοσχάριον καὶ τοὺς δύο κριούς. (4) καὶ Ααρων καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ προσάξεις ἐπὶ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου καὶ λούσεις αὐτοὺς ἐν ὕδατι. (5) καὶ λαβὼν τὰς στολὰς ἐνδύσεις Ααρων τὸν ἀδελφόν σου καὶ τὸν χιτῶνα τὸν ποδήρη καὶ τὴν ἐπωµίδα καὶ τὸ λογεῖον καὶ συνάψεις αὐτῷ τὸ λογεῖον πρὸς τὴν ἐπωµίδα. (6) καὶ ἐπιθήσεις τὴν µίτραν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ ἐπιθήσεις τὸ πέταλον τὸ Ἁγίασµα ἐπὶ τὴν µίτραν. (7) καὶ λήµψῃ τοῦ ἐλαίου τοῦ χρίσµατος καὶ ἐπιχεεῖς αὐτὸ ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ χρίσεις αὐτόν. (8) καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ προσάξεις καὶ ἐνδύσεις αὐτοὺς χιτῶνας (9) καὶ ζώσεις αὐτοὺς ταῖς ζώναις καὶ περιθήσεις αὐτοῖς τὰς κιδάρεις, καὶ ἔσται αὐτοῖς ἱερατεία ἐµοὶ εἰς τὸν αἰῶνα. καὶ τελειώσεις τὰς χεῖρας Ααρων καὶ τὰς χεῖρας τῶν υἱῶν αὐτοῦ. (10) καὶ προσάξεις τὸν µόσχον ἐπὶ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, καὶ ἐπιθήσουσιν Ααρων καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τὰς χεῖρας αὐτῶν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ µόσχου ἔναντι κυρίου παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου· (11) καὶ σφάξεις τὸν µόσχον ἔναντι κυρίου παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου. (12) καὶ λήµψῃ ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ µόσχου καὶ θήσεις ἐπὶ τῶν κεράτων τοῦ θυσιαστηρίου τῷ δακτύλῳ σου· τὸ δὲ λοιπὸν πᾶν αἷµα ἐκχεεῖς παρὰ τὴν βάσιν τοῦ θυσιαστηρίου. (13) καὶ λήµψῃ πᾶν τὸ στέαρ τὸ ἐπὶ τῆς κοιλίας καὶ τὸν λοβὸν τοῦ ἥπατος καὶ τοὺς δύο νεφροὺς καὶ τὸ στέαρ τὸ ἐπ’ αὐτῶν καὶ ἐπιθήσεις ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον. (14) τὰ δὲ κρέα τοῦ µόσχου καὶ τὸ δέρµα καὶ τὴν κόπρον κατακαύσεις πυρὶ ἔξω τῆς παρεµβολῆς· ἁµαρτίας γάρ ἐστιν. (15) καὶ τὸν κριὸν λήµψῃ τὸν ἕνα, καὶ ἐπιθήσουσιν Ααρων καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τὰς χεῖρας αὐτῶν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ κριοῦ· (16) καὶ σφάξεις αὐτὸν καὶ λαβὼν τὸ αἷµα προσχεεῖς πρὸς τὸ θυσιαστήριον κύκλῳ. (17) καὶ τὸν κριὸν διχοτοµήσεις κατὰ µέλη καὶ πλυνεῖς τὰ ἐνδόσθια καὶ τοὺς πόδας ὕδατι καὶ ἐπιθήσεις ἐπὶ τὰ διχοτοµήµατα σὺν τῇ κεφαλῇ. (18) καὶ ἀνοίσεις ὅλον τὸν κριὸν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ὁλοκαύτωµα κυρίῳ εἰς ὀσµὴν εὐωδίας· θυσίασµα κυρίῳ ἐστίν. (19) καὶ λήµψῃ τὸν κριὸν τὸν δεύτερον, καὶ ἐπιθήσει Ααρων καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τὰς χεῖρας αὐτῶν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ κριοῦ· (20) καὶ σφάξεις αὐτὸν καὶ λήµψῃ τοῦ αἵµατος αὐτοῦ καὶ ἐπιθήσεις ἐπὶ τὸν λοβὸν τοῦ ὠτὸς Ααρων τοῦ δεξιοῦ καὶ ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς χειρὸς τῆς δεξιᾶς καὶ ἐπὶ τὸ ἄκρον τοῦ ποδὸς τοῦ δεξιοῦ καὶ ἐπὶ τοὺς λοβοὺς τῶν ὤτων τῶν υἱῶν αὐτοῦ τῶν δεξιῶν καὶ ἐπὶ τὰ ἄκρα τῶν χειρῶν αὐτῶν τῶν δεξιῶν καὶ ἐπὶ τὰ ἄκρα τῶν ποδῶν αὐτῶν τῶν δεξιῶν. (21) καὶ λήµψῃ ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου καὶ ἀπὸ τοῦ ἐλαίου τῆς χρίσεως καὶ ῥανεῖς ἐπὶ Ααρων καὶ ἐπὶ τὴν στολὴν αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τὰς στολὰς τῶν υἱῶν αὐτοῦ µετ’ αὐτοῦ, καὶ ἁγιασθήσεται αὐτὸς καὶ ἡ στολὴ αὐτοῦ καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καὶ αἱ στολαὶ τῶν υἱῶν αὐτοῦ µετ’ αὐτοῦ· τὸ δὲ αἷµα τοῦ κριοῦ προσχεεῖς πρὸς τὸ θυσιαστήριον κύκλῳ. (22) καὶ λήµψῃ ἀπὸ τοῦ κριοῦ τὸ στέαρ αὐτοῦ καὶ τὸ στέαρ τὸ κατακαλύπτον τὴν κοιλίαν καὶ τὸν λοβὸν τοῦ ἥπατος καὶ τοὺς δύο νεφροὺς καὶ τὸ στέαρ τὸ ἐπ’ αὐτῶν καὶ τὸν βραχίονα τὸν δεξιόν — ἔστιν γὰρ τελείωσις αὕτη — (23) Καὶ ἄρτον ἕνα ἐξ ἐλαίου καὶ λάγανον ἓν ἀπὸ τοῦ κανοῦ τῶν ἀζύµων τῶν προτεθειµένων ἔναντι κυρίου (24) καὶ ἐπιθήσεις τὰ πάντα ἐπὶ τὰς χεῖρας Ααρων καὶ ἐπὶ τὰς χεῖρας τῶν υἱῶν αὐτοῦ καὶ ἀφοριεῖς αὐτοὺς ἀφόρισµα ἔναντι κυρίου. (25) καὶ λήµψῃ αὐτὰ ἐκ τῶν χειρῶν αὐτῶν καὶ ἀνοίσεις ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τῆς ὁλοκαυτώσεως εἰς ὀσµὴν εὐωδίας ἔναντι κυρίου· κάρπωµά ἐστιν κυρίῳ. (26) καὶ λήµψῃ τὸ στηθύνιον ἀπὸ τοῦ κριοῦ τῆς τελειώσεως, ὅ ἐστιν Ααρων, καὶ ἀφοριεῖς αὐτὸ ἀφόρισµα ἔναντι κυρίου, καὶ ἔσται σοι ἐν µερίδι. (27) καὶ ἁγιάσεις τὸ στηθύνιον ἀφόρισµα καὶ τὸν βραχίονα τοῦ ἀφαιρέµατος, ὃς ἀφώρισται καὶ ὃς ἀφῄρηται ἀπὸ τοῦ κριοῦ τῆς τελειώσεως ἀπὸ τοῦ Ααρων καὶ ἀπὸ τῶν υἱῶν αὐτοῦ, (28) καὶ ἔσται Ααρων καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ νόµιµον αἰώνιον παρὰ τῶν υἱῶν Ισραηλ· ἔστιν γὰρ ἀφαίρεµα τοῦτο καὶ ἀφαίρεµα ἔσται παρὰ τῶν υἱῶν Ισραηλ ἀπὸ τῶν θυµάτων τῶν σωτηρίων τῶν υἱῶν Ισραηλ, ἀφαίρεµα κυρίῳ. — (29) καὶ ἡ στολὴ τοῦ ἁγίου, ἥ ἐστιν Ααρων, ἔσται τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ µετ’ αὐτόν, χρισθῆναι αὐτοὺς ἐν αὐτοῖς καὶ τελειῶσαι τὰς χεῖρας αὐτῶν. (30) ἑπτὰ ἡµέρας ἐνδύσεται αὐτὰ ὁ ἱερεὺς ὁ ἀντ’ αὐτοῦ τῶν υἱῶν αὐτοῦ, ὃς εἰσελεύσεται εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου λειτουργεῖν ἐν τοῖς ἁγίοις. (31) καὶ τὸν κριὸν τῆς τελειώσεως λήµψῃ καὶ ἑψήσεις τὰ κρέα ἐν τόπῳ ἁγίῳ, (32) καὶ ἔδονται Ααρων καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τὰ κρέα τοῦ κριοῦ καὶ τοὺς ἄρτους τοὺς ἐν τῷ κανῷ παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου· (33) ἔδονται αὐτά, ἐν οἷς ἡγιάσθησαν ἐν αὐτοῖς τελειῶσαι τὰς χεῖρας αὐτῶν ἁγιάσαι αὐτούς, καὶ ἀλλογενὴς οὐκ ἔδεται ἀπ’ αὐτῶν· ἔστιν γὰρ ἅγια. (34) ἐὰν δὲ καταλειφθῇ ἀπὸ τῶν κρεῶν τῆς θυσίας τῆς τελειώσεως καὶ τῶν ἄρτων ἕως πρωί, κατακαύσεις τὰ λοιπὰ πυρί· οὐ βρωθήσεται, ἁγίασµα γάρ ἐστιν. (35) καὶ ποιήσεις Ααρων καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ οὕτως κατὰ πάντα, ὅσα ἐνετειλάµην σοι· ἑπτὰ ἡµέρας τελειώσεις αὐτῶν τὰς χεῖρας. (36) καὶ τὸ µοσχάριον τῆς ἁµαρτίας ποιήσεις τῇ ἡµέρᾳ τοῦ καθαρισµοῦ καὶ καθαριεῖς τὸ θυσιαστήριον ἐν τῷ ἁγιάζειν σε ἐπ’ αὐτῷ καὶ χρίσεις αὐτὸ ὥστε ἁγιάσαι αὐτό. (37) ἑπτὰ ἡµέρας καθαριεῖς τὸ θυσιαστήριον καὶ ἁγιάσεις αὐτό, καὶ ἔσται τὸ θυσιαστήριον ἅγιον τοῦ ἁγίου· πᾶς ὁ ἁπτόµενος τοῦ θυσιαστηρίου ἁγιασθήσεται. (38) Καὶ ταῦτά ἐστιν, ἃ ποιήσεις ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου· ἀµνοὺς ἐνιαυσίους ἀµώµους δύο τὴν ἡµέραν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ἐνδελεχῶς, κάρπωµα ἐνδελεχισµοῦ. (39) τὸν ἀµνὸν τὸν ἕνα ποιήσεις τὸ πρωὶ καὶ τὸν ἀµνὸν τὸν δεύτερον ποιήσεις τὸ δειλινόν· (40) καὶ δέκατον σεµιδάλεως πεφυραµένης ἐν ἐλαίῳ κεκοµµένῳ τῷ τετάρτῳ τοῦ ιν καὶ σπονδὴν τὸ τέταρτον τοῦ ιν οἴνου τῷ ἀµνῷ τῷ ἑνί· (41) καὶ τὸν ἀµνὸν τὸν δεύτερον ποιήσεις τὸ δειλινόν, κατὰ τὴν θυσίαν τὴν πρωινὴν καὶ κατὰ τὴν σπονδὴν αὐτοῦ ποιήσεις εἰς ὀσµὴν εὐωδίας κάρπωµα κυρίῳ, (42) θυσίαν ἐνδελεχισµοῦ εἰς γενεὰς ὑµῶν ἐπὶ θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου ἔναντι κυρίου, ἐν οἷς γνωσθήσοµαί σοι ἐκεῖθεν ὥστε λαλῆσαί σοι. (43) καὶ τάξοµαι ἐκεῖ τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἁγιασθήσοµαι ἐν δόξῃ µου· (44) καὶ ἁγιάσω τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου καὶ τὸ θυσιαστήριον· καὶ Ααρων καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ ἁγιάσω ἱερατεύειν µοι. (45) καὶ ἐπικληθήσοµαι ἐν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἔσοµαι αὐτῶν θεός, (46) καὶ γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς αὐτῶν ὁ ἐξαγαγὼν αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐπικληθῆναι αὐτοῖς καὶ θεὸς εἶναι αὐτῶν.

30

(1) Καὶ ποιήσεις θυσιαστήριον θυµιάµατος ἐκ ξύλων ἀσήπτων· καὶ ποιήσεις αὐτὸ (2) πήχεος τὸ µῆκος καὶ πήχεος τὸ εὖρος — τετράγωνον ἔσται — καὶ δύο πήχεων τὸ ὕψος· ἐξ αὐτοῦ ἔσται τὰ κέρατα αὐτοῦ. (3) καὶ καταχρυσώσεις αὐτὰ χρυσίῳ καθαρῷ, τὴν ἐσχάραν αὐτοῦ καὶ τοὺς τοίχους αὐτοῦ κύκλῳ καὶ τὰ κέρατα αὐτοῦ, καὶ ποιήσεις αὐτῷ στρεπτὴν στεφάνην χρυσῆν κύκλῳ. (4) καὶ δύο δακτυλίους χρυσοῦς καθαροὺς ποιήσεις ὑπὸ τὴν στρεπτὴν στεφάνην αὐτοῦ, εἰς τὰ δύο κλίτη ποιήσεις ἐν τοῖς δυσὶ πλευροῖς· καὶ ἔσονται ψαλίδες ταῖς σκυτάλαις ὥστε αἴρειν αὐτὸ ἐν αὐταῖς. (5) καὶ ποιήσεις σκυτάλας ἐκ ξύλων ἀσήπτων καὶ καταχρυσώσεις αὐτὰς χρυσίῳ. (6) καὶ θήσεις αὐτὸ ἀπέναντι τοῦ καταπετάσµατος τοῦ ὄντος ἐπὶ τῆς κιβωτοῦ τῶν µαρτυρίων, ἐν οἷς γνωσθήσοµαί σοι ἐκεῖθεν. (7) καὶ θυµιάσει ἐπ’ αὐτοῦ Ααρων θυµίαµα σύνθετον λεπτόν· τὸ πρωὶ πρωί, ὅταν ἐπισκευάζῃ τοὺς λύχνους, θυµιάσει ἐπ’ αὐτοῦ, (8) καὶ ὅταν ἐξάπτῃ Ααρων τοὺς λύχνους ὀψέ, θυµιάσει ἐπ’ αὐτοῦ· θυµίαµα ἐνδελεχισµοῦ διὰ παντὸς ἔναντι κυρίου εἰς γενεὰς αὐτῶν. (9) καὶ οὐκ ἀνοίσεις ἐπ’ αὐτοῦ θυµίαµα ἕτερον, κάρπωµα, θυσίαν· καὶ σπονδὴν οὐ σπείσεις ἐπ’ αὐτοῦ. (10) καὶ ἐξιλάσεται ἐπ’ αὐτὸ Ααρων ἐπὶ τῶν κεράτων αὐτοῦ ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ· ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ καθαρισµοῦ τῶν ἁµαρτιῶν τοῦ ἐξιλασµοῦ ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ καθαριεῖ αὐτὸ εἰς τὰς γενεὰς αὐτῶν· ἅγιον τῶν ἁγίων ἐστὶν κυρίῳ. (11) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (12) Ἐὰν λάβῃς τὸν συλλογισµὸν τῶν υἱῶν Ισραηλ ἐν τῇ ἐπισκοπῇ αὐτῶν, καὶ δώσουσιν ἕκαστος λύτρα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ τῷ κυρίῳ, καὶ οὐκ ἔσται ἐν αὐτοῖς πτῶσις ἐν τῇ ἐπισκοπῇ αὐτῶν. (13) καὶ τοῦτό ἐστιν ὃ δώσουσιν ὅσοι ἂν παραπορεύωνται τὴν ἐπίσκεψιν· τὸ ἥµισυ τοῦ διδράχµου, ὅ ἐστιν κατὰ τὸ δίδραχµον τὸ ἅγιον· εἴκοσι ὀβολοὶ τὸ δίδραχµον, τὸ δὲ ἥµισυ τοῦ διδράχµου εἰσφορὰ κυρίῳ. (14) πᾶς ὁ παραπορευόµενος εἰς τὴν ἐπίσκεψιν ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω δώσουσιν τὴν εἰσφορὰν κυρίῳ. (15) ὁ πλουτῶν οὐ προσθήσει καὶ ὁ πενόµενος οὐκ ἐλαττονήσει ἀπὸ τοῦ ἡµίσους τοῦ διδράχµου ἐν τῷ διδόναι τὴν εἰσφορὰν κυρίῳ ἐξιλάσασθαι περὶ τῶν ψυχῶν ὑµῶν. (16) καὶ λήµψῃ τὸ ἀργύριον τῆς εἰσφορᾶς παρὰ τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ δώσεις αὐτὸ εἰς κάτεργον τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, καὶ ἔσται τοῖς υἱοῖς Ισραηλ µνηµόσυνον ἔναντι κυρίου ἐξιλάσασθαι περὶ τῶν ψυχῶν ὑµῶν. (17) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (18) Ποίησον λουτῆρα χαλκοῦν καὶ βάσιν αὐτῷ χαλκῆν ὥστε νίπτεσθαι· καὶ θήσεις αὐτὸν ἀνὰ µέσον τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ θυσιαστηρίου καὶ ἐκχεεῖς εἰς αὐτὸν ὕδωρ, (19) καὶ νίψεται Ααρων καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ἐξ αὐτοῦ τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας ὕδατι. (20) ὅταν εἰσπορεύωνται εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου, νίψονται ὕδατι καὶ οὐ µὴ ἀποθάνωσιν· ἢ ὅταν προσπορεύωνται πρὸς τὸ θυσιαστήριον λειτουργεῖν καὶ ἀναφέρειν τὰ ὁλοκαυτώµατα κυρίῳ, (21) νίψονται τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας ὕδατι· ὅταν εἰσπορεύωνται εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου, νίψονται ὕδατι, ἵνα µὴ ἀποθάνωσιν· καὶ ἔσται αὐτοῖς νόµιµον αἰώνιον, αὐτῷ καὶ ταῖς γενεαῖς αὐτοῦ µετ’ αὐτόν. (22) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (23) Καὶ σὺ λαβὲ ἡδύσµατα, τὸ ἄνθος σµύρνης ἐκλεκτῆς πεντακοσίους σίκλους καὶ κινναµώµου εὐώδους τὸ ἥµισυ τούτου διακοσίους πεντήκοντα καὶ καλάµου εὐώδους διακοσίους πεντήκοντα (24) καὶ ἴρεως πεντακοσίους σίκλους τοῦ ἁγίου καὶ ἔλαιον ἐξ ἐλαιῶν ιν (25) καὶ ποιήσεις αὐτὸ ἔλαιον χρῖσµα ἅγιον, µύρον µυρεψικὸν τέχνῃ µυρεψοῦ· ἔλαιον χρῖσµα ἅγιον ἔσται. (26) καὶ χρίσεις ἐξ αὐτοῦ τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου καὶ τὴν κιβωτὸν τοῦ µαρτυρίου (27) καὶ τὴν λυχνίαν καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτῆς καὶ τὸ θυσιαστήριον τοῦ θυµιάµατος (28) καὶ τὸ θυσιαστήριον τῶν ὁλοκαυτωµάτων καὶ πάντα αὐτοῦ τὰ σκεύη καὶ τὴν τράπεζαν καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτῆς καὶ τὸν λουτῆρα καὶ τὴν βάσιν αὐτοῦ (29) καὶ ἁγιάσεις αὐτά, καὶ ἔσται ἅγια τῶν ἁγίων· πᾶς ὁ ἁπτόµενος αὐτῶν ἁγιασθήσεται. (30) καὶ Ααρων καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ χρίσεις καὶ ἁγιάσεις αὐτοὺς ἱερατεύειν µοι. (31) καὶ τοῖς υἱοῖς Ισραηλ λαλήσεις λέγων Ἔλαιον ἄλειµµα χρίσεως ἅγιον ἔσται τοῦτο ὑµῖν εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν. (32) ἐπὶ σάρκα ἀνθρώπου οὐ χρισθήσεται, καὶ κατὰ τὴν σύνθεσιν ταύτην οὐ ποιήσετε ὑµῖν ἑαυτοῖς ὡσαύτως· ἅγιόν ἐστιν καὶ ἁγίασµα ἔσται ὑµῖν. (33) ὃς ἂν ποιήσῃ ὡσαύτως, καὶ ὃς ἂν δῷ ἀπ’ αὐτοῦ ἀλλογενεῖ, ἐξολεθρευθήσεται ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ. — (34) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Λαβὲ σεαυτῷ ἡδύσµατα, στακτήν, ὄνυχα, χαλβάνην ἡδυσµοῦ καὶ λίβανον διαφανῆ, ἴσον ἴσῳ ἔσται· (35) καὶ ποιήσουσιν ἐν αὐτῷ θυµίαµα, µυρεψικὸν ἔργον µυρεψοῦ, µεµιγµένον, καθαρόν, ἔργον ἅγιον. (36) καὶ συγκόψεις ἐκ τούτων λεπτὸν καὶ θήσεις ἀπέναντι τῶν µαρτυρίων ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου, ὅθεν γνωσθήσοµαί σοι ἐκεῖθεν· ἅγιον τῶν ἁγίων ἔσται ὑµῖν. (37) θυµίαµα κατὰ τὴν σύνθεσιν ταύτην οὐ ποιήσετε ὑµῖν αὐτοῖς· ἁγίασµα ἔσται ὑµῖν κυρίῳ· (38) ὃς ἂν ποιήσῃ ὡσαύτως ὥστε ὀσφραίνεσθαι ἐν αὐτῷ, ἀπολεῖται ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ.

31

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Ἰδοὺ ἀνακέκληµαι ἐξ ὀνόµατος τὸν Βεσελεηλ τὸν τοῦ Ουριου τὸν Ωρ τῆς φυλῆς Ιουδα (3) καὶ ἐνέπλησα αὐτὸν πνεῦµα θεῖον σοφίας καὶ συνέσεως καὶ ἐπιστήµης ἐν παντὶ ἔργῳ (4) διανοεῖσθαι καὶ ἀρχιτεκτονῆσαι ἐργάζεσθαι τὸ χρυσίον καὶ τὸ ἀργύριον καὶ τὸν χαλκὸν καὶ τὴν ὑάκινθον καὶ τὴν πορφύραν καὶ τὸ κόκκινον τὸ νηστὸν καὶ τὴν βύσσον τὴν κεκλωσµένην (5) καὶ τὰ λιθουργικὰ καὶ εἰς τὰ ἔργα τὰ τεκτονικὰ τῶν ξύλων ἐργάζεσθαι κατὰ πάντα τὰ ἔργα. (6) καὶ ἐγὼ ἔδωκα αὐτὸν καὶ τὸν Ελιαβ τὸν τοῦ Αχισαµαχ ἐκ φυλῆς Δαν καὶ παντὶ συνετῷ καρδίᾳ δέδωκα σύνεσιν, καὶ ποιήσουσιν πάντα, ὅσα σοι συνέταξα, (7) τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου καὶ τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης καὶ τὸ ἱλαστήριον τὸ ἐπ’ αὐτῆς καὶ τὴν διασκευὴν τῆς σκηνῆς (8) καὶ τὰ θυσιαστήρια καὶ τὴν τράπεζαν καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτῆς καὶ τὴν λυχνίαν τὴν καθαρὰν καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτῆς (9) καὶ τὸν λουτῆρα καὶ τὴν βάσιν αὐτοῦ (10) καὶ τὰς στολὰς τὰς λειτουργικὰς Ααρων καὶ τὰς στολὰς τῶν υἱῶν αὐτοῦ ἱερατεύειν µοι (11) καὶ τὸ ἔλαιον τῆς χρίσεως καὶ τὸ θυµίαµα τῆς συνθέσεως τοῦ ἁγίου· κατὰ πάντα, ὅσα ἐγὼ ἐνετειλάµην σοι, ποιήσουσιν. (12) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (13) Καὶ σὺ σύνταξον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ λέγων Ὁρᾶτε καὶ τὰ σάββατά µου φυλάξεσθε· σηµεῖόν ἐστιν παρ’ ἐµοὶ καὶ ἐν ὑµῖν εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν, ἵνα γνῶτε ὅτι ἐγὼ κύριος ὁ ἁγιάζων ὑµᾶς. (14) καὶ φυλάξεσθε τὰ σάββατα, ὅτι ἅγιον τοῦτό ἐστιν κυρίου ὑµῖν· ὁ βεβηλῶν αὐτὸ θανάτῳ θανατωθήσεται· πᾶς, ὃς ποιήσει ἐν αὐτῷ ἔργον, ἐξολεθρευθήσεται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐκ µέσου τοῦ λαοῦ αὐτοῦ. (15) ἓξ ἡµέρας ποιήσεις ἔργα, τῇ δὲ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ σάββατα, ἀνάπαυσις ἁγία τῷ κυρίῳ· πᾶς, ὃς ποιήσει ἔργον τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ, θανάτῳ θανατωθήσεται. (16) καὶ φυλάξουσιν οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὰ σάββατα ποιεῖν αὐτὰ εἰς τὰς γενεὰς αὐτῶν· διαθήκη αἰώνιος. (17) ἐν ἐµοὶ καὶ τοῖς υἱοῖς Ισραηλ σηµεῖόν ἐστιν αἰώνιον, ὅτι ἐν ἓξ ἡµέραις ἐποίησεν κύριος τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ ἐπαύσατο καὶ κατέπαυσεν. (18) Καὶ ἔδωκεν Μωυσεῖ, ἡνίκα κατέπαυσεν λαλῶν αὐτῷ ἐν τῷ ὄρει τῷ Σινα, τὰς δύο πλάκας τοῦ µαρτυρίου, πλάκας λιθίνας γεγραµµένας τῷ δακτύλῳ τοῦ θεοῦ.

32

(1) Καὶ ἰδὼν ὁ λαὸς ὅτι κεχρόνικεν Μωυσῆς καταβῆναι ἐκ τοῦ ὄρους, συνέστη ὁ λαὸς ἐπὶ Ααρων καὶ λέγουσιν αὐτῷ Ἀνάστηθι καὶ ποίησον ἡµῖν θεούς, οἳ προπορεύσονται ἡµῶν· ὁ γὰρ Μωυσῆς οὗτος ὁ ἄνθρωπος, ὃς ἐξήγαγεν ἡµᾶς ἐξ Αἰγύπτου, οὐκ οἴδαµεν, τί γέγονεν αὐτῷ. (2) καὶ λέγει αὐτοῖς Ααρων Περιέλεσθε τὰ ἐνώτια τὰ χρυσᾶ τὰ ἐν τοῖς ὠσὶν τῶν γυναικῶν ὑµῶν καὶ θυγατέρων καὶ ἐνέγκατε πρός µε. (3) καὶ περιείλαντο πᾶς ὁ λαὸς τὰ ἐνώτια τὰ χρυσᾶ τὰ ἐν τοῖς ὠσὶν αὐτῶν καὶ ἤνεγκαν πρὸς Ααρων. (4) καὶ ἐδέξατο ἐκ τῶν χειρῶν αὐτῶν καὶ ἔπλασεν αὐτὰ ἐν τῇ γραφίδι καὶ ἐποίησεν αὐτὰ µόσχον χωνευτὸν καὶ εἶπεν Οὗτοι οἱ θεοί σου, Ισραηλ, οἵτινες ἀνεβίβασάν σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου. (5) καὶ ἰδὼν Ααρων ᾠκοδόµησεν θυσιαστήριον κατέναντι αὐτοῦ, καὶ ἐκήρυξεν Ααρων λέγων Ἑορτὴ τοῦ κυρίου αὔριον. (6) καὶ ὀρθρίσας τῇ ἐπαύριον ἀνεβίβασεν ὁλοκαυτώµατα καὶ προσήνεγκεν θυσίαν σωτηρίου, καὶ ἐκάθισεν ὁ λαὸς φαγεῖν καὶ πιεῖν καὶ ἀνέστησαν παίζειν. (7) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων Βάδιζε τὸ τάχος ἐντεῦθεν κατάβηθι· ἠνόµησεν γὰρ ὁ λαός σου, οὓς ἐξήγαγες ἐκ γῆς Αἰγύπτου· (8) παρέβησαν ταχὺ ἐκ τῆς ὁδοῦ, ἧς ἐνετείλω αὐτοῖς· ἐποίησαν ἑαυτοῖς µόσχον καὶ προσκεκυνήκασιν αὐτῷ καὶ τεθύκασιν αὐτῷ καὶ εἶπαν Οὗτοι οἱ θεοί σου, Ισραηλ, οἵτινες ἀνεβίβασάν σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου. (10) καὶ νῦν ἔασόν µε καὶ θυµωθεὶς ὀργῇ εἰς αὐτοὺς ἐκτρίψω αὐτοὺς καὶ ποιήσω σὲ εἰς ἔθνος µέγα. (11) καὶ ἐδεήθη Μωυσῆς ἔναντι κυρίου τοῦ θεοῦ καὶ εἶπεν Ἵνα τί, κύριε, θυµοῖ ὀργῇ εἰς τὸν λαόν σου, οὓς ἐξήγαγες ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐν ἰσχύι µεγάλῃ καὶ ἐν τῷ βραχίονί σου τῷ ὑψηλῷ; (12) µήποτε εἴπωσιν οἱ Αἰγύπτιοι λέγοντες Μετὰ πονηρίας ἐξήγαγεν αὐτοὺς ἀποκτεῖναι ἐν τοῖς ὄρεσιν καὶ ἐξαναλῶσαι αὐτοὺς ἀπὸ τῆς γῆς. παῦσαι τῆς ὀργῆς τοῦ θυµοῦ σου καὶ ἵλεως γενοῦ ἐπὶ τῇ κακίᾳ τοῦ λαοῦ σου (13) µνησθεὶς Αβρααµ καὶ Ισαακ καὶ Ιακωβ τῶν σῶν οἰκετῶν, οἷς ὤµοσας κατὰ σεαυτοῦ καὶ ἐλάλησας πρὸς αὐτοὺς λέγων Πολυπληθυνῶ τὸ σπέρµα ὑµῶν ὡσεὶ τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τῷ πλήθει, καὶ πᾶσαν τὴν γῆν ταύτην, ἣν εἶπας δοῦναι τῷ σπέρµατι αὐτῶν, καὶ καθέξουσιν αὐτὴν εἰς τὸν αἰῶνα. (14) καὶ ἱλάσθη κύριος περὶ τῆς κακίας, ἧς εἶπεν ποιῆσαι τὸν λαὸν αὐτοῦ. (15) Καὶ ἀποστρέψας Μωυσῆς κατέβη ἀπὸ τοῦ ὄρους, καὶ αἱ δύο πλάκες τοῦ µαρτυρίου ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ, πλάκες λίθιναι καταγεγραµµέναι ἐξ ἀµφοτέρων τῶν µερῶν αὐτῶν, ἔνθεν καὶ ἔνθεν ἦσαν γεγραµµέναι· (16) καὶ αἱ πλάκες ἔργον θεοῦ ἦσαν, καὶ ἡ γραφὴ γραφὴ θεοῦ ἐστιν κεκολαµµένη ἐν ταῖς πλαξίν. (17) καὶ ἀκούσας Ἰησοῦς τὴν φωνὴν τοῦ λαοῦ κραζόντων λέγει πρὸς Μωυσῆν Φωνὴ πολέµου ἐν τῇ παρεµβολῇ. (18) καὶ λέγει Οὐκ ἔστιν φωνὴ ἐξαρχόντων κατ’ ἰσχὺν οὐδὲ φωνὴ ἐξαρχόντων τροπῆς, ἀλλὰ φωνὴν ἐξαρχόντων οἴνου ἐγὼ ἀκούω. (19) καὶ ἡνίκα ἤγγιζεν τῇ παρεµβολῇ, ὁρᾷ τὸν µόσχον καὶ τοὺς χορούς, καὶ ὀργισθεὶς θυµῷ Μωυσῆς ἔρριψεν ἀπὸ τῶν χειρῶν αὐτοῦ τὰς δύο πλάκας καὶ συνέτριψεν αὐτὰς ὑπὸ τὸ ὄρος. (20) καὶ λαβὼν τὸν µόσχον, ὃν ἐποίησαν, κατέκαυσεν αὐτὸν ἐν πυρὶ καὶ κατήλεσεν αὐτὸν λεπτὸν καὶ ἔσπειρεν αὐτὸν ἐπὶ τὸ ὕδωρ καὶ ἐπότισεν αὐτὸ τοὺς υἱοὺς Ισραηλ. (21) καὶ εἶπεν Μωυσῆς τῷ Ααρων Τί ἐποίησέν σοι ὁ λαὸς οὗτος, ὅτι ἐπήγαγες ἐπ’ αὐτοὺς ἁµαρτίαν µεγάλην; (22) καὶ εἶπεν Ααρων πρὸς Μωυσῆν Μὴ ὀργίζου, κύριε· σὺ γὰρ οἶδας τὸ ὅρµηµα τοῦ λαοῦ τούτου. (23) λέγουσιν γάρ µοι Ποίησον ἡµῖν θεούς, οἳ προπορεύσονται ἡµῶν· ὁ γὰρ Μωυσῆς οὗτος ὁ ἄνθρωπος, ὃς ἐξήγαγεν ἡµᾶς ἐξ Αἰγύπτου, οὐκ οἴδαµεν, τί γέγονεν αὐτῷ. (24) καὶ εἶπα αὐτοῖς Εἴ τινι ὑπάρχει χρυσία, περιέλεσθε. καὶ ἔδωκάν µοι· καὶ ἔρριψα εἰς τὸ πῦρ, καὶ ἐξῆλθεν ὁ µόσχος οὗτος. (25) καὶ ἰδὼν Μωυσῆς τὸν λαὸν ὅτι διεσκέδασται — διεσκέδασεν γὰρ αὐτοὺς Ααρων, ἐπίχαρµα τοῖς ὑπεναντίοις αὐτῶν —, (26) ἔστη δὲ Μωυσῆς ἐπὶ τῆς πύλης τῆς παρεµβολῆς καὶ εἶπεν Τίς πρὸς κύριον; ἴτω πρός µε. συνῆλθον οὖν πρὸς αὐτὸν πάντες οἱ υἱοὶ Λευι. (27) καὶ λέγει αὐτοῖς Τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Θέσθε ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ ῥοµφαίαν ἐπὶ τὸν µηρὸν καὶ διέλθατε καὶ ἀνακάµψατε ἀπὸ πύλης ἐπὶ πύλην διὰ τῆς παρεµβολῆς καὶ ἀποκτείνατε ἕκαστος τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ ἕκαστος τὸν πλησίον αὐτοῦ καὶ ἕκαστος τὸν ἔγγιστα αὐτοῦ. (28) καὶ ἐποίησαν οἱ υἱοὶ Λευι καθὰ ἐλάλησεν αὐτοῖς Μωυσῆς, καὶ ἔπεσαν ἐκ τοῦ λαοῦ ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ εἰς τρισχιλίους ἄνδρας. (29) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Μωυσῆς Ἐπληρώσατε τὰς χεῖρας ὑµῶν σήµερον κυρίῳ, ἕκαστος ἐν τῷ υἱῷ ἢ τῷ ἀδελφῷ, δοθῆναι ἐφ’ ὑµᾶς εὐλογίαν. (30) Καὶ ἐγένετο µετὰ τὴν αὔριον εἶπεν Μωυσῆς πρὸς τὸν λαόν Ὑµεῖς ἡµαρτήκατε ἁµαρτίαν µεγάλην· καὶ νῦν ἀναβήσοµαι πρὸς τὸν θεόν, ἵνα ἐξιλάσωµαι περὶ τῆς ἁµαρτίας ὑµῶν. (31) ὑπέστρεψεν δὲ Μωυσῆς πρὸς κύριον καὶ εἶπεν Δέοµαι, κύριε· ἡµάρτηκεν ὁ λαὸς οὗτος ἁµαρτίαν µεγάλην καὶ ἐποίησαν ἑαυτοῖς θεοὺς χρυσοῦς. (32) καὶ νῦν εἰ µὲν ἀφεῖς αὐτοῖς τὴν ἁµαρτίαν, ἄφες· εἰ δὲ µή, ἐξάλειψόν µε ἐκ τῆς βίβλου σου, ἧς ἔγραψας. (33) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Εἴ τις ἡµάρτηκεν ἐνώπιόν µου, ἐξαλείψω αὐτὸν ἐκ τῆς βίβλου µου. (34) νυνὶ δὲ βάδιζε κατάβηθι καὶ ὁδήγησον τὸν λαὸν τοῦτον εἰς τὸν τόπον, ὃν εἶπά σοι· ἰδοὺ ὁ ἄγγελός µου προπορεύεται πρὸ προσώπου σου· ᾗ δ’ ἂν ἡµέρᾳ ἐπισκέπτωµαι, ἐπάξω ἐπ’ αὐτοὺς τὴν ἁµαρτίαν αὐτῶν. (35) καὶ ἐπάταξεν κύριος τὸν λαὸν περὶ τῆς ποιήσεως τοῦ µόσχου, οὗ ἐποίησεν Ααρων.

33

(1) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Πορεύου ἀνάβηθι ἐντεῦθεν σὺ καὶ ὁ λαός σου, οὓς ἐξήγαγες ἐκ γῆς Αἰγύπτου, εἰς τὴν γῆν, ἣν ὤµοσα τῷ Αβρααµ καὶ Ισαακ καὶ Ιακωβ λέγων Τῷ σπέρµατι ὑµῶν δώσω αὐτήν. (2) καὶ συναποστελῶ τὸν ἄγγελόν µου πρὸ προσώπου σου, καὶ ἐκβαλεῖ τὸν Αµορραῖον καὶ Χετταῖον καὶ Φερεζαῖον καὶ Γεργεσαῖον καὶ Ευαῖον καὶ Ιεβουσαῖον. (3) καὶ εἰσάξω σε εἰς γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι· οὐ γὰρ µὴ συναναβῶ µετὰ σοῦ διὰ τὸ λαὸν σκληροτράχηλόν σε εἶναι, ἵνα µὴ ἐξαναλώσω σε ἐν τῇ ὁδῷ. (4) καὶ ἀκούσας ὁ λαὸς τὸ ῥῆµα τὸ πονηρὸν τοῦτο κατεπένθησαν ἐν πενθικοῖς. (5) καὶ εἶπεν κύριος τοῖς υἱοῖς Ισραηλ Ὑµεῖς λαὸς σκληροτράχηλος· ὁρᾶτε µὴ πληγὴν ἄMην ἐπάξω ἐγὼ ἐφ’ ὑµᾶς καὶ ἐξαναλώσω ὑµᾶς· νῦν οὖν ἀφέλεσθε τὰς στολὰς τῶν δοξῶν ὑµῶν καὶ τὸν κόσµον, καὶ δείξω σοι ἃ ποιήσω σοι. (6) καὶ περιείλαντο οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὸν κόσµον αὐτῶν καὶ τὴν περιστολὴν ἀπὸ τοῦ ὄρους τοῦ Χωρηβ. (7) Καὶ λαβὼν Μωυσῆς τὴν σκηνὴν αὐτοῦ ἔπηξεν ἔξω τῆς παρεµβολῆς µακρὰν ἀπὸ τῆς παρεµβολῆς, καὶ ἐκλήθη σκηνὴ µαρτυρίου· καὶ ἐγένετο πᾶς ὁ ζητῶν κύριον ἐξεπορεύετο εἰς τὴν σκηνὴν ἔξω τῆς παρεµβολῆς. (8) ἡνίκα δ’ ἂν εἰσεπορεύετο Μωυσῆς εἰς τὴν σκηνὴν ἔξω τῆς παρεµβολῆς, εἱστήκει πᾶς ὁ λαὸς σκοπεύοντες ἕκαστος παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς αὐτοῦ καὶ κατενοοῦσαν ἀπιόντος Μωυσῆ ἕως τοῦ εἰσελθεῖν αὐτὸν εἰς τὴν σκηνήν. (9) ὡς δ’ ἂν εἰσῆλθεν Μωυσῆς εἰς τὴν σκηνήν, κατέβαινεν ὁ στῦλος τῆς νεφέλης καὶ ἵστατο ἐπὶ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς, καὶ ἐλάλει Μωυσῇ· (10) καὶ ἑώρα πᾶς ὁ λαὸς τὸν στῦλον τῆς νεφέλης ἑστῶτα ἐπὶ τῆς θύρας τῆς σκηνῆς, καὶ στάντες πᾶς ὁ λαὸς προσεκύνησαν ἕκαστος ἀπὸ τῆς θύρας τῆς σκηνῆς αὐτοῦ. (11) καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν ἐνώπιος ἐνωπίῳ, ὡς εἴ τις λαλήσει πρὸς τὸν ἑαυτοῦ φίλον. καὶ ἀπελύετο εἰς τὴν παρεµβολήν, ὁ δὲ θεράπων Ἰησοῦς υἱὸς Ναυη νέος οὐκ ἐξεπορεύετο ἐκ τῆς σκηνῆς. (12) Καὶ εἶπεν Μωυσῆς πρὸς κύριον Ἰδοὺ σύ µοι λέγεις Ἀνάγαγε τὸν λαὸν τοῦτον· σὺ δὲ οὐκ ἐδήλωσάς µοι ὃν συναποστελεῖς µετ’ ἐµοῦ· σὺ δέ µοι εἶπας Οἶδά σε παρὰ πάντας, καὶ χάριν ἔχεις παρ’ ἐµοί. (13) εἰ οὖν εὕρηκα χάριν ἐναντίον σου, ἐµφάνισόν µοι σεαυτόν· γνωστῶς ἴδω σε, ὅπως ἂν ὦ εὑρηκὼς χάριν ἐναντίον σου, καὶ ἵνα γνῶ ὅτι λαός σου τὸ ἔθνος τὸ µέγα τοῦτο. (14) καὶ λέγει Αὐτὸς προπορεύσοµαί σου καὶ καταπαύσω σε. (15) καὶ λέγει πρὸς αὐτόν Εἰ µὴ αὐτὸς σὺ πορεύῃ, µή µε ἀναγάγῃς ἐντεῦθεν· (16) καὶ πῶς γνωστὸν ἔσται ἀληθῶς ὅτι εὕρηκα χάριν παρὰ σοί, ἐγώ τε καὶ ὁ λαός σου, ἀλλ’ ἢ συµπορευοµένου σου µεθ’ ἡµῶν; καὶ ἐνδοξασθήσοµαι ἐγώ τε καὶ ὁ λαός σου παρὰ πάντα τὰ ἔθνη, ὅσα ἐπὶ τῆς γῆς ἐστιν. (17) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Καὶ τοῦτόν σοι τὸν λόγον, ὃν εἴρηκας, ποιήσω· εὕρηκας γὰρ χάριν ἐνώπιόν µου, καὶ οἶδά σε παρὰ πάντας. (18) καὶ λέγει Δεῖξόν µοι τὴν σεαυτοῦ δόξαν. (19) καὶ εἶπεν Ἐγὼ παρελεύσοµαι πρότερός σου τῇ δόξῃ µου καὶ καλέσω ἐπὶ τῷ ὀνόµατί µου Κύριος ἐναντίον σου· καὶ ἐλεήσω ὃν ἂν ἐλεῶ, καὶ οἰκτιρήσω ὃν ἂν οἰκτίρω. (20) καὶ εἶπεν Οὐ δυνήσῃ ἰδεῖν µου τὸ πρόσωπον· οὐ γὰρ µὴ ἴδῃ ἄνθρωπος τὸ πρόσωπόν µου καὶ ζήσεται. (21) καὶ εἶπεν κύριος Ἰδοὺ τόπος παρ’ ἐµοί, στήσῃ ἐπὶ τῆς πέτρας· (22) ἡνίκα δ’ ἂν παρέλθῃ µου ἡ δόξα, καὶ θήσω σε εἰς ὀπὴν τῆς πέτρας καὶ σκεπάσω τῇ χειρί µου ἐπὶ σέ, ἕως ἂν παρέλθω· (23) καὶ ἀφελῶ τὴν χεῖρα, καὶ τότε ὄψῃ τὰ ὀπίσω µου, τὸ δὲ πρόσωπόν µου οὐκ ὀφθήσεταί σοι.

34

(1) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Λάξευσον σεαυτῷ δύο πλάκας λιθίνας καθὼς καὶ αἱ πρῶται καὶ ἀνάβηθι πρός µε εἰς τὸ ὄρος, καὶ γράψω ἐπὶ τῶν πλακῶν τὰ ῥήµατα, ἃ ἦν ἐν ταῖς πλαξὶν ταῖς πρώταις, αἷς συνέτριψας. (2) καὶ γίνου ἕτοιµος εἰς τὸ πρωὶ καὶ ἀναβήσῃ ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ Σινα καὶ στήσῃ µοι ἐκεῖ ἐπ’ ἄκρου τοῦ ὄρους. (3) καὶ µηδεὶς ἀναβήτω µετὰ σοῦ µηδὲ ὀφθήτω ἐν παντὶ τῷ ὄρει· καὶ τὰ πρόβατα καὶ αἱ βόες µὴ νεµέσθωσαν πλησίον τοῦ ὄρους ἐκείνου. (4) καὶ ἐλάξευσεν δύο πλάκας λιθίνας καθάπερ καὶ αἱ πρῶται· καὶ ὀρθρίσας Μωυσῆς ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος τὸ Σινα, καθότι συνέταξεν αὐτῷ κύριος· καὶ ἔλαβεν Μωυσῆς τὰς δύο πλάκας τὰς λιθίνας. (5) καὶ κατέβη κύριος ἐν νεφέλῃ καὶ παρέστη αὐτῷ ἐκεῖ· καὶ ἐκάλεσεν τῷ ὀνόµατι κυρίου. (6) καὶ παρῆλθεν κύριος πρὸ προσώπου αὐτοῦ καὶ ἐκάλεσεν Κύριος ὁ θεὸς οἰκτίρµων καὶ ἐλεήµων, µακρόθυµος καὶ πολυέλεος καὶ ἀληθινὸς (7) καὶ δικαιοσύνην διατηρῶν καὶ ποιῶν ἔλεος εἰς χιλιάδας, ἀφαιρῶν ἀνοµίας καὶ ἀδικίας καὶ ἁµαρτίας, καὶ οὐ καθαριεῖ τὸν ἔνοχον ἐπάγων ἀνοµίας πατέρων ἐπὶ τέκνα καὶ ἐπὶ τέκνα τέκνων ἐπὶ τρίτην καὶ τετάρτην γενεάν. (8) καὶ σπεύσας Μωυσῆς κύψας ἐπὶ τὴν γῆν προσεκύνησεν (9) καὶ εἶπεν Εἰ εὕρηκα χάριν ἐνώπιόν σου, συµπορευθήτω ὁ κύριός µου µεθ’ ἡµῶν· ὁ λαὸς γὰρ σκληροτράχηλός ἐστιν, καὶ ἀφελεῖς σὺ τὰς ἁµαρτίας ἡµῶν καὶ τὰς ἀνοµίας ἡµῶν, καὶ ἐσόµεθα σοί. (10) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἰδοὺ ἐγὼ τίθηµί σοι διαθήκην· ἐνώπιον παντὸς τοῦ λαοῦ σου ποιήσω ἔνδοξα, ἃ οὐ γέγονεν ἐν πάσῃ τῇ γῇ καὶ ἐν παντὶ ἔθνει, καὶ ὄψεται πᾶς ὁ λαός, ἐν οἷς εἶ σύ, τὰ ἔργα κυρίου ὅτι θαυµαστά ἐστιν ἃ ἐγὼ ποιήσω σοι. (11) πρόσεχε σὺ πάντα, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι. ἰδοὺ ἐγὼ ἐκβάλλω πρὸ προσώπου ὑµῶν τὸν Αµορραῖον καὶ Χαναναῖον καὶ Χετταῖον καὶ Φερεζαῖον καὶ Ευαῖον καὶ Γεργεσαῖον καὶ Ιεβουσαῖον· (12) πρόσεχε σεαυτῷ, µήποτε θῇς διαθήκην τοῖς ἐγκαθηµένοις ἐπὶ τῆς γῆς, εἰς ἣν εἰσπορεύῃ εἰς αὐτήν, µή σοι γένηται πρόσκοµµα ἐν ὑµῖν. (13) τοὺς βωµοὺς αὐτῶν καθελεῖτε καὶ τὰς στήλας αὐτῶν συντρίψετε καὶ τὰ ἄλση αὐτῶν ἐκκόψετε καὶ τὰ γλυπτὰ τῶν θεῶν αὐτῶν κατακαύσετε ἐν πυρί. (14) οὐ γὰρ µὴ προσκυνήσητε θεῷ ἑτέρῳ· ὁ γὰρ κύριος ὁ θεὸς ζηλωτὸν ὄνοµα, θεὸς ζηλωτής ἐστιν. (15) µήποτε θῇς διαθήκην τοῖς ἐγκαθηµένοις πρὸς ἀλλοφύλους ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἐκπορνεύσωσιν ὀπίσω τῶν θεῶν αὐτῶν καὶ θύσωσι τοῖς θεοῖς αὐτῶν καὶ καλέσωσίν σε καὶ φάγῃς τῶν θυµάτων αὐτῶν, (16) καὶ λάβῃς τῶν θυγατέρων αὐτῶν τοῖς υἱοῖς σου καὶ τῶν θυγατέρων σου δῷς τοῖς υἱοῖς αὐτῶν, καὶ ἐκπορνεύσωσιν αἱ θυγατέρες σου ὀπίσω τῶν θεῶν αὐτῶν καὶ ἐκπορνεύσωσιν τοὺς υἱούς σου ὀπίσω τῶν θεῶν αὐτῶν. (17) καὶ θεοὺς χωνευτοὺς οὐ ποιήσεις σεαυτῷ. (18) καὶ τὴν ἑορτὴν τῶν ἀζύµων φυλάξῃ· ἑπτὰ ἡµέρας φάγῃ ἄζυµα, καθάπερ ἐντέταλµαί σοι, εἰς τὸν καιρὸν ἐν µηνὶ τῶν νέων· ἐν γὰρ µηνὶ τῶν νέων ἐξῆλθες ἐξ Αἰγύπτου. (19) πᾶν διανοῖγον µήτραν ἐµοί, τὰ ἀρσενικά, πρωτότοκον µόσχου καὶ πρωτότοκον προβάτου. (20) καὶ πρωτότοκον ὑποζυγίου λυτρώσῃ προβάτῳ· ἐὰν δὲ µὴ λυτρώσῃ αὐτό, τιµὴν δώσεις. πᾶν πρωτότοκον τῶν υἱῶν σου λυτρώσῃ. οὐκ ὀφθήσῃ ἐνώπιόν µου κενός. (21) ἓξ ἡµέρας ἐργᾷ, τῇ δὲ ἑβδόµῃ καταπαύσεις· τῷ σπόρῳ καὶ τῷ ἀµήτῳ καταπαύσεις. (22) καὶ ἑορτὴν ἑβδοµάδων ποιήσεις µοι ἀρχὴν θερισµοῦ πυρῶν καὶ ἑορτὴν συναγωγῆς µεσοῦντος τοῦ ἐνιαυτοῦ. (23) τρεῖς καιροὺς τοῦ ἐνιαυτοῦ ὀφθήσεται πᾶν ἀρσενικόν σου ἐνώπιον κυρίου τοῦ θεοῦ Ισραηλ· (24) ὅταν γὰρ ἐκβάλω τὰ ἔθνη πρὸ προσώπου σου καὶ πλατύνω τὰ ὅριά σου, οὐκ ἐπιθυµήσει οὐδεὶς τῆς γῆς σου, ἡνίκα ἂν ἀναβαίνῃς ὀφθῆναι ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ σου τρεῖς καιροὺς τοῦ ἐνιαυτοῦ. (25) Οὐ σφάξεις ἐπὶ ζύµῃ αἷµα θυµιαµάτων µου. καὶ οὐ κοιµηθήσεται εἰς τὸ πρωὶ θύµατα τῆς ἑορτῆς τοῦ πασχα. (26) τὰ πρωτογενήµατα τῆς γῆς σου θήσεις εἰς τὸν οἶκον κυρίου τοῦ θεοῦ σου. οὐ προσοίσεις ἄρνα ἐν γάλακτι µητρὸς αὐτοῦ. (27) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Γράψον σεαυτῷ τὰ ῥήµατα ταῦτα· ἐπὶ γὰρ τῶν λόγων τούτων τέθειµαί σοι διαθήκην καὶ τῷ Ισραηλ. (28) καὶ ἦν ἐκεῖ Μωυσῆς ἐναντίον κυρίου τεσσαράκοντα ἡµέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας· ἄρτον οὖκ ἔφαγεν καὶ ὕδωρ οὐκ ἔπιεν· καὶ ἔγραψεν τὰ ῥήµατα ταῦτα ἐπὶ τῶν πλακῶν τῆς διαθήκης, τοὺς δέκα λόγους. — (29) ὡς δὲ κατέβαινεν Μωυσῆς ἐκ τοῦ ὄρους, καὶ αἱ δύο πλάκες ἐπὶ τῶν χειρῶν Μωυσῆ· καταβαίνοντος δὲ αὐτοῦ ἐκ τοῦ ὄρους Μωυσῆς οὐκ ᾔδει ὅτι δεδόξασται ἡ ὄψις τοῦ χρώµατος τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἐν τῷ λαλεῖν αὐτὸν αὐτῷ. (30) καὶ εἶδεν Ααρων καὶ πάντες οἱ πρεσβύτεροι Ισραηλ τὸν Μωυσῆν καὶ ἦν δεδοξασµένη ἡ ὄψις τοῦ χρώµατος τοῦ προσώπου αὐτοῦ, καὶ ἐφοβήθησαν ἐγγίσαι αὐτοῦ. (31) καὶ ἐκάλεσεν αὐτοὺς Μωυσῆς, καὶ ἐπεστράφησαν πρὸς αὐτὸν Ααρων καὶ πάντες οἱ ἄρχοντες τῆς συναγωγῆς, καὶ ἐλάλησεν αὐτοῖς Μωυσῆς. (32) καὶ µετὰ ταῦτα προσῆλθον πρὸς αὐτὸν πάντες οἱ υἱοὶ Ισραηλ, καὶ ἐνετείλατο αὐτοῖς πάντα, ὅσα ἐλάλησεν κύριος πρὸς αὐτὸν ἐν τῷ ὄρει Σινα. (33) καὶ ἐπειδὴ κατέπαυσεν λαλῶν πρὸς αὐτούς, ἐπέθηκεν ἐπὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ κάλυµµα. (34) ἡνίκα δ’ ἂν εἰσεπορεύετο Μωυσῆς ἔναντι κυρίου λαλεῖν αὐτῷ, περιῃρεῖτο τὸ κάλυµµα ἕως τοῦ ἐκπορεύεσθαι. καὶ ἐξελθὼν ἐλάλει πᾶσιν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ ὅσα ἐνετείλατο αὐτῷ κύριος, (35) καὶ εἶδον οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὸ πρόσωπον Μωυσῆ ὅτι δεδόξασται, καὶ περιέθηκεν Μωυσῆς κάλυµµα ἐπὶ τὸ πρόσωπον ἑαυτοῦ, ἕως ἂν εἰσέλθῃ συλλαλεῖν αὐτῷ.

35

(1) Καὶ συνήθροισεν Μωυσῆς πᾶσαν συναγωγὴν υἱῶν Ισραηλ καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Οὗτοι οἱ λόγοι, οὓς εἶπεν κύριος ποιῆσαι αὐτούς. (2) ἓξ ἡµέρας ποιήσεις ἔργα, τῇ δὲ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ κατάπαυσις, ἅγιον, σάββατα, ἀνάπαυσις κυρίῳ· πᾶς ὁ ποιῶν ἔργον ἐν αὐτῇ τελευτάτω. (3) οὐ καύσετε πῦρ ἐν πάσῃ κατοικίᾳ ὑµῶν τῇ ἡµέρᾳ τῶν σαββάτων· ἐγὼ κύριος. (4) Καὶ εἶπεν Μωυσῆς πρὸς πᾶσαν συναγωγὴν υἱῶν Ισραηλ λέγων Τοῦτο τὸ ῥῆµα, ὃ συνέταξεν κύριος λέγων (5) Λάβετε παρ’ ὑµῶν αὐτῶν ἀφαίρεµα κυρίῳ· πᾶς ὁ καταδεχόµενος τῇ καρδίᾳ οἴσουσιν τὰς ἀπαρχὰς κυρίῳ, χρυσίον, ἀργύριον, χαλκόν, (6) ὑάκινθον, πορφύραν, κόκκινον διπλοῦν διανενησµένον καὶ βύσσον κεκλωσµένην καὶ τρίχας αἰγείας (7) καὶ δέρµατα κριῶν ἠρυθροδανωµένα καὶ δέρµατα ὑακίνθινα καὶ ξύλα ἄσηπτα (9) καὶ λίθους σαρδίου καὶ λίθους εἰς τὴν γλυφὴν εἰς τὴν ἐπωµίδα καὶ τὸν ποδήρη. (10) καὶ πᾶς σοφὸς τῇ καρδίᾳ ἐν ὑµῖν ἐλθὼν ἐργαζέσθω πάντα, ὅσα συνέταξεν κύριος· (11) τὴν σκηνὴν καὶ τὰ παραρρύµατα καὶ τὰ καλύµµατα καὶ τὰ διατόνια καὶ τοὺς µοχλοὺς καὶ τοὺς στύλους (12) καὶ τὴν κιβωτὸν τοῦ µαρτυρίου καὶ τοὺς ἀναφορεῖς αὐτῆς καὶ τὸ ἱλαστήριον αὐτῆς καὶ τὸ καταπέτασµα (12) aκαὶ τὰ ἱστία τῆς αὐλῆς καὶ τοὺς στύλους αὐτῆς καὶ τοὺς λίθους τῆς σµαράγδου (13) καὶ τὴν τράπεζαν καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτῆς (14) καὶ τὴν λυχνίαν τοῦ φωτὸς καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτῆς (13) καὶ τὸ θυµίαµα καὶ τὸ ἔλαιον τοῦ χρίσµατος (16) καὶ τὸ θυσιαστήριον καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτοῦ (19) καὶ τὰς στολὰς τὰς ἁγίας Ααρων τοῦ ἱερέως καὶ τὰς στολάς, ἐν αἷς λειτουργήσουσιν ἐν αὐταῖς, καὶ τοὺς χιτῶνας τοῖς υἱοῖς Ααρων τῆς ἱερατείας καὶ τὸ ἔλαιον τοῦ χρίσµατος καὶ τὸ θυµίαµα τῆς συνθέσεως. — (20) καὶ ἐξῆλθεν πᾶσα συναγωγὴ υἱῶν Ισραηλ ἀπὸ Μωυσῆ (21) καὶ ἤνεγκαν ἕκαστος ὧν ἔφερεν αὐτῶν ἡ καρδία, καὶ ὅσοις ἔδοξεν τῇ ψυχῇ αὐτῶν, ἤνεγκαν ἀφαίρεµα κυρίῳ εἰς πάντα τὰ ἔργα τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου καὶ εἰς πάντα τὰ κάτεργα αὐτῆς καὶ εἰς πάσας τὰς στολὰς τοῦ ἁγίου. (22) καὶ ἤνεγκαν οἱ ἄνδρες παρὰ τῶν γυναικῶν· πᾶς, ᾧ ἔδοξεν τῇ διανοίᾳ, ἤνεγκαν σφραγῖδας καὶ ἐνώτια καὶ δακτυλίους καὶ ἐµπλόκια καὶ περιδέξια, πᾶν σκεῦος χρυσοῦν, καὶ πάντες, ὅσοι ἤνεγκαν ἀφαιρέµατα χρυσίου κυρίῳ. (23) καὶ παρ’ ᾧ εὑρέθη βύσσος καὶ δέρµατα ὑακίνθινα καὶ δέρµατα κριῶν ἠρυθροδανωµένα, ἤνεγκαν. (24) καὶ πᾶς ὁ ἀφαιρῶν ἀφαίρεµα ἀργύριον καὶ χαλκὸν ἤνεγκαν τὰ ἀφαιρέµατα κυρίῳ, καὶ παρ’ οἷς εὑρέθη ξύλα ἄσηπτα εἰς πάντα τὰ ἔργα τῆς κατασκευῆς, ἤνεγκαν. (25) καὶ πᾶσα γυνὴ σοφὴ τῇ διανοίᾳ ταῖς χερσὶν νήθειν ἤνεγκαν νενησµένα, τὴν ὑάκινθον καὶ τὴν πορφύραν καὶ τὸ κόκκινον καὶ τὴν βύσσον· (26) καὶ πᾶσαι αἱ γυναῖκες, αἷς ἔδοξεν τῇ διανοίᾳ αὐτῶν ἐν σοφίᾳ, ἔνησαν τὰς τρίχας τὰς αἰγείας. (27) καὶ οἱ ἄρχοντες ἤνεγκαν τοὺς λίθους τῆς σµαράγδου καὶ τοὺς λίθους τῆς πληρώσεως εἰς τὴν ἐπωµίδα καὶ εἰς τὸ λογεῖον (28) καὶ τὰς συνθέσεις καὶ τὸ ἔλαιον τῆς χρίσεως καὶ τὴν σύνθεσιν τοῦ θυµιάµατος. (29) καὶ πᾶς ἀνὴρ καὶ γυνή, ὧν ἔφερεν ἡ διάνοια αὐτῶν εἰσελθόντας ποιεῖν πάντα τὰ ἔργα, ὅσα συνέταξεν κύριος ποιῆσαι αὐτὰ διὰ Μωυσῆ, ἤνεγκαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἀφαίρεµα κυρίῳ. (30) Καὶ εἶπεν Μωυσῆς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ Ἰδοὺ ἀνακέκληκεν ὁ θεὸς ἐξ ὀνόµατος τὸν Βεσελεηλ τὸν τοῦ Ουριου τὸν Ωρ ἐκ φυλῆς Ιουδα (31) καὶ ἐνέπλησεν αὐτὸν πνεῦµα θεῖον σοφίας καὶ συνέσεως καὶ ἐπιστήµης πάντων (32) ἀρχιτεκτονεῖν κατὰ πάντα τὰ ἔργα τῆς ἀρχιτεκτονίας ποιεῖν τὸ χρυσίον καὶ τὸ ἀργύριον καὶ τὸν χαλκὸν (33) καὶ λιθουργῆσαι τὸν λίθον καὶ κατεργάζεσθαι τὰ ξύλα καὶ ποιεῖν ἐν παντὶ ἔργῳ σοφίας· (34) καὶ προβιβάσαι γε ἔδωκεν αὐτῷ ἐν τῇ διανοίᾳ, αὐτῷ τε καὶ Ελιαβ τῷ τοῦ Αχισαµακ ἐκ φυλῆς Δαν· (35) ἐνέπλησεν αὐτοὺς σοφίας καὶ συνέσεως διανοίας πάντα συνιέναι ποιῆσαι τὰ ἔργα τοῦ ἁγίου καὶ τὰ ὑφαντὰ καὶ ποικιλτὰ ὑφᾶναι τῷ κοκκίνῳ καὶ τῇ βύσσῳ ποιεῖν πᾶν ἔργον ἀρχιτεκτονίας ποικιλίας.

36

(1) Καὶ ἐποίησεν Βεσελεηλ καὶ Ελιαβ καὶ πᾶς σοφὸς τῇ διανοίᾳ, ᾧ ἐδόθη σοφία καὶ ἐπιστήµη ἐν αὐτοῖς συνιέναι ποιεῖν πάντα τὰ ἔργα κατὰ τὰ ἅγια καθήκοντα, κατὰ πάντα, ὅσα συνέταξεν κύριος. (2) Καὶ ἐκάλεσεν Μωυσῆς Βεσελεηλ καὶ Ελιαβ καὶ πάντας τοὺς ἔχοντας τὴν σοφίαν, ᾧ ἔδωκεν ὁ θεὸς ἐπιστήµην ἐν τῇ καρδίᾳ, καὶ πάντας τοὺς ἑκουσίως βουλοµένους προσπορεύεσθαι πρὸς τὰ ἔργα ὥστε συντελεῖν αὐτά, (3) καὶ ἔλαβον παρὰ Μωυσῆ πάντα τὰ ἀφαιρέµατα, ἃ ἤνεγκαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ εἰς πάντα τὰ ἔργα τοῦ ἁγίου ποιεῖν αὐτά, καὶ αὐτοὶ προσεδέχοντο ἔτι τὰ προσφερόµενα παρὰ τῶν φερόντων τὸ πρωὶ πρωί. (4) καὶ παρεγίνοντο πάντες οἱ σοφοὶ οἱ ποιοῦντες τὰ ἔργα τοῦ ἁγίου, ἕκαστος κατὰ τὸ αὐτοῦ ἔργον, ὃ αὐτοὶ ἠργάζοντο, (5) καὶ εἶπαν πρὸς Μωυσῆν ὅτι Πλῆθος φέρει ὁ λαὸς παρὰ τὰ ἔργα, ὅσα συνέταξεν κύριος ποιῆσαι. (6) καὶ προσέταξεν Μωυσῆς καὶ ἐκήρυξεν ἐν τῇ παρεµβολῇ λέγων Ἀνὴρ καὶ γυνὴ µηκέτι ἐργαζέσθωσαν εἰς τὰς ἀπαρχὰς τοῦ ἁγίου· καὶ ἐκωλύθη ὁ λαὸς ἔτι προσφέρειν. (7) καὶ τὰ ἔργα ἦν αὐτοῖς ἱκανὰ εἰς τὴν κατασκευὴν ποιῆσαι, καὶ προσκατέλιπον. (8) Καὶ ἐποίησεν πᾶς σοφὸς ἐν τοῖς ἐργαζοµένοις τὰς στολὰς τῶν ἁγίων, αἵ εἰσιν Ααρων τῷ ἱερεῖ, καθὰ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. (9) καὶ ἐποίησαν τὴν ἐπωµίδα ἐκ χρυσίου καὶ ὑακίνθου καὶ πορφύρας καὶ κοκκίνου νενησµένου καὶ βύσσου κεκλωσµένης. (10) καὶ ἐτµήθη τὰ πέταλα τοῦ χρυσίου τρίχες ὥστε συνυφᾶναι σὺν τῇ ὑακίνθῳ καὶ τῇ πορφύρᾳ καὶ σὺν τῷ κοκκίνῳ τῷ διανενησµένῳ καὶ σὺν τῇ βύσσῳ τῇ κεκλωσµένῃ ἔργον ὑφαντόν· (11) ἐποίησαν αὐτὸ ἐπωµίδας συνεχούσας ἐξ ἀµφοτέρων τῶν µερῶν, (12) ἔργον ὑφαντὸν εἰς ἄMηλα συµπεπλεγµένον καθ’ ἑαυτὸ ἐξ αὐτοῦ ἐποίησαν κατὰ τὴν αὐτοῦ ποίησιν ἐκ χρυσίου καὶ ὑακίνθου καὶ πορφύρας καὶ κοκκίνου διανενησµένου καὶ βύσσου κεκλωσµένης, καθὰ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. (13) καὶ ἐποίησαν ἀµφοτέρους τοὺς λίθους τῆς σµαράγδου συµπεπορπηµένους καὶ περισεσιαλωµένους χρυσίῳ, γεγλυµµένους καὶ ἐκκεκολαµµένους ἐκκόλαµµα σφραγῖδος ἐκ τῶν ὀνοµάτων τῶν υἱῶν Ισραηλ· (14) καὶ ἐπέθηκεν αὐτοὺς ἐπὶ τοὺς ὤµους τῆς ἐπωµίδος, λίθους µνηµοσύνου τῶν υἱῶν Ισραηλ, καθὰ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. (15) Καὶ ἐποίησαν λογεῖον, ἔργον ὑφαντὸν ποικιλίᾳ κατὰ τὸ ἔργον τῆς ἐπωµίδος ἐκ χρυσίου καὶ ὑακίνθου καὶ πορφύρας καὶ κοκκίνου διανενησµένου καὶ βύσσου κεκλωσµένης· (16) τετράγωνον διπλοῦν ἐποίησαν τὸ λογεῖον, σπιθαµῆς τὸ µῆκος καὶ σπιθαµῆς τὸ εὖρος, διπλοῦν. (17) καὶ συνυφάνθη ἐν αὐτῷ ὕφασµα κατάλιθον τετράστιχον· στίχος λίθων σάρδιον καὶ τοπάζιον καὶ σµάραγδος, ὁ στίχος ὁ εἷς· (18) καὶ ὁ στίχος ὁ δεύτερος ἄνθραξ καὶ σάπφειρος καὶ ἴασπις· (19) καὶ ὁ στίχος ὁ τρίτος λιγύριον καὶ ἀχάτης καὶ ἀµέθυστος· (20) καὶ ὁ στίχος ὁ τέταρτος χρυσόλιθος καὶ βηρύλλιον καὶ ὀνύχιον· περικεκυκλωµένα χρυσίῳ καὶ συνδεδεµένα χρυσίῳ. (21) καὶ οἱ λίθοι ἦσαν ἐκ τῶν ὀνοµάτων τῶν υἱῶν Ισραηλ δώδεκα ἐκ τῶν ὀνοµάτων αὐτῶν, ἐγγεγραµµένα εἰς σφραγῖδας, ἕκαστος ἐκ τοῦ ἑαυτοῦ ὀνόµατος, εἰς τὰς δώδεκα φυλάς. (22) καὶ ἐποίησαν ἐπὶ τὸ λογεῖον κροσσοὺς συµπεπλεγµένους, ἔργον ἐµπλοκίου ἐκ χρυσίου καθαροῦ· (23) καὶ ἐποίησαν δύο ἀσπιδίσκας χρυσᾶς καὶ δύο δακτυλίους χρυσοῦς καὶ ἐπέθηκαν τοὺς δύο δακτυλίους τοὺς χρυσοῦς ἐπ’ ἀµφοτέρας τὰς ἀρχὰς τοῦ λογείου· (24) καὶ ἐπέθηκαν τὰ ἐµπλόκια ἐκ χρυσίου ἐπὶ τοὺς δακτυλίους ἐπ’ ἀµφοτέρων τῶν µερῶν τοῦ λογείου (25) καὶ εἰς τὰς δύο συµβολὰς τὰ δύο ἐµπλόκια καὶ ἐπέθηκαν ἐπὶ τὰς δύο ἀσπιδίσκας καὶ ἐπέθηκαν ἐπὶ τοὺς ὤµους τῆς ἐπωµίδος ἐξ ἐναντίας κατὰ πρόσωπον. (26) καὶ ἐποίησαν δύο δακτυλίους χρυσοῦς καὶ ἐπέθηκαν ἐπὶ τὰ δύο πτερύγια ἐπ’ ἄκρου τοῦ λογείου ἐπὶ τὸ ἄκρον τοῦ ὀπισθίου τῆς ἐπωµίδος ἔσωθεν. (27) καὶ ἐποίησαν δύο δακτυλίους χρυσοῦς καὶ ἐπέθηκαν ἐπ’ ἀµφοτέρους τοὺς ὤµους τῆς ἐπωµίδος κάτωθεν αὐτοῦ κατὰ πρόσωπον κατὰ τὴν συµβολὴν ἄνωθεν τῆς συνυφῆς τῆς ἐπωµίδος. (28) καὶ συνέσφιγξεν τὸ λογεῖον ἀπὸ τῶν δακτυλίων τῶν ἐπ’ αὐτοῦ εἰς τοὺς δακτυλίους τῆς ἐπωµίδος, συνεχοµένους ἐκ τῆς ὑακίνθου, συµπεπλεγµένους εἰς τὸ ὕφασµα τῆς ἐπωµίδος, ἵνα µὴ χαλᾶται τὸ λογεῖον ἀπὸ τῆς ἐπωµίδος, καθὰ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. (29) Καὶ ἐποίησαν τὸν ὑποδύτην ὑπὸ τὴν ἐπωµίδα, ἔργον ὑφαντὸν ὅλον ὑακίνθινον· (30) τὸ δὲ περιστόµιον τοῦ ὑποδύτου ἐν τῷ µέσῳ διυφασµένον συµπλεκτόν, ᾤαν ἔχον κύκλῳ τὸ περιστόµιον ἀδιάλυτον. (31) καὶ ἐποίησαν ἐπὶ τοῦ λώµατος τοῦ ὑποδύτου κάτωθεν ὡς ἐξανθούσης ῥόας ῥοίσκους ἐξ ὑακίνθου καὶ πορφύρας καὶ κοκκίνου νενησµένου καὶ βύσσου κεκλωσµένης (32) καὶ ἐποίησαν κώδωνας χρυσοῦς καὶ ἐπέθηκαν τοὺς κώδωνας ἐπὶ τὸ λῶµα τοῦ ὑποδύτου κύκλῳ ἀνὰ µέσον τῶν ῥοίσκων· (33) κώδων χρυσοῦς καὶ ῥοίσκος ἐπὶ τοῦ λώµατος τοῦ ὑποδύτου κύκλῳ εἰς τὸ λειτουργεῖν, καθὰ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. (34) Καὶ ἐποίησαν χιτῶνας βυσσίνους ἔργον ὑφαντὸν Ααρων καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ (35) καὶ τὰς κιδάρεις ἐκ βύσσου καὶ τὴν µίτραν ἐκ βύσσου καὶ τὰ περισκελῆ ἐκ βύσσου κεκλωσµένης (36) καὶ τὰς ζώνας αὐτῶν ἐκ βύσσου καὶ ὑακίνθου καὶ πορφύρας καὶ κοκκίνου νενησµένου, ἔργον ποικιλτοῦ, ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. (37) Καὶ ἐποίησαν τὸ πέταλον τὸ χρυσοῦν, ἀφόρισµα τοῦ ἁγίου, χρυσίου καθαροῦ· καὶ ἔγραψεν ἐπ’ αὐτοῦ γράµµατα ἐκτετυπωµένα σφραγῖδος Ἁγίασµα κυρίῳ· (38) καὶ ἐπέθηκαν ἐπ’ αὐτὸ λῶµα ὑακίνθινον ὥστε ἐπικεῖσθαι ἐπὶ τὴν µίτραν ἄνωθεν, ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ.

37

(1) Καὶ ἐποίησαν τῇ σκηνῇ δέκα αὐλαίας, (2) ὀκτὼ καὶ εἴκοσι πήχεων µῆκος τῆς αὐλαίας τῆς µιᾶς — τὸ αὐτὸ ἦσαν πᾶσαι — καὶ τεσσάρων πηχῶν τὸ εὖρος τῆς αὐλαίας τῆς µιᾶς. (3) καὶ ἐποίησαν τὸ καταπέτασµα ἐξ ὑακίνθου καὶ πορφύρας καὶ κοκκίνου νενησµένου καὶ βύσσου κεκλωσµένης, ἔργον ὑφάντου χερουβιµ, (4) καὶ ἐπέθηκαν αὐτὸ ἐπὶ τέσσαρας στύλους ἀσήπτους κατακεχρυσωµένους ἐν χρυσίῳ, καὶ αἱ κεφαλίδες αὐτῶν χρυσαῖ, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν τέσσαρες ἀργυραῖ. (5) καὶ ἐποίησαν τὸ καταπέτασµα τῆς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου ἐξ ὑακίνθου καὶ πορφύρας καὶ κοκκίνου νενησµένου καὶ βύσσου κεκλωσµένης, ἔργον ὑφάντου χερουβιµ, (6) καὶ τοὺς στύλους αὐτοῦ πέντε καὶ τοὺς κρίκους· καὶ τὰς κεφαλίδας αὐτῶν καὶ τὰς ψαλίδας αὐτῶν κατεχρύσωσαν χρυσίῳ, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν πέντε χαλκαῖ. (7) Καὶ ἐποίησαν τὴν αὐλήν· τὰ πρὸς λίβα ἱστία τῆς αὐλῆς ἐκ βύσσου κεκλωσµένης ἑκατὸν ἐφ’ ἑκατόν, (8) καὶ οἱ στῦλοι αὐτῶν εἴκοσι, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν εἴκοσι· (9) καὶ τὸ κλίτος τὸ πρὸς βορρᾶν ἑκατὸν ἐφ’ ἑκατόν, καὶ οἱ στῦλοι αὐτῶν εἴκοσι, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν εἴκοσι· (10) καὶ τὸ κλίτος τὸ πρὸς θάλασσαν αὐλαῖαι πεντήκοντα πήχεων, στῦλοι αὐτῶν δέκα, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν δέκα· (11) καὶ τὸ κλίτος τὸ πρὸς ἀνατολὰς πεντήκοντα πήχεων, (12) ἱστία πεντεκαίδεκα πήχεων τὸ κατὰ νώτου, καὶ οἱ στῦλοι αὐτῶν τρεῖς, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν τρεῖς, (13) καὶ ἐπὶ τοῦ νώτου τοῦ δευτέρου ἔνθεν καὶ ἔνθεν κατὰ τὴν πύλην τῆς αὐλῆς αὐλαῖαι πεντεκαίδεκα πήχεων, καὶ οἱ στῦλοι αὐτῶν τρεῖς, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν τρεῖς. (14) πᾶσαι αἱ αὐλαῖαι τῆς αὐλῆς ἐκ βύσσου κεκλωσµένης, (15) καὶ αἱ βάσεις τῶν στύλων χαλκαῖ, καὶ αἱ ἀγκύλαι αὐτῶν ἀργυραῖ, καὶ αἱ κεφαλίδες αὐτῶν περιηργυρωµέναι ἀργυρίῳ, καὶ οἱ στῦλοι περιηργυρωµένοι ἀργυρίῳ, πάντες οἱ στῦλοι τῆς αὐλῆς. — (16) καὶ τὸ καταπέτασµα τῆς πύλης τῆς αὐλῆς ἔργον ποικιλτοῦ ἐξ ὑακίνθου καὶ πορφύρας καὶ κοκκίνου νενησµένου καὶ βύσσου κεκλωσµένης, εἴκοσι πήχεων τὸ µῆκος, καὶ τὸ ὕψος καὶ τὸ εὖρος πέντε πήχεων ἐξισούµενον τοῖς ἱστίοις τῆς αὐλῆς· (17) καὶ οἱ στῦλοι αὐτῶν τέσσαρες, καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν τέσσαρες χαλκαῖ, καὶ αἱ ἀγκύλαι αὐτῶν ἀργυραῖ, καὶ αἱ κεφαλίδες αὐτῶν περιηργυρωµέναι ἀργυρίῳ· (18) καὶ αὐτοὶ περιηργυρωµένοι ἀργυρίῳ, καὶ πάντες οἱ πάσσαλοι τῆς αὐλῆς κύκλῳ χαλκοῖ. (19) Καὶ αὕτη ἡ σύνταξις τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, καθὰ συνετάγη Μωυσῇ τὴν λειτουργίαν εἶναι τῶν Λευιτῶν διὰ Ιθαµαρ τοῦ υἱοῦ Ααρων τοῦ ἱερέως. (20) καὶ Βεσελεηλ ὁ τοῦ Ουριου ἐκ φυλῆς Ιουδα ἐποίησεν καθὰ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ, (21) καὶ Ελιαβ ὁ τοῦ Αχισαµακ ἐκ τῆς φυλῆς Δαν, ὃς ἠρχιτεκτόνησεν τὰ ὑφαντὰ καὶ τὰ ῥαφιδευτὰ καὶ ποικιλτικὰ ὑφᾶναι τῷ κοκκίνῳ καὶ τῇ βύσσῳ.

38

(1) Καὶ ἐποίησεν Βεσελεηλ τὴν κιβωτὸν (2) καὶ κατεχρύσωσεν αὐτὴν χρυσίῳ καθαρῷ ἔσωθεν καὶ ἔξωθεν. (3) καὶ ἐχώνευσεν αὐτῇ τέσσαρας δακτυλίους χρυσοῦς, δύο ἐπὶ τὸ κλίτος τὸ ἓν καὶ δύο ἐπὶ τὸ κλίτος τὸ δεύτερον, (4) εὐρεῖς τοῖς διωστῆρσιν ὥστε αἴρειν αὐτὴν ἐν αὐτοῖς. (5) καὶ ἐποίησεν τὸ ἱλαστήριον ἐπάνωθεν τῆς κιβωτοῦ ἐκ χρυσίου (6) καὶ τοὺς δύο χερουβιµ χρυσοῦς, (7) χερουβ ἕνα ἐπὶ τὸ ἄκρον τοῦ ἱλαστηρίου τὸ ἓν καὶ χερουβ ἕνα ἐπὶ τὸ ἄκρον τὸ δεύτερον τοῦ ἱλαστηρίου, (8) σκιάζοντα ταῖς πτέρυξιν αὐτῶν ἐπὶ τὸ ἱλαστήριον. (9) Καὶ ἐποίησεν τὴν τράπεζαν τὴν προκειµένην ἐκ χρυσίου καθαροῦ· (10) καὶ ἐχώνευσεν αὐτῇ τέσσαρας δακτυλίους, δύο ἐπὶ τοῦ κλίτους τοῦ ἑνὸς καὶ δύο ἐπὶ τοῦ κλίτους τοῦ δευτέρου, εὐρεῖς ὥστε αἴρειν τοῖς διωστῆρσιν ἐν αὐτοῖς. (11) καὶ τοὺς διωστῆρας τῆς κιβωτοῦ καὶ τῆς τραπέζης ἐποίησεν καὶ κατεχρύσωσεν αὐτοὺς χρυσίῳ. (12) καὶ ἐποίησεν τὰ σκεύη τῆς τραπέζης, τά τε τρύβλια καὶ τὰς θυίσκας καὶ τοὺς κυάθους καὶ τὰ σπονδεῖα, ἐν οἷς σπείσει ἐν αὐτοῖς, χρυσᾶ. (13) Καὶ ἐποίησεν τὴν λυχνίαν, ἣ φωτίζει, χρυσῆν, στερεὰν τὸν καυλόν, (14) καὶ τοὺς καλαµίσκους ἐξ ἀµφοτέρων τῶν µερῶν αὐτῆς· (15) ἐκ τῶν καλαµίσκων αὐτῆς οἱ βλαστοὶ ἐξέχοντες, τρεῖς ἐκ τούτου καὶ τρεῖς ἐκ τούτου, ἐξισούµενοι ἀλλήλοις· (16) καὶ τὰ λαµπαδεῖα αὐτῶν, ἅ ἐστιν ἐπὶ τῶν ἄκρων, καρυωτὰ ἐξ αὐτῶν· καὶ τὰ ἐνθέµια ἐξ αὐτῶν, ἵνα ὦσιν ἐπ’ αὐτῶν οἱ λύχνοι, καὶ τὸ ἐνθέµιον τὸ ἕβδοµον ἀπ’ ἄκρου τοῦ λαµπαδείου ἐπὶ τῆς κορυφῆς ἄνωθεν, στερεὸν ὅλον χρυσοῦν· (17) καὶ ἑπτὰ λύχνους ἐπ’ αὐτῆς χρυσοῦς καὶ τὰς λαβίδας αὐτῆς χρυσᾶς καὶ τὰς ἐπαρυστρίδας αὐτῶν χρυσᾶς. (18) Οὗτος περιηργύρωσεν τοὺς στύλους καὶ ἐχώνευσεν τῷ στύλῳ δακτυλίους χρυσοῦς καὶ ἐχρύσωσεν τοὺς µοχλοὺς χρυσίῳ καὶ κατεχρύσωσεν τοὺς στύλους τοῦ καταπετάσµατος χρυσίῳ καὶ ἐποίησεν τὰς ἀγκύλας χρυσᾶς. (19) οὗτος ἐποίησεν καὶ τοὺς κρίκους τῆς σκηνῆς χρυσοῦς καὶ τοὺς κρίκους τῆς αὐλῆς καὶ κρίκους εἰς τὸ ἐκτείνειν τὸ κατακάλυµµα ἄνωθεν χαλκοῦς. (20) οὗτος ἐχώνευσεν τὰς κεφαλίδας τὰς ἀργυρᾶς τῆς σκηνῆς καὶ τὰς κεφαλίδας τὰς χαλκᾶς τῆς θύρας τῆς σκηνῆς καὶ τὴν πύλην τῆς αὐλῆς καὶ ἀγκύλας ἐποίησεν τοῖς στύλοις ἀργυρᾶς ἐπὶ τῶν στύλων· οὗτος περιηργύρωσεν αὐτάς. (21) οὗτος ἐποίησεν καὶ τοὺς πασσάλους τῆς σκηνῆς καὶ τοὺς πασσάλους τῆς αὐλῆς χαλκοῦς. (22) οὗτος ἐποίησεν τὸ θυσιαστήριον τὸ χαλκοῦν ἐκ τῶν πυρείων τῶν χαλκῶν, ἃ ἦσαν τοῖς ἀνδράσιν τοῖς καταστασιάσασι µετὰ τῆς Κορε συναγωγῆς. (23) οὗτος ἐποίησεν πάντα τὰ σκεύη τοῦ θυσιαστηρίου καὶ τὸ πυρεῖον αὐτοῦ καὶ τὴν βάσιν καὶ τὰς φιάλας καὶ τὰς κρεάγρας χαλκᾶς. (24) οὗτος ἐποίησεν τῷ θυσιαστηρίῳ παράθεµα, ἔργον δικτυωτόν, κάτωθεν τοῦ πυρείου ὑπὸ αὐτὸ ἕως τοῦ ἡµίσους αὐτοῦ καὶ ἐπέθηκεν αὐτῷ τέσσαρας δακτυλίους ἐκ τῶν τεσσάρων µερῶν τοῦ παραθέµατος τοῦ θυσιαστηρίου χαλκοῦς, τοῖς µοχλοῖς εὐρεῖς ὥστε αἴρειν τὸ θυσιαστήριον ἐν αὐτοῖς. (25) οὗτος ἐποίησεν τὸ ἔλαιον τῆς χρίσεως τὸ ἅγιον καὶ τὴν σύνθεσιν τοῦ θυµιάµατος, καθαρὸν ἔργον µυρεψοῦ. (26) οὗτος ἐποίησεν τὸν λουτῆρα χαλκοῦν καὶ τὴν βάσιν αὐτοῦ χαλκῆν ἐκ τῶν κατόπτρων τῶν νηστευσασῶν, αἳ ἐνήστευσαν παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου ἐν ᾗ ἡµέρᾳ ἔπηξεν αὐτήν· (27) καὶ ἐποίησεν τὸν λουτῆρα, ἵνα νίπτωνται ἐξ αὐτοῦ Μωυσῆς καὶ Ααρων καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τὰς χεῖρας αὐτῶν καὶ τοὺς πόδας· εἰσπορευοµένων αὐτῶν εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου ἢ ὅταν προσπορεύωνται πρὸς τὸ θυσιαστήριον λειτουργεῖν, ἐνίπτοντο ἐξ αὐτοῦ, καθάπερ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ.

39

(1) Πᾶν τὸ χρυσίον, ὃ κατειργάσθη εἰς τὰ ἔργα κατὰ πᾶσαν τὴν ἐργασίαν τῶν ἁγίων, ἐγένετο χρυσίου τοῦ τῆς ἀπαρχῆς ἐννέα καὶ εἴκοσι τάλαντα καὶ ἑπτακόσιοι εἴκοσι σίκλοι κατὰ τὸν σίκλον τὸν ἅγιον· (2) καὶ ἀργυρίου ἀφαίρεµα παρὰ τῶν ἐπεσκεµµένων ἀνδρῶν τῆς συναγωγῆς ἑκατὸν τάλαντα καὶ χίλιοι ἑπτακόσιοι ἑβδοµήκοντα πέντε σίκλοι, (3) δραχµὴ µία τῇ κεφαλῇ τὸ ἥµισυ τοῦ σίκλου κατὰ τὸν σίκλον τὸν ἅγιον, πᾶς ὁ παραπορευόµενος τὴν ἐπίσκεψιν ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω εἰς τὰς ἑξήκοντα µυριάδας καὶ τρισχίλιοι πεντακόσιοι καὶ πεντήκοντα. (4) καὶ ἐγενήθη τὰ ἑκατὸν τάλαντα τοῦ ἀργυρίου εἰς τὴν χώνευσιν τῶν ἑκατὸν κεφαλίδων τῆς σκηνῆς καὶ εἰς τὰς κεφαλίδας τοῦ καταπετάσµατος, ἑκατὸν κεφαλίδες εἰς τὰ ἑκατὸν τάλαντα, τάλαντον τῇ κεφαλίδι. (5) καὶ τοὺς χιλίους ἑπτακοσίους ἑβδοµήκοντα πέντε σίκλους ἐποίησαν εἰς τὰς ἀγκύλας τοῖς στύλοις, καὶ κατεχρύσωσεν τὰς κεφαλίδας αὐτῶν καὶ κατεκόσµησεν αὐτούς. (6) καὶ ὁ χαλκὸς τοῦ ἀφαιρέµατος ἑβδοµήκοντα τάλαντα καὶ χίλιοι πεντακόσιοι σίκλοι. (7) καὶ ἐποίησεν ἐξ αὐτοῦ τὰς βάσεις τῆς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου (8) καὶ τὰς βάσεις τῆς αὐλῆς κύκλῳ καὶ τὰς βάσεις τῆς πύλης τῆς αὐλῆς καὶ τοὺς πασσάλους τῆς σκηνῆς καὶ τοὺς πασσάλους τῆς αὐλῆς κύκλῳ (9) καὶ τὸ παράθεµα τὸ χαλκοῦν τοῦ θυσιαστηρίου καὶ πάντα τὰ σκεύη τοῦ θυσιαστηρίου καὶ πάντα τὰ ἐργαλεῖα τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου. (10) καὶ ἐποίησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ καθὰ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ, οὕτως ἐποίησαν. (11) Τὸ δὲ λοιπὸν χρυσίον τοῦ ἀφαιρέµατος ἐποίησαν σκεύη εἰς τὸ λειτουργεῖν ἐν αὐτοῖς ἔναντι κυρίου. (12) καὶ τὴν καταλειφθεῖσαν ὑάκινθον καὶ πορφύραν καὶ τὸ κόκκινον ἐποίησαν στολὰς λειτουργικὰς Ααρων ὥστε λειτουργεῖν ἐν αὐταῖς ἐν τῷ ἁγίῳ. (13) Καὶ ἤνεγκαν τὰς στολὰς πρὸς Μωυσῆν καὶ τὴν σκηνὴν καὶ τὰ σκεύη αὐτῆς καὶ τὰς βάσεις καὶ τοὺς µοχλοὺς αὐτῆς καὶ τοὺς στύλους (14) καὶ τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης καὶ τοὺς διωστῆρας αὐτῆς (15) καὶ τὸ θυσιαστήριον καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτοῦ καὶ τὸ ἔλαιον τῆς χρίσεως καὶ τὸ θυµίαµα τῆς συνθέσεως (16) καὶ τὴν λυχνίαν τὴν καθαρὰν καὶ τοὺς λύχνους αὐτῆς, λύχνους τῆς καύσεως, καὶ τὸ ἔλαιον τοῦ φωτὸς (17) καὶ τὴν τράπεζαν τῆς προθέσεως καὶ πάντα τὰ αὐτῆς σκεύη καὶ τοὺς ἄρτους τοὺς προκειµένους (18) καὶ τὰς στολὰς τοῦ ἁγίου, αἵ εἰσιν Ααρων, καὶ τὰς στολὰς τῶν υἱῶν αὐτοῦ εἰς τὴν ἱερατείαν (19) καὶ τὰ ἱστία τῆς αὐλῆς καὶ τοὺς στύλους καὶ τὸ καταπέτασµα τῆς θύρας τῆς σκηνῆς καὶ τῆς πύλης τῆς αὐλῆς καὶ πάντα τὰ σκεύη τῆς σκηνῆς καὶ πάντα τὰ ἐργαλεῖα αὐτῆς (20) καὶ τὰς διφθέρας δέρµατα κριῶν ἠρυθροδανωµένα καὶ τὰ καλύµµατα δέρµατα ὑακίνθινα καὶ τῶν λοιπῶν τὰ ἐπικαλύµµατα (21) καὶ τοὺς πασσάλους καὶ πάντα τὰ ἐργαλεῖα τὰ εἰς τὰ ἔργα τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου· (22) ὅσα συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ, οὕτως ἐποίησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ πᾶσαν τὴν ἀποσκευήν. (23) καὶ εἶδεν Μωυσῆς πάντα τὰ ἔργα, καὶ ἦσαν πεποιηκότες αὐτὰ ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ, οὕτως ἐποίησαν αὐτά· καὶ εὐλόγησεν αὐτοὺς Μωυσῆς.

40

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Ἐν ἡµέρᾳ µιᾷ τοῦ µηνὸς τοῦ πρώτου νουµηνίᾳ στήσεις τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου (3) καὶ θήσεις τὴν κιβωτὸν τοῦ µαρτυρίου καὶ σκεπάσεις τὴν κιβωτὸν τῷ καταπετάσµατι (4) καὶ εἰσοίσεις τὴν τράπεζαν καὶ προθήσεις τὴν πρόθεσιν αὐτῆς καὶ εἰσοίσεις τὴν λυχνίαν καὶ ἐπιθήσεις τοὺς λύχνους αὐτῆς (5) καὶ θήσεις τὸ θυσιαστήριον τὸ χρυσοῦν εἰς τὸ θυµιᾶν ἐναντίον τῆς κιβωτοῦ καὶ ἐπιθήσεις κάλυµµα καταπετάσµατος ἐπὶ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου (6) καὶ τὸ θυσιαστήριον τῶν καρπωµάτων θήσεις παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου (8) καὶ περιθήσεις τὴν σκηνὴν καὶ πάντα τὰ αὐτῆς ἁγιάσεις κύκλῳ. (9) καὶ λήµψῃ τὸ ἔλαιον τοῦ χρίσµατος καὶ χρίσεις τὴν σκηνὴν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῇ καὶ ἁγιάσεις αὐτὴν καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτῆς, καὶ ἔσται ἁγία. (10) καὶ χρίσεις τὸ θυσιαστήριον τῶν καρπωµάτων καὶ πάντα αὐτοῦ τὰ σκεύη καὶ ἁγιάσεις τὸ θυσιαστήριον, καὶ ἔσται τὸ θυσιαστήριον ἅγιον τῶν ἁγίων. (12) καὶ προσάξεις Ααρων καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ ἐπὶ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου καὶ λούσεις αὐτοὺς ὕδατι (13) καὶ ἐνδύσεις Ααρων τὰς στολὰς τὰς ἁγίας καὶ χρίσεις αὐτὸν καὶ ἁγιάσεις αὐτόν, καὶ ἱερατεύσει µοι· (14) καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ προσάξεις καὶ ἐνδύσεις αὐτοὺς χιτῶνας (15) καὶ ἀλείψεις αὐτούς, ὃν τρόπον ἤλειψας τὸν πατέρα αὐτῶν, καὶ ἱερατεύσουσίν µοι· καὶ ἔσται ὥστε εἶναι αὐτοῖς χρῖσµα ἱερατείας εἰς τὸν αἰῶνα εἰς τὰς γενεὰς αὐτῶν. (16) καὶ ἐποίησεν Μωυσῆς πάντα, ὅσα ἐνετείλατο αὐτῷ κύριος, οὕτως ἐποίησεν. (17) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ µηνὶ τῷ πρώτῳ τῷ δευτέρῳ ἔτει ἐκπορευοµένων αὐτῶν ἐξ Αἰγύπτου νουµηνίᾳ ἐστάθη ἡ σκηνή· (18) καὶ ἔστησεν Μωυσῆς τὴν σκηνὴν καὶ ἐπέθηκεν τὰς κεφαλίδας καὶ διενέβαλεν τοὺς µοχλοὺς καὶ ἔστησεν τοὺς στύλους (19) καὶ ἐξέτεινεν τὰς αὐλαίας ἐπὶ τὴν σκηνὴν καὶ ἐπέθηκεν τὸ κατακάλυµµα τῆς σκηνῆς ἐπ’ αὐτῆς ἄνωθεν, καθὰ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. — (20) καὶ λαβὼν τὰ µαρτύρια ἐνέβαλεν εἰς τὴν κιβωτὸν καὶ ὑπέθηκεν τοὺς διωστῆρας ὑπὸ τὴν κιβωτὸν (21) καὶ εἰσήνεγκεν τὴν κιβωτὸν εἰς τὴν σκηνὴν καὶ ἐπέθηκεν τὸ κατακάλυµµα τοῦ καταπετάσµατος καὶ ἐσκέπασεν τὴν κιβωτὸν τοῦ µαρτυρίου, ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. — (22) καὶ ἔθηκεν τὴν τράπεζαν εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου ἐπὶ τὸ κλίτος τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου τὸ πρὸς βορρᾶν ἔξωθεν τοῦ καταπετάσµατος τῆς σκηνῆς (23) καὶ προέθηκεν ἐπ’ αὐτῆς ἄρτους τῆς προθέσεως ἔναντι κυρίου, ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. — (24) καὶ ἔθηκεν τὴν λυχνίαν εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου εἰς τὸ κλίτος τῆς σκηνῆς τὸ πρὸς νότον (25) καὶ ἐπέθηκεν τοὺς λύχνους αὐτῆς ἔναντι κυρίου, ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. — (26) καὶ ἔθηκεν τὸ θυσιαστήριον τὸ χρυσοῦν ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου ἀπέναντι τοῦ καταπετάσµατος (27) καὶ ἐθυµίασεν ἐπ’ αὐτοῦ τὸ θυµίαµα τῆς συνθέσεως, καθάπερ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. — (29) καὶ τὸ θυσιαστήριον τῶν καρπωµάτων ἔθηκεν παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς (33) καὶ ἔστησεν τὴν αὐλὴν κύκλῳ τῆς σκηνῆς καὶ τοῦ θυσιαστηρίου. καὶ συνετέλεσεν Μωυσῆς πάντα τὰ ἔργα. (34) Καὶ ἐκάλυψεν ἡ νεφέλη τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου, καὶ δόξης κυρίου ἐπλήσθη ἡ σκηνή· (35) καὶ οὐκ ἠδυνάσθη Μωυσῆς εἰσελθεῖν εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου, ὅτι ἐπεσκίαζεν ἐπ’ αὐτὴν ἡ νεφέλη καὶ δόξης κυρίου ἐπλήσθη ἡ σκηνή. (36) ἡνίκα δ’ ἂν ἀνέβη ἡ νεφέλη ἀπὸ τῆς σκηνῆς, ἀνεζεύγνυσαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ σὺν τῇ ἀπαρτίᾳ αὐτῶν· (37) εἰ δὲ µὴ ἀνέβη ἡ νεφέλη, οὐκ ἀνεζεύγνυσαν ἕως τῆς ἡµέρας, ἧς ἀνέβη ἡ νεφέλη· (38) νεφέλη γὰρ ἦν ἐπὶ τῆς σκηνῆς ἡµέρας καὶ πῦρ ἦν ἐπ’ αὐτῆς νυκτὸς ἐναντίον παντὸς Ισραηλ ἐν πάσαις ταῖς ἀναζυγαῖς αὐτῶν.

Leviticus

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27

1

(1) Καὶ ἀνεκάλεσεν Μωυσῆν καὶ ἐλάλησεν κύριος αὐτῷ ἐκ τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου λέγων (2) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ἄνθρωπος ἐξ ὑµῶν ἐὰν προσαγάγῃ δῶρα τῷ κυρίῳ, ἀπὸ τῶν κτηνῶν, ἀπὸ τῶν βοῶν καὶ ἀπὸ τῶν προβάτων, προσοίσετε τὰ δῶρα ὑµῶν. (3) ἐὰν ὁλοκαύτωµα τὸ δῶρον αὐτοῦ ἐκ τῶν βοῶν, ἄρσεν ἄµωµον προσάξει· πρὸς τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου προσοίσει αὐτὸ δεκτὸν ἐναντίον κυρίου. (4) καὶ ἐπιθήσει τὴν χεῖρα ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ καρπώµατος, δεκτὸν αὐτῷ ἐξιλάσασθαι περὶ αὐτοῦ. (5) καὶ σφάξουσι τὸν µόσχον ἔναντι κυρίου, καὶ προσοίσουσιν οἱ υἱοὶ Ααρων οἱ ἱερεῖς τὸ αἷµα καὶ προσχεοῦσιν τὸ αἷµα ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον κύκλῳ τὸ ἐπὶ τῶν θυρῶν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου. (6) καὶ ἐκδείραντες τὸ ὁλοκαύτωµα µελιοῦσιν αὐτὸ κατὰ µέλη, (7) καὶ ἐπιθήσουσιν οἱ υἱοὶ Ααρων οἱ ἱερεῖς πῦρ ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον καὶ ἐπιστοιβάσουσιν ξύλα ἐπὶ τὸ πῦρ, (8) καὶ ἐπιστοιβάσουσιν οἱ υἱοὶ Ααρων οἱ ἱερεῖς τὰ διχοτοµήµατα καὶ τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ στέαρ ἐπὶ τὰ ξύλα τὰ ἐπὶ τοῦ πυρὸς τὰ ὄντα ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου, (9) τὰ δὲ ἐγκοίλια καὶ τοὺς πόδας πλυνοῦσιν ὕδατι, καὶ ἐπιθήσουσιν οἱ ἱερεῖς τὰ πάντα ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον· κάρπωµά ἐστιν, θυσία, ὀσµὴ εὐωδίας τῷ κυρίῳ. (10) Ἐὰν δὲ ἀπὸ τῶν προβάτων τὸ δῶρον αὐτοῦ τῷ κυρίῳ, ἀπό τε τῶν ἀρνῶν καὶ τῶν ἐρίφων, εἰς ὁλοκαύτωµα, ἄρσεν ἄµωµον προσάξει αὐτὸ καὶ ἐπιθήσει τὴν χεῖρα ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. (11) καὶ σφάξουσιν αὐτὸ ἐκ πλαγίων τοῦ θυσιαστηρίου πρὸς βορρᾶν ἔναντι κυρίου, καὶ προσχεοῦσιν οἱ υἱοὶ Ααρων οἱ ἱερεῖς τὸ αἷµα αὐτοῦ ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον κύκλῳ. (12) καὶ διελοῦσιν αὐτὸ κατὰ µέλη καὶ τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ στέαρ, καὶ ἐπιστοιβάσουσιν αὐτὰ οἱ ἱερεῖς ἐπὶ τὰ ξύλα τὰ ἐπὶ τοῦ πυρὸς τὰ ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου. (13) καὶ τὰ ἐγκοίλια καὶ τοὺς πόδας πλυνοῦσιν ὕδατι, καὶ προσοίσει ὁ ἱερεὺς τὰ πάντα καὶ ἐπιθήσει ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον· κάρπωµά ἐστιν, θυσία, ὀσµὴ εὐωδίας τῷ κυρίῳ. (14) Ἐὰν δὲ ἀπὸ τῶν πετεινῶν κάρπωµα προσφέρῃς δῶρον τῷ κυρίῳ, καὶ προσοίσει ἀπὸ τῶν τρυγόνων ἢ ἀπὸ τῶν περιστερῶν τὸ δῶρον αὐτοῦ. (15) καὶ προσοίσει αὐτὸ ὁ ἱερεὺς πρὸς τὸ θυσιαστήριον καὶ ἀποκνίσει τὴν κεφαλήν, καὶ ἐπιθήσει ὁ ἱερεὺς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον καὶ στραγγιεῖ τὸ αἷµα πρὸς τὴν βάσιν τοῦ θυσιαστηρίου. (16) καὶ ἀφελεῖ τὸν πρόλοβον σὺν τοῖς πτεροῖς καὶ ἐκβαλεῖ αὐτὸ παρὰ τὸ θυσιαστήριον κατὰ ἀνατολὰς εἰς τὸν τόπον τῆς σποδοῦ. (17) καὶ ἐκκλάσει αὐτὸ ἐκ τῶν πτερύγων καὶ οὐ διελεῖ, καὶ ἐπιθήσει αὐτὸ ὁ ἱερεὺς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ἐπὶ τὰ ξύλα τὰ ἐπὶ τοῦ πυρός· κάρπωµά ἐστιν, θυσία, ὀσµὴ εὐωδίας τῷ κυρίῳ.

2

(1) Ἐὰν δὲ ψυχὴ προσφέρῃ δῶρον θυσίαν τῷ κυρίῳ, σεµίδαλις ἔσται τὸ δῶρον αὐτοῦ, καὶ ἐπιχεεῖ ἐπ’ αὐτὸ ἔλαιον καὶ ἐπιθήσει ἐπ’ αὐτὸ λίβανον· θυσία ἐστίν. (2) καὶ οἴσει πρὸς τοὺς υἱοὺς Ααρων τοὺς ἱερεῖς, καὶ δραξάµενος ἀπ’ αὐτῆς πλήρη τὴν δράκα ἀπὸ τῆς σεµιδάλεως σὺν τῷ ἐλαίῳ καὶ πάντα τὸν λίβανον αὐτῆς καὶ ἐπιθήσει ὁ ἱερεὺς τὸ µνηµόσυνον αὐτῆς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον· θυσία, ὀσµὴ εὐωδίας τῷ κυρίῳ. (3) καὶ τὸ λοιπὸν ἀπὸ τῆς θυσίας Ααρων καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ· ἅγιον τῶν ἁγίων ἀπὸ τῶν θυσιῶν κυρίου. — (4) ἐὰν δὲ προσφέρῃ δῶρον θυσίαν πεπεµµένην ἐν κλιβάνῳ, δῶρον κυρίῳ ἐκ σεµιδάλεως, ἄρτους ἀζύµους πεφυραµένους ἐν ἐλαίῳ καὶ λάγανα ἄζυµα διακεχρισµένα ἐν ἐλαίῳ. — (5) ἐὰν δὲ θυσία ἀπὸ τηγάνου τὸ δῶρόν σου, σεµίδαλις πεφυραµένη ἐν ἐλαίῳ, ἄζυµα ἔσται· (6) καὶ διαθρύψεις αὐτὰ κλάσµατα καὶ ἐπιχεεῖς ἐπ’ αὐτὰ ἔλαιον· θυσία ἐστὶν κυρίῳ. — (7) ἐὰν δὲ θυσία ἀπὸ ἐσχάρας τὸ δῶρόν σου, σεµίδαλις ἐν ἐλαίῳ ποιηθήσεται. (8) καὶ προσοίσει τὴν θυσίαν, ἣν ἂν ποιῇ ἐκ τούτων, τῷ κυρίῳ· καὶ προσοίσει πρὸς τὸν ἱερέα, καὶ προσεγγίσας πρὸς τὸ θυσιαστήριον (9) ἀφελεῖ ὁ ἱερεὺς ἀπὸ τῆς θυσίας τὸ µνηµόσυνον αὐτῆς, καὶ ἐπιθήσει ὁ ἱερεὺς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον· κάρπωµα, ὀσµὴ εὐωδίας κυρίῳ. (10) τὸ δὲ καταλειφθὲν ἀπὸ τῆς θυσίας Ααρων καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ· ἅγια τῶν ἁγίων ἀπὸ τῶν καρπωµάτων κυρίου. (11) Πᾶσαν θυσίαν, ἣν ἂν προσφέρητε κυρίῳ, οὐ ποιήσετε ζυµωτόν· πᾶσαν γὰρ ζύµην καὶ πᾶν µέλι, οὐ προσοίσετε ἀπ’ αὐτοῦ καρπῶσαι κυρίῳ. (12) δῶρον ἀπαρχῆς προσοίσετε αὐτὰ κυρίῳ, ἐπὶ δὲ τὸ θυσιαστήριον οὐκ ἀναβιβασθήσεται εἰς ὀσµὴν εὐωδίας κυρίῳ. (13) καὶ πᾶν δῶρον θυσίας ὑµῶν ἁλὶ ἁλισθήσεται· οὐ διαπαύσετε ἅλα διαθήκης κυρίου ἀπὸ θυσιασµάτων ὑµῶν, ἐπὶ παντὸς δώρου ὑµῶν προσοίσετε κυρίῳ τῷ θεῷ ὑµῶν ἅλας. — (14) ἐὰν δὲ προσφέρῃς θυσίαν πρωτογενηµάτων τῷ κυρίῳ, νέα πεφρυγµένα χῖδρα ἐρεικτὰ τῷ κυρίῳ, καὶ προσοίσεις τὴν θυσίαν τῶν πρωτογενηµάτων (15) καὶ ἐπιχεεῖς ἐπ’ αὐτὴν ἔλαιον καὶ ἐπιθήσεις ἐπ’ αὐτὴν λίβανον· θυσία ἐστίν. (16) καὶ ἀνοίσει ὁ ἱερεὺς τὸ µνηµόσυνον αὐτῆς ἀπὸ τῶν χίδρων σὺν τῷ ἐλαίῳ καὶ πάντα τὸν λίβανον αὐτῆς· κάρπωµά ἐστιν κυρίῳ.

3

(1) Ἐὰν δὲ θυσία σωτηρίου τὸ δῶρον αὐτοῦ τῷ κυρίῳ, ἐὰν µὲν ἐκ τῶν βοῶν αὐτοῦ προσαγάγῃ, ἐάν τε ἄρσεν ἐάν τε θῆλυ, ἄµωµον προσάξει αὐτὸ ἐναντίον κυρίου. (2) καὶ ἐπιθήσει τὰς χεῖρας ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ δώρου καὶ σφάξει αὐτὸ παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, καὶ προσχεοῦσιν οἱ υἱοὶ Ααρων οἱ ἱερεῖς τὸ αἷµα ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τῶν ὁλοκαυτωµάτων κύκλῳ. (3) καὶ προσάξουσιν ἀπὸ τῆς θυσίας τοῦ σωτηρίου κάρπωµα κυρίῳ, τὸ στέαρ τὸ κατακαλύπτον τὴν κοιλίαν καὶ πᾶν τὸ στέαρ τὸ ἐπὶ τῆς κοιλίας (4) καὶ τοὺς δύο νεφροὺς καὶ τὸ στέαρ τὸ ἐπ’ αὐτῶν τὸ ἐπὶ τῶν µηρίων καὶ τὸν λοβὸν τὸν ἐπὶ τοῦ ἥπατος (σὺν τοῖς νεφροῖς περιελεῖ), (5) καὶ ἀνοίσουσιν αὐτὰ οἱ υἱοὶ Ααρων οἱ ἱερεῖς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ἐπὶ τὰ ὁλοκαυτώµατα ἐπὶ τὰ ξύλα τὰ ἐπὶ τοῦ πυρὸς ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου· κάρπωµα, ὀσµὴ εὐωδίας κυρίῳ. (6) Ἐὰν δὲ ἀπὸ τῶν προβάτων τὸ δῶρον αὐτοῦ, θυσίαν σωτηρίου τῷ κυρίῳ, ἄρσεν ἢ θῆλυ, ἄµωµον προσοίσει αὐτό. (7) ἐὰν ἄρνα προσαγάγῃ τὸ δῶρον αὐτοῦ, προσάξει αὐτὸ ἔναντι κυρίου (8) καὶ ἐπιθήσει τὰς χεῖρας ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ δώρου αὐτοῦ καὶ σφάξει αὐτὸ παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, καὶ προσχεοῦσιν οἱ υἱοὶ Ααρων οἱ ἱερεῖς τὸ αἷµα ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον κύκλῳ. (9) καὶ προσοίσει ἀπὸ τῆς θυσίας τοῦ σωτηρίου κάρπωµα τῷ θεῷ, τὸ στέαρ καὶ τὴν ὀσφὺν ἄµωµον (σὺν ταῖς ψόαις περιελεῖ αὐτό) καὶ τὸ στέαρ τῆς κοιλίας (10) καὶ ἀµφοτέρους τοὺς νεφροὺς καὶ τὸ στέαρ τὸ ἐπ’ αὐτῶν τὸ ἐπὶ τῶν µηρίων καὶ τὸν λοβὸν τὸν ἐπὶ τοῦ ἥπατος (σὺν τοῖς νεφροῖς περιελών) (11) ἀνοίσει ὁ ἱερεὺς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον· ὀσµὴ εὐωδίας, κάρπωµα κυρίῳ. (12) Ἐὰν δὲ ἀπὸ τῶν αἰγῶν τὸ δῶρον αὐτοῦ, καὶ προσάξει ἔναντι κυρίου (13) καὶ ἐπιθήσει τὰς χεῖρας ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, καὶ σφάξουσιν αὐτὸ ἔναντι κυρίου παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, καὶ προσχεοῦσιν οἱ υἱοὶ Ααρων οἱ ἱερεῖς τὸ αἷµα ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον κύκλῳ. (14) καὶ ἀνοίσει ἐπ’ αὐτοῦ κάρπωµα κυρίῳ, τὸ στέαρ τὸ κατακαλύπτον τὴν κοιλίαν καὶ πᾶν τὸ στέαρ τὸ ἐπὶ τῆς κοιλίας (15) καὶ ἀµφοτέρους τοὺς νεφροὺς καὶ πᾶν τὸ στέαρ τὸ ἐπ’ αὐτῶν τὸ ἐπὶ τῶν µηρίων καὶ τὸν λοβὸν τοῦ ἥπατος (σὺν τοῖς νεφροῖς περιελεῖ), (16) καὶ ἀνοίσει ὁ ἱερεὺς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον· κάρπωµα, ὀσµὴ εὐωδίας τῷ κυρίῳ. πᾶν τὸ στέαρ τῷ κυρίῳ· (17) νόµιµον εἰς τὸν αἰῶνα εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν ἐν πάσῃ κατοικίᾳ ὑµῶν· πᾶν στέαρ καὶ πᾶν αἷµα οὐκ ἔδεσθε.

4

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Λάλησον πρὸς τοὺς υἱοὺς Ισραηλ λέγων Ψυχὴ ἐὰν ἁµάρτῃ ἔναντι κυρίου ἀκουσίως ἀπὸ τῶν προσταγµάτων κυρίου, ὧν οὐ δεῖ ποιεῖν, καὶ ποιήσῃ ἕν τι ἀπ’ αὐτῶν· (3) ἐὰν µὲν ὁ ἀρχιερεὺς ὁ κεχρισµένος ἁµάρτῃ τοῦ τὸν λαὸν ἁµαρτεῖν, καὶ προσάξει περὶ τῆς ἁµαρτίας αὐτοῦ, ἧς ἥµαρτεν, µόσχον ἐκ βοῶν ἄµωµον τῷ κυρίῳ περὶ τῆς ἁµαρτίας αὐτοῦ. (4) καὶ προσάξει τὸν µόσχον παρὰ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου ἔναντι κυρίου καὶ ἐπιθήσει τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ µόσχου ἔναντι κυρίου καὶ σφάξει τὸν µόσχον ἐνώπιον κυρίου. (5) καὶ λαβὼν ὁ ἱερεὺς ὁ χριστὸς ὁ τετελειωµένος τὰς χεῖρας ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ µόσχου καὶ εἰσοίσει αὐτὸ ἐπὶ τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου· (6) καὶ βάψει ὁ ἱερεὺς τὸν δάκτυλον εἰς τὸ αἷµα καὶ προσρανεῖ ἀπὸ τοῦ αἵµατος ἑπτάκις ἔναντι κυρίου κατὰ τὸ καταπέτασµα τὸ ἅγιον· (7) καὶ ἐπιθήσει ὁ ἱερεὺς ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ µόσχου ἐπὶ τὰ κέρατα τοῦ θυσιαστηρίου τοῦ θυµιάµατος τῆς συνθέσεως τοῦ ἐναντίον κυρίου, ὅ ἐστιν ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου· καὶ πᾶν τὸ αἷµα τοῦ µόσχου ἐκχεεῖ παρὰ τὴν βάσιν τοῦ θυσιαστηρίου τῶν ὁλοκαυτωµάτων, ὅ ἐστιν παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου. (8) καὶ πᾶν τὸ στέαρ τοῦ µόσχου τοῦ τῆς ἁµαρτίας περιελεῖ ἀπ’ αὐτοῦ, τὸ στέαρ τὸ κατακαλύπτον τὰ ἐνδόσθια καὶ πᾶν τὸ στέαρ τὸ ἐπὶ τῶν ἐνδοσθίων (9) καὶ τοὺς δύο νεφροὺς καὶ τὸ στέαρ τὸ ἐπ’ αὐτῶν, ὅ ἐστιν ἐπὶ τῶν µηρίων, καὶ τὸν λοβὸν τὸν ἐπὶ τοῦ ἥπατος (σὺν τοῖς νεφροῖς περιελεῖ αὐτό), (10) ὃν τρόπον ἀφαιρεῖται ἀπὸ τοῦ µόσχου τοῦ τῆς θυσίας τοῦ σωτηρίου, καὶ ἀνοίσει ὁ ἱερεὺς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τῆς καρπώσεως. (11) καὶ τὸ δέρµα τοῦ µόσχου καὶ πᾶσαν αὐτοῦ τὴν σάρκα σὺν τῇ κεφαλῇ καὶ τοῖς ἀκρωτηρίοις καὶ τῇ κοιλίᾳ καὶ τῇ κόπρῳ (12) καὶ ἐξοίσουσιν ὅλον τὸν µόσχον ἔξω τῆς παρεµβολῆς εἰς τόπον καθαρόν, οὗ ἐκχεοῦσιν τὴν σποδιάν, καὶ κατακαύσουσιν αὐτὸν ἐπὶ ξύλων ἐν πυρί· ἐπὶ τῆς ἐκχύσεως τῆς σποδιᾶς καυθήσεται. (13) Ἐὰν δὲ πᾶσα συναγωγὴ Ισραηλ ἀγνοήσῃ ἀκουσίως καὶ λάθῃ ῥῆµα ἐξ ὀφθαλµῶν τῆς συναγωγῆς καὶ ποιήσωσιν µίαν ἀπὸ πασῶν τῶν ἐντολῶν κυρίου, ἣ οὐ ποιηθήσεται, καὶ πληµµελήσωσιν, (14) καὶ γνωσθῇ αὐτοῖς ἡ ἁµαρτία, ἣν ἥµαρτον ἐν αὐτῇ, καὶ προσάξει ἡ συναγωγὴ µόσχον ἐκ βοῶν ἄµωµον περὶ τῆς ἁµαρτίας καὶ προσάξει αὐτὸν παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου. (15) καὶ ἐπιθήσουσιν οἱ πρεσβύτεροι τῆς συναγωγῆς τὰς χεῖρας αὐτῶν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ µόσχου ἔναντι κυρίου καὶ σφάξουσιν τὸν µόσχον ἔναντι κυρίου. (16) καὶ εἰσοίσει ὁ ἱερεὺς ὁ χριστὸς ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ µόσχου εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου· (17) καὶ βάψει ὁ ἱερεὺς τὸν δάκτυλον ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ µόσχου καὶ ῥανεῖ ἑπτάκις ἔναντι κυρίου κατενώπιον τοῦ καταπετάσµατος τοῦ ἁγίου· (18) καὶ ἀπὸ τοῦ αἵµατος ἐπιθήσει ὁ ἱερεὺς ἐπὶ τὰ κέρατα τοῦ θυσιαστηρίου τῶν θυµιαµάτων τῆς συνθέσεως, ὅ ἐστιν ἐνώπιον κυρίου, ὅ ἐστιν ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου· καὶ τὸ πᾶν αἷµα ἐκχεεῖ πρὸς τὴν βάσιν τοῦ θυσιαστηρίου τῶν καρπώσεων τῶν πρὸς τῇ θύρᾳ τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου. (19) καὶ τὸ πᾶν στέαρ περιελεῖ ἀπ’ αὐτοῦ καὶ ἀνοίσει ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον· (20) καὶ ποιήσει τὸν µόσχον ὃν τρόπον ἐποίησεν τὸν µόσχον τὸν τῆς ἁµαρτίας, οὕτως ποιηθήσεται· καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτῶν ὁ ἱερεύς, καὶ ἀφεθήσεται αὐτοῖς ἡ ἁµαρτία. (21) καὶ ἐξοίσουσιν τὸν µόσχον ὅλον ἔξω τῆς παρεµβολῆς καὶ κατακαύσουσιν τὸν µόσχον, ὃν τρόπον κατέκαυσαν τὸν µόσχον τὸν πρότερον. ἁµαρτία συναγωγῆς ἐστιν. (22) Ἐὰν δὲ ὁ ἄρχων ἁµάρτῃ καὶ ποιήσῃ µίαν ἀπὸ πασῶν τῶν ἐντολῶν κυρίου τοῦ θεοῦ αὐτῶν, ἣ οὐ ποιηθήσεται, ἀκουσίως καὶ ἁµάρτῃ καὶ πληµµελήσῃ, (23) καὶ γνωσθῇ αὐτῷ ἡ ἁµαρτία, ἣν ἥµαρτεν ἐν αὐτῇ, καὶ προσοίσει τὸ δῶρον αὐτοῦ χίµαρον ἐξ αἰγῶν, ἄρσεν ἄµωµον. (24) καὶ ἐπιθήσει τὴν χεῖρα ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ χιµάρου, καὶ σφάξουσιν αὐτὸν ἐν τόπῳ, οὗ σφάζουσιν τὰ ὁλοκαυτώµατα ἐνώπιον κυρίου· ἁµαρτία ἐστίν. (25) καὶ ἐπιθήσει ὁ ἱερεὺς ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ τῆς ἁµαρτίας τῷ δακτύλῳ ἐπὶ τὰ κέρατα τοῦ θυσιαστηρίου τῶν ὁλοκαυτωµάτων· καὶ τὸ πᾶν αἷµα αὐτοῦ ἐκχεεῖ παρὰ τὴν βάσιν τοῦ θυσιαστηρίου τῶν ὁλοκαυτωµάτων. (26) καὶ τὸ πᾶν στέαρ αὐτοῦ ἀνοίσει ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ὥσπερ τὸ στέαρ θυσίας σωτηρίου. καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ ὁ ἱερεὺς ἀπὸ τῆς ἁµαρτίας αὐτοῦ, καὶ ἀφεθήσεται αὐτῷ. (27) Ἐὰν δὲ ψυχὴ µία ἁµάρτῃ ἀκουσίως ἐκ τοῦ λαοῦ τῆς γῆς ἐν τῷ ποιῆσαι µίαν ἀπὸ πασῶν τῶν ἐντολῶν κυρίου, ἣ οὐ ποιηθήσεται, καὶ πληµµελήσῃ, (28) καὶ γνωσθῇ αὐτῷ ἡ ἁµαρτία, ἣν ἥµαρτεν ἐν αὐτῇ, καὶ οἴσει χίµαιραν ἐξ αἰγῶν, θήλειαν ἄµωµον, οἴσει περὶ τῆς ἁµαρτίας, ἧς ἥµαρτεν. (29) καὶ ἐπιθήσει τὴν χεῖρα ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ ἁµαρτήµατος αὐτοῦ, καὶ σφάξουσιν τὴν χίµαιραν τὴν τῆς ἁµαρτίας ἐν τόπῳ, οὗ σφάζουσιν τὰ ὁλοκαυτώµατα. (30) καὶ λήµψεται ὁ ἱερεὺς ἀπὸ τοῦ αἵµατος αὐτῆς τῷ δακτύλῳ καὶ ἐπιθήσει ἐπὶ τὰ κέρατα τοῦ θυσιαστηρίου τῶν ὁλοκαυτωµάτων· καὶ πᾶν τὸ αἷµα αὐτῆς ἐκχεεῖ παρὰ τὴν βάσιν τοῦ θυσιαστηρίου. (31) καὶ πᾶν τὸ στέαρ περιελεῖ, ὃν τρόπον περιαιρεῖται στέαρ ἀπὸ θυσίας σωτηρίου, καὶ ἀνοίσει ὁ ἱερεὺς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον εἰς ὀσµὴν εὐωδίας κυρίῳ. καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ ὁ ἱερεύς, καὶ ἀφεθήσεται αὐτῷ. — (32) ἐὰν δὲ πρόβατον προσενέγκῃ τὸ δῶρον αὐτοῦ εἰς ἁµαρτίαν, θῆλυ ἄµωµον προσοίσει αὐτό. (33) καὶ ἐπιθήσει τὴν χεῖρα ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ τῆς ἁµαρτίας, καὶ σφάξουσιν αὐτὸ ἐν τόπῳ, οὗ σφάζουσιν τὰ ὁλοκαυτώµατα. (34) καὶ λαβὼν ὁ ἱερεὺς ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ τῆς ἁµαρτίας τῷ δακτύλῳ ἐπιθήσει ἐπὶ τὰ κέρατα τοῦ θυσιαστηρίου τῆς ὁλοκαυτώσεως· καὶ πᾶν αὐτοῦ τὸ αἷµα ἐκχεεῖ παρὰ τὴν βάσιν τοῦ θυσιαστηρίου τῆς ὁλοκαυτώσεως. (35) καὶ πᾶν αὐτοῦ τὸ στέαρ περιελεῖ, ὃν τρόπον περιαιρεῖται στέαρ προβάτου ἐκ τῆς θυσίας τοῦ σωτηρίου, καὶ ἐπιθήσει αὐτὸ ὁ ἱερεὺς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ἐπὶ τὸ ὁλοκαύτωµα κυρίου. καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ ὁ ἱερεὺς περὶ τῆς ἁµαρτίας, ἧς ἥµαρτεν, καὶ ἀφεθήσεται αὐτῷ.

5

(1) Ἐὰν δὲ ψυχὴ ἁµάρτῃ καὶ ἀκούσῃ φωνὴν ὁρκισµοῦ καὶ οὗτος µάρτυς (ἢ ἑώρακεν ἢ σύνοιδεν), ἐὰν µὴ ἀπαγγείλῃ, λήµψεται τὴν ἁµαρτίαν· (2) ἢ ψυχή, ἥτις ἐὰν ἅψηται παντὸς πράγµατος ἀκαθάρτου, ἢ θνησιµαίου ἢ θηριαλώτου ἀκαθάρτου ἢ τῶν θνησιµαίων ἢ τῶν βδελυγµάτων τῶν ἀκαθάρτων ἢ τῶν θνησιµαίων κτηνῶν τῶν ἀκαθάρτων, (3) ἢ ἅψηται ἀπὸ ἀκαθαρσίας ἀνθρώπου, ἀπὸ πάσης ἀκαθαρσίας αὐτοῦ, ἧς ἂν ἁψάµενος µιανθῇ, καὶ ἔλαθεν αὐτόν, µετὰ τοῦτο δὲ γνῷ καὶ πληµµελήσῃ, (4) ἢ ψυχή, ἡ ἂν ὀµόσῃ διαστέλλουσα τοῖς χείλεσιν κακοποιῆσαι ἢ καλῶς ποιῆσαι κατὰ πάντα, ὅσα ἐὰν διαστείλῃ ὁ ἄνθρωπος µεθ’ ὅρκου, καὶ λάθῃ αὐτὸν πρὸ ὀφθαλµῶν, καὶ οὗτος γνῷ καὶ ἁµάρτῃ ἕν τι τούτων, (5) καὶ ἐξαγορεύσει τὴν ἁµαρτίαν περὶ ὧν ἡµάρτηκεν κατ’ αὐτῆς, (6) καὶ οἴσει περὶ ὧν ἐπληµµέλησεν κυρίῳ, περὶ τῆς ἁµαρτίας, ἧς ἥµαρτεν, θῆλυ ἀπὸ τῶν προβάτων, ἀµνάδα ἢ χίµαιραν ἐξ αἰγῶν, περὶ ἁµαρτίας· καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ ὁ ἱερεὺς περὶ τῆς ἁµαρτίας αὐτοῦ, ἧς ἥµαρτεν, καὶ ἀφεθήσεται αὐτῷ ἡ ἁµαρτία. (7) Ἐὰν δὲ µὴ ἰσχύσῃ ἡ χεὶρ αὐτοῦ τὸ ἱκανὸν εἰς τὸ πρόβατον, οἴσει περὶ τῆς ἁµαρτίας αὐτοῦ, ἧς ἥµαρτεν, δύο τρυγόνας ἢ δύο νεοσσοὺς περιστερῶν κυρίῳ, ἕνα περὶ ἁµαρτίας καὶ ἕνα εἰς ὁλοκαύτωµα. (8) καὶ οἴσει αὐτὰ πρὸς τὸν ἱερέα, καὶ προσάξει ὁ ἱερεὺς τὸ περὶ τῆς ἁµαρτίας πρότερον· καὶ ἀποκνίσει ὁ ἱερεὺς τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ σφονδύλου καὶ οὐ διελεῖ· (9) καὶ ῥανεῖ ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ περὶ τῆς ἁµαρτίας ἐπὶ τὸν τοῖχον τοῦ θυσιαστηρίου, τὸ δὲ κατάλοιπον τοῦ αἵµατος καταστραγγιεῖ ἐπὶ τὴν βάσιν τοῦ θυσιαστηρίου· ἁµαρτίας γάρ ἐστιν. (10) καὶ τὸ δεύτερον ποιήσει ὁλοκαύτωµα, ὡς καθήκει. καὶ ἐξιλάσεται ὁ ἱερεὺς περὶ τῆς ἁµαρτίας αὐτοῦ, ἧς ἥµαρτεν, καὶ ἀφεθήσεται αὐτῷ. — (11) ἐὰν δὲ µὴ εὑρίσκῃ αὐτοῦ ἡ χεὶρ ζεῦγος τρυγόνων ἢ δύο νεοσσοὺς περιστερῶν, καὶ οἴσει τὸ δῶρον αὐτοῦ περὶ οὗ ἥµαρτεν, τὸ δέκατον τοῦ οιφι σεµίδαλιν περὶ ἁµαρτίας· οὐκ ἐπιχεεῖ ἐπ’ αὐτὸ ἔλαιον οὐδὲ ἐπιθήσει ἐπ’ αὐτὸ λίβανον, ὅτι περὶ ἁµαρτίας ἐστίν· (12) καὶ οἴσει αὐτὸ πρὸς τὸν ἱερέα. καὶ δραξάµενος ὁ ἱερεὺς ἀπ’ αὐτῆς πλήρη τὴν δράκα, τὸ µνηµόσυνον αὐτῆς ἐπιθήσει ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τῶν ὁλοκαυτωµάτων κυρίῳ· ἁµαρτία ἐστίν. (13) καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ ὁ ἱερεὺς περὶ τῆς ἁµαρτίας αὐτοῦ, ἧς ἥµαρτεν, ἐφ’ ἑνὸς τούτων, καὶ ἀφεθήσεται αὐτῷ. τὸ δὲ καταλειφθὲν ἔσται τῷ ἱερεῖ ὡς ἡ θυσία τῆς σεµιδάλεως. (14) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (15) Ψυχὴ ἐὰν λάθῃ αὐτὸν λήθη καὶ ἁµάρτῃ ἀκουσίως ἀπὸ τῶν ἁγίων κυρίου, καὶ οἴσει τῆς πληµµελείας αὐτοῦ τῷ κυρίῳ κριὸν ἄµωµον ἐκ τῶν προβάτων τιµῆς ἀργυρίου σίκλων, τῷ σίκλῳ τῶν ἁγίων, περὶ οὗ ἐπληµµέλησεν. (16) καὶ ὃ ἥµαρτεν ἀπὸ τῶν ἁγίων, ἀποτείσαι αὐτὸ καὶ τὸ ἐπίπεµπτον προσθήσει ἐπ’ αὐτὸ καὶ δώσει αὐτὸ τῷ ἱερεῖ· καὶ ὁ ἱερεὺς ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ ἐν τῷ κριῷ τῆς πληµµελείας, καὶ ἀφεθήσεται αὐτῷ. (17) Καὶ ἡ ψυχή, ἣ ἂν ἁµάρτῃ καὶ ποιήσῃ µίαν ἀπὸ πασῶν τῶν ἐντολῶν κυρίου, ὧν οὐ δεῖ ποιεῖν, καὶ οὐκ ἔγνω καὶ πληµµελήσῃ καὶ λάβῃ τὴν ἁµαρτίαν, (18) καὶ οἴσει κριὸν ἄµωµον ἐκ τῶν προβάτων τιµῆς ἀργυρίου εἰς πληµµέλειαν πρὸς τὸν ἱερέα· καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ ὁ ἱερεὺς περὶ τῆς ἀγνοίας αὐτοῦ, ἧς ἠγνόησεν καὶ αὐτὸς οὐκ ᾔδει, καὶ ἀφεθήσεται αὐτῷ· (19) ἐπληµµέλησεν γὰρ πληµµέλησιν ἔναντι κυρίου. (20) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (21) Ψυχὴ ἐὰν ἁµάρτῃ καὶ παριδὼν παρίδῃ τὰς ἐντολὰς κυρίου καὶ ψεύσηται τὰ πρὸς τὸν πλησίον ἐν παραθήκῃ ἢ περὶ κοινωνίας ἢ περὶ ἁρπαγῆς ἢ ἠδίκησέν τι τὸν πλησίον (22) ἢ εὗρεν ἀπώλειαν καὶ ψεύσηται περὶ αὐτῆς καὶ ὀµόσῃ ἀδίκως περὶ ἑνὸς ἀπὸ πάντων, ὧν ἐὰν ποιήσῃ ὁ ἄνθρωπος ὥστε ἁµαρτεῖν ἐν τούτοις, (23) καὶ ἔσται ἡνίκα ἐὰν ἁµάρτῃ καὶ πληµµελήσῃ, καὶ ἀποδῷ τὸ ἅρπαγµα, ὃ ἥρπασεν, ἢ τὸ ἀδίκηµα, ὃ ἠδίκησεν, ἢ τὴν παραθήκην, ἥτις παρετέθη αὐτῷ, ἢ τὴν ἀπώλειαν, ἣν εὗρεν, (24) ἀπὸ παντὸς πράγµατος, οὗ ὤµοσεν περὶ αὐτοῦ ἀδίκως, καὶ ἀποτείσει αὐτὸ τὸ κεφάλαιον καὶ τὸ πέµπτον προσθήσει ἐπ’ αὐτό· τίνος ἐστίν, αὐτῷ ἀποδώσει ᾗ ἡµέρᾳ ἐλεγχθῇ. (25) καὶ τῆς πληµµελείας αὐτοῦ οἴσει τῷ κυρίῳ κριὸν ἀπὸ τῶν προβάτων ἄµωµον τιµῆς εἰς ὃ ἐπληµµέλησεν αὐτῷ. (26) καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ ὁ ἱερεὺς ἔναντι κυρίου, καὶ ἀφεθήσεται αὐτῷ περὶ ἑνὸς ἀπὸ πάντων, ὧν ἐποίησεν καὶ ἐπληµµέλησεν αὐτῷ.

6

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Ἔντειλαι Ααρων καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ λέγων Οὗτος ὁ νόµος τῆς ὁλοκαυτώσεως· αὐτὴ ἡ ὁλοκαύτωσις ἐπὶ τῆς καύσεως αὐτῆς ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου ὅλην τὴν νύκτα ἕως τὸ πρωί, καὶ τὸ πῦρ τοῦ θυσιαστηρίου καυθήσεται ἐπ’ αὐτοῦ, οὐ σβεσθήσεται. (3) καὶ ἐνδύσεται ὁ ἱερεὺς χιτῶνα λινοῦν καὶ περισκελὲς λινοῦν ἐνδύσεται περὶ τὸ σῶµα αὐτοῦ καὶ ἀφελεῖ τὴν κατακάρπωσιν, ἣν ἂν καταναλώσῃ τὸ πῦρ τὴν ὁλοκαύτωσιν, ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου καὶ παραθήσει αὐτὸ ἐχόµενον τοῦ θυσιαστηρίου. (4) καὶ ἐκδύσεται τὴν στολὴν αὐτοῦ καὶ ἐνδύσεται στολὴν ἄMην καὶ ἐξοίσει τὴν κατακάρπωσιν ἔξω τῆς παρεµβολῆς εἰς τόπον καθαρόν. (5) καὶ πῦρ ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον καυθήσεται ἀπ’ αὐτοῦ καὶ οὐ σβεσθήσεται, καὶ καύσει ὁ ἱερεὺς ἐπ’ αὐτὸ ξύλα τὸ πρωὶ καὶ στοιβάσει ἐπ’ αὐτοῦ τὴν ὁλοκαύτωσιν καὶ ἐπιθήσει ἐπ’ αὐτὸ τὸ στέαρ τοῦ σωτηρίου· (6) καὶ πῦρ διὰ παντὸς καυθήσεται ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον, οὐ σβεσθήσεται. (7) Οὗτος ὁ νόµος τῆς θυσίας, ἣν προσάξουσιν αὐτὴν οἱ υἱοὶ Ααρων ἔναντι κυρίου ἀπέναντι τοῦ θυσιαστηρίου· (8) καὶ ἀφελεῖ ἀπ’ αὐτοῦ τῇ δρακὶ ἀπὸ τῆς σεµιδάλεως τῆς θυσίας σὺν τῷ ἐλαίῳ αὐτῆς καὶ σὺν τῷ λιβάνῳ αὐτῆς τὰ ὄντα ἐπὶ τῆς θυσίας καὶ ἀνοίσει ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον κάρπωµα· ὀσµὴ εὐωδίας, τὸ µνηµόσυνον αὐτῆς τῷ κυρίῳ. (9) τὸ δὲ καταλειφθὲν ἀπ’ αὐτῆς ἔδεται Ααρων καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ· ἄζυµα βρωθήσεται ἐν τόπῳ ἁγίῳ, ἐν αὐλῇ τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου ἔδονται αὐτήν. (10) οὐ πεφθήσεται ἐζυµωµένη· µερίδα αὐτὴν ἔδωκα αὐτοῖς ἀπὸ τῶν καρπωµάτων κυρίου· ἅγια ἁγίων ὥσπερ τὸ τῆς ἁµαρτίας καὶ ὥσπερ τὸ τῆς πληµµελείας. (11) πᾶν ἀρσενικὸν τῶν ἱερέων ἔδονται αὐτήν· νόµιµον αἰώνιον εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν ἀπὸ τῶν καρπωµάτων κυρίου. πᾶς, ὃς ἐὰν ἅψηται αὐτῶν, ἁγιασθήσεται. (12) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (13) Τοῦτο τὸ δῶρον Ααρων καὶ τῶν υἱῶν αὐτοῦ, ὃ προσοίσουσιν κυρίῳ ἐν τῇ ἡµέρᾳ, ᾗ ἂν χρίσῃς αὐτόν· τὸ δέκατον τοῦ οιφι σεµιδάλεως εἰς θυσίαν διὰ παντός, τὸ ἥµισυ αὐτῆς τὸ πρωὶ καὶ τὸ ἥµισυ αὐτῆς τὸ δειλινόν. (14) ἐπὶ τηγάνου ἐν ἐλαίῳ ποιηθήσεται, πεφυραµένην οἴσει αὐτήν, ἑλικτά, θυσίαν ἐκ κλασµάτων, θυσίαν ὀσµὴν εὐωδίας κυρίῳ. (15) ὁ ἱερεὺς ὁ χριστὸς ἀντ’ αὐτοῦ ἐκ τῶν υἱῶν αὐτοῦ ποιήσει αὐτήν· νόµος αἰώνιος, ἅπαν ἐπιτελεσθήσεται. (16) καὶ πᾶσα θυσία ἱερέως ὁλόκαυτος ἔσται καὶ οὐ βρωθήσεται. (17) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (18) Λάλησον Ααρων καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ λέγων Οὗτος ὁ νόµος τῆς ἁµαρτίας· ἐν τόπῳ, οὗ σφάζουσιν τὸ ὁλοκαύτωµα, σφάξουσιν τὰ περὶ τῆς ἁµαρτίας ἔναντι κυρίου· ἅγια ἁγίων ἐστίν. (19) ὁ ἱερεὺς ὁ ἀναφέρων αὐτὴν ἔδεται αὐτήν· ἐν τόπῳ ἁγίῳ βρωθήσεται, ἐν αὐλῇ τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου. (20) πᾶς ὁ ἁπτόµενος τῶν κρεῶν αὐτῆς ἁγιασθήσεται· καὶ ᾧ ἐὰν ἐπιρραντισθῇ ἀπὸ τοῦ αἵµατος αὐτῆς ἐπὶ τὸ ἱµάτιον, ὃ ἐὰν ῥαντισθῇ ἐπ’ αὐτὸ πλυθήσεται ἐν τόπῳ ἁγίῳ. (21) καὶ σκεῦος ὀστράκινον, οὗ ἐὰν ἑψηθῇ ἐν αὐτῷ, συντριβήσεται· ἐὰν δὲ ἐν σκεύει χαλκῷ ἑψηθῇ, ἐκτρίψει αὐτὸ καὶ ἐκκλύσει ὕδατι. (22) πᾶς ἄρσην ἐν τοῖς ἱερεῦσιν φάγεται αὐτά· ἅγια ἁγίων ἐστὶν κυρίου. (23) καὶ πάντα τὰ περὶ τῆς ἁµαρτίας, ὧν ἐὰν εἰσενεχθῇ ἀπὸ τοῦ αἵµατος αὐτῶν εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου ἐξιλάσασθαι ἐν τῷ ἁγίῳ, οὐ βρωθήσεται· ἐν πυρὶ κατακαυθήσεται.

7

(1) Καὶ οὗτος ὁ νόµος τοῦ κριοῦ τοῦ περὶ τῆς πληµµελείας· ἅγια ἁγίων ἐστίν. (2) ἐν τόπῳ, οὗ σφάζουσιν τὸ ὁλοκαύτωµα, σφάξουσιν τὸν κριὸν τῆς πληµµελείας ἔναντι κυρίου, καὶ τὸ αἷµα προσχεεῖ ἐπὶ τὴν βάσιν τοῦ θυσιαστηρίου κύκλῳ. (3) καὶ πᾶν τὸ στέαρ αὐτοῦ προσοίσει ἀπ’ αὐτοῦ, καὶ τὴν ὀσφὺν καὶ πᾶν τὸ στέαρ τὸ κατακαλύπτον τὰ ἐνδόσθια καὶ πᾶν τὸ στέαρ τὸ ἐπὶ τῶν ἐνδοσθίων (4) καὶ τοὺς δύο νεφροὺς καὶ τὸ στέαρ τὸ ἐπ’ αὐτῶν τὸ ἐπὶ τῶν µηρίων καὶ τὸν λοβὸν τὸν ἐπὶ τοῦ ἥπατος (σὺν τοῖς νεφροῖς περιελεῖ αὐτά), (5) καὶ ἀνοίσει αὐτὰ ὁ ἱερεὺς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον κάρπωµα τῷ κυρίῳ· περὶ πληµµελείας ἐστίν. (6) πᾶς ἄρσην ἐκ τῶν ἱερέων ἔδεται αὐτά, ἐν τόπῳ ἁγίῳ ἔδονται αὐτά· ἅγια ἁγίων ἐστίν. (7) ὥσπερ τὸ περὶ τῆς ἁµαρτίας, οὕτω καὶ τὸ τῆς πληµµελείας, νόµος εἷς αὐτῶν· ὁ ἱερεύς, ὅστις ἐξιλάσεται ἐν αὐτῷ, αὐτῷ ἔσται. (8) καὶ ὁ ἱερεὺς ὁ προσάγων ὁλοκαύτωµα ἀνθρώπου, τὸ δέρµα τῆς ὁλοκαυτώσεως, ἧς αὐτὸς προσφέρει, αὐτῷ ἔσται. (9) καὶ πᾶσα θυσία, ἥτις ποιηθήσεται ἐν τῷ κλιβάνῳ, καὶ πᾶσα, ἥτις ποιηθήσεται ἐπ’ ἐσχάρας ἢ ἐπὶ τηγάνου, τοῦ ἱερέως τοῦ προσφέροντος αὐτήν, αὐτῷ ἔσται. (10) καὶ πᾶσα θυσία ἀναπεποιηµένη ἐν ἐλαίῳ καὶ µὴ ἀναπεποιηµένη πᾶσι τοῖς υἱοῖς Ααρων ἔσται, ἑκάστῳ τὸ ἴσον. (11) Οὗτος ὁ νόµος θυσίας σωτηρίου, ἣν προσοίσουσιν κυρίῳ. (12) ἐὰν µὲν περὶ αἰνέσεως προσφέρῃ αὐτήν, καὶ προσοίσει ἐπὶ τῆς θυσίας τῆς αἰνέσεως ἄρτους ἐκ σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένους ἐν ἐλαίῳ, λάγανα ἄζυµα διακεχρισµένα ἐν ἐλαίῳ καὶ σεµίδαλιν πεφυραµένην ἐν ἐλαίῳ· (13) ἐπ’ ἄρτοις ζυµίταις προσοίσει τὰ δῶρα αὐτοῦ ἐπὶ θυσίᾳ αἰνέσεως σωτηρίου. (14) καὶ προσάξει ἓν ἀπὸ πάντων τῶν δώρων αὐτοῦ ἀφαίρεµα κυρίῳ· τῷ ἱερεῖ τῷ προσχέοντι τὸ αἷµα τοῦ σωτηρίου, αὐτῷ ἔσται. (15) καὶ τὰ κρέα θυσίας αἰνέσεως σωτηρίου αὐτῷ ἔσται καὶ ἐν ᾗ ἡµέρᾳ δωρεῖται, βρωθήσεται· οὐ καταλείψουσιν ἀπ’ αὐτοῦ εἰς τὸ πρωί. (16) κἂν εὐχή, ἢ ἑκούσιον θυσιάζῃ τὸ δῶρον αὐτοῦ, ᾗ ἂν ἡµέρᾳ προσαγάγῃ τὴν θυσίαν αὐτοῦ, βρωθήσεται καὶ τῇ αὔριον· (17) καὶ τὸ καταλειφθὲν ἀπὸ τῶν κρεῶν τῆς θυσίας ἕως ἡµέρας τρίτης ἐν πυρὶ κατακαυθήσεται. (18) ἐὰν δὲ φαγὼν φάγῃ ἀπὸ τῶν κρεῶν τῇ ἡµέρᾳ τῇ τρίτῃ, οὐ δεχθήσεται αὐτῷ τῷ προσφέροντι αὐτό, οὐ λογισθήσεται αὐτῷ, µίασµά ἐστιν· ἡ δὲ ψυχή, ἥτις ἐὰν φάγῃ ἀπ’ αὐτοῦ, τὴν ἁµαρτίαν λήµψεται. (19) καὶ κρέα, ὅσα ἂν ἅψηται παντὸς ἀκαθάρτου, οὐ βρωθήσεται, ἐν πυρὶ κατακαυθήσεται. πᾶς καθαρὸς φάγεται κρέα. (20) ἡ δὲ ψυχή, ἥτις ἐὰν φάγῃ ἀπὸ τῶν κρεῶν τῆς θυσίας τοῦ σωτηρίου, ὅ ἐστιν κυρίου, καὶ ἡ ἀκαθαρσία αὐτοῦ ἐπ’ αὐτοῦ, ἀπολεῖται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτῆς. (21) καὶ ψυχή, ἣ ἂν ἅψηται παντὸς πράγµατος ἀκαθάρτου ἢ ἀπὸ ἀκαθαρσίας ἀνθρώπου ἢ τῶν τετραπόδων τῶν ἀκαθάρτων ἢ παντὸς βδελύγµατος ἀκαθάρτου καὶ φάγῃ ἀπὸ τῶν κρεῶν τῆς θυσίας τοῦ σωτηρίου, ὅ ἐστιν κυρίου, ἀπολεῖται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτῆς. (22) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (23) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ λέγων Πᾶν στέαρ βοῶν καὶ προβάτων καὶ αἰγῶν οὐκ ἔδεσθε. (24) καὶ στέαρ θνησιµαίων καὶ θηριάλωτον ποιηθήσεται εἰς πᾶν ἔργον καὶ εἰς βρῶσιν οὐ βρωθήσεται. (25) πᾶς ὁ ἔσθων στέαρ ἀπὸ τῶν κτηνῶν, ὧν προσάξει αὐτῶν κάρπωµα κυρίῳ, ἀπολεῖται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἀπὸ τοῦ λαοῦ αὐτῆς. (26) πᾶν αἷµα οὐκ ἔδεσθε ἐν πάσῃ τῇ κατοικίᾳ ὑµῶν ἀπό τε τῶν πετεινῶν καὶ ἀπὸ τῶν κτηνῶν. (27) πᾶσα ψυχή, ἣ ἄν φάγῃ αἷµα, ἀπολεῖται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἀπὸ τοῦ λαοῦ αὐτῆς. (28) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (29) Καὶ τοῖς υἱοῖς Ισραηλ λαλήσεις λέγων Ὁ προσφέρων θυσίαν σωτηρίου κυρίῳ οἴσει τὸ δῶρον αὐτοῦ κυρίῳ ἀπὸ τῆς θυσίας τοῦ σωτηρίου. (30) αἱ χεῖρες αὐτοῦ προσοίσουσιν τὰ καρπώµατα κυρίῳ· τὸ στέαρ τὸ ἐπὶ τοῦ στηθυνίου καὶ τὸν λοβὸν τοῦ ἥπατος, προσοίσει αὐτὰ ὥστε ἐπιθεῖναι δόµα ἔναντι κυρίου. (31) καὶ ἀνοίσει ὁ ἱερεὺς τὸ στέαρ ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ ἔσται τὸ στηθύνιον Ααρων καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ. (32) καὶ τὸν βραχίονα τὸν δεξιὸν δώσετε ἀφαίρεµα τῷ ἱερεῖ ἀπὸ τῶν θυσιῶν τοῦ σωτηρίου ὑµῶν· (33) ὁ προσφέρων τὸ αἷµα τοῦ σωτηρίου καὶ τὸ στέαρ ἀπὸ τῶν υἱῶν Ααρων, αὐτῷ ἔσται ὁ βραχίων ὁ δεξιὸς ἐν µερίδι. (34) τὸ γὰρ στηθύνιον τοῦ ἐπιθέµατος καὶ τὸν βραχίονα τοῦ ἀφαιρέµατος εἴληφα παρὰ τῶν υἱῶν Ισραηλ ἀπὸ τῶν θυσιῶν τοῦ σωτηρίου ὑµῶν καὶ ἔδωκα αὐτὰ Ααρων τῷ ἱερεῖ καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ νόµιµον αἰώνιον παρὰ τῶν υἱῶν Ισραηλ. (35) Αὕτη ἡ χρῖσις Ααρων καὶ ἡ χρῖσις τῶν υἱῶν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν καρπωµάτων κυρίου ἐν ᾗ ἡµέρᾳ προσηγάγετο αὐτοὺς τοῦ ἱερατεύειν τῷ κυρίῳ, (36) καθὰ ἐνετείλατο κύριος δοῦναι αὐτοῖς ᾗ ἡµέρᾳ ἔχρισεν αὐτούς, παρὰ τῶν υἱῶν Ισραηλ· νόµιµον αἰώνιον εἰς τὰς γενεὰς αὐτῶν. (37) οὗτος ὁ νόµος τῶν ὁλοκαυτωµάτων καὶ θυσίας καὶ περὶ ἁµαρτίας καὶ τῆς πληµµελείας καὶ τῆς τελειώσεως καὶ τῆς θυσίας τοῦ σωτηρίου, (38) ὃν τρόπον ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ ἐν τῷ ὄρει Σινα ᾗ ἡµέρᾳ ἐνετείλατο τοῖς υἱοῖς Ισραηλ προσφέρειν τὰ δῶρα αὐτῶν ἔναντι κυρίου ἐν τῇ ἐρήµῳ Σινα.

8

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Λαβὲ Ααρων καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ τὰς στολὰς αὐτοῦ καὶ τὸ ἔλαιον τῆς χρίσεως καὶ τὸν µόσχον τὸν περὶ τῆς ἁµαρτίας καὶ τοὺς δύο κριοὺς καὶ τὸ κανοῦν τῶν ἀζύµων (3) καὶ πᾶσαν τὴν συναγωγὴν ἐκκλησίασον ἐπὶ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου. (4) καὶ ἐποίησεν Μωυσῆς ὃν τρόπον συνέταξεν αὐτῷ κύριος, καὶ ἐξεκκλησίασεν τὴν συναγωγὴν ἐπὶ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου. (5) καὶ εἶπεν Μωυσῆς τῇ συναγωγῇ Τοῦτό ἐστιν τὸ ῥῆµα, ὃ ἐνετείλατο κύριος ποιῆσαι. (6) καὶ προσήνεγκεν Μωυσῆς τὸν Ααρων καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ ἔλουσεν αὐτοὺς ὕδατι· (7) καὶ ἐνέδυσεν αὐτὸν τὸν χιτῶνα καὶ ἔζωσεν αὐτὸν τὴν ζώνην καὶ ἐνέδυσεν αὐτὸν τὸν ὑποδύτην καὶ ἐπέθηκεν ἐπ’ αὐτὸν τὴν ἐπωµίδα καὶ συνέζωσεν αὐτὸν κατὰ τὴν ποίησιν τῆς ἐπωµίδος καὶ συνέσφιγξεν αὐτὸν ἐν αὐτῇ· (8) καὶ ἐπέθηκεν ἐπ’ αὐτὴν τὸ λογεῖον καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τὸ λογεῖον τὴν δήλωσιν καὶ τὴν ἀλήθειαν· (9) καὶ ἐπέθηκεν τὴν µίτραν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τὴν µίτραν κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ τὸ πέταλον τὸ χρυσοῦν τὸ καθηγιασµένον ἅγιον, ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. (10) καὶ ἔλαβεν Μωυσῆς ἀπὸ τοῦ ἐλαίου τῆς χρίσεως (11) καὶ ἔρρανεν ἀπ’ αὐτοῦ ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ἑπτάκις καὶ ἔχρισεν τὸ θυσιαστήριον καὶ ἡγίασεν αὐτὸ καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτοῦ καὶ τὸν λουτῆρα καὶ τὴν βάσιν αὐτοῦ καὶ ἡγίασεν αὐτά· καὶ ἔχρισεν τὴν σκηνὴν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῇ καὶ ἡγίασεν αὐτήν. (12) καὶ ἐπέχεεν Μωυσῆς ἀπὸ τοῦ ἐλαίου τῆς χρίσεως ἐπὶ τὴν κεφαλὴν Ααρων καὶ ἔχρισεν αὐτὸν καὶ ἡγίασεν αὐτόν. (13) καὶ προσήγαγεν Μωυσῆς τοὺς υἱοὺς Ααρων καὶ ἐνέδυσεν αὐτοὺς χιτῶνας καὶ ἔζωσεν αὐτοὺς ζώνας καὶ περιέθηκεν αὐτοῖς κιδάρεις, καθάπερ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. (14) καὶ προσήγαγεν Μωυσῆς τὸν µόσχον τὸν περὶ τῆς ἁµαρτίας, καὶ ἐπέθηκεν Ααρων καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τὰς χεῖρας ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ µόσχου τοῦ τῆς ἁµαρτίας. (15) καὶ ἔσφαξεν αὐτὸν καὶ ἔλαβεν Μωυσῆς ἀπὸ τοῦ αἵµατος καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τὰ κέρατα τοῦ θυσιαστηρίου κύκλῳ τῷ δακτύλῳ καὶ ἐκαθάρισεν τὸ θυσιαστήριον· καὶ τὸ αἷµα ἐξέχεεν ἐπὶ τὴν βάσιν τοῦ θυσιαστηρίου καὶ ἡγίασεν αὐτὸ τοῦ ἐξιλάσασθαι ἐπ’ αὐτοῦ. (16) καὶ ἔλαβεν Μωυσῆς πᾶν τὸ στέαρ τὸ ἐπὶ τῶν ἐνδοσθίων καὶ τὸν λοβὸν τὸν ἐπὶ τοῦ ἥπατος καὶ ἀµφοτέρους τοὺς νεφροὺς καὶ τὸ στέαρ τὸ ἐπ’ αὐτῶν, καὶ ἀνήνεγκεν Μωυσῆς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον· (17) καὶ τὸν µόσχον καὶ τὴν βύρσαν αὐτοῦ καὶ τὰ κρέα αὐτοῦ καὶ τὴν κόπρον αὐτοῦ καὶ κατέκαυσεν αὐτὰ πυρὶ ἔξω τῆς παρεµβολῆς, ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. (18) καὶ προσήγαγεν Μωυσῆς τὸν κριὸν τὸν εἰς ὁλοκαύτωµα, καὶ ἐπέθηκεν Ααρων καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τὰς χεῖρας αὐτῶν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ κριοῦ. (19) καὶ ἔσφαξεν Μωυσῆς τὸν κριόν, καὶ προσέχεεν Μωυσῆς τὸ αἷµα ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον κύκλῳ. (20) καὶ τὸν κριὸν ἐκρεανόµησεν κατὰ µέλη καὶ ἀνήνεγκεν Μωυσῆς τὴν κεφαλὴν καὶ τὰ µέλη καὶ τὸ στέαρ· (21) καὶ τὴν κοιλίαν καὶ τοὺς πόδας ἔπλυνεν ὕδατι καὶ ἀνήνεγκεν Μωυσῆς ὅλον τὸν κριὸν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον· ὁλοκαύτωµα, ὅ ἐστιν εἰς ὀσµὴν εὐωδίας, κάρπωµά ἐστιν τῷ κυρίῳ, καθάπερ ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ. (22) καὶ προσήγαγεν Μωυσῆς τὸν κριὸν τὸν δεύτερον, κριὸν τελειώσεως· καὶ ἐπέθηκεν Ααρων καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τὰς χεῖρας αὐτῶν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ κριοῦ. (23) καὶ ἔσφαξεν αὐτὸν καὶ ἔλαβεν Μωυσῆς ἀπὸ τοῦ αἵµατος αὐτοῦ καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τὸν λοβὸν τοῦ ὠτὸς Ααρων τοῦ δεξιοῦ καὶ ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς χειρὸς τῆς δεξιᾶς καὶ ἐπὶ τὸ ἄκρον τοῦ ποδὸς τοῦ δεξιοῦ. (24) καὶ προσήγαγεν Μωυσῆς τοὺς υἱοὺς Ααρων, καὶ ἐπέθηκεν Μωυσῆς ἀπὸ τοῦ αἵµατος ἐπὶ τοὺς λοβοὺς τῶν ὤτων τῶν δεξιῶν καὶ ἐπὶ τὰ ἄκρα τῶν χειρῶν αὐτῶν τῶν δεξιῶν καὶ ἐπὶ τὰ ἄκρα τῶν ποδῶν αὐτῶν τῶν δεξιῶν, καὶ προσέχεεν Μωυσῆς τὸ αἷµα ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον κύκλῳ. (25) Καὶ ἔλαβεν τὸ στέαρ καὶ τὴν ὀσφὺν καὶ τὸ στέαρ τὸ ἐπὶ τῆς κοιλίας καὶ τὸν λοβὸν τοῦ ἥπατος καὶ τοὺς δύο νεφροὺς καὶ τὸ στέαρ τὸ ἐπ’ αὐτῶν καὶ τὸν βραχίονα τὸν δεξιόν· (26) καὶ ἀπὸ τοῦ κανοῦ τῆς τελειώσεως τοῦ ὄντος ἔναντι κυρίου ἔλαβεν ἄρτον ἕνα ἄζυµον καὶ ἄρτον ἐξ ἐλαίου ἕνα καὶ λάγανον ἓν καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τὸ στέαρ καὶ τὸν βραχίονα τὸν δεξιόν· (27) καὶ ἐπέθηκεν ἅπαντα ἐπὶ τὰς χεῖρας Ααρων καὶ ἐπὶ τὰς χεῖρας τῶν υἱῶν αὐτοῦ καὶ ἀνήνεγκεν αὐτὰ ἀφαίρεµα ἔναντι κυρίου. (28) καὶ ἔλαβεν Μωυσῆς ἀπὸ τῶν χειρῶν αὐτῶν, καὶ ἀνήνεγκεν αὐτὰ Μωυσῆς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ἐπὶ τὸ ὁλοκαύτωµα τῆς τελειώσεως, ὅ ἐστιν ὀσµὴ εὐωδίας· κάρπωµά ἐστιν τῷ κυρίῳ. (29) καὶ λαβὼν Μωυσῆς τὸ στηθύνιον ἀφεῖλεν αὐτὸ ἐπίθεµα ἔναντι κυρίου ἀπὸ τοῦ κριοῦ τῆς τελειώσεως, καὶ ἐγένετο Μωυσῇ ἐν µερίδι, καθὰ ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ. (30) καὶ ἔλαβεν Μωυσῆς ἀπὸ τοῦ ἐλαίου τῆς χρίσεως καὶ ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου καὶ προσέρρανεν ἐπὶ Ααρων καὶ τὰς στολὰς αὐτοῦ καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ τὰς στολὰς τῶν υἱῶν αὐτοῦ µετ’ αὐτοῦ καὶ ἡγίασεν Ααρων καὶ τὰς στολὰς αὐτοῦ καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ τὰς στολὰς τῶν υἱῶν αὐτοῦ µετ’ αὐτοῦ. (31) καὶ εἶπεν Μωυσῆς πρὸς Ααρων καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ Ἑψήσατε τὰ κρέα ἐν τῇ αὐλῇ τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου ἐν τόπῳ ἁγίῳ καὶ ἐκεῖ φάγεσθε αὐτὰ καὶ τοὺς ἄρτους τοὺς ἐν τῷ κανῷ τῆς τελειώσεως, ὃν τρόπον συντέτακταί µοι λέγων Ααρων καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ φάγονται αὐτά· (32) καὶ τὸ καταλειφθὲν τῶν κρεῶν καὶ τῶν ἄρτων ἐν πυρὶ κατακαυθήσεται. (33) καὶ ἀπὸ τῆς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου οὐκ ἐξελεύσεσθε ἑπτὰ ἡµέρας, ἕως ἡµέρα πληρωθῇ, ἡµέρα τελειώσεως ὑµῶν· ἑπτὰ γὰρ ἡµέρας τελειώσει τὰς χεῖρας ὑµῶν. (34) καθάπερ ἐποίησεν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ, ἐνετείλατο κύριος τοῦ ποιῆσαι ὥστε ἐξιλάσασθαι περὶ ὑµῶν. (35) καὶ ἐπὶ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου καθήσεσθε ἑπτὰ ἡµέρας ἡµέραν καὶ νύκτα· φυλάξεσθε τὰ φυλάγµατα κυρίου, ἵνα µὴ ἀποθάνητε· οὕτως γὰρ ἐνετείλατό µοι κύριος ὁ θεός. (36) καὶ ἐποίησεν Ααρων καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ πάντας τοὺς λόγους, οὓς συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ.

9

(1) Καὶ ἐγενήθη τῇ ἡµέρᾳ τῇ ὀγδόῃ ἐκάλεσεν Μωυσῆς Ααρων καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ τὴν γερουσίαν Ισραηλ. (2) καὶ εἶπεν Μωυσῆς πρὸς Ααρων Λαβὲ σεαυτῷ µοσχάριον ἐκ βοῶν περὶ ἁµαρτίας καὶ κριὸν εἰς ὁλοκαύτωµα, ἄµωµα, καὶ προσένεγκε αὐτὰ ἔναντι κυρίου· (3) καὶ τῇ γερουσίᾳ Ισραηλ λάλησον λέγων Λάβετε χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας καὶ µοσχάριον καὶ ἀµνὸν ἐνιαύσιον εἰς ὁλοκάρπωσιν, ἄµωµα, (4) καὶ µόσχον καὶ κριὸν εἰς θυσίαν σωτηρίου ἔναντι κυρίου καὶ σεµίδαλιν πεφυραµένην ἐν ἐλαίῳ, ὅτι σήµερον κύριος ὀφθήσεται ἐν ὑµῖν. (5) καὶ ἔλαβον, καθὸ ἐνετείλατο Μωυσῆς, ἀπέναντι τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, καὶ προσῆλθεν πᾶσα συναγωγὴ καὶ ἔστησαν ἔναντι κυρίου. (6) καὶ εἶπεν Μωυσῆς Τοῦτο τὸ ῥῆµα, ὃ εἶπεν κύριος, ποιήσατε, καὶ ὀφθήσεται ἐν ὑµῖν δόξα κυρίου. (7) καὶ εἶπεν Μωυσῆς τῷ Ααρων Πρόσελθε πρὸς τὸ θυσιαστήριον καὶ ποίησον τὸ περὶ τῆς ἁµαρτίας σου καὶ τὸ ὁλοκαύτωµά σου καὶ ἐξίλασαι περὶ σεαυτοῦ καὶ τοῦ οἴκου σου· καὶ ποίησον τὰ δῶρα τοῦ λαοῦ καὶ ἐξίλασαι περὶ αὐτῶν, καθάπερ ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ. (8) καὶ προσῆλθεν Ααρων πρὸς τὸ θυσιαστήριον καὶ ἔσφαξεν τὸ µοσχάριον τὸ περὶ τῆς ἁµαρτίας· (9) καὶ προσήνεγκαν οἱ υἱοὶ Ααρων τὸ αἷµα πρὸς αὐτόν, καὶ ἔβαψεν τὸν δάκτυλον εἰς τὸ αἷµα καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τὰ κέρατα τοῦ θυσιαστηρίου καὶ τὸ αἷµα ἐξέχεεν ἐπὶ τὴν βάσιν τοῦ θυσιαστηρίου· (10) καὶ τὸ στέαρ καὶ τοὺς νεφροὺς καὶ τὸν λοβὸν τοῦ ἥπατος τοῦ περὶ τῆς ἁµαρτίας ἀνήνεγκεν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον, ὃν τρόπον ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ· (11) καὶ τὰ κρέα καὶ τὴν βύρσαν, κατέκαυσεν αὐτὰ πυρὶ ἔξω τῆς παρεµβολῆς. (12) καὶ ἔσφαξεν τὸ ὁλοκαύτωµα· καὶ προσήνεγκαν οἱ υἱοὶ Ααρων τὸ αἷµα πρὸς αὐτόν, καὶ προσέχεεν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον κύκλῳ· (13) καὶ τὸ ὁλοκαύτωµα προσήνεγκαν αὐτῷ κατὰ µέλη, αὐτὰ καὶ τὴν κεφαλήν, καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον· (14) καὶ ἔπλυνεν τὴν κοιλίαν καὶ τοὺς πόδας ὕδατι καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τὸ ὁλοκαύτωµα ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον. (15) καὶ προσήνεγκαν τὸ δῶρον τοῦ λαοῦ· καὶ ἔλαβεν τὸν χίµαρον τὸν περὶ τῆς ἁµαρτίας τοῦ λαοῦ καὶ ἔσφαξεν αὐτὸ καθὰ καὶ τὸ πρῶτον. (16) καὶ προσήνεγκεν τὸ ὁλοκαύτωµα καὶ ἐποίησεν αὐτό, ὡς καθήκει. (17) καὶ προσήνεγκεν τὴν θυσίαν καὶ ἔπλησεν τὰς χεῖρας ἀπ’ αὐτῆς καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον χωρὶς τοῦ ὁλοκαυτώµατος τοῦ πρωινοῦ. (18) καὶ ἔσφαξεν τὸν µόσχον καὶ τὸν κριὸν τῆς θυσίας τοῦ σωτηρίου τῆς τοῦ λαοῦ· καὶ προσήνεγκαν οἱ υἱοὶ Ααρων τὸ αἷµα πρὸς αὐτόν, καὶ προσέχεεν πρὸς τὸ θυσιαστήριον κύκλῳ· (19) καὶ τὸ στέαρ τὸ ἀπὸ τοῦ µόσχου καὶ τοῦ κριοῦ, τὴν ὀσφὺν καὶ τὸ στέαρ τὸ κατακαλύπτον ἐπὶ τῆς κοιλίας καὶ τοὺς δύο νεφροὺς καὶ τὸ στέαρ τὸ ἐπ’ αὐτῶν καὶ τὸν λοβὸν τὸν ἐπὶ τοῦ ἥπατος, (20) καὶ ἐπέθηκεν τὰ στέατα ἐπὶ τὰ στηθύνια, καὶ ἀνήνεγκαν τὰ στέατα ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον. (21) καὶ τὸ στηθύνιον καὶ τὸν βραχίονα τὸν δεξιὸν ἀφεῖλεν Ααρων ἀφαίρεµα ἔναντι κυρίου, ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. — (22) καὶ ἐξάρας Ααρων τὰς χεῖρας ἐπὶ τὸν λαὸν εὐλόγησεν αὐτούς· καὶ κατέβη ποιήσας τὸ περὶ τῆς ἁµαρτίας καὶ τὰ ὁλοκαυτώµατα καὶ τὰ τοῦ σωτηρίου. (23) καὶ εἰσῆλθεν Μωυσῆς καὶ Ααρων εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου καὶ ἐξελθόντες εὐλόγησαν πάντα τὸν λαόν, καὶ ὤφθη ἡ δόξα κυρίου παντὶ τῷ λαῷ. (24) καὶ ἐξῆλθεν πῦρ παρὰ κυρίου καὶ κατέφαγεν τὰ ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου, τά τε ὁλοκαυτώµατα καὶ τὰ στέατα, καὶ εἶδεν πᾶς ὁ λαὸς καὶ ἐξέστη καὶ ἔπεσαν ἐπὶ πρόσωπον.

10

(1) Καὶ λαβόντες οἱ δύο υἱοὶ Ααρων Ναδαβ καὶ Αβιουδ ἕκαστος τὸ πυρεῖον αὐτοῦ ἐπέθη αν ἐπ’ αὐτὸ πῦρ καὶ ἐπέβαλον ἐπ’ αὐτὸ θυµίαµα καὶ προσήνεγκαν ἔναντι κυρίου πῦρ ἀλλότριον, ὃ οὐ προσέταξεν κύριος αὐτοῖς. (2) καὶ ἐξῆλθεν πῦρ παρὰ κυρίου καὶ κατέφαγεν αὐτούς, καὶ ἀπέθανον ἔναντι κυρίου. (3) καὶ εἶπεν Μωυσῆς πρὸς Ααρων Τοῦτό ἐστιν, ὃ εἶπεν κύριος λέγων Ἐν τοῖς ἐγγίζουσίν µοι ἁγιασθήσοµαι καὶ ἐν πάσῃ τῇ συναγωγῇ δοξασθήσοµαι. καὶ κατενύχθη Ααρων. (4) καὶ ἐκάλεσεν Μωυσῆς τὸν Μισαδαι καὶ τὸν Ελισαφαν υἱοὺς Οζιηλ υἱοὺς τοῦ ἀδελφοῦ τοῦ πατρὸς Ααρων καὶ εἶπεν αὐτοῖς Προσέλθατε καὶ ἄρατε τοὺς ἀδελφοὺς ὑµῶν ἐκ προσώπου τῶν ἁγίων ἔξω τῆς παρεµβολῆς. (5) καὶ προσῆλθον καὶ ἦραν ἐν τοῖς χιτῶσιν αὐτῶν ἔξω τῆς παρεµβολῆς, ὃν τρόπον εἶπεν Μωυσῆς. (6) καὶ εἶπεν Μωυσῆς πρὸς Ααρων καὶ Ελεαζαρ καὶ Ιθαµαρ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ τοὺς καταλελειµµένους Τὴν κεφαλὴν ὑµῶν οὐκ ἀποκιδαρώσετε καὶ τὰ ἱµάτια ὑµῶν οὐ διαρρήξετε, ἵνα µὴ ἀποθάνητε καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν συναγωγὴν ἔσται θυµός· οἱ ἀδελφοὶ ὑµῶν πᾶς ὁ οἶκος Ισραηλ κλαύσονται τὸν ἐµπυρισµόν, ὃν ἐνεπυρίσθησαν ὑπὸ κυρίου. (7) καὶ ἀπὸ τῆς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου οὐκ ἐξελεύσεσθε, ἵνα µὴ ἀποθάνητε· τὸ γὰρ ἔλαιον τῆς χρίσεως τὸ παρὰ κυρίου ἐφ’ ὑµῖν. καὶ ἐποίησαν κατὰ τὸ ῥῆµα Μωυσῆ. (8) Καὶ ἐλάλησεν κύριος τῷ Ααρων λέγων (9) Οἶνον καὶ σικερα οὐ πίεσθε, σὺ καὶ οἱ υἱοί σου µετὰ σοῦ, ἡνίκα ἂν εἰσπορεύησθε εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου, ἢ προσπορευοµένων ὑµῶν πρὸς τὸ θυσιαστήριον, καὶ οὐ µὴ ἀποθάνητε (νόµιµον αἰώνιον εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν) (10) διαστεῖλαι ἀνὰ µέσον τῶν ἁγίων καὶ τῶν βεβήλων καὶ ἀνὰ µέσον τῶν ἀκαθάρτων καὶ τῶν καθαρῶν. (11) καὶ συµβιβάσεις τοὺς υἱοὺς Ισραηλ πάντα τὰ νόµιµα, ἃ ἐλάλησεν κύριος πρὸς αὐτοὺς διὰ χειρὸς Μωυσῆ. (12) Καὶ εἶπεν Μωυσῆς πρὸς Ααρων καὶ πρὸς Ελεαζαρ καὶ Ιθαµαρ τοὺς υἱοὺς Ααρων τοὺς καταλειφθέντας Λάβετε τὴν θυσίαν τὴν καταλειφθεῖσαν ἀπὸ τῶν καρπωµάτων κυρίου καὶ φάγεσθε ἄζυµα παρὰ τὸ θυσιαστήριον· ἅγια ἁγίων ἐστίν. (13) καὶ φάγεσθε αὐτὴν ἐν τόπῳ ἁγίῳ· νόµιµον γάρ σοί ἐστιν καὶ νόµιµον τοῖς υἱοῖς σου τοῦτο ἀπὸ τῶν καρπωµάτων κυρίου· οὕτω γὰρ ἐντέταλταί µοι. (14) καὶ τὸ στηθύνιον τοῦ ἀφορίσµατος καὶ τὸν βραχίονα τοῦ ἀφαιρέµατος φάγεσθε ἐν τόπῳ ἁγίῳ, σὺ καὶ οἱ υἱοί σου καὶ ὁ οἶκός σου µετὰ σοῦ· νόµιµον γὰρ σοὶ καὶ νόµιµον τοῖς υἱοῖς σου ἐδόθη ἀπὸ τῶν θυσιῶν τοῦ σωτηρίου τῶν υἱῶν Ισραηλ. (15) τὸν βραχίονα τοῦ ἀφαιρέµατος καὶ τὸ στηθύνιον τοῦ ἀφορίσµατος ἐπὶ τῶν καρπωµάτων τῶν στεάτων προσοίσουσιν, ἀφόρισµα ἀφορίσαι ἔναντι κυρίου· καὶ ἔσται σοὶ καὶ τοῖς υἱοῖς σου καὶ ταῖς θυγατράσιν σου µετὰ σοῦ νόµιµον αἰώνιον, ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. (16) Καὶ τὸν χίµαρον τὸν περὶ τῆς ἁµαρτίας ζητῶν ἐξεζήτησεν Μωυσῆς, καὶ ὅδε ἐνεπεπύριστο· καὶ ἐθυµώθη Μωυσῆς ἐπὶ Ελεαζαρ καὶ Ιθαµαρ τοὺς υἱοὺς Ααρων τοὺς καταλελειµµένους λέγων (17) Διὰ τί οὐκ ἐφάγετε τὸ περὶ τῆς ἁµαρτίας ἐν τόπῳ ἁγίῳ; ὅτι γὰρ ἅγια ἁγίων ἐστίν, τοῦτο ἔδωκεν ὑµῖν φαγεῖν, ἵνα ἀφέλητε τὴν ἁµαρτίαν τῆς συναγωγῆς καὶ ἐξιλάσησθε περὶ αὐτῶν ἔναντι κυρίου· (18) οὐ γὰρ εἰσήχθη τοῦ αἵµατος αὐτοῦ εἰς τὸ ἅγιον· κατὰ πρόσωπον ἔσω φάγεσθε αὐτὸ ἐν τόπῳ ἁγίῳ, ὃν τρόπον µοι συνέταξεν κύριος. (19) καὶ ἐλάλησεν Ααρων πρὸς Μωυσῆν λέγων Εἰ σήµερον προσαγειόχασιν τὰ περὶ τῆς ἁµαρτίας αὐτῶν καὶ τὰ ὁλοκαυτώµατα αὐτῶν ἔναντι κυρίου, καὶ συµβέβηκέν µοι ταῦτα· καὶ φάγοµαι τὰ περὶ τῆς ἁµαρτίας σήµερον, µὴ ἀρεστὸν ἔσται κυρίῳ; (20) καὶ ἤκουσεν Μωυσῆς, καὶ ἤρεσεν αὐτῷ.

11

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων λέγων (2) Λαλήσατε τοῖς υἱοῖς Ισραηλ λέγοντες Ταῦτα τὰ κτήνη, ἃ φάγεσθε ἀπὸ πάντων τῶν κτηνῶν τῶν ἐπὶ τῆς γῆς· (3) πᾶν κτῆνος διχηλοῦν ὁπλὴν καὶ ὀνυχιστῆρας ὀνυχίζον δύο χηλῶν καὶ ἀνάγον µηρυκισµὸν ἐν τοῖς κτήνεσιν, ταῦτα φάγεσθε. (4) πλὴν ἀπὸ τούτων οὐ φάγεσθε· ἀπὸ τῶν ἀναγόντων µηρυκισµὸν καὶ ἀπὸ τῶν διχηλούντων τὰς ὁπλὰς καὶ ὀνυχιζόντων ὀνυχιστῆρας· τὸν κάµηλον, ὅτι ἀνάγει µηρυκισµὸν τοῦτο, ὁπλὴν δὲ οὐ διχηλεῖ, ἀκάθαρτον τοῦτο ὑµῖν· (5) καὶ τὸν δασύποδα, ὅτι ἀνάγει µηρυκισµὸν τοῦτο καὶ ὁπλὴν οὐ διχηλεῖ, ἀκάθαρτον τοῦτο ὑµῖν· (6) καὶ τὸν χοιρογρύλλιον, ὅτι ἀνάγει µηρυκισµὸν τοῦτο καὶ ὁπλὴν οὐ διχηλεῖ, ἀκάθαρτον τοῦτο ὑµῖν· (7) καὶ τὸν ὗν, ὅτι διχηλεῖ ὁπλὴν τοῦτο καὶ ὀνυχίζει ὄνυχας ὁπλῆς, καὶ τοῦτο οὐκ ἀνάγει µηρυκισµόν, ἀκάθαρτον τοῦτο ὑµῖν· (8) ἀπὸ τῶν κρεῶν αὐτῶν οὐ φάγεσθε καὶ τῶν θνησιµαίων αὐτῶν οὐχ ἅψεσθε, ἀκάθαρτα ταῦτα ὑµῖν. (9) Καὶ ταῦτα, ἃ φάγεσθε ἀπὸ πάντων τῶν ἐν τοῖς ὕδασιν· πάντα, ὅσα ἐστὶν αὐτοῖς πτερύγια καὶ λεπίδες ἐν τοῖς ὕδασιν καὶ ἐν ταῖς θαλάσσαις καὶ ἐν τοῖς χειµάρροις, ταῦτα φάγεσθε. (10) καὶ πάντα, ὅσα οὐκ ἔστιν αὐτοῖς πτερύγια οὐδὲ λεπίδες ἐν τῷ ὕδατι ἢ ἐν ταῖς θαλάσσαις καὶ ἐν τοῖς χειµάρροις, ἀπὸ πάντων, ὧν ἐρεύγεται τὰ ὕδατα, καὶ ἀπὸ πάσης ψυχῆς ζώσης τῆς ἐν τῷ ὕδατι βδέλυγµά ἐστιν· (11) καὶ βδελύγµατα ἔσονται ὑµῖν, ἀπὸ τῶν κρεῶν αὐτῶν οὐκ ἔδεσθε καὶ τὰ θνησιµαῖα αὐτῶ βδελύξεσθε· (12) καὶ πάντα, ὅσα οὐκ ἔστιν αὐτοῖς πτερύγια καὶ λεπίδες, τῶν ἐν τῷ ὕδατι, βδέλυγµα τοῦτό ἐστιν ὑµῖν. (13) Καὶ ταῦτα βδελύξεσθε ἀπὸ τῶν πετεινῶν, καὶ οὐ βρωθήσεται, βδέλυγµά ἐστιν· τὸν ἀετὸν καὶ τὸν γρύπα καὶ τὸν ἁλιαίετον (14) καὶ τὸν γύπα καὶ ἰκτῖνα καὶ τὰ ὅµοια αὐτῷ (15) καὶ κόρακα καὶ τὰ ὅµοια αὐτῷ (16) καὶ στρουθὸν καὶ γλαῦκα καὶ λάρον καὶ τὰ ὅµοια αὐτῷ καὶ ἱέρακα καὶ τὰ ὅµοια αὐτῷ (17) καὶ νυκτικόρακα καὶ καταρράκτην καὶ ἶβιν (18) καὶ πορφυρίωνα καὶ πελεκᾶνα καὶ κύκνον (19) καὶ γλαῦκα καὶ ἐρωδιὸν καὶ χαραδριὸν καὶ τὰ ὅµοια αὐτῷ καὶ ἔποπα καὶ νυκτερίδα. — (20) καὶ πάντα τὰ ἑρπετὰ τῶν πετεινῶν, ἃ πορεύεται ἐπὶ τέσσαρα, βδελύγµατά ἐστιν ὑµῖν. (21) ἀλλὰ ταῦτα φάγεσθε ἀπὸ τῶν ἑρπετῶν τῶν πετεινῶν, ἃ πορεύεται ἐπὶ τέσσαρα· ἃ ἔχει σκέλη ἀνώτερον τῶν ποδῶν αὐτοῦ πηδᾶν ἐν αὐτοῖς ἐπὶ τῆς γῆς. (22) καὶ ταῦτα φάγεσθε ἀπ’ αὐτῶν· τὸν βροῦχον καὶ τὰ ὅµοια αὐτῷ καὶ τὸν ἀττάκην καὶ τὰ ὅµοια αὐτῷ καὶ τὴν ἀκρίδα καὶ τὰ ὅµοια αὐτῇ καὶ τὸν ὀφιοµάχην καὶ τὰ ὅµοια αὐτῷ. (23) πᾶν ἑρπετὸν ἀπὸ τῶν πετεινῶν, οἷς ἐστιν τέσσαρες πόδες, βδέλυγµά ἐστιν ὑµῖν. — (24) καὶ ἐν τούτοις µιανθήσεσθε, πᾶς ὁ ἁπτόµενος τῶν θνησιµαίων αὐτῶν ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας, (25) καὶ πᾶς ὁ αἴρων τῶν θνησιµαίων αὐτῶν πλυνεῖ τὰ ἱµάτια καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας· (26) ἐν πᾶσιν τοῖς κτήνεσιν ὅ ἐστιν διχηλοῦν ὁπλὴν καὶ ὀνυχιστῆρας ὀνυχίζει καὶ µηρυκισµὸν οὐ µαρυκᾶται, ἀκάθαρτα ἔσονται ὑµῖν· πᾶς ὁ ἁπτόµενος τῶν θνησιµαίων αὐτῶν ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας. (27) καὶ πᾶς, ὃς πορεύεται ἐπὶ χειρῶν ἐν πᾶσι τοῖς θηρίοις, ἃ πορεύεται ἐπὶ τέσσαρα, ἀκάθαρτα ἔσται ὑµῖν· πᾶς ὁ ἁπτόµενος τῶν θνησιµαίων αὐτῶν ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας· (28) καὶ ὁ αἴρων τῶν θνησιµαίων αὐτῶν πλυνεῖ τὰ ἱµάτια καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας· ἀκάθαρτα ταῦτα ὑµῖν ἐστιν. (29) Καὶ ταῦτα ὑµῖν ἀκάθαρτα ἀπὸ τῶν ἑρπετῶν τῶν ἑρπόντων ἐπὶ τῆς γῆς· ἡ γαλῆ καὶ ὁ µῦς καὶ ὁ κροκόδειλος ὁ χερσαῖος, (30) µυγαλῆ καὶ χαµαιλέων καὶ καλαβώτης καὶ σαύρα καὶ ἀσπάλαξ. (31) ταῦτα ἀκάθαρτα ὑµῖν ἀπὸ πάντων τῶν ἑρπετῶν τῶν ἐπὶ τῆς γῆς· πᾶς ὁ ἁπτόµενος αὐτῶν τεθνηκότων ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας. (32) καὶ πᾶν, ἐφ’ ὃ ἂν ἐπιπέσῃ ἀπ’ αὐτῶν τεθνηκότων αὐτῶν, ἀκάθαρτον ἔσται ἀπὸ παντὸς σκεύους ξυλίνου ἢ ἱµατίου ἢ δέρµατος ἢ σάκκου· πᾶν σκεῦος, ὃ ἐὰν ποιηθῇ ἔργον ἐν αὐτῷ, εἰς ὕδωρ βαφήσεται καὶ ἀκάθαρτον ἔσται ἕως ἑσπέρας καὶ καθαρὸν ἔσται. (33) καὶ πᾶν σκεῦος ὀστράκινον, εἰς ὃ ἐὰν πέσῃ ἀπὸ τούτων ἔνδον, ὅσα ἐὰν ἔνδον ᾖ, ἀκάθαρτα ἔσται, καὶ αὐτὸ συντριβήσεται. (34) καὶ πᾶν βρῶµα, ὃ ἔσθεται, εἰς ὃ ἐὰν ἐπέλθῃ ἐπ’ αὐτὸ ὕδωρ, ἀκάθαρτον ἔσται· καὶ πᾶν ποτόν, ὃ πίνεται ἐν παντὶ ἀγγείῳ, ἀκάθαρτον ἔσται. (35) καὶ πᾶν, ὃ ἐὰν πέσῃ ἀπὸ τῶν θνησιµαίων αὐτῶν ἐπ’ αὐτό, ἀκάθαρτον ἔσται· κλίβανοι καὶ κυθρόποδες καθαιρεθήσονται· ἀκάθαρτα ταῦτά ἐστιν καὶ ἀκάθαρτα ταῦτα ὑµῖν ἔσονται· (36) πλὴν πηγῶν ὑδάτων καὶ λάκκου καὶ συναγωγῆς ὕδατος, ἔσται καθαρόν· ὁ δὲ ἁπτόµενος τῶν θνησιµαίων αὐτῶν ἀκάθαρτος ἔσται. (37) ἐὰν δὲ ἐπιπέσῃ τῶν θνησιµαίων αὐτῶν ἐπὶ πᾶν σπέρµα σπόριµον, ὃ σπαρήσεται, καθαρὸν ἔσται· (38) ἐὰν δὲ ἐπιχυθῇ ὕδωρ ἐπὶ πᾶν σπέρµα καὶ ἐπιπέσῃ τῶν θνησιµαίων αὐτῶν ἐπ’ αὐτό, ἀκάθαρτόν ἐστιν ὑµῖν. (39) Ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ τῶν κτηνῶν ὅ ἐστιν ὑµῖν τοῦτο φαγεῖν, ὁ ἁπτόµενος τῶν θνησιµαίων αὐτῶν ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας· (40) καὶ ὁ ἐσθίων ἀπὸ τῶν θνησιµαίων τούτων πλυνεῖ τὰ ἱµάτια καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας· καὶ ὁ αἴρων ἀπὸ θνησιµαίων αὐτῶν πλυνεῖ τὰ ἱµάτια καὶ λούσεται ὕδατι καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας. (41) Καὶ πᾶν ἑρπετόν, ὃ ἕρπει ἐπὶ τῆς γῆς, βδέλυγµα τοῦτο ἔσται ὑµῖν, οὐ βρωθήσεται. (42) καὶ πᾶς ὁ πορευόµενος ἐπὶ κοιλίας καὶ πᾶς ὁ πορευόµενος ἐπὶ τέσσαρα διὰ παντός, ὃ πολυπληθεῖ ποσὶν ἐν πᾶσιν τοῖς ἑρπετοῖς τοῖς ἕρπουσιν ἐπὶ τῆς γῆς, οὐ φάγεσθε αὐτό, ὅτι βδέλυγµα ὑµῖν ἐστιν. (43) καὶ οὐ µὴ βδελύξητε τὰς ψυχὰς ὑµῶν ἐν πᾶσι τοῖς ἑρπετοῖς τοῖς ἕρπουσιν ἐπὶ τῆς γῆς καὶ οὐ µιανθήσεσθε ἐν τούτοις καὶ οὐκ ἀκάθαρτοι ἔσεσθε ἐν αὐτοῖς· (44) ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν, καὶ ἁγιασθήσεσθε καὶ ἅγιοι ἔσεσθε, ὅτι ἅγιός εἰµι ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν, καὶ οὐ µιανεῖτε τὰς ψυχὰς ὑµῶν ἐν πᾶσιν τοῖς ἑρπετοῖς τοῖς κινουµένοις ἐπὶ τῆς γῆς· (45) ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ὁ ἀναγαγὼν ὑµᾶς ἐκ γῆς Αἰγύπτου εἶναι ὑµῶν θεός, καὶ ἔσεσθε ἅγιοι, ὅτι ἅγιός εἰµι ἐγὼ κύριος. (46) Οὗτος ὁ νόµος περὶ τῶν κτηνῶν καὶ τῶν πετεινῶν καὶ πάσης ψυχῆς τῆς κινουµένης ἐν τῷ ὕδατι καὶ πάσης ψυχῆς ἑρπούσης ἐπὶ τῆς γῆς (47) διαστεῖλαι ἀνὰ µέσον τῶν ἀκαθάρτων καὶ ἀνὰ µέσον τῶν καθαρῶν καὶ ἀνὰ µέσον τῶν ζωογονούντων τὰ ἐσθιόµενα καὶ ἀνὰ µέσον τῶν ζωογονούντων τὰ µὴ ἐσθιόµενα.

12

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Γυνή, ἥτις ἐὰν σπερµατισθῇ καὶ τέκῃ ἄρσεν, καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἑπτὰ ἡµέρας, κατὰ τὰς ἡµέρας τοῦ χωρισµοῦ τῆς ἀφέδρου αὐτῆς ἀκάθαρτος ἔσται· (3) καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῇ ὀγδόῃ περιτεµεῖ τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας αὐτοῦ· (4) καὶ τριάκοντα ἡµέρας καὶ τρεῖς καθήσεται ἐν αἵµατι ἀκαθάρτῳ αὐτῆς, παντὸς ἁγίου οὐχ ἅψεται καὶ εἰς τὸ ἁγιαστήριον οὐκ εἰσελεύσεται, ἕως ἂν πληρωθῶσιν αἱ ἡµέραι καθάρσεως αὐτῆς. (5) ἐὰν δὲ θῆλυ τέκῃ, καὶ ἀκάθαρτος ἔσται δὶς ἑπτὰ ἡµέρας κατὰ τὴν ἄφεδρον· καὶ ἑξήκοντα ἡµέρας καὶ ἓξ καθεσθήσεται ἐν αἵµατι ἀκαθάρτῳ αὐτῆς. (6) καὶ ὅταν ἀναπληρωθῶσιν αἱ ἡµέραι καθάρσεως αὐτῆς ἐφ’ υἱῷ ἢ ἐπὶ θυγατρί, προσοίσει ἀµνὸν ἐνιαύσιον ἄµωµον εἰς ὁλοκαύτωµα καὶ νεοσσὸν περιστερᾶς ἢ τρυγόνα περὶ ἁµαρτίας ἐπὶ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου πρὸς τὸν ἱερέα, (7) καὶ προσοίσει ἔναντι κυρίου καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτῆς ὁ ἱερεὺς καὶ καθαριεῖ αὐτὴν ἀπὸ τῆς πηγῆς τοῦ αἵµατος αὐτῆς. οὗτος ὁ νόµος τῆς τικτούσης ἄρσεν ἢ θῆλυ. (8) ἐὰν δὲ µὴ εὑρίσκῃ ἡ χεὶρ αὐτῆς τὸ ἱκανὸν εἰς ἀµνόν, καὶ λήµψεται δύο τρυγόνας ἢ δύο νεοσσοὺς περιστερῶν, µίαν εἰς ὁλοκαύτωµα καὶ µίαν περὶ ἁµαρτίας, καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτῆς ὁ ἱερεύς, καὶ καθαρισθήσεται.

13

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων λέγων (2) Ἀνθρώπῳ ἐάν τινι γένηται ἐν δέρµατι χρωτὸς αὐτοῦ οὐλὴ σηµασίας τηλαυγὴς καὶ γένηται ἐν δέρµατι χρωτὸς αὐτοῦ ἁφὴ λέπρας, καὶ ἀχθήσεται πρὸς Ααρων τὸν ἱερέα ἢ ἕνα τῶν υἱῶν αὐτοῦ τῶν ἱερέων. (3) καὶ ὄψεται ὁ ἱερεὺς τὴν ἁφὴν ἐν δέρµατι τοῦ χρωτὸς αὐτοῦ, καὶ ἡ θρὶξ ἐν τῇ ἁφῇ µεταβάλῃ λευκή, καὶ ἡ ὄψις τῆς ἁφῆς ταπεινὴ ἀπὸ τοῦ δέρµατος τοῦ χρωτός, ἁφὴ λέπρας ἐστίν· καὶ ὄψεται ὁ ἱερεὺς καὶ µιανεῖ αὐτόν. (4) ἐὰν δὲ τηλαυγὴς λευκὴ ᾖ ἐν τῷ δέρµατι τοῦ χρωτός, καὶ ταπεινὴ µὴ ᾖ ἡ ὄψις αὐτῆς ἀπὸ τοῦ δέρµατος, καὶ ἡ θρὶξ αὐτοῦ οὐ µετέβαλεν τρίχα λευκήν, αὐτὴ δέ ἐστιν ἀµαυρά, καὶ ἀφοριεῖ ὁ ἱερεὺς τὴν ἁφὴν ἑπτὰ ἡµέρας. (5) καὶ ὄψεται ὁ ἱερεὺς τὴν ἁφὴν τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ, καὶ ἰδοὺ ἡ ἁφὴ µένει ἐναντίον αὐτοῦ, οὐ µετέπεσεν ἡ ἁφὴ ἐν τῷ δέρµατι, καὶ ἀφοριεῖ αὐτὸν ὁ ἱερεὺς ἑπτὰ ἡµέρας τὸ δεύτερον. (6) καὶ ὄψεται αὐτὸν ὁ ἱερεὺς τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ τὸ δεύτερον, καὶ ἰδοὺ ἀµαυρὰ ἡ ἁφή, οὐ µετέπεσεν ἡ ἁφὴ ἐν τῷ δέρµατι, καθαριεῖ αὐτὸν ὁ ἱερεύς· σηµασία γάρ ἐστιν· καὶ πλυνάµενος τὰ ἱµάτια καθαρὸς ἔσται. (7) ἐὰν δὲ µεταβαλοῦσα µεταπέσῃ ἡ σηµασία ἐν τῷ δέρµατι µετὰ τὸ ἰδεῖν αὐτὸν τὸν ἱερέα τοῦ καθαρίσαι αὐτόν, καὶ ὀφθήσεται τὸ δεύτερον τῷ ἱερεῖ, (8) καὶ ὄψεται αὐτὸν ὁ ἱερεὺς καὶ ἰδοὺ µετέπεσεν ἡ σηµασία ἐν τῷ δέρµατι, καὶ µιανεῖ αὐτὸν ὁ ἱερεύς· λέπρα ἐστίν. (9) Καὶ ἁφὴ λέπρας ἐὰν γένηται ἐν ἀνθρώπῳ, καὶ ἥξει πρὸς τὸν ἱερέα· (10) καὶ ὄψεται ὁ ἱερεὺς καὶ ἰδοὺ οὐλὴ λευκὴ ἐν τῷ δέρµατι, καὶ αὕτη µετέβαλεν τρίχα λευκήν, καὶ ἀπὸ τοῦ ὑγιοῦς τῆς σαρκὸς τῆς ζώσης ἐν τῇ οὐλῇ, (11) λέπρα παλαιουµένη ἐστίν, ἐν τῷ δέρµατι τοῦ χρωτός ἐστιν, καὶ µιανεῖ αὐτὸν ὁ ἱερεὺς καὶ ἀφοριεῖ αὐτόν, ὅτι ἀκάθαρτός ἐστιν. (12) ἐὰν δὲ ἐξανθοῦσα ἐξανθήσῃ ἡ λέπρα ἐν τῷ δέρµατι, καὶ καλύψῃ ἡ λέπρα πᾶν τὸ δέρµα τῆς ἁφῆς ἀπὸ κεφαλῆς ἕως ποδῶν καθ’ ὅλην τὴν ὅρασιν τοῦ ἱερέως, (13) καὶ ὄψεται ὁ ἱερεὺς καὶ ἰδοὺ ἐκάλυψεν ἡ λέπρα πᾶν τὸ δέρµα τοῦ χρωτός, καὶ καθαριεῖ αὐτὸν ὁ ἱερεὺς τὴν ἁφήν, ὅτι πᾶν µετέβαλεν λευκόν, καθαρόν ἐστιν. (14) καὶ ᾗ ἂν ἡµέρᾳ ὀφθῇ ἐν αὐτῷ χρὼς ζῶν, µιανθήσεται, (15) καὶ ὄψεται ὁ ἱερεὺς τὸν χρῶτα τὸν ὑγιῆ, καὶ µιανεῖ αὐτὸν ὁ χρὼς ὁ ὑγιής, ὅτι ἀκάθαρτός ἐστιν· λέπρα ἐστίν. (16) ἐὰν δὲ ἀποκαταστῇ ὁ χρὼς ὁ ὑγιὴς καὶ µεταβάλῃ λευκή, καὶ ἐλεύσεται πρὸς τὸν ἱερέα, (17) καὶ ὄψεται ὁ ἱερεὺς καὶ ἰδοὺ µετέβαλεν ἡ ἁφὴ εἰς τὸ λευκόν, καὶ καθαριεῖ ὁ ἱερεὺς τὴν ἁφήν· καθαρός ἐστιν. (18) Καὶ σὰρξ ἐὰν γένηται ἐν τῷ δέρµατι αὐτοῦ ἕλκος καὶ ὑγιασθῇ, (19) καὶ γένηται ἐν τῷ τόπῳ τοῦ ἕλκους οὐλὴ λευκὴ ἢ τηλαυγὴς λευκαίνουσα ἢ πυρρίζουσα, καὶ ὀφθήσεται τῷ ἱερεῖ, (20) καὶ ὄψεται ὁ ἱερεὺς καὶ ἰδοὺ ἡ ὄψις ταπεινοτέρα τοῦ δέρµατος, καὶ ἡ θρὶξ αὐτῆς µετέβαλεν εἰς λευκήν, καὶ µιανεῖ αὐτὸν ὁ ἱερεύς· λέπρα ἐστίν, ἐν τῷ ἕλκει ἐξήνθησεν. (21) ἐὰν δὲ ἴδῃ ὁ ἱερεὺς καὶ ἰδοὺ οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ θρὶξ λευκή, καὶ ταπεινὸν µὴ ᾖ ἀπὸ τοῦ δέρµατος τοῦ χρωτός, καὶ αὐτὴ ᾖ ἀµαυρά, ἀφοριεῖ αὐτὸν ὁ ἱερεὺς ἑπτὰ ἡµέρας. (22) ἐὰν δὲ διαχέηται ἐν τῷ δέρµατι, καὶ µιανεῖ αὐτὸν ὁ ἱερεύς· ἁφὴ λέπρας ἐστίν, ἐν τῷ ἕλκει ἐξήνθησεν. (23) ἐὰν δὲ κατὰ χώραν µείνῃ τὸ τηλαύγηµα καὶ µὴ διαχέηται, οὐλὴ τοῦ ἕλκους ἐστίν, καὶ καθαριεῖ αὐτὸν ὁ ἱερεύς. (24) Καὶ σὰρξ ἐὰν γένηται ἐν τῷ δέρµατι αὐτοῦ κατάκαυµα πυρός, καὶ γένηται ἐν τῷ δέρµατι αὐτοῦ τὸ ὑγιασθὲν τοῦ κατακαύµατος αὐγάζον τηλαυγὲς λευκὸν ὑποπυρρίζον ἢ ἔκλευκον, (25) καὶ ὄψεται αὐτὸν ὁ ἱερεὺς καὶ ἰδοὺ µετέβαλεν θρὶξ λευκὴ εἰς τὸ αὐγάζον, καὶ ἡ ὄψις αὐτοῦ ταπεινὴ ἀπὸ τοῦ δέρµατος, λέπρα ἐστίν, ἐν τῷ κατακαύµατι ἐξήνθησεν· καὶ µιανεῖ αὐτὸν ὁ ἱερεύς, ἁφὴ λέπρας ἐστίν. (26) ἐὰν δὲ ἴδῃ ὁ ἱερεὺς καὶ ἰδοὺ οὐκ ἔστιν ἐν τῷ αὐγάζοντι θρὶξ λευκή, καὶ ταπεινὸν µὴ ᾖ ἀπὸ τοῦ δέρµατος, αὐτὸ δὲ ἀµαυρόν, καὶ ἀφοριεῖ αὐτὸν ὁ ἱερεὺς ἑπτὰ ἡµέρας. (27) καὶ ὄψεται αὐτὸν ὁ ἱερεὺς τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ· ἐὰν δὲ διαχύσει διαχέηται ἐν τῷ δέρµατι, καὶ µιανεῖ αὐτὸν ὁ ἱερεύς· ἁφὴ λέπρας ἐστίν, ἐν τῷ ἕλκει ἐξήνθησεν. (28) ἐὰν δὲ κατὰ χώραν µείνῃ τὸ αὐγάζον καὶ µὴ διαχυθῇ ἐν τῷ δέρµατι, αὐτὴ δὲ ᾖ ἀµαυρά, ἡ οὐλὴ τοῦ κατακαύµατός ἐστιν, καὶ καθαριεῖ αὐτὸν ὁ ἱερεύς· ὁ γὰρ χαρακτὴρ τοῦ κατακαύµατός ἐστιν. (29) Καὶ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ ἐὰν γένηται ἐν αὐτοῖς ἁφὴ λέπρας ἐν τῇ κεφαλῇ ἢ ἐν τῷ πώγωνι, (30) καὶ ὄψεται ὁ ἱερεὺς τὴν ἁφὴν καὶ ἰδοὺ ἡ ὄψις αὐτῆς ἐγκοιλοτέρα τοῦ δέρµατος, ἐν αὐτῇ δὲ θρὶξ ξανθίζουσα λεπτή, καὶ µιανεῖ αὐτὸν ὁ ἱερεύς· θραῦσµά ἐστιν, λέπρα τῆς κεφαλῆς ἢ λέπρα τοῦ πώγωνός ἐστιν. (31) καὶ ἐὰν ἴδῃ ὁ ἱερεὺς τὴν ἁφὴν τοῦ θραύσµατος καὶ ἰδοὺ οὐχ ἡ ὄψις ἐγκοιλοτέρα τοῦ δέρµατος, καὶ θρὶξ ξανθίζουσα οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῇ, καὶ ἀφοριεῖ ὁ ἱερεὺς τὴν ἁφὴν τοῦ θραύσµατος ἑπτὰ ἡµέρας. (32) καὶ ὄψεται ὁ ἱερεὺς τὴν ἁφὴν τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ, καὶ ἰδοὺ οὐ διεχύθη τὸ θραῦσµα, καὶ θρὶξ ξανθίζουσα οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῇ, καὶ ἡ ὄψις τοῦ θραύσµατος οὐκ ἔστιν κοίλη ἀπὸ τοῦ δέρµατος, (33) καὶ ξυρηθήσεται τὸ δέρµα, τὸ δὲ θραῦσµα οὐ ξυρηθήσεται, καὶ ἀφοριεῖ ὁ ἱερεὺς τὸ θραῦσµα ἑπτὰ ἡµέρας τὸ δεύτερον. (34) καὶ ὄψεται ὁ ἱερεὺς τὸ θραῦσµα τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ, καὶ ἰδοὺ οὐ διεχύθη τὸ θραῦσµα ἐν τῷ δέρµατι µετὰ τὸ ξυρηθῆναι αὐτόν, καὶ ἡ ὄψις τοῦ θραύσµατος οὐκ ἔστιν κοίλη ἀπὸ τοῦ δέρµατος, καὶ καθαριεῖ αὐτὸν ὁ ἱερεύς, καὶ πλυνάµενος τὰ ἱµάτια καθαρὸς ἔσται. (35) ἐὰν δὲ διαχύσει διαχέηται τὸ θραῦσµα ἐν τῷ δέρµατι µετὰ τὸ καθαρισθῆναι αὐτόν, (36) καὶ ὄψεται ὁ ἱερεὺς καὶ ἰδοὺ διακέχυται τὸ θραῦσµα ἐν τῷ δέρµατι, οὐκ ἐπισκέψεται ὁ ἱερεὺς περὶ τῆς τριχὸς τῆς ξανθῆς, ὅτι ἀκάθαρτός ἐστιν. (37) ἐὰν δὲ ἐνώπιον µείνῃ τὸ θραῦσµα ἐπὶ χώρας καὶ θρὶξ µέλαινα ἀνατείλῃ ἐν αὐτῷ, ὑγίακεν τὸ θραῦσµα· καθαρός ἐστιν, καὶ καθαριεῖ αὐτὸν ὁ ἱερεύς. (38) Καὶ ἀνδρὶ ἢ γυναικὶ ἐὰν γένηται ἐν δέρµατι τῆς σαρκὸς αὐτοῦ αὐγάσµατα αὐγάζοντα λευκαθίζοντα, (39) καὶ ὄψεται ὁ ἱερεὺς καὶ ἰδοὺ ἐν δέρµατι τῆς σαρκὸς αὐτοῦ αὐγάσµατα αὐγάζοντα λευκαθίζοντα, ἀλφός ἐστιν, καθαρός ἐστιν· ἐξανθεῖ ἐν τῷ δέρµατι τῆς σαρκὸς αὐτοῦ, καθαρός ἐστιν. (40) Ἐὰν δέ τινι µαδήσῃ ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ, φαλακρός ἐστιν, καθαρός ἐστιν· (41) ἐὰν δὲ κατὰ πρόσωπον µαδήσῃ ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ, ἀναφάλαντός ἐστιν, καθαρός ἐστιν. (42) ἐὰν δὲ γένηται ἐν τῷ φαλακρώµατι αὐτοῦ ἢ ἐν τῷ ἀναφαλαντώµατι αὐτοῦ ἁφὴ λευκὴ ἢ πυρρίζουσα, λέπρα ἐστὶν ἐν τῷ φαλακρώµατι αὐτοῦ ἢ ἐν τῷ ἀναφαλαντώµατι αὐτοῦ, (43) καὶ ὄψεται αὐτὸν ὁ ἱερεὺς καὶ ἰδοὺ ἡ ὄψις τῆς ἁφῆς λευκὴ πυρρίζουσα ἐν τῷ φαλακρώµατι αὐτοῦ ἢ ἐν τῷ ἀναφαλαντώµατι αὐτοῦ ὡς εἶδος λέπρας ἐν δέρµατι τῆς σαρκὸς αὐτοῦ, (44) ἄνθρωπος λεπρός ἐστιν· µιάνσει µιανεῖ αὐτὸν ὁ ἱερεύς, ἐν τῇ κεφαλῇ αὐτοῦ ἡ ἁφὴ αὐτοῦ. (45) Καὶ ὁ λεπρός, ἐν ᾧ ἐστιν ἡ ἁφή, τὰ ἱµάτια αὐτοῦ ἔστω παραλελυµένα καὶ ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ ἀκατακάλυπτος, καὶ περὶ τὸ στόµα αὐτοῦ περιβαλέσθω καὶ ἀκάθαρτος κεκλήσεται· (46) πάσας τὰς ἡµέρας, ὅσας ἂν ᾖ ἐπ’ αὐτοῦ ἡ ἁφή, ἀκάθαρτος ὢν ἀκάθαρτος ἔσται· κεχωρισµένος καθήσεται, ἔξω τῆς παρεµβολῆς ἔσται αὐτοῦ ἡ διατριβή. (47) Καὶ ἱµατίῳ ἐὰν γένηται ἐν αὐτῷ ἁφὴ λέπρας, ἐν ἱµατίῳ ἐρεῷ ἢ ἐν ἱµατίῳ στιππυίνῳ, (48) ἢ ἐν στήµονι ἢ ἐν κρόκῃ ἢ ἐν τοῖς λινοῖς ἢ ἐν τοῖς ἐρεοῖς ἢ ἐν δέρµατι ἢ ἐν παντὶ ἐργασίµῳ δέρµατι, (49) καὶ γένηται ἡ ἁφὴ χλωρίζουσα ἢ πυρρίζουσα ἐν τῷ δέρµατι ἢ ἐν τῷ ἱµατίῳ ἢ ἐν τῷ στήµονι ἢ ἐν τῇ κρόκῃ ἢ ἐν παντὶ σκεύει ἐργασίµῳ δέρµατος, ἁφὴ λέπρας ἐστίν, καὶ δείξει τῷ ἱερεῖ. (50) καὶ ὄψεται ὁ ἱερεὺς τὴν ἁφήν, καὶ ἀφοριεῖ ὁ ἱερεὺς τὴν ἁφὴν ἑπτὰ ἡµέρας. (51) καὶ ὄψεται ὁ ἱερεὺς τὴν ἁφὴν τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ· ἐὰν δὲ διαχέηται ἡ ἁφὴ ἐν τῷ ἱµατίῳ ἢ ἐν τῷ στήµονι ἢ ἐν τῇ κρόκῃ ἢ ἐν τῷ δέρµατι κατὰ πάντα, ὅσα ἂν ποιηθῇ δέρµατα ἐν τῇ ἐργασίᾳ, λέπρα ἔµµονός ἐστιν ἡ ἁφή, ἀκάθαρτός ἐστιν. (52) κατακαύσει τὸ ἱµάτιον ἢ τὸν στήµονα ἢ τὴν κρόκην ἐν τοῖς ἐρεοῖς ἢ ἐν τοῖς λινοῖς ἢ ἐν παντὶ σκεύει δερµατίνῳ, ἐν ᾧ ἐὰν ᾖ ἐν αὐτῷ ἡ ἁφή, ὅτι λέπρα ἔµµονός ἐστιν, ἐν πυρὶ κατακαυθήσεται. (53) ἐὰν δὲ ἴδῃ ὁ ἱερεὺς καὶ µὴ διαχέηται ἡ ἁφὴ ἐν τῷ ἱµατίῳ ἢ ἐν τῷ στήµονι ἢ ἐν τῇ κρόκῃ ἢ ἐν παντὶ σκεύει δερµατίνῳ, (54) καὶ συντάξει ὁ ἱερεύς, καὶ πλυνεῖ ἐφ’ οὗ ἐὰν ᾖ ἐπ’ αὐτοῦ ἡ ἁφή, καὶ ἀφοριεῖ ὁ ἱερεὺς τὴν ἁφὴν ἑπτὰ ἡµέρας τὸ δεύτερον· (55) καὶ ὄψεται ὁ ἱερεὺς µετὰ τὸ πλυθῆναι αὐτὸ τὴν ἁφήν, καὶ ἥδε µὴ µετέβαλεν τὴν ὄψιν ἡ ἁφή, καὶ ἡ ἁφὴ οὐ διαχεῖται, ἀκάθαρτόν ἐστιν, ἐν πυρὶ κατακαυθήσεται· ἐστήρισται ἐν τῷ ἱµατίῳ ἢ ἐν τῷ στήµονι ἢ ἐν τῇ κρόκῃ. (56) καὶ ἐὰν ἴδῃ ὁ ἱερεὺς καὶ ᾖ ἀµαυρὰ ἡ ἁφὴ µετὰ τὸ πλυθῆναι αὐτό, ἀπορρήξει αὐτὸ ἀπὸ τοῦ ἱµατίου ἢ ἀπὸ τοῦ δέρµατος ἢ ἀπὸ τοῦ στήµονος ἢ ἀπὸ τῆς κρόκης. (57) ἐὰν δὲ ὀφθῇ ἔτι ἐν τῷ ἱµατίῳ ἢ ἐν τῷ στήµονι ἢ ἐν τῇ κρόκῃ ἢ ἐν παντὶ σκεύει δερµατίνῳ, λέπρα ἐξανθοῦσά ἐστιν· ἐν πυρὶ κατακαυθήσεται ἐν ᾧ ἐστὶν ἡ ἁφή. (58) καὶ τὸ ἱµάτιον ἢ ὁ στήµων ἢ ἡ κρόκη ἢ πᾶν σκεῦος δερµάτινον, ὃ πλυθήσεται καὶ ἀποστήσεται ἀπ’ αὐτοῦ ἡ ἁφή, καὶ πλυθήσεται τὸ δεύτερον καὶ καθαρὸν ἔσται. (59) οὗτος ὁ νόµος ἁφῆς λέπρας ἱµατίου ἐρεοῦ ἢ στιππυίνου ἢ στήµονος ἢ κρόκης ἢ παντὸς σκεύους δερµατίνου εἰς τὸ καθαρίσαι αὐτὸ ἢ µιᾶναι αὐτό.

14

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Οὗτος ὁ νόµος τοῦ λεπροῦ, ᾗ ἂν ἡµέρᾳ καθαρισθῇ· καὶ προσαχθήσεται πρὸς τὸν ἱερέα, (3) καὶ ἐξελεύσεται ὁ ἱερεὺς ἔξω τῆς παρεµβολῆς, καὶ ὄψεται ὁ ἱερεὺς καὶ ἰδοὺ ἴαται ἡ ἁφὴ τῆς λέπρας ἀπὸ τοῦ λεπροῦ, (4) καὶ προστάξει ὁ ἱερεὺς καὶ λήµψονται τῷ κεκαθαρισµένῳ δύο ὀρνίθια ζῶντα καθαρὰ καὶ ξύλον κέδρινον καὶ κεκλωσµένον κόκκινον καὶ ὕσσωπον· (5) καὶ προστάξει ὁ ἱερεὺς καὶ σφάξουσιν τὸ ὀρνίθιον τὸ ἓν εἰς ἀγγεῖον ὀστράκινον ἐφ’ ὕδατι ζῶντι· (6) καὶ τὸ ὀρνίθιον τὸ ζῶν λήµψεται αὐτὸ καὶ τὸ ξύλον τὸ κέδρινον καὶ τὸ κλωστὸν κόκκινον καὶ τὸν ὕσσωπον καὶ βάψει αὐτὰ καὶ τὸ ὀρνίθιον τὸ ζῶν εἰς τὸ αἷµα τοῦ ὀρνιθίου τοῦ σφαγέντος ἐφ’ ὕδατι ζῶντι· (7) καὶ περιρρανεῖ ἐπὶ τὸν καθαρισθέντα ἀπὸ τῆς λέπρας ἑπτάκις, καὶ καθαρὸς ἔσται· καὶ ἐξαποστελεῖ τὸ ὀρνίθιον τὸ ζῶν εἰς τὸ πεδίον. (8) καὶ πλυνεῖ ὁ καθαρισθεὶς τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ ξυρηθήσεται αὐτοῦ πᾶσαν τὴν τρίχα καὶ λούσεται ἐν ὕδατι καὶ καθαρὸς ἔσται· καὶ µετὰ ταῦτα εἰσελεύσεται εἰς τὴν παρεµβολὴν καὶ διατρίψει ἔξω τοῦ οἴκου αὐτοῦ ἑπτὰ ἡµέρας. (9) καὶ ἔσται τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ ξυρηθήσεται πᾶσαν τὴν τρίχα αὐτοῦ, τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ τὸν πώγωνα καὶ τὰς ὀφρύας καὶ πᾶσαν τὴν τρίχα αὐτοῦ ξυρηθήσεται· καὶ πλυνεῖ τὰ ἱµάτια καὶ λούσεται τὸ σῶµα αὐτοῦ ὕδατι καὶ καθαρὸς ἔσται. — (10) καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῇ ὀγδόῃ λήµψεται δύο ἀµνοὺς ἐνιαυσίους ἀµώµους καὶ πρόβατον ἐνιαύσιον ἄµωµον καὶ τρία δέκατα σεµιδάλεως εἰς θυσίαν πεφυραµένης ἐν ἐλαίῳ καὶ κοτύλην ἐλαίου µίαν, (11) καὶ στήσει ὁ ἱερεὺς ὁ καθαρίζων τὸν ἄνθρωπον τὸν καθαριζόµενον καὶ ταῦτα ἔναντι κυρίου ἐπὶ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου. (12) καὶ λήµψεται ὁ ἱερεὺς τὸν ἀµνὸν τὸν ἕνα καὶ προσάξει αὐτὸν τῆς πληµµελείας καὶ τὴν κοτύλην τοῦ ἐλαίου καὶ ἀφοριεῖ αὐτὸ ἀφόρισµα ἔναντι κυρίου· (13) καὶ σφάξουσιν τὸν ἀµνὸν ἐν τόπῳ, οὗ σφάζουσιν τὰ ὁλοκαυτώµατα καὶ τὰ περὶ ἁµαρτίας, ἐν τόπῳ ἁγίῳ· ἔστιν γὰρ τὸ περὶ ἁµαρτίας ὥσπερ τὸ τῆς πληµµελείας, ἔστιν τῷ ἱερεῖ, ἅγια ἁγίων ἐστίν. (14) καὶ λήµψεται ὁ ἱερεὺς ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ τῆς πληµµελείας, καὶ ἐπιθήσει ὁ ἱερεὺς ἐπὶ τὸν λοβὸν τοῦ ὠτὸς τοῦ καθαριζοµένου τοῦ δεξιοῦ καὶ ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς χειρὸς τῆς δεξιᾶς καὶ ἐπὶ τὸ ἄκρον τοῦ ποδὸς τοῦ δεξιοῦ. (15) καὶ λαβὼν ὁ ἱερεὺς ἀπὸ τῆς κοτύλης τοῦ ἐλαίου ἐπιχεεῖ ἐπὶ τὴν χεῖρα τοῦ ἱερέως τὴν ἀριστερὰν (16) καὶ βάψει τὸν δάκτυλον τὸν δεξιὸν ἀπὸ τοῦ ἐλαίου τοῦ ὄντος ἐπὶ τῆς χειρὸς τῆς ἀριστερᾶς καὶ ῥανεῖ ἑπτάκις τῷ δακτύλῳ ἔναντι κυρίου· (17) τὸ δὲ καταλειφθὲν ἔλαιον τὸ ὂν ἐν τῇ χειρὶ ἐπιθήσει ὁ ἱερεὺς ἐπὶ τὸν λοβὸν τοῦ ὠτὸς τοῦ καθαριζοµένου τοῦ δεξιοῦ καὶ ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς χειρὸς τῆς δεξιᾶς καὶ ἐπὶ τὸ ἄκρον τοῦ ποδὸς τοῦ δεξιοῦ ἐπὶ τὸν τόπον τοῦ αἵµατος τοῦ τῆς πληµµελείας· (18) τὸ δὲ καταλειφθὲν ἔλαιον τὸ ἐπὶ τῆς χειρὸς τοῦ ἱερέως ἐπιθήσει ὁ ἱερεὺς ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ καθαρισθέντος, καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ ὁ ἱερεὺς ἔναντι κυρίου. (19) καὶ ποιήσει ὁ ἱερεὺς τὸ περὶ τῆς ἁµαρτίας, καὶ ἐξιλάσεται ὁ ἱερεὺς περὶ τοῦ ἀκαθάρτου τοῦ καθαριζοµένου ἀπὸ τῆς ἁµαρτίας αὐτοῦ· καὶ µετὰ τοῦτο σφάξει ὁ ἱερεὺς τὸ ὁλοκαύτωµα. (20) καὶ ἀνοίσει ὁ ἱερεὺς τὸ ὁλοκαύτωµα καὶ τὴν θυσίαν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ἔναντι κυρίου· καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ ὁ ἱερεύς, καὶ καθαρισθήσεται. (21) Ἐὰν δὲ πένηται καὶ ἡ χεὶρ αὐτοῦ µὴ εὑρίσκῃ, λήµψεται ἀµνὸν ἕνα εἰς ὃ ἐπληµµέλησεν εἰς ἀφαίρεµα ὥστε ἐξιλάσασθαι περὶ αὐτοῦ καὶ δέκατον σεµιδάλεως πεφυραµένης ἐν ἐλαίῳ εἰς θυσίαν καὶ κοτύλην ἐλαίου µίαν (22) καὶ δύο τρυγόνας ἢ δύο νεοσσοὺς περιστερῶν, ὅσα εὗρεν ἡ χεὶρ αὐτοῦ, καὶ ἔσται ἡ µία περὶ ἁµαρτίας καὶ ἡ µία εἰς ὁλοκαύτωµα· (23) καὶ προσοίσει αὐτὰ τῇ ἡµέρᾳ τῇ ὀγδόῃ εἰς τὸ καθαρίσαι αὐτὸν πρὸς τὸν ἱερέα ἐπὶ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου ἔναντι κυρίου. (24) καὶ λαβὼν ὁ ἱερεὺς τὸν ἀµνὸν τῆς πληµµελείας καὶ τὴν κοτύλην τοῦ ἐλαίου ἐπιθήσει αὐτὰ ἐπίθεµα ἔναντι κυρίου. (25) καὶ σφάξει τὸν ἀµνὸν τῆς πληµµελείας καὶ λήµψεται ὁ ἱερεὺς ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ τῆς πληµµελείας καὶ ἐπιθήσει ἐπὶ τὸν λοβὸν τοῦ ὠτὸς τοῦ καθαριζοµένου τοῦ δεξιοῦ καὶ ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς χειρὸς τῆς δεξιᾶς καὶ ἐπὶ τὸ ἄκρον τοῦ ποδὸς τοῦ δεξιοῦ. (26) καὶ ἀπὸ τοῦ ἐλαίου ἐπιχεεῖ ὁ ἱερεὺς ἐπὶ τὴν χεῖρα τοῦ ἱερέως τὴν ἀριστεράν, (27) καὶ ῥανεῖ ὁ ἱερεὺς τῷ δακτύλῳ τῷ δεξιῷ ἀπὸ τοῦ ἐλαίου τοῦ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ τῇ ἀριστερᾷ ἑπτάκις ἔναντι κυρίου· (28) καὶ ἐπιθήσει ὁ ἱερεὺς ἀπὸ τοῦ ἐλαίου τοῦ ἐπὶ τῆς χειρὸς αὐτοῦ ἐπὶ τὸν λοβὸν τοῦ ὠτὸς τοῦ καθαριζοµένου τοῦ δεξιοῦ καὶ ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς χειρὸς αὐτοῦ τῆς δεξιᾶς καὶ ἐπὶ τὸ ἄκρον τοῦ ποδὸς αὐτοῦ τοῦ δεξιοῦ ἐπὶ τὸν τόπον τοῦ αἵµατος τοῦ τῆς πληµµελείας· (29) τὸ δὲ καταλειφθὲν ἀπὸ τοῦ ἐλαίου τὸ ὂν ἐπὶ τῆς χειρὸς τοῦ ἱερέως ἐπιθήσει ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ καθαρισθέντος, καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ ὁ ἱερεὺς ἔναντι κυρίου. (30) καὶ ποιήσει µίαν τῶν τρυγόνων ἢ ἀπὸ τῶν νεοσσῶν τῶν περιστερῶν, καθότι εὗρεν αὐτοῦ ἡ χείρ, (31) τὴν µίαν περὶ ἁµαρτίας καὶ τὴν µίαν εἰς ὁλοκαύτωµα σὺν τῇ θυσίᾳ, καὶ ἐξιλάσεται ὁ ἱερεὺς περὶ τοῦ καθαριζοµένου ἔναντι κυρίου. (32) οὗτος ὁ νόµος, ἐν ᾧ ἐστιν ἡ ἁφὴ τῆς λέπρας καὶ τοῦ µὴ εὑρίσκοντος τῇ χειρὶ εἰς τὸν καθαρισµὸν αὐτοῦ. (33) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων λέγων (34) Ὡς ἂν εἰσέλθητε εἰς τὴν γῆν τῶν Χαναναίων, ἣν ἐγὼ δίδωµι ὑµῖν ἐν κτήσει, καὶ δώσω ἁφὴν λέπρας ἐν ταῖς οἰκίαις τῆς γῆς τῆς ἐγκτήτου ὑµῖν, (35) καὶ ἥξει τίνος αὐτοῦ ἡ οἰκία καὶ ἀναγγελεῖ τῷ ἱερεῖ λέγων Ὥσπερ ἁφὴ ἑώραταί µου ἐν τῇ οἰκίᾳ. (36) καὶ προστάξει ὁ ἱερεὺς ἀποσκευάσαι τὴν οἰκίαν πρὸ τοῦ εἰσελθόντα ἰδεῖν τὸν ἱερέα τὴν ἁφὴν καὶ οὐ µὴ ἀκάθαρτα γένηται ὅσα ἐὰν ᾖ ἐν τῇ οἰκίᾳ, καὶ µετὰ ταῦτα εἰσελεύσεται ὁ ἱερεὺς καταµαθεῖν τὴν οἰκίαν. (37) καὶ ὄψεται τὴν ἁφὴν ἐν τοῖς τοίχοις τῆς οἰκίας, κοιλάδας χλωριζούσας ἢ πυρριζούσας, καὶ ἡ ὄψις αὐτῶν ταπεινοτέρα τῶν τοίχων, (38) καὶ ἐξελθὼν ὁ ἱερεὺς ἐκ τῆς οἰκίας ἐπὶ τὴν θύραν τῆς οἰκίας καὶ ἀφοριεῖ ὁ ἱερεὺς τὴν οἰκίαν ἑπτὰ ἡµέρας. (39) καὶ ἐπανήξει ὁ ἱερεὺς τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ καὶ ὄψεται τὴν οἰκίαν καὶ ἰδοὺ οὐ διεχύθη ἡ ἁφὴ ἐν τοῖς τοίχοις τῆς οἰκίας, (40) καὶ προστάξει ὁ ἱερεὺς καὶ ἐξελοῦσιν τοὺς λίθους, ἐν οἷς ἐστιν ἡ ἁφή, καὶ ἐκβαλοῦσιν αὐτοὺς ἔξω τῆς πόλεως εἰς τόπον ἀκάθαρτον. (41) καὶ ἀποξύσουσιν τὴν οἰκίαν ἔσωθεν κύκλῳ καὶ ἐκχεοῦσιν τὸν χοῦν ἔξω τῆς πόλεως εἰς τόπον ἀκάθαρτον. (42) καὶ λήµψονται λίθους ἀπεξυσµένους ἑτέρους καὶ ἀντιθήσουσιν ἀντὶ τῶν λίθων καὶ χοῦν ἕτερον λήµψονται καὶ ἐξαλείψουσιν τὴν οἰκίαν. (43) ἐὰν δὲ ἐπέλθῃ πάλιν ἁφὴ καὶ ἀνατείλῃ ἐν τῇ οἰκίᾳ µετὰ τὸ ἐξελεῖν τοὺς λίθους καὶ µετὰ τὸ ἀποξυσθῆναι τὴν οἰκίαν καὶ µετὰ τὸ ἐξαλειφθῆναι, (44) καὶ εἰσελεύσεται ὁ ἱερεὺς καὶ ὄψεται· εἰ διακέχυται ἡ ἁφὴ ἐν τῇ οἰκίᾳ, λέπρα ἔµµονός ἐστιν ἐν τῇ οἰκίᾳ, ἀκάθαρτός ἐστιν. (45) καὶ καθελοῦσιν τὴν οἰκίαν καὶ τὰ ξύλα αὐτῆς καὶ τοὺς λίθους αὐτῆς καὶ πάντα τὸν χοῦν ἐξοίσουσιν ἔξω τῆς πόλεως εἰς τόπον ἀκάθαρτον. (46) καὶ ὁ εἰσπορευόµενος εἰς τὴν οἰκίαν πάσας τὰς ἡµέρας, ἃς ἀφωρισµένη ἐστίν, ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας· (47) καὶ ὁ κοιµώµενος ἐν τῇ οἰκίᾳ πλυνεῖ τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας· καὶ ὁ ἔσθων ἐν τῇ οἰκίᾳ πλυνεῖ τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας. (48) ἐὰν δὲ παραγενόµενος εἰσέλθῃ ὁ ἱερεὺς καὶ ἴδῃ καὶ ἰδοὺ διαχύσει οὐ διαχεῖται ἡ ἁφὴ ἐν τῇ οἰκίᾳ µετὰ τὸ ἐξαλειφθῆναι τὴν οἰκίαν, καὶ καθαριεῖ ὁ ἱερεὺς τὴν οἰκίαν, ὅτι ἰάθη ἡ ἁφή. (49) καὶ λήµψεται ἀφαγνίσαι τὴν οἰκίαν δύο ὀρνίθια ζῶντα καθαρὰ καὶ ξύλον κέδρινον καὶ κεκλωσµένον κόκκινον καὶ ὕσσωπον· (50) καὶ σφάξει τὸ ὀρνίθιον τὸ ἓν εἰς σκεῦος ὀστράκινον ἐφ’ ὕδατι ζῶντι (51) καὶ λήµψεται τὸ ξύλον τὸ κέδρινον καὶ τὸ κεκλωσµένον κόκκινον καὶ τὸν ὕσσωπον καὶ τὸ ὀρνίθιον τὸ ζῶν καὶ βάψει αὐτὸ εἰς τὸ αἷµα τοῦ ὀρνιθίου τοῦ ἐσφαγµένου ἐφ’ ὕδατι ζῶντι καὶ περιρρανεῖ ἐν αὐτοῖς ἐπὶ τὴν οἰκίαν ἑπτάκις (52) καὶ ἀφαγνιεῖ τὴν οἰκίαν ἐν τῷ αἵµατι τοῦ ὀρνιθίου καὶ ἐν τῷ ὕδατι τῷ ζῶντι καὶ ἐν τῷ ὀρνιθίῳ τῷ ζῶντι καὶ ἐν τῷ ξύλῳ τῷ κεδρίνῳ καὶ ἐν τῷ ὑσσώπῳ καὶ ἐν τῷ κεκλωσµένῳ κοκκίνῳ· (53) καὶ ἐξαποστελεῖ τὸ ὀρνίθιον τὸ ζῶν ἔξω τῆς πόλεως εἰς τὸ πεδίον καὶ ἐξιλάσεται περὶ τῆς οἰκίας, καὶ καθαρὰ ἔσται. (54) Οὗτος ὁ νόµος κατὰ πᾶσαν ἁφὴν λέπρας καὶ θραύσµατος (55) καὶ τῆς λέπρας ἱµατίου καὶ οἰκίας (56) καὶ οὐλῆς καὶ σηµασίας καὶ τοῦ αὐγάζοντος (57) καὶ τοῦ ἐξηγήσασθαι ᾗ ἡµέρᾳ ἀκάθαρτον καὶ ᾗ ἡµέρᾳ καθαρισθήσεται· οὗτος ὁ νόµος τῆς λέπρας.

15

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων λέγων (2) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐρεῖς αὐτοῖς Ἀνδρὶ ἀνδρί, ᾧ ἐὰν γένηται ῥύσις ἐκ τοῦ σώµατος αὐτοῦ, ἡ ῥύσις αὐτοῦ ἀκάθαρτός ἐστιν. (3) καὶ οὗτος ὁ νόµος τῆς ἀκαθαρσίας αὐτοῦ· ῥέων γόνον ἐκ σώµατος αὐτοῦ ἐκ τῆς ῥύσεως, ἧς συνέστηκεν τὸ σῶµα αὐτοῦ διὰ τῆς ῥύσεως, αὕτη ἡ ἀκαθαρσία αὐτοῦ ἐν αὐτῷ· πᾶσαι αἱ ἡµέραι ῥύσεως σώµατος αὐτοῦ, ᾗ συνέστηκεν τὸ σῶµα αὐτοῦ διὰ τῆς ῥύσεως, ἀκαθαρσία αὐτοῦ ἐστιν. (4) πᾶσα κοίτη, ἐφ’ ᾗ ἐὰν κοιµηθῇ ἐπ’ αὐτῆς ὁ γονορρυής, ἀκάθαρτός ἐστιν, καὶ πᾶν σκεῦος, ἐφ’ ὃ ἐὰν καθίσῃ ἐπ’ αὐτὸ ὁ γονορρυής, ἀκάθαρτον ἔσται. (5) καὶ ἄνθρωπος, ὃς ἂν ἅψηται τῆς κοίτης αὐτοῦ, πλυνεῖ τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ λούσεται ὕδατι καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας· (6) καὶ ὁ καθήµενος ἐπὶ τοῦ σκεύους, ἐφ’ ὃ ἐὰν καθίσῃ ὁ γονορρυής, πλυνεῖ τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ λούσεται ὕδατι καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας· (7) καὶ ὁ ἁπτόµενος τοῦ χρωτὸς τοῦ γονορρυοῦς πλυνεῖ τὰ ἱµάτια καὶ λούσεται ὕδατι καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας. (8) ἐὰν δὲ προσσιελίσῃ ὁ γονορρυὴς ἐπὶ τὸν καθαρόν, πλυνεῖ τὰ ἱµάτια καὶ λούσεται ὕδατι καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας. (9) καὶ πᾶν ἐπίσαγµα ὄνου, ἐφ’ ὃ ἂν ἐπιβῇ ἐπ’ αὐτὸ ὁ γονορρυής, ἀκάθαρτον ἔσται ἕως ἑσπέρας. (10) καὶ πᾶς ὁ ἁπτόµενος ὅσα ἐὰν ᾖ ὑποκάτω αὐτοῦ, ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας· καὶ ὁ αἴρων αὐτὰ πλυνεῖ τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ λούσεται ὕδατι καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας. (11) καὶ ὅσων ἐὰν ἅψηται ὁ γονορρυὴς καὶ τὰς χεῖρας οὐ νένιπται, πλυνεῖ τὰ ἱµάτια καὶ λούσεται τὸ σῶµα ὕδατι καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας. (12) καὶ σκεῦος ὀστράκινον, οὗ ἂν ἅψηται ὁ γονορρυής, συντριβήσεται· καὶ σκεῦος ξύλινον νιφήσεται ὕδατι καὶ καθαρὸν ἔσται. — (13) ἐὰν δὲ καθαρισθῇ ὁ γονορρυὴς ἐκ τῆς ῥύσεως αὐτοῦ, καὶ ἐξαριθµήσεται αὐτῷ ἑπτὰ ἡµέρας εἰς τὸν καθαρισµὸν καὶ πλυνεῖ τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ λούσεται τὸ σῶµα ὕδατι καὶ καθαρὸς ἔσται. (14) καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῇ ὀγδόῃ λήµψεται ἑαυτῷ δύο τρυγόνας ἢ δύο νεοσσοὺς περιστερῶν καὶ οἴσει αὐτὰ ἔναντι κυρίου ἐπὶ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου καὶ δώσει αὐτὰ τῷ ἱερεῖ· (15) καὶ ποιήσει αὐτὰ ὁ ἱερεύς, µίαν περὶ ἁµαρτίας καὶ µίαν εἰς ὁλοκαύτωµα, καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ ὁ ἱερεὺς ἔναντι κυρίου ἀπὸ τῆς ῥύσεως αὐτοῦ. (16) Καὶ ἄνθρωπος, ᾧ ἐὰν ἐξέλθῃ ἐξ αὐτοῦ κοίτη σπέρµατος, καὶ λούσεται ὕδατι πᾶν τὸ σῶµα αὐτοῦ καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας· (17) καὶ πᾶν ἱµάτιον καὶ πᾶν δέρµα, ἐφ’ ὃ ἐὰν ᾖ ἐπ’ αὐτὸ κοίτη σπέρµατος, καὶ πλυθήσεται ὕδατι καὶ ἀκάθαρτον ἔσται ἕως ἑσπέρας. (18) καὶ γυνή, ἐὰν κοιµηθῇ ἀνὴρ µετ’ αὐτῆς κοίτην σπέρµατος, καὶ λούσονται ὕδατι καὶ ἀκάθαρτοι ἔσονται ἕως ἑσπέρας. (19) Καὶ γυνή, ἥτις ἐὰν ᾖ ῥέουσα αἵµατι, ἔσται ἡ ῥύσις αὐτῆς ἐν τῷ σώµατι αὐτῆς, ἑπτὰ ἡµέρας ἔσται ἐν τῇ ἀφέδρῳ αὐτῆς· πᾶς ὁ ἁπτόµενος αὐτῆς ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας, (20) καὶ πᾶν, ἐφ’ ὃ ἂν κοιτάζηται ἐπ’ αὐτὸ ἐν τῇ ἀφέδρῳ αὐτῆς, ἀκάθαρτον ἔσται, καὶ πᾶν, ἐφ’ ὃ ἂν ἐπικαθίσῃ ἐπ’ αὐτό, ἀκάθαρτον ἔσται. (21) καὶ πᾶς, ὃς ἐὰν ἅψηται τῆς κοίτης αὐτῆς, πλυνεῖ τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ λούσεται τὸ σῶµα αὐτοῦ ὕδατι καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας. (22) καὶ πᾶς ὁ ἁπτόµενος παντὸς σκεύους, οὗ ἐὰν καθίσῃ ἐπ’ αὐτό, πλυνεῖ τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ λούσεται ὕδατι καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας. (23) ἐὰν δὲ ἐν τῇ κοίτῃ αὐτῆς οὔσης ἢ ἐπὶ τοῦ σκεύους, οὗ ἐὰν καθίσῃ ἐπ’ αὐτῷ, ἐν τῷ ἅπτεσθαι αὐτὸν αὐτῆς, ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας. (24) ἐὰν δὲ κοίτῃ τις κοιµηθῇ µετ’ αὐτῆς καὶ γένηται ἡ ἀκαθαρσία αὐτῆς ἐπ’ αὐτῷ, καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἑπτὰ ἡµέρας, καὶ πᾶσα κοίτη, ἐφ’ ᾗ ἂν κοιµηθῇ ἐπ’ αὐτῆς, ἀκάθαρτος ἔσται. (25) Καὶ γυνή, ἐὰν ῥέῃ ῥύσει αἵµατος ἡµέρας πλείους οὐκ ἐν καιρῷ τῆς ἀφέδρου αὐτῆς, ἐὰν καὶ ῥέῃ µετὰ τὴν ἄφεδρον αὐτῆς, πᾶσαι αἱ ἡµέραι ῥύσεως ἀκαθαρσίας αὐτῆς καθάπερ αἱ ἡµέραι τῆς ἀφέδρου, ἀκάθαρτος ἔσται. (26) καὶ πᾶσαν κοίτην, ἐφ’ ἣν ἂν κοιµηθῇ ἐπ’ αὐτῆς πάσας τὰς ἡµέρας τῆς ῥύσεως, κατὰ τὴν κοίτην τῆς ἀφέδρου ἔσται αὐτῇ, καὶ πᾶν σκεῦος, ἐφ’ ὃ ἐὰν καθίσῃ ἐπ’ αὐτό, ἀκάθαρτον ἔσται κατὰ τὴν ἀκαθαρσίαν τῆς ἀφέδρου. (27) πᾶς ὁ ἁπτόµενος αὐτῆς ἀκάθαρτος ἔσται καὶ πλυνεῖ τὰ ἱµάτια καὶ λούσεται τὸ σῶµα ὕδατι καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας. (28) ἐὰν δὲ καθαρισθῇ ἀπὸ τῆς ῥύσεως, καὶ ἐξαριθµήσεται αὐτῇ ἑπτὰ ἡµέρας καὶ µετὰ ταῦτα καθαρισθήσεται. (29) καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῇ ὀγδόῃ λήµψεται αὐτῇ δύο τρυγόνας ἢ δύο νεοσσοὺς περιστερῶν καὶ οἴσει αὐτὰ πρὸς τὸν ἱερέα ἐπὶ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, (30) καὶ ποιήσει ὁ ἱερεὺς τὴν µίαν περὶ ἁµαρτίας καὶ τὴν µίαν εἰς ὁλοκαύτωµα, καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτῆς ὁ ἱερεὺς ἔναντι κυρίου ἀπὸ ῥύσεως ἀκαθαρσίας αὐτῆς. (31) Καὶ εὐλαβεῖς ποιήσετε τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἀπὸ τῶν ἀκαθαρσιῶν αὐτῶν, καὶ οὐκ ἀποθανοῦνται διὰ τὴν ἀκαθαρσίαν αὐτῶν ἐν τῷ µιαίνειν αὐτοὺς τὴν σκηνήν µου τὴν ἐν αὐτοῖς. — (32) οὗτος ὁ νόµος τοῦ γονορρυοῦς καὶ ἐάν τινι ἐξέλθῃ ἐξ αὐτοῦ κοίτη σπέρµατος ὥστε µιανθῆναι ἐν αὐτῇ (33) καὶ τῇ αἱµορροούσῃ ἐν τῇ ἀφέδρῳ αὐτῆς καὶ ὁ γονορρυὴς ἐν τῇ ῥύσει αὐτοῦ, τῷ ἄρσενι ἢ τῇ θηλείᾳ, καὶ τῷ ἀνδρί, ὃς ἂν κοιµηθῇ µετὰ ἀποκαθηµένης.

16

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν µετὰ τὸ τελευτῆσαι τοὺς δύο υἱοὺς Ααρων ἐν τῷ προσάγειν αὐτοὺς πῦρ ἀλλότριον ἔναντι κυρίου καὶ ἐτελεύτησαν (2) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Λάλησον πρὸς Ααρων τὸν ἀδελφόν σου καὶ µὴ εἰσπορευέσθω πᾶσαν ὥραν εἰς τὸ ἅγιον ἐσώτερον τοῦ καταπετάσµατος εἰς πρόσωπον τοῦ ἱλαστηρίου, ὅ ἐστιν ἐπὶ τῆς κιβωτοῦ τοῦ µαρτυρίου, καὶ οὐκ ἀποθανεῖται· ἐν γὰρ νεφέλῃ ὀφθήσοµαι ἐπὶ τοῦ ἱλαστηρίου. (3) οὕτως εἰσελεύσεται Ααρων εἰς τὸ ἅγιον· ἐν µόσχῳ ἐκ βοῶν περὶ ἁµαρτίας καὶ κριὸν εἰς ὁλοκαύτωµα· (4) καὶ χιτῶνα λινοῦν ἡγιασµένον ἐνδύσεται, καὶ περισκελὲς λινοῦν ἔσται ἐπὶ τοῦ χρωτὸς αὐτοῦ, καὶ ζώνῃ λινῇ ζώσεται καὶ κίδαριν λινῆν περιθήσεται· ἱµάτια ἅγιά ἐστιν, καὶ λούσεται ὕδατι πᾶν τὸ σῶµα αὐτοῦ καὶ ἐνδύσεται αὐτά. (5) καὶ παρὰ τῆς συναγωγῆς τῶν υἱῶν Ισραηλ λήµψεται δύο χιµάρους ἐξ αἰγῶν περὶ ἁµαρτίας καὶ κριὸν ἕνα εἰς ὁλοκαύτωµα. (6) καὶ προσάξει Ααρων τὸν µόσχον τὸν περὶ τῆς ἁµαρτίας αὐτοῦ καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ καὶ τοῦ οἴκου αὐτοῦ. (7) καὶ λήµψεται τοὺς δύο χιµάρους καὶ στήσει αὐτοὺς ἔναντι κυρίου παρὰ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου· (8) καὶ ἐπιθήσει Ααρων ἐπὶ τοὺς δύο χιµάρους κλῆρον ἕνα τῷ κυρίῳ καὶ κλῆρον ἕνα τῷ ἀποποµπαίῳ. (9) καὶ προσάξει Ααρων τὸν χίµαρον, ἐφ’ ὃν ἐπῆλθεν ἐπ’ αὐτὸν ὁ κλῆρος τῷ κυρίῳ, καὶ προσοίσει περὶ ἁµαρτίας· (10) καὶ τὸν χίµαρον, ἐφ’ ὃν ἐπῆλθεν ἐπ’ αὐτὸν ὁ κλῆρος τοῦ ἀποποµπαίου, στήσει αὐτὸν ζῶντα ἔναντι κυρίου τοῦ ἐξιλάσασθαι ἐπ’ αὐτοῦ ὥστε ἀποστεῖλαι αὐτὸν εἰς τὴν ἀποποµπήν· ἀφήσει αὐτὸν εἰς τὴν ἔρηµον. — (11) καὶ προσάξει Ααρων τὸν µόσχον τὸν περὶ τῆς ἁµαρτίας τὸν αὐτοῦ καὶ τοῦ οἴκου αὐτοῦ µόνον καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ καὶ τοῦ οἴκου αὐτοῦ καὶ σφάξει τὸν µόσχον τὸν περὶ τῆς ἁµαρτίας τὸν αὐτοῦ. (12) καὶ λήµψεται τὸ πυρεῖον πλῆρες ἀνθράκων πυρὸς ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου τοῦ ἀπέναντι κυρίου καὶ πλήσει τὰς χεῖρας θυµιάµατος συνθέσεως λεπτῆς καὶ εἰσοίσει ἐσώτερον τοῦ καταπετάσµατος (13) καὶ ἐπιθήσει τὸ θυµίαµα ἐπὶ τὸ πῦρ ἔναντι κυρίου· καὶ καλύψει ἡ ἀτµὶς τοῦ θυµιάµατος τὸ ἱλαστήριον τὸ ἐπὶ τῶν µαρτυρίων, καὶ οὐκ ἀποθανεῖται. (14) καὶ λήµψεται ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ µόσχου καὶ ῥανεῖ τῷ δακτύλῳ ἐπὶ τὸ ἱλαστήριον κατὰ ἀνατολάς· κατὰ πρόσωπον τοῦ ἱλαστηρίου ῥανεῖ ἑπτάκις ἀπὸ τοῦ αἵµατος τῷ δακτύλῳ. (15) καὶ σφάξει τὸν χίµαρον τὸν περὶ τῆς ἁµαρτίας τὸν περὶ τοῦ λαοῦ ἔναντι κυρίου καὶ εἰσοίσει ἀπὸ τοῦ αἵµατος αὐτοῦ ἐσώτερον τοῦ καταπετάσµατος καὶ ποιήσει τὸ αἷµα αὐτοῦ ὃν τρόπον ἐποίησεν τὸ αἷµα τοῦ µόσχου, καὶ ῥανεῖ τὸ αἷµα αὐτοῦ ἐπὶ τὸ ἱλαστήριον κατὰ πρόσωπον τοῦ ἱλαστηρίου (16) καὶ ἐξιλάσεται τὸ ἅγιον ἀπὸ τῶν ἀκαθαρσιῶν τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ ἀπὸ τῶν ἀδικηµάτων αὐτῶν περὶ πασῶν τῶν ἁµαρτιῶν αὐτῶν· καὶ οὕτω ποιήσει τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου τῇ ἐκτισµένῃ ἐν αὐτοῖς ἐν µέσῳ τῆς ἀκαθαρσίας αὐτῶν. (17) καὶ πᾶς ἄνθρωπος οὐκ ἔσται ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου εἰσπορευοµένου αὐτοῦ ἐξιλάσασθαι ἐν τῷ ἁγίῳ, ἕως ἂν ἐξέλθῃ· καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ καὶ τοῦ οἴκου αὐτοῦ καὶ περὶ πάσης συναγωγῆς υἱῶν Ισραηλ. (18) καὶ ἐξελεύσεται ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τὸ ὂν ἀπέναντι κυρίου καὶ ἐξιλάσεται ἐπ’ αὐτοῦ· καὶ λήµψεται ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ µόσχου καὶ ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ χιµάρου καὶ ἐπιθήσει ἐπὶ τὰ κέρατα τοῦ θυσιαστηρίου κύκλῳ (19) καὶ ῥανεῖ ἐπ’ αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ αἵµατος τῷ δακτύλῳ ἑπτάκις καὶ καθαριεῖ αὐτὸ καὶ ἁγιάσει αὐτὸ ἀπὸ τῶν ἀκαθαρσιῶν τῶν υἱῶν Ισραηλ. (20) καὶ συντελέσει ἐξιλασκόµενος τὸ ἅγιον καὶ τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου καὶ τὸ θυσιαστήριον, καὶ περὶ τῶν ἱερέων καθαριεῖ· καὶ προσάξει τὸν χίµαρον τὸν ζῶντα. (21) καὶ ἐπιθήσει Ααρων τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ χιµάρου τοῦ ζῶντος καὶ ἐξαγορεύσει ἐπ’ αὐτοῦ πάσας τὰς ἀνοµίας τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ πάσας τὰς ἀδικίας αὐτῶν καὶ πάσας τὰς ἁµαρτίας αὐτῶν καὶ ἐπιθήσει αὐτὰς ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ χιµάρου τοῦ ζῶντος καὶ ἐξαποστελεῖ ἐν χειρὶ ἀνθρώπου ἑτοίµου εἰς τὴν ἔρηµον· (22) Καὶ λήµψεται ὁ χίµαρος ἐφ’ ἑαυτῷ τὰς ἀδικίας αὐτῶν εἰς γῆν ἄβατον, καὶ ἐξαποστελεῖ τὸν χίµαρον εἰς τὴν ἔρηµον. (23) καὶ εἰσελεύσεται Ααρων εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου καὶ ἐκδύσεται τὴν στολὴν τὴν λινῆν, ἣν ἐνεδεδύκει εἰσπορευοµένου αὐτοῦ εἰς τὸ ἅγιον, καὶ ἀποθήσει αὐτὴν ἐκεῖ. (24) καὶ λούσεται τὸ σῶµα αὐτοῦ ὕδατι ἐν τόπῳ ἁγίῳ καὶ ἐνδύσεται τὴν στολὴν αὐτοῦ καὶ ἐξελθὼν ποιήσει τὸ ὁλοκάρπωµα αὐτοῦ καὶ τὸ ὁλοκάρπωµα τοῦ λαοῦ καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ καὶ περὶ τοῦ οἴκου αὐτοῦ καὶ περὶ τοῦ λαοῦ ὡς περὶ τῶν ἱερέων. (25) καὶ τὸ στέαρ τὸ περὶ τῶν ἁµαρτιῶν ἀνοίσει ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον. (26) καὶ ὁ ἐξαποστέλλων τὸν χίµαρον τὸν διεσταλµένον εἰς ἄφεσιν πλυνεῖ τὰ ἱµάτια καὶ λούσεται τὸ σῶµα αὐτοῦ ὕδατι καὶ µετὰ ταῦτα εἰσελεύσεται εἰς τὴν παρεµβολήν. (27) καὶ τὸν µόσχον τὸν περὶ τῆς ἁµαρτίας καὶ τὸν χίµαρον τὸν περὶ τῆς ἁµαρτίας, ὧν τὸ αἷµα εἰσηνέχθη ἐξιλάσασθαι ἐν τῷ ἁγίῳ, ἐξοίσουσιν αὐτὰ ἔξω τῆς παρεµβολῆς καὶ κατακαύσουσιν αὐτὰ ἐν πυρί, καὶ τὰ δέρµατα αὐτῶν καὶ τὰ κρέα αὐτῶν καὶ τὴν κόπρον αὐτῶν· (28) ὁ δὲ κατακαίων αὐτὰ πλυνεῖ τὰ ἱµάτια καὶ λούσεται τὸ σῶµα αὐτοῦ ὕδατι καὶ µετὰ ταῦτα εἰσελεύσεται εἰς τὴν παρεµβολήν. (29) Καὶ ἔσται τοῦτο ὑµῖν νόµιµον αἰώνιον· ἐν τῷ µηνὶ τῷ ἑβδόµῳ δεκάτῃ τοῦ µηνὸς ταπεινώσατε τὰς ψυχὰς ὑµῶν καὶ πᾶν ἔργον οὐ ποιήσετε, ὁ αὐτόχθων καὶ ὁ προσήλυτος ὁ προσκείµενος ἐν ὑµῖν. (30) ἐν γὰρ τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ ἐξιλάσεται περὶ ὑµῶν καθαρίσαι ὑµᾶς ἀπὸ πασῶν τῶν ἁµαρτιῶν ὑµῶν ἔναντι κυρίου, καὶ καθαρισθήσεσθε. (31) σάββατα σαββάτων ἀνάπαυσις αὕτη ἔσται ὑµῖν, καὶ ταπεινώσετε τὰς ψυχὰς ὑµῶν, νόµιµον αἰώνιον. (32) ἐξιλάσεται ὁ ἱερεύς, ὃν ἂν χρίσωσιν αὐτὸν καὶ ὃν ἂν τελειώσουσιν τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἱερατεύειν µετὰ τὸν πατέρα αὐτοῦ, καὶ ἐνδύσεται τὴν στολὴν τὴν λινῆν, στολὴν ἁγίαν, (33) καὶ ἐξιλάσεται τὸ ἅγιον τοῦ ἁγίου καὶ τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου καὶ τὸ θυσιαστήριον ἐξιλάσεται καὶ περὶ τῶν ἱερέων καὶ περὶ πάσης συναγωγῆς ἐξιλάσεται. (34) καὶ ἔσται τοῦτο ὑµῖν νόµιµον αἰώνιον ἐξιλάσκεσθαι περὶ τῶν υἱῶν Ισραηλ ἀπὸ πασῶν τῶν ἁµαρτιῶν αὐτῶν· ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ ποιηθήσεται, καθάπερ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ.

17

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Λάλησον πρὸς Ααρων καὶ πρὸς τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ πρὸς πάντας υἱοὺς Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Τοῦτο τὸ ῥῆµα, ὃ ἐνετείλατο κύριος λέγων (3) Ἄνθρωπος ἄνθρωπος τῶν υἱῶν Ισραηλ ἢ τῶν προσηλύτων τῶν προσκειµένων ἐν ὑµῖν, ὃς ἂν σφάξῃ µόσχον ἢ πρόβατον ἢ αἶγα ἐν τῇ παρεµβολῇ καὶ ὃς ἂν σφάξῃ ἔξω τῆς παρεµβολῆς (4) καὶ ἐπὶ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου µὴ ἐνέγκῃ ὥστε ποιῆσαι αὐτὸ εἰς ὁλοκαύτωµα ἢ σωτήριον κυρίῳ δεκτὸν εἰς ὀσµὴν εὐωδίας, καὶ ὃς ἂν σφάξῃ ἔξω καὶ ἐπὶ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου µὴ ἐνέγκῃ αὐτὸ ὥστε µὴ προσενέγκαι δῶρον κυρίῳ ἀπέναντι τῆς σκηνῆς κυρίου, καὶ λογισθήσεται τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ αἷµα· αἷµα ἐξέχεεν, ἐξολεθρευθήσεται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτῆς· (5) ὅπως ἀναφέρωσιν οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὰς θυσίας αὐτῶν, ὅσας ἂν αὐτοὶ σφάξουσιν ἐν τοῖς πεδίοις, καὶ οἴσουσιν τῷ κυρίῳ ἐπὶ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου πρὸς τὸν ἱερέα καὶ θύσουσιν θυσίαν σωτηρίου τῷ κυρίῳ αὐτά· (6) καὶ προσχεεῖ ὁ ἱερεὺς τὸ αἷµα ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον κύκλῳ ἀπέναντι κυρίου παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου καὶ ἀνοίσει τὸ στέαρ εἰς ὀσµὴν εὐωδίας κυρίῳ· (7) καὶ οὐ θύσουσιν ἔτι τὰς θυσίας αὐτῶν τοῖς µαταίοις, οἷς αὐτοὶ ἐκπορνεύουσιν ὀπίσω αὐτῶν· νόµιµον αἰώνιον ἔσται ὑµῖν εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν. (8) Καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ἄνθρωπος ἄνθρωπος τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ ἀπὸ τῶν υἱῶν τῶν προσηλύτων τῶν προσκειµένων ἐν ὑµῖν, ὃς ἂν ποιήσῃ ὁλοκαύτωµα ἢ θυσίαν (9) καὶ ἐπὶ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου µὴ ἐνέγκῃ ποιῆσαι αὐτὸ τῷ κυρίῳ, ἐξολεθρευθήσεται ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ. (10) Καὶ ἄνθρωπος ἄνθρωπος τῶν υἱῶν Ισραηλ ἢ τῶν προσηλύτων τῶν προσκειµένων ἐν ὑµῖν, ὃς ἂν φάγῃ πᾶν αἷµα, καὶ ἐπιστήσω τὸ πρόσωπόν µου ἐπὶ τὴν ψυχὴν τὴν ἔσθουσαν τὸ αἷµα καὶ ἀπολῶ αὐτὴν ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτῆς. (11) ἡ γὰρ ψυχὴ πάσης σαρκὸς αἷµα αὐτοῦ ἐστιν, καὶ ἐγὼ δέδωκα αὐτὸ ὑµῖν ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου ἐξιλάσκεσθαι περὶ τῶν ψυχῶν ὑµῶν· τὸ γὰρ αἷµα αὐτοῦ ἀντὶ τῆς ψυχῆς ἐξιλάσεται. (12) διὰ τοῦτο εἴρηκα τοῖς υἱοῖς Ισραηλ Πᾶσα ψυχὴ ἐξ ὑµῶν οὐ φάγεται αἷµα, καὶ ὁ προσήλυτος ὁ προσκείµενος ἐν ὑµῖν οὐ φάγεται αἷµα. (13) καὶ ἄνθρωπος ἄνθρωπος τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ τῶν προσηλύτων τῶν προσκειµένων ἐν ὑµῖν, ὃς ἂν θηρεύσῃ θήρευµα θηρίον ἢ πετεινόν, ὃ ἔσθεται, καὶ ἐκχεεῖ τὸ αἷµα καὶ καλύψει αὐτὸ τῇ γῇ· (14) ἡ γὰρ ψυχὴ πάσης σαρκὸς αἷµα αὐτοῦ ἐστιν, καὶ εἶπα τοῖς υἱοῖς Ισραηλ Αἷµα πάσης σαρκὸς οὐ φάγεσθε, ὅτι ἡ ψυχὴ πάσης σαρκὸς αἷµα αὐτοῦ ἐστιν· πᾶς ὁ ἔσθων αὐτὸ ἐξολεθρευθήσεται. (15) Καὶ πᾶσα ψυχή, ἥτις φάγεται θνησιµαῖον ἢ θηριάλωτον ἐν τοῖς αὐτόχθοσιν ἢ ἐν τοῖς προσηλύτοις, πλυνεῖ τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ λούσεται ὕδατι καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας καὶ καθαρὸς ἔσται· (16) ἐὰν δὲ µὴ πλύνῃ τὰ ἱµάτια καὶ τὸ σῶµα µὴ λούσηται ὕδατι, καὶ λήµψεται ἀνόµηµα αὐτοῦ.

18

(1) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (3) κατὰ τὰ ἐπιτηδεύµατα γῆς Αἰγύπτου, ἐν ᾗ κατῳκήσατε ἐπ’ αὐτῇ, οὐ ποιήσετε καὶ κατὰ τὰ ἐπιτηδεύµατα γῆς Χανααν, εἰς ἣν ἐγὼ εἰσάγω ὑµᾶς ἐκεῖ, οὐ ποιήσετε καὶ τοῖς νοµίµοις αὐτῶν οὐ πορεύσεσθε· (4) τὰ κρίµατά µου ποιήσετε καὶ τὰ προστάγµατά µου φυλάξεσθε πορεύεσθαι ἐν αὐτοῖς· ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (5) καὶ φυλάξεσθε πάντα τὰ προστάγµατά µου καὶ πάντα τὰ κρίµατά µου καὶ ποιήσετε αὐτά, ἃ ποιήσας ἄνθρωπος ζήσεται ἐν αὐτοῖς· ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (6) Ἄνθρωπος ἄνθρωπος πρὸς πάντα οἰκεῖα σαρκὸς αὐτοῦ οὐ προσελεύσεται ἀποκαλύψαι ἀσχηµοσύνην· ἐγὼ κύριος. (7) ἀσχηµοσύνην πατρός σου καὶ ἀσχηµοσύνην µητρός σου οὐκ ἀποκαλύψεις· µήτηρ γάρ σού ἐστιν, καὶ οὐκ ἀποκαλύψεις τὴν ἀσχηµοσύνην αὐτῆς. (8) ἀσχηµοσύνην γυναικὸς πατρός σου οὐκ ἀποκαλύψεις· ἀσχηµοσύνη πατρός σού ἐστιν. (9) ἀσχηµοσύνην τῆς ἀδελφῆς σου ἐκ πατρός σου ἢ ἐκ µητρός σου, ἐνδογενοῦς ἢ γεγεννηµένης ἔξω, οὐκ ἀποκαλύψεις ἀσχηµοσύνην αὐτῆς. (10) ἀσχηµοσύνην θυγατρὸς υἱοῦ σου ἢ θυγατρὸς θυγατρός σου, οὐκ ἀποκαλύψεις τὴν ἀσχηµοσύνην αὐτῶν, ὅτι σὴ ἀσχηµοσύνη ἐστίν. (11) ἀσχηµοσύνην θυγατρὸς γυναικὸς πατρός σου οὐκ ἀποκαλύψεις· ὁµοπατρία ἀδελφή σού ἐστιν, οὐκ ἀποκαλύψεις τὴν ἀσχηµοσύνην αὐτῆς. (12) ἀσχηµοσύνην ἀδελφῆς πατρός σου οὐκ ἀποκαλύψεις· οἰκεία γὰρ πατρός σού ἐστιν. (13) ἀσχηµοσύνην ἀδελφῆς µητρός σου οὐκ ἀποκαλύψεις· οἰκεία γὰρ µητρός σού ἐστιν. (14) ἀσχηµοσύνην ἀδελφοῦ τοῦ πατρός σου οὐκ ἀποκαλύψεις καὶ πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ οὐκ εἰσελεύσῃ· συγγενὴς γάρ σού ἐστιν. (15) ἀσχηµοσύνην νύµφης σου οὐκ ἀποκαλύψεις· γυνὴ γὰρ υἱοῦ σού ἐστιν, οὐκ ἀποκαλύψεις τὴν ἀσχηµοσύνην αὐτῆς. (16) ἀσχηµοσύνην γυναικὸς ἀδελφοῦ σου οὐκ ἀποκαλύψεις· ἀσχηµοσύνη ἀδελφοῦ σού ἐστιν. (17) ἀσχηµοσύνην γυναικὸς καὶ θυγατρὸς αὐτῆς οὐκ ἀποκαλύψεις· τὴν θυγατέρα τοῦ υἱοῦ αὐτῆς καὶ τὴν θυγατέρα τῆς θυγατρὸς αὐτῆς οὐ λήµψῃ ἀποκαλύψαι τὴν ἀσχηµοσύνην αὐτῶν· οἰκεῖαι γάρ σού εἰσιν, ἀσέβηµά ἐστιν. (18) γυναῖκα ἐπὶ ἀδελφῇ αὐτῆς οὐ λήµψῃ ἀντίζηλον ἀποκαλύψαι τὴν ἀσχηµοσύνην αὐτῆς ἐπ’ αὐτῇ ἔτι ζώσης αὐτῆς. (19) Καὶ πρὸς γυναῖκα ἐν χωρισµῷ ἀκαθαρσίας αὐτῆς οὐ προσελεύσῃ ἀποκαλύψαι τὴν ἀσχηµοσύνην αὐτῆς. (20) καὶ πρὸς τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον σου οὐ δώσεις κοίτην σπέρµατός σου ἐκµιανθῆναι πρὸς αὐτήν. (21) καὶ ἀπὸ τοῦ σπέρµατός σου οὐ δώσεις λατρεύειν ἄρχοντι καὶ οὐ βεβηλώσεις τὸ ὄνοµα τὸ ἅγιον· ἐγὼ κύριος. (22) καὶ µετὰ ἄρσενος οὐ κοιµηθήσῃ κοίτην γυναικός· βδέλυγµα γάρ ἐστιν. (23) καὶ πρὸς πᾶν τετράπουν οὐ δώσεις τὴν κοίτην σου εἰς σπερµατισµὸν ἐκµιανθῆναι πρὸς αὐτό, καὶ γυνὴ οὐ στήσεται πρὸς πᾶν τετράπουν βιβασθῆναι· µυσερὸν γάρ ἐστιν. (24) Μὴ µιαίνεσθε ἐν πᾶσιν τούτοις· ἐν πᾶσι γὰρ τούτοις ἐµιάνθησαν τὰ ἔθνη, ἃ ἐγὼ ἐξαποστέλλω πρὸ προσώπου ὑµῶν, (25) καὶ ἐµιάνθη ἡ γῆ, καὶ ἀνταπέδωκα ἀδικίαν αὐτοῖς δι’ αὐτήν, καὶ προσώχθισεν ἡ γῆ τοῖς ἐγκαθηµένοις ἐπ’ αὐτῆς. (26) καὶ φυλάξεσθε πάντα τὰ νόµιµά µου καὶ πάντα τὰ προστάγµατά µου καὶ οὐ ποιήσετε ἀπὸ πάντων τῶν βδελυγµάτων τούτων, ὁ ἐγχώριος καὶ ὁ προσγενόµενος προσήλυτος ἐν ὑµῖν· (27) πάντα γὰρ τὰ βδελύγµατα ταῦτα ἐποίησαν οἱ ἄνθρωποι τῆς γῆς οἱ ὄντες πρότεροι ὑµῶν, καὶ ἐµιάνθη ἡ γῆ· (28) καὶ ἵνα µὴ προσοχθίσῃ ὑµῖν ἡ γῆ ἐν τῷ µιαίνειν ὑµᾶς αὐτήν, ὃν τρόπον προσώχθισεν τοῖς ἔθνεσιν τοῖς πρὸ ὑµῶν. (29) ὅτι πᾶς, ὃς ἂν ποιήσῃ ἀπὸ πάντων τῶν βδελυγµάτων τούτων, ἐξολεθρευθήσονται αἱ ψυχαὶ αἱ ποιοῦσαι ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτῶν. (30) καὶ φυλάξετε τὰ προστάγµατά µου, ὅπως µὴ ποιήσητε ἀπὸ πάντων τῶν νοµίµων τῶν ἐβδελυγµένων, ἃ γέγονεν πρὸ τοῦ ὑµᾶς, καὶ οὐ µιανθήσεσθε ἐν αὐτοῖς· ὅτι ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν.

19

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Λάλησον τῇ συναγωγῇ τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ἅγιοι ἔσεσθε, ὅτι ἐγὼ ἅγιος, κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (3) ἕκαστος πατέρα αὐτοῦ καὶ µητέρα αὐτοῦ φοβείσθω, καὶ τὰ σάββατά µου φυλάξεσθε· ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (4) οὐκ ἐπακολουθήσετε εἰδώλοις καὶ θεοὺς χωνευτοὺς οὐ ποιήσετε ὑµῖν· ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. — (5) καὶ ἐὰν θύσητε θυσίαν σωτηρίου τῷ κυρίῳ, δεκτὴν ὑµῶν θύσετε. (6) ᾗ ἂν ἡµέρᾳ θύσητε, βρωθήσεται καὶ τῇ αὔριον· καὶ ἐὰν καταλειφθῇ ἕως ἡµέρας τρίτης, ἐν πυρὶ κατακαυθήσεται. (7) ἐὰν δὲ βρώσει βρωθῇ τῇ ἡµέρᾳ τῇ τρίτῃ, ἄθυτόν ἐστιν, οὐ δεχθήσεται· (8) ὁ δὲ ἔσθων αὐτὸ ἁµαρτίαν λήµψεται, ὅτι τὰ ἅγια κυρίου ἐβεβήλωσεν· καὶ ἐξολεθρευθήσονται αἱ ψυχαὶ αἱ ἔσθουσαι ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτῶν. (9) Καὶ ἐκθεριζόντων ὑµῶν τὸν θερισµὸν τῆς γῆς ὑµῶν οὐ συντελέσετε τὸν θερισµὸν ὑµῶν τοῦ ἀγροῦ ἐκθερίσαι καὶ τὰ ἀποπίπτοντα τοῦ θερισµοῦ σου οὐ συλλέξεις (10) καὶ τὸν ἀµπελῶνά σου οὐκ ἐπανατρυγήσεις οὐδὲ τοὺς ῥῶγας τοῦ ἀµπελῶνός σου συλλέξεις· τῷ πτωχῷ καὶ τῷ προσηλύτῳ καταλείψεις αὐτά· ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (11) Οὐ κλέψετε. οὐ ψεύσεσθε. οὐ συκοφαντήσει ἕκαστος τὸν πλησίον. (12) καὶ οὐκ ὀµεῖσθε τῷ ὀνόµατί µου ἐπ’ ἀδίκῳ καὶ οὐ βεβηλώσετε τὸ ὄνοµα τοῦ θεοῦ ὑµῶν· ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (13) οὐκ ἀδικήσεις τὸν πλησίον καὶ οὐχ ἁρπάσεις, καὶ οὐ µὴ κοιµηθήσεται ὁ µισθὸς τοῦ µισθωτοῦ παρὰ σοὶ ἕως πρωί. (14) οὐ κακῶς ἐρεῖς κωφὸν καὶ ἀπέναντι τυφλοῦ οὐ προσθήσεις σκάνδαλον καὶ φοβηθήσῃ κύριον τὸν θεόν σου· ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (15) Οὐ ποιήσετε ἄδικον ἐν κρίσει· οὐ λήµψῃ πρόσωπον πτωχοῦ οὐδὲ θαυµάσεις πρόσωπον δυνάστου, ἐν δικαιοσύνῃ κρινεῖς τὸν πλησίον σου. (16) οὐ πορεύσῃ δόλῳ ἐν τῷ ἔθνει σου, οὐκ ἐπισυστήσῃ ἐφ’ αἷµα τοῦ πλησίον σου· ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (17) οὐ µισήσεις τὸν ἀδελφόν σου τῇ διανοίᾳ σου, ἐλεγµῷ ἐλέγξεις τὸν πλησίον σου καὶ οὐ λήµψῃ δι’ αὐτὸν ἁµαρτίαν. (18) καὶ οὐκ ἐκδικᾶταί σου ἡ χείρ, καὶ οὐ µηνιεῖς τοῖς υἱοῖς τοῦ λαοῦ σου καὶ ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν· ἐγώ εἰµι κύριος. (19) Τὸν νόµον µου φυλάξεσθε· τὰ κτήνη σου οὐ κατοχεύσεις ἑτεροζύγῳ καὶ τὸν ἀµπελῶνά σου οὐ κατασπερεῖς διάφορον καὶ ἱµάτιον ἐκ δύο ὑφασµένον κίβδηλον οὐκ ἐπιβαλεῖς σεαυτῷ. (20) Καὶ ἐάν τις κοιµηθῇ µετὰ γυναικὸς κοίτην σπέρµατος καὶ αὐτὴ οἰκέτις διαπεφυλαγµένη ἀνθρώπῳ καὶ αὐτὴ λύτροις οὐ λελύτρωται ἢ ἐλευθερία οὐκ ἐδόθη αὐτῇ, ἐπισκοπὴ ἔσται αὐτοῖς· οὐκ ἀποθανοῦνται, ὅτι οὐκ ἀπηλευθερώθη. (21) καὶ προσάξει τῆς πληµµελείας αὐτοῦ τῷ κυρίῳ παρὰ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου κριὸν πληµµελείας· (22) καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ ὁ ἱερεὺς ἐν τῷ κριῷ τῆς πληµµελείας ἔναντι κυρίου περὶ τῆς ἁµαρτίας, ἧς ἥµαρτεν, καὶ ἀφεθήσεται αὐτῷ ἡ ἁµαρτία, ἣν ἥµαρτεν. (23) Ὅταν δὲ εἰσέλθητε εἰς τὴν γῆν, ἣν κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν δίδωσιν ὑµῖν, καὶ καταφυτεύσετε πᾶν ξύλον βρώσιµον καὶ περικαθαριεῖτε τὴν ἀκαθαρσίαν αὐτοῦ· ὁ καρπὸς αὐτοῦ τρία ἔτη ἔσται ὑµῖν ἀπερικάθαρτος, οὐ βρωθήσεται· (24) καὶ τῷ ἔτει τῷ τετάρτῳ ἔσται πᾶς ὁ καρπὸς αὐτοῦ ἅγιος αἰνετὸς τῷ κυρίῳ· (25) ἐν δὲ τῷ ἔτει τῷ πέµπτῳ φάγεσθε τὸν καρπόν, πρόσθεµα ὑµῖν τὰ γενήµατα αὐτοῦ· ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (26) Μὴ ἔσθετε ἐπὶ τῶν ὀρέων καὶ οὐκ οἰωνιεῖσθε οὐδὲ ὀρνιθοσκοπήσεσθε. (27) οὐ ποιήσετε σισόην ἐκ τῆς κόµης τῆς κεφαλῆς ὑµῶν οὐδὲ φθερεῖτε τὴν ὄψιν τοῦ πώγωνος ὑµῶν. (28) καὶ ἐντοµίδας ἐπὶ ψυχῇ οὐ ποιήσετε ἐν τῷ σώµατι ὑµῶν καὶ γράµµατα στικτὰ οὐ ποιήσετε ἐν ὑµῖν· ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (29) οὐ βεβηλώσεις τὴν θυγατέρα σου ἐκπορνεῦσαι αὐτήν, καὶ οὐκ ἐκπορνεύσει ἡ γῆ καὶ ἡ γῆ πλησθήσεται ἀνοµίας. (30) Τὰ σάββατά µου φυλάξεσθε καὶ ἀπὸ τῶν ἁγίων µου φοβηθήσεσθε· ἐγώ εἰµι κύριος. (31) οὐκ ἐπακολουθήσετε ἐγγαστριµύθοις καὶ τοῖς ἐπαοιδοῖς οὐ προσκολληθήσεσθε ἐκµιανθῆναι ἐν αὐτοῖς· ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (32) ἀπὸ προσώπου πολιοῦ ἐξαναστήσῃ καὶ τιµήσεις πρόσωπον πρεσβυτέρου καὶ φοβηθήσῃ τὸν θεόν σου· ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (33) Ἐὰν δέ τις προσέλθῃ προσήλυτος ὑµῖν ἐν τῇ γῇ ὑµῶν, οὐ θλίψετε αὐτόν· (34) ὡς ὁ αὐτόχθων ἐν ὑµῖν ἔσται ὁ προσήλυτος ὁ προσπορευόµενος πρὸς ὑµᾶς, καὶ ἀγαπήσεις αὐτὸν ὡς σεαυτόν, ὅτι προσήλυτοι ἐγενήθητε ἐν γῇ Αἰγύπτῳ· ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (35) οὐ ποιήσετε ἄδικον ἐν κρίσει ἐν µέτροις καὶ ἐν σταθµίοις καὶ ἐν ζυγοῖς· (36) ζυγὰ δίκαια καὶ στάθµια δίκαια καὶ χοῦς δίκαιος ἔσται ὑµῖν· ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ὁ ἐξαγαγὼν ὑµᾶς ἐκ γῆς Αἰγύπτου. (37) Καὶ φυλάξεσθε πάντα τὸν νόµον µου καὶ πάντα τὰ προστάγµατά µου καὶ ποιήσετε αὐτά· ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν.

20

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Καὶ τοῖς υἱοῖς Ισραηλ λαλήσεις Ἐάν τις ἀπὸ τῶν υἱῶν Ισραηλ ἢ ἀπὸ τῶν προσγεγενηµένων προσηλύτων ἐν Ισραηλ, ὃς ἂν δῷ τοῦ σπέρµατος αὐτοῦ ἄρχοντι, θανάτῳ θανατούσθω· τὸ ἔθνος τὸ ἐπὶ τῆς γῆς λιθοβολήσουσιν αὐτὸν ἐν λίθοις. (3) καὶ ἐγὼ ἐπιστήσω τὸ πρόσωπόν µου ἐπὶ τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον καὶ ἀπολῶ αὐτὸν ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, ὅτι τοῦ σπέρµατος αὐτοῦ ἔδωκεν ἄρχοντι, ἵνα µιάνῃ τὰ ἅγιά µου καὶ βεβηλώσῃ τὸ ὄνοµα τῶν ἡγιασµένων µοι. (4) ἐὰν δὲ ὑπερόψει ὑπερίδωσιν οἱ αὐτόχθονες τῆς γῆς τοῖς ὀφθαλµοῖς αὐτῶν ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου ἐν τῷ δοῦναι αὐτὸν τοῦ σπέρµατος αὐτοῦ ἄρχοντι τοῦ µὴ ἀποκτεῖναι αὐτόν, (5) καὶ ἐπιστήσω τὸ πρόσωπόν µου ἐπὶ τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον καὶ τὴν συγγένειαν αὐτοῦ καὶ ἀπολῶ αὐτὸν καὶ πάντας τοὺς ὁµονοοῦντας αὐτῷ ὥστε ἐκπορνεύειν αὐτὸν εἰς τοὺς ἄρχοντας ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτῶν. (6) καὶ ψυχή, ἣ ἐὰν ἐπακολουθήσῃ ἐγγαστριµύθοις ἢ ἐπαοιδοῖς ὥστε ἐκπορνεῦσαι ὀπίσω αὐτῶν, ἐπιστήσω τὸ πρόσωπόν µου ἐπὶ τὴν ψυχὴν ἐκείνην καὶ ἀπολῶ αὐτὴν ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτῆς. (7) καὶ ἔσεσθε ἅγιοι, ὅτι ἅγιος ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν· (8) καὶ φυλάξεσθε τὰ προστάγµατά µου καὶ ποιήσετε αὐτά· ἐγὼ κύριος ὁ ἁγιάζων ὑµᾶς. (9) ἄνθρωπος ἄνθρωπος, ὃς ἂν κακῶς εἴπῃ τὸν πατέρα αὐτοῦ ἢ τὴν µητέρα αὐτοῦ, θανάτῳ θανατούσθω· πατέρα αὐτοῦ ἢ µητέρα αὐτοῦ κακῶς εἶπεν, ἔνοχος ἔσται. (10) ἄνθρωπος, ὃς ἂν µοιχεύσηται γυναῖκα ἀνδρὸς ἢ ὃς ἂν µοιχεύσηται γυναῖκα τοῦ πλησίον, θανάτῳ θανατούσθωσαν ὁ µοιχεύων καὶ ἡ µοιχευοµένη. (11) ἐάν τις κοιµηθῇ µετὰ γυναικὸς τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἀσχηµοσύνην τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἀπεκάλυψεν, θανάτῳ θανατούσθωσαν ἀµφότεροι, ἔνοχοί εἰσιν. (12) καὶ ἐάν τις κοιµηθῇ µετὰ νύµφης αὐτοῦ, θανάτῳ θανατούσθωσαν ἀµφότεροι· ἠσεβήκασιν γάρ, ἔνοχοί εἰσιν. (13) καὶ ὃς ἂν κοιµηθῇ µετὰ ἄρσενος κοίτην γυναικός, βδέλυγµα ἐποίησαν ἀµφότεροι· θανατούσθωσαν, ἔνοχοί εἰσιν. (14) ὃς ἐὰν λάβῃ γυναῖκα καὶ τὴν µητέρα αὐτῆς, ἀνόµηµά ἐστιν· ἐν πυρὶ κατακαύσουσιν αὐτὸν καὶ αὐτάς, καὶ οὐκ ἔσται ἀνοµία ἐν ὑµῖν. (15) καὶ ὃς ἂν δῷ κοιτασίαν αὐτοῦ ἐν τετράποδι, θανάτῳ θανατούσθω, καὶ τὸ τετράπουν ἀποκτενεῖτε. (16) καὶ γυνή, ἥτις προσελεύσεται πρὸς πᾶν κτῆνος βιβασθῆναι αὐτὴν ὑπ’ αὐτοῦ, ἀποκτενεῖτε τὴν γυναῖκα καὶ τὸ κτῆνος· θανάτῳ θανατούσθωσαν, ἔνοχοί εἰσιν. (17) ὃς ἐὰν λάβῃ τὴν ἀδελφὴν αὐτοῦ ἐκ πατρὸς αὐτοῦ ἢ ἐκ µητρὸς αὐτοῦ καὶ ἴδῃ τὴν ἀσχηµοσύνην αὐτῆς καὶ αὕτη ἴδῃ τὴν ἀσχηµοσύνην αὐτοῦ, ὄνειδός ἐστιν, ἐξολεθρευθήσονται ἐνώπιον υἱῶν γένους αὐτῶν· ἀσχηµοσύνην ἀδελφῆς αὐτοῦ ἀπεκάλυψεν, ἁµαρτίαν κοµιοῦνται. (18) καὶ ἀνήρ, ὃς ἂν κοιµηθῇ µετὰ γυναικὸς ἀποκαθηµένης καὶ ἀποκαλύψῃ τὴν ἀσχηµοσύνην αὐτῆς, τὴν πηγὴν αὐτῆς ἀπεκάλυψεν, καὶ αὕτη ἀπεκάλυψεν τὴν ῥύσιν τοῦ αἵµατος αὐτῆς· ἐξολεθρευθήσονται ἀµφότεροι ἐκ τοῦ γένους αὐτῶν. (19) καὶ ἀσχηµοσύνην ἀδελφῆς πατρός σου καὶ ἀδελφῆς µητρός σου οὐκ ἀποκαλύψεις· τὴν γὰρ οἰκειότητα ἀπεκάλυψεν, ἁµαρτίαν ἀποίσονται. (20) ὃς ἂν κοιµηθῇ µετὰ τῆς συγγενοῦς αὐτοῦ, ἀσχηµοσύνην τῆς συγγενείας αὐτοῦ ἀπεκάλυψεν· ἄτεκνοι ἀποθανοῦνται. (21) ὃς ἂν λάβῃ τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, ἀκαθαρσία ἐστίν· ἀσχηµοσύνην τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ ἀπεκάλυψεν, ἄτεκνοι ἀποθανοῦνται. (22) Καὶ φυλάξασθε πάντα τὰ προστάγµατά µου καὶ τὰ κρίµατά µου καὶ ποιήσετε αὐτά, καὶ οὐ µὴ προσοχθίσῃ ὑµῖν ἡ γῆ, εἰς ἣν ἐγὼ εἰσάγω ὑµᾶς ἐκεῖ κατοικεῖν ἐπ’ αὐτῆς. (23) καὶ οὐχὶ πορεύεσθε τοῖς νοµίµοις τῶν ἐθνῶν, οὓς ἐξαποστέλλω ἀφ’ ὑµῶν· ὅτι ταῦτα πάντα ἐποίησαν, καὶ ἐβδελυξάµην αὐτούς. (24) καὶ εἶπα ὑµῖν Ὑµεῖς κληρονοµήσατε τὴν γῆν αὐτῶν, καὶ ἐγὼ δώσω ὑµῖν αὐτὴν ἐν κτήσει, γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι· ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν, ὃς διώρισα ὑµᾶς ἀπὸ πάντων τῶν ἐθνῶν. (25) καὶ ἀφοριεῖτε αὐτοὺς ἀνὰ µέσον τῶν κτηνῶν τῶν καθαρῶν καὶ ἀνὰ µέσον τῶν κτηνῶν τῶν ἀκαθάρτων καὶ ἀνὰ µέσον τῶν πετεινῶν τῶν καθαρῶν καὶ τῶν ἀκαθάρτων καὶ οὐ βδελύξετε τὰς ψυχὰς ὑµῶν ἐν τοῖς κτήνεσιν καὶ ἐν τοῖς πετεινοῖς καὶ ἐν πᾶσιν τοῖς ἑρπετοῖς τῆς γῆς, ἃ ἐγὼ ἀφώρισα ὑµῖν ἐν ἀκαθαρσίᾳ. (26) καὶ ἔσεσθέ µοι ἅγιοι, ὅτι ἐγὼ ἅγιος κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ὁ ἀφορίσας ὑµᾶς ἀπὸ πάντων τῶν ἐθνῶν εἶναι ἐµοί. (27) Καὶ ἀνὴρ ἢ γυνή, ὃς ἂν γένηται αὐτῶν ἐγγαστρίµυθος ἢ ἐπαοιδός, θανάτῳ θανατούσθωσαν ἀµφότεροι· λίθοις λιθοβολήσατε αὐτούς, ἔνοχοί εἰσιν.

21

(1) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων Εἰπὸν τοῖς ἱερεῦσιν τοῖς υἱοῖς Ααρων καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ἐν ταῖς ψυχαῖς οὐ µιανθήσονται ἐν τῷ ἔθνει αὐτῶν (2) ἀλλ’ ἢ ἐν τῷ οἰκείῳ τῷ ἔγγιστα αὐτῶν, ἐπὶ πατρὶ καὶ µητρὶ καὶ υἱοῖς καὶ θυγατράσιν, ἐπ’ ἀδελφῷ (3) καὶ ἐπ’ ἀδελφῇ παρθένῳ τῇ ἐγγιζούσῃ αὐτῷ τῇ µὴ ἐκδεδοµένῃ ἀνδρί, ἐπὶ τούτοις µιανθήσεται. (4) οὐ µιανθήσεται ἐξάπινα ἐν τῷ λαῷ αὐτοῦ εἰς βεβήλωσιν αὐτοῦ. (5) καὶ φαλάκρωµα οὐ ξυρηθήσεσθε τὴν κεφαλὴν ἐπὶ νεκρῷ καὶ τὴν ὄψιν τοῦ πώγωνος οὐ ξυρήσονται καὶ ἐπὶ τὰς σάρκας αὐτῶν οὐ κατατεµοῦσιν ἐντοµίδας. (6) ἅγιοι ἔσονται τῷ θεῷ αὐτῶν καὶ οὐ βεβηλώσουσιν τὸ ὄνοµα τοῦ θεοῦ αὐτῶν· τὰς γὰρ θυσίας κυρίου δῶρα τοῦ θεοῦ αὐτῶν αὐτοὶ προσφέρουσιν καὶ ἔσονται ἅγιοι. (7) γυναῖκα πόρνην καὶ βεβηλωµένην οὐ λήµψονται καὶ γυναῖκα ἐκβεβληµένην ἀπὸ ἀνδρὸς αὐτῆς· ἅγιός ἐστιν τῷ κυρίῳ θεῷ αὐτοῦ. (8) καὶ ἁγιάσει αὐτόν, τὰ δῶρα κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν οὗτος προσφέρει· ἅγιος ἔσται, ὅτι ἅγιος ἐγὼ κύριος ὁ ἁγιάζων αὐτούς. (9) καὶ θυγάτηρ ἀνθρώπου ἱερέως ἐὰν βεβηλωθῇ τοῦ ἐκπορνεῦσαι, τὸ ὄνοµα τοῦ πατρὸς αὐτῆς αὐτὴ βεβηλοῖ· ἐπὶ πυρὸς κατακαυθήσεται. (10) Καὶ ὁ ἱερεὺς ὁ µέγας ἀπὸ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ, τοῦ ἐπικεχυµένου ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ ἐλαίου τοῦ χριστοῦ καὶ τετελειωµένου ἐνδύσασθαι τὰ ἱµάτια, τὴν κεφαλὴν οὐκ ἀποκιδαρώσει καὶ τὰ ἱµάτια οὐ διαρρήξει (11) καὶ ἐπὶ πάσῃ ψυχῇ τετελευτηκυίᾳ οὐκ εἰσελεύσεται, ἐπὶ πατρὶ αὐτοῦ οὐδὲ ἐπὶ µητρὶ αὐτοῦ οὐ µιανθήσεται· (12) καὶ ἐκ τῶν ἁγίων οὐκ ἐξελεύσεται καὶ οὐ βεβηλώσει τὸ ἡγιασµένον τοῦ θεοῦ αὐτοῦ, ὅτι τὸ ἅγιον ἔλαιον τὸ χριστὸν τοῦ θεοῦ ἐπ’ αὐτῷ· ἐγὼ κύριος. (13) οὗτος γυναῖκα παρθένον ἐκ τοῦ γένους αὐτοῦ λήµψεται· (14) χήραν δὲ καὶ ἐκβεβληµένην καὶ βεβηλωµένην καὶ πόρνην, ταύτας οὐ λήµψεται, ἀλλ’ ἢ παρθένον ἐκ τοῦ γένους αὐτοῦ λήµψεται γυναῖκα· (15) καὶ οὐ βεβηλώσει τὸ σπέρµα αὐτοῦ ἐν τῷ λαῷ αὐτοῦ· ἐγὼ κύριος ὁ ἁγιάζων αὐτόν. (16) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (17) Εἰπὸν Ααρων Ἄνθρωπος ἐκ τοῦ γένους σου εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν, τίνι ἐὰν ᾖ ἐν αὐτῷ µῶµος, οὐ προσελεύσεται προσφέρειν τὰ δῶρα τοῦ θεοῦ αὐτοῦ. (18) πᾶς ἄνθρωπος, ᾧ ἂν ᾖ ἐν αὐτῷ µῶµος, οὐ προσελεύσεται, ἄνθρωπος χωλὸς ἢ τυφλὸς ἢ κολοβόριν ἢ ὠτότµητος (19) ἢ ἄνθρωπος, ᾧ ἐστιν ἐν αὐτῷ σύντριµµα χειρὸς ἢ σύντριµµα ποδός, (20) ἢ κυρτὸς ἢ ἔφηλος ἢ πτίλος τοὺς ὀφθαλµοὺς ἢ ἄνθρωπος, ᾧ ἂν ᾖ ἐν αὐτῷ ψώρα ἀγρία ἢ λειχήν, ἢ µόνορχις, (21) πᾶς, ᾧ ἐστιν ἐν αὐτῷ µῶµος, ἐκ τοῦ σπέρµατος Ααρων τοῦ ἱερέως, οὐκ ἐγγιεῖ τοῦ προσενεγκεῖν τὰς θυσίας τῷ θεῷ σου· ὅτι µῶµος ἐν αὐτῷ, τὰ δῶρα τοῦ θεοῦ οὐ προσελεύσεται προσενεγκεῖν. (22) τὰ δῶρα τοῦ θεοῦ τὰ ἅγια τῶν ἁγίων καὶ ἀπὸ τῶν ἁγίων φάγεται· (23) πλὴν πρὸς τὸ καταπέτασµα οὐ προσελεύσεται καὶ πρὸς τὸ θυσιαστήριον οὐκ ἐγγιεῖ, ὅτι µῶµον ἔχει· καὶ οὐ βεβηλώσει τὸ ἅγιον τοῦ θεοῦ αὐτοῦ, ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ὁ ἁγιάζων αὐτούς. (24) καὶ ἐλάλησεν Μωυσῆς πρὸς Ααρων καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ πρὸς πάντας υἱοὺς Ισραηλ.

22

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Εἰπὸν Ααρων καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ καὶ προσεχέτωσαν ἀπὸ τῶν ἁγίων τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ οὐ βεβηλώσουσιν τὸ ὄνοµα τὸ ἅγιόν µου, ὅσα αὐτοὶ ἁγιάζουσίν µοι· ἐγὼ κύριος. (3) εἰπὸν αὐτοῖς Εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν πᾶς ἄνθρωπος, ὃς ἂν προσέλθῃ ἀπὸ παντὸς τοῦ σπέρµατος ὑµῶν πρὸς τὰ ἅγια, ὅσα ἂν ἁγιάζωσιν οἱ υἱοὶ Ισραηλ τῷ κυρίῳ, καὶ ἡ ἀκαθαρσία αὐτοῦ ἐπ’ αὐτῷ, ἐξολεθρευθήσεται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἀπ’ ἐµοῦ· ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (4) καὶ ἄνθρωπος ἐκ τοῦ σπέρµατος Ααρων τοῦ ἱερέως καὶ οὗτος λεπρᾷ ἢ γονορρυής, τῶν ἁγίων οὐκ ἔδεται, ἕως ἂν καθαρισθῇ· καὶ ὁ ἁπτόµενος πάσης ἀκαθαρσίας ψυχῆς ἢ ἄνθρωπος, ᾧ ἂν ἐξέλθῃ ἐξ αὐτοῦ κοίτη σπέρµατος, (5) ἢ ὅστις ἂν ἅψηται παντὸς ἑρπετοῦ ἀκαθάρτου, ὃ µιανεῖ αὐτόν, ἢ ἐπ’ ἀνθρώπῳ, ἐν ᾧ µιανεῖ αὐτὸν κατὰ πᾶσαν ἀκαθαρσίαν αὐτοῦ, (6) ψυχή, ἥτις ἂν ἅψηται αὐτῶν, ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας· οὐκ ἔδεται ἀπὸ τῶν ἁγίων, ἐὰν µὴ λούσηται τὸ σῶµα αὐτοῦ ὕδατι· (7) καὶ δύῃ ὁ ἥλιος, καὶ καθαρὸς ἔσται καὶ τότε φάγεται τῶν ἁγίων, ὅτι ἄρτος ἐστὶν αὐτοῦ. (8) θνησιµαῖον καὶ θηριάλωτον οὐ φάγεται µιανθῆναι αὐτὸν ἐν αὐτοῖς· ἐγὼ κύριος. (9) καὶ φυλάξονται τὰ φυλάγµατά µου, ἵνα µὴ λάβωσιν δι’ αὐτὰ ἁµαρτίαν καὶ ἀποθάνωσιν δι’ αὐτά, ἐὰν βεβηλώσωσιν αὐτά· ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὁ ἁγιάζων αὐτούς. — (10) καὶ πᾶς ἀλλογενὴς οὐ φάγεται ἅγια· πάροικος ἱερέως ἢ µισθωτὸς οὐ φάγεται ἅγια. (11) ἐὰν δὲ ἱερεὺς κτήσηται ψυχὴν ἔγκτητον ἀργυρίου, οὗτος φάγεται ἐκ τῶν ἄρτων αὐτοῦ· καὶ οἱ οἰκογενεῖς αὐτοῦ, καὶ οὗτοι φάγονται τῶν ἄρτων αὐτοῦ. (12) καὶ θυγάτηρ ἀνθρώπου ἱερέως ἐὰν γένηται ἀνδρὶ ἀλλογενεῖ, αὐτὴ τῶν ἀπαρχῶν τῶν ἁγίων οὐ φάγεται. (13) καὶ θυγάτηρ ἱερέως ἐὰν γένηται χήρα ἢ ἐκβεβληµένη, σπέρµα δὲ µὴ ἦν αὐτῇ, ἐπαναστρέψει ἐπὶ τὸν οἶκον τὸν πατρικὸν κατὰ τὴν νεότητα αὐτῆς· ἀπὸ τῶν ἄρτων τοῦ πατρὸς αὐτῆς φάγεται. καὶ πᾶς ἀλλογενὴς οὐ φάγεται ἀπ’ αὐτῶν. (14) καὶ ἄνθρωπος, ὃς ἂν φάγῃ ἅγια κατὰ ἄγνοιαν, καὶ προσθήσει τὸ ἐπίπεµπτον αὐτοῦ ἐπ’ αὐτὸ καὶ δώσει τῷ ἱερεῖ τὸ ἅγιον. (15) καὶ οὐ βεβηλώσουσιν τὰ ἅγια τῶν υἱῶν Ισραηλ, ἃ αὐτοὶ ἀφαιροῦσιν τῷ κυρίῳ, (16) καὶ ἐπάξουσιν ἐφ’ ἑαυτοὺς ἀνοµίαν πληµµελείας ἐν τῷ ἐσθίειν αὐτοὺς τὰ ἅγια αὐτῶν· ὅτι ἐγὼ κύριος ὁ ἁγιάζων αὐτούς. (17) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (18) Λάλησον Ααρων καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ καὶ πάσῃ συναγωγῇ Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ἄνθρωπος ἄνθρωπος ἀπὸ τῶν υἱῶν Ισραηλ ἢ τῶν υἱῶν τῶν προσηλύτων τῶν προσκειµένων πρὸς αὐτοὺς ἐν Ισραηλ, ὃς ἂν προσενέγκῃ τὰ δῶρα αὐτοῦ κατὰ πᾶσαν ὁµολογίαν αὐτῶν ἢ κατὰ πᾶσαν αἵρεσιν αὐτῶν, ὅσα ἂν προσενέγκωσιν τῷ θεῷ εἰς ὁλοκαύτωµα, (19) δεκτὰ ὑµῖν ἄµωµα ἄρσενα ἐκ τῶν βουκολίων καὶ ἐκ τῶν προβάτων καὶ ἐκ τῶν αἰγῶν. (20) πάντα, ὅσα ἂν ἔχῃ µῶµον ἐν αὐτῷ, οὐ προσάξουσιν κυρίῳ, διότι οὐ δεκτὸν ἔσται ὑµῖν. (21) καὶ ἄνθρωπος, ὃς ἂν προσενέγκῃ θυσίαν σωτηρίου τῷ κυρίῳ διαστείλας εὐχὴν κατὰ αἵρεσιν ἢ ἐν ταῖς ἑορταῖς ὑµῶν ἐκ τῶν βουκολίων ἢ ἐκ τῶν προβάτων, ἄµωµον ἔσται εἰς δεκτόν, πᾶς µῶµος οὐκ ἔσται ἐν αὐτῷ. (22) τυφλὸν ἢ συντετριµµένον ἢ γλωσσότµητον ἢ µυρµηκιῶντα ἢ ψωραγριῶντα ἢ λειχῆνας ἔχοντα, οὐ προσάξουσιν ταῦτα τῷ κυρίῳ, καὶ εἰς κάρπωσιν οὐ δώσετε ἀπ’ αὐτῶν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τῷ κυρίῳ. (23) καὶ µόσχον ἢ πρόβατον ὠτότµητον ἢ κολοβόκερκον, σφάγια ποιήσεις αὐτὰ σεαυτῷ, εἰς δὲ εὐχήν σου οὐ δεχθήσεται. (24) θλαδίαν καὶ ἐκτεθλιµµένον καὶ ἐκτοµίαν καὶ ἀπεσπασµένον, οὐ προσάξεις αὐτὰ τῷ κυρίῳ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς ὑµῶν οὐ ποιήσετε. (25) καὶ ἐκ χειρὸς ἀλλογενοῦς οὐ προσοίσετε τὰ δῶρα τοῦ θεοῦ ὑµῶν ἀπὸ πάντων τούτων, ὅτι φθάρµατά ἐστιν ἐν αὐτοῖς, µῶµος ἐν αὐτοῖς, οὐ δεχθήσεται ταῦτα ὑµῖν. (26) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (27) Μόσχον ἢ πρόβατον ἢ αἶγα, ὡς ἂν τεχθῇ, καὶ ἔσται ἑπτὰ ἡµέρας ὑπὸ τὴν µητέρα, τῇ δὲ ἡµέρᾳ τῇ ὀγδόῃ καὶ ἐπέκεινα δεχθήσεται εἰς δῶρα, κάρπωµα κυρίῳ. (28) καὶ µόσχον ἢ πρόβατον, αὐτὴν καὶ τὰ παιδία αὐτῆς οὐ σφάξεις ἐν ἡµέρᾳ µιᾷ. (29) ἐὰν δὲ θύσῃς θυσίαν εὐχὴν χαρµοσύνης κυρίῳ, εἰς δεκτὸν ὑµῖν θύσετε αὐτό· (30) αὐτῇ τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ βρωθήσεται, οὐκ ἀπολείψετε ἀπὸ τῶν κρεῶν εἰς τὸ πρωί· ἐγώ εἰµι κύριος. (31) Καὶ φυλάξετε τὰς ἐντολάς µου καὶ ποιήσετε αὐτάς. (32) καὶ οὐ βεβηλώσετε τὸ ὄνοµα τοῦ ἁγίου, καὶ ἁγιασθήσοµαι ἐν µέσῳ τῶν υἱῶν Ισραηλ· ἐγὼ κύριος ὁ ἁγιάζων ὑµᾶς (33) ὁ ἐξαγαγὼν ὑµᾶς ἐκ γῆς Αἰγύπτου ὥστε εἶναι ὑµῶν θεός, ἐγὼ κύριος.

23

(1) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Αἱ ἑορταὶ κυρίου, ἃς καλέσετε αὐτὰς κλητὰς ἁγίας, αὗταί εἰσιν ἑορταί µου. — (3) ἓξ ἡµέρας ποιήσεις ἔργα, καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ σάββατα ἀνάπαυσις κλητὴ ἁγία τῷ κυρίῳ· πᾶν ἔργον οὐ ποιήσεις· σάββατά ἐστιν τῷ κυρίῳ ἐν πάσῃ κατοικίᾳ ὑµῶν. (4) Αὗται αἱ ἑορταὶ τῷ κυρίῳ, κληταὶ ἅγιαι, ἃς καλέσετε αὐτὰς ἐν τοῖς καιροῖς αὐτῶν. (5) ἐν τῷ πρώτῳ µηνὶ ἐν τῇ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ ἡµέρᾳ τοῦ µηνὸς ἀνὰ µέσον τῶν ἑσπερινῶν πασχα τῷ κυρίῳ. (6) καὶ ἐν τῇ πεντεκαιδεκάτῃ ἡµέρᾳ τοῦ µηνὸς τούτου ἑορτὴ τῶν ἀζύµων τῷ κυρίῳ· ἑπτὰ ἡµέρας ἄζυµα ἔδεσθε. (7) καὶ ἡ ἡµέρα ἡ πρώτη κλητὴ ἁγία ἔσται ὑµῖν, πᾶν ἔργον λατρευτὸν οὐ ποιήσετε· (8) καὶ προσάξετε ὁλοκαυτώµατα τῷ κυρίῳ ἑπτὰ ἡµέρας· καὶ ἡ ἑβδόµη ἡµέρα κλητὴ ἁγία ἔσται ὑµῖν, πᾶν ἔργον λατρευτὸν οὐ ποιήσετε. (9) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (10) Εἰπὸν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ὅταν εἰσέλθητε εἰς τὴν γῆν, ἣν ἐγὼ δίδωµι ὑµῖν, καὶ θερίζητε τὸν θερισµὸν αὐτῆς, καὶ οἴσετε δράγµα ἀπαρχὴν τοῦ θερισµοῦ ὑµῶν πρὸς τὸν ἱερέα· (11) καὶ ἀνοίσει τὸ δράγµα ἔναντι κυρίου δεκτὸν ὑµῖν, τῇ ἐπαύριον τῆς πρώτης ἀνοίσει αὐτὸ ὁ ἱερεύς. (12) καὶ ποιήσετε ἐν τῇ ἡµέρᾳ, ἐν ᾗ ἂν φέρητε τὸ δράγµα, πρόβατον ἄµωµον ἐνιαύσιον εἰς ὁλοκαύτωµα τῷ κυρίῳ (13) καὶ τὴν θυσίαν αὐτοῦ δύο δέκατα σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ — θυσία τῷ κυρίῳ, ὀσµὴ εὐωδίας κυρίῳ — καὶ σπονδὴν αὐτοῦ τὸ τέταρτον τοῦ ιν οἴνου. (14) καὶ ἄρτον καὶ πεφρυγµένα χῖδρα νέα οὐ φάγεσθε ἕως εἰς αὐτὴν τὴν ἡµέραν ταύτην, ἕως ἂν προσενέγκητε ὑµεῖς τὰ δῶρα τῷ θεῷ ὑµῶν· νόµιµον αἰώνιον εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν ἐν πάσῃ κατοικίᾳ ὑµῶν. (15) Καὶ ἀριθµήσετε ὑµεῖς ἀπὸ τῆς ἐπαύριον τῶν σαββάτων, ἀπὸ τῆς ἡµέρας, ἧς ἂν προσενέγκητε τὸ δράγµα τοῦ ἐπιθέµατος, ἑπτὰ ἑβδοµάδας ὁλοκλήρους· (16) ἕως τῆς ἐπαύριον τῆς ἐσχάτης ἑβδοµάδος ἀριθµήσετε πεντήκοντα ἡµέρας καὶ προσοίσετε θυσίαν νέαν τῷ κυρίῳ. (17) ἀπὸ τῆς κατοικίας ὑµῶν προσοίσετε ἄρτους ἐπίθεµα, δύο ἄρτους· ἐκ δύο δεκάτων σεµιδάλεως ἔσονται, ἐζυµωµένοι πεφθήσονται πρωτογενηµάτων τῷ κυρίῳ. (18) καὶ προσάξετε µετὰ τῶν ἄρτων ἑπτὰ ἀµνοὺς ἀµώµους ἐνιαυσίους καὶ µόσχον ἕνα ἐκ βουκολίου καὶ κριοὺς δύο ἀµώµους — ἔσονται ὁλοκαύτωµα τῷ κυρίῳ— καὶ αἱ θυσίαι αὐτῶν καὶ αἱ σπονδαὶ αὐτῶν, θυσίαν ὀσµὴν εὐωδίας τῷ κυρίῳ. (19) καὶ ποιήσουσιν χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας καὶ δύο ἀµνοὺς ἐνιαυσίους εἰς θυσίαν σωτηρίου µετὰ τῶν ἄρτων τοῦ πρωτογενήµατος· (20) καὶ ἐπιθήσει αὐτὰ ὁ ἱερεὺς µετὰ τῶν ἄρτων τοῦ πρωτογενήµατος ἐπίθεµα ἔναντι κυρίου µετὰ τῶν δύο ἀµνῶν· ἅγια ἔσονται τῷ κυρίῳ, τῷ ἱερεῖ τῷ προσφέροντι αὐτὰ αὐτῷ ἔσται. (21) καὶ καλέσετε ταύτην τὴν ἡµέραν κλητήν· ἁγία ἔσται ὑµῖν, πᾶν ἔργον λατρευτὸν οὐ ποιήσετε ἐν αὐτῇ· νόµιµον αἰώνιον εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν ἐν πάσῃ τῇ κατοικίᾳ ὑµῶν. — (22) καὶ ὅταν θερίζητε τὸν θερισµὸν τῆς γῆς ὑµῶν, οὐ συντελέσετε τὸ λοιπὸν τοῦ θερισµοῦ τοῦ ἀγροῦ σου ἐν τῷ θερίζειν σε καὶ τὰ ἀποπίπτοντα τοῦ θερισµοῦ σου οὐ συλλέξεις, τῷ πτωχῷ καὶ τῷ προσηλύτῳ ὑπολείψῃ αὐτά· ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (23) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (24) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ λέγων Τοῦ µηνὸς τοῦ ἑβδόµου µιᾷ τοῦ µηνὸς ἔσται ὑµῖν ἀνάπαυσις, µνηµόσυνον σαλπίγγων, κλητὴ ἁγία ἔσται ὑµῖν· (25) πᾶν ἔργον λατρευτὸν οὐ ποιήσετε καὶ προσάξετε ὁλοκαύτωµα κυρίῳ. (26) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (27) Καὶ τῇ δεκάτῃ τοῦ µηνὸς τοῦ ἑβδόµου τούτου ἡµέρα ἐξιλασµοῦ, κλητὴ ἁγία ἔσται ὑµῖν, καὶ ταπεινώσετε τὰς ψυχὰς ὑµῶν καὶ προσάξετε ὁλοκαύτωµα τῷ κυρίῳ. (28) πᾶν ἔργον οὐ ποιήσετε ἐν αὐτῇ τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ· ἔστιν γὰρ ἡµέρα ἐξιλασµοῦ αὕτη ὑµῖν ἐξιλάσασθαι περὶ ὑµῶν ἔναντι κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν. (29) πᾶσα ψυχή, ἥτις µὴ ταπεινωθήσεται ἐν αὐτῇ τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ, ἐξολεθρευθήσεται ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτῆς. (30) καὶ πᾶσα ψυχή, ἥτις ποιήσει ἔργον ἐν αὐτῇ τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ, ἀπολεῖται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτῆς. (31) πᾶν ἔργον οὐ ποιήσετε· νόµιµον αἰώνιον εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν ἐν πάσαις κατοικίαις ὑµῶν. (32) σάββατα σαββάτων ἔσται ὑµῖν, καὶ ταπεινώσετε τὰς ψυχὰς ὑµῶν· ἀπὸ ἐνάτης τοῦ µηνὸς ἀπὸ ἑσπέρας ἕως ἑσπέρας σαββατιεῖτε τὰ σάββατα ὑµῶν. (33) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (34) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ λέγων Τῇ πεντεκαιδεκάτῃ τοῦ µηνὸς τοῦ ἑβδόµου τούτου ἑορτὴ σκηνῶν ἑπτὰ ἡµέρας τῷ κυρίῳ. (35) καὶ ἡ ἡµέρα ἡ πρώτη κλητὴ ἁγία, πᾶν ἔργον λατρευτὸν οὐ ποιήσετε. (36) ἑπτὰ ἡµέρας προσάξετε ὁλοκαυτώµατα τῷ κυρίῳ· καὶ ἡ ἡµέρα ἡ ὀγδόη κλητὴ ἁγία ἔσται ὑµῖν, καὶ προσάξετε ὁλοκαυτώµατα τῷ κυρίῳ· ἐξόδιόν ἐστιν, πᾶν ἔργον λατρευτὸν οὐ ποιήσετε. (37) Αὗται αἱ ἑορταὶ κυρίῳ, ἃς καλέσετε κλητὰς ἁγίας ὥστε προσενέγκαι καρπώµατα τῷ κυρίῳ, ὁλοκαυτώµατα καὶ θυσίας αὐτῶν καὶ σπονδὰς αὐτῶν τὸ καθ’ ἡµέραν εἰς ἡµέραν (38) πλὴν τῶν σαββάτων κυρίου καὶ πλὴν τῶν δοµάτων ὑµῶν καὶ πλὴν πασῶν τῶν εὐχῶν ὑµῶν καὶ πλὴν τῶν ἑκουσίων ὑµῶν, ἃ ἂν δῶτε τῷ κυρίῳ. (39) Καὶ ἐν τῇ πεντεκαιδεκάτῃ ἡµέρᾳ τοῦ µηνὸς τοῦ ἑβδόµου τούτου, ὅταν συντελέσητε τὰ γενήµατα τῆς γῆς, ἑορτάσετε τῷ κυρίῳ ἑπτὰ ἡµέρας· τῇ ἡµέρᾳ τῇ πρώτῃ ἀνάπαυσις, καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῇ ὀγδόῃ ἀνάπαυσις. (40) καὶ λήµψεσθε τῇ ἡµέρᾳ τῇ πρώτῃ καρπὸν ξύλου ὡραῖον καὶ κάλλυνθρα φοινίκων καὶ κλάδους ξύλου δασεῖς καὶ ἰτέας καὶ ἄγνου κλάδους ἐκ χειµάρρου εὐφρανθῆναι ἔναντι κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν ἑπτὰ ἡµέρας (41) τοῦ ἐνιαυτοῦ· νόµιµον αἰώνιον εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν· ἐν τῷ µηνὶ τῷ ἑβδόµῳ ἑορτάσετε αὐτήν. (42) ἐν σκηναῖς κατοικήσετε ἑπτὰ ἡµέρας, πᾶς ὁ αὐτόχθων ἐν Ισραηλ κατοικήσει ἐν σκηναῖς, (43) ὅπως ἴδωσιν αἱ γενεαὶ ὑµῶν ὅτι ἐν σκηναῖς κατῴκισα τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐν τῷ ἐξαγαγεῖν µε αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου· ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (44) Καὶ ἐλάλησεν Μωυσῆς τὰς ἑορτὰς κυρίου τοῖς υἱοῖς Ισραηλ.

24

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Ἔντειλαι τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ λαβέτωσάν µοι ἔλαιον ἐλάινον καθαρὸν κεκοµµένον εἰς φῶς καῦσαι λύχνον διὰ παντός. (3) ἔξωθεν τοῦ καταπετάσµατος ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου καύσουσιν αὐτὸν Ααρων καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ἀπὸ ἑσπέρας ἕως πρωὶ ἐνώπιον κυρίου ἐνδελεχῶς· νόµιµον αἰώνιον εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν. (4) ἐπὶ τῆς λυχνίας τῆς καθαρᾶς καύσετε τοὺς λύχνους ἔναντι κυρίου ἕως τὸ πρωί. (5) Καὶ λήµψεσθε σεµίδαλιν καὶ ποιήσετε αὐτὴν δώδεκα ἄρτους, δύο δεκάτων ἔσται ὁ ἄρτος ὁ εἷς· (6) καὶ ἐπιθήσετε αὐτοὺς δύο θέµατα, ἓξ ἄρτους τὸ ἓν θέµα, ἐπὶ τὴν τράπεζαν τὴν καθαρὰν ἔναντι κυρίου. (7) καὶ ἐπιθήσετε ἐπὶ τὸ θέµα λίβανον καθαρὸν καὶ ἅλα, καὶ ἔσονται εἰς ἄρτους εἰς ἀνάµνησιν προκείµενα τῷ κυρίῳ. (8) τῇ ἡµέρᾳ τῶν σαββάτων προθήσεται ἔναντι κυρίου διὰ παντὸς ἐνώπιον τῶν υἱῶν Ισραηλ διαθήκην αἰώνιον. (9) καὶ ἔσται Ααρων καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ, καὶ φάγονται αὐτὰ ἐν τόπῳ ἁγίῳ· ἔστιν γὰρ ἅγια τῶν ἁγίων τοῦτο αὐτῷ ἀπὸ τῶν θυσιαζοµένων τῷ κυρίῳ, νόµιµον αἰώνιον. (10) Καὶ ἐξῆλθεν υἱὸς γυναικὸς Ισραηλίτιδος καὶ οὗτος ἦν υἱὸς Αἰγυπτίου ἐν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ, καὶ ἐµαχέσαντο ἐν τῇ παρεµβολῇ ὁ ἐκ τῆς Ισραηλίτιδος καὶ ὁ ἄνθρωπος ὁ Ισραηλίτης, (11) καὶ ἐπονοµάσας ὁ υἱὸς τῆς γυναικὸς τῆς Ισραηλίτιδος τὸ ὄνοµα κατηράσατο, καὶ ἤγαγον αὐτὸν πρὸς Μωυσῆν· καὶ τὸ ὄνοµα τῆς µητρὸς αὐτοῦ Σαλωµιθ θυγάτηρ Δαβρι ἐκ τῆς φυλῆς Δαν. (12) καὶ ἀπέθεντο αὐτὸν εἰς φυλακὴν διακρῖναι αὐτὸν διὰ προστάγµατος κυρίου. (13) καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (14) Ἐξάγαγε τὸν καταρασάµενον ἔξω τῆς παρεµβολῆς, καὶ ἐπιθήσουσιν πάντες οἱ ἀκούσαντες τὰς χεῖρας αὐτῶν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, καὶ λιθοβολήσουσιν αὐτὸν πᾶσα ἡ συναγωγή. (15) καὶ τοῖς υἱοῖς Ισραηλ λάλησον καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ἄνθρωπος, ὃς ἐὰν καταράσηται θεόν, ἁµαρτίαν λήµψεται· (16) ὀνοµάζων δὲ τὸ ὄνοµα κυρίου θανάτῳ θανατούσθω· λίθοις λιθοβολείτω αὐτὸν πᾶσα συναγωγὴ Ισραηλ· ἐάν τε προσήλυτος ἐάν τε αὐτόχθων, ἐν τῷ ὀνοµάσαι αὐτὸν τὸ ὄνοµα κυρίου τελευτάτω. (17) καὶ ἄνθρωπος, ὃς ἂν πατάξῃ ψυχὴν ἀνθρώπου καὶ ἀποθάνῃ, θανάτῳ θανατούσθω. (18) καὶ ὃς ἂν πατάξῃ κτῆνος καὶ ἀποθάνῃ, ἀποτεισάτω ψυχὴν ἀντὶ ψυχῆς. (19) καὶ ἐάν τις δῷ µῶµον τῷ πλησίον, ὡς ἐποίησεν αὐτῷ, ὡσαύτως ἀντιποιηθήσεται αὐτῷ· (20) σύντριµµα ἀντὶ συντρίµµατος, ὀφθαλµὸν ἀντὶ ὀφθαλµοῦ, ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος· καθότι ἂν δῷ µῶµον τῷ ἀνθρώπῳ, οὕτως δοθήσεται αὐτῷ. (21) ὃς ἂν πατάξῃ ἄνθρωπον καὶ ἀποθάνῃ, θανάτῳ θανατούσθω· (22) δικαίωσις µία ἔσται τῷ προσηλύτῳ καὶ τῷ ἐγχωρίῳ, ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (23) καὶ ἐλάλησεν Μωυσῆς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐξήγαγον τὸν καταρασάµενον ἔξω τῆς παρεµβολῆς καὶ ἐλιθοβόλησαν αὐτὸν ἐν λίθοις· καὶ οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐποίησαν καθὰ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ.

25

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν ἐν τῷ ὄρει Σινα λέγων (2) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ἐὰν εἰσέλθητε εἰς τὴν γῆν, ἣν ἐγὼ δίδωµι ὑµῖν, καὶ ἀναπαύσεται ἡ γῆ, ἣν ἐγὼ δίδωµι ὑµῖν, σάββατα τῷ κυρίῳ. (3) ἓξ ἔτη σπερεῖς τὸν ἀγρόν σου καὶ ἓξ ἔτη τεµεῖς τὴν ἄµπελόν σου καὶ συνάξεις τὸν καρπὸν αὐτῆς. (4) τῷ δὲ ἔτει τῷ ἑβδόµῳ σάββατα ἀνάπαυσις ἔσται τῇ γῇ, σάββατα τῷ κυρίῳ· τὸν ἀγρόν σου οὐ σπερεῖς καὶ τὴν ἄµπελόν σου οὐ τεµεῖς (5) καὶ τὰ αὐτόµατα ἀναβαίνοντα τοῦ ἀγροῦ σου οὐκ ἐκθερίσεις καὶ τὴν σταφυλὴν τοῦ ἁγιάσµατός σου οὐκ ἐκτρυγήσεις· ἐνιαυτὸς ἀναπαύσεως ἔσται τῇ γῇ. (6) καὶ ἔσται τὰ σάββατα τῆς γῆς βρώµατά σοι καὶ τῷ παιδί σου καὶ τῇ παιδίσκῃ σου καὶ τῷ µισθωτῷ σου καὶ τῷ παροίκῳ τῷ προσκειµένῳ πρὸς σέ, (7) καὶ τοῖς κτήνεσίν σου καὶ τοῖς θηρίοις τοῖς ἐν τῇ γῇ σου ἔσται πᾶν τὸ γένηµα αὐτοῦ εἰς βρῶσιν. (8) Καὶ ἐξαριθµήσεις σεαυτῷ ἑπτὰ ἀναπαύσεις ἐτῶν, ἑπτὰ ἔτη ἑπτάκις, καὶ ἔσονταί σοι ἑπτὰ ἑβδοµάδες ἐτῶν ἐννέα καὶ τεσσαράκοντα ἔτη. (9) καὶ διαγγελεῖτε σάλπιγγος φωνῇ ἐν πάσῃ τῇ γῇ ὑµῶν τῷ µηνὶ τῷ ἑβδόµῳ τῇ δεκάτῃ τοῦ µηνός· τῇ ἡµέρᾳ τοῦ ἱλασµοῦ διαγγελεῖτε σάλπιγγι ἐν πάσῃ τῇ γῇ ὑµῶν (10) καὶ ἁγιάσετε τὸ ἔτος τὸ πεντηκοστὸν ἐνιαυτὸν καὶ διαβοήσετε ἄφεσιν ἐπὶ τῆς γῆς πᾶσιν τοῖς κατοικοῦσιν αὐτήν· ἐνιαυτὸς ἀφέσεως σηµασία αὕτη ἔσται ὑµῖν, καὶ ἀπελεύσεται εἷς ἕκαστος εἰς τὴν κτῆσιν αὐτοῦ, καὶ ἕκαστος εἰς τὴν πατρίδα αὐτοῦ ἀπελεύσεσθε. (11) ἀφέσεως σηµασία αὕτη, τὸ ἔτος τὸ πεντηκοστὸν ἐνιαυτὸς ἔσται ὑµῖν· οὐ σπερεῖτε οὐδὲ ἀµήσετε τὰ αὐτόµατα ἀναβαίνοντα αὐτῆς καὶ οὐ τρυγήσετε τὰ ἡγιασµένα αὐτῆς, (12) ὅτι ἀφέσεως σηµασία ἐστίν, ἅγιον ἔσται ὑµῖν, ἀπὸ τῶν πεδίων φάγεσθε τὰ γενήµατα αὐτῆς. (13) Ἐν τῷ ἔτει τῆς ἀφέσεως σηµασίᾳ αὐτῆς ἐπανελεύσεται ἕκαστος εἰς τὴν κτῆσιν αὐτοῦ. (14) ἐὰν δὲ ἀποδῷ πρᾶσιν τῷ πλησίον σου ἐὰν καὶ κτήσῃ παρὰ τοῦ πλησίον σου, µὴ θλιβέτω ἄνθρωπος τὸν πλησίον· (15) κατὰ ἀριθµὸν ἐτῶν µετὰ τὴν σηµασίαν κτήσῃ παρὰ τοῦ πλησίον, κατὰ ἀριθµὸν ἐνιαυτῶν γενηµάτων ἀποδώσεταί σοι. (16) καθότι ἂν πλεῖον τῶν ἐτῶν, πληθύνῃ τὴν ἔγκτησιν αὐτοῦ, καὶ καθότι ἂν ἔλαττον τῶν ἐτῶν, ἐλαττονώσῃ τὴν κτῆσιν αὐτοῦ· ὅτι ἀριθµὸν γενηµάτων αὐτοῦ οὕτως ἀποδώσεταί σοι. (17) µὴ θλιβέτω ἄνθρωπος τὸν πλησίον καὶ φοβηθήσῃ κύριον τὸν θεόν σου· ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (18) καὶ ποιήσετε πάντα τὰ δικαιώµατά µου καὶ πάσας τὰς κρίσεις µου καὶ φυλάξασθε καὶ ποιήσετε αὐτὰ καὶ κατοικήσετε ἐπὶ τῆς γῆς πεποιθότες· (19) καὶ δώσει ἡ γῆ τὰ ἐκφόρια αὐτῆς, καὶ φάγεσθε εἰς πλησµονὴν καὶ κατοικήσετε πεποιθότες ἐπ’ αὐτῆς. (20) ἐὰν δὲ λέγητε Τί φαγόµεθα ἐν τῷ ἔτει τῷ ἑβδόµῳ τούτῳ, ἐὰν µὴ σπείρωµεν µηδὲ συναγάγωµεν τὰ γενήµατα ἡµῶν; (21) καὶ ἀποστελῶ τὴν εὐλογίαν µου ὑµῖν ἐν τῷ ἔτει τῷ ἕκτῳ, καὶ ποιήσει τὰ γενήµατα αὐτῆς εἰς τὰ τρία ἔτη. (22) καὶ σπερεῖτε τὸ ἔτος τὸ ὄγδοον καὶ φάγεσθε ἀπὸ τῶν γενηµάτων παλαιά· ἕως τοῦ ἔτους τοῦ ἐνάτου, ἕως ἂν ἔλθῃ τὸ γένηµα αὐτῆς, φάγεσθε παλαιὰ παλαιῶν. (23) καὶ ἡ γῆ οὐ πραθήσεται εἰς βεβαίωσιν, ἐµὴ γάρ ἐστιν ἡ γῆ, διότι προσήλυτοι καὶ πάροικοι ὑµεῖς ἐστε ἐναντίον µου· (24) καὶ κατὰ πᾶσαν γῆν κατασχέσεως ὑµῶν λύτρα δώσετε τῆς γῆς. — (25) ἐὰν δὲ πένηται ὁ ἀδελφός σου ὁ µετὰ σοῦ καὶ ἀποδῶται ἀπὸ τῆς κατασχέσεως αὐτοῦ καὶ ἔλθῃ ὁ ἀγχιστεύων ἐγγίζων ἔγγιστα αὐτοῦ, καὶ λυτρώσεται τὴν πρᾶσιν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ. (26) ἐὰν δὲ µὴ ᾖ τινι ὁ ἀγχιστεύων καὶ εὐπορηθῇ τῇ χειρὶ καὶ εὑρεθῇ αὐτῷ τὸ ἱκανὸν λύτρα αὐτοῦ, (27) καὶ συλλογιεῖται τὰ ἔτη τῆς πράσεως αὐτοῦ καὶ ἀποδώσει ὃ ὑπερέχει τῷ ἀνθρώπῳ, ᾧ ἀπέδοτο ἑαυτὸν αὐτῷ, καὶ ἀπελεύσεται εἰς τὴν κατάσχεσιν αὐτοῦ. (28) ἐὰν δὲ µὴ εὐπορηθῇ ἡ χεὶρ αὐτοῦ τὸ ἱκανὸν ὥστε ἀποδοῦναι αὐτῷ, καὶ ἔσται ἡ πρᾶσις τῷ κτησαµένῳ αὐτὰ ἕως τοῦ ἕκτου ἔτους τῆς ἀφέσεως· καὶ ἐξελεύσεται τῇ ἀφέσει, καὶ ἀπελεύσεται εἰς τὴν κατάσχεσιν αὐτοῦ. (29) Ἐὰν δέ τις ἀποδῶται οἰκίαν οἰκητὴν ἐν πόλει τετειχισµένῃ, καὶ ἔσται ἡ λύτρωσις αὐτῆς, ἕως πληρωθῇ ἐνιαυτὸς ἡµερῶν, ἔσται ἡ λύτρωσις αὐτῆς. (30) ἐὰν δὲ µὴ λυτρωθῇ, ἕως ἂν πληρωθῇ αὐτῆς ἐνιαυτὸς ὅλος, κυρωθήσεται ἡ οἰκία ἡ οὖσα ἐν πόλει τῇ ἐχούσῃ τεῖχος βεβαίως τῷ κτησαµένῳ αὐτὴν εἰς τὰς γενεὰς αὐτοῦ καὶ οὐκ ἐξελεύσεται ἐν τῇ ἀφέσει. (31) αἱ δὲ οἰκίαι αἱ ἐν ἐπαύλεσιν, αἷς οὐκ ἔστιν ἐν αὐταῖς τεῖχος κύκλῳ, πρὸς τὸν ἀγρὸν τῆς γῆς λογισθήτωσαν· λυτρωταὶ διὰ παντὸς ἔσονται καὶ ἐν τῇ ἀφέσει ἐξελεύσονται. (32) καὶ αἱ πόλεις τῶν Λευιτῶν οἰκίαι τῶν πόλεων αὐτῶν κατασχέσεως λυτρωταὶ διὰ παντὸς ἔσονται τοῖς Λευίταις· (33) καὶ ὃς ἂν λυτρωσάµενος παρὰ τῶν Λευιτῶν, καὶ ἐξελεύσεται ἡ διάπρασις αὐτῶν οἰκιῶν πόλεως κατασχέσεως αὐτῶν ἐν τῇ ἀφέσει, ὅτι οἰκίαι τῶν πόλεων τῶν Λευιτῶν κατάσχεσις αὐτῶν ἐν µέσῳ υἱῶν Ισραηλ. (34) καὶ οἱ ἀγροὶ οἱ ἀφωρισµένοι ταῖς πόλεσιν αὐτῶν οὐ πραθήσονται, ὅτι κατάσχεσις αἰωνία τοῦτο αὐτῶν ἐστιν. (35) Ἐὰν δὲ πένηται ὁ ἀδελφός σου καὶ ἀδυνατήσῃ ταῖς χερσὶν παρὰ σοί, ἀντιλήµψῃ αὐτοῦ ὡς προσηλύτου καὶ παροίκου, καὶ ζήσεται ὁ ἀδελφός σου µετὰ σοῦ. (36) οὐ λήµψῃ παρ’ αὐτοῦ τόκον οὐδὲ ἐπὶ πλήθει καὶ φοβηθήσῃ τὸν θεόν σου — ἐγὼ κύριος —, καὶ ζήσεται ὁ ἀδελφός σου µετὰ σοῦ. (37) τὸ ἀργύριόν σου οὐ δώσεις αὐτῷ ἐπὶ τόκῳ καὶ ἐπὶ πλεονασµὸν οὐ δώσεις αὐτῷ τὰ βρώµατά σου. (38) ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ὁ ἐξαγαγὼν ὑµᾶς ἐκ γῆς Αἰγύπτου δοῦναι ὑµῖν τὴν γῆν Χανααν ὥστε εἶναι ὑµῶν θεός. (39) Ἐὰν δὲ ταπεινωθῇ ὁ ἀδελφός σου παρὰ σοὶ καὶ πραθῇ σοι, οὐ δουλεύσει σοι δουλείαν οἰκέτου· (40) ὡς µισθωτὸς ἢ πάροικος ἔσται σοι, ἕως τοῦ ἔτους τῆς ἀφέσεως ἐργᾶται παρὰ σοί. (41) καὶ ἐξελεύσεται τῇ ἀφέσει καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ µετ’ αὐτοῦ καὶ ἀπελεύσεται εἰς τὴν γενεὰν αὐτοῦ, εἰς τὴν κατάσχεσιν τὴν πατρικὴν ἀποδραµεῖται, (42) διότι οἰκέται µού εἰσιν οὗτοι, οὓς ἐξήγαγον ἐκ γῆς Αἰγύπτου, οὐ πραθήσεται ἐν πράσει οἰκέτου· (43) οὐ κατατενεῖς αὐτὸν ἐν τῷ µόχθῳ καὶ φοβηθήσῃ κύριον τὸν θεόν σου. (44) καὶ παῖς καὶ παιδίσκη, ὅσοι ἂν γένωνταί σοι ἀπὸ τῶν ἐθνῶν, ὅσοι κύκλῳ σού εἰσιν, ἀπ’ αὐτῶν κτήσεσθε δοῦλον καὶ δούλην. (45) καὶ ἀπὸ τῶν υἱῶν τῶν παροίκων τῶν ὄντων ἐν ὑµῖν, ἀπὸ τούτων κτήσεσθε καὶ ἀπὸ τῶν συγγενῶν αὐτῶν, ὅσοι ἂν γένωνται ἐν τῇ γῇ ὑµῶν· ἔστωσαν ὑµῖν εἰς κατάσχεσιν. (46) καὶ καταµεριεῖτε αὐτοὺς τοῖς τέκνοις ὑµῶν µεθ’ ὑµᾶς, καὶ ἔσονται ὑµῖν κατόχιµοι εἰς τὸν αἰῶνα· τῶν ἀδελφῶν ὑµῶν τῶν υἱῶν Ισραηλ ἕκαστος τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ οὐ κατατενεῖ αὐτὸν ἐν τοῖς µόχθοις. (47) Ἐὰν δὲ εὕρῃ ἡ χεὶρ τοῦ προσηλύτου ἢ τοῦ παροίκου τοῦ παρὰ σοὶ καὶ ἀπορηθεὶς ὁ ἀδελφός σου πραθῇ τῷ προσηλύτῳ ἢ τῷ παροίκῳ τῷ παρὰ σοὶ ἐκ γενετῆς προσηλύτῳ, (48) µετὰ τὸ πραθῆναι αὐτῷ λύτρωσις ἔσται αὐτῷ· εἷς τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ λυτρώσεται αὐτόν, (49) ἀδελφὸς πατρὸς αὐτοῦ ἢ υἱὸς ἀδελφοῦ πατρὸς λυτρώσεται αὐτὸν ἢ ἀπὸ τῶν οἰκείων τῶν σαρκῶν αὐτοῦ ἐκ τῆς φυλῆς αὐτοῦ λυτρώσεται αὐτόν· ἐὰν δὲ εὐπορηθεὶς ταῖς χερσὶν λυτρώσηται ἑαυτόν, (50) καὶ συλλογιεῖται πρὸς τὸν κεκτηµένον αὐτὸν ἀπὸ τοῦ ἔτους, οὗ ἀπέδοτο ἑαυτὸν αὐτῷ, ἕως τοῦ ἐνιαυτοῦ τῆς ἀφέσεως, καὶ ἔσται τὸ ἀργύριον τῆς πράσεως αὐτοῦ ὡς µισθίου· ἔτος ἐξ ἔτους ἔσται µετ’ αὐτοῦ. (51) ἐὰν δέ τινι πλεῖον τῶν ἐτῶν ᾖ, πρὸς ταῦτα ἀποδώσει τὰ λύτρα αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ ἀργυρίου τῆς πράσεως αὐτοῦ· (52) ἐὰν δὲ ὀλίγον καταλειφθῇ ἀπὸ τῶν ἐτῶν εἰς τὸν ἐνιαυτὸν τῆς ἀφέσεως, καὶ συλλογιεῖται αὐτῷ κατὰ τὰ ἔτη αὐτοῦ, καὶ ἀποδώσει τὰ λύτρα αὐτοῦ. (53) ὡς µισθωτὸς ἐνιαυτὸν ἐξ ἐνιαυτοῦ ἔσται µετ’ αὐτοῦ· οὐ κατατενεῖς αὐτὸν ἐν τῷ µόχθῳ ἐνώπιόν σου. (54) ἐὰν δὲ µὴ λυτρῶται κατὰ ταῦτα, ἐξελεύσεται ἐν τῷ ἔτει τῆς ἀφέσεως αὐτὸς καὶ τὰ παιδία αὐτοῦ µετ’ αὐτοῦ. (55) ὅτι ἐµοὶ οἱ υἱοὶ Ισραηλ οἰκέται, παῖδές µου οὗτοί εἰσιν, οὓς ἐξήγαγον ἐκ γῆς Αἰγύπτου· ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν.

26

(1) Οὐ ποιήσετε ὑµῖν αὐτοῖς χειροποίητα οὐδὲ γλυπτὰ οὐδὲ στήλην ἀναστήσετε ὑµῖν οὐδὲ λίθον σκοπὸν θήσετε ἐν τῇ γῇ ὑµῶν προσκυνῆσαι αὐτῷ· ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (2) τὰ σάββατά µου φυλάξεσθε καὶ ἀπὸ τῶν ἁγίων µου φοβηθήσεσθε· ἐγώ εἰµι κύριος. (3) Ἐὰν τοῖς προστάγµασίν µου πορεύησθε καὶ τὰς ἐντολάς µου φυλάσσησθε καὶ ποιήσητε αὐτάς, (4) καὶ δώσω τὸν ὑετὸν ὑµῖν ἐν καιρῷ αὐτοῦ, καὶ ἡ γῆ δώσει τὰ γενήµατα αὐτῆς, καὶ τὰ ξύλα τῶν πεδίων ἀποδώσει τὸν καρπὸν αὐτῶν· (5) καὶ καταλήµψεται ὑµῖν ὁ ἀλοητὸς τὸν τρύγητον, καὶ ὁ τρύγητος καταλήµψεται τὸν σπόρον, καὶ φάγεσθε τὸν ἄρτον ὑµῶν εἰς πλησµονὴν καὶ κατοικήσετε µετὰ ἀσφαλείας ἐπὶ τῆς γῆς ὑµῶν. (6) καὶ πόλεµος οὐ διελεύσεται διὰ τῆς γῆς ὑµῶν, καὶ δώσω εἰρήνην ἐν τῇ γῇ ὑµῶν, καὶ κοιµηθήσεσθε, καὶ οὐκ ἔσται ὑµᾶς ὁ ἐκφοβῶν, καὶ ἀπολῶ θηρία πονηρὰ ἐκ τῆς γῆς ὑµῶν. (7) καὶ διώξεσθε τοὺς ἐχθροὺς ὑµῶν, καὶ πεσοῦνται ἐναντίον ὑµῶν φόνῳ· (8) καὶ διώξονται ἐξ ὑµῶν πέντε ἑκατόν, καὶ ἑκατὸν ὑµῶν διώξονται µυριάδας, καὶ πεσοῦνται οἱ ἐχθροὶ ὑµῶν ἐναντίον ὑµῶν µαχαίρᾳ. (9) καὶ ἐπιβλέψω ἐφ’ ὑµᾶς καὶ αὐξανῶ ὑµᾶς καὶ πληθυνῶ ὑµᾶς καὶ στήσω τὴν διαθήκην µου µεθ’ ὑµῶν. (10) καὶ φάγεσθε παλαιὰ καὶ παλαιὰ παλαιῶν καὶ παλαιὰ ἐκ προσώπου νέων ἐξοίσετε. (11) καὶ θήσω τὴν διαθήκην µου ἐν ὑµῖν, καὶ οὐ βδελύξεται ἡ ψυχή µου ὑµᾶς· (12) καὶ ἐµπεριπατήσω ἐν ὑµῖν καὶ ἔσοµαι ὑµῶν θεός, καὶ ὑµεῖς ἔσεσθέ µου λαός. (13) ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ὁ ἐξαγαγὼν ὑµᾶς ἐκ γῆς Αἰγύπτου ὄντων ὑµῶν δούλων καὶ συνέτριψα τὸν δεσµὸν τοῦ ζυγοῦ ὑµῶν καὶ ἤγαγον ὑµᾶς µετὰ παρρησίας. (14) Ἐὰν δὲ µὴ ὑπακούσητέ µου µηδὲ ποιήσητε τὰ προστάγµατά µου ταῦτα, (15) ἀλλὰ ἀπειθήσητε αὐτοῖς καὶ τοῖς κρίµασίν µου προσοχθίσῃ ἡ ψυχὴ ὑµῶν ὥστε ὑµᾶς µὴ ποιεῖν πάσας τὰς ἐντολάς µου ὥστε διασκεδάσαι τὴν διαθήκην µου, (16) καὶ ἐγὼ ποιήσω οὕτως ὑµῖν καὶ ἐπισυστήσω ἐφ’ ὑµᾶς τὴν ἀπορίαν τήν τε ψώραν καὶ τὸν ἴκτερον καὶ σφακελίζοντας τοὺς ὀφθαλµοὺς ὑµῶν καὶ τὴν ψυχὴν ὑµῶν ἐκτήκουσαν, καὶ σπερεῖτε διὰ κενῆς τὰ σπέρµατα ὑµῶν, καὶ ἔδονται οἱ ὑπεναντίοι ὑµῶν· (17) καὶ ἐπιστήσω τὸ πρόσωπόν µου ἐφ’ ὑµᾶς, καὶ πεσεῖσθε ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν ὑµῶν, καὶ διώξονται ὑµᾶς οἱ µισοῦντες ὑµᾶς, καὶ φεύξεσθε οὐθενὸς διώκοντος ὑµᾶς. — (18) καὶ ἐὰν ἕως τούτου µὴ ὑπακούσητέ µου, καὶ προσθήσω τοῦ παιδεῦσαι ὑµᾶς ἑπτάκις ἐπὶ ταῖς ἁµαρτίαις ὑµῶν (19) καὶ συντρίψω τὴν ὕβριν τῆς ὑπερηφανίας ὑµῶν καὶ θήσω τὸν οὐρανὸν ὑµῖν σιδηροῦν καὶ τὴν γῆν ὑµῶν ὡσεὶ χαλκῆν, (20) καὶ ἔσται εἰς κενὸν ἡ ἰσχὺς ὑµῶν, καὶ οὐ δώσει ἡ γῆ ὑµῶν τὸν σπόρον αὐτῆς, καὶ τὸ ξύλον τοῦ ἀγροῦ ὑµῶν οὐ δώσει τὸν καρπὸν αὐτοῦ. — (21) καὶ ἐὰν µετὰ ταῦτα πορεύησθε πλάγιοι καὶ µὴ βούλησθε ὑπακούειν µου, προσθήσω ὑµῖν πληγὰς ἑπτὰ κατὰ τὰς ἁµαρτίας ὑµῶν (22) καὶ ἀποστελῶ ἐφ’ ὑµᾶς τὰ θηρία τὰ ἄγρια τῆς γῆς, καὶ κατέδεται ὑµᾶς καὶ ἐξαναλώσει τὰ κτήνη ὑµῶν καὶ ὀλιγοστοὺς ποιήσει ὑµᾶς, καὶ ἐρηµωθήσονται αἱ ὁδοὶ ὑµῶν. — (23) καὶ ἐπὶ τούτοις ἐὰν µὴ παιδευθῆτε, ἀλλὰ πορεύησθε πρός µε πλάγιοι, (24) πορεύσοµαι κἀγὼ µεθ’ ὑµῶν θυµῷ πλαγίῳ καὶ πατάξω ὑµᾶς κἀγὼ ἑπτάκις ἀντὶ τῶν ἁµαρτιῶν ὑµῶν (25) καὶ ἐπάξω ἐφ’ ὑµᾶς µάχαιραν ἐκδικοῦσαν δίκην διαθήκης, καὶ καταφεύξεσθε εἰς τὰς πόλεις ὑµῶν· καὶ ἐξαποστελῶ θάνατον εἰς ὑµᾶς, καὶ παραδοθήσεσθε εἰς χεῖρας ἐχθρῶν. (26) ἐν τῷ θλῖψαι ὑµᾶς σιτοδείᾳ ἄρτων καὶ πέψουσιν δέκα γυναῖκες τοὺς ἄρτους ὑµῶν ἐν κλιβάνῳ ἑνὶ καὶ ἀποδώσουσιν τοὺς ἄρτους ὑµῶν ἐν σταθµῷ, καὶ φάγεσθε καὶ οὐ µὴ ἐµπλησθῆτε. — (27) ἐὰν δὲ ἐπὶ τούτοις µὴ ὑπακούσητέ µου καὶ πορεύησθε πρός µε πλάγιοι, (28) καὶ αὐτὸς πορεύσοµαι µεθ’ ὑµῶν ἐν θυµῷ πλαγίῳ καὶ παιδεύσω ὑµᾶς ἐγὼ ἑπτάκις κατὰ τὰς ἁµαρτίας ὑµῶν, (29) καὶ φάγεσθε τὰς σάρκας τῶν υἱῶν ὑµῶν καὶ τὰς σάρκας τῶν θυγατέρων ὑµῶν φάγεσθε· (30) καὶ ἐρηµώσω τὰς στήλας ὑµῶν καὶ ἐξολεθρεύσω τὰ ξύλινα χειροποίητα ὑµῶν καὶ θήσω τὰ κῶλα ὑµῶν ἐπὶ τὰ κῶλα τῶν εἰδώλων ὑµῶν, καὶ προσοχθιεῖ ἡ ψυχή µου ὑµῖν· (31) καὶ θήσω τὰς πόλεις ὑµῶν ἐρήµους καὶ ἐξερηµώσω τὰ ἅγια ὑµῶν καὶ οὐ µὴ ὀσφρανθῶ τῆς ὀσµῆς τῶν θυσιῶν ὑµῶν· (32) καὶ ἐξερηµώσω ἐγὼ τὴν γῆν ὑµῶν, καὶ θαυµάσονται ἐπ’ αὐτῇ οἱ ἐχθροὶ ὑµῶν οἱ ἐνοικοῦντες ἐν αὐτῇ· (33) καὶ διασπερῶ ὑµᾶς εἰς τὰ ἔθνη, καὶ ἐξαναλώσει ὑµᾶς ἐπιπορευοµένη ἡ µάχαιρα· καὶ ἔσται ἡ γῆ ὑµῶν ἔρηµος, καὶ αἱ πόλεις ὑµῶν ἔσονται ἔρηµοι. (34) τότε εὐδοκήσει ἡ γῆ τὰ σάββατα αὐτῆς καὶ πάσας τὰς ἡµέρας τῆς ἐρηµώσεως αὐτῆς, καὶ ὑµεῖς ἔσεσθε ἐν τῇ γῇ τῶν ἐχθρῶν ὑµῶν· τότε σαββατιεῖ ἡ γῆ καὶ εὐδοκήσει τὰ σάββατα αὐτῆς. (35) πάσας τὰς ἡµέρας τῆς ἐρηµώσεως αὐτῆς σαββατιεῖ ἃ οὐκ ἐσαββάτισεν ἐν τοῖς σαββάτοις ὑµῶν, ἡνίκα κατῳκεῖτε αὐτήν. (36) καὶ τοῖς καταλειφθεῖσιν ἐξ ὑµῶν ἐπάξω δειλίαν εἰς τὴν καρδίαν αὐτῶν ἐν τῇ γῇ τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν, καὶ διώξεται αὐτοὺς φωνὴ φύλλου φεροµένου, καὶ φεύξονται ὡς φεύγοντες ἀπὸ πολέµου καὶ πεσοῦνται οὐθενὸς διώκοντος· (37) καὶ ὑπερόψεται ὁ ἀδελφὸς τὸν ἀδελφὸν ὡσεὶ ἐν πολέµῳ οὐθενὸς κατατρέχοντος, καὶ οὐ δυνήσεσθε ἀντιστῆναι τοῖς ἐχθροῖς ὑµῶν. (38) καὶ ἀπολεῖσθε ἐν τοῖς ἔθνεσιν, καὶ κατέδεται ὑµᾶς ἡ γῆ τῶν ἐχθρῶν ὑµῶν. (39) καὶ οἱ καταλειφθέντες ἀφ’ ὑµῶν καταφθαρήσονται διὰ τὰς ἁµαρτίας ὑµῶν, ἐν τῇ γῇ τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν τακήσονται. (40) Καὶ ἐξαγορεύσουσιν τὰς ἁµαρτίας αὐτῶν καὶ τὰς ἁµαρτίας τῶν πατέρων αὐτῶν, ὅτι παρέβησαν καὶ ὑπερεῖδόν µε, καὶ ὅτι ἐπορεύθησαν ἐναντίον µου πλάγιοι, (41) καὶ ἐγὼ ἐπορεύθην µετ’ αὐτῶν ἐν θυµῷ πλαγίῳ καὶ ἀπολῶ αὐτοὺς ἐν τῇ γῇ τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν· τότε ἐντραπήσεται ἡ καρδία αὐτῶν ἡ ἀπερίτµητος, καὶ τότε εὐδοκήσουσιν τὰς ἁµαρτίας αὐτῶν. (42) καὶ µνησθήσοµαι τῆς διαθήκης Ιακωβ καὶ τῆς διαθήκης Ισαακ καὶ τῆς διαθήκης Αβρααµ µνησθήσοµαι καὶ τῆς γῆς µνησθήσοµαι. (43) καὶ ἡ γῆ ἐγκαταλειφθήσεται ὑπ’ αὐτῶν· τότε προσδέξεται ἡ γῆ τὰ σάββατα αὐτῆς ἐν τῷ ἐρηµωθῆναι αὐτὴν δι’ αὐτούς, καὶ αὐτοὶ προσδέξονται τὰς αὐτῶν ἀνοµίας, ἀνθ’ ὧν τὰ κρίµατά µου ὑπερεῖδον καὶ τοῖς προστάγµασίν µου προσώχθισαν τῇ ψυχῇ αὐτῶν. (44) καὶ οὐδ’ ὧς ὄντων αὐτῶν ἐν τῇ γῇ τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν οὐχ ὑπερεῖδον αὐτοὺς οὐδὲ προσώχθισα αὐτοῖς ὥστε ἐξαναλῶσαι αὐτοὺς τοῦ διασκεδάσαι τὴν διαθήκην µου τὴν πρὸς αὐτούς· ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς αὐτῶν. (45) καὶ µνησθήσοµαι αὐτῶν τῆς διαθήκης τῆς προτέρας, ὅτε ἐξήγαγον αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐξ οἴκου δουλείας ἔναντι τῶν ἐθνῶν τοῦ εἶναι αὐτῶν θεός· ἐγώ εἰµι κύριος. (46) Ταῦτα τὰ κρίµατα καὶ τὰ προστάγµατα καὶ ὁ νόµος, ὃν ἔδωκεν κύριος ἀνὰ µέσον αὐτοῦ καὶ ἀνὰ µέσον τῶν υἱῶν Ισραηλ ἐν τῷ ὄρει Σινα ἐν χειρὶ Μωυσῆ.

27

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐρεῖς αὐτοῖς Ὃς ἂν εὔξηται εὐχὴν ὥστε τιµὴν τῆς ψυχῆς αὐτοῦ τῷ κυρίῳ, (3) ἔσται ἡ τιµὴ τοῦ ἄρσενος ἀπὸ εἰκοσαετοῦς ἕως ἑξηκονταετοῦς, ἔσται αὐτοῦ ἡ τιµὴ πεντήκοντα δίδραχµα ἀργυρίου τῷ σταθµῷ τῷ ἁγίῳ, (4) τῆς δὲ θηλείας ἔσται ἡ συντίµησις τριάκοντα δίδραχµα. (5) ἐὰν δὲ ἀπὸ πενταετοῦς ἕως εἴκοσι ἐτῶν, ἔσται ἡ τιµὴ τοῦ ἄρσενος εἴκοσι δίδραχµα, τῆς δὲ θηλείας δέκα δίδραχµα. (6) ἀπὸ δὲ µηνιαίου ἕως πενταετοῦς ἔσται ἡ τιµὴ τοῦ ἄρσενος πέντε δίδραχµα ἀργυρίου, τῆς δὲ θηλείας τρία δίδραχµα. (7) ἐὰν δὲ ἀπὸ ἑξηκονταετῶν καὶ ἐπάνω, ἐὰν µὲν ἄρσεν ᾖ, ἔσται ἡ τιµὴ πεντεκαίδεκα δίδραχµα ἀργυρίου, ἐὰν δὲ θήλεια, δέκα δίδραχµα. (8) ἐὰν δὲ ταπεινὸς ᾖ τῇ τιµῇ, στήσεται ἐναντίον τοῦ ἱερέως, καὶ τιµήσεται αὐτὸν ὁ ἱερεύς· καθάπερ ἰσχύει ἡ χεὶρ τοῦ εὐξαµένου, τιµήσεται αὐτὸν ὁ ἱερεύς. (9) Ἐὰν δὲ ἀπὸ τῶν κτηνῶν τῶν προσφεροµένων ἀπ’ αὐτῶν δῶρον τῷ κυρίῳ, ὃς ἂν δῷ ἀπὸ τούτων τῷ κυρίῳ, ἔσται ἅγιον. (10) οὐκ ἀλλάξει αὐτὸ καλὸν πονηρῷ οὐδὲ πονηρὸν καλῷ· ἐὰν δὲ ἀλλάσσων ἀλλάξῃ αὐτὸ κτῆνος κτήνει, ἔσται αὐτὸ καὶ τὸ ἄMαγµα ἅγια. (11) ἐὰν δὲ πᾶν κτῆνος ἀκάθαρτον, ἀφ’ ὧν οὐ προσφέρεται ἀπ’ αὐτῶν δῶρον τῷ κυρίῳ, στήσει τὸ κτῆνος ἔναντι τοῦ ἱερέως, (12) καὶ τιµήσεται αὐτὸ ὁ ἱερεὺς ἀνὰ µέσον καλοῦ καὶ ἀνὰ µέσον πονηροῦ, καὶ καθότι ἂν τιµήσεται ὁ ἱερεύς, οὕτως στήσεται. (13) ἐὰν δὲ λυτρούµενος λυτρώσηται αὐτό, προσθήσει τὸ ἐπίπεµπτον πρὸς τὴν τιµὴν αὐτοῦ. (14) Καὶ ἄνθρωπος, ὃς ἂν ἁγιάσῃ τὴν οἰκίαν αὐτοῦ ἁγίαν τῷ κυρίῳ, καὶ τιµήσεται αὐτὴν ὁ ἱερεὺς ἀνὰ µέσον καλῆς καὶ ἀνὰ µέσον πονηρᾶς· ὡς ἂν τιµήσεται αὐτὴν ὁ ἱερεύς, οὕτως σταθήσεται. (15) ἐὰν δὲ ὁ ἁγιάσας αὐτὴν λυτρῶται τὴν οἰκίαν αὐτοῦ, προσθήσει ἐπ’ αὐτὸ τὸ ἐπίπεµπτον τοῦ ἀργυρίου τῆς τιµῆς, καὶ ἔσται αὐτῷ. (16) Ἐὰν δὲ ἀπὸ τοῦ ἀγροῦ τῆς κατασχέσεως αὐτοῦ ἁγιάσῃ ἄνθρωπος τῷ κυρίῳ, καὶ ἔσται ἡ τιµὴ κατὰ τὸν σπόρον αὐτοῦ, κόρου κριθῶν πεντήκοντα δίδραχµα ἀργυρίου. (17) ἐὰν δὲ ἀπὸ τοῦ ἐνιαυτοῦ τῆς ἀφέσεως ἁγιάσῃ τὸν ἀγρὸν αὐτοῦ, κατὰ τὴν τιµὴν αὐτοῦ στήσεται. (18) ἐὰν δὲ ἔσχατον µετὰ τὴν ἄφεσιν ἁγιάσῃ τὸν ἀγρὸν αὐτοῦ, προσλογιεῖται αὐτῷ ὁ ἱερεὺς τὸ ἀργύριον ἐπὶ τὰ ἔτη τὰ ἐπίλοιπα ἕως εἰς τὸν ἐνιαυτὸν τῆς ἀφέσεως, καὶ ἀνθυφαιρεθήσεται ἀπὸ τῆς συντιµήσεως αὐτοῦ. (19) ἐὰν δὲ λυτρῶται τὸν ἀγρὸν ὁ ἁγιάσας αὐτόν, προσθήσει τὸ ἐπίπεµπτον τοῦ ἀργυρίου πρὸς τὴν τιµὴν αὐτοῦ, καὶ ἔσται αὐτῷ. (20) ἐὰν δὲ µὴ λυτρῶται τὸν ἀγρὸν καὶ ἀποδῶται τὸν ἀγρὸν ἀνθρώπῳ ἑτέρῳ, οὐκέτι µὴ λυτρώσηται αὐτόν, (21) ἀλλ’ ἔσται ὁ ἀγρὸς ἐξεληλυθυίας τῆς ἀφέσεως ἅγιος τῷ κυρίῳ ὥσπερ ἡ γῆ ἡ ἀφωρισµένη· τῷ ἱερεῖ ἔσται κατάσχεσις. (22) Ἐὰν δὲ ἀπὸ τοῦ ἀγροῦ, οὗ κέκτηται, ὃς οὐκ ἔστιν ἀπὸ τοῦ ἀγροῦ τῆς κατασχέσεως αὐτοῦ, ἁγιάσῃ τῷ κυρίῳ, (23) λογιεῖται πρὸς αὐτὸν ὁ ἱερεὺς τὸ τέλος τῆς τιµῆς ἐκ τοῦ ἐνιαυτοῦ τῆς ἀφέσεως, καὶ ἀποδώσει τὴν τιµὴν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἅγιον τῷ κυρίῳ· (24) καὶ ἐν τῷ ἐνιαυτῷ τῆς ἀφέσεως ἀποδοθήσεται ὁ ἀγρὸς τῷ ἀνθρώπῳ, παρ’ οὗ κέκτηται αὐτόν, οὗ ἦν ἡ κατάσχεσις τῆς γῆς. (25) καὶ πᾶσα τιµὴ ἔσται σταθµίοις ἁγίοις· εἴκοσι ὀβολοὶ ἔσται τὸ δίδραχµον. (26) Καὶ πᾶν πρωτότοκον, ὃ ἂν γένηται ἐν τοῖς κτήνεσίν σου, ἔσται τῷ κυρίῳ, καὶ οὐ καθαγιάσει οὐθεὶς αὐτό· ἐάν τε µόσχον ἐάν τε πρόβατον, τῷ κυρίῳ ἐστίν. (27) ἐὰν δὲ τῶν τετραπόδων τῶν ἀκαθάρτων, ἀλλάξει κατὰ τὴν τιµὴν αὐτοῦ καὶ προσθήσει τὸ ἐπίπεµπτον πρὸς αὐτό, καὶ ἔσται αὐτῷ· ἐὰν δὲ µὴ λυτρῶται, πραθήσεται κατὰ τὸ τίµηµα αὐτοῦ. (28) πᾶν δὲ ἀνάθεµα, ὃ ἐὰν ἀναθῇ ἄνθρωπος τῷ κυρίῳ ἀπὸ πάντων, ὅσα αὐτῷ ἐστιν, ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους καὶ ἀπὸ ἀγροῦ κατασχέσεως αὐτοῦ, οὐκ ἀποδώσεται οὐδὲ λυτρώσεται· πᾶν ἀνάθεµα ἅγιον ἁγίων ἔσται τῷ κυρίῳ. (29) καὶ πᾶν, ὃ ἐὰν ἀνατεθῇ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων, οὐ λυτρωθήσεται, ἀλλὰ θανάτῳ θανατωθήσεται. (30) Πᾶσα δεκάτη τῆς γῆς ἀπὸ τοῦ σπέρµατος τῆς γῆς καὶ τοῦ καρποῦ τοῦ ξυλίνου τῷ κυρίῳ ἐστίν, ἅγιον τῷ κυρίῳ. (31) ἐὰν δὲ λυτρῶται λύτρῳ ἄνθρωπος τὴν δεκάτην αὐτοῦ, τὸ ἐπίπεµπτον προσθήσει πρὸς αὐτό, καὶ ἔσται αὐτῷ. (32) καὶ πᾶσα δεκάτη βοῶν καὶ προβάτων καὶ πᾶν, ὃ ἐὰν ἔλθῃ ἐν τῷ ἀριθµῷ ὑπὸ τὴν ῥάβδον, τὸ δέκατον ἔσται ἅγιον τῷ κυρίῳ. (33) οὐκ ἀλλάξεις καλὸν πονηρῷ· ἐὰν δὲ ἀλλάσσων ἀλλάξῃς αὐτό, καὶ τὸ ἄMαγµα αὐτοῦ ἔσται ἅγιον, οὐ λυτρωθήσεται. (34) Αὗταί εἰσιν αἱ ἐντολαί, ἃς ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ πρὸς τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐν τῷ ὄρει Σινα.

Numbers

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36

1

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν ἐν τῇ ἐρήµῳ τῇ Σινα ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου ἐν µιᾷ τοῦ µηνὸς τοῦ δευτέρου ἔτους δευτέρου ἐξελθόντων αὐτῶν ἐκ γῆς Αἰγύπτου λέγων (2) Λάβετε ἀρχὴν πάσης συναγωγῆς υἱῶν Ισραηλ κατὰ συγγενείας αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν κατὰ ἀριθµὸν ἐξ ὀνόµατος αὐτῶν κατὰ κεφαλὴν αὐτῶν, πᾶς ἄρσην (3) ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω, πᾶς ὁ ἐκπορευόµενος ἐν δυνάµει Ισραηλ, ἐπισκέψασθε αὐτοὺς σὺν δυνάµει αὐτῶν, σὺ καὶ Ααρων ἐπισκέψασθε αὐτούς. (4) καὶ µεθ’ ὑµῶν ἔσονται ἕκαστος κατὰ φυλὴν ἑκάστου ἀρχόντων, κατ’ οἴκους πατριῶν ἔσονται. (5) καὶ ταῦτα τὰ ὀνόµατα τῶν ἀνδρῶν, οἵτινες παραστήσονται µεθ’ ὑµῶν· τῶν Ρουβην Ελισουρ υἱὸς Σεδιουρ· (6) τῶν Συµεων Σαλαµιηλ υἱὸς Σουρισαδαι· (7) τῶν Ιουδα Ναασσων υἱὸς Αµιναδαβ· (8) τῶν Ισσαχαρ Ναθαναηλ υἱὸς Σωγαρ· (9) τῶν Ζαβουλων Ελιαβ υἱὸς Χαιλων· (10) τῶν υἱῶν Ιωσηφ, τῶν Εφραιµ Ελισαµα υἱὸς Εµιουδ, τῶν Μανασση Γαµαλιηλ υἱὸς Φαδασσουρ· (11) τῶν Βενιαµιν Αβιδαν υἱὸς Γαδεωνι· (12) τῶν Δαν Αχιεζερ υἱὸς Αµισαδαι· (13) τῶν Ασηρ Φαγαιηλ υἱὸς Εχραν· (14) τῶν Γαδ Ελισαφ υἱὸς Ραγουηλ· (15) τῶν Νεφθαλι Αχιρε υἱὸς Αιναν. (16) οὗτοι ἐπίκλητοι τῆς συναγωγῆς, ἄρχοντες τῶν φυλῶν κατὰ πατριάς, χιλίαρχοι Ισραηλ εἰσίν. (17) καὶ ἔλαβεν Μωυσῆς καὶ Ααρων τοὺς ἄνδρας τούτους τοὺς ἀνακληθέντας ἐξ ὀνόµατος (18) καὶ πᾶσαν τὴν συναγωγὴν συνήγαγον ἐν µιᾷ τοῦ µηνὸς τοῦ δευτέρου ἔτους καὶ ἐπηξονοῦσαν κατὰ γενέσεις αὐτῶν κατὰ πατριὰς αὐτῶν κατὰ ἀριθµὸν ὀνοµάτων αὐτῶν ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω πᾶν ἀρσενικὸν κατὰ κεφαλὴν αὐτῶν, (19) ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ· καὶ ἐπεσκέπησαν ἐν τῇ ἐρήµῳ τῇ Σινα. (20) Καὶ ἐγένοντο οἱ υἱοὶ Ρουβην πρωτοτόκου Ισραηλ κατὰ συγγενείας αὐτῶν κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν κατὰ ἀριθµὸν ὀνοµάτων αὐτῶν κατὰ κεφαλὴν αὐτῶν, πάντα ἀρσενικὰ ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω, πᾶς ὁ ἐκπορευόµενος ἐν τῇ δυνάµει, (21) ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν ἐκ τῆς φυλῆς Ρουβην ἓξ καὶ τεσσαράκοντα χιλιάδες καὶ πεντακόσιοι. — (22) τοῖς υἱοῖς Συµεων κατὰ συγγενείας αὐτῶν κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν κατὰ ἀριθµὸν ὀνοµάτων αὐτῶν κατὰ κεφαλὴν αὐτῶν, πάντα ἀρσενικὰ ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω, πᾶς ὁ ἐκπορευόµενος ἐν τῇ δυνάµει, (23) ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν ἐκ τῆς φυλῆς Συµεων ἐννέα καὶ πεντήκοντα χιλιάδες καὶ τριακόσιοι. — (24) τοῖς υἱοῖς Ιουδα κατὰ συγγενείας αὐτῶν κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν κατὰ ἀριθµὸν ὀνοµάτων αὐτῶν κατὰ κεφαλὴν αὐτῶν, πάντα ἀρσενικὰ ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω, πᾶς ὁ ἐκπορευόµενος ἐν τῇ δυνάµει, (25) ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν ἐκ τῆς φυλῆς Ιουδα τέσσαρες καὶ ἑβδοµήκοντα χιλιάδες καὶ ἑξακόσιοι. — (26) τοῖς υἱοῖς Ισσαχαρ κατὰ συγγενείας αὐτῶν κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν κατὰ ἀριθµὸν ὀνοµάτων αὐτῶν κατὰ κεφαλὴν αὐτῶν, πάντα ἀρσενικὰ ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω, πᾶς ὁ ἐκπορευόµενος ἐν τῇ δυνάµει, (27) ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν ἐκ τῆς φυλῆς Ισσαχαρ τέσσαρες καὶ πεντήκοντα χιλιάδες καὶ τετρακόσιοι. — (28) τοῖς υἱοῖς Ζαβουλων κατὰ συγγενείας αὐτῶν κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν κατὰ ἀριθµὸν ὀνοµάτων αὐτῶν κατὰ κεφαλὴν αὐτῶν, πάντα ἀρσενικὰ ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω, πᾶς ὁ ἐκπορευόµενος ἐν τῇ δυνάµει, (29) ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν ἐκ τῆς φυλῆς Ζαβουλων ἑπτὰ καὶ πεντήκοντα χιλιάδες καὶ τετρακόσιοι. — (30) τοῖς υἱοῖς Ιωσηφ υἱοῖς Εφραιµ κατὰ συγγενείας αὐτῶν κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν κατὰ ἀριθµὸν ὀνοµάτων αὐτῶν κατὰ κεφαλὴν αὐτῶν, πάντα ἀρσενικὰ ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω, πᾶς ὁ ἐκπορευόµενος ἐν τῇ δυνάµει, (31) ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν ἐκ τῆς φυλῆς Εφραιµ τεσσαράκοντα χιλιάδες καὶ πεντακόσιοι. — (32) τοῖς υἱοῖς Μανασση κατὰ συγγενείας αὐτῶν κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν κατὰ ἀριθµὸν ὀνοµάτων αὐτῶν κατὰ κεφαλὴν αὐτῶν, πάντα ἀρσενικὰ ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω, πᾶς ὁ ἐκπορευόµενος ἐν τῇ δυνάµει, (33) ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν ἐκ τῆς φυλῆς Μανασση δύο καὶ τριάκοντα χιλιάδες καὶ διακόσιοι. — (34) τοῖς υἱοῖς Βενιαµιν κατὰ συγγενείας αὐτῶν κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν κατὰ ἀριθµὸν ὀνοµάτων αὐτῶν κατὰ κεφαλὴν αὐτῶν, πάντα ἀρσενικὰ ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω, πᾶς ὁ ἐκπορευόµενος ἐν τῇ δυνάµει, (35) ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν ἐκ τῆς φυλῆς Βενιαµιν πέντε καὶ τριάκοντα χιλιάδες καὶ τετρακόσιοι. — (36) τοῖς υἱοῖς Γαδ κατὰ συγγενείας αὐτῶν κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν κατὰ ἀριθµὸν ὀνοµάτων αὐτῶν κατὰ κεφαλὴν αὐτῶν, πάντα ἀρσενικὰ ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω, πᾶς ὁ ἐκπορευόµενος ἐν τῇ δυνάµει, (37) ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν ἐκ τῆς φυλῆς Γαδ πέντε καὶ τεσσαράκοντα χιλιάδες καὶ ἑξακόσιοι καὶ πεντήκοντα. — (38) τοῖς υἱοῖς Δαν κατὰ συγγενείας αὐτῶν κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν κατὰ ἀριθµὸν ὀνοµάτων αὐτῶν κατὰ κεφαλὴν αὐτῶν, πάντα ἀρσενικὰ ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω, πᾶς ὁ ἐκπορευόµενος ἐν τῇ δυνάµει, (39) ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν ἐκ τῆς φυλῆς Δαν δύο καὶ ἑξήκοντα χιλιάδες καὶ ἑπτακόσιοι. — (40) τοῖς υἱοῖς Ασηρ κατὰ συγγενείας αὐτῶν κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν κατὰ ἀριθµὸν ὀνοµάτων αὐτῶν κατὰ κεφαλὴν αὐτῶν, πάντα ἀρσενικὰ ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω, πᾶς ὁ ἐκπορευόµενος ἐν τῇ δυνάµει, (41) ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν ἐκ τῆς φυλῆς Ασηρ µία καὶ τεσσαράκοντα χιλιάδες καὶ πεντακόσιοι. — (42) τοῖς υἱοῖς Νεφθαλι κατὰ συγγενείας αὐτῶν κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν κατὰ ἀριθµὸν ὀνοµάτων αὐτῶν κατὰ κεφαλὴν αὐτῶν, πάντα ἀρσενικὰ ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω, πᾶς ὁ ἐκπορευόµενος ἐν τῇ δυνάµει, (43) Ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν ἐκ τῆς φυλῆς Νεφθαλι τρεῖς καὶ πεντήκοντα χιλιάδες καὶ τετρακόσιοι. — (44) αὕτη ἡ ἐπίσκεψις, ἣν ἐπεσκέψαντο Μωυσῆς καὶ Ααρων καὶ οἱ ἄρχοντες Ισραηλ, δώδεκα ἄνδρες· ἀνὴρ εἷς κατὰ φυλὴν µίαν κατὰ φυλὴν οἴκων πατριᾶς ἦσαν. (45) καὶ ἐγένετο πᾶσα ἡ ἐπίσκεψις υἱῶν Ισραηλ σὺν δυνάµει αὐτῶν ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω, πᾶς ὁ ἐκπορευόµενος παρατάξασθαι ἐν Ισραηλ, (46) ἑξακόσιαι χιλιάδες καὶ τρισχίλιοι καὶ πεντακόσιοι καὶ πεντήκοντα. (47) Οἱ δὲ Λευῖται ἐκ τῆς φυλῆς πατριᾶς αὐτῶν οὐκ ἐπεσκέπησαν ἐν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ. (48) καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (49) Ὅρα τὴν φυλὴν τὴν Λευι οὐ συνεπισκέψῃ καὶ τὸν ἀριθµὸν αὐτῶν οὐ λήµψῃ ἐν µέσῳ τῶν υἱῶν Ισραηλ. (50) καὶ σὺ ἐπίστησον τοὺς Λευίτας ἐπὶ τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου καὶ ἐπὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτῆς καὶ ἐπὶ πάντα, ὅσα ἐστὶν ἐν αὐτῇ· αὐτοὶ ἀροῦσιν τὴν σκηνὴν καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτῆς, καὶ αὐτοὶ λειτουργήσουσιν ἐν αὐτῇ καὶ κύκλῳ τῆς σκηνῆς παρεµβαλοῦσιν. (51) καὶ ἐν τῷ ἐξαίρειν τὴν σκηνὴν καθελοῦσιν αὐτὴν οἱ Λευῖται καὶ ἐν τῷ παρεµβάλλειν τὴν σκηνὴν ἀναστήσουσιν· καὶ ὁ ἀλλογενὴς ὁ προσπορευόµενος ἀποθανέτω. (52) καὶ παρεµβαλοῦσιν οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἀνὴρ ἐν τῇ ἑαυτοῦ τάξει καὶ ἀνὴρ κατὰ τὴν ἑαυτοῦ ἡγεµονίαν σὺν δυνάµει αὐτῶν· (53) οἱ δὲ Λευῖται παρεµβαλέτωσαν ἐναντίον κυρίου κύκλῳ τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, καὶ οὐκ ἔσται ἁµάρτηµα ἐν υἱοῖς Ισραηλ. καὶ φυλάξουσιν οἱ Λευῖται αὐτοὶ τὴν φυλακὴν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου. (54) καὶ ἐποίησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ κατὰ πάντα, ἃ ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ καὶ Ααρων, οὕτως ἐποίησαν.

2

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων λέγων (2) Ἄνθρωπος ἐχόµενος αὐτοῦ κατὰ τάγµα κατὰ σηµέας κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν παρεµβαλέτωσαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ· ἐναντίοι κύκλῳ τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου παρεµβαλοῦσιν οἱ υἱοὶ Ισραηλ. (3) καὶ οἱ παρεµβάλλοντες πρῶτοι κατ’ ἀνατολὰς τάγµα παρεµβολῆς Ιουδα σὺν δυνάµει αὐτῶν, καὶ ὁ ἄρχων τῶν υἱῶν Ιουδα Ναασσων υἱὸς Αµιναδαβ· (4) δύναµις αὐτοῦ οἱ ἐπεσκεµµένοι τέσσαρες καὶ ἑβδοµήκοντα χιλιάδες καὶ ἑξακόσιοι. (5) καὶ οἱ παρεµβάλλοντες ἐχόµενοι φυλῆς Ισσαχαρ, καὶ ὁ ἄρχων τῶν υἱῶν Ισσαχαρ Ναθαναηλ υἱὸς Σωγαρ· (6) δύναµις αὐτοῦ οἱ ἐπεσκεµµένοι τέσσαρες καὶ πεντήκοντα χιλιάδες καὶ τετρακόσιοι. (7) καὶ οἱ παρεµβάλλοντες ἐχόµενοι φυλῆς Ζαβουλων, καὶ ὁ ἄρχων τῶν υἱῶν Ζαβουλων Ελιαβ υἱὸς Χαιλων· (8) δύναµις αὐτοῦ οἱ ἐπεσκεµµένοι ἑπτὰ καὶ πεντήκοντα χιλιάδες καὶ τετρακόσιοι. (9) πάντες οἱ ἐπεσκεµµένοι ἐκ τῆς παρεµβολῆς Ιουδα ἑκατὸν ὀγδοήκοντα χιλιάδες καὶ ἑξακισχίλιοι καὶ τετρακόσιοι σὺν δυνάµει αὐτῶν· πρῶτοι ἐξαροῦσιν. (10) Τάγµα παρεµβολῆς Ρουβην πρὸς λίβα σὺν δυνάµει αὐτῶν, καὶ ὁ ἄρχων τῶν υἱῶν Ρουβην Ελισουρ υἱὸς Σεδιουρ· (11) δύναµις αὐτοῦ οἱ ἐπεσκεµµένοι ἓξ καὶ τεσσαράκοντα χιλιάδες καὶ πεντακόσιοι. (12) καὶ οἱ παρεµβάλλοντες ἐχόµενοι αὐτοῦ φυλῆς Συµεων, καὶ ὁ ἄρχων τῶν υἱῶν Συµεων Σαλαµιηλ υἱὸς Σουρισαδαι· (13) δύναµις αὐτοῦ οἱ ἐπεσκεµµένοι ἐννέα καὶ πεντήκοντα χιλιάδες καὶ τριακόσιοι. (14) καὶ οἱ παρεµβάλλοντες ἐχόµενοι αὐτοῦ φυλῆς Γαδ, καὶ ὁ ἄρχων τῶν υἱῶν Γαδ Ελισαφ υἱὸς Ραγουηλ· (15) δύναµις αὐτοῦ οἱ ἐπεσκεµµένοι πέντε καὶ τεσσαράκοντα χιλιάδες καὶ ἑξακόσιοι καὶ πεντήκοντα. (16) πάντες οἱ ἐπεσκεµµένοι τῆς παρεµβολῆς Ρουβην ἑκατὸν πεντήκοντα µία χιλιάδες καὶ τετρακόσιοι καὶ πεντήκοντα σὺν δυνάµει αὐτῶν· δεύτεροι ἐξαροῦσιν. — (17) καὶ ἀρθήσεται ἡ σκηνὴ τοῦ µαρτυρίου καὶ ἡ παρεµβολὴ τῶν Λευιτῶν µέσον τῶν παρεµβολῶν· ὡς καὶ παρεµβάλλουσιν, οὕτως καὶ ἐξαροῦσιν ἕκαστος ἐχόµενος καθ’ ἡγεµονίαν. (18) Τάγµα παρεµβολῆς Εφραιµ παρὰ θάλασσαν σὺν δυνάµει αὐτῶν, καὶ ὁ ἄρχων τῶν υἱῶν Εφραιµ Ελισαµα υἱὸς Εµιουδ· (19) δύναµις αὐτοῦ οἱ ἐπεσκεµµένοι τεσσαράκοντα χιλιάδες καὶ πεντακόσιοι. (20) καὶ οἱ παρεµβάλλοντες ἐχόµενοι φυλῆς Μανασση, καὶ ὁ ἄρχων τῶν υἱῶν Μανασση Γαµαλιηλ υἱὸς Φαδασσουρ· (21) δύναµις αὐτοῦ οἱ ἐπεσκεµµένοι δύο καὶ τριάκοντα χιλιάδες καὶ διακόσιοι. (22) καὶ οἱ παρεµβάλλοντες ἐχόµενοι φυλῆς Βενιαµιν, καὶ ὁ ἄρχων τῶν υἱῶν Βενιαµιν Αβιδαν υἱὸς Γαδεωνι· (23) δύναµις αὐτοῦ οἱ ἐπεσκεµµένοι πέντε καὶ τριάκοντα χιλιάδες καὶ τετρακόσιοι. (24) πάντες οἱ ἐπεσκεµµένοι τῆς παρεµβολῆς Εφραιµ ἑκατὸν χιλιάδες καὶ ὀκτακισχίλιοι καὶ ἑκατὸν σὺν δυνάµει αὐτῶν· τρίτοι ἐξαροῦσιν. (25) Τάγµα παρεµβολῆς Δαν πρὸς βορρᾶν σὺν δυνάµει αὐτῶν, καὶ ὁ ἄρχων τῶν υἱῶν Δαν Αχιεζερ υἱὸς Αµισαδαι· (26) δύναµις αὐτοῦ οἱ ἐπεσκεµµένοι δύο καὶ ἑξήκοντα χιλιάδες καὶ ἑπτακόσιοι. (27) καὶ οἱ παρεµβάλλοντες ἐχόµενοι αὐτοῦ φυλῆς Ασηρ, καὶ ὁ ἄρχων τῶν υἱῶν Ασηρ Φαγαιηλ υἱὸς Εχραν· (28) δύναµις αὐτοῦ οἱ ἐπεσκεµµένοι µία καὶ τεσσαράκοντα χιλιάδες καὶ πεντακόσιοι. (29) καὶ οἱ παρεµβάλλοντες ἐχόµενοι φυλῆς Νεφθαλι, καὶ ὁ ἄρχων τῶν υἱῶν Νεφθαλι Αχιρε υἱὸς Αιναν· (30) δύναµις αὐτοῦ οἱ ἐπεσκεµµένοι τρεῖς καὶ πεντήκοντα χιλιάδες καὶ τετρακόσιοι. (31) πάντες οἱ ἐπεσκεµµένοι τῆς παρεµβολῆς Δαν ἑκατὸν καὶ πεντήκοντα ἑπτὰ χιλιάδες καὶ ἑξακόσιοι· ἔσχατοι ἐξαροῦσιν κατὰ τάγµα αὐτῶν. (32) Αὕτη ἡ ἐπίσκεψις τῶν υἱῶν Ισραηλ κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν· πᾶσα ἡ ἐπίσκεψις τῶν παρεµβολῶν σὺν ταῖς δυνάµεσιν αὐτῶν ἑξακόσιαι χιλιάδες καὶ τρισχίλιοι πεντακόσιοι πεντήκοντα. (33) οἱ δὲ Λευῖται οὐ συνεπεσκέπησαν ἐν αὐτοῖς, καθὰ ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ. (34) καὶ ἐποίησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ πάντα, ὅσα συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ, οὕτως παρενέβαλον κατὰ τάγµα αὐτῶν καὶ οὕτως ἐξῆρον, ἕκαστος ἐχόµενοι κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν.

3

(1) Καὶ αὗται αἱ γενέσεις Ααρων καὶ Μωυσῆ ἐν ᾗ ἡµέρᾳ ἐλάλησεν κύριος τῷ Μωυσῇ ἐν ὄρει Σινα, (2) καὶ ταῦτα τὰ ὀνόµατα τῶν υἱῶν Ααρων· πρωτότοκος Ναδαβ καὶ Αβιουδ, Ελεαζαρ καὶ Ιθαµαρ· (3) ταῦτα τὰ ὀνόµατα τῶν υἱῶν Ααρων, οἱ ἱερεῖς οἱ ἠλειµµένοι, οὓς ἐτελείωσαν τὰς χεῖρας αὐτῶν ἱερατεύειν. (4) καὶ ἐτελεύτησεν Ναδαβ καὶ Αβιουδ ἔναντι κυρίου προσφερόντων αὐτῶν πῦρ ἀλλότριον ἔναντι κυρίου ἐν τῇ ἐρήµῳ Σινα, καὶ παιδία οὐκ ἦν αὐτοῖς· καὶ ἱεράτευσεν Ελεαζαρ καὶ Ιθαµαρ µετ’ Ααρων τοῦ πατρὸς αὐτῶν. (5) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (6) Λαβὲ τὴν φυλὴν Λευι καὶ στήσεις αὐτοὺς ἐναντίον Ααρων τοῦ ἱερέως, καὶ λειτουργήσουσιν αὐτῷ (7) καὶ φυλάξουσιν τὰς φυλακὰς αὐτοῦ καὶ τὰς φυλακὰς τῶν υἱῶν Ισραηλ ἔναντι τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου ἐργάζεσθαι τὰ ἔργα τῆς σκηνῆς (8) καὶ φυλάξουσιν πάντα τὰ σκεύη τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου καὶ τὰς φυλακὰς τῶν υἱῶν Ισραηλ κατὰ πάντα τὰ ἔργα τῆς σκηνῆς. (9) καὶ δώσεις τοὺς Λευίτας Ααρων καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ τοῖς ἱερεῦσιν· δόµα δεδοµένοι οὗτοί µοί εἰσιν ἀπὸ τῶν υἱῶν Ισραηλ. (10) καὶ Ααρων καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καταστήσεις ἐπὶ τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, καὶ φυλάξουσιν τὴν ἱερατείαν αὐτῶν καὶ πάντα τὰ κατὰ τὸν βωµὸν καὶ ἔσω τοῦ καταπετάσµατος· καὶ ὁ ἀλλογενὴς ὁ ἁπτόµενος ἀποθανεῖται. (11) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (12) Καὶ ἐγὼ ἰδοὺ εἴληφα τοὺς Λευίτας ἐκ µέσου τῶν υἱῶν Ισραηλ ἀντὶ παντὸς πρωτοτόκου διανοίγοντος µήτραν παρὰ τῶν υἱῶν Ισραηλ· λύτρα αὐτῶν ἔσονται καὶ ἔσονται ἐµοὶ οἱ Λευῖται. (13) ἐµοὶ γὰρ πᾶν πρωτότοκον· ἐν ᾗ ἡµέρᾳ ἐπάταξα πᾶν πρωτότοκον ἐν γῇ Αἰγύπτου, ἡγίασα ἐµοὶ πᾶν πρωτότοκον ἐν Ισραηλ ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους· ἐµοὶ ἔσονται, ἐγὼ κύριος. (14) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν ἐν τῇ ἐρήµῳ Σινα λέγων (15) Ἐπίσκεψαι τοὺς υἱοὺς Λευι κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν κατὰ δήµους αὐτῶν κατὰ συγγενείας αὐτῶν· πᾶν ἀρσενικὸν ἀπὸ µηνιαίου καὶ ἐπάνω ἐπισκέψασθε αὐτούς. (16) καὶ ἐπεσκέψαντο αὐτοὺς Μωυσῆς καὶ Ααρων διὰ φωνῆς κυρίου, ὃν τρόπον συνέταξεν αὐτοῖς κύριος. (17) καὶ ἦσαν οὗτοι οἱ υἱοὶ Λευι ἐξ ὀνοµάτων αὐτῶν· Γεδσων, Κααθ καὶ Μεραρι. (18) καὶ ταῦτα τὰ ὀνόµατα τῶν υἱῶν Γεδσων κατὰ δήµους αὐτῶν· Λοβενι καὶ Σεµεϊ. (19) καὶ υἱοὶ Κααθ κατὰ δήµους αὐτῶν· Αµραµ καὶ Ισσααρ, Χεβρων καὶ Οζιηλ. (20) καὶ υἱοὶ Μεραρι κατὰ δήµους αὐτῶν· Μοολι καὶ Μουσι. οὗτοί εἰσιν δῆµοι τῶν Λευιτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν. (21) Τῷ Γεδσων δῆµος τοῦ Λοβενι καὶ δῆµος τοῦ Σεµεϊ· οὗτοι δῆµοι τοῦ Γεδσων. (22) ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν κατὰ ἀριθµὸν παντὸς ἀρσενικοῦ ἀπὸ µηνιαίου καὶ ἐπάνω, ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν ἑπτακισχίλιοι καὶ πεντακόσιοι. (23) καὶ υἱοὶ Γεδσων ὀπίσω τῆς σκηνῆς παρὰ θάλασσαν παρεµβαλοῦσιν, (24) καὶ ὁ ἄρχων οἴκου πατριᾶς τοῦ δήµου τοῦ Γεδσων Ελισαφ υἱὸς Λαηλ. (25) καὶ ἡ φυλακὴ υἱῶν Γεδσων ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου· ἡ σκηνὴ καὶ τὸ κάλυµµα καὶ τὸ κατακάλυµµα τῆς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου (26) καὶ τὰ ἱστία τῆς αὐλῆς καὶ τὸ καταπέτασµα τῆς πύλης τῆς αὐλῆς τῆς οὔσης ἐπὶ τῆς σκηνῆς καὶ τὰ κατάλοιπα πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ. (27) Τῷ Κααθ δῆµος ὁ Αµραµις καὶ δῆµος ὁ Σααρις καὶ δῆµος ὁ Χεβρωνις καὶ δῆµος ὁ Οζιηλις· οὗτοί εἰσιν δῆµοι τοῦ Κααθ. (28) κατὰ ἀριθµὸν πᾶν ἀρσενικὸν ἀπὸ µηνιαίου καὶ ἐπάνω ὀκτακισχίλιοι καὶ ἑξακόσιοι φυλάσσοντες τὰς φυλακὰς τῶν ἁγίων. (29) οἱ δῆµοι τῶν υἱῶν Κααθ παρεµβαλοῦσιν ἐκ πλαγίων τῆς σκηνῆς κατὰ λίβα, (30) καὶ ὁ ἄρχων οἴκου πατριῶν τῶν δήµων τοῦ Κααθ Ελισαφαν υἱὸς Οζιηλ. (31) καὶ ἡ φυλακὴ αὐτῶν ἡ κιβωτὸς καὶ ἡ τράπεζα καὶ ἡ λυχνία καὶ τὰ θυσιαστήρια καὶ τὰ σκεύη τοῦ ἁγίου, ὅσα λειτουργοῦσιν ἐν αὐτοῖς, καὶ τὸ κατακάλυµµα καὶ πάντα τὰ ἔργα αὐτῶν. (32) καὶ ὁ ἄρχων ἐπὶ τῶν ἀρχόντων τῶν Λευιτῶν Ελεαζαρ ὁ υἱὸς Ααρων τοῦ ἱερέως καθεσταµένος φυλάσσειν τὰς φυλακὰς τῶν ἁγίων. (33) Τῷ Μεραρι δῆµος ὁ Μοολι καὶ δῆµος ὁ Μουσι· οὗτοί εἰσιν δῆµοι Μεραρι. (34) ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν κατὰ ἀριθµόν, πᾶν ἀρσενικὸν ἀπὸ µηνιαίου καὶ ἐπάνω, ἑξακισχίλιοι καὶ πεντήκοντα· (35) καὶ ὁ ἄρχων οἴκου πατριῶν τοῦ δήµου τοῦ Μεραρι Σουριηλ υἱὸς Αβιχαιλ· ἐκ πλαγίων τῆς σκηνῆς παρεµβαλοῦσιν πρὸς βορρᾶν. (36) ἡ ἐπίσκεψις ἡ φυλακὴ υἱῶν Μεραρι· τὰς κεφαλίδας τῆς σκηνῆς καὶ τοὺς µοχλοὺς αὐτῆς καὶ τοὺς στύλους αὐτῆς καὶ τὰς βάσεις αὐτῆς καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτῶν καὶ τὰ ἔργα αὐτῶν (37) καὶ τοὺς στύλους τῆς αὐλῆς κύκλῳ καὶ τὰς βάσεις αὐτῶν καὶ τοὺς πασσάλους καὶ τοὺς κάλους αὐτῶν. (38) Καὶ οἱ παρεµβάλλοντες κατὰ πρόσωπον τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου ἀπ’ ἀνατολῆς Μωυσῆς καὶ Ααρων καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ φυλάσσοντες τὰς φυλακὰς τοῦ ἁγίου εἰς τὰς φυλακὰς τῶν υἱῶν Ισραηλ· καὶ ὁ ἀλλογενὴς ὁ ἁπτόµενος ἀποθανεῖται. (39) Πᾶσα ἡ ἐπίσκεψις τῶν Λευιτῶν, οὓς ἐπεσκέψατο Μωυσῆς καὶ Ααρων διὰ φωνῆς κυρίου κατὰ δήµους αὐτῶν, πᾶν ἀρσενικὸν ἀπὸ µηνιαίου καὶ ἐπάνω δύο καὶ εἴκοσι χιλιάδες. (40) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων Ἐπίσκεψαι πᾶν πρωτότοκον ἄρσεν τῶν υἱῶν Ισραηλ ἀπὸ µηνιαίου καὶ ἐπάνω καὶ λαβὲ τὸν ἀριθµὸν ἐξ ὀνόµατος· (41) καὶ λήµψῃ τοὺς Λευίτας ἐµοί, ἐγὼ κύριος, ἀντὶ πάντων τῶν πρωτοτόκων τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ τὰ κτήνη τῶν Λευιτῶν ἀντὶ πάντων τῶν πρωτοτόκων ἐν τοῖς κτήνεσιν τῶν υἱῶν Ισραηλ. (42) καὶ ἐπεσκέψατο Μωυσῆς, ὃν τρόπον ἐνετείλατο κύριος, πᾶν πρωτότοκον ἐν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ· (43) καὶ ἐγένοντο πάντα τὰ πρωτότοκα τὰ ἀρσενικὰ κατὰ ἀριθµὸν ἐξ ὀνόµατος ἀπὸ µηνιαίου καὶ ἐπάνω ἐκ τῆς ἐπισκέψεως αὐτῶν δύο καὶ εἴκοσι χιλιάδες τρεῖς καὶ ἑβδοµήκοντα καὶ διακόσιοι. (44) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (45) Λαβὲ τοὺς Λευίτας ἀντὶ πάντων τῶν πρωτοτόκων τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ τὰ κτήνη τῶν Λευιτῶν ἀντὶ τῶν κτηνῶν αὐτῶν, καὶ ἔσονται ἐµοὶ οἱ Λευῖται· ἐγὼ κύριος. (46) καὶ τὰ λύτρα τριῶν καὶ ἑβδοµήκοντα καὶ διακοσίων, οἱ πλεονάζοντες παρὰ τοὺς Λευίτας ἀπὸ τῶν πρωτοτόκων τῶν υἱῶν Ισραηλ, (47) καὶ λήµψῃ πέντε σίκλους κατὰ κεφαλήν, κατὰ τὸ δίδραχµον τὸ ἅγιον λήµψῃ, εἴκοσι ὀβολοὺς τοῦ σίκλου, (48) καὶ δώσεις τὸ ἀργύριον Ααρων καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ λύτρα τῶν πλεοναζόντων ἐν αὐτοῖς. (49) καὶ ἔλαβεν Μωυσῆς τὸ ἀργύριον, τὰ λύτρα τῶν πλεοναζόντων, εἰς τὴν ἐκλύτρωσιν τῶν Λευιτῶν· (50) παρὰ τῶν πρωτοτόκων τῶν υἱῶν Ισραηλ ἔλαβεν τὸ ἀργύριον, χιλίους τριακοσίους ἑξήκοντα πέντε σίκλους κατὰ τὸν σίκλον τὸν ἅγιον. (51) καὶ ἔδωκεν Μωυσῆς τὰ λύτρα τῶν πλεοναζόντων Ααρων καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ διὰ φωνῆς κυρίου, ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ.

4

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων λέγων (2) Λαβὲ τὸ κεφάλαιον τῶν υἱῶν Κααθ ἐκ µέσου υἱῶν Λευι κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν (3) ἀπὸ εἴκοσι καὶ πέντε ἐτῶν καὶ ἐπάνω καὶ ἕως πεντήκοντα ἐτῶν, πᾶς ὁ εἰσπορευόµενος λειτουργεῖν ποιῆσαι πάντα τὰ ἔργα ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου. (4) καὶ ταῦτα τὰ ἔργα τῶν υἱῶν Κααθ ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου· ἅγιον τῶν ἁγίων. (5) καὶ εἰσελεύσεται Ααρων καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ, ὅταν ἐξαίρῃ ἡ παρεµβολή, καὶ καθελοῦσιν τὸ καταπέτασµα τὸ συσκιάζον καὶ κατακαλύψουσιν ἐν αὐτῷ τὴν κιβωτὸν τοῦ µαρτυρίου (6) καὶ ἐπιθήσουσιν ἐπ’ αὐτὸ κατακάλυµµα δέρµα ὑακίνθινον καὶ ἐπιβαλοῦσιν ἐπ’ αὐτὴν ἱµάτιον ὅλον ὑακίνθινον ἄνωθεν καὶ διεµβαλοῦσιν τοὺς ἀναφορεῖς. (7) καὶ ἐπὶ τὴν τράπεζαν τὴν προκειµένην ἐπιβαλοῦσιν ἐπ’ αὐτὴν ἱµάτιον ὁλοπόρφυρον καὶ τὰ τρύβλια καὶ τὰς θυίσκας καὶ τοὺς κυάθους καὶ τὰ σπονδεῖα, ἐν οἷς σπένδει, καὶ οἱ ἄρτοι οἱ διὰ παντὸς ἐπ’ αὐτῆς ἔσονται. (8) καὶ ἐπιβαλοῦσιν ἐπ’ αὐτὴν ἱµάτιον κόκκινον καὶ καλύψουσιν αὐτὴν καλύµµατι δερµατίνῳ ὑακινθίνῳ καὶ διεµβαλοῦσιν δι’ αὐτῆς τοὺς ἀναφορεῖς. (9) καὶ λήµψονται ἱµάτιον ὑακίνθινον καὶ καλύψουσιν τὴν λυχνίαν τὴν φωτίζουσαν καὶ τοὺς λύχνους αὐτῆς καὶ τὰς λαβίδας αὐτῆς καὶ τὰς ἐπαρυστρίδας αὐτῆς καὶ πάντα τὰ ἀγγεῖα τοῦ ἐλαίου, οἷς λειτουργοῦσιν ἐν αὐτοῖς, (10) καὶ ἐµβαλοῦσιν αὐτὴν καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτῆς εἰς κάλυµµα δερµάτινον ὑακίνθινον καὶ ἐπιθήσουσιν αὐτὴν ἐπ’ ἀναφορέων. (11) καὶ ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τὸ χρυσοῦν ἐπικαλύψουσιν ἱµάτιον ὑακίνθινον καὶ καλύψουσιν αὐτὸ καλύµµατι δερµατίνῳ ὑακινθίνῳ καὶ διεµβαλοῦσιν τοὺς ἀναφορεῖς αὐτοῦ. (12) καὶ λήµψονται πάντα τὰ σκεύη τὰ λειτουργικά, ὅσα λειτουργοῦσιν ἐν αὐτοῖς ἐν τοῖς ἁγίοις, καὶ ἐµβαλοῦσιν εἰς ἱµάτιον ὑακίνθινον καὶ καλύψουσιν αὐτὰ καλύµµατι δερµατίνῳ ὑακινθίνῳ καὶ ἐπιθήσουσιν ἐπὶ ἀναφορεῖς. (13) καὶ τὸν καλυπτῆρα ἐπιθήσει ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον, καὶ ἐπικαλύψουσιν ἐπ’ αὐτὸ ἱµάτιον ὁλοπόρφυρον (14) καὶ ἐπιθήσουσιν ἐπ’ αὐτὸ πάντα τὰ σκεύη, ὅσοις λειτουργοῦσιν ἐπ’ αὐτὸ ἐν αὐτοῖς, καὶ τὰ πυρεῖα καὶ τὰς κρεάγρας καὶ τὰς φιάλας καὶ τὸν καλυπτῆρα καὶ πάντα τὰ σκεύη τοῦ θυσιαστηρίου· καὶ ἐπιβαλοῦσιν ἐπ’ αὐτὸ κάλυµµα δερµάτινον ὑακίνθινον καὶ διεµβαλοῦσιν τοὺς ἀναφορεῖς αὐτοῦ· καὶ λήµψονται ἱµάτιον πορφυροῦν καὶ συγκαλύψουσιν τὸν λουτῆρα καὶ τὴν βάσιν αὐτοῦ καὶ ἐµβαλοῦσιν αὐτὰ εἰς κάλυµµα δερµάτινον ὑακίνθινον καὶ ἐπιθήσουσιν ἐπὶ ἀναφορεῖς. (15) καὶ συντελέσουσιν Ααρων καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καλύπτοντες τὰ ἅγια καὶ πάντα τὰ σκεύη τὰ ἅγια ἐν τῷ ἐξαίρειν τὴν παρεµβολήν, καὶ µετὰ ταῦτα εἰσελεύσονται υἱοὶ Κααθ αἴρειν καὶ οὐχ ἅψονται τῶν ἁγίων, ἵνα µὴ ἀποθάνωσιν· ταῦτα ἀροῦσιν οἱ υἱοὶ Κααθ ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου. — (16) ἐπίσκοπος Ελεαζαρ υἱὸς Ααρων τοῦ ἱερέως· τὸ ἔλαιον τοῦ φωτὸς καὶ τὸ θυµίαµα τῆς συνθέσεως καὶ ἡ θυσία ἡ καθ’ ἡµέραν καὶ τὸ ἔλαιον τῆς χρίσεως, ἡ ἐπισκοπὴ ὅλης τῆς σκηνῆς καὶ ὅσα ἐστὶν ἐν αὐτῇ ἐν τῷ ἁγίῳ ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις. — (17) καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων λέγων (18) Μὴ ὀλεθρεύσητε τῆς φυλῆς τὸν δῆµον τὸν Κααθ ἐκ µέσου τῶν Λευιτῶν· (19) τοῦτο ποιήσατε αὐτοῖς καὶ ζήσονται καὶ οὐ µὴ ἀποθάνωσιν προσπορευοµένων αὐτῶν πρὸς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων· Ααρων καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ προσπορευέσθωσαν καὶ καταστήσουσιν αὐτοὺς ἕκαστον κατὰ τὴν ἀναφορὰν αὐτοῦ, (20) καὶ οὐ µὴ εἰσέλθωσιν ἰδεῖν ἐξάπινα τὰ ἅγια καὶ ἀποθανοῦνται. (21) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (22) Λαβὲ τὴν ἀρχὴν τῶν υἱῶν Γεδσων, καὶ τούτους κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν κατὰ δήµους αὐτῶν· (23) ἀπὸ πεντεκαιεικοσαετοῦς καὶ ἐπάνω ἕως πεντηκονταετοῦς ἐπίσκεψαι αὐτούς, πᾶς ὁ εἰσπορευόµενος λειτουργεῖν καὶ ποιεῖν τὰ ἔργα αὐτοῦ ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου. (24) αὕτη ἡ λειτουργία τοῦ δήµου τοῦ Γεδσων λειτουργεῖν καὶ αἴρειν· (25) καὶ ἀρεῖ τὰς δέρρεις τῆς σκηνῆς καὶ τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου καὶ τὸ κάλυµµα αὐτῆς καὶ τὸ κάλυµµα τὸ ὑακίνθινον τὸ ὂν ἐπ’ αὐτῆς ἄνωθεν καὶ τὸ κάλυµµα τῆς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου (26) καὶ τὰ ἱστία τῆς αὐλῆς, ὅσα ἐπὶ τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, καὶ τὰ περισσὰ καὶ πάντα τὰ σκεύη τὰ λειτουργικά, ὅσα λειτουργοῦσιν ἐν αὐτοῖς, ποιήσουσιν. (27) κατὰ στόµα Ααρων καὶ τῶν υἱῶν αὐτοῦ ἔσται ἡ λειτουργία τῶν υἱῶν Γεδσων κατὰ πάσας τὰς λειτουργίας αὐτῶν καὶ κατὰ πάντα τὰ ἀρτὰ δι’ αὐτῶν· καὶ ἐπισκέψῃ αὐτοὺς ἐξ ὀνοµάτων πάντα τὰ ἀρτὰ ὑπ’ αὐτῶν. (28) αὕτη ἡ λειτουργία τῶν υἱῶν Γεδσων ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου, καὶ ἡ φυλακὴ αὐτῶν ἐν χειρὶ Ιθαµαρ τοῦ υἱοῦ Ααρων τοῦ ἱερέως. (29) Υἱοὶ Μεραρι, κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν ἐπισκέψασθε αὐτούς· (30) ἀπὸ πεντεκαιεικοσαετοῦς καὶ ἐπάνω ἕως πεντηκονταετοῦς ἐπισκέψασθε αὐτούς, πᾶς ὁ εἰσπορευόµενος λειτουργεῖν τὰ ἔργα τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου. (31) καὶ ταῦτα τὰ φυλάγµατα τῶν αἰροµένων ὑπ’ αὐτῶν κατὰ πάντα τὰ ἔργα αὐτῶν ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου· τὰς κεφαλίδας τῆς σκηνῆς καὶ τοὺς µοχλοὺς καὶ τοὺς στύλους αὐτῆς καὶ τὰς βάσεις αὐτῆς καὶ τὸ κατακάλυµµα καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν καὶ οἱ στύλοι αὐτῶν καὶ τὸ κατακάλυµµα τῆς θύρας τῆς σκηνῆς (32) καὶ τοὺς στύλους τῆς αὐλῆς κύκλῳ καὶ αἱ βάσεις αὐτῶν καὶ τοὺς στύλους τοῦ καταπετάσµατος τῆς πύλης τῆς αὐλῆς καὶ τὰς βάσεις αὐτῶν καὶ τοὺς πασσάλους αὐτῶν καὶ τοὺς κάλους αὐτῶν καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτῶν καὶ πάντα τὰ λειτουργήµατα αὐτῶν, ἐξ ὀνοµάτων ἐπισκέψασθε αὐτοὺς καὶ πάντα τὰ σκεύη τῆς φυλακῆς τῶν αἰροµένων ὑπ’ αὐτῶν. (33) αὕτη ἡ λειτουργία δήµου υἱῶν Μεραρι ἐν πᾶσιν τοῖς ἔργοις αὐτῶν ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου ἐν χειρὶ Ιθαµαρ υἱοῦ Ααρων τοῦ ἱερέως. (34) Καὶ ἐπεσκέψατο Μωυσῆς καὶ Ααρων καὶ οἱ ἄρχοντες Ισραηλ τοὺς υἱοὺς Κααθ κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν (35) ἀπὸ πεντεκαιεικοσαετοῦς καὶ ἐπάνω ἕως πεντηκονταετοῦς, πᾶς ὁ εἰσπορευόµενος λειτουργεῖν καὶ ποιεῖν ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου. (36) καὶ ἐγένετο ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν κατὰ δήµους αὐτῶν δισχίλιοι διακόσιοι πεντήκοντα· (37) αὕτη ἡ ἐπίσκεψις δήµου Κααθ, πᾶς ὁ λειτουργῶν ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου, καθὰ ἐπεσκέψατο Μωυσῆς καὶ Ααρων διὰ φωνῆς κυρίου ἐν χειρὶ Μωυσῆ. (38) Καὶ ἐπεσκέπησαν υἱοὶ Γεδσων κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν (39) ἀπὸ πεντεκαιεικοσαετοῦς καὶ ἐπάνω ἕως πεντηκονταετοῦς, πᾶς ὁ εἰσπορευόµενος λειτουργεῖν καὶ ποιεῖν τὰ ἔργα ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου. (40) καὶ ἐγένετο ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν δισχίλιοι ἑξακόσιοι τριάκοντα· (41) αὕτη ἡ ἐπίσκεψις δήµου υἱῶν Γεδσων, πᾶς ὁ λειτουργῶν ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου, οὓς ἐπεσκέψατο Μωυσῆς καὶ Ααρων διὰ φωνῆς κυρίου ἐν χειρὶ Μωυσῆ. (42) Ἐπεσκέπησαν δὲ καὶ δῆµος υἱῶν Μεραρι κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν (43) ἀπὸ πεντεκαιεικοσαετοῦς καὶ ἐπάνω ἕως πεντηκονταετοῦς, πᾶς ὁ εἰσπορευόµενος λειτουργεῖν πρὸς τὰ ἔργα τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου. (44) καὶ ἐγενήθη ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν κατὰ δήµους αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν τρισχίλιοι καὶ διακόσιοι· (45) αὕτη ἡ ἐπίσκεψις δήµου υἱῶν Μεραρι, οὓς ἐπεσκέψατο Μωυσῆς καὶ Ααρων διὰ φωνῆς κυρίου ἐν χειρὶ Μωυσῆ. (46) Πάντες οἱ ἐπεσκεµµένοι, οὓς ἐπεσκέψατο Μωυσῆς καὶ Ααρων καὶ οἱ ἄρχοντες Ισραηλ, τοὺς Λευίτας κατὰ δήµους κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν (47) ἀπὸ πεντεκαιεικοσαετοῦς καὶ ἐπάνω ἕως πεντηκονταετοῦς, πᾶς ὁ εἰσπορευόµενος πρὸς τὸ ἔργον τῶν ἔργων καὶ τὰ ἔργα τὰ αἰρόµενα ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου, (48) καὶ ἐγενήθησαν οἱ ἐπισκεπέντες ὀκτακισχίλιοι πεντακόσιοι ὀγδοήκοντα. (49) διὰ φωνῆς κυρίου ἐπεσκέψατο αὐτοὺς ἐν χειρὶ Μωυσῆ ἄνδρα κατ’ ἄνδρα ἐπὶ τῶν ἔργων αὐτῶν καὶ ἐπὶ ὧν αἴρουσιν αὐτοί· καὶ ἐπεσκέπησαν, ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ.

5

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Πρόσταξον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐξαποστειλάτωσαν ἐκ τῆς παρεµβολῆς πάντα λεπρὸν καὶ πάντα γονορρυῆ καὶ πάντα ἀκάθαρτον ἐπὶ ψυχῇ· (3) ἀπὸ ἀρσενικοῦ ἕως θηλυκοῦ ἐξαποστείλατε ἔξω τῆς παρεµβολῆς, καὶ οὐ µὴ µιανοῦσιν τὰς παρεµβολὰς αὐτῶν, ἐν οἷς ἐγὼ καταγίνοµαι ἐν αὐτοῖς. (4) καὶ ἐποίησαν οὕτως οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ ἐξαπέστειλαν αὐτοὺς ἔξω τῆς παρεµβολῆς· καθὰ ἐλάλησεν κύριος τῷ Μωυσῇ, οὕτως ἐποίησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ. (5) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (6) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ λέγων Ἀνὴρ ἢ γυνή, ὅστις ἐὰν ποιήσῃ ἀπὸ τῶν ἁµαρτιῶν τῶν ἀνθρωπίνων καὶ παριδὼν παρίδῃ καὶ πληµµελήσῃ ἡ ψυχὴ ἐκείνη, (7) ἐξαγορεύσει τὴν ἁµαρτίαν, ἣν ἐποίησεν, καὶ ἀποδώσει τὴν πληµµέλειαν τὸ κεφάλαιον καὶ τὸ ἐπίπεµπτον αὐτοῦ προσθήσει ἐπ’ αὐτὸ καὶ ἀποδώσει, τίνι ἐπληµµέλησεν αὐτῷ. (8) ἐὰν δὲ µὴ ᾖ τῷ ἀνθρώπῳ ὁ ἀγχιστεύων ὥστε ἀποδοῦναι αὐτῷ τὸ πληµµέληµα πρὸς αὐτόν, τὸ πληµµέληµα τὸ ἀποδιδόµενον κυρίῳ τῷ ἱερεῖ ἔσται πλὴν τοῦ κριοῦ τοῦ ἱλασµοῦ, δι’ οὗ ἐξιλάσεται ἐν αὐτῷ περὶ αὐτοῦ. (9) καὶ πᾶσα ἀπαρχὴ κατὰ πάντα τὰ ἁγιαζόµενα ἐν υἱοῖς Ισραηλ, ὅσα ἂν προσφέρωσιν τῷ κυρίῳ τῷ ἱερεῖ, αὐτῷ ἔσται. (10) καὶ ἑκάστου τὰ ἡγιασµένα αὐτοῦ ἔσται· ἀνὴρ ὃς ἐὰν δῷ τῷ ἱερεῖ, αὐτῷ ἔσται. (11) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (12) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ἀνδρὸς ἀνδρὸς ἐὰν παραβῇ ἡ γυνὴ αὐτοῦ καὶ παρίδῃ αὐτὸν ὑπεριδοῦσα (13) καὶ κοιµηθῇ τις µετ’ αὐτῆς κοίτην σπέρµατος καὶ λάθῃ ἐξ ὀφθαλµῶν τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς καὶ κρύψῃ, αὐτὴ δὲ ᾖ µεµιαµµένη καὶ µάρτυς µὴ ἦν µετ’ αὐτῆς καὶ αὐτὴ µὴ ᾖ συνειληµµένη, (14) καὶ ἐπέλθῃ αὐτῷ πνεῦµα ζηλώσεως καὶ ζηλώσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, αὐτὴ δὲ µεµίανται, ἢ ἐπέλθῃ αὐτῷ πνεῦµα ζηλώσεως καὶ ζηλώσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, αὐτὴ δὲ µὴ ᾖ µεµιαµµένη, (15) καὶ ἄξει ὁ ἄνθρωπος τὴν γυναῖκα αὐτοῦ πρὸς τὸν ἱερέα καὶ προσοίσει τὸ δῶρον περὶ αὐτῆς τὸ δέκατον τοῦ οιφι ἄλευρον κρίθινον, οὐκ ἐπιχεεῖ ἐπ’ αὐτὸ ἔλαιον οὐδὲ ἐπιθήσει ἐπ’ αὐτὸ λίβανον, ἔστιν γὰρ θυσία ζηλοτυπίας, θυσία µνηµοσύνου ἀναµιµνήσκουσα ἁµαρτίαν. (16) καὶ προσάξει αὐτὴν ὁ ἱερεὺς καὶ στήσει αὐτὴν ἔναντι κυρίου, (17) καὶ λήµψεται ὁ ἱερεὺς ὕδωρ καθαρὸν ζῶν ἐν ἀγγείῳ ὀστρακίνῳ καὶ τῆς γῆς τῆς οὔσης ἐπὶ τοῦ ἐδάφους τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου καὶ λαβὼν ὁ ἱερεὺς ἐµβαλεῖ εἰς τὸ ὕδωρ, (18) καὶ στήσει ὁ ἱερεὺς τὴν γυναῖκα ἔναντι κυρίου καὶ ἀποκαλύψει τὴν κεφαλὴν τῆς γυναικὸς καὶ δώσει ἐπὶ τὰς χεῖρας αὐτῆς τὴν θυσίαν τοῦ µνηµοσύνου, τὴν θυσίαν τῆς ζηλοτυπίας, ἐν δὲ τῇ χειρὶ τοῦ ἱερέως ἔσται τὸ ὕδωρ τοῦ ἐλεγµοῦ τοῦ ἐπικαταρωµένου τούτου. (19) καὶ ὁρκιεῖ αὐτὴν ὁ ἱερεὺς καὶ ἐρεῖ τῇ γυναικί Εἰ µὴ κεκοίµηταί τις µετὰ σοῦ, εἰ µὴ παραβέβηκας µιανθῆναι ὑπὸ τὸν ἄνδρα τὸν σεαυτῆς, ἀθῴα ἴσθι ἀπὸ τοῦ ὕδατος τοῦ ἐλεγµοῦ τοῦ ἐπικαταρωµένου τούτου· (20) εἰ δὲ σὺ παραβέβηκας ὑπ’ ἀνδρὸς οὖσα ἢ µεµίανσαι καὶ ἔδωκέν τις τὴν κοίτην αὐτοῦ ἐν σοὶ πλὴν τοῦ ἀνδρός σου. (21) καὶ ὁρκιεῖ ὁ ἱερεὺς τὴν γυναῖκα ἐν τοῖς ὅρκοις τῆς ἀρᾶς ταύτης, καὶ ἐρεῖ ὁ ἱερεὺς τῇ γυναικί Δῴη κύριός σε ἐν ἀρᾷ καὶ ἐνόρκιον ἐν µέσῳ τοῦ λαοῦ σου ἐν τῷ δοῦναι κύριον τὸν µηρόν σου διαπεπτωκότα καὶ τὴν κοιλίαν σου πεπρησµένην, (22) καὶ εἰσελεύσεται τὸ ὕδωρ τὸ ἐπικαταρώµενον τοῦτο εἰς τὴν κοιλίαν σου πρῆσαι γαστέρα καὶ διαπεσεῖν µηρόν σου. καὶ ἐρεῖ ἡ γυνή Γένοιτο, γένοιτο. (23) καὶ γράψει ὁ ἱερεὺς τὰς ἀρὰς ταύτας εἰς βιβλίον καὶ ἐξαλείψει εἰς τὸ ὕδωρ τοῦ ἐλεγµοῦ τοῦ ἐπικαταρωµένου (24) καὶ ποτιεῖ τὴν γυναῖκα τὸ ὕδωρ τοῦ ἐλεγµοῦ τοῦ ἐπικαταρωµένου, καὶ εἰσελεύσεται εἰς αὐτὴν τὸ ὕδωρ τὸ ἐπικαταρώµενον τοῦ ἐλεγµοῦ. (25) καὶ λήµψεται ὁ ἱερεὺς ἐκ χειρὸς τῆς γυναικὸς τὴν θυσίαν τῆς ζηλοτυπίας καὶ ἐπιθήσει τὴν θυσίαν ἔναντι κυρίου καὶ προσοίσει αὐτὴν πρὸς τὸ θυσιαστήριον, (26) καὶ δράξεται ὁ ἱερεὺς ἀπὸ τῆς θυσίας τὸ µνηµόσυνον αὐτῆς καὶ ἀνοίσει αὐτὸ ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον καὶ µετὰ ταῦτα ποτιεῖ τὴν γυναῖκα τὸ ὕδωρ. (27) καὶ ἔσται ἐὰν ᾖ µεµιαµµένη καὶ λήθῃ λάθῃ τὸν ἄνδρα αὐτῆς, καὶ εἰσελεύσεται εἰς αὐτὴν τὸ ὕδωρ τοῦ ἐλεγµοῦ τὸ ἐπικαταρώµενον, καὶ πρησθήσεται τὴν κοιλίαν, καὶ διαπεσεῖται ὁ µηρὸς αὐτῆς, καὶ ἔσται ἡ γυνὴ εἰς ἀρὰν ἐν τῷ λαῷ αὐτῆς· (28) ἐὰν δὲ µὴ µιανθῇ ἡ γυνὴ καὶ καθαρὰ ᾖ, καὶ ἀθῴα ἔσται καὶ ἐκσπερµατιεῖ σπέρµα. — (29) οὗτος ὁ νόµος τῆς ζηλοτυπίας, ᾧ ἐὰν παραβῇ ἡ γυνὴ ὑπ’ ἀνδρὸς οὖσα καὶ µιανθῇ· (30) ἢ ἄνθρωπος, ᾧ ἐὰν ἐπέλθῃ ἐπ’ αὐτὸν πνεῦµα ζηλώσεως καὶ ζηλώσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ στήσει τὴν γυναῖκα αὐτοῦ ἔναντι κυρίου, καὶ ποιήσει αὐτῇ ὁ ἱερεὺς πάντα τὸν νόµον τοῦτον· (31) καὶ ἀθῷος ἔσται ὁ ἄνθρωπος ἀπὸ ἁµαρτίας, καὶ ἡ γυνὴ ἐκείνη λήµψεται τὴν ἁµαρτίαν αὐτῆς.

6

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ἀνὴρ ἢ γυνή, ὃς ἐὰν µεγάλως εὔξηται εὐχὴν ἀφαγνίσασθαι ἁγνείαν κυρίῳ (3) ἀπὸ οἴνου καὶ σικερα, ἁγνισθήσεται ἀπὸ οἴνου καὶ ὄξος ἐξ οἴνου καὶ ὄξος ἐκ σικερα οὐ πίεται καὶ ὅσα κατεργάζεται ἐκ σταφυλῆς οὐ πίεται καὶ σταφυλὴν πρόσφατον καὶ σταφίδα οὐ φάγεται. (4) πάσας τὰς ἡµέρας τῆς εὐχῆς αὐτοῦ ἀπὸ πάντων, ὅσα γίνεται ἐξ ἀµπέλου, οἶνον ἀπὸ στεµφύλων ἕως γιγάρτου οὐ φάγεται. (5) πάσας τὰς ἡµέρας τῆς εὐχῆς τοῦ ἁγνισµοῦ ξυρὸν οὐκ ἐπελεύσεται ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ· ἕως ἂν πληρωθῶσιν αἱ ἡµέραι, ὅσας ηὔξατο κυρίῳ, ἅγιος ἔσται τρέφων κόµην τρίχα κεφαλῆς. (6) πάσας τὰς ἡµέρας τῆς εὐχῆς κυρίῳ ἐπὶ πάσῃ ψυχῇ τετελευτηκυίᾳ οὐκ εἰσελεύσεται· (7) ἐπὶ πατρὶ καὶ ἐπὶ µητρὶ καὶ ἐπ’ ἀδελφῷ καὶ ἐπ’ ἀδελφῇ, οὐ µιανθήσεται ἐπ’ αὐτοῖς ἀποθανόντων αὐτῶν, ὅτι εὐχὴ θεοῦ αὐτοῦ ἐπ’ αὐτῷ ἐπὶ κεφαλῆς αὐτοῦ· (8) πάσας τὰς ἡµέρας τῆς εὐχῆς αὐτοῦ ἅγιος ἔσται κυρίῳ. — (9) ἐὰν δέ τις ἀποθάνῃ ἐξάπινα ἐπ’ αὐτῷ, παραχρῆµα µιανθήσεται ἡ κεφαλὴ εὐχῆς αὐτοῦ, καὶ ξυρήσεται τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ᾗ ἂν ἡµέρᾳ καθαρισθῇ· τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ ξυρηθήσεται. (10) καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῇ ὀγδόῃ οἴσει δύο τρυγόνας ἢ δύο νεοσσοὺς περιστερῶν πρὸς τὸν ἱερέα ἐπὶ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, (11) καὶ ποιήσει ὁ ἱερεὺς µίαν περὶ ἁµαρτίας καὶ µίαν εἰς ὁλοκαύτωµα, καὶ ἐξιλάσεται περὶ αὐτοῦ ὁ ἱερεὺς περὶ ὧν ἥµαρτεν περὶ τῆς ψυχῆς καὶ ἁγιάσει τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ, (12) ᾗ ἡγιάσθη κυρίῳ τὰς ἡµέρας τῆς εὐχῆς, καὶ προσάξει ἀµνὸν ἐνιαύσιον εἰς πληµµέλειαν, καὶ αἱ ἡµέραι αἱ πρότεραι ἄλογοι ἔσονται, ὅτι ἐµιάνθη κεφαλὴ εὐχῆς αὐτοῦ. (13) Καὶ οὗτος ὁ νόµος τοῦ εὐξαµένου· ᾗ ἂν ἡµέρᾳ πληρώσῃ ἡµέρας εὐχῆς αὐτοῦ, προσοίσει αὐτὸς παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου (14) καὶ προσάξει τὸ δῶρον αὐτοῦ κυρίῳ ἀµνὸν ἐνιαύσιον ἄµωµον ἕνα εἰς ὁλοκαύτωσιν καὶ ἀµνάδα ἐνιαυσίαν ἄµωµον µίαν εἰς ἁµαρτίαν καὶ κριὸν ἕνα ἄµωµον εἰς σωτήριον (15) καὶ κανοῦν ἀζύµων σεµιδάλεως ἄρτους ἀναπεποιηµένους ἐν ἐλαίῳ καὶ λάγανα ἄζυµα κεχρισµένα ἐν ἐλαίῳ καὶ θυσία αὐτῶν καὶ σπονδὴ αὐτῶν. (16) καὶ προσοίσει ὁ ἱερεὺς ἔναντι κυρίου καὶ ποιήσει τὸ περὶ ἁµαρτίας αὐτοῦ καὶ τὸ ὁλοκαύτωµα αὐτοῦ (17) καὶ τὸν κριὸν ποιήσει θυσίαν σωτηρίου κυρίῳ ἐπὶ τῷ κανῷ τῶν ἀζύµων, καὶ ποιήσει ὁ ἱερεὺς τὴν θυσίαν αὐτοῦ καὶ τὴν σπονδὴν αὐτοῦ. (18) καὶ ξυρήσεται ὁ ηὐγµένος παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου τὴν κεφαλὴν τῆς εὐχῆς αὐτοῦ καὶ ἐπιθήσει τὰς τρίχας ἐπὶ τὸ πῦρ, ὅ ἐστιν ὑπὸ τὴν θυσίαν τοῦ σωτηρίου. (19) καὶ λήµψεται ὁ ἱερεὺς τὸν βραχίονα ἑφθὸν ἀπὸ τοῦ κριοῦ καὶ ἄρτον ἕνα ἄζυµον ἀπὸ τοῦ κανοῦ καὶ λάγανον ἄζυµον ἓν καὶ ἐπιθήσει ἐπὶ τὰς χεῖρας τοῦ ηὐγµένου µετὰ τὸ ξυρήσασθαι αὐτὸν τὴν εὐχὴν αὐτοῦ· (20) καὶ προσοίσει αὐτὰ ὁ ἱερεὺς ἐπίθεµα ἔναντι κυρίου, ἅγιον ἔσται τῷ ἱερεῖ ἐπὶ τοῦ στηθυνίου τοῦ ἐπιθέµατος καὶ ἐπὶ τοῦ βραχίονος τοῦ ἀφαιρέµατος· καὶ µετὰ ταῦτα πίεται ὁ ηὐγµένος οἶνον. — (21) οὗτος ὁ νόµος τοῦ εὐξαµένου, ὃς ἂν εὔξηται κυρίῳ δῶρον αὐτοῦ κυρίῳ περὶ τῆς εὐχῆς, χωρὶς ὧν ἂν εὕρῃ ἡ χεὶρ αὐτοῦ κατὰ δύναµιν τῆς εὐχῆς αὐτοῦ, ἣν ἂν εὔξηται κατὰ νόµον ἁγνείας. (22) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (23) Λάλησον Ααρων καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ λέγων Οὕτως εὐλογήσετε τοὺς υἱοὺς Ισραηλ λέγοντες αὐτοῖς (καὶ ἐπιθήσουσιν τὸ ὄνοµά µου ἐπὶ τοὺς υἱοὺς Ισραηλ, καὶ ἐγὼ κύριος εὐλογήσω αὐτούς) (24) Εὐλογήσαι σε κύριος καὶ φυλάξαι σε, (25) ἐπιφάναι κύριος τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐπὶ σὲ καὶ ἐλεήσαι σε, (26) ἐπάραι κύριος τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐπὶ σὲ καὶ δῴη σοι εἰρήνην.

7

(1) Καὶ ἐγένετο ᾗ ἡµέρᾳ συνετέλεσεν Μωυσῆς ὥστε ἀναστῆσαι τὴν σκηνὴν καὶ ἔχρισεν αὐτὴν καὶ ἡγίασεν αὐτὴν καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτῆς καὶ τὸ θυσιαστήριον καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτοῦ καὶ ἔχρισεν αὐτὰ καὶ ἡγίασεν αὐτά, (2) καὶ προσήνεγκαν οἱ ἄρχοντες Ισραηλ, δώδεκα ἄρχοντες οἴκων πατριῶν αὐτῶν, οὗτοι ἄρχοντες φυλῶν, οὗτοι οἱ παρεστηκότες ἐπὶ τῆς ἐπισκοπῆς, (3) καὶ ἤνεγκαν τὰ δῶρα αὐτῶν ἔναντι κυρίου ἓξ ἁµάξας λαµπηνικὰς καὶ δώδεκα βόας, ἅµαξαν παρὰ δύο ἀρχόντων καὶ µόσχον παρὰ ἑκάστου, καὶ προσήγαγον ἐναντίον τῆς σκηνῆς. (4) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (5) Λαβὲ παρ’ αὐτῶν, καὶ ἔσονται πρὸς τὰ ἔργα τὰ λειτουργικὰ τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, καὶ δώσεις αὐτὰ τοῖς Λευίταις, ἑκάστῳ κατὰ τὴν αὐτοῦ λειτουργίαν. (6) καὶ λαβὼν Μωυσῆς τὰς ἁµάξας καὶ τοὺς βόας ἔδωκεν αὐτὰ τοῖς Λευίταις· (7) τὰς δύο ἁµάξας καὶ τοὺς τέσσαρας βόας ἔδωκεν τοῖς υἱοῖς Γεδσων κατὰ τὰς λειτουργίας αὐτῶν (8) καὶ τὰς τέσσαρας ἁµάξας καὶ τοὺς ὀκτὼ βόας ἔδωκεν τοῖς υἱοῖς Μεραρι κατὰ τὰς λειτουργίας αὐτῶν διὰ Ιθαµαρ υἱοῦ Ααρων τοῦ ἱερέως. (9) καὶ τοῖς υἱοῖς Κααθ οὐκ ἔδωκεν, ὅτι τὰ λειτουργήµατα τοῦ ἁγίου ἔχουσιν· ἐπ’ ὤµων ἀροῦσιν. (10) Καὶ προσήνεγκαν οἱ ἄρχοντες εἰς τὸν ἐγκαινισµὸν τοῦ θυσιαστηρίου ἐν τῇ ἡµέρᾳ, ᾗ ἔχρισεν αὐτό, καὶ προσήνεγκαν οἱ ἄρχοντες τὰ δῶρα αὐτῶν ἀπέναντι τοῦ θυσιαστηρίου. (11) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἄρχων εἷς καθ’ ἡµέραν ἄρχων καθ’ ἡµέραν προσοίσουσιν τὰ δῶρα αὐτῶν εἰς τὸν ἐγκαινισµὸν τοῦ θυσιαστηρίου. (12) Καὶ ἦν ὁ προσφέρων τῇ ἡµέρᾳ τῇ πρώτῃ τὸ δῶρον αὐτοῦ Ναασσων υἱὸς Αµιναδαβ ἄρχων τῆς φυλῆς Ιουδα. (13) καὶ προσήνεγκεν τὸ δῶρον αὐτοῦ τρυβλίον ἀργυροῦν ἕν, τριάκοντα καὶ ἑκατὸν ὁλκὴ αὐτοῦ, φιάλην µίαν ἀργυρᾶν ἑβδοµήκοντα σίκλων κατὰ τὸν σίκλον τὸν ἅγιον, ἀµφότερα πλήρη σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ, εἰς θυσίαν· (14) θυίσκην µίαν δέκα χρυσῶν πλήρη θυµιάµατος· (15) µόσχον ἕνα ἐκ βοῶν, κριὸν ἕνα, ἀµνὸν ἕνα ἐνιαύσιον εἰς ὁλοκαύτωµα· (16) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας· (17) καὶ εἰς θυσίαν σωτηρίου δαµάλεις δύο, κριοὺς πέντε, τράγους πέντε, ἀµνάδας ἐνιαυσίας πέντε. τοῦτο τὸ δῶρον Ναασσων υἱοῦ Αµιναδαβ. (18) Τῇ ἡµέρᾳ τῇ δευτέρᾳ προσήνεγκεν Ναθαναηλ υἱὸς Σωγαρ ἄρχων τῆς φυλῆς Ισσαχαρ. (19) καὶ προσήνεγκεν τὸ δῶρον αὐτοῦ τρύβλιον ἀργυροῦν ἕν, τριάκοντα καὶ ἑκατὸν ὁλκὴ αὐτοῦ, φιάλην µίαν ἀργυρᾶν ἑβδοµήκοντα σίκλων κατὰ τὸν σίκλον τὸν ἅγιον, ἀµφότερα πλήρη σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ, εἰς θυσίαν· (20) θυίσκην µίαν δέκα χρυσῶν πλήρη θυµιάµατος· (21) µόσχον ἕνα ἐκ βοῶν, κριὸν ἕνα, ἀµνὸν ἕνα ἐνιαύσιον εἰς ὁλοκαύτωµα· (22) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας· (23) καὶ εἰς θυσίαν σωτηρίου δαµάλεις δύο, κριοὺς πέντε, τράγους πέντε, ἀµνάδας ἐνιαυσίας πέντε. τοῦτο τὸ δῶρον Ναθαναηλ υἱοῦ Σωγαρ. (24) Τῇ ἡµέρᾳ τῇ τρίτῃ ἄρχων τῶν υἱῶν Ζαβουλων Ελιαβ υἱὸς Χαιλων. (25) τὸ δῶρον αὐτοῦ τρύβλιον ἀργυροῦν ἕν, τριάκοντα καὶ ἑκατὸν ὁλκὴ αὐτοῦ, φιάλην µίαν ἀργυρᾶν ἑβδοµήκοντα σίκλων κατὰ τὸν σίκλον τὸν ἅγιον, ἀµφότερα πλήρη σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ, εἰς θυσίαν· (26) θυίσκην µίαν δέκα χρυσῶν πλήρη θυµιάµατος· (27) µόσχον ἕνα ἐκ βοῶν, κριὸν ἕνα, ἀµνὸν ἕνα ἐνιαύσιον εἰς ὁλοκαύτωµα· (28) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας· (29) καὶ εἰς θυσίαν σωτηρίου δαµάλεις δύο, κριοὺς πέντε, τράγους πέντε, ἀµνάδας ἐνιαυσίας πέντε. τοῦτο τὸ δῶρον Ελιαβ υἱοῦ Χαιλων. (30) Τῇ ἡµέρᾳ τῇ τετάρτῃ ἄρχων τῶν υἱῶν Ρουβην Ελισουρ υἱὸς Σεδιουρ. (31) τὸ δῶρον αὐτοῦ τρύβλιον ἀργυροῦν ἕν, τριάκοντα καὶ ἑκατὸν ὁλκὴ αὐτοῦ, φιάλην µίαν ἀργυρᾶν ἑβδοµήκοντα σίκλων κατὰ τὸν σίκλον τὸν ἅγιον, ἀµφότερα πλήρη σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ, εἰς θυσίαν· (32) θυίσκην µίαν δέκα χρυσῶν πλήρη θυµιάµατος· (33) µόσχον ἕνα ἐκ βοῶν, κριὸν ἕνα, ἀµνὸν ἕνα ἐνιαύσιον εἰς ὁλοκαύτωµα· (34) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας· (35) καὶ εἰς θυσίαν σωτηρίου δαµάλεις δύο, κριοὺς πέντε, τράγους πέντε, ἀµνάδας ἐνιαυσίας πέντε. τοῦτο τὸ δῶρον Ελισουρ υἱοῦ Σεδιουρ. (36) Τῇ ἡµέρᾳ τῇ πέµπτῃ ἄρχων τῶν υἱῶν Συµεων Σαλαµιηλ υἱὸς Σουρισαδαι. (37) τὸ δῶρον αὐτοῦ τρύβλιον ἀργυροῦν ἕν, τριάκοντα καὶ ἑκατὸν ὁλκὴ αὐτοῦ, φιάλην µίαν ἀργυρᾶν ἑβδοµήκοντα σίκλων κατὰ τὸν σίκλον τὸν ἅγιον, ἀµφότερα πλήρη σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ, εἰς θυσίαν· (38) θυίσκην µίαν δέκα χρυσῶν πλήρη θυµιάµατος· (39) µόσχον ἕνα ἐκ βοῶν, κριὸν ἕνα, ἀµνὸν ἕνα ἐνιαύσιον εἰς ὁλοκαύτωµα· (40) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας· (41) καὶ εἰς θυσίαν σωτηρίου δαµάλεις δύο, κριοὺς πέντε, τράγους πέντε, ἀµνάδας ἐνιαυσίας πέντε. τοῦτο τὸ δῶρον Σαλαµιηλ υἱοῦ Σουρισαδαι. (42) Τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἕκτῃ ἄρχων τῶν υἱῶν Γαδ Ελισαφ υἱὸς Ραγουηλ. (43) τὸ δῶρον αὐτοῦ τρύβλιον ἀργυροῦν ἕν, τριάκοντα καὶ ἑκατὸν ὁλκὴ αὐτοῦ, φιάλην µίαν ἀργυρᾶν ἑβδοµήκοντα σίκλων κατὰ τὸν σίκλον τὸν ἅγιον, ἀµφότερα πλήρη σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ, εἰς θυσίαν· (44) θυίσκην µίαν δέκα χρυσῶν πλήρη θυµιάµατος· (45) µόσχον ἕνα ἐκ βοῶν, κριὸν ἕνα, ἀµνὸν ἕνα ἐνιαύσιον εἰς ὁλοκαύτωµα· (46) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας· (47) καὶ εἰς θυσίαν σωτηρίου δαµάλεις δύο, κριοὺς πέντε, τράγους πέντε, ἀµνάδας ἐνιαυσίας πέντε. τοῦτο τὸ δῶρον Ελισαφ υἱοῦ Ραγουηλ. (48) Τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ ἄρχων τῶν υἱῶν Εφραιµ Ελισαµα υἱὸς Εµιουδ. (49) τὸ δῶρον αὐτοῦ τρύβλιον ἀργυροῦν ἕν, τριάκοντα καὶ ἑκατὸν ὁλκὴ αὐτοῦ, φιάλην µίαν ἀργυρᾶν ἑβδοµήκοντα σίκλων κατὰ τὸν σίκλον τὸν ἅγιον, ἀµφότερα πλήρη σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ, εἰς θυσίαν· (50) θυίσκην µίαν δέκα χρυσῶν πλήρη θυµιάµατος· (51) µόσχον ἕνα ἐκ βοῶν, κριὸν ἕνα, ἀµνὸν ἕνα ἐνιαύσιον εἰς ὁλοκαύτωµα· (52) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας· (53) καὶ εἰς θυσίαν σωτηρίου δαµάλεις δύο, κριοὺς πέντε, τράγους πέντε, ἀµνάδας ἐνιαυσίας πέντε. τοῦτο τὸ δῶρον Ελισαµα υἱοῦ Εµιουδ. (54) Τῇ ἡµέρᾳ τῇ ὀγδόῃ ἄρχων τῶν υἱῶν Μανασση Γαµαλιηλ υἱὸς Φαδασσουρ. (55) τὸ δῶρον αὐτοῦ τρύβλιον ἀργυροῦν ἕν, τριάκοντα καὶ ἑκατὸν ὁλκὴ αὐτοῦ, φιάλην µίαν ἀργυρᾶν ἑβδοµήκοντα σίκλων κατὰ τὸν σίκλον τὸν ἅγιον, ἀµφότερα πλήρη σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ, εἰς θυσίαν· (56) θυίσκην µίαν δέκα χρυσῶν πλήρη θυµιάµατος· (57) µόσχον ἕνα ἐκ βοῶν, κριὸν ἕνα, ἀµνὸν ἕνα ἐνιαύσιον εἰς ὁλοκαύτωµα· (58) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας· (59) καὶ εἰς θυσίαν σωτηρίου δαµάλεις δύο, κριοὺς πέντε, τράγους πέντε, ἀµνάδας ἐνιαυσίας πέντε. τοῦτο τὸ δῶρον Γαµαλιηλ υἱοῦ Φαδασσουρ. (60) Τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἐνάτῃ ἄρχων τῶν υἱῶν Βενιαµιν Αβιδαν υἱὸς Γαδεωνι. (61) τὸ δῶρον αὐτοῦ τρύβλιον ἀργυροῦν ἕν, τριάκοντα καὶ ἑκατὸν ὁλκὴ αὐτοῦ, φιάλην µίαν ἀργυρᾶν ἑβδοµήκοντα σίκλων κατὰ τὸν σίκλον τὸν ἅγιον, ἀµφότερα πλήρη σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ, εἰς θυσίαν· (62) θυίσκην µίαν δέκα χρυσῶν πλήρη θυµιάµατος· (63) µόσχον ἕνα ἐκ βοῶν, κριὸν ἕνα, ἀµνὸν ἕνα ἐνιαύσιον εἰς ὁλοκαύτωµα· (64) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας· (65) καὶ εἰς θυσίαν σωτηρίου δαµάλεις δύο, κριοὺς πέντε, τράγους πέντε, ἀµνάδας ἐνιαυσίας πέντε. τοῦτο τὸ δῶρον Αβιδαν υἱοῦ Γαδεωνι. (66) Τῇ ἡµέρᾳ τῇ δεκάτῃ ἄρχων τῶν υἱῶν Δαν Αχιεζερ υἱὸς Αµισαδαι. (67) τὸ δῶρον αὐτοῦ τρύβλιον ἀργυροῦν ἕν, τριάκοντα καὶ ἑκατὸν ὁλκὴ αὐτοῦ, φιάλην µίαν ἀργυρᾶν ἑβδοµήκοντα σίκλων κατὰ τὸν σίκλον τὸν ἅγιον, ἀµφότερα πλήρη σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ, εἰς θυσίαν· (68) θυίσκην µίαν δέκα χρυσῶν πλήρη θυµιάµατος· (69) µόσχον ἕνα ἐκ βοῶν, κριὸν ἕνα, ἀµνὸν ἕνα ἐνιαύσιον εἰς ὁλοκαύτωµα· (70) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας· (71) καὶ εἰς θυσίαν σωτηρίου δαµάλεις δύο, κριοὺς πέντε, τράγους πέντε, ἀµνάδας ἐνιαυσίας πέντε. τοῦτο τὸ δῶρον Αχιεζερ υἱοῦ Αµισαδαι. (72) Τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑνδεκάτῃ ἄρχων τῶν υἱῶν Ασηρ Φαγαιηλ υἱὸς Εχραν. (73) τὸ δῶρον αὐτοῦ τρύβλιον ἀργυροῦν ἕν, τριάκοντα καὶ ἑκατὸν ὁλκὴ αὐτοῦ, φιάλην µίαν ἀργυρᾶν ἑβδοµήκοντα σίκλων κατὰ τὸν σίκλον τὸν ἅγιον, ἀµφότερα πλήρη σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ, εἰς θυσίαν· (74) θυίσκην µίαν δέκα χρυσῶν πλήρη θυµιάµατος· (75) µόσχον ἕνα ἐκ βοῶν, κριὸν ἕνα, ἀµνὸν ἕνα ἐνιαύσιον εἰς ὁλοκαύτωµα· (76) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας· (77) καὶ εἰς θυσίαν σωτηρίου δαµάλεις δύο, κριοὺς πέντε, τράγους πέντε, ἀµνάδας ἐνιαυσίας πέντε. τοῦτο τὸ δῶρον Φαγαιηλ υἱοῦ Εχραν. (78) Τῇ ἡµέρᾳ τῇ δωδεκάτῃ ἄρχων τῶν υἱῶν Νεφθαλι Αχιρε υἱὸς Αιναν. (79) τὸ δῶρον αὐτοῦ τρύβλιον ἀργυροῦν ἕν, τριάκοντα καὶ ἑκατὸν ὁλκὴ αὐτοῦ, φιάλην µίαν ἀργυρᾶν ἑβδοµήκοντα σίκλων κατὰ τὸν σίκλον τὸν ἅγιον, ἀµφότερα πλήρη σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ, εἰς θυσίαν· (80) θυίσκην µίαν δέκα χρυσῶν πλήρη θυµιάµατος· (81) µόσχον ἕνα ἐκ βοῶν, κριὸν ἕνα, ἀµνὸν ἕνα ἐνιαύσιον εἰς ὁλοκαύτωµα· (82) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας· (83) καὶ εἰς θυσίαν σωτηρίου δαµάλεις δύο, κριοὺς πέντε, τράγους πέντε, ἀµνάδας ἐνιαυσίας πέντε. τοῦτο τὸ δῶρον Αχιρε υἱοῦ Αιναν. (84) Οὗτος ὁ ἐγκαινισµὸς τοῦ θυσιαστηρίου, ᾗ ἡµέρᾳ ἔχρισεν αὐτό, παρὰ τῶν ἀρχόντων τῶν υἱῶν Ισραηλ· τρύβλια ἀργυρᾶ δώδεκα, φιάλαι ἀργυραῖ δώδεκα, θυίσκαι χρυσαῖ δώδεκα, (85) τριάκοντα καὶ ἑκατὸν σίκλων τὸ τρύβλιον τὸ ἕν καὶ ἑβδοµήκοντα σίκλων ἡ φιάλη ἡ µία, πᾶν τὸ ἀργύριον τῶν σκευῶν δισχίλιοι καὶ τετρακόσιοι σίκλοι ἐν τῷ σίκλῳ τῷ ἁγίῳ. (86) θυίσκαι χρυσαῖ δώδεκα πλήρεις θυµιάµατος· πᾶν τὸ χρυσίον τῶν θυισκῶν εἴκοσι καὶ ἑκατὸν χρυσοῖ. (87) πᾶσαι αἱ βόες εἰς ὁλοκαύτωσιν µόσχοι δώδεκα, κριοὶ δώδεκα, ἀµνοὶ ἐνιαύσιοι δώδεκα καὶ αἱ θυσίαι αὐτῶν καὶ αἱ σπονδαὶ αὐτῶν· καὶ χίµαροι ἐξ αἰγῶν δώδεκα περὶ ἁµαρτίας. (88) πᾶσαι αἱ βόες εἰς θυσίαν σωτηρίου δαµάλεις εἴκοσι τέσσαρες, κριοὶ ἑξήκοντα, τράγοι ἑξήκοντα, ἀµνάδες ἑξήκοντα ἐνιαύσιαι ἄµωµοι. αὕτη ἡ ἐγκαίνωσις τοῦ θυσιαστηρίου µετὰ τὸ πληρῶσαι τὰς χεῖρας αὐτοῦ καὶ µετὰ τὸ χρῖσαι αὐτόν. — (89) ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαι Μωυσῆν εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου λαλῆσαι αὐτῷ καὶ ἤκουσεν τὴν φωνὴν κυρίου λαλοῦντος πρὸς αὐτὸν ἄνωθεν τοῦ ἱλαστηρίου, ὅ ἐστιν ἐπὶ τῆς κιβωτοῦ τοῦ µαρτυρίου, ἀνὰ µέσον τῶν δύο χερουβιµ· καὶ ἐλάλει πρὸς αὐτόν.

8

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Λάλησον τῷ Ααρων καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτόν Ὅταν ἐπιτιθῇς τοὺς λύχνους, ἐκ µέρους κατὰ πρόσωπον τῆς λυχνίας φωτιοῦσιν οἱ ἑπτὰ λύχνοι. (3) καὶ ἐποίησεν οὕτως Ααρων· ἐκ τοῦ ἑνὸς µέρους κατὰ πρόσωπον τῆς λυχνίας ἐξῆψεν τοὺς λύχνους αὐτῆς, καθὰ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. (4) καὶ αὕτη ἡ κατασκευὴ τῆς λυχνίας· στερεὰ χρυσῆ, ὁ καυλὸς αὐτῆς καὶ τὰ κρίνα αὐτῆς, στερεὰ ὅλη· κατὰ τὸ εἶδος, ὃ ἔδειξεν κύριος τῷ Μωυσῇ, οὕτως ἐποίησεν τὴν λυχνίαν. (5) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (6) Λαβὲ τοὺς Λευίτας ἐκ µέσου υἱῶν Ισραηλ καὶ ἀφαγνιεῖς αὐτούς. (7) καὶ οὕτως ποιήσεις αὐτοῖς τὸν ἁγνισµὸν αὐτῶν· περιρρανεῖς αὐτοὺς ὕδωρ ἁγνισµοῦ, καὶ ἐπελεύσεται ξυρὸν ἐπὶ πᾶν τὸ σῶµα αὐτῶν, καὶ πλυνοῦσιν τὰ ἱµάτια αὐτῶν καὶ καθαροὶ ἔσονται. (8) καὶ λήµψονται µόσχον ἕνα ἐκ βοῶν καὶ τούτου θυσίαν σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένην ἐν ἐλαίῳ, καὶ µόσχον ἐνιαύσιον ἐκ βοῶν λήµψῃ περὶ ἁµαρτίας. (9) καὶ προσάξεις τοὺς Λευίτας ἔναντι τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου καὶ συνάξεις πᾶσαν συναγωγὴν υἱῶν Ισραηλ (10) καὶ προσάξεις τοὺς Λευίτας ἔναντι κυρίου, καὶ ἐπιθήσουσιν οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὰς χεῖρας αὐτῶν ἐπὶ τοὺς Λευίτας, (11) καὶ ἀφοριεῖ Ααρων τοὺς Λευίτας ἀπόδοµα ἔναντι κυρίου παρὰ τῶν υἱῶν Ισραηλ, καὶ ἔσονται ὥστε ἐργάζεσθαι τὰ ἔργα κυρίου. (12) οἱ δὲ Λευῖται ἐπιθήσουσιν τὰς χεῖρας ἐπὶ τὰς κεφαλὰς τῶν µόσχων, καὶ ποιήσει τὸν ἕνα περὶ ἁµαρτίας καὶ τὸν ἕνα εἰς ὁλοκαύτωµα κυρίῳ ἐξιλάσασθαι περὶ αὐτῶν. (13) καὶ στήσεις τοὺς Λευίτας ἔναντι κυρίου καὶ ἔναντι Ααρων καὶ ἔναντι τῶν υἱῶν αὐτοῦ καὶ ἀποδώσεις αὐτοὺς ἀπόδοµα ἔναντι κυρίου· (14) καὶ διαστελεῖς τοὺς Λευίτας ἐκ µέσου υἱῶν Ισραηλ, καὶ ἔσονται ἐµοί. (15) καὶ µετὰ ταῦτα εἰσελεύσονται οἱ Λευῖται ἐργάζεσθαι τὰ ἔργα τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, καὶ καθαριεῖς αὐτοὺς καὶ ἀποδώσεις αὐτοὺς ἔναντι κυρίου. (16) ὅτι ἀπόδοµα ἀποδεδοµένοι οὗτοί µοί εἰσιν ἐκ µέσου υἱῶν Ισραηλ· ἀντὶ τῶν διανοιγόντων πᾶσαν µήτραν πρωτοτόκων πάντων ἐκ τῶν υἱῶν Ισραηλ εἴληφα αὐτοὺς ἐµοί. (17) ὅτι ἐµοὶ πᾶν πρωτότοκον ἐν υἱοῖς Ισραηλ ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους· ᾗ ἡµέρᾳ ἐπάταξα πᾶν πρωτότοκον ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, ἡγίασα αὐτοὺς ἐµοὶ (18) καὶ ἔλαβον τοὺς Λευίτας ἀντὶ παντὸς πρωτοτόκου ἐν υἱοῖς Ισραηλ. (19) καὶ ἀπέδωκα τοὺς Λευίτας ἀπόδοµα δεδοµένους Ααρων καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ ἐκ µέσου υἱῶν Ισραηλ ἐργάζεσθαι τὰ ἔργα τῶν υἱῶν Ισραηλ ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου καὶ ἐξιλάσκεσθαι περὶ τῶν υἱῶν Ισραηλ, καὶ οὐκ ἔσται ἐν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ προσεγγίζων πρὸς τὰ ἅγια. — (20) καὶ ἐποίησεν Μωυσῆς καὶ Ααρων καὶ πᾶσα συναγωγὴ υἱῶν Ισραηλ τοῖς Λευίταις καθὰ ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ περὶ τῶν Λευιτῶν, οὕτως ἐποίησαν αὐτοῖς οἱ υἱοὶ Ισραηλ. (21) καὶ ἡγνίσαντο οἱ Λευῖται καὶ ἐπλύναντο τὰ ἱµάτια, καὶ ἀπέδωκεν αὐτοὺς Ααρων ἀπόδοµα ἔναντι κυρίου, καὶ ἐξιλάσατο περὶ αὐτῶν Ααρων ἀφαγνίσασθαι αὐτούς. (22) καὶ µετὰ ταῦτα εἰσῆλθον οἱ Λευῖται λειτουργεῖν τὴν λειτουργίαν αὐτῶν ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου ἔναντι Ααρων καὶ ἔναντι τῶν υἱῶν αὐτοῦ· καθὼς συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ περὶ τῶν Λευιτῶν, οὕτως ἐποίησαν αὐτοῖς. (23) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (24) Τοῦτό ἐστιν τὸ περὶ τῶν Λευιτῶν· ἀπὸ πεντεκαιεικοσαετοῦς καὶ ἐπάνω εἰσελεύσονται ἐνεργεῖν ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου· (25) καὶ ἀπὸ πεντηκονταετοῦς ἀποστήσεται ἀπὸ τῆς λειτουργίας καὶ οὐκ ἐργᾶται ἔτι, (26) καὶ λειτουργήσει ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου φυλάσσειν φυλακάς, ἔργα δὲ οὐκ ἐργᾶται. οὕτως ποιήσεις τοῖς Λευίταις ἐν ταῖς φυλακαῖς αὐτῶν.

9

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν ἐν τῇ ἐρήµῳ Σινα ἐν τῷ ἔτει τῷ δευτέρῳ ἐξελθόντων αὐτῶν ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐν τῷ µηνὶ τῷ πρώτῳ λέγων (2) Εἰπὸν καὶ ποιείτωσαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὸ πασχα καθ’ ὥραν αὐτοῦ· (3) τῇ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ ἡµέρᾳ τοῦ µηνὸς τοῦ πρώτου πρὸς ἑσπέραν ποιήσεις αὐτὸ κατὰ καιρούς· κατὰ τὸν νόµον αὐτοῦ καὶ κατὰ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ ποιήσεις αὐτό. (4) καὶ ἐλάλησεν Μωυσῆς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ ποιῆσαι τὸ πασχα. (5) ἐναρχοµένου τῇ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ ἡµέρᾳ τοῦ µηνὸς ἐν τῇ ἐρήµῳ τοῦ Σινα, καθὰ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ, οὕτως ἐποίησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ. (6) Καὶ παρεγένοντο οἱ ἄνδρες, οἳ ἦσαν ἀκάθαρτοι ἐπὶ ψυχῇ ἀνθρώπου καὶ οὐκ ἠδύναντο ποιῆσαι τὸ πασχα ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ, καὶ προσῆλθον ἐναντίον Μωυσῆ καὶ Ααρων ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ, (7) καὶ εἶπαν οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι πρὸς αὐτόν Ἡµεῖς ἀκάθαρτοι ἐπὶ ψυχῇ ἀνθρώπου· µὴ οὖν ὑστερήσωµεν προσενέγκαι τὸ δῶρον κυρίῳ κατὰ καιρὸν αὐτοῦ ἐν µέσῳ υἱῶν Ισραηλ; (8) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς Μωυσῆς Στῆτε αὐτοῦ, καὶ ἀκούσοµαι, τί ἐντελεῖται κύριος περὶ ὑµῶν. — (9) καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (10) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ λέγων Ἄνθρωπος ἄνθρωπος, ὃς ἐὰν γένηται ἀκάθαρτος ἐπὶ ψυχῇ ἀνθρώπου ἢ ἐν ὁδῷ µακρὰν ὑµῖν ἢ ἐν ταῖς γενεαῖς ὑµῶν, καὶ ποιήσει τὸ πασχα κυρίῳ· (11) ἐν τῷ µηνὶ τῷ δευτέρῳ ἐν τῇ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ ἡµέρᾳ τὸ πρὸς ἑσπέραν ποιήσουσιν αὐτό, ἐπ’ ἀζύµων καὶ πικρίδων φάγονται αὐτό, (12) οὐ καταλείψουσιν ἀπ’ αὐτοῦ εἰς τὸ πρωὶ καὶ ὀστοῦν οὐ συντρίψουσιν ἀπ’ αὐτοῦ· κατὰ τὸν νόµον τοῦ πασχα ποιήσουσιν αὐτό. (13) καὶ ἄνθρωπος, ὃς ἐὰν καθαρὸς ᾖ καὶ ἐν ὁδῷ µακρᾷ οὐκ ἔστιν καὶ ὑστερήσῃ ποιῆσαι τὸ πασχα, ἐξολεθρευθήσεται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτῆς· ὅτι τὸ δῶρον κυρίῳ οὐ προσήνεγκεν κατὰ τὸν καιρὸν αὐτοῦ, ἁµαρτίαν αὐτοῦ λήµψεται ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος. — (14) ἐὰν δὲ προσέλθῃ πρὸς ὑµᾶς προσήλυτος ἐν τῇ γῇ ὑµῶν καὶ ποιήσει τὸ πασχα κυρίῳ, κατὰ τὸν νόµον τοῦ πασχα καὶ κατὰ τὴν σύνταξιν αὐτοῦ ποιήσει αὐτό· νόµος εἷς ἔσται ὑµῖν καὶ τῷ προσηλύτῳ καὶ τῷ αὐτόχθονι τῆς γῆς. (15) Καὶ τῇ ἡµέρᾳ, ᾗ ἐστάθη ἡ σκηνή, ἐκάλυψεν ἡ νεφέλη τὴν σκηνήν, τὸν οἶκον τοῦ µαρτυρίου· καὶ τὸ ἑσπέρας ἦν ἐπὶ τῆς σκηνῆς ὡς εἶδος πυρὸς ἕως πρωί. (16) οὕτως ἐγίνετο διὰ παντός· ἡ νεφέλη ἐκάλυπτεν αὐτὴν ἡµέρας καὶ εἶδος πυρὸς τὴν νύκτα. (17) καὶ ἡνίκα ἀνέβη ἡ νεφέλη ἀπὸ τῆς σκηνῆς, καὶ µετὰ ταῦτα ἀπῆραν οἱ υἱοὶ Ισραηλ· καὶ ἐν τῷ τόπῳ, οὗ ἂν ἔστη ἡ νεφέλη, ἐκεῖ παρενέβαλον οἱ υἱοὶ Ισραηλ. (18) διὰ προστάγµατος κυρίου παρεµβαλοῦσιν οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ διὰ προστάγµατος κυρίου ἀπαροῦσιν· πάσας τὰς ἡµέρας, ἐν αἷς σκιάζει ἡ νεφέλη ἐπὶ τῆς σκηνῆς, παρεµβαλοῦσιν οἱ υἱοὶ Ισραηλ· (19) καὶ ὅταν ἐφέλκηται ἡ νεφέλη ἐπὶ τῆς σκηνῆς ἡµέρας πλείους, καὶ φυλάξονται οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὴν φυλακὴν τοῦ θεοῦ καὶ οὐ µὴ ἐξάρωσιν· (20) καὶ ἔσται ὅταν σκεπάσῃ ἡ νεφέλη ἡµέρας ἀριθµῷ ἐπὶ τῆς σκηνῆς, διὰ φωνῆς κυρίου παρεµβαλοῦσιν καὶ διὰ προστάγµατος κυρίου ἀπαροῦσιν· (21) καὶ ἔσται ὅταν γένηται ἡ νεφέλη ἀφ’ ἑσπέρας ἕως πρωὶ καὶ ἀναβῇ ἡ νεφέλη τὸ πρωί, καὶ ἀπαροῦσιν ἡµέρας ἢ νυκτός· (22) µηνὸς ἡµέρας πλεοναζούσης τῆς νεφέλης σκιαζούσης ἐπ’ αὐτῆς παρεµβαλοῦσιν οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ οὐ µὴ ἀπάρωσιν. (23) ὅτι διὰ προστάγµατος κυρίου ἀπαροῦσιν, τὴν φυλακὴν κυρίου ἐφυλάξαντο διὰ προστάγµατος κυρίου ἐν χειρὶ Μωυσῆ.

10

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Ποίησον σεαυτῷ δύο σάλπιγγας ἀργυρᾶς, ἐλατὰς ποιήσεις αὐτάς, καὶ ἔσονταί σοι ἀνακαλεῖν τὴν συναγωγὴν καὶ ἐξαίρειν τὰς παρεµβολάς. (3) καὶ σαλπίσεις ἐν αὐταῖς, καὶ συναχθήσεται πᾶσα ἡ συναγωγὴ ἐπὶ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου· (4) ἐὰν δὲ ἐν µιᾷ σαλπίσωσιν, προσελεύσονται πρὸς σὲ πάντες οἱ ἄρχοντες, ἀρχηγοὶ Ισραηλ. (5) καὶ σαλπιεῖτε σηµασίαν, καὶ ἐξαροῦσιν αἱ παρεµβολαὶ αἱ παρεµβάλλουσαι ἀνατολάς· (6) καὶ σαλπιεῖτε σηµασίαν δευτέραν, καὶ ἐξαροῦσιν αἱ παρεµβολαὶ αἱ παρεµβάλλουσαι λίβα· καὶ σαλπιεῖτε σηµασίαν τρίτην, καὶ ἐξαροῦσιν αἱ παρεµβολαὶ αἱ παρεµβάλλουσαι παρὰ θάλασσαν· καὶ σαλπιεῖτε σηµασίαν τετάρτην, καὶ ἐξαροῦσιν αἱ παρεµβολαὶ αἱ παρεµβάλλουσαι πρὸς βορρᾶν· σηµασίᾳ σαλπιοῦσιν ἐν τῇ ἐξάρσει αὐτῶν. (7) καὶ ὅταν συναγάγητε τὴν συναγωγήν, σαλπιεῖτε καὶ οὐ σηµασίᾳ. (8) καὶ οἱ υἱοὶ Ααρων οἱ ἱερεῖς σαλπιοῦσιν ταῖς σάλπιγξιν, καὶ ἔσται ὑµῖν νόµιµον αἰώνιον εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν. (9) ἐὰν δὲ ἐξέλθητε εἰς πόλεµον ἐν τῇ γῇ ὑµῶν πρὸς τοὺς ὑπεναντίους τοὺς ἀνθεστηκότας ὑµῖν, καὶ σηµανεῖτε ταῖς σάλπιγξιν καὶ ἀναµνησθήσεσθε ἔναντι κυρίου καὶ διασωθήσεσθε ἀπὸ τῶν ἐχθρῶν ὑµῶν. (10) καὶ ἐν ταῖς ἡµέραις τῆς εὐφροσύνης ὑµῶν καὶ ἐν ταῖς ἑορταῖς ὑµῶν καὶ ἐν ταῖς νουµηνίαις ὑµῶν σαλπιεῖτε ταῖς σάλπιγξιν ἐπὶ τοῖς ὁλοκαυτώµασιν καὶ ἐπὶ ταῖς θυσίαις τῶν σωτηρίων ὑµῶν, καὶ ἔσται ὑµῖν ἀνάµνησις ἔναντι τοῦ θεοῦ ὑµῶν· ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (11) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐνιαυτῷ τῷ δευτέρῳ ἐν τῷ µηνὶ τῷ δευτέρῳ εἰκάδι τοῦ µηνὸς ἀνέβη ἡ νεφέλη ἀπὸ τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, (12) καὶ ἐξῆραν οἱ υἱοὶ Ισραηλ σὺν ἀπαρτίαις αὐτῶν ἐν τῇ ἐρήµῳ Σινα, καὶ ἔστη ἡ νεφέλη ἐν τῇ ἐρήµῳ τοῦ Φαραν. (13) καὶ ἐξῆραν πρῶτοι διὰ φωνῆς κυρίου ἐν χειρὶ Μωυσῆ. — (14) καὶ ἐξῆραν τάγµα παρεµβολῆς υἱῶν Ιουδα πρῶτοι σὺν δυνάµει αὐτῶν· καὶ ἐπὶ τῆς δυνάµεως αὐτῶν Ναασσων υἱὸς Αµιναδαβ, (15) καὶ ἐπὶ τῆς δυνάµεως φυλῆς υἱῶν Ισσαχαρ Ναθαναηλ υἱὸς Σωγαρ, (16) καὶ ἐπὶ τῆς δυνάµεως φυλῆς υἱῶν Ζαβουλων Ελιαβ υἱὸς Χαιλων. (17) καὶ καθελοῦσιν τὴν σκηνὴν καὶ ἐξαροῦσιν οἱ υἱοὶ Γεδσων καὶ οἱ υἱοὶ Μεραρι αἴροντες τὴν σκηνήν. — (18) καὶ ἐξῆραν τάγµα παρεµβολῆς Ρουβην σὺν δυνάµει αὐτῶν· καὶ ἐπὶ τῆς δυνάµεως αὐτῶν Ελισουρ υἱὸς Σεδιουρ, (19) καὶ ἐπὶ τῆς δυνάµεως φυλῆς υἱῶν Συµεων Σαλαµιηλ υἱὸς Σουρισαδαι, (20) καὶ ἐπὶ τῆς δυνάµεως φυλῆς υἱῶν Γαδ Ελισαφ ὁ τοῦ Ραγουηλ. (21) καὶ ἐξαροῦσιν οἱ υἱοὶ Κααθ αἴροντες τὰ ἅγια καὶ στήσουσιν τὴν σκηνήν, ἕως παραγένωνται. — (22) καὶ ἐξαροῦσιν τάγµα παρεµβολῆς Εφραιµ σὺν δυνάµει αὐτῶν· καὶ ἐπὶ τῆς δυνάµεως αὐτῶν Ελισαµα υἱὸς Εµιουδ, (23) καὶ ἐπὶ τῆς δυνάµεως φυλῆς υἱῶν Μανασση Γαµαλιηλ ὁ τοῦ Φαδασσουρ, (24) καὶ ἐπὶ τῆς δυνάµεως φυλῆς υἱῶν Βενιαµιν Αβιδαν ὁ τοῦ Γαδεωνι. — (25) καὶ ἐξαροῦσιν τάγµα παρεµβολῆς υἱῶν Δαν ἔσχατοι πασῶν τῶν παρεµβολῶν σὺν δυνάµει αὐτῶν· καὶ ἐπὶ τῆς δυνάµεως αὐτῶν Αχιεζερ ὁ τοῦ Αµισαδαι, (26) καὶ ἐπὶ τῆς δυνάµεως φυλῆς υἱῶν Ασηρ Φαγαιηλ υἱὸς Εχραν, (27) καὶ ἐπὶ τῆς δυνάµεως φυλῆς υἱῶν Νεφθαλι Αχιρε υἱὸς Αιναν. (28) αὗται αἱ στρατιαὶ υἱῶν Ισραηλ, καὶ ἐξῆραν σὺν δυνάµει αὐτῶν. (29) Καὶ εἶπεν Μωυσῆς τῷ Ιωβαβ υἱῷ Ραγουηλ τῷ Μαδιανίτῃ τῷ γαµβρῷ Μωυσῆ Ἐξαίροµεν ἡµεῖς εἰς τὸν τόπον, ὃν εἶπεν κύριος Τοῦτον δώσω ὑµῖν· δεῦρο µεθ’ ἡµῶν, καὶ εὖ σε ποιήσοµεν, ὅτι κύριος ἐλάλησεν καλὰ περὶ Ισραηλ. (30) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Οὐ πορεύσοµαι ἀλλὰ εἰς τὴν γῆν µου καὶ εἰς τὴν γενεάν µου. (31) καὶ εἶπεν Μὴ ἐγκαταλίπῃς ἡµᾶς, οὗ εἵνεκεν ἦσθα µεθ’ ἡµῶν ἐν τῇ ἐρήµῳ, καὶ ἔσῃ ἐν ἡµῖν πρεσβύτης· (32) καὶ ἔσται ἐὰν πορευθῇς µεθ’ ἡµῶν, καὶ ἔσται τὰ ἀγαθὰ ἐκεῖνα, ὅσα ἐὰν ἀγαθοποιήσῃ κύριος ἡµᾶς, καὶ εὖ σε ποιήσοµεν. (33) Καὶ ἐξῆραν ἐκ τοῦ ὄρους κυρίου ὁδὸν τριῶν ἡµερῶν, καὶ ἡ κιβωτὸς τῆς διαθήκης κυρίου προεπορεύετο προτέρα αὐτῶν ὁδὸν τριῶν ἡµερῶν κατασκέψασθαι αὐτοῖς ἀνάπαυσιν. (36) καὶ ἡ νεφέλη ἐγένετο σκιάζουσα ἐπ’ αὐτοῖς ἡµέρας ἐν τῷ ἐξαίρειν αὐτοὺς ἐκ τῆς παρεµβολῆς. (34) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐξαίρειν τὴν κιβωτὸν καὶ εἶπεν Μωυσῆς Ἐξεγέρθητι, κύριε, διασκορπισθήτωσαν οἱ ἐχθροί σου, φυγέτωσαν πάντες οἱ µισοῦντές σε. (35) καὶ ἐν τῇ καταπαύσει εἶπεν Ἐπίστρεφε, κύριε, χιλιάδας µυριάδας ἐν τῷ Ισραηλ.

11

(1) Καὶ ἦν ὁ λαὸς γογγύζων πονηρὰ ἔναντι κυρίου, καὶ ἤκουσεν κύριος καὶ ἐθυµώθη ὀργῇ, καὶ ἐξεκαύθη ἐν αὐτοῖς πῦρ παρὰ κυρίου καὶ κατέφαγεν µέρος τι τῆς παρεµβολῆς. (2) καὶ ἐκέκραξεν ὁ λαὸς πρὸς Μωυσῆν, καὶ ηὔξατο Μωυσῆς πρὸς κύριον, καὶ ἐκόπασεν τὸ πῦρ. (3) καὶ ἐκλήθη τὸ ὄνοµα τοῦ τόπου ἐκείνου Ἐµπυρισµός, ὅτι ἐξεκαύθη ἐν αὐτοῖς πῦρ παρὰ κυρίου. (4) Καὶ ὁ ἐπίµικτος ὁ ἐν αὐτοῖς ἐπεθύµησαν ἐπιθυµίαν, καὶ καθίσαντες ἔκλαιον καὶ οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ εἶπαν Τίς ἡµᾶς ψωµιεῖ κρέα; (5) ἐµνήσθηµεν τοὺς ἰχθύας, οὓς ἠσθίοµεν ἐν Αἰγύπτῳ δωρεάν, καὶ τοὺς σικύας καὶ τοὺς πέπονας καὶ τὰ πράσα καὶ τὰ κρόµµυα καὶ τὰ σκόρδα· (6) νυνὶ δὲ ἡ ψυχὴ ἡµῶν κατάξηρος, οὐδὲν πλὴν εἰς τὸ µαννα οἱ ὀφθαλµοὶ ἡµῶν. (7) τὸ δὲ µαννα ὡσεὶ σπέρµα κορίου ἐστίν, καὶ τὸ εἶδος αὐτοῦ εἶδος κρυστάλλου· (8) καὶ διεπορεύετο ὁ λαὸς καὶ συνέλεγον καὶ ἤληθον αὐτὸ ἐν τῷ µύλῳ καὶ ἔτριβον ἐν τῇ θυίᾳ καὶ ἥψουν αὐτὸ ἐν τῇ χύτρᾳ καὶ ἐποίουν αὐτὸ ἐγκρυφίας, καὶ ἦν ἡ ἡδονὴ αὐτοῦ ὡσεὶ γεῦµα ἐγκρὶς ἐξ ἐλαίου· (9) καὶ ὅταν κατέβη ἡ δρόσος ἐπὶ τὴν παρεµβολὴν νυκτός, κατέβαινεν τὸ µαννα ἐπ’ αὐτῆς. (10) καὶ ἤκουσεν Μωυσῆς κλαιόντων αὐτῶν κατὰ δήµους αὐτῶν, ἕκαστον ἐπὶ τῆς θύρας αὐτοῦ· καὶ ἐθυµώθη ὀργῇ κύριος σφόδρα, καὶ ἔναντι Μωυσῆ ἦν πονηρόν. (11) καὶ εἶπεν Μωυσῆς πρὸς κύριον Ἵνα τί ἐκάκωσας τὸν θεράποντά σου, καὶ διὰ τί οὐχ εὕρηκα χάριν ἐναντίον σου ἐπιθεῖναι τὴν ὁρµὴν τοῦ λαοῦ τούτου ἐπ’ ἐµέ; (12) µὴ ἐγὼ ἐν γαστρὶ ἔλαβον πάντα τὸν λαὸν τοῦτον ἢ ἐγὼ ἔτεκον αὐτούς, ὅτι λέγεις µοι Λαβὲ αὐτὸν εἰς τὸν κόλπον σου, ὡσεὶ ἄραι τιθηνὸς τὸν θηλάζοντα, εἰς τὴν γῆν, ἣν ὤµοσας τοῖς πατράσιν αὐτῶν; (13) πόθεν µοι κρέα δοῦναι παντὶ τῷ λαῷ τούτῳ; ὅτι κλαίουσιν ἐπ’ ἐµοὶ λέγοντες Δὸς ἡµῖν κρέα, ἵνα φάγωµεν. (14) οὐ δυνήσοµαι ἐγὼ µόνος φέρειν τὸν λαὸν τοῦτον, ὅτι βαρύτερόν µοί ἐστιν τὸ ῥῆµα τοῦτο. (15) εἰ δὲ οὕτως σὺ ποιεῖς µοι, ἀπόκτεινόν µε ἀναιρέσει, εἰ εὕρηκα ἔλεος παρὰ σοί, ἵνα µὴ ἴδω µου τὴν κάκωσιν. — (16) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Συνάγαγέ µοι ἑβδοµήκοντα ἄνδρας ἀπὸ τῶν πρεσβυτέρων Ισραηλ, οὓς αὐτὸς σὺ οἶδας ὅτι οὗτοί εἰσιν πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ καὶ γραµµατεῖς αὐτῶν, καὶ ἄξεις αὐτοὺς πρὸς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου, καὶ στήσονται ἐκεῖ µετὰ σοῦ. (17) καὶ καταβήσοµαι καὶ λαλήσω ἐκεῖ µετὰ σοῦ καὶ ἀφελῶ ἀπὸ τοῦ πνεύµατος τοῦ ἐπὶ σοὶ καὶ ἐπιθήσω ἐπ’ αὐτούς, καὶ συναντιλήµψονται µετὰ σοῦ τὴν ὁρµὴν τοῦ λαοῦ, καὶ οὐκ οἴσεις αὐτοὺς σὺ µόνος. (18) καὶ τῷ λαῷ ἐρεῖς Ἁγνίσασθε εἰς αὔριον, καὶ φάγεσθε κρέα, ὅτι ἐκλαύσατε ἔναντι κυρίου λέγοντες Τίς ἡµᾶς ψωµιεῖ κρέα; ὅτι καλὸν ἡµῖν ἐστιν ἐν Αἰγύπτῳ. καὶ δώσει κύριος ὑµῖν κρέα φαγεῖν, καὶ φάγεσθε κρέα. (19) οὐχ ἡµέραν µίαν φάγεσθε οὐδὲ δύο οὐδὲ πέντε ἡµέρας οὐδὲ δέκα ἡµέρας οὐδὲ εἴκοσι ἡµέρας· (20) ἕως µηνὸς ἡµερῶν φάγεσθε, ἕως ἂν ἐξέλθῃ ἐκ τῶν µυκτήρων ὑµῶν, καὶ ἔσται ὑµῖν εἰς χολέραν, ὅτι ἠπειθήσατε κυρίῳ, ὅς ἐστιν ἐν ὑµῖν, καὶ ἐκλαύσατε ἐναντίον αὐτοῦ λέγοντες Ἵνα τί ἡµῖν ἐξελθεῖν ἐξ Αἰγύπτου; (21) καὶ εἶπεν Μωυσῆς Ἑξακόσιαι χιλιάδες πεζῶν ὁ λαός, ἐν οἷς εἰµι ἐν αὐτοῖς, καὶ σὺ εἶπας Κρέα δώσω αὐτοῖς φαγεῖν, καὶ φάγονται µῆνα ἡµερῶν; (22) µὴ πρόβατα καὶ βόες σφαγήσονται αὐτοῖς, καὶ ἀρκέσει αὐτοῖς; ἢ πᾶν τὸ ὄψος τῆς θαλάσσης συναχθήσεται αὐτοῖς, καὶ ἀρκέσει αὐτοῖς; (23) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Μὴ χεὶρ κυρίου οὐκ ἐξαρκέσει; ἤδη γνώσει εἰ ἐπικαταλήµψεταί σε ὁ λόγος µου ἢ οὔ. (24) καὶ ἐξῆλθεν Μωυσῆς καὶ ἐλάλησεν πρὸς τὸν λαὸν τὰ ῥήµατα κυρίου καὶ συνήγαγεν ἑβδοµήκοντα ἄνδρας ἀπὸ τῶν πρεσβυτέρων τοῦ λαοῦ καὶ ἔστησεν αὐτοὺς κύκλῳ τῆς σκηνῆς. (25) καὶ κατέβη κύριος ἐν νεφέλῃ καὶ ἐλάλησεν πρὸς αὐτόν· καὶ παρείλατο ἀπὸ τοῦ πνεύµατος τοῦ ἐπ’ αὐτῷ καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τοὺς ἑβδοµήκοντα ἄνδρας τοὺς πρεσβυτέρους· ὡς δὲ ἐπανεπαύσατο τὸ πνεῦµα ἐπ’ αὐτούς, καὶ ἐπροφήτευσαν καὶ οὐκέτι προσέθεντο. (26) καὶ κατελείφθησαν δύο ἄνδρες ἐν τῇ παρεµβολῇ, ὄνοµα τῷ ἑνὶ Ελδαδ καὶ ὄνοµα τῷ δευτέρῳ Μωδαδ, καὶ ἐπανεπαύσατο ἐπ’ αὐτοὺς τὸ πνεῦµα — καὶ οὗτοι ἦσαν τῶν καταγεγραµµένων καὶ οὐκ ἦλθον πρὸς τὴν σκηνήν — καὶ ἐπροφήτευσαν ἐν τῇ παρεµβολῇ. (27) Καὶ προσδραµὼν ὁ νεανίσκος ἀπήγγειλεν Μωυσῇ καὶ εἶπεν λέγων Ελδαδ καὶ Μωδαδ προφητεύουσιν ἐν τῇ παρεµβολῇ. (28) καὶ ἀποκριθεὶς Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυη ὁ παρεστηκὼς Μωυσῇ ὁ ἐκλεκτὸς εἶπεν Κύριε Μωυσῆ, κώλυσον αὐτούς. (29) καὶ εἶπεν αὐτῷ Μωυσῆς Μὴ ζηλοῖς σύ µοι; καὶ τίς δῴη πάντα τὸν λαὸν κυρίου προφήτας, ὅταν δῷ κύριος τὸ πνεῦµα αὐτοῦ ἐπ’ αὐτούς; (30) καὶ ἀπῆλθεν Μωυσῆς εἰς τὴν παρεµβολήν, αὐτὸς καὶ οἱ πρεσβύτεροι Ισραηλ. — (31) καὶ πνεῦµα ἐξῆλθεν παρὰ κυρίου καὶ ἐξεπέρασεν ὀρτυγοµήτραν ἀπὸ τῆς θαλάσσης καὶ ἐπέβαλεν ἐπὶ τὴν παρεµβολὴν ὁδὸν ἡµέρας ἐντεῦθεν καὶ ὁδὸν ἡµέρας ἐντεῦθεν κύκλῳ τῆς παρεµβολῆς ὡσεὶ δίπηχυ ἀπὸ τῆς γῆς. (32) καὶ ἀναστὰς ὁ λαὸς ὅλην τὴν ἡµέραν καὶ ὅλην τὴν νύκτα καὶ ὅλην τὴν ἡµέραν τὴν ἐπαύριον καὶ συνήγαγον τὴν ὀρτυγοµήτραν, ὁ τὸ ὀλίγον συνήγαγεν δέκα κόρους, καὶ ἔψυξαν ἑαυτοῖς ψυγµοὺς κύκλῳ τῆς παρεµβολῆς. (33) τὰ κρέα ἔτι ἦν ἐν τοῖς ὀδοῦσιν αὐτῶν πρὶν ἢ ἐκλείπειν, καὶ κύριος ἐθυµώθη εἰς τὸν λαόν, καὶ ἐπάταξεν κύριος τὸν λαὸν πληγὴν µεγάλην σφόδρα. (34) καὶ ἐκλήθη τὸ ὄνοµα τοῦ τόπου ἐκείνου Μνήµατα τῆς ἐπιθυµίας, ὅτι ἐκεῖ ἔθαψαν τὸν λαὸν τὸν ἐπιθυµητήν. (35) Ἀπὸ Μνηµάτων ἐπιθυµίας ἐξῆρεν ὁ λαὸς εἰς Ασηρωθ, καὶ ἐγένετο ὁ λαὸς ἐν Ασηρωθ.

12

(1) Καὶ ἐλάλησεν Μαριαµ καὶ Ααρων κατὰ Μωυσῆ ἕνεκεν τῆς γυναικὸς τῆς Αἰθιοπίσσης, ἣν ἔλαβεν Μωυσῆς, ὅτι γυναῖκα Αἰθιόπισσαν ἔλαβεν, (2) καὶ εἶπαν Μὴ Μωυσῇ µόνῳ λελάληκεν κύριος; οὐχὶ καὶ ἡµῖν ἐλάλησεν; καὶ ἤκουσεν κύριος. (3) καὶ ὁ ἄνθρωπος Μωυσῆς πραῢς σφόδρα παρὰ πάντας τοὺς ἀνθρώπους τοὺς ὄντας ἐπὶ τῆς γῆς. (4) καὶ εἶπεν κύριος παραχρῆµα πρὸς Μωυσῆν καὶ Μαριαµ καὶ Ααρων Ἐξέλθατε ὑµεῖς οἱ τρεῖς εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου· καὶ ἐξῆλθον οἱ τρεῖς εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου. (5) καὶ κατέβη κύριος ἐν στύλῳ νεφέλης καὶ ἔστη ἐπὶ τῆς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, καὶ ἐκλήθησαν Ααρων καὶ Μαριαµ καὶ ἐξήλθοσαν ἀµφότεροι. (6) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Ἀκούσατε τῶν λόγων µου· ἐὰν γένηται προφήτης ὑµῶν κυρίῳ, ἐν ὁράµατι αὐτῷ γνωσθήσοµαι καὶ ἐν ὕπνῳ λαλήσω αὐτῷ. (7) οὐχ οὕτως ὁ θεράπων µου Μωυσῆς· ἐν ὅλῳ τῷ οἴκῳ µου πιστός ἐστιν· (8) στόµα κατὰ στόµα λαλήσω αὐτῷ, ἐν εἴδει καὶ οὐ δι’ αἰνιγµάτων, καὶ τὴν δόξαν κυρίου εἶδεν· καὶ διὰ τί οὐκ ἐφοβήθητε καταλαλῆσαι κατὰ τοῦ θεράποντός µου Μωυσῆ; (9) καὶ ὀργὴ θυµοῦ κυρίου ἐπ’ αὐτοῖς, καὶ ἀπῆλθεν. (10) καὶ ἡ νεφέλη ἀπέστη ἀπὸ τῆς σκηνῆς, καὶ ἰδοὺ Μαριαµ λεπρῶσα ὡσεὶ χιών· καὶ ἐπέβλεψεν Ααρων ἐπὶ Μαριαµ, καὶ ἰδοὺ λεπρῶσα. (11) καὶ εἶπεν Ααρων πρὸς Μωυσῆν Δέοµαι, κύριε, µὴ συνεπιθῇ ἡµῖν ἁµαρτίαν, διότι ἠγνοήσαµεν καθότι ἡµάρτοµεν· (12) µὴ γένηται ὡσεὶ ἴσον θανάτῳ, ὡσεὶ ἔκτρωµα ἐκπορευόµενον ἐκ µήτρας µητρὸς καὶ κατεσθίει τὸ ἥµισυ τῶν σαρκῶν αὐτῆς. (13) καὶ ἐβόησεν Μωυσῆς πρὸς κύριον λέγων Ὁ θεός, δέοµαί σου, ἴασαι αὐτήν. (14) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Εἰ ὁ πατὴρ αὐτῆς πτύων ἐνέπτυσεν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτῆς, οὐκ ἐντραπήσεται ἑπτὰ ἡµέρας; ἀφορισθήτω ἑπτὰ ἡµέρας ἔξω τῆς παρεµβολῆς καὶ µετὰ ταῦτα εἰσελεύσεται. (15) καὶ ἀφωρίσθη Μαριαµ ἔξω τῆς παρεµβολῆς ἑπτὰ ἡµέρας· καὶ ὁ λαὸς οὐκ ἐξῆρεν, ἕως ἐκαθαρίσθη Μαριαµ. (16) Καὶ µετὰ ταῦτα ἐξῆρεν ὁ λαὸς ἐξ Ασηρωθ καὶ παρενέβαλον ἐν τῇ ἐρήµῳ τοῦ Φαραν.

13

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Ἀπόστειλον σεαυτῷ ἄνδρας, καὶ κατασκεψάσθωσαν τὴν γῆν τῶν Χαναναίων, ἣν ἐγὼ δίδωµι τοῖς υἱοῖς Ισραηλ εἰς κατάσχεσιν, ἄνδρα ἕνα κατὰ φυλὴν κατὰ δήµους πατριῶν αὐτῶν ἀποστελεῖς αὐτούς, πάντα ἀρχηγὸν ἐξ αὐτῶν. (3) καὶ ἐξαπέστειλεν αὐτοὺς Μωυσῆς ἐκ τῆς ἐρήµου Φαραν διὰ φωνῆς κυρίου· πάντες ἄνδρες ἀρχηγοὶ υἱῶν Ισραηλ οὗτοι. (4) καὶ ταῦτα τὰ ὀνόµατα αὐτῶν· τῆς φυλῆς Ρουβην Σαλαµιηλ υἱὸς Ζακχουρ· (5) τῆς φυλῆς Συµεων Σαφατ υἱὸς Σουρι· (6) τῆς φυλῆς Ιουδα Χαλεβ υἱὸς Ιεφοννη· (7) τῆς φυλῆς Ισσαχαρ Ιγααλ υἱὸς Ιωσηφ· (8) τῆς φυλῆς Εφραιµ Αυση υἱὸς Ναυη· (9) τῆς φυλῆς Βενιαµιν Φαλτι υἱὸς Ραφου· (10) τῆς φυλῆς Ζαβουλων Γουδιηλ υἱὸς Σουδι· (11) τῆς φυλῆς Ιωσηφ τῶν υἱῶν Μανασση Γαδδι υἱὸς Σουσι· (12) τῆς φυλῆς Δαν Αµιηλ υἱὸς Γαµαλι· (13) τῆς φυλῆς Ασηρ Σαθουρ υἱὸς Μιχαηλ· (14) τῆς φυλῆς Νεφθαλι Ναβι υἱὸς Ιαβι· (15) τῆς φυλῆς Γαδ Γουδιηλ υἱὸς Μακχι. (16) ταῦτα τὰ ὀνόµατα τῶν ἀνδρῶν, οὓς ἀπέστειλεν Μωυσῆς κατασκέψασθαι τὴν γῆν. καὶ ἐπωνόµασεν Μωυσῆς τὸν Αυση υἱὸν Ναυη Ἰησοῦν. (17) Καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς Μωυσῆς κατασκέψασθαι τὴν γῆν Χανααν καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Ἀνάβητε ταύτῃ τῇ ἐρήµῳ καὶ ἀναβήσεσθε εἰς τὸ ὄρος (18) καὶ ὄψεσθε τὴν γῆν, τίς ἐστιν, καὶ τὸν λαὸν τὸν ἐγκαθήµενον ἐπ’ αὐτῆς, εἰ ἰσχυρότερός ἐστιν ἢ ἀσθενής, εἰ ὀλίγοι εἰσὶν ἢ πολλοί· (19) καὶ τίς ἡ γῆ, εἰς ἣν οὗτοι ἐγκάθηνται ἐπ’ αὐτῆς, εἰ καλή ἐστιν ἢ πονηρά· καὶ τίνες αἱ πόλεις, εἰς ἃς οὗτοι κατοικοῦσιν ἐν αὐταῖς, εἰ ἐν τειχήρεσιν ἢ ἐν ἀτειχίστοις· (20) καὶ τίς ἡ γῆ, εἰ πίων ἢ παρειµένη, εἰ ἔστιν ἐν αὐτῇ δένδρα ἢ οὔ· καὶ προσκαρτερήσαντες λήµψεσθε ἀπὸ τῶν καρπῶν τῆς γῆς. καὶ αἱ ἡµέραι ἡµέραι ἔαρος, πρόδροµοι σταφυλῆς. (21) καὶ ἀναβάντες κατεσκέψαντο τὴν γῆν ἀπὸ τῆς ἐρήµου Σιν ἕως Ρααβ εἰσπορευοµένων Εφααθ. (22) καὶ ἀνέβησαν κατὰ τὴν ἔρηµον καὶ ἦλθον ἕως Χεβρων, καὶ ἐκεῖ Αχιµαν καὶ Σεσσι καὶ Θελαµιν γενεαὶ Εναχ· καὶ Χεβρων ἑπτὰ ἔτεσιν ᾠκοδοµήθη πρὸ τοῦ Τάνιν Αἰγύπτου. (23) καὶ ἤλθοσαν ἕως Φάραγγος βότρυος καὶ κατεσκέψαντο αὐτήν· καὶ ἔκοψαν ἐκεῖθεν κλῆµα καὶ βότρυν σταφυλῆς ἕνα ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἦραν αὐτὸν ἐπ’ ἀναφορεῦσιν καὶ ἀπὸ τῶν ῥοῶν καὶ ἀπὸ τῶν συκῶν. (24) τὸν τόπον ἐκεῖνον ἐπωνόµασαν Φάραγξ βότρυος διὰ τὸν βότρυν, ὃν ἔκοψαν ἐκεῖθεν οἱ υἱοὶ Ισραηλ. (25) Καὶ ἀπέστρεψαν ἐκεῖθεν κατασκεψάµενοι τὴν γῆν µετὰ τεσσαράκοντα ἡµέρας (26) καὶ πορευθέντες ἦλθον πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων καὶ πρὸς πᾶσαν συναγωγὴν υἱῶν Ισραηλ εἰς τὴν ἔρηµον Φαραν Καδης καὶ ἀπεκρίθησαν αὐτοῖς ῥῆµα καὶ πάσῃ τῇ συναγωγῇ καὶ ἔδειξαν τὸν καρπὸν τῆς γῆς. (27) καὶ διηγήσαντο αὐτῷ καὶ εἶπαν Ἤλθαµεν εἰς τὴν γῆν, εἰς ἣν ἀπέστειλας ἡµᾶς, γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι, καὶ οὗτος ὁ καρπὸς αὐτῆς· (28) ἀλλ’ ἢ ὅτι θρασὺ τὸ ἔθνος τὸ κατοικοῦν ἐπ’ αὐτῆς, καὶ αἱ πόλεις ὀχυραὶ τετειχισµέναι καὶ µεγάλαι σφόδρα, καὶ τὴν γενεὰν Εναχ ἑωράκαµεν ἐκεῖ, (29) καὶ Αµαληκ κατοικεῖ ἐν τῇ γῇ τῇ πρὸς νότον, καὶ ὁ Χετταῖος καὶ ὁ Ευαῖος καὶ ὁ Ιεβουσαῖος καὶ ὁ Αµορραῖος κατοικεῖ ἐν τῇ ὀρεινῇ, καὶ ὁ Χαναναῖος κατοικεῖ παρὰ θάλασσαν καὶ παρὰ τὸν Ιορδάνην ποταµόν. (30) καὶ κατεσιώπησεν Χαλεβ τὸν λαὸν πρὸς Μωυσῆν καὶ εἶπεν αὐτῷ Οὐχί, ἀλλὰ ἀναβάντες ἀναβησόµεθα καὶ κατακληρονοµήσοµεν αὐτήν, ὅτι δυνατοὶ δυνησόµεθα πρὸς αὐτούς. (31) καὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ συναναβάντες µετ’ αὐτοῦ εἶπαν Οὐκ ἀναβαίνοµεν, ὅτι οὐ µὴ δυνώµεθα ἀναβῆναι πρὸς τὸ ἔθνος, ὅτι ἰσχυρότερόν ἐστιν ἡµῶν µᾶλλον. (32) καὶ ἐξήνεγκαν ἔκστασιν τῆς γῆς, ἣν κατεσκέψαντο αὐτήν, πρὸς τοὺς υἱοὺς Ισραηλ λέγοντες Τὴν γῆν, ἣν παρήλθοµεν αὐτὴν κατασκέψασθαι, γῆ κατέσθουσα τοὺς κατοικοῦντας ἐπ’ αὐτῆς ἐστιν· πᾶς ὁ λαός, ὃν ἑωράκαµεν ἐν αὐτῇ, ἄνδρες ὑπερµήκεις· (33) καὶ ἐκεῖ ἑωράκαµεν τοὺς γίγαντας καὶ ἦµεν ἐνώπιον αὐτῶν ὡσεὶ ἀκρίδες, ἀλλὰ καὶ οὕτως ἦµεν ἐνώπιον αὐτῶν.

14

(1) Καὶ ἀναλαβοῦσα πᾶσα ἡ συναγωγὴ ἔδωκεν φωνήν, καὶ ἔκλαιεν ὁ λαὸς ὅλην τὴν νύκτα ἐκείνην. (2) καὶ διεγόγγυζον ἐπὶ Μωυσῆν καὶ Ααρων πάντες οἱ υἱοὶ Ισραηλ, καὶ εἶπαν πρὸς αὐτοὺς πᾶσα ἡ συναγωγή Ὄφελον ἀπεθάνοµεν ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, ἢ ἐν τῇ ἐρήµῳ ταύτῃ εἰ ἀπεθάνοµεν· (3) καὶ ἵνα τί κύριος εἰσάγει ἡµᾶς εἰς τὴν γῆν ταύτην πεσεῖν ἐν πολέµῳ; αἱ γυναῖκες ἡµῶν καὶ τὰ παιδία ἔσονται εἰς διαρπαγήν· νῦν οὖν βέλτιον ἡµῖν ἐστιν ἀποστραφῆναι εἰς Αἴγυπτον. (4) καὶ εἶπαν ἕτερος τῷ ἑτέρῳ Δῶµεν ἀρχηγὸν καὶ ἀποστρέψωµεν εἰς Αἴγυπτον. (5) καὶ ἔπεσεν Μωυσῆς καὶ Ααρων ἐπὶ πρόσωπον ἐναντίον πάσης συναγωγῆς υἱῶν Ισραηλ. (6) Ἰησοῦς δὲ ὁ τοῦ Ναυη καὶ Χαλεβ ὁ τοῦ Ιεφοννη τῶν κατασκεψαµένων τὴν γῆν διέρρηξαν τὰ ἱµάτια αὐτῶν (7) καὶ εἶπαν πρὸς πᾶσαν συναγωγὴν υἱῶν Ισραηλ λέγοντες Ἡ γῆ, ἣν κατεσκεψάµεθα αὐτήν, ἀγαθή ἐστιν σφόδρα σφόδρα· (8) εἰ αἱρετίζει ἡµᾶς κύριος, εἰσάξει ἡµᾶς εἰς τὴν γῆν ταύτην καὶ δώσει αὐτὴν ἡµῖν, γῆ ἥτις ἐστὶν ῥέουσα γάλα καὶ µέλι. (9) ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ κυρίου µὴ ἀποστάται γίνεσθε· ὑµεῖς δὲ µὴ φοβηθῆτε τὸν λαὸν τῆς γῆς, ὅτι κατάβρωµα ἡµῖν ἐστιν· ἀφέστηκεν γὰρ ὁ καιρὸς ἀπ’ αὐτῶν, ὁ δὲ κύριος ἐν ἡµῖν· µὴ φοβηθῆτε αὐτούς. (10) καὶ εἶπεν πᾶσα ἡ συναγωγὴ καταλιθοβολῆσαι αὐτοὺς ἐν λίθοις. καὶ ἡ δόξα κυρίου ὤφθη ἐν νεφέλῃ ἐπὶ τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου ἐν πᾶσι τοῖς υἱοῖς Ισραηλ. (11) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἕως τίνος παροξύνει µε ὁ λαὸς οὗτος καὶ ἕως τίνος οὐ πιστεύουσίν µοι ἐν πᾶσιν τοῖς σηµείοις, οἷς ἐποίησα ἐν αὐτοῖς; (12) πατάξω αὐτοὺς θανάτῳ καὶ ἀπολῶ αὐτοὺς καὶ ποιήσω σὲ καὶ τὸν οἶκον τοῦ πατρός σου εἰς ἔθνος µέγα καὶ πολὺ µᾶλλον ἢ τοῦτο. (13) καὶ εἶπεν Μωυσῆς πρὸς κύριον Καὶ ἀκούσεται Αἴγυπτος ὅτι ἀνήγαγες τῇ ἰσχύι σου τὸν λαὸν τοῦτον ἐξ αὐτῶν, (14) ἀλλὰ καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς ταύτης ἀκηκόασιν ὅτι σὺ εἶ κύριος ἐν τῷ λαῷ τούτῳ, ὅστις ὀφθαλµοῖς κατ’ ὀφθαλµοὺς ὀπτάζῃ, κύριε, καὶ ἡ νεφέλη σου ἐφέστηκεν ἐπ’ αὐτῶν, καὶ ἐν στύλῳ νεφέλης σὺ πορεύῃ πρότερος αὐτῶν τὴν ἡµέραν καὶ ἐν στύλῳ πυρὸς τὴν νύκτα. (15) καὶ ἐκτρίψεις τὸν λαὸν τοῦτον ὡσεὶ ἄνθρωπον ἕνα, καὶ ἐροῦσιν τὰ ἔθνη, ὅσοι ἀκηκόασιν τὸ ὄνοµά σου, λέγοντες (16) Παρὰ τὸ µὴ δύνασθαι κύριον εἰσαγαγεῖν τὸν λαὸν τοῦτον εἰς τὴν γῆν, ἣν ὤµοσεν αὐτοῖς, κατέστρωσεν αὐτοὺς ἐν τῇ ἐρήµῳ. (17) καὶ νῦν ὑψωθήτω ἡ ἰσχύς σου, κύριε, ὃν τρόπον εἶπας λέγων (18) Κύριος µακρόθυµος καὶ πολυέλεος καὶ ἀληθινός, ἀφαιρῶν ἀνοµίας καὶ ἀδικίας καὶ ἁµαρτίας, καὶ καθαρισµῷ οὐ καθαριεῖ τὸν ἔνοχον ἀποδιδοὺς ἁµαρτίας πατέρων ἐπὶ τέκνα ἕως τρίτης καὶ τετάρτης. (19) ἄφες τὴν ἁµαρτίαν τῷ λαῷ τούτῳ κατὰ τὸ µέγα ἔλεός σου, καθάπερ ἵλεως αὐτοῖς ἐγένου ἀπ’ Αἰγύπτου ἕως τοῦ νῦν. (20) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἵλεως αὐτοῖς εἰµι κατὰ τὸ ῥῆµά σου· (21) ἀλλὰ ζῶ ἐγὼ καὶ ζῶν τὸ ὄνοµά µου καὶ ἐµπλήσει ἡ δόξα κυρίου πᾶσαν τὴν γῆν, (22) ὅτι πάντες οἱ ἄνδρες οἱ ὁρῶντες τὴν δόξαν µου καὶ τὰ σηµεῖα, ἃ ἐποίησα ἐν Αἰγύπτῳ καὶ ἐν τῇ ἐρήµῳ ταύτῃ, καὶ ἐπείρασάν µε τοῦτο δέκατον καὶ οὐκ εἰσήκουσάν µου τῆς φωνῆς, (23) ἦ µὴν οὐκ ὄψονται τὴν γῆν, ἣν ὤµοσα τοῖς πατράσιν αὐτῶν, ἀλλ’ ἢ τὰ τέκνα αὐτῶν, ἅ ἐστιν µετ’ ἐµοῦ ὧδε, ὅσοι οὐκ οἴδασιν ἀγαθὸν οὐδὲ κακόν, πᾶς νεώτερος ἄπειρος, τούτοις δώσω τὴν γῆν, πάντες δὲ οἱ παροξύναντές µε οὐκ ὄψονται αὐτήν. (24) ὁ δὲ παῖς µου Χαλεβ, ὅτι ἐγενήθη πνεῦµα ἕτερον ἐν αὐτῷ καὶ ἐπηκολούθησέν µοι, εἰσάξω αὐτὸν εἰς τὴν γῆν, εἰς ἣν εἰσῆλθεν ἐκεῖ, καὶ τὸ σπέρµα αὐτοῦ κληρονοµήσει αὐτήν. (25) Ὁ δὲ Αµαληκ καὶ ὁ Χαναναῖος κατοικοῦσιν ἐν τῇ κοιλάδι· αὔριον ἐπιστράφητε ὑµεῖς καὶ ἀπάρατε εἰς τὴν ἔρηµον ὁδὸν θάλασσαν ἐρυθράν. (26) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων λέγων (27) Ἕως τίνος τὴν συναγωγὴν τὴν πονηρὰν ταύτην; ἃ αὐτοὶ γογγύζουσιν ἐναντίον ἐµοῦ, τὴν γόγγυσιν τῶν υἱῶν Ισραηλ, ἣν ἐγόγγυσαν περὶ ὑµῶν, ἀκήκοα. (28) εἰπὸν αὐτοῖς Ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος, ἦ µὴν ὃν τρόπον λελαλήκατε εἰς τὰ ὦτά µου, οὕτως ποιήσω ὑµῖν· (29) ἐν τῇ ἐρήµῳ ταύτῃ πεσεῖται τὰ κῶλα ὑµῶν καὶ πᾶσα ἡ ἐπισκοπὴ ὑµῶν καὶ οἱ κατηριθµηµένοι ὑµῶν ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω, ὅσοι ἐγόγγυσαν ἐπ’ ἐµοί· (30) εἰ ὑµεῖς εἰσελεύσεσθε εἰς τὴν γῆν, ἐφ’ ἣν ἐξέτεινα τὴν χεῖρά µου κατασκηνῶσαι ὑµᾶς ἐπ’ αὐτῆς, ἀλλ’ ἢ Χαλεβ υἱὸς Ιεφοννη καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυη. (31) καὶ τὰ παιδία, ἃ εἴπατε ἐν διαρπαγῇ ἔσεσθαι, εἰσάξω αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν, καὶ κληρονοµήσουσιν τὴν γῆν, ἣν ὑµεῖς ἀπέστητε ἀπ’ αὐτῆς. (32) καὶ τὰ κῶλα ὑµῶν πεσεῖται ἐν τῇ ἐρήµῳ ταύτῃ, (33) οἱ δὲ υἱοὶ ὑµῶν ἔσονται νεµόµενοι ἐν τῇ ἐρήµῳ τεσσαράκοντα ἔτη καὶ ἀνοίσουσιν τὴν πορνείαν ὑµῶν, ἕως ἂν ἀναλωθῇ τὰ κῶλα ὑµῶν ἐν τῇ ἐρήµῳ. (34) κατὰ τὸν ἀριθµὸν τῶν ἡµερῶν, ὅσας κατεσκέψασθε τὴν γῆν, τεσσαράκοντα ἡµέρας, ἡµέραν τοῦ ἐνιαυτοῦ, λήµψεσθε τὰς ἁµαρτίας ὑµῶν τεσσαράκοντα ἔτη καὶ γνώσεσθε τὸν θυµὸν τῆς ὀργῆς µου. (35) ἐγὼ κύριος ἐλάλησα· ἦ µὴν οὕτως ποιήσω τῇ συναγωγῇ τῇ πονηρᾷ ταύτῃ τῇ ἐπισυνεσταµένῃ ἐπ’ ἐµέ· ἐν τῇ ἐρήµῳ ταύτῃ ἐξαναλωθήσονται καὶ ἐκεῖ ἀποθανοῦνται. (36) καὶ οἱ ἄνθρωποι, οὓς ἀπέστειλεν Μωυσῆς κατασκέψασθαι τὴν γῆν καὶ παραγενηθέντες διεγόγγυσαν κατ’ αὐτῆς πρὸς τὴν συναγωγὴν ἐξενέγκαι ῥήµατα πονηρὰ περὶ τῆς γῆς, (37) καὶ ἀπέθανον οἱ ἄνθρωποι οἱ κατείπαντες κατὰ τῆς γῆς πονηρὰ ἐν τῇ πληγῇ ἔναντι κυρίου· (38) καὶ Ἰησοῦς υἱὸς Ναυη καὶ Χαλεβ υἱὸς Ιεφοννη ἔζησαν ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων τῶν πεπορευµένων κατασκέψασθαι τὴν γῆν. (39) Καὶ ἐλάλησεν Μωυσῆς τὰ ῥήµατα ταῦτα πρὸς πάντας υἱοὺς Ισραηλ, καὶ ἐπένθησεν ὁ λαὸς σφόδρα. (40) καὶ ὀρθρίσαντες τὸ πρωὶ ἀνέβησαν εἰς τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους λέγοντες Ἰδοὺ οἵδε ἡµεῖς ἀναβησόµεθα εἰς τὸν τόπον, ὃν εἶπεν κύριος, ὅτι ἡµάρτοµεν. (41) καὶ εἶπεν Μωυσῆς Ἵνα τί ὑµεῖς παραβαίνετε τὸ ῥῆµα κυρίου; οὐκ εὔοδα ἔσται ὑµῖν. (42) µὴ ἀναβαίνετε· οὐ γάρ ἐστιν κύριος µεθ’ ὑµῶν, καὶ πεσεῖσθε πρὸ προσώπου τῶν ἐχθρῶν ὑµῶν. (43) ὅτι ὁ Αµαληκ καὶ ὁ Χαναναῖος ἐκεῖ ἔµπροσθεν ὑµῶν, καὶ πεσεῖσθε µαχαίρᾳ· οὗ εἵνεκεν ἀπεστράφητε ἀπειθοῦντες κυρίῳ, καὶ οὐκ ἔσται κύριος ἐν ὑµῖν. (44) καὶ διαβιασάµενοι ἀνέβησαν ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους· ἡ δὲ κιβωτὸς τῆς διαθήκης κυρίου καὶ Μωυσῆς οὐκ ἐκινήθησαν ἐκ τῆς παρεµβολῆς. (45) καὶ κατέβη ὁ Αµαληκ καὶ ὁ Χαναναῖος ὁ ἐγκαθήµενος ἐν τῷ ὄρει ἐκείνῳ καὶ ἐτρέψαντο αὐτοὺς καὶ κατέκοψαν αὐτοὺς ἕως Ερµαν· καὶ ἀπεστράφησαν εἰς τὴν παρεµβολήν.

15

(1) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ὅταν εἰσέλθητε εἰς τὴν γῆν τῆς κατοικήσεως ὑµῶν, ἣν ἐγὼ δίδωµι ὑµῖν, (3) καὶ ποιήσεις ὁλοκαυτώµατα κυρίῳ, ὁλοκάρπωµα ἢ θυσίαν, µεγαλῦναι εὐχὴν ἢ καθ’ ἑκούσιον ἢ ἐν ταῖς ἑορταῖς ὑµῶν ποιῆσαι ὀσµὴν εὐωδίας κυρίῳ, εἰ µὲν ἀπὸ τῶν βοῶν ἢ ἀπὸ τῶν προβάτων, (4) καὶ προσοίσει ὁ προσφέρων τὸ δῶρον αὐτοῦ κυρίῳ θυσίαν σεµιδάλεως δέκατον τοῦ οιφι ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ ἐν τετάρτῳ τοῦ ιν· (5) καὶ οἶνον εἰς σπονδὴν τὸ τέταρτον τοῦ ιν ποιήσετε ἐπὶ τῆς ὁλοκαυτώσεως ἢ ἐπὶ τῆς θυσίας· τῷ ἀµνῷ τῷ ἑνὶ ποιήσεις τοσοῦτο, κάρπωµα ὀσµὴν εὐωδίας τῷ κυρίῳ. (6) καὶ τῷ κριῷ, ὅταν ποιῆτε αὐτὸν ἢ εἰς ὁλοκαύτωµα ἢ εἰς θυσίαν, ποιήσεις θυσίαν σεµιδάλεως δύο δέκατα ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ, τὸ τρίτον τοῦ ιν· (7) καὶ οἶνον εἰς σπονδὴν τὸ τρίτον τοῦ ιν προσοίσετε εἰς ὀσµὴν εὐωδίας κυρίῳ. (8) ἐὰν δὲ ἀπὸ τῶν βοῶν ποιῆτε εἰς ὁλοκαύτωµα ἢ εἰς θυσίαν µεγαλῦναι εὐχὴν ἢ εἰς σωτήριον κυρίῳ, (9) καὶ προσοίσει ἐπὶ τοῦ µόσχου θυσίαν σεµιδάλεως τρία δέκατα ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ ἥµισυ τοῦ ιν (10) καὶ οἶνον εἰς σπονδὴν τὸ ἥµισυ τοῦ ιν κάρπωµα ὀσµὴν εὐωδίας κυρίῳ. (11) οὕτως ποιήσεις τῷ µόσχῳ τῷ ἑνὶ ἢ τῷ κριῷ τῷ ἑνὶ ἢ τῷ ἀµνῷ τῷ ἑνὶ ἐκ τῶν προβάτων ἢ ἐκ τῶν αἰγῶν· (12) κατὰ τὸν ἀριθµὸν ὧν ἐὰν ποιήσητε, οὕτω ποιήσετε τῷ ἑνὶ κατὰ τὸν ἀριθµὸν αὐτῶν. (13) πᾶς ὁ αὐτόχθων ποιήσει οὕτως τοιαῦτα, προσενέγκαι καρπώµατα εἰς ὀσµὴν εὐωδίας κυρίῳ. (14) ἐὰν δὲ προσήλυτος ἐν ὑµῖν προσγένηται ἐν τῇ γῇ ὑµῶν ἢ ὃς ἂν γένηται ἐν ὑµῖν ἐν ταῖς γενεαῖς ὑµῶν, καὶ ποιήσει κάρπωµα ὀσµὴν εὐωδίας κυρίῳ· ὃν τρόπον ποιεῖτε ὑµεῖς, οὕτως ποιήσει ἡ συναγωγὴ κυρίῳ. (15) νόµος εἷς ἔσται ὑµῖν καὶ τοῖς προσηλύτοις τοῖς προσκειµένοις ἐν ὑµῖν, νόµος αἰώνιος εἰς γενεὰς ὑµῶν· ὡς ὑµεῖς, καὶ ὁ προσήλυτος ἔσται ἔναντι κυρίου· (16) νόµος εἷς ἔσται καὶ δικαίωµα ἓν ἔσται ὑµῖν καὶ τῷ προσηλύτῳ τῷ προσκειµένῳ ἐν ὑµῖν. (17) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (18) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαι ὑµᾶς εἰς τὴν γῆν, εἰς ἣν ἐγὼ εἰσάγω ὑµᾶς ἐκεῖ, (19) καὶ ἔσται ὅταν ἔσθητε ὑµεῖς ἀπὸ τῶν ἄρτων τῆς γῆς, ἀφελεῖτε ἀφαίρεµα ἀφόρισµα κυρίῳ· (20) ἀπαρχὴν φυράµατος ὑµῶν ἄρτον ἀφαίρεµα ἀφοριεῖτε αὐτό· ὡς ἀφαίρεµα ἀπὸ ἅλω, οὕτως ἀφελεῖτε αὐτόν, (21) ἀπαρχὴν φυράµατος ὑµῶν, καὶ δώσετε κυρίῳ ἀφαίρεµα εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν. (22) Ὅταν δὲ διαµάρτητε καὶ µὴ ποιήσητε πάσας τὰς ἐντολὰς ταύτας, ἃς ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν, (23) καθὰ συνέταξεν κύριος πρὸς ὑµᾶς ἐν χειρὶ Μωυσῆ ἀπὸ τῆς ἡµέρας, ἧς συνέταξεν κύριος πρὸς ὑµᾶς, καὶ ἐπέκεινα εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν, (24) καὶ ἔσται ἐὰν ἐξ ὀφθαλµῶν τῆς συναγωγῆς γενηθῇ ἀκουσίως, καὶ ποιήσει πᾶσα ἡ συναγωγὴ µόσχον ἕνα ἐκ βοῶν ἄµωµον εἰς ὁλοκαύτωµα εἰς ὀσµὴν εὐωδίας κυρίῳ καὶ θυσίαν τούτου καὶ σπονδὴν αὐτοῦ κατὰ τὴν σύνταξιν καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας. (25) καὶ ἐξιλάσεται ὁ ἱερεὺς περὶ πάσης συναγωγῆς υἱῶν Ισραηλ, καὶ ἀφεθήσεται αὐτοῖς· ὅτι ἀκούσιόν ἐστιν, καὶ αὐτοὶ ἤνεγκαν τὸ δῶρον αὐτῶν κάρπωµα κυρίῳ περὶ τῆς ἁµαρτίας αὐτῶν ἔναντι κυρίου περὶ τῶν ἀκουσίων αὐτῶν. (26) καὶ ἀφεθήσεται κατὰ πᾶσαν συναγωγὴν υἱῶν Ισραηλ καὶ τῷ προσηλύτῳ τῷ προσκειµένῳ πρὸς ὑµᾶς, ὅτι παντὶ τῷ λαῷ ἀκούσιον. — (27) ἐὰν δὲ ψυχὴ µία ἁµάρτῃ ἀκουσίως, προσάξει αἶγα µίαν ἐνιαυσίαν περὶ ἁµαρτίας, (28) καὶ ἐξιλάσεται ὁ ἱερεὺς περὶ τῆς ψυχῆς τῆς ἀκουσιασθείσης καὶ ἁµαρτούσης ἀκουσίως ἔναντι κυρίου ἐξιλάσασθαι περὶ αὐτοῦ. (29) τῷ ἐγχωρίῳ ἐν υἱοῖς Ισραηλ καὶ τῷ προσηλύτῳ τῷ προσκειµένῳ ἐν αὐτοῖς, νόµος εἷς ἔσται αὐτοῖς, ὃς ἂν ποιήσῃ ἀκουσίως. (30) καὶ ψυχή, ἥτις ποιήσει ἐν χειρὶ ὑπερηφανίας ἀπὸ τῶν αὐτοχθόνων ἢ ἀπὸ τῶν προσηλύτων, τὸν θεὸν οὗτος παροξύνει· ἐξολεθρευθήσεται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτῆς, (31) ὅτι τὸ ῥῆµα κυρίου ἐφαύλισεν καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ διεσκέδασεν, ἐκτρίψει ἐκτριβήσεται ἡ ψυχὴ ἐκείνη, ἡ ἁµαρτία αὐτῆς ἐν αὐτῇ. (32) Καὶ ἦσαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐν τῇ ἐρήµῳ καὶ εὗρον ἄνδρα συλλέγοντα ξύλα τῇ ἡµέρᾳ τῶν σαββάτων. (33) καὶ προσήγαγον αὐτὸν οἱ εὑρόντες αὐτὸν συλλέγοντα ξύλα τῇ ἡµέρᾳ τῶν σαββάτων πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων καὶ πρὸς πᾶσαν συναγωγὴν υἱῶν Ισραηλ. (34) καὶ ἀπέθεντο αὐτὸν εἰς φυλακήν· οὐ γὰρ συνέκριναν, τί ποιήσωσιν αὐτόν. (35) καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων Θανάτῳ θανατούσθω ὁ ἄνθρωπος· λιθοβολήσατε αὐτὸν λίθοις, πᾶσα ἡ συναγωγή. (36) καὶ ἐξήγαγον αὐτὸν πᾶσα ἡ συναγωγὴ ἔξω τῆς παρεµβολῆς, καὶ ἐλιθοβόλησαν αὐτὸν πᾶσα ἡ συναγωγὴ λίθοις ἔξω τῆς παρεµβολῆς, καθὰ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. (37) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (38) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτοὺς καὶ ποιησάτωσαν ἑαυτοῖς κράσπεδα ἐπὶ τὰ πτερύγια τῶν ἱµατίων αὐτῶν εἰς τὰς γενεὰς αὐτῶν καὶ ἐπιθήσετε ἐπὶ τὰ κράσπεδα τῶν πτερυγίων κλῶσµα ὑακίνθινον. (39) καὶ ἔσται ὑµῖν ἐν τοῖς κρασπέδοις καὶ ὄψεσθε αὐτὰ καὶ µνησθήσεσθε πασῶν τῶν ἐντολῶν κυρίου καὶ ποιήσετε αὐτὰς καὶ οὐ διαστραφήσεσθε ὀπίσω τῶν διανοιῶν ὑµῶν καὶ ὀπίσω τῶν ὀφθαλµῶν ὑµῶν, ἐν οἷς ὑµεῖς ἐκπορνεύετε ὀπίσω αὐτῶν, (40) ὅπως ἂν µνησθῆτε καὶ ποιήσητε πάσας τὰς ἐντολάς µου καὶ ἔσεσθε ἅγιοι τῷ θεῷ ὑµῶν. (41) ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ὁ ἐξαγαγῶν ὑµᾶς ἐκ γῆς Αἰγύπτου εἶναι ὑµῶν θεός, ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν.

16

(1) Καὶ ἐλάλησεν Κορε υἱὸς Ισσααρ υἱοῦ Κααθ υἱοῦ Λευι καὶ Δαθαν καὶ Αβιρων υἱοὶ Ελιαβ καὶ Αυν υἱὸς Φαλεθ υἱοῦ Ρουβην (2) καὶ ἀνέστησαν ἔναντι Μωυσῆ, καὶ ἄνδρες τῶν υἱῶν Ισραηλ πεντήκοντα καὶ διακόσιοι, ἀρχηγοὶ συναγωγῆς, σύγκλητοι βουλῆς καὶ ἄνδρες ὀνοµαστοί, (3) συνέστησαν ἐπὶ Μωυσῆν καὶ Ααρων καὶ εἶπαν Ἐχέτω ὑµῖν, ὅτι πᾶσα ἡ συναγωγὴ πάντες ἅγιοι καὶ ἐν αὐτοῖς κύριος, καὶ διὰ τί κατανίστασθε ἐπὶ τὴν συναγωγὴν κυρίου; (4) καὶ ἀκούσας Μωυσῆς ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον (5) καὶ ἐλάλησεν πρὸς Κορε καὶ πρὸς πᾶσαν αὐτοῦ τὴν συναγωγὴν λέγων Ἐπέσκεπται καὶ ἔγνω ὁ θεὸς τοὺς ὄντας αὐτοῦ καὶ τοὺς ἁγίους καὶ προσηγάγετο πρὸς ἑαυτόν, καὶ οὓς ἐξελέξατο ἑαυτῷ, προσηγάγετο πρὸς ἑαυτόν. (6) τοῦτο ποιήσατε· λάβετε ὑµῖν αὐτοῖς πυρεῖα, Κορε καὶ πᾶσα ἡ συναγωγὴ αὐτοῦ, (7) καὶ ἐπίθετε ἐπ’ αὐτὰ πῦρ καὶ ἐπίθετε ἐπ’ αὐτὰ θυµίαµα ἔναντι κυρίου αὔριον, καὶ ἔσται ὁ ἀνήρ, ὃν ἂν ἐκλέξηται κύριος, οὗτος ἅγιος· ἱκανούσθω ὑµῖν, υἱοὶ Λευι. (8) καὶ εἶπεν Μωυσῆς πρὸς Κορε Εἰσακούσατέ µου, υἱοὶ Λευι. (9) µὴ µικρόν ἐστιν τοῦτο ὑµῖν ὅτι διέστειλεν ὁ θεὸς Ισραηλ ὑµᾶς ἐκ συναγωγῆς Ισραηλ καὶ προσηγάγετο ὑµᾶς πρὸς ἑαυτὸν λειτουργεῖν τὰς λειτουργίας τῆς σκηνῆς κυρίου καὶ παρίστασθαι ἔναντι τῆς συναγωγῆς λατρεύειν αὐτοῖς; (10) καὶ προσηγάγετό σε καὶ πάντας τοὺς ἀδελφούς σου υἱοὺς Λευι µετὰ σοῦ, καὶ ζητεῖτε ἱερατεύειν; (11) οὕτως σὺ καὶ πᾶσα ἡ συναγωγή σου ἡ συνηθροισµένη πρὸς τὸν θεόν· καὶ Ααρων τίς ἐστιν ὅτι διαγογγύζετε κατ’ αὐτοῦ; (12) καὶ ἀπέστειλεν Μωυσῆς καλέσαι Δαθαν καὶ Αβιρων υἱοὺς Ελιαβ. καὶ εἶπαν Οὐκ ἀναβαίνοµεν· (13) µὴ µικρὸν τοῦτο ὅτι ἀνήγαγες ἡµᾶς ἐκ γῆς ῥεούσης γάλα καὶ µέλι ἀποκτεῖναι ἡµᾶς ἐν τῇ ἐρήµῳ, ὅτι κατάρχεις ἡµῶν ἄρχων; (14) εἰ καὶ εἰς γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι εἰσήγαγες ἡµᾶς καὶ ἔδωκας ἡµῖν κλῆρον ἀγροῦ καὶ ἀµπελῶνας, τοὺς ὀφθαλµοὺς τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων ἂν ἐξέκοψας. οὐκ ἀναβαίνοµεν. (15) καὶ ἐβαρυθύµησεν Μωυσῆς σφόδρα καὶ εἶπεν πρὸς κύριον Μὴ προσχῇς εἰς τὴν θυσίαν αὐτῶν· οὐκ ἐπιθύµηµα οὐδενὸς αὐτῶν εἴληφα οὐδὲ ἐκάκωσα οὐδένα αὐτῶν. (16) καὶ εἶπεν Μωυσῆς πρὸς Κορε Ἁγίασον τὴν συναγωγήν σου καὶ γίνεσθε ἕτοιµοι ἔναντι κυρίου σὺ καὶ αὐτοὶ καὶ Ααρων αὔριον· (17) καὶ λάβετε ἕκαστος τὸ πυρεῖον αὐτοῦ καὶ ἐπιθήσετε ἐπ’ αὐτὰ θυµίαµα καὶ προσάξετε ἔναντι κυρίου ἕκαστος τὸ πυρεῖον αὐτοῦ, πεντήκοντα καὶ διακόσια πυρεῖα, καὶ σὺ καὶ Ααρων ἕκαστος τὸ πυρεῖον αὐτοῦ. (18) καὶ ἔλαβεν ἕκαστος τὸ πυρεῖον αὐτοῦ καὶ ἐπέθηκαν ἐπ’ αὐτὰ πῦρ καὶ ἐπέβαλον ἐπ’ αὐτὸ θυµίαµα. καὶ ἔστησαν παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου Μωυσῆς καὶ Ααρων. (19) καὶ ἐπισυνέστησεν ἐπ’ αὐτοὺς Κορε τὴν πᾶσαν αὐτοῦ συναγωγὴν παρὰ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου. καὶ ὤφθη ἡ δόξα κυρίου πάσῃ τῇ συναγωγῇ. (20) καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων λέγων (21) Ἀποσχίσθητε ἐκ µέσου τῆς συναγωγῆς ταύτης, καὶ ἐξαναλώσω αὐτοὺς εἰς ἅπαξ. (22) καὶ ἔπεσαν ἐπὶ πρόσωπον αὐτῶν καὶ εἶπαν Θεὸς θεὸς τῶν πνευµάτων καὶ πάσης σαρκός, εἰ ἄνθρωπος εἷς ἥµαρτεν, ἐπὶ πᾶσαν τὴν συναγωγὴν ὀργὴ κυρίου; (23) καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (24) Λάλησον τῇ συναγωγῇ λέγων Ἀναχωρήσατε κύκλῳ ἀπὸ τῆς συναγωγῆς Κορε. (25) καὶ ἀνέστη Μωυσῆς καὶ ἐπορεύθη πρὸς Δαθαν καὶ Αβιρων, καὶ συνεπορεύθησαν µετ’ αὐτοῦ πάντες οἱ πρεσβύτεροι Ισραηλ. (26) καὶ ἐλάλησεν πρὸς τὴν συναγωγὴν λέγων Ἀποσχίσθητε ἀπὸ τῶν σκηνῶν τῶν ἀνθρώπων τῶν σκληρῶν τούτων καὶ µὴ ἅπτεσθε ἀπὸ πάντων, ὧν ἐστιν αὐτοῖς, µὴ συναπόλησθε ἐν πάσῃ τῇ ἁµαρτίᾳ αὐτῶν. (27) καὶ ἀπέστησαν ἀπὸ τῆς σκηνῆς Κορε κύκλῳ· καὶ Δαθαν καὶ Αβιρων ἐξῆλθον καὶ εἱστήκεισαν παρὰ τὰς θύρας τῶν σκηνῶν αὐτῶν καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν καὶ ἡ ἀποσκευὴ αὐτῶν. (28) Καὶ εἶπεν Μωυσῆς Ἐν τούτῳ γνώσεσθε ὅτι κύριος ἀπέστειλέν µε ποιῆσαι πάντα τὰ ἔργα ταῦτα, ὅτι οὐκ ἀπ’ ἐµαυτοῦ· (29) εἰ κατὰ θάνατον πάντων ἀνθρώπων ἀποθανοῦνται οὗτοι, εἰ καὶ κατ’ ἐπίσκεψιν πάντων ἀνθρώπων ἐπισκοπὴ ἔσται αὐτῶν, οὐχὶ κύριος ἀπέσταλκέν µε· (30) ἀλλ’ ἢ ἐν φάσµατι δείξει κύριος, καὶ ἀνοίξασα ἡ γῆ τὸ στόµα αὐτῆς καταπίεται αὐτοὺς καὶ τοὺς οἴκους αὐτῶν καὶ τὰς σκηνὰς αὐτῶν καὶ πάντα, ὅσα ἐστὶν αὐτοῖς, καὶ καταβήσονται ζῶντες εἰς ᾅδου, καὶ γνώσεσθε ὅτι παρώξυναν οἱ ἄνθρωποι οὗτοι τὸν κύριον. (31) ὡς δὲ ἐπαύσατο λαλῶν πάντας τοὺς λόγους τούτους, ἐρράγη ἡ γῆ ὑποκάτω αὐτῶν, (32) καὶ ἠνοίχθη ἡ γῆ καὶ κατέπιεν αὐτοὺς καὶ τοὺς οἴκους αὐτῶν καὶ πάντας τοὺς ἀνθρώπους τοὺς ὄντας µετὰ Κορε καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν. (33) καὶ κατέβησαν αὐτοὶ καὶ ὅσα ἐστὶν αὐτῶν ζῶντα εἰς ᾅδου, καὶ ἐκάλυψεν αὐτοὺς ἡ γῆ, καὶ ἀπώλοντο ἐκ µέσου τῆς συναγωγῆς. (34) καὶ πᾶς Ισραηλ οἱ κύκλῳ αὐτῶν ἔφυγον ἀπὸ τῆς φωνῆς αὐτῶν, ὅτι λέγοντες Μήποτε καταπίῃ ἡµᾶς ἡ γῆ. (35) καὶ πῦρ ἐξῆλθεν παρὰ κυρίου καὶ κατέφαγεν τοὺς πεντήκοντα καὶ διακοσίους ἄνδρας τοὺς προσφέροντας τὸ θυµίαµα.

17

(1) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν (2) καὶ πρὸς Ελεαζαρ τὸν υἱὸν Ααρων τὸν ἱερέα Ἀνέλεσθε τὰ πυρεῖα τὰ χαλκᾶ ἐκ µέσου τῶν κατακεκαυµένων καὶ τὸ πῦρ τὸ ἀλλότριον τοῦτο σπεῖρον ἐκεῖ, ὅτι ἡγίασαν (3) τὰ πυρεῖα τῶν ἁµαρτωλῶν τούτων ἐν ταῖς ψυχαῖς αὐτῶν· καὶ ποίησον αὐτὰ λεπίδας ἐλατάς, περίθεµα τῷ θυσιαστηρίῳ, ὅτι προσηνέχθησαν ἔναντι κυρίου καὶ ἡγιάσθησαν καὶ ἐγένοντο εἰς σηµεῖον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ. (4) καὶ ἔλαβεν Ελεαζαρ υἱὸς Ααρων τοῦ ἱερέως τὰ πυρεῖα τὰ χαλκᾶ, ὅσα προσήνεγκαν οἱ κατακεκαυµένοι, καὶ προσέθηκαν αὐτὰ περίθεµα τῷ θυσιαστηρίῳ, (5) µνηµόσυνον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ, ὅπως ἂν µὴ προσέλθῃ µηθεὶς ἀλλογενής, ὃς οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ σπέρµατος Ααρων, ἐπιθεῖναι θυµίαµα ἔναντι κυρίου καὶ οὐκ ἔσται ὥσπερ Κορε καὶ ἡ ἐπισύστασις αὐτοῦ, καθὰ ἐλάλησεν κύριος ἐν χειρὶ Μωυσῆ. (6) Καὶ ἐγόγγυσαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ τῇ ἐπαύριον ἐπὶ Μωυσῆν καὶ Ααρων λέγοντες Ὑµεῖς ἀπεκτάγκατε τὸν λαὸν κυρίου. (7) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐπισυστρέφεσθαι τὴν συναγωγὴν ἐπὶ Μωυσῆν καὶ Ααρων καὶ ὥρµησαν ἐπὶ τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου, καὶ τήνδε ἐκάλυψεν αὐτὴν ἡ νεφέλη, καὶ ὤφθη ἡ δόξα κυρίου. (8) καὶ εἰσῆλθεν Μωυσῆς καὶ Ααρων κατὰ πρόσωπον τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, (9) καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων λέγων (10) Ἐκχωρήσατε ἐκ µέσου τῆς συναγωγῆς ταύτης, καὶ ἐξαναλώσω αὐτοὺς εἰς ἅπαξ. καὶ ἔπεσον ἐπὶ πρόσωπον αὐτῶν. (11) καὶ εἶπεν Μωυσῆς πρὸς Ααρων Λαβὲ τὸ πυρεῖον καὶ ἐπίθες ἐπ’ αὐτὸ πῦρ ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου καὶ ἐπίβαλε ἐπ’ αὐτὸ θυµίαµα καὶ ἀπένεγκε τὸ τάχος εἰς τὴν παρεµβολὴν καὶ ἐξίλασαι περὶ αὐτῶν· ἐξῆλθεν γὰρ ὀργὴ ἀπὸ προσώπου κυρίου, ἦρκται θραύειν τὸν λαόν. (12) καὶ ἔλαβεν Ααρων, καθάπερ ἐλάλησεν αὐτῷ Μωυσῆς, καὶ ἔδραµεν εἰς τὴν συναγωγήν· καὶ ἤδη ἐνῆρκτο ἡ θραῦσις ἐν τῷ λαῷ· καὶ ἐπέβαλεν τὸ θυµίαµα καὶ ἐξιλάσατο περὶ τοῦ λαοῦ (13) καὶ ἔστη ἀνὰ µέσον τῶν τεθνηκότων καὶ τῶν ζώντων, καὶ ἐκόπασεν ἡ θραῦσις. (14) καὶ ἐγένοντο οἱ τεθνηκότες ἐν τῇ θραύσει τέσσαρες καὶ δέκα χιλιάδες καὶ ἑπτακόσιοι χωρὶς τῶν τεθνηκότων ἕνεκεν Κορε. (15) καὶ ἐπέστρεψεν Ααρων πρὸς Μωυσῆν ἐπὶ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, καὶ ἐκόπασεν ἡ θραῦσις. (16) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (17) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ λαβὲ παρ’ αὐτῶν ῥάβδον ῥάβδον κατ’ οἴκους πατριῶν παρὰ πάντων τῶν ἀρχόντων αὐτῶν κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν, δώδεκα ῥάβδους, καὶ ἑκάστου τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐπίγραψον ἐπὶ τῆς ῥάβδου αὐτοῦ. (18) καὶ τὸ ὄνοµα Ααρων ἐπίγραψον ἐπὶ τῆς ῥάβδου Λευι· ἔστιν γὰρ ῥάβδος µία, κατὰ φυλὴν οἴκου πατριῶν αὐτῶν δώσουσιν. (19) καὶ θήσεις αὐτὰς ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου κατέναντι τοῦ µαρτυρίου, ἐν οἷς γνωσθήσοµαί σοι ἐκεῖ. (20) καὶ ἔσται ὁ ἄνθρωπος, ὃν ἐὰν ἐκλέξωµαι αὐτόν, ἡ ῥάβδος αὐτοῦ ἐκβλαστήσει· καὶ περιελῶ ἀπ’ ἐµοῦ τὸν γογγυσµὸν τῶν υἱῶν Ισραηλ, ἃ αὐτοὶ γογγύζουσιν ἐφ’ ὑµῖν. (21) καὶ ἐλάλησεν Μωυσῆς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ, καὶ ἔδωκαν αὐτῷ πάντες οἱ ἄρχοντες αὐτῶν ῥάβδον, τῷ ἄρχοντι τῷ ἑνὶ ῥάβδον κατὰ ἄρχοντα κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν, δώδεκα ῥάβδους, καὶ ἡ ῥάβδος Ααρων ἀνὰ µέσον τῶν ῥάβδων αὐτῶν. (22) καὶ ἀπέθηκεν Μωυσῆς τὰς ῥάβδους ἔναντι κυρίου ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου. (23) καὶ ἐγένετο τῇ ἐπαύριον καὶ εἰσῆλθεν Μωυσῆς καὶ Ααρων εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου, καὶ ἰδοὺ ἐβλάστησεν ἡ ῥάβδος Ααρων εἰς οἶκον Λευι καὶ ἐξήνεγκεν βλαστὸν καὶ ἐξήνθησεν ἄνθη καὶ ἐβλάστησεν κάρυα. (24) καὶ ἐξήνεγκεν Μωυσῆς πάσας τὰς ῥάβδους ἀπὸ προσώπου κυρίου πρὸς πάντας υἱοὺς Ισραηλ, καὶ εἶδον καὶ ἔλαβον ἕκαστος τὴν ῥάβδον αὐτοῦ. (25) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἀπόθες τὴν ῥάβδον Ααρων ἐνώπιον τῶν µαρτυρίων εἰς διατήρησιν σηµεῖον τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνηκόων, καὶ παυσάσθω ὁ γογγυσµὸς αὐτῶν ἀπ’ ἐµοῦ, καὶ οὐ µὴ ἀποθάνωσιν. (26) καὶ ἐποίησεν Μωυσῆς καὶ Ααρων καθὰ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ, οὕτως ἐποίησαν. (27) Καὶ εἶπαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ πρὸς Μωυσῆν λέγοντες Ἰδοὺ ἐξανηλώµεθα, ἀπολώλαµεν, παρανηλώµεθα· (28) πᾶς ὁ ἁπτόµενος τῆς σκηνῆς κυρίου ἀποθνῄσκει· ἕως εἰς τέλος ἀποθάνωµεν;

18

(1) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Ααρων λέγων Σὺ καὶ οἱ υἱοί σου καὶ ὁ οἶκος πατριᾶς σου λήµψεσθε τὰς ἁµαρτίας τῶν ἁγίων, καὶ σὺ καὶ οἱ υἱοί σου λήµψεσθε τὰς ἁµαρτίας τῆς ἱερατείας ὑµῶν. (2) καὶ τοὺς ἀδελφούς σου, φυλὴν Λευι, δῆµον τοῦ πατρός σου, προσαγάγου πρὸς σεαυτόν, καὶ προστεθήτωσάν σοι καὶ λειτουργείτωσάν σοι, καὶ σὺ καὶ οἱ υἱοί σου µετὰ σοῦ ἀπέναντι τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου. (3) καὶ φυλάξονται τὰς φυλακάς σου καὶ τὰς φυλακὰς τῆς σκηνῆς, πλὴν πρὸς τὰ σκεύη τὰ ἅγια καὶ πρὸς τὸ θυσιαστήριον οὐ προσελεύσονται, καὶ οὐκ ἀποθανοῦνται καὶ οὗτοι καὶ ὑµεῖς. (4) καὶ προστεθήσονται πρὸς σὲ καὶ φυλάξονται τὰς φυλακὰς τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου κατὰ πάσας τὰς λειτουργίας τῆς σκηνῆς, καὶ ὁ ἀλλογενὴς οὐ προσελεύσεται πρὸς σέ. (5) καὶ φυλάξεσθε τὰς φυλακὰς τῶν ἁγίων καὶ τὰς φυλακὰς τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ οὐκ ἔσται θυµὸς ἐν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ. (6) καὶ ἐγὼ εἴληφα τοὺς ἀδελφοὺς ὑµῶν τοὺς Λευίτας ἐκ µέσου τῶν υἱῶν Ισραηλ δόµα δεδοµένον κυρίῳ λειτουργεῖν τὰς λειτουργίας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου· (7) καὶ σὺ καὶ οἱ υἱοί σου µετὰ σοῦ διατηρήσετε τὴν ἱερατείαν ὑµῶν κατὰ πάντα τρόπον τοῦ θυσιαστηρίου καὶ τὸ ἔνδοθεν τοῦ καταπετάσµατος καὶ λειτουργήσετε τὰς λειτουργίας δόµα τῆς ἱερατείας ὑµῶν· καὶ ὁ ἀλλογενὴς ὁ προσπορευόµενος ἀποθανεῖται. (8) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Ααρων Καὶ ἐγὼ ἰδοὺ δέδωκα ὑµῖν τὴν διατήρησιν τῶν ἀπαρχῶν· ἀπὸ πάντων τῶν ἡγιασµένων µοι παρὰ τῶν υἱῶν Ισραηλ σοὶ δέδωκα αὐτὰ εἰς γέρας καὶ τοῖς υἱοῖς σου µετὰ σέ, νόµιµον αἰώνιον. (9) καὶ τοῦτο ἔστω ὑµῖν ἀπὸ τῶν ἡγιασµένων ἁγίων τῶν καρπωµάτων, ἀπὸ πάντων τῶν δώρων αὐτῶν καὶ ἀπὸ πάντων τῶν θυσιασµάτων αὐτῶν καὶ ἀπὸ πάσης πληµµελείας αὐτῶν καὶ ἀπὸ πασῶν τῶν ἁµαρτιῶν, ὅσα ἀποδιδόασίν µοι, ἀπὸ πάντων τῶν ἁγίων σοὶ ἔσται καὶ τοῖς υἱοῖς σου. (10) ἐν τῷ ἁγίῳ τῶν ἁγίων φάγεσθε αὐτά· πᾶν ἀρσενικὸν φάγεται αὐτά, σὺ καὶ οἱ υἱοί σου· ἅγια ἔσται σοι. (11) καὶ τοῦτο ἔσται ὑµῖν ἀπαρχὴ δοµάτων αὐτῶν· ἀπὸ πάντων τῶν ἐπιθεµάτων τῶν υἱῶν Ισραηλ σοὶ δέδωκα αὐτὰ καὶ τοῖς υἱοῖς σου καὶ ταῖς θυγατράσιν σου µετὰ σοῦ, νόµιµον αἰώνιον· πᾶς καθαρὸς ἐν τῷ οἴκῳ σου ἔδεται αὐτά. (12) πᾶσα ἀπαρχὴ ἐλαίου καὶ πᾶσα ἀπαρχὴ οἴνου καὶ σίτου, ἀπαρχὴ αὐτῶν, ὅσα ἂν δῶσι τῷ κυρίῳ, σοὶ δέδωκα αὐτά. (13) τὰ πρωτογενήµατα πάντα, ὅσα ἐν τῇ γῇ αὐτῶν, ὅσα ἂν ἐνέγκωσιν κυρίῳ, σοὶ ἔσται· πᾶς καθαρὸς ἐν τῷ οἴκῳ σου ἔδεται αὐτά. (14) πᾶν ἀνατεθεµατισµένον ἐν υἱοῖς Ισραηλ σοὶ ἔσται. (15) καὶ πᾶν διανοῖγον µήτραν ἀπὸ πάσης σαρκός, ἃ προσφέρουσιν κυρίῳ ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους, σοὶ ἔσται· ἀλλ’ ἢ λύτροις λυτρωθήσεται τὰ πρωτότοκα τῶν ἀνθρώπων, καὶ τὰ πρωτότοκα τῶν κτηνῶν τῶν ἀκαθάρτων λυτρώσῃ. (16) καὶ ἡ λύτρωσις αὐτοῦ ἀπὸ µηνιαίου· ἡ συντίµησις πέντε σίκλων κατὰ τὸν σίκλον τὸν ἅγιον (εἴκοσι ὀβολοί εἰσιν). (17) πλὴν πρωτότοκα µόσχων καὶ πρωτότοκα προβάτων καὶ πρωτότοκα αἰγῶν οὐ λυτρώσῃ· ἅγιά ἐστιν· καὶ τὸ αἷµα αὐτῶν προσχεεῖς πρὸς τὸ θυσιαστήριον καὶ τὸ στέαρ ἀνοίσεις κάρπωµα εἰς ὀσµὴν εὐωδίας κυρίῳ· (18) καὶ τὰ κρέα ἔσται σοί· καθὰ καὶ τὸ στηθύνιον τοῦ ἐπιθέµατος καὶ κατὰ τὸν βραχίονα τὸν δεξιὸν σοὶ ἔσται. (19) πᾶν ἀφαίρεµα τῶν ἁγίων, ὅσα ἂν ἀφέλωσιν οἱ υἱοὶ Ισραηλ κυρίῳ, σοὶ δέδωκα καὶ τοῖς υἱοῖς σου καὶ ταῖς θυγατράσιν σου µετὰ σοῦ, νόµιµον αἰώνιον· διαθήκη ἁλὸς αἰωνίου ἐστὶν ἔναντι κυρίου σοὶ καὶ τῷ σπέρµατί σου µετὰ σέ. (20) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Ααρων Ἐν τῇ γῇ αὐτῶν οὐ κληρονοµήσεις, καὶ µερὶς οὐκ ἔσται σοι ἐν αὐτοῖς, ὅτι ἐγὼ µερίς σου καὶ κληρονοµία σου ἐν µέσῳ τῶν υἱῶν Ισραηλ. (21) καὶ τοῖς υἱοῖς Λευι ἰδοὺ δέδωκα πᾶν ἐπιδέκατον ἐν Ισραηλ ἐν κλήρῳ ἀντὶ τῶν λειτουργιῶν αὐτῶν, ὅσα αὐτοὶ λειτουργοῦσιν λειτουργίαν ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου. (22) καὶ οὐ προσελεύσονται ἔτι οἱ υἱοὶ Ισραηλ εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου λαβεῖν ἁµαρτίαν θανατηφόρον. (23) καὶ λειτουργήσει ὁ Λευίτης αὐτὸς τὴν λειτουργίαν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, καὶ αὐτοὶ λήµψονται τὰ ἁµαρτήµατα αὐτῶν, νόµιµον αἰώνιον εἰς τὰς γενεὰς αὐτῶν· καὶ ἐν µέσῳ υἱῶν Ισραηλ οὐ κληρονοµήσουσιν κληρονοµίαν· (24) ὅτι τὰ ἐπιδέκατα τῶν υἱῶν Ισραηλ, ὅσα ἂν ἀφορίσωσιν κυρίῳ ἀφαίρεµα, δέδωκα τοῖς Λευίταις ἐν κλήρῳ· διὰ τοῦτο εἴρηκα αὐτοῖς Ἐν µέσῳ υἱῶν Ισραηλ οὐ κληρονοµήσουσιν κλῆρον. (25) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (26) Καὶ τοῖς Λευίταις λαλήσεις καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ἐὰν λάβητε παρὰ τῶν υἱῶν Ισραηλ τὸ ἐπιδέκατον, ὃ δέδωκα ὑµῖν παρ’ αὐτῶν ἐν κλήρῳ, καὶ ἀφελεῖτε ὑµεῖς ἀπ’ αὐτοῦ ἀφαίρεµα κυρίῳ ἐπιδέκατον ἀπὸ τοῦ ἐπιδεκάτου. (27) καὶ λογισθήσεται ὑµῖν τὰ ἀφαιρέµατα ὑµῶν ὡς σῖτος ἀπὸ ἅλω καὶ ἀφαίρεµα ἀπὸ ληνοῦ. (28) οὕτως ἀφελεῖτε καὶ ὑµεῖς ἀπὸ τῶν ἀφαιρεµάτων κυρίου ἀπὸ πάντων ἐπιδεκάτων ὑµῶν, ὅσα ἐὰν λάβητε παρὰ τῶν υἱῶν Ισραηλ, καὶ δώσετε ἀπ’ αὐτῶν ἀφαίρεµα κυρίῳ Ααρων τῷ ἱερεῖ. (29) ἀπὸ πάντων τῶν δοµάτων ὑµῶν ἀφελεῖτε ἀφαίρεµα κυρίῳ ἢ ἀπὸ πάντων τῶν ἀπαρχῶν τὸ ἡγιασµένον ἀπ’ αὐτοῦ. (30) καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ὅταν ἀφαιρῆτε τὴν ἀπαρχὴν ἀπ’ αὐτοῦ, καὶ λογισθήσεται τοῖς Λευίταις ὡς γένηµα ἀπὸ ἅλω καὶ ὡς γένηµα ἀπὸ ληνοῦ. (31) καὶ ἔδεσθε αὐτὸ ἐν παντὶ τόπῳ ὑµεῖς καὶ οἱ οἶκοι ὑµῶν, ὅτι µισθὸς οὗτος ὑµῖν ἐστιν ἀντὶ τῶν λειτουργιῶν ὑµῶν τῶν ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ µαρτυρίου· (32) καὶ οὐ λήµψεσθε δι’ αὐτὸ ἁµαρτίαν, ὅτι ἂν ἀφαιρῆτε τὴν ἀπαρχὴν ἀπ’ αὐτοῦ· καὶ τὰ ἅγια τῶν υἱῶν Ισραηλ οὐ βεβηλώσετε, ἵνα µὴ ἀποθάνητε.

19

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων λέγων (2) Αὕτη ἡ διαστολὴ τοῦ νόµου, ὅσα συνέταξεν κύριος λέγων Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ λαβέτωσαν πρὸς σὲ δάµαλιν πυρρὰν ἄµωµον, ἥτις οὐκ ἔχει ἐν αὐτῇ µῶµον καὶ ᾗ οὐκ ἐπεβλήθη ἐπ’ αὐτὴν ζυγός. (3) καὶ δώσεις αὐτὴν πρὸς Ελεαζαρ τὸν ἱερέα, καὶ ἐξάξουσιν αὐτὴν ἔξω τῆς παρεµβολῆς εἰς τόπον καθαρὸν καὶ σφάξουσιν αὐτὴν ἐνώπιον αὐτοῦ. (4) καὶ λήµψεται Ελεαζαρ ἀπὸ τοῦ αἵµατος αὐτῆς καὶ ῥανεῖ ἀπέναντι τοῦ προσώπου τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου ἀπὸ τοῦ αἵµατος αὐτῆς ἑπτάκις. (5) καὶ κατακαύσουσιν αὐτὴν ἐναντίον αὐτοῦ, καὶ τὸ δέρµα καὶ τὰ κρέα αὐτῆς καὶ τὸ αἷµα αὐτῆς σὺν τῇ κόπρῳ αὐτῆς κατακαυθήσεται. (6) καὶ λήµψεται ὁ ἱερεὺς ξύλον κέδρινον καὶ ὕσσωπον καὶ κόκκινον καὶ ἐµβαλοῦσιν εἰς µέσον τοῦ κατακαύµατος τῆς δαµάλεως. (7) καὶ πλυνεῖ τὰ ἱµάτια αὐτοῦ ὁ ἱερεὺς καὶ λούσεται τὸ σῶµα αὐτοῦ ὕδατι καὶ µετὰ ταῦτα εἰσελεύσεται εἰς τὴν παρεµβολήν, καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ὁ ἱερεὺς ἕως ἑσπέρας. (8) καὶ ὁ κατακαίων αὐτὴν πλυνεῖ τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ λούσεται τὸ σῶµα αὐτοῦ καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας. (9) καὶ συνάξει ἄνθρωπος καθαρὸς τὴν σποδὸν τῆς δαµάλεως καὶ ἀποθήσει ἔξω τῆς παρεµβολῆς εἰς τόπον καθαρόν, καὶ ἔσται τῇ συναγωγῇ υἱῶν Ισραηλ εἰς διατήρησιν, ὕδωρ ῥαντισµοῦ· ἅγνισµά ἐστιν. (10) καὶ πλυνεῖ τὰ ἱµάτια ὁ συνάγων τὴν σποδιὰν τῆς δαµάλεως καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας. καὶ ἔσται τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ τοῖς προσκειµένοις προσηλύτοις νόµιµον αἰώνιον. (11) Ὁ ἁπτόµενος τοῦ τεθνηκότος πάσης ψυχῆς ἀνθρώπου ἀκάθαρτος ἔσται ἑπτὰ ἡµέρας· (12) οὗτος ἁγνισθήσεται τῇ ἡµέρᾳ τῇ τρίτῃ καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ καὶ καθαρὸς ἔσται· ἐὰν δὲ µὴ ἀφαγνισθῇ τῇ ἡµέρᾳ τῇ τρίτῃ καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ, οὐ καθαρὸς ἔσται. (13) πᾶς ὁ ἁπτόµενος τοῦ τεθνηκότος ἀπὸ ψυχῆς ἀνθρώπου, ἐὰν ἀποθάνῃ, καὶ µὴ ἀφαγνισθῇ, τὴν σκηνὴν κυρίου ἐµίανεν· ἐκτριβήσεται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐξ Ισραηλ· ὅτι ὕδωρ ῥαντισµοῦ οὐ περιερραντίσθη ἐπ’ αὐτόν, ἀκάθαρτός ἐστιν, ἔτι ἡ ἀκαθαρσία αὐτοῦ ἐν αὐτῷ ἐστιν. (14) Καὶ οὗτος ὁ νόµος· ἄνθρωπος ἐὰν ἀποθάνῃ ἐν οἰκίᾳ, πᾶς ὁ εἰσπορευόµενος εἰς τὴν οἰκίαν καὶ ὅσα ἐστὶν ἐν τῇ οἰκίᾳ, ἀκάθαρτα ἔσται ἑπτὰ ἡµέρας· (15) καὶ πᾶν σκεῦος ἀνεῳγµένον, ὅσα οὐχὶ δεσµὸν καταδέδεται ἐπ’ αὐτῷ, ἀκάθαρτά ἐστιν. (16) καὶ πᾶς, ὃς ἐὰν ἅψηται ἐπὶ προσώπου τοῦ πεδίου τραυµατίου ἢ νεκροῦ ἢ ὀστέου ἀνθρωπίνου ἢ µνήµατος, ἑπτὰ ἡµέρας ἀκάθαρτος ἔσται. (17) καὶ λήµψονται τῷ ἀκαθάρτῳ ἀπὸ τῆς σποδιᾶς τῆς κατακεκαυµένης τοῦ ἁγνισµοῦ καὶ ἐκχεοῦσιν ἐπ’ αὐτὴν ὕδωρ ζῶν εἰς σκεῦος· (18) καὶ λήµψεται ὕσσωπον καὶ βάψει εἰς τὸ ὕδωρ ἀνὴρ καθαρὸς καὶ περιρρανεῖ ἐπὶ τὸν οἶκον καὶ ἐπὶ τὰ σκεύη καὶ ἐπὶ τὰς ψυχάς, ὅσαι ἐὰν ὦσιν ἐκεῖ, καὶ ἐπὶ τὸν ἡµµένον τοῦ ὀστέου τοῦ ἀνθρωπίνου ἢ τοῦ τραυµατίου ἢ τοῦ τεθνηκότος ἢ τοῦ µνήµατος· (19) καὶ περιρρανεῖ ὁ καθαρὸς ἐπὶ τὸν ἀκάθαρτον ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ τρίτῃ καὶ ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ, καὶ ἀφαγνισθήσεται τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ καὶ πλυνεῖ τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ λούσεται ὕδατι καὶ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας. (20) καὶ ἄνθρωπος, ὃς ἐὰν µιανθῇ καὶ µὴ ἀφαγνισθῇ, ἐξολεθρευθήσεται ἡ ψυχὴ ἐκείνη ἐκ µέσου τῆς συναγωγῆς, ὅτι τὰ ἅγια κυρίου ἐµίανεν, ὅτι ὕδωρ ῥαντισµοῦ οὐ περιερραντίσθη ἐπ’ αὐτόν, ἀκάθαρτός ἐστιν. (21) καὶ ἔσται ὑµῖν νόµιµον αἰώνιον· καὶ ὁ περιρραίνων ὕδωρ ῥαντισµοῦ πλυνεῖ τὰ ἱµάτια αὐτοῦ, καὶ ὁ ἁπτόµενος τοῦ ὕδατος τοῦ ῥαντισµοῦ ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας· (22) καὶ παντός, οὗ ἐὰν ἅψηται αὐτοῦ ὁ ἀκάθαρτος, ἀκάθαρτον ἔσται, καὶ ἡ ψυχὴ ἡ ἁπτοµένη ἀκάθαρτος ἔσται ἕως ἑσπέρας.

20

(1) Καὶ ἦλθον οἱ υἱοὶ Ισραηλ, πᾶσα ἡ συναγωγή, εἰς τὴν ἔρηµον Σιν ἐν τῷ µηνὶ τῷ πρώτῳ, καὶ κατέµεινεν ὁ λαὸς ἐν Καδης, καὶ ἐτελεύτησεν ἐκεῖ Μαριαµ καὶ ἐτάφη ἐκεῖ. (2) καὶ οὐκ ἦν ὕδωρ τῇ συναγωγῇ, καὶ ἠθροίσθησαν ἐπὶ Μωυσῆν καὶ Ααρων. (3) καὶ ἐλοιδορεῖτο ὁ λαὸς πρὸς Μωυσῆν λέγοντες Ὄφελον ἀπεθάνοµεν ἐν τῇ ἀπωλείᾳ τῶν ἀδελφῶν ἡµῶν ἔναντι κυρίου· (4) καὶ ἵνα τί ἀνηγάγετε τὴν συναγωγὴν κυρίου εἰς τὴν ἔρηµον ταύτην ἀποκτεῖναι ἡµᾶς καὶ τὰ κτήνη ἡµῶν; (5) καὶ ἵνα τί τοῦτο ἀνηγάγετε ἡµᾶς ἐξ Αἰγύπτου παραγενέσθαι εἰς τὸν τόπον τὸν πονηρὸν τοῦτον; τόπος, οὗ οὐ σπείρεται οὐδὲ συκαῖ οὐδὲ ἄµπελοι οὐδὲ ῥόαι οὐδὲ ὕδωρ ἐστὶν πιεῖν. (6) καὶ ἦλθεν Μωυσῆς καὶ Ααρων ἀπὸ προσώπου τῆς συναγωγῆς ἐπὶ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου καὶ ἔπεσαν ἐπὶ πρόσωπον, καὶ ὤφθη ἡ δόξα κυρίου πρὸς αὐτούς. (7) καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (8) Λαβὲ τὴν ῥάβδον καὶ ἐκκλησίασον τὴν συναγωγὴν σὺ καὶ Ααρων ὁ ἀδελφός σου καὶ λαλήσατε πρὸς τὴν πέτραν ἔναντι αὐτῶν, καὶ δώσει τὰ ὕδατα αὐτῆς, καὶ ἐξοίσετε αὐτοῖς ὕδωρ ἐκ τῆς πέτρας καὶ ποτιεῖτε τὴν συναγωγὴν καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν. (9) καὶ ἔλαβεν Μωυσῆς τὴν ῥάβδον τὴν ἀπέναντι κυρίου, καθὰ συνέταξεν κύριος· (10) καὶ ἐξεκκλησίασεν Μωυσῆς καὶ Ααρων τὴν συναγωγὴν ἀπέναντι τῆς πέτρας καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Ἀκούσατέ µου, οἱ ἀπειθεῖς· µὴ ἐκ τῆς πέτρας ταύτης ἐξάξοµεν ὑµῖν ὕδωρ; (11) καὶ ἐπάρας Μωυσῆς τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπάταξεν τὴν πέτραν τῇ ῥάβδῳ δίς, καὶ ἐξῆλθεν ὕδωρ πολύ, καὶ ἔπιεν ἡ συναγωγὴ καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν. (12) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων Ὅτι οὐκ ἐπιστεύσατε ἁγιάσαι µε ἐναντίον υἱῶν Ισραηλ, διὰ τοῦτο οὐκ εἰσάξετε ὑµεῖς τὴν συναγωγὴν ταύτην εἰς τὴν γῆν, ἣν δέδωκα αὐτοῖς. (13) τοῦτο ὕδωρ ἀντιλογίας, ὅτι ἐλοιδορήθησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἔναντι κυρίου καὶ ἡγιάσθη ἐν αὐτοῖς. (14) Καὶ ἀπέστειλεν Μωυσῆς ἀγγέλους ἐκ Καδης πρὸς βασιλέα Εδωµ λέγων Τάδε λέγει ὁ ἀδελφός σου Ισραηλ Σὺ ἐπίστῃ πάντα τὸν µόχθον τὸν εὑρόντα ἡµᾶς, (15) καὶ κατέβησαν οἱ πατέρες ἡµῶν εἰς Αἴγυπτον, καὶ παρῳκήσαµεν ἐν Αἰγύπτῳ ἡµέρας πλείους, καὶ ἐκάκωσαν ἡµᾶς οἱ Αἰγύπτιοι καὶ τοὺς πατέρας ἡµῶν, (16) καὶ ἀνεβοήσαµεν πρὸς κύριον, καὶ εἰσήκουσεν κύριος τῆς φωνῆς ἡµῶν καὶ ἀποστείλας ἄγγελον ἐξήγαγεν ἡµᾶς ἐξ Αἰγύπτου, καὶ νῦν ἐσµεν ἐν Καδης, πόλει ἐκ µέρους τῶν ὁρίων σου· (17) παρελευσόµεθα διὰ τῆς γῆς σου, οὐ διελευσόµεθα δι’ ἀγρῶν οὐδὲ δι’ ἀµπελώνων οὐδὲ πιόµεθα ὕδωρ ἐκ λάκκου σου, ὁδῷ βασιλικῇ πορευσόµεθα, οὐκ ἐκκλινοῦµεν δεξιὰ οὐδὲ εὐώνυµα, ἕως ἂν παρέλθωµεν τὰ ὅριά σου. (18) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Εδωµ Οὐ διελεύσῃ δι’ ἐµοῦ· εἰ δὲ µή, ἐν πολέµῳ ἐξελεύσοµαι εἰς συνάντησίν σοι. (19) καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ υἱοὶ Ισραηλ Παρὰ τὸ ὄρος παρελευσόµεθα· ἐὰν δὲ τοῦ ὕδατός σου πίωµεν ἐγώ τε καὶ τὰ κτήνη, δώσω τιµήν σοι· ἀλλὰ τὸ πρᾶγµα οὐδέν ἐστιν, παρὰ τὸ ὄρος παρελευσόµεθα. (20) ὁ δὲ εἶπεν Οὐ διελεύσῃ δι’ ἐµοῦ· καὶ ἐξῆλθεν Εδωµ εἰς συνάντησιν αὐτῷ ἐν ὄχλῳ βαρεῖ καὶ ἐν χειρὶ ἰσχυρᾷ. (21) καὶ οὐκ ἠθέλησεν Εδωµ δοῦναι τῷ Ισραηλ παρελθεῖν διὰ τῶν ὁρίων αὐτοῦ· καὶ ἐξέκλινεν Ισραηλ ἀπ’ αὐτοῦ. (22) Καὶ ἀπῆραν ἐκ Καδης· καὶ παρεγένοντο οἱ υἱοὶ Ισραηλ, πᾶσα ἡ συναγωγή, εἰς Ωρ τὸ ὄρος. (23) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ Ααρων ἐν Ωρ τῷ ὄρει ἐπὶ τῶν ὁρίων γῆς Εδωµ λέγων (24) Προστεθήτω Ααρων πρὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ, ὅτι οὐ µὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν γῆν, ἣν δέδωκα τοῖς υἱοῖς Ισραηλ, διότι παρωξύνατέ µε ἐπὶ τοῦ ὕδατος τῆς λοιδορίας. (25) λαβὲ τὸν Ααρων καὶ Ελεαζαρ τὸν υἱὸν αὐτοῦ καὶ ἀναβίβασον αὐτοὺς εἰς Ωρ τὸ ὄρος ἔναντι πάσης τῆς συναγωγῆς (26) καὶ ἔκδυσον Ααρων τὴν στολὴν αὐτοῦ καὶ ἔνδυσον Ελεαζαρ τὸν υἱὸν αὐτοῦ, καὶ Ααρων προστεθεὶς ἀποθανέτω ἐκεῖ. (27) καὶ ἐποίησεν Μωυσῆς καθὰ συνέταξεν κύριος, καὶ ἀνεβίβασεν αὐτὸν εἰς Ωρ τὸ ὄρος ἐναντίον πάσης τῆς συναγωγῆς. (28) καὶ ἐξέδυσεν Ααρων τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ ἐνέδυσεν αὐτὰ Ελεαζαρ τὸν υἱὸν αὐτοῦ· καὶ ἀπέθανεν Ααρων ἐπὶ τῆς κορυφῆς τοῦ ὄρους, καὶ κατέβη Μωυσῆς καὶ Ελεαζαρ ἐκ τοῦ ὄρους. (29) καὶ εἶδεν πᾶσα ἡ συναγωγὴ ὅτι ἀπελύθη Ααρων, καὶ ἔκλαυσαν τὸν Ααρων τριάκοντα ἡµέρας πᾶς οἶκος Ισραηλ.

21

(1) Καὶ ἤκουσεν ὁ Χανανις βασιλεὺς Αραδ ὁ κατοικῶν κατὰ τὴν ἔρηµον — ἦλθεν γὰρ Ισραηλ ὁδὸν Αθαριν — καὶ ἐπολέµησεν πρὸς Ισραηλ καὶ κατεπρονόµευσαν ἐξ αὐτῶν αἰχµαλωσίαν. (2) καὶ ηὔξατο Ισραηλ εὐχὴν κυρίῳ καὶ εἶπεν Ἐάν µοι παραδῷς τὸν λαὸν τοῦτον ὑποχείριον, ἀναθεµατιῶ αὐτὸν καὶ τὰς πόλεις αὐτοῦ. (3) καὶ εἰσήκουσεν κύριος τῆς φωνῆς Ισραηλ καὶ παρέδωκεν τὸν Χανανιν ὑποχείριον αὐτοῦ, καὶ ἀνεθεµάτισεν αὐτὸν καὶ τὰς πόλεις αὐτοῦ· καὶ ἐπεκάλεσαν τὸ ὄνοµα τοῦ τόπου ἐκείνου Ἀνάθεµα. (4) Καὶ ἀπάραντες ἐξ Ωρ τοῦ ὄρους ὁδὸν ἐπὶ θάλασσαν ἐρυθρὰν περιεκύκλωσαν γῆν Εδωµ· καὶ ὠλιγοψύχησεν ὁ λαὸς ἐν τῇ ὁδῷ. (5) καὶ κατελάλει ὁ λαὸς πρὸς τὸν θεὸν καὶ κατὰ Μωυσῆ λέγοντες Ἵνα τί ἐξήγαγες ἡµᾶς ἐξ Αἰγύπτου ἀποκτεῖναι ἡµᾶς ἐν τῇ ἐρήµῳ; ὅτι οὐκ ἔστιν ἄρτος οὐδὲ ὕδωρ, ἡ δὲ ψυχὴ ἡµῶν προσώχθισεν ἐν τῷ ἄρτῳ τῷ διακένῳ. (6) καὶ ἀπέστειλεν κύριος εἰς τὸν λαὸν τοὺς ὄφεις τοὺς θανατοῦντας, καὶ ἔδακνον τὸν λαόν, καὶ ἀπέθανεν λαὸς πολὺς τῶν υἱῶν Ισραηλ. (7) καὶ παραγενόµενος ὁ λαὸς πρὸς Μωυσῆν ἔλεγον ὅτι Ἡµάρτοµεν ὅτι κατελαλήσαµεν κατὰ τοῦ κυρίου καὶ κατὰ σοῦ· εὖξαι οὖν πρὸς κύριον, καὶ ἀφελέτω ἀφ’ ἡµῶν τὸν ὄφιν. καὶ ηὔξατο Μωυσῆς πρὸς κύριον περὶ τοῦ λαοῦ. (8) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Ποίησον σεαυτῷ ὄφιν καὶ θὲς αὐτὸν ἐπὶ σηµείου, καὶ ἔσται ἐὰν δάκῃ ὄφις ἄνθρωπον, πᾶς ὁ δεδηγµένος ἰδὼν αὐτὸν ζήσεται. (9) καὶ ἐποίησεν Μωυσῆς ὄφιν χαλκοῦν καὶ ἔστησεν αὐτὸν ἐπὶ σηµείου, καὶ ἐγένετο ὅταν ἔδακνεν ὄφις ἄνθρωπον, καὶ ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὸν ὄφιν τὸν χαλκοῦν καὶ ἔζη. (10) Καὶ ἀπῆραν οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ παρενέβαλον ἐν Ωβωθ. (11) καὶ ἐξάραντες ἐξ Ωβωθ παρενέβαλον ἐν Αχελγαι ἐκ τοῦ πέραν ἐν τῇ ἐρήµῳ, ἥ ἐστιν κατὰ πρόσωπον Μωαβ κατὰ ἀνατολὰς ἡλίου. (12) ἐκεῖθεν ἀπῆραν καὶ παρενέβαλον εἰς φάραγγα Ζαρετ. (13) καὶ ἐκεῖθεν ἀπάραντες παρενέβαλον εἰς τὸ πέραν Αρνων ἐν τῇ ἐρήµῳ τὸ ἐξέχον ἀπὸ τῶν ὁρίων τῶν Αµορραίων· ἔστιν γὰρ Αρνων ὅρια Μωαβ ἀνὰ µέσον Μωαβ καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ Αµορραίου. (14) διὰ τοῦτο λέγεται ἐν βιβλίῳ Πόλεµος τοῦ κυρίου τὴν Ζωοβ ἐφλόγισεν καὶ τοὺς χειµάρρους Αρνων, (15) καὶ τοὺς χειµάρρους κατέστησεν κατοικίσαι Ηρ καὶ πρόσκειται τοῖς ὁρίοις Μωαβ. (16) καὶ ἐκεῖθεν τὸ φρέαρ· τοῦτό ἐστιν τὸ φρέαρ, ὃ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Συνάγαγε τὸν λαόν, καὶ δώσω αὐτοῖς ὕδωρ πιεῖν. (17) τότε ᾖσεν Ισραηλ τὸ ᾆσµα τοῦτο ἐπὶ τοῦ φρέατος Ἐξάρχετε αὐτῷ· (18) φρέαρ, ὤρυξαν αὐτὸ ἄρχοντες, ἐξελατόµησαν αὐτὸ βασιλεῖς ἐθνῶν ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτῶν, ἐν τῷ κυριεῦσαι αὐτῶν. καὶ ἀπὸ φρέατος εἰς Μανθαναιν· (19) καὶ ἀπὸ Μανθαναιν εἰς Νααλιηλ· καὶ ἀπὸ Νααλιηλ εἰς Βαµωθ· (20) καὶ ἀπὸ Βαµωθ εἰς νάπην, ἥ ἐστιν ἐν τῷ πεδίῳ Μωαβ ἀπὸ κορυφῆς τοῦ λελαξευµένου τὸ βλέπον κατὰ πρόσωπον τῆς ἐρήµου. (21) Καὶ ἀπέστειλεν Μωυσῆς πρέσβεις πρὸς Σηων βασιλέα Αµορραίων λόγοις εἰρηνικοῖς λέγων (22) Παρελευσόµεθα διὰ τῆς γῆς σου· τῇ ὁδῷ πορευσόµεθα, οὐκ ἐκκλινοῦµεν οὔτε εἰς ἀγρὸν οὔτε εἰς ἀµπελῶνα, οὐ πιόµεθα ὕδωρ ἐκ φρέατός σου· ὁδῷ βασιλικῇ πορευσόµεθα, ἕως παρέλθωµεν τὰ ὅριά σου. (23) καὶ οὐκ ἔδωκεν Σηων τῷ Ισραηλ παρελθεῖν διὰ τῶν ὁρίων αὐτοῦ, καὶ συνήγαγεν Σηων πάντα τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ ἐξῆλθεν παρατάξασθαι τῷ Ισραηλ εἰς τὴν ἔρηµον καὶ ἦλθεν εἰς Ιασσα καὶ παρετάξατο τῷ Ισραηλ. (24) καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν Ισραηλ φόνῳ µαχαίρης καὶ κατεκυρίευσαν τῆς γῆς αὐτοῦ ἀπὸ Αρνων ἕως Ιαβοκ ἕως υἱῶν Αµµαν· ὅτι Ιαζηρ ὅρια υἱῶν Αµµων ἐστίν. (25) καὶ ἔλαβεν Ισραηλ πάσας τὰς πόλεις ταύτας, καὶ κατῴκησεν Ισραηλ ἐν πάσαις ταῖς πόλεσιν τῶν Αµορραίων, ἐν Εσεβων καὶ ἐν πάσαις ταῖς συγκυρούσαις αὐτῇ. (26) ἔστιν γὰρ Εσεβων πόλις Σηων τοῦ βασιλέως τῶν Αµορραίων, καὶ οὗτος ἐπολέµησεν βασιλέα Μωαβ τὸ πρότερον καὶ ἔλαβον πᾶσαν τὴν γῆν αὐτοῦ ἀπὸ Αροηρ ἕως Αρνων. (27) διὰ τοῦτο ἐροῦσιν οἱ αἰνιγµατισταί Ἔλθετε εἰς Εσεβων, ἵνα οἰκοδοµηθῇ καὶ κατασκευασθῇ πόλις Σηων. (28) ὅτι πῦρ ἐξῆλθεν ἐξ Εσεβων, φλὸξ ἐκ πόλεως Σηων καὶ κατέφαγεν ἕως Μωαβ καὶ κατέπιεν στήλας Αρνων. (29) οὐαί σοι, Μωαβ· ἀπώλου, λαὸς Χαµως. ἀπεδόθησαν οἱ υἱοὶ αὐτῶν διασῴζεσθαι καὶ αἱ θυγατέρες αὐτῶν αἰχµάλωτοι τῷ βασιλεῖ τῶν Αµορραίων Σηων· (30) καὶ τὸ σπέρµα αὐτῶν ἀπολεῖται, Εσεβων ἕως Δαιβων, καὶ αἱ γυναῖκες ἔτι προσεξέκαυσαν πῦρ ἐπὶ Μωαβ. (31) Κατῴκησεν δὲ Ισραηλ ἐν πάσαις ταῖς πόλεσιν τῶν Αµορραίων. (32) καὶ ἀπέστειλεν Μωυσῆς κατασκέψασθαι τὴν Ιαζηρ, καὶ κατελάβοντο αὐτὴν καὶ τὰς κώµας αὐτῆς καὶ ἐξέβαλον τὸν Αµορραῖον τὸν κατοικοῦντα ἐκεῖ. — (33) καὶ ἐπιστρέψαντες ἀνέβησαν ὁδὸν τὴν εἰς Βασαν· καὶ ἐξῆλθεν Ωγ βασιλεὺς τῆς Βασαν εἰς συνάντησιν αὐτοῖς καὶ πᾶς ὁ λαὸς αὐτοῦ εἰς πόλεµον εἰς Εδραϊν. (34) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Μὴ φοβηθῇς αὐτόν, ὅτι εἰς τὰς χεῖράς σου παραδέδωκα αὐτὸν καὶ πάντα τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ πᾶσαν τὴν γῆν αὐτοῦ, καὶ ποιήσεις αὐτῷ καθὼς ἐποίησας τῷ Σηων βασιλεῖ τῶν Αµορραίων, ὃς κατῴκει ἐν Εσεβων. (35) καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ πάντα τὸν λαὸν αὐτοῦ ἕως τοῦ µὴ καταλιπεῖν αὐτοῦ ζωγρίαν· καὶ ἐκληρονόµησαν τὴν γῆν αὐτῶν.

22

(1) Καὶ ἀπάραντες οἱ υἱοὶ Ισραηλ παρενέβαλον ἐπὶ δυσµῶν Μωαβ παρὰ τὸν Ιορδάνην κατὰ Ιεριχω. (2) Καὶ ἰδὼν Βαλακ υἱὸς Σεπφωρ πάντα, ὅσα ἐποίησεν Ισραηλ τῷ Αµορραίῳ, (3) καὶ ἐφοβήθη Μωαβ τὸν λαὸν σφόδρα, ὅτι πολλοὶ ἦσαν, καὶ προσώχθισεν Μωαβ ἀπὸ προσώπου υἱῶν Ισραηλ. (4) καὶ εἶπεν Μωαβ τῇ γερουσίᾳ Μαδιαµ Νῦν ἐκλείξει ἡ συναγωγὴ αὕτη πάντας τοὺς κύκλῳ ἡµῶν, ὡς ἐκλείξαι ὁ µόσχος τὰ χλωρὰ ἐκ τοῦ πεδίου. καὶ Βαλακ υἱὸς Σεπφωρ βασιλεὺς Μωαβ ἦν κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον. (5) καὶ ἀπέστειλεν πρέσβεις πρὸς Βαλααµ υἱὸν Βεωρ Φαθουρα, ὅ ἐστιν ἐπὶ τοῦ ποταµοῦ γῆς υἱῶν λαοῦ αὐτοῦ, καλέσαι αὐτὸν λέγων Ἰδοὺ λαὸς ἐξελήλυθεν ἐξ Αἰγύπτου καὶ ἰδοὺ κατεκάλυψεν τὴν ὄψιν τῆς γῆς καὶ οὗτος ἐγκάθηται ἐχόµενός µου· (6) καὶ νῦν δεῦρο ἄρασαί µοι τὸν λαὸν τοῦτον, ὅτι ἰσχύει οὗτος ἢ ἡµεῖς· ἐὰν δυνώµεθα πατάξαι ἐξ αὐτῶν, καὶ ἐκβαλῶ αὐτοὺς ἐκ τῆς γῆς· ὅτι οἶδα οὓς ἐὰν εὐλογήσῃς σύ, εὐλόγηνται, καὶ οὓς ἐὰν καταράσῃ σύ, κεκατήρανται. (7) καὶ ἐπορεύθη ἡ γερουσία Μωαβ καὶ ἡ γερουσία Μαδιαµ, καὶ τὰ µαντεῖα ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῶν, καὶ ἦλθον πρὸς Βαλααµ καὶ εἶπαν αὐτῷ τὰ ῥήµατα Βαλακ. (8) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Καταλύσατε αὐτοῦ τὴν νύκτα, καὶ ἀποκριθήσοµαι ὑµῖν πράγµατα, ἃ ἐὰν λαλήσῃ κύριος πρός µε· καὶ κατέµειναν οἱ ἄρχοντες Μωαβ παρὰ Βαλααµ. (9) καὶ ἦλθεν ὁ θεὸς πρὸς Βαλααµ καὶ εἶπεν αὐτῷ Τί οἱ ἄνθρωποι οὗτοι παρὰ σοί; (10) καὶ εἶπεν Βαλααµ πρὸς τὸν θεόν Βαλακ υἱὸς Σεπφωρ βασιλεὺς Μωαβ ἀπέστειλεν αὐτοὺς πρός µε λέγων (11) Ἰδοὺ λαὸς ἐξελήλυθεν ἐξ Αἰγύπτου καὶ ἰδοὺ κεκάλυφεν τὴν ὄψιν τῆς γῆς καὶ οὗτος ἐγκάθηται ἐχόµενός µου· καὶ νῦν δεῦρο ἄρασαί µοι αὐτόν, εἰ ἄρα δυνήσοµαι πατάξαι αὐτὸν καὶ ἐκβαλῶ αὐτὸν ἀπὸ τῆς γῆς. (12) καὶ εἶπεν ὁ θεὸς πρὸς Βαλααµ Οὐ πορεύσῃ µετ’ αὐτῶν οὐδὲ καταράσῃ τὸν λαόν· ἔστιν γὰρ εὐλογηµένος. (13) καὶ ἀναστὰς Βαλααµ τὸ πρωὶ εἶπεν τοῖς ἄρχουσιν Βαλακ Ἀποτρέχετε πρὸς τὸν κύριον ὑµῶν· οὐκ ἀφίησίν µε ὁ θεὸς πορεύεσθαι µεθ’ ὑµῶν. (14) καὶ ἀναστάντες οἱ ἄρχοντες Μωαβ ἦλθον πρὸς Βαλακ καὶ εἶπαν Οὐ θέλει Βαλααµ πορευθῆναι µεθ’ ἡµῶν. (15) Καὶ προσέθετο Βαλακ ἔτι ἀποστεῖλαι ἄρχοντας πλείους καὶ ἐντιµοτέρους τούτων. (16) καὶ ἦλθον πρὸς Βαλααµ καὶ λέγουσιν αὐτῷ Τάδε λέγει Βαλακ ὁ τοῦ Σεπφωρ Ἀξιῶ σε, µὴ ὀκνήσῃς ἐλθεῖν πρός µε· (17) ἐντίµως γὰρ τιµήσω σε, καὶ ὅσα ἐὰν εἴπῃς, ποιήσω σοι· καὶ δεῦρο ἐπικατάρασαί µοι τὸν λαὸν τοῦτον. (18) καὶ ἀπεκρίθη Βαλααµ καὶ εἶπεν τοῖς ἄρχουσιν Βαλακ Ἐὰν δῷ µοι Βαλακ πλήρη τὸν οἶκον αὐτοῦ ἀργυρίου καὶ χρυσίου, οὐ δυνήσοµαι παραβῆναι τὸ ῥῆµα κυρίου τοῦ θεοῦ ποιῆσαι αὐτὸ µικρὸν ἢ µέγα ἐν τῇ διανοίᾳ µου· (19) καὶ νῦν ὑποµείνατε αὐτοῦ καὶ ὑµεῖς τὴν νύκτα ταύτην, καὶ γνώσοµαι, τί προσθήσει κύριος λαλῆσαι πρός µε. (20) καὶ ἦλθεν ὁ θεὸς πρὸς Βαλααµ νυκτὸς καὶ εἶπεν αὐτῷ Εἰ καλέσαι σε πάρεισιν οἱ ἄνθρωποι οὗτοι, ἀναστὰς ἀκολούθησον αὐτοῖς· ἀλλὰ τὸ ῥῆµα, ὃ ἂν λαλήσω πρὸς σέ, τοῦτο ποιήσεις. (21) καὶ ἀναστὰς Βαλααµ τὸ πρωὶ ἐπέσαξεν τὴν ὄνον αὐτοῦ καὶ ἐπορεύθη µετὰ τῶν ἀρχόντων Μωαβ. — (22) καὶ ὠργίσθη θυµῷ ὁ θεὸς ὅτι ἐπορεύθη αὐτός, καὶ ἀνέστη ὁ ἄγγελος τοῦ θεοῦ ἐνδιαβάλλειν αὐτόν, καὶ αὐτὸς ἐπιβεβήκει ἐπὶ τῆς ὄνου αὐτοῦ, καὶ δύο παῖδες αὐτοῦ µετ’ αὐτοῦ. (23) καὶ ἰδοῦσα ἡ ὄνος τὸν ἄγγελον τοῦ θεοῦ ἀνθεστηκότα ἐν τῇ ὁδῷ καὶ τὴν ῥοµφαίαν ἐσπασµένην ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ καὶ ἐξέκλινεν ἡ ὄνος ἐκ τῆς ὁδοῦ καὶ ἐπορεύετο εἰς τὸ πεδίον· καὶ ἐπάταξεν τὴν ὄνον τῇ ῥάβδῳ τοῦ εὐθῦναι αὐτὴν ἐν τῇ ὁδῷ. (24) καὶ ἔστη ὁ ἄγγελος τοῦ θεοῦ ἐν ταῖς αὔλαξιν τῶν ἀµπέλων, φραγµὸς ἐντεῦθεν καὶ φραγµὸς ἐντεῦθεν· (25) καὶ ἰδοῦσα ἡ ὄνος τὸν ἄγγελον τοῦ θεοῦ προσέθλιψεν ἑαυτὴν πρὸς τὸν τοῖχον καὶ ἀπέθλιψεν τὸν πόδα Βαλααµ· καὶ προσέθετο ἔτι µαστίξαι αὐτήν. (26) καὶ προσέθετο ὁ ἄγγελος τοῦ θεοῦ καὶ ἀπελθὼν ὑπέστη ἐν τόπῳ στενῷ, εἰς ὃν οὐκ ἦν ἐκκλῖναι δεξιὰν οὐδὲ ἀριστεράν. (27) καὶ ἰδοῦσα ἡ ὄνος τὸν ἄγγελον τοῦ θεοῦ συνεκάθισεν ὑποκάτω Βαλααµ· καὶ ἐθυµώθη Βαλααµ καὶ ἔτυπτεν τὴν ὄνον τῇ ῥάβδῳ. (28) καὶ ἤνοιξεν ὁ θεὸς τὸ στόµα τῆς ὄνου, καὶ λέγει τῷ Βαλααµ Τί ἐποίησά σοι ὅτι πέπαικάς µε τοῦτο τρίτον; (29) καὶ εἶπεν Βαλααµ τῇ ὄνῳ Ὅτι ἐµπέπαιχάς µοι· καὶ εἰ εἶχον µάχαιραν ἐν τῇ χειρί µου, ἤδη ἂν ἐξεκέντησά σε. (30) καὶ λέγει ἡ ὄνος τῷ Βαλααµ Οὐκ ἐγὼ ἡ ὄνος σου, ἐφ’ ἧς ἐπέβαινες ἀπὸ νεότητός σου ἕως τῆς σήµερον ἡµέρας; µὴ ὑπεροράσει ὑπεριδοῦσα ἐποίησά σοι οὕτως; ὁ δὲ εἶπεν Οὐχί. (31) ἀπεκάλυψεν δὲ ὁ θεὸς τοὺς ὀφθαλµοὺς Βαλααµ, καὶ ὁρᾷ τὸν ἄγγελον κυρίου ἀνθεστηκότα ἐν τῇ ὁδῷ καὶ τὴν µάχαιραν ἐσπασµένην ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ καὶ κύψας προσεκύνησεν τῷ προσώπῳ αὐτοῦ. (32) καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἄγγελος τοῦ θεοῦ Διὰ τί ἐπάταξας τὴν ὄνον σου τοῦτο τρίτον; καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἐξῆλθον εἰς διαβολήν σου, ὅτι οὐκ ἀστεία ἡ ὁδός σου ἐναντίον µου. (33) καὶ ἰδοῦσά µε ἡ ὄνος ἐξέκλινεν ἀπ’ ἐµοῦ τρίτον τοῦτο· καὶ εἰ µὴ ἐξέκλινεν, νῦν οὖν σὲ µὲν ἀπέκτεινα, ἐκείνην δὲ περιεποιησάµην. (34) καὶ εἶπεν Βαλααµ τῷ ἀγγέλῳ κυρίου Ἡµάρτηκα, οὐ γὰρ ἠπιστάµην ὅτι σύ µοι ἀνθέστηκας ἐν τῇ ὁδῷ εἰς συνάντησιν· καὶ νῦν εἰ µή σοι ἀρέσκει, ἀποστραφήσοµαι. (35) καὶ εἶπεν ὁ ἄγγελος τοῦ θεοῦ πρὸς Βαλααµ Συµπορεύθητι µετὰ τῶν ἀνθρώπων· πλὴν τὸ ῥῆµα, ὃ ἐὰν εἴπω πρὸς σέ, τοῦτο φυλάξῃ λαλῆσαι. καὶ ἐπορεύθη Βαλααµ µετὰ τῶν ἀρχόντων Βαλακ. (36) Καὶ ἀκούσας Βαλακ ὅτι ἥκει Βαλααµ, ἐξῆλθεν εἰς συνάντησιν αὐτῷ εἰς πόλιν Μωαβ, ἥ ἐστιν ἐπὶ τῶν ὁρίων Αρνων, ὅ ἐστιν ἐκ µέρους τῶν ὁρίων. (37) καὶ εἶπεν Βαλακ πρὸς Βαλααµ Οὐχὶ ἀπέστειλα πρὸς σὲ καλέσαι σε; διὰ τί οὐκ ἤρχου πρός µε; ὄντως οὐ δυνήσοµαι τιµῆσαί σε; (38) καὶ εἶπεν Βαλααµ πρὸς Βαλακ Ἰδοὺ ἥκω πρὸς σέ· νῦν δυνατὸς ἔσοµαι λαλῆσαί τι; τὸ ῥῆµα, ὃ ἐὰν βάλῃ ὁ θεὸς εἰς τὸ στόµα µου, τοῦτο λαλήσω. (39) καὶ ἐπορεύθη Βαλααµ µετὰ Βαλακ, καὶ ἦλθον εἰς πόλεις ἐπαύλεων. (40) καὶ ἔθυσεν Βαλακ πρόβατα καὶ µόσχους καὶ ἀπέστειλεν τῷ Βαλααµ καὶ τοῖς ἄρχουσι τοῖς µετ’ αὐτοῦ. (41) καὶ ἐγενήθη πρωὶ καὶ παραλαβὼν Βαλακ τὸν Βαλααµ ἀνεβίβασεν αὐτὸν ἐπὶ τὴν στήλην τοῦ Βααλ καὶ ἔδειξεν αὐτῷ ἐκεῖθεν µέρος τι τοῦ λαοῦ.

23

(1) Καὶ εἶπεν Βαλααµ τῷ Βαλακ Οἰκοδόµησόν µοι ἐνταῦθα ἑπτὰ βωµοὺς καὶ ἑτοίµασόν µοι ἐνταῦθα ἑπτὰ µόσχους καὶ ἑπτὰ κριούς. (2) καὶ ἐποίησεν Βαλακ ὃν τρόπον εἶπεν αὐτῷ Βαλααµ, καὶ ἀνήνεγκεν µόσχον καὶ κριὸν ἐπὶ τὸν βωµόν. (3) καὶ εἶπεν Βαλααµ πρὸς Βαλακ Παράστηθι ἐπὶ τῆς θυσίας σου, καὶ πορεύσοµαι, εἴ µοι φανεῖται ὁ θεὸς ἐν συναντήσει, καὶ ῥῆµα, ὃ ἐάν µοι δείξῃ, ἀναγγελῶ σοι. καὶ παρέστη Βαλακ ἐπὶ τῆς θυσίας αὐτοῦ, καὶ Βαλααµ ἐπορεύθη ἐπερωτῆσαι τὸν θεὸν καὶ ἐπορεύθη εὐθεῖαν. (4) καὶ ἐφάνη ὁ θεὸς τῷ Βαλααµ, καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Βαλααµ Τοὺς ἑπτὰ βωµοὺς ἡτοίµασα καὶ ἀνεβίβασα µόσχον καὶ κριὸν ἐπὶ τὸν βωµόν. (5) καὶ ἐνέβαλεν ὁ θεὸς ῥῆµα εἰς τὸ στόµα Βαλααµ καὶ εἶπεν Ἐπιστραφεὶς πρὸς Βαλακ οὕτως λαλήσεις. (6) καὶ ἀπεστράφη πρὸς αὐτόν, καὶ ὅδε ἐφειστήκει ἐπὶ τῶν ὁλοκαυτωµάτων αὐτοῦ, καὶ πάντες οἱ ἄρχοντες Μωαβ µετ’ αὐτοῦ. (7) καὶ ἐγενήθη πνεῦµα θεοῦ ἐπ’ αὐτῷ, καὶ ἀναλαβὼν τὴν παραβολὴν αὐτοῦ εἶπεν Ἐκ Μεσοποταµίας µετεπέµψατό µε Βαλακ, βασιλεὺς Μωαβ ἐξ ὀρέων ἀπ’ ἀνατολῶν λέγων Δεῦρο ἄρασαί µοι τὸν Ιακωβ καὶ δεῦρο ἐπικατάρασαί µοι τὸν Ισραηλ. (8) τί ἀράσωµαι ὃν µὴ καταρᾶται κύριος, ἢ τί καταράσωµαι ὃν µὴ καταρᾶται ὁ θεός; (9) ὅτι ἀπὸ κορυφῆς ὀρέων ὄψοµαι αὐτὸν καὶ ἀπὸ βουνῶν προσνοήσω αὐτόν. ἰδοὺ λαὸς µόνος κατοικήσει καὶ ἐν ἔθνεσιν οὐ συλλογισθήσεται. (10) τίς ἐξηκριβάσατο τὸ σπέρµα Ιακωβ, καὶ τίς ἐξαριθµήσεται δήµους Ισραηλ; ἀποθάνοι ἡ ψυχή µου ἐν ψυχαῖς δικαίων, καὶ γένοιτο τὸ σπέρµα µου ὡς τὸ σπέρµα τούτων. (11) καὶ εἶπεν Βαλακ πρὸς Βαλααµ Τί πεποίηκάς µοι; εἰς κατάρασιν ἐχθρῶν µου κέκληκά σε, καὶ ἰδοὺ εὐλόγηκας εὐλογίαν. (12) καὶ εἶπεν Βαλααµ πρὸς Βαλακ Οὐχὶ ὅσα ἐὰν ἐµβάλῃ ὁ θεὸς εἰς τὸ στόµα µου, τοῦτο φυλάξω λαλῆσαι; (13) Καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Βαλακ Δεῦρο ἔτι µετ’ ἐµοῦ εἰς τόπον ἄMον, ἐξ ὧν οὐκ ὄψῃ αὐτὸν ἐκεῖθεν, ἀλλ’ ἢ µέρος τι αὐτοῦ ὄψῃ, πάντας δὲ οὐ µὴ ἴδῃς, καὶ κατάρασαί µοι αὐτὸν ἐκεῖθεν. (14) καὶ παρέλαβεν αὐτὸν εἰς ἀγροῦ σκοπιὰν ἐπὶ κορυφὴν λελαξευµένου καὶ ᾠκοδόµησεν ἐκεῖ ἑπτὰ βωµοὺς καὶ ἀνεβίβασεν µόσχον καὶ κριὸν ἐπὶ τὸν βωµόν. (15) καὶ εἶπεν Βαλααµ πρὸς Βαλακ Παράστηθι ἐπὶ τῆς θυσίας σου, ἐγὼ δὲ πορεύσοµαι ἐπερωτῆσαι τὸν θεόν. (16) καὶ συνήντησεν ὁ θεὸς τῷ Βαλααµ καὶ ἐνέβαλεν ῥῆµα εἰς τὸ στόµα αὐτοῦ καὶ εἶπεν Ἀποστράφητι πρὸς Βαλακ καὶ τάδε λαλήσεις. (17) καὶ ἀπεστράφη πρὸς αὐτόν, καὶ ὅδε ἐφειστήκει ἐπὶ τῆς ὁλοκαυτώσεως αὐτοῦ, καὶ πάντες οἱ ἄρχοντες Μωαβ µετ’ αὐτοῦ. καὶ εἶπεν αὐτῷ Βαλακ Τί ἐλάλησεν κύριος; (18) καὶ ἀναλαβὼν τὴν παραβολὴν αὐτοῦ εἶπεν Ἀνάστηθι, Βαλακ, καὶ ἄκουε· ἐνώτισαι µάρτυς, υἱὸς Σεπφωρ. (19) οὐχ ὡς ἄνθρωπος ὁ θεὸς διαρτηθῆναι οὐδὲ ὡς υἱὸς ἀνθρώπου ἀπειληθῆναι· αὐτὸς εἴπας οὐχὶ ποιήσει; λαλήσει, καὶ οὐχὶ ἐµµενεῖ; (20) ἰδοὺ εὐλογεῖν παρείληµµαι· εὐλογήσω καὶ οὐ µὴ ἀποστρέψω. (21) οὐκ ἔσται µόχθος ἐν Ιακωβ, οὐδὲ ὀφθήσεται πόνος ἐν Ισραηλ· κύριος ὁ θεὸς αὐτοῦ µετ’ αὐτοῦ, τὰ ἔνδοξα ἀρχόντων ἐν αὐτῷ. (22) θεὸς ὁ ἐξαγαγὼν αὐτοὺς ἐξ Αἰγύπτου· ὡς δόξα µονοκέρωτος αὐτῷ. (23) οὐ γάρ ἐστιν οἰωνισµὸς ἐν Ιακωβ οὐδὲ µαντεία ἐν Ισραηλ· κατὰ καιρὸν ῥηθήσεται Ιακωβ καὶ τῷ Ισραηλ, τί ἐπιτελέσει ὁ θεός. (24) ἰδοὺ λαὸς ὡς σκύµνος ἀναστήσεται καὶ ὡς λέων γαυριωθήσεται· οὐ κοιµηθήσεται, ἕως φάγῃ θήραν, καὶ αἷµα τραυµατιῶν πίεται. (25) καὶ εἶπεν Βαλακ πρὸς Βαλααµ Οὔτε κατάραις καταράσῃ µοι αὐτὸν οὔτε εὐλογῶν µὴ εὐλογήσῃς αὐτόν. (26) καὶ ἀποκριθεὶς Βαλααµ εἶπεν τῷ Βαλακ Οὐκ ἐλάλησά σοι λέγων Τὸ ῥῆµα, ὃ ἐὰν λαλήσῃ ὁ θεός, τοῦτο ποιήσω; (27) Καὶ εἶπεν Βαλακ πρὸς Βαλααµ Δεῦρο παραλάβω σε εἰς τόπον ἄMον, εἰ ἀρέσει τῷ θεῷ καὶ κατάρασαί µοι αὐτὸν ἐκεῖθεν. (28) καὶ παρέλαβεν Βαλακ τὸν Βαλααµ ἐπὶ κορυφὴν τοῦ Φογωρ τὸ παρατεῖνον εἰς τὴν ἔρηµον. (29) καὶ εἶπεν Βαλααµ πρὸς Βαλακ Οἰκοδόµησόν µοι ὧδε ἑπτὰ βωµοὺς καὶ ἑτοίµασόν µοι ὧδε ἑπτὰ µόσχους καὶ ἑπτὰ κριούς. (30) καὶ ἐποίησεν Βαλακ καθάπερ εἶπεν αὐτῷ Βαλααµ, καὶ ἀνήνεγκεν µόσχον καὶ κριὸν ἐπὶ τὸν βωµόν.

24

(1) καὶ ἰδὼν Βαλααµ ὅτι καλόν ἐστιν ἔναντι κυρίου εὐλογεῖν τὸν Ισραηλ, οὐκ ἐπορεύθη κατὰ τὸ εἰωθὸς εἰς συνάντησιν τοῖς οἰωνοῖς καὶ ἀπέστρεψεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ εἰς τὴν ἔρηµον. (2) καὶ ἐξάρας Βαλααµ τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ καθορᾷ τὸν Ισραηλ ἐστρατοπεδευκότα κατὰ φυλάς. καὶ ἐγένετο πνεῦµα θεοῦ ἐν αὐτῷ, (3) καὶ ἀναλαβὼν τὴν παραβολὴν αὐτοῦ εἶπεν Φησὶν Βαλααµ υἱὸς Βεωρ, φησὶν ὁ ἄνθρωπος ὁ ἀληθινῶς ὁρῶν, (4) φησὶν ἀκούων λόγια θεοῦ, ὅστις ὅρασιν θεοῦ εἶδεν ἐν ὕπνῳ, ἀποκεκαλυµµένοι οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτοῦ (5) Ὡς καλοί σου οἱ οἶκοι, Ιακωβ, αἱ σκηναί σου, Ισραηλ· (6) ὡσεὶ νάπαι σκιάζουσαι καὶ ὡσεὶ παράδεισοι ἐπὶ ποταµῶν καὶ ὡσεὶ σκηναί, ἃς ἔπηξεν κύριος, ὡσεὶ κέδροι παρ’ ὕδατα. (7) ἐξελεύσεται ἄνθρωπος ἐκ τοῦ σπέρµατος αὐτοῦ καὶ κυριεύσει ἐθνῶν πολλῶν, καὶ ὑψωθήσεται ἢ Γωγ βασιλεία αὐτοῦ, καὶ αὐξηθήσεται ἡ βασιλεία αὐτοῦ. (8) θεὸς ὡδήγησεν αὐτὸν ἐξ Αἰγύπτου, ὡς δόξα µονοκέρωτος αὐτῷ· ἔδεται ἔθνη ἐχθρῶν αὐτοῦ καὶ τὰ πάχη αὐτῶν ἐκµυελιεῖ καὶ ταῖς βολίσιν αὐτοῦ κατατοξεύσει ἐχθρόν. (9) κατακλιθεὶς ἀνεπαύσατο ὡς λέων καὶ ὡς σκύµνος· τίς ἀναστήσει αὐτόν; οἱ εὐλογοῦντές σε εὐλόγηνται, καὶ οἱ καταρώµενοί σε κεκατήρανται. (10) καὶ ἐθυµώθη Βαλακ ἐπὶ Βαλααµ καὶ συνεκρότησεν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ, καὶ εἶπεν Βαλακ πρὸς Βαλααµ Καταρᾶσθαι τὸν ἐχθρόν µου κέκληκά σε, καὶ ἰδοὺ εὐλογῶν εὐλόγησας τρίτον τοῦτο· (11) νῦν οὖν φεῦγε εἰς τὸν τόπον σου· εἶπα Τιµήσω σε, καὶ νῦν ἐστέρησέν σε κύριος τῆς δόξης. (12) καὶ εἶπεν Βαλααµ πρὸς Βαλακ Οὐχὶ καὶ τοῖς ἀγγέλοις σου, οὓς ἀπέστειλας πρός µε, ἐλάλησα λέγων (13) Ἐάν µοι δῷ Βαλακ πλήρη τὸν οἶκον αὐτοῦ ἀργυρίου καὶ χρυσίου, οὐ δυνήσοµαι παραβῆναι τὸ ῥῆµα κυρίου ποιῆσαι αὐτὸ πονηρὸν ἢ καλὸν παρ’ ἐµαυτοῦ· ὅσα ἐὰν εἴπῃ ὁ θεός, ταῦτα ἐρῶ; (14) καὶ νῦν ἰδοὺ ἀποτρέχω εἰς τὸν τόπον µου· δεῦρο συµβουλεύσω σοι, τί ποιήσει ὁ λαὸς οὗτος τὸν λαόν σου ἐπ’ ἐσχάτου τῶν ἡµερῶν. (15) Καὶ ἀναλαβὼν τὴν παραβολὴν αὐτοῦ εἶπεν Φησὶν Βαλααµ υἱὸς Βεωρ, φησὶν ὁ ἄνθρωπος ὁ ἀληθινῶς ὁρῶν, (16) ἀκούων λόγια θεοῦ, ἐπιστάµενος ἐπιστήµην παρὰ ὑψίστου καὶ ὅρασιν θεοῦ ἰδὼν ἐν ὕπνῳ, ἀποκεκαλυµµένοι οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτοῦ (17) Δείξω αὐτῷ, καὶ οὐχὶ νῦν· µακαρίζω, καὶ οὐκ ἐγγίζει· ἀνατελεῖ ἄστρον ἐξ Ιακωβ, καὶ ἀναστήσεται ἄνθρωπος ἐξ Ισραηλ καὶ θραύσει τοὺς ἀρχηγοὺς Μωαβ καὶ προνοµεύσει πάντας υἱοὺς Σηθ. (18) καὶ ἔσται Εδωµ κληρονοµία, καὶ ἔσται κληρονοµία Ησαυ ὁ ἐχθρὸς αὐτοῦ· καὶ Ισραηλ ἐποίησεν ἐν ἰσχύι. (19) καὶ ἐξεγερθήσεται ἐξ Ιακωβ καὶ ἀπολεῖ σῳζόµενον ἐκ πόλεως. (20) καὶ ἰδὼν τὸν Αµαληκ καὶ ἀναλαβὼν τὴν παραβολὴν αὐτοῦ εἶπεν Ἀρχὴ ἐθνῶν Αµαληκ, καὶ τὸ σπέρµα αὐτῶν ἀπολεῖται. (21) καὶ ἰδὼν τὸν Καιναῖον καὶ ἀναλαβὼν τὴν παραβολὴν αὐτοῦ εἶπεν Ἰσχυρὰ ἡ κατοικία σου· καὶ ἐὰν θῇς ἐν πέτρᾳ τὴν νοσσιάν σου, (22) καὶ ἐὰν γένηται τῷ Βεωρ νεοσσιὰ πανουργίας, Ἀσσύριοί σε αἰχµαλωτεύσουσιν. (23) καὶ ἰδὼν τὸν Ωγ καὶ ἀναλαβὼν τὴν παραβολὴν αὐτοῦ εἶπεν Ὦ ὦ, τίς ζήσεται, ὅταν θῇ ταῦτα ὁ θεός; (24) καὶ ἐξελεύσεται ἐκ χειρὸς Κιτιαίων καὶ κακώσουσιν Ασσουρ καὶ κακώσουσιν Εβραίους, καὶ αὐτοὶ ὁµοθυµαδὸν ἀπολοῦνται. (25) καὶ ἀναστὰς Βαλααµ ἀπῆλθεν ἀποστραφεὶς εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ, καὶ Βαλακ ἀπῆλθεν πρὸς ἑαυτόν.

25

(1) Καὶ κατέλυσεν Ισραηλ ἐν Σαττιν· καὶ ἐβεβηλώθη ὁ λαὸς ἐκπορνεῦσαι εἰς τὰς θυγατέρας Μωαβ. (2) καὶ ἐκάλεσαν αὐτοὺς ἐπὶ ταῖς θυσίαις τῶν εἰδώλων αὐτῶν, καὶ ἔφαγεν ὁ λαὸς τῶν θυσιῶν αὐτῶν καὶ προσεκύνησαν τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν. (3) καὶ ἐτελέσθη Ισραηλ τῷ Βεελφεγωρ· καὶ ὠργίσθη θυµῷ κύριος τῷ Ισραηλ. (4) καὶ εἶπεν κύριος τῷ Μωυσῇ Λαβὲ πάντας τοὺς ἀρχηγοὺς τοῦ λαοῦ καὶ παραδειγµάτισον αὐτοὺς κυρίῳ ἀπέναντι τοῦ ἡλίου, καὶ ἀποστραφήσεται ὀργὴ θυµοῦ κυρίου ἀπὸ Ισραηλ. (5) καὶ εἶπεν Μωυσῆς ταῖς φυλαῖς Ισραηλ Ἀποκτείνατε ἕκαστος τὸν οἰκεῖον αὐτοῦ τὸν τετελεσµένον τῷ Βεελφεγωρ. (6) Καὶ ἰδοὺ ἄνθρωπος τῶν υἱῶν Ισραηλ ἐλθὼν προσήγαγεν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ πρὸς τὴν Μαδιανῖτιν ἐναντίον Μωυσῆ καὶ ἔναντι πάσης συναγωγῆς υἱῶν Ισραηλ, αὐτοὶ δὲ ἔκλαιον παρὰ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου. (7) καὶ ἰδὼν Φινεες υἱὸς Ελεαζαρ υἱοῦ Ααρων τοῦ ἱερέως ἐξανέστη ἐκ µέσου τῆς συναγωγῆς καὶ λαβὼν σειροµάστην ἐν τῇ χειρὶ (8) εἰσῆλθεν ὀπίσω τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Ισραηλίτου εἰς τὴν κάµινον καὶ ἀπεκέντησεν ἀµφοτέρους, τόν τε ἄνθρωπον τὸν Ισραηλίτην καὶ τὴν γυναῖκα διὰ τῆς µήτρας αὐτῆς· καὶ ἐπαύσατο ἡ πληγὴ ἀπὸ υἱῶν Ισραηλ. (9) καὶ ἐγένοντο οἱ τεθνηκότες ἐν τῇ πληγῇ τέσσαρες καὶ εἴκοσι χιλιάδες. (10) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (11) Φινεες υἱὸς Ελεαζαρ υἱοῦ Ααρων τοῦ ἱερέως κατέπαυσεν τὸν θυµόν µου ἀπὸ υἱῶν Ισραηλ ἐν τῷ ζηλῶσαί µου τὸν ζῆλον ἐν αὐτοῖς, καὶ οὐκ ἐξανήλωσα τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐν τῷ ζήλῳ µου. (12) οὕτως εἰπόν Ἰδοὺ ἐγὼ δίδωµι αὐτῷ διαθήκην εἰρήνης, (13) καὶ ἔσται αὐτῷ καὶ τῷ σπέρµατι αὐτοῦ µετ’ αὐτὸν διαθήκη ἱερατείας αἰωνία, ἀνθ’ ὧν ἐζήλωσεν τῷ θεῷ αὐτοῦ καὶ ἐξιλάσατο περὶ τῶν υἱῶν Ισραηλ. (14) τὸ δὲ ὄνοµα τοῦ ἀνθρώπου τοῦ Ισραηλίτου τοῦ πεπληγότος, ὃς ἐπλήγη µετὰ τῆς Μαδιανίτιδος, Ζαµβρι υἱὸς Σαλω ἄρχων οἴκου πατριᾶς τῶν Συµεων· (15) καὶ ὄνοµα τῇ γυναικὶ τῇ Μαδιανίτιδι τῇ πεπληγυίᾳ Χασβι θυγάτηρ Σουρ ἄρχοντος ἔθνους Οµµωθ, οἴκου πατριᾶς ἐστιν τῶν Μαδιαν. (16) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ λέγων (17) Ἐχθραίνετε τοῖς Μαδιηναίοις καὶ πατάξατε αὐτούς, (18) ὅτι ἐχθραίνουσιν αὐτοὶ ὑµῖν ἐν δολιότητι, ὅσα δολιοῦσιν ὑµᾶς διὰ Φογωρ καὶ διὰ Χασβι θυγατέρα ἄρχοντος Μαδιαν ἀδελφὴν αὐτῶν τὴν πεπληγυῖαν ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῆς πληγῆς διὰ Φογωρ.

26

(1) Καὶ ἐγένετο µετὰ τὴν πληγὴν καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν καὶ πρὸς Ελεαζαρ τὸν ἱερέα λέγων (2) Λαβὲ τὴν ἀρχὴν πάσης συναγωγῆς υἱῶν Ισραηλ ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν, πᾶς ὁ ἐκπορευόµενος παρατάξασθαι ἐν Ισραηλ. (3) καὶ ἐλάλησεν Μωυσῆς καὶ Ελεαζαρ ὁ ἱερεὺς ἐν Αραβωθ Μωαβ ἐπὶ τοῦ Ιορδάνου κατὰ Ιεριχω λέγων (4) Ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω, ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. Καὶ οἱ υἱοὶ Ισραηλ οἱ ἐξελθόντες ἐξ Αἰγύπτου· (5) Ρουβην πρωτότοκος Ισραηλ. υἱοὶ δὲ Ρουβην· Ενωχ καὶ δῆµος τοῦ Ενωχ· τῷ Φαλλου δῆµος τοῦ Φαλλουι· (6) τῷ Ασρων δῆµος τοῦ Ασρωνι· τῷ Χαρµι δῆµος τοῦ Χαρµι. (7) οὗτοι δῆµοι Ρουβην· καὶ ἐγένετο ἡ ἐπίσκεψις αὐτῶν τρεῖς καὶ τεσσαράκοντα χιλιάδες καὶ ἑπτακόσιοι καὶ τριάκοντα. — (8) καὶ υἱοὶ Φαλλου· Ελιαβ. (9) καὶ υἱοὶ Ελιαβ· Ναµουηλ καὶ Δαθαν καὶ Αβιρων· οὗτοι ἐπίκλητοι τῆς συναγωγῆς, οὗτοί εἰσιν οἱ ἐπισυστάντες ἐπὶ Μωυσῆν καὶ Ααρων ἐν τῇ συναγωγῇ Κορε ἐν τῇ ἐπισυστάσει κυρίου, (10) καὶ ἀνοίξασα ἡ γῆ τὸ στόµα αὐτῆς κατέπιεν αὐτοὺς καὶ Κορε ἐν τῷ θανάτῳ τῆς συναγωγῆς αὐτοῦ, ὅτε κατέφαγεν τὸ πῦρ τοὺς πεντήκοντα καὶ διακοσίους, καὶ ἐγενήθησαν ἐν σηµείῳ, (11) οἱ δὲ υἱοὶ Κορε οὐκ ἀπέθανον. (12) Καὶ οἱ υἱοὶ Συµεων· ὁ δῆµος τῶν υἱῶν Συµεων· τῷ Ναµουηλ δῆµος ὁ Ναµουηλι· τῷ Ιαµιν δῆµος ὁ Ιαµινι· τῷ Ιαχιν δῆµος ὁ Ιαχινι· (13) τῷ Ζαρα δῆµος ὁ Ζαραϊ· τῷ Σαουλ δῆµος ὁ Σαουλι. (14) οὗτοι δῆµοι Συµεων ἐκ τῆς ἐπισκέψεως αὐτῶν, δύο καὶ εἴκοσι χιλιάδες καὶ διακόσιοι. (24) Υἱοὶ Γαδ κατὰ δήµους αὐτῶν· τῷ Σαφων δῆµος ὁ Σαφωνι· τῷ Αγγι δῆµος ὁ Αγγι· τῷ Σουνι δῆµος ὁ Σουνι· (25) τῷ Αζενι δῆµος ὁ Αζενι· τῷ Αδδι δῆµος ὁ Αδδι· (26) τῷ Αροαδι δῆµος ὁ Αροαδι· τῷ Αριηλ δῆµος ὁ Αριηλι. (27) οὗτοι δῆµοι υἱῶν Γαδ ἐξ ἐπισκέψεως αὐτῶν, τεσσαράκοντα χιλιάδες καὶ πεντακόσιοι. (15) Υἱοὶ δὲ Ιουδα· Ηρ καὶ Αυναν· καὶ ἀπέθανεν Ηρ καὶ Αυναν ἐν γῇ Χανααν. (16) ἐγένοντο δὲ οἱ υἱοὶ Ιουδα κατὰ δήµους αὐτῶν· τῷ Σηλων δῆµος ὁ Σηλωνι· τῷ Φαρες δῆµος ὁ Φαρες· τῷ Ζαρα δῆµος ὁ Ζαραϊ. (17) καὶ ἐγένοντο υἱοὶ Φαρες· τῷ Ασρων δῆµος ὁ Ασρωνι· τῷ Ιαµουν δῆµος ὁ Ιαµουνι. (18) οὗτοι δῆµοι τῷ Ιουδα κατὰ τὴν ἐπισκοπὴν αὐτῶν, ἓξ καὶ ἑβδοµήκοντα χιλιάδες καὶ πεντακόσιοι. (19) Καὶ υἱοὶ Ισσαχαρ κατὰ δήµους αὐτῶν· τῷ Θωλα δῆµος ὁ Θωλαϊ· τῷ Φουα δῆµος ὁ Φουαϊ· (20) τῷ Ιασουβ δῆµος ὁ Ιασουβι· τῷ Σαµαραν δῆµος ὁ Σαµαρανι. (21) οὗτοι δῆµοι Ισσαχαρ ἐξ ἐπισκέψεως αὐτῶν, τέσσαρες καὶ ἑξήκοντα χιλιάδες καὶ τριακόσιοι. (22) Υἱοὶ Ζαβουλων κατὰ δήµους αὐτῶν· τῷ Σαρεδ δῆµος ὁ Σαρεδι· τῷ Αλλων δῆµος ὁ Αλλωνι· τῷ Αλληλ δῆµος ὁ Αλληλι. (23) οὗτοι δῆµοι Ζαβουλων ἐξ ἐπισκέψεως αὐτῶν, ἑξήκοντα χιλιάδες καὶ πεντακόσιοι. (32) Υἱοὶ Ιωσηφ κατὰ δήµους αὐτῶν· Μανασση καὶ Εφραιµ. — (33) υἱοὶ Μανασση· τῷ Μαχιρ δῆµος ὁ Μαχιρι· καὶ Μαχιρ ἐγέννησεν τὸν Γαλααδ· τῷ Γαλααδ δῆµος ὁ Γαλααδι. (34) καὶ οὗτοι υἱοὶ Γαλααδ· τῷ Αχιεζερ δῆµος ὁ Αχιεζερι· τῷ Χελεγ δῆµος ὁ Χελεγι· (35) τῷ Εσριηλ δῆµος ὁ Εσριηλι· τῷ Συχεµ δῆµος ὁ Συχεµι· (36) τῷ Συµαερ δῆµος ὁ Συµαερι· καὶ τῷ Οφερ δῆµος ὁ Οφερι. (37) καὶ τῷ Σαλπααδ υἱῷ Οφερ οὐκ ἐγένοντο αὐτῷ υἱοί, ἀλλ’ ἢ θυγατέρες, καὶ ταῦτα τὰ ὀνόµατα τῶν θυγατέρων Σαλπααδ· Μαλα καὶ Νουα καὶ Εγλα καὶ Μελχα καὶ Θερσα. (38) οὗτοι δῆµοι Μανασση ἐξ ἐπισκέψεως αὐτῶν, δύο καὶ πεντήκοντα χιλιάδες καὶ ἑπτακόσιοι. (39) Καὶ οὗτοι υἱοὶ Εφραιµ· τῷ Σουταλα δῆµος ὁ Σουταλαϊ· τῷ Ταναχ δῆµος ὁ Ταναχι. (40) οὗτοι υἱοὶ Σουταλα· τῷ Εδεν δῆµος ὁ Εδενι. (41) οὗτοι δῆµοι Εφραιµ ἐξ ἐπισκέψεως αὐτῶν, δύο καὶ τριάκοντα χιλιάδες καὶ πεντακόσιοι. — οὗτοι δῆµοι υἱῶν Ιωσηφ κατὰ δήµους αὐτῶν. (42) Υἱοὶ Βενιαµιν κατὰ δήµους αὐτῶν· τῷ Βαλε δῆµος ὁ Βαλεϊ· τῷ Ασυβηρ δῆµος ὁ Ασυβηρι· τῷ Ιαχιραν δῆµος ὁ Ιαχιρανι· (43) τῷ Σωφαν δῆµος ὁ Σωφανι. (44) καὶ ἐγένοντο οἱ υἱοὶ Βαλε Αδαρ. καὶ Νοεµαν· τῷ Αδαρ δῆµος ὁ Αδαρι· τῷ Νοεµαν δῆµος ὁ Νοεµανι. (45) οὗτοι υἱοὶ Βενιαµιν κατὰ δήµους αὐτῶν ἐξ ἐπισκέψεως αὐτῶν, πέντε καὶ τεσσαράκοντα χιλιάδες καὶ ἑξακόσιοι. (46) Καὶ υἱοὶ Δαν κατὰ δήµους αὐτῶν· τῷ Σαµι δῆµος ὁ Σαµι· οὗτοι δῆµοι Δαν κατὰ δήµους αὐτῶν. (47) πάντες οἱ δῆµοι Σαµι κατ’ ἐπισκοπὴν αὐτῶν τέσσαρες καὶ ἑξήκοντα χιλιάδες καὶ τετρακόσιοι. (28) Υἱοὶ Ασηρ κατὰ δήµους αὐτῶν· τῷ Ιαµιν δῆµος ὁ Ιαµινι· τῷ Ιεσου δῆµος ὁ Ιεσουι· τῷ Βαρια δῆµος ὁ Βαριαϊ· (29) τῷ Χοβερ δῆµος ὁ Χοβερι· τῷ Μελχιηλ δῆµος ὁ Μελχιηλι. (30) καὶ τὸ ὄνοµα θυγατρὸς Ασηρ Σαρα. (31) οὗτοι δῆµοι Ασηρ ἐξ ἐπισκέψεως αὐτῶν, τρεῖς καὶ πεντήκοντα χιλιάδες καὶ τετρακόσιοι. (48) Υἱοὶ Νεφθαλι κατὰ δήµους αὐτῶν· τῷ Ασιηλ δῆµος ὁ Ασιηλι· τῷ Γαυνι δῆµος ὁ Γαυνι· (49) τῷ Ιεσερ δῆµος ὁ Ιεσερι· τῷ Σελληµ δῆµος ὁ Σελληµι. (50) οὗτοι δῆµοι Νεφθαλι ἐξ ἐπισκέψεως αὐτῶν, πέντε καὶ τεσσαράκοντα χιλιάδες καὶ τετρακόσιοι. (51) Αὕτη ἡ ἐπίσκεψις υἱῶν Ισραηλ, ἑξακόσιαι χιλιάδες καὶ χίλιοι καὶ ἑπτακόσιοι καὶ τριάκοντα. (52) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (53) Τούτοις µερισθήσεται ἡ γῆ κληρονοµεῖν ἐξ ἀριθµοῦ ὀνοµάτων· (54) τοῖς πλείοσιν πλεονάσεις τὴν κληρονοµίαν καὶ τοῖς ἐλάττοσιν ἐλαττώσεις τὴν κληρονοµίαν αὐτῶν· ἑκάστῳ καθὼς ἐπεσκέπησαν δοθήσεται ἡ κληρονοµία αὐτῶν. (55) διὰ κλήρων µερισθήσεται ἡ γῆ· τοῖς ὀνόµασιν κατὰ φυλὰς πατριῶν αὐτῶν κληρονοµήσουσιν· (56) ἐκ τοῦ κλήρου µεριεῖς τὴν κληρονοµίαν αὐτῶν ἀνὰ µέσον πολλῶν καὶ ὀλίγων. (57) Καὶ υἱοὶ Λευι κατὰ δήµους αὐτῶν· τῷ Γεδσων δῆµος ὁ Γεδσωνι· τῷ Κααθ δῆµος ὁ Κααθι· τῷ Μεραρι δῆµος ὁ Μεραρι. (58) οὗτοι δῆµοι υἱῶν Λευι· δῆµος ὁ Λοβενι, δῆµος ὁ Χεβρωνι, δῆµος ὁ Κορε καὶ δῆµος ὁ Μουσι. καὶ Κααθ ἐγέννησεν τὸν Αµραµ. (59) καὶ τὸ ὄνοµα τῆς γυναικὸς αὐτοῦ Ιωχαβεδ θυγάτηρ Λευι, ἣ ἔτεκεν τούτους τῷ Λευι ἐν Αἰγύπτῳ· καὶ ἔτεκεν τῷ Αµραµ τὸν Ααρων καὶ Μωυσῆν καὶ Μαριαµ τὴν ἀδελφὴν αὐτῶν. (60) καὶ ἐγεννήθησαν τῷ Ααρων ὅ τε Ναδαβ καὶ Αβιουδ καὶ Ελεαζαρ καὶ Ιθαµαρ. (61) καὶ ἀπέθανεν Ναδαβ καὶ Αβιουδ ἐν τῷ προσφέρειν αὐτοὺς πῦρ ἀλλότριον ἔναντι κυρίου ἐν τῇ ἐρήµῳ Σινα. (62) καὶ ἐγενήθησαν ἐξ ἐπισκέψεως αὐτῶν τρεῖς καὶ εἴκοσι χιλιάδες, πᾶν ἀρσενικὸν ἀπὸ µηνιαίου καὶ ἐπάνω· οὐ γὰρ συνεπεσκέπησαν ἐν µέσῳ υἱῶν Ισραηλ, ὅτι οὐ δίδοται αὐτοῖς κλῆρος ἐν µέσῳ υἱῶν Ισραηλ. (63) Καὶ αὕτη ἡ ἐπίσκεψις Μωυσῆ καὶ Ελεαζαρ τοῦ ἱερέως, οἳ ἐπεσκέψαντο τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐν Αραβωθ Μωαβ ἐπὶ τοῦ Ιορδάνου κατὰ Ιεριχω. (64) καὶ ἐν τούτοις οὐκ ἦν ἄνθρωπος τῶν ἐπεσκεµµένων ὑπὸ Μωυσῆ καὶ Ααρων, οὓς ἐπεσκέψαντο τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐν τῇ ἐρήµῳ Σινα· (65) ὅτι εἶπεν κύριος αὐτοῖς Θανάτῳ ἀποθανοῦνται ἐν τῇ ἐρήµῳ· καὶ οὐ κατελείφθη ἐξ αὐτῶν οὐδὲ εἷς πλὴν Χαλεβ υἱὸς Ιεφοννη καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυη.

27

(1) Καὶ προσελθοῦσαι αἱ θυγατέρες Σαλπααδ υἱοῦ Οφερ υἱοῦ Γαλααδ υἱοῦ Μαχιρ τοῦ δήµου Μανασση τῶν υἱῶν Ιωσηφ (καὶ ταῦτα τὰ ὀνόµατα αὐτῶν· Μαλα καὶ Νουα καὶ Εγλα καὶ Μελχα καὶ Θερσα) (2) καὶ στᾶσαι ἔναντι Μωυσῆ καὶ ἔναντι Ελεαζαρ τοῦ ἱερέως καὶ ἔναντι τῶν ἀρχόντων καὶ ἔναντι πάσης συναγωγῆς ἐπὶ τῆς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου λέγουσιν (3) Ὁ πατὴρ ἡµῶν ἀπέθανεν ἐν τῇ ἐρήµῳ, καὶ αὐτὸς οὐκ ἦν ἐν µέσῳ τῆς συναγωγῆς τῆς ἐπισυστάσης ἔναντι κυρίου ἐν τῇ συναγωγῇ Κορε, ὅτι διὰ ἁµαρτίαν αὐτοῦ ἀπέθανεν, καὶ υἱοὶ οὐκ ἐγένοντο αὐτῷ· (4) µὴ ἐξαλειφθήτω τὸ ὄνοµα τοῦ πατρὸς ἡµῶν ἐκ µέσου τοῦ δήµου αὐτοῦ, ὅτι οὐκ ἔστιν αὐτῷ υἱός· δότε ἡµῖν κατάσχεσιν ἐν µέσῳ ἀδελφῶν πατρὸς ἡµῶν. (5) καὶ προσήγαγεν Μωυσῆς τὴν κρίσιν αὐτῶν ἔναντι κυρίου. (6) καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (7) Ὀρθῶς θυγατέρες Σαλπααδ λελαλήκασιν· δόµα δώσεις αὐταῖς κατάσχεσιν κληρονοµίας ἐν µέσῳ ἀδελφῶν πατρὸς αὐτῶν καὶ περιθήσεις τὸν κλῆρον τοῦ πατρὸς αὐτῶν αὐταῖς. (8) καὶ τοῖς υἱοῖς Ισραηλ λαλήσεις λέγων Ἄνθρωπος ἐὰν ἀποθάνῃ καὶ υἱὸς µὴ ᾖ αὐτῷ, περιθήσετε τὴν κληρονοµίαν αὐτοῦ τῇ θυγατρὶ αὐτοῦ· (9) ἐὰν δὲ µὴ ᾖ θυγάτηρ αὐτῷ, δώσετε τὴν κληρονοµίαν τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ· (10) ἐὰν δὲ µὴ ὦσιν αὐτῷ ἀδελφοί, δώσετε τὴν κληρονοµίαν τῷ ἀδελφῷ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ· (11) ἐὰν δὲ µὴ ὦσιν ἀδελφοὶ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, δώσετε τὴν κληρονοµίαν τῷ οἰκείῳ τῷ ἔγγιστα αὐτοῦ ἐκ τῆς φυλῆς αὐτοῦ, κληρονοµήσει τὰ αὐτοῦ. καὶ ἔσται τοῦτο τοῖς υἱοῖς Ισραηλ δικαίωµα κρίσεως, καθὰ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. (12) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἀνάβηθι εἰς τὸ ὄρος τὸ ἐν τῷ πέραν (τοῦτο ὄρος Ναβαυ) καὶ ἰδὲ τὴν γῆν Χανααν, ἣν ἐγὼ δίδωµι τοῖς υἱοῖς Ισραηλ ἐν κατασχέσει· (13) καὶ ὄψει αὐτὴν καὶ προστεθήσῃ πρὸς τὸν λαόν σου καὶ σύ, καθὰ προσετέθη Ααρων ὁ ἀδελφός σου ἐν Ωρ τῷ ὄρει, (14) διότι παρέβητε τὸ ῥῆµά µου ἐν τῇ ἐρήµῳ Σιν ἐν τῷ ἀντιπίπτειν τὴν συναγωγὴν ἁγιάσαι µε· οὐχ ἡγιάσατέ µε ἐπὶ τῷ ὕδατι ἔναντι αὐτῶν (τοῦτό ἐστιν ὕδωρ ἀντιλογίας Καδης ἐν τῇ ἐρήµῳ Σιν). (15) καὶ εἶπεν Μωυσῆς πρὸς κύριον (16) Ἐπισκεψάσθω κύριος ὁ θεὸς τῶν πνευµάτων καὶ πάσης σαρκὸς ἄνθρωπον ἐπὶ τῆς συναγωγῆς ταύτης, (17) ὅστις ἐξελεύσεται πρὸ προσώπου αὐτῶν καὶ ὅστις εἰσελεύσεται πρὸ προσώπου αὐτῶν καὶ ὅστις ἐξάξει αὐτοὺς καὶ ὅστις εἰσάξει αὐτούς, καὶ οὐκ ἔσται ἡ συναγωγὴ κυρίου ὡσεὶ πρόβατα, οἷς οὐκ ἔστιν ποιµήν. (18) καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων Λαβὲ πρὸς σεαυτὸν τὸν Ἰησοῦν υἱὸν Ναυη, ἄνθρωπον, ὃς ἔχει πνεῦµα ἐν ἑαυτῷ, καὶ ἐπιθήσεις τὰς χεῖράς σου ἐπ’ αὐτὸν (19) καὶ στήσεις αὐτὸν ἔναντι Ελεαζαρ τοῦ ἱερέως καὶ ἐντελῇ αὐτῷ ἔναντι πάσης συναγωγῆς καὶ ἐντελῇ περὶ αὐτοῦ ἐναντίον αὐτῶν (20) καὶ δώσεις τῆς δόξης σου ἐπ’ αὐτόν, ὅπως ἂν εἰσακούσωσιν αὐτοῦ οἱ υἱοὶ Ισραηλ. (21) καὶ ἔναντι Ελεαζαρ τοῦ ἱερέως στήσεται, καὶ ἐπερωτήσουσιν αὐτὸν τὴν κρίσιν τῶν δήλων ἔναντι κυρίου· ἐπὶ τῷ στόµατι αὐτοῦ ἐξελεύσονται καὶ ἐπὶ τῷ στόµατι αὐτοῦ εἰσελεύσονται αὐτὸς καὶ οἱ υἱοὶ Ισραηλ ὁµοθυµαδὸν καὶ πᾶσα ἡ συναγωγή. (22) καὶ ἐποίησεν Μωυσῆς καθὰ ἐνετείλατο αὐτῷ κύριος, καὶ λαβὼν τὸν Ἰησοῦν ἔστησεν αὐτὸν ἐναντίον Ελεαζαρ τοῦ ἱερέως καὶ ἔναντι πάσης συναγωγῆς (23) καὶ ἐπέθηκεν τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἐπ’ αὐτὸν καὶ συνέστησεν αὐτόν, καθάπερ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ.

28

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Ἔντειλαι τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτοὺς λέγων Τὰ δῶρά µου δόµατά µου καρπώµατά µου εἰς ὀσµὴν εὐωδίας διατηρήσετε προσφέρειν ἐµοὶ ἐν ταῖς ἑορταῖς µου. (3) καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ταῦτα τὰ καρπώµατα, ὅσα προσάξετε κυρίῳ· ἀµνοὺς ἐνιαυσίους ἀµώµους δύο τὴν ἡµέραν εἰς ὁλοκαύτωσιν ἐνδελεχῶς, (4) τὸν ἀµνὸν τὸν ἕνα ποιήσεις τὸ πρωὶ καὶ τὸν ἀµνὸν τὸν δεύτερον ποιήσεις τὸ πρὸς ἑσπέραν· (5) καὶ ποιήσεις τὸ δέκατον τοῦ οιφι σεµίδαλιν εἰς θυσίαν ἀναπεποιηµένην ἐν ἐλαίῳ ἐν τετάρτῳ τοῦ ιν. (6) ὁλοκαύτωµα ἐνδελεχισµοῦ, ἡ γενοµένη ἐν τῷ ὄρει Σινα εἰς ὀσµὴν εὐωδίας κυρίῳ· (7) καὶ σπονδὴν αὐτοῦ τὸ τέταρτον τοῦ ιν τῷ ἀµνῷ τῷ ἑνί, ἐν τῷ ἁγίῳ σπείσεις σπονδὴν σικερα κυρίῳ. (8) καὶ τὸν ἀµνὸν τὸν δεύτερον ποιήσεις τὸ πρὸς ἑσπέραν· κατὰ τὴν θυσίαν αὐτοῦ καὶ κατὰ τὴν σπονδὴν αὐτοῦ ποιήσετε εἰς ὀσµὴν εὐωδίας κυρίῳ. (9) Καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῶν σαββάτων προσάξετε δύο ἀµνοὺς ἐνιαυσίους ἀµώµους καὶ δύο δέκατα σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ εἰς θυσίαν καὶ σπονδὴν (10) ὁλοκαύτωµα σαββάτων ἐν τοῖς σαββάτοις ἐπὶ τῆς ὁλοκαυτώσεως τῆς διὰ παντὸς καὶ τὴν σπονδὴν αὐτοῦ. (11) Καὶ ἐν ταῖς νεοµηνίαις προσάξετε ὁλοκαυτώµατα τῷ κυρίῳ µόσχους ἐκ βοῶν δύο καὶ κριὸν ἕνα, ἀµνοὺς ἐνιαυσίους ἑπτὰ ἀµώµους, (12) τρία δέκατα σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ τῷ µόσχῳ τῷ ἑνὶ καὶ δύο δέκατα σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ τῷ κριῷ τῷ ἑνί, (13) δέκατον σεµιδάλεως ἀναπεποιηµένης ἐν ἐλαίῳ τῷ ἀµνῷ τῷ ἑνί, θυσίαν ὀσµὴν εὐωδίας κάρπωµα κυρίῳ. (14) ἡ σπονδὴ αὐτῶν τὸ ἥµισυ τοῦ ιν ἔσται τῷ µόσχῳ τῷ ἑνί, καὶ τὸ τρίτον τοῦ ιν ἔσται τῷ κριῷ τῷ ἑνί, καὶ τὸ τέταρτον τοῦ ιν ἔσται τῷ ἀµνῷ τῷ ἑνὶ οἴνου. τοῦτο ὁλοκαύτωµα µῆνα ἐκ µηνὸς εἰς τοὺς µῆνας τοῦ ἐνιαυτοῦ. (15) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας κυρίῳ· ἐπὶ τῆς ὁλοκαυτώσεως τῆς διὰ παντὸς ποιηθήσεται καὶ ἡ σπονδὴ αὐτοῦ. (16) Καὶ ἐν τῷ µηνὶ τῷ πρώτῳ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ ἡµέρᾳ τοῦ µηνὸς πασχα κυρίῳ. (17) καὶ τῇ πεντεκαιδεκάτῃ ἡµέρᾳ τοῦ µηνὸς τούτου ἑορτή· ἑπτὰ ἡµέρας ἄζυµα ἔδεσθε. (18) καὶ ἡ ἡµέρα ἡ πρώτη ἐπίκλητος ἁγία ἔσται ὑµῖν, πᾶν ἔργον λατρευτὸν οὐ ποιήσετε. (19) καὶ προσάξετε ὁλοκαυτώµατα καρπώµατα κυρίῳ µόσχους ἐκ βοῶν δύο, κριὸν ἕνα, ἑπτὰ ἀµνοὺς ἐνιαυσίους, ἄµωµοι ἔσονται ὑµῖν· (20) καὶ ἡ θυσία αὐτῶν σεµίδαλις ἀναπεποιηµένη ἐν ἐλαίῳ, τρία δέκατα τῷ µόσχῳ τῷ ἑνὶ καὶ δύο δέκατα τῷ κριῷ τῷ ἑνί, (21) δέκατον δέκατον ποιήσεις τῷ ἀµνῷ τῷ ἑνὶ τοῖς ἑπτὰ ἀµνοῖς· (22) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας ἐξιλάσασθαι περὶ ὑµῶν· (23) πλὴν τῆς ὁλοκαυτώσεως τῆς διὰ παντὸς τῆς πρωινῆς, ὅ ἐστιν ὁλοκαύτωµα ἐνδελεχισµοῦ. (24) ταῦτα κατὰ ταῦτα ποιήσετε τὴν ἡµέραν εἰς τὰς ἑπτὰ ἡµέρας δῶρον κάρπωµα εἰς ὀσµὴν εὐωδίας κυρίῳ· ἐπὶ τοῦ ὁλοκαυτώµατος τοῦ διὰ παντὸς ποιήσεις τὴν σπονδὴν αὐτοῦ. (25) καὶ ἡ ἡµέρα ἡ ἑβδόµη κλητὴ ἁγία ἔσται ὑµῖν, πᾶν ἔργον λατρευτὸν οὐ ποιήσετε ἐν αὐτῇ. (26) Καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῶν νέων, ὅταν προσφέρητε θυσίαν νέαν κυρίῳ τῶν ἑβδοµάδων, ἐπίκλητος ἁγία ἔσται ὑµῖν, πᾶν ἔργον λατρευτὸν οὐ ποιήσετε. (27) καὶ προσάξετε ὁλοκαυτώµατα εἰς ὀσµὴν εὐωδίας κυρίῳ µόσχους ἐκ βοῶν δύο, κριὸν ἕνα, ἑπτὰ ἀµνοὺς ἐνιαυσίους ἀµώµους· (28) ἡ θυσία αὐτῶν σεµίδαλις ἀναπεποιηµένη ἐν ἐλαίῳ, τρία δέκατα τῷ µόσχῳ τῷ ἑνὶ καὶ δύο δέκατα τῷ κριῷ τῷ ἑνί, (29) δέκατον δέκατον τῷ ἀµνῷ τῷ ἑνὶ τοῖς ἑπτὰ ἀµνοῖς· (30) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας ἐξιλάσασθαι περὶ ὑµῶν· (31) πλὴν τοῦ ὁλοκαυτώµατος τοῦ διὰ παντός· καὶ τὴν θυσίαν αὐτῶν ποιήσετέ µοι — ἄµωµοι ἔσονται ὑµῖν — καὶ τὰς σπονδὰς αὐτῶν.

29

(1) Καὶ τῷ µηνὶ τῷ ἑβδόµῳ µιᾷ τοῦ µηνὸς ἐπίκλητος ἁγία ἔσται ὑµῖν, πᾶν ἔργον λατρευτὸν οὐ ποιήσετε· ἡµέρα σηµασίας ἔσται ὑµῖν. (2) καὶ ποιήσετε ὁλοκαυτώµατα εἰς ὀσµὴν εὐωδίας κυρίῳ µόσχον ἕνα ἐκ βοῶν, κριὸν ἕνα, ἀµνοὺς ἐνιαυσίους ἑπτὰ ἀµώµους· (3) ἡ θυσία αὐτῶν σεµίδαλις ἀναπεποιηµένη ἐν ἐλαίῳ, τρία δέκατα τῷ µόσχῳ τῷ ἑνὶ καὶ δύο δέκατα τῷ κριῷ τῷ ἑνί, (4) δέκατον δέκατον τῷ ἀµνῷ τῷ ἑνὶ τοῖς ἑπτὰ ἀµνοῖς· (5) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας ἐξιλάσασθαι περὶ ὑµῶν· (6) πλὴν τῶν ὁλοκαυτωµάτων τῆς νουµηνίας, καὶ αἱ θυσίαι αὐτῶν καὶ αἱ σπονδαὶ αὐτῶν καὶ τὸ ὁλοκαύτωµα τὸ διὰ παντὸς καὶ αἱ θυσίαι αὐτῶν καὶ αἱ σπονδαὶ αὐτῶν κατὰ τὴν σύγκρισιν αὐτῶν εἰς ὀσµὴν εὐωδίας κυρίῳ. (7) Καὶ τῇ δεκάτῃ τοῦ µηνὸς τούτου ἐπίκλητος ἁγία ἔσται ὑµῖν, καὶ κακώσετε τὰς ψυχὰς ὑµῶν καὶ πᾶν ἔργον οὐ ποιήσετε. (8) καὶ προσοίσετε ὁλοκαυτώµατα εἰς ὀσµὴν εὐωδίας καρπώµατα κυρίῳ µόσχον ἕνα ἐκ βοῶν, κριὸν ἕνα, ἀµνοὺς ἐνιαυσίους ἑπτά, ἄµωµοι ἔσονται ὑµῖν· (9) ἡ θυσία αὐτῶν σεµίδαλις ἀναπεποιηµένη ἐν ἐλαίῳ, τρία δέκατα τῷ µόσχῳ τῷ ἑνὶ καὶ δύο δέκατα τῷ κριῷ τῷ ἑνί, (10) δέκατον δέκατον τῷ ἀµνῷ τῷ ἑνὶ εἰς τοὺς ἑπτὰ ἀµνούς· (11) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας ἐξιλάσασθαι περὶ ὑµῶν· πλὴν τὸ περὶ τῆς ἁµαρτίας τῆς ἐξιλάσεως καὶ ἡ ὁλοκαύτωσις ἡ διὰ παντός, ἡ θυσία αὐτῆς καὶ ἡ σπονδὴ αὐτῆς κατὰ τὴν σύγκρισιν εἰς ὀσµὴν εὐωδίας κάρπωµα κυρίῳ. (12) Καὶ τῇ πεντεκαιδεκάτῃ ἡµέρᾳ τοῦ µηνὸς τοῦ ἑβδόµου τούτου ἐπίκλητος ἁγία ἔσται ὑµῖν, πᾶν ἔργον λατρευτὸν οὐ ποιήσετε καὶ ἑορτάσετε αὐτὴν ἑορτὴν κυρίῳ ἑπτὰ ἡµέρας. (13) καὶ προσάξετε ὁλοκαυτώµατα καρπώµατα εἰς ὀσµὴν εὐωδίας κυρίῳ, τῇ ἡµέρᾳ τῇ πρώτῃ µόσχους ἐκ βοῶν τρεῖς καὶ δέκα, κριοὺς δύο, ἀµνοὺς ἐνιαυσίους δέκα τέσσαρας, ἄµωµοι ἔσονται· (14) αἱ θυσίαι αὐτῶν σεµίδαλις ἀναπεποιηµένη ἐν ἐλαίῳ, τρία δέκατα τῷ µόσχῳ τῷ ἑνὶ τοῖς τρισκαίδεκα µόσχοις καὶ δύο δέκατα τῷ κριῷ τῷ ἑνὶ ἐπὶ τοὺς δύο κριούς, (15) δέκατον δέκατον τῷ ἀµνῷ τῷ ἑνὶ ἐπὶ τοὺς τέσσαρας καὶ δέκα ἀµνούς· (16) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας πλὴν τῆς ὁλοκαυτώσεως τῆς διὰ παντός· αἱ θυσίαι αὐτῶν καὶ αἱ σπονδαὶ αὐτῶν. — (17) καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῇ δευτέρᾳ µόσχους δώδεκα, κριοὺς δύο, ἀµνοὺς ἐνιαυσίους τέσσαρας καὶ δέκα ἀµώµους· (18) ἡ θυσία αὐτῶν καὶ ἡ σπονδὴ αὐτῶν τοῖς µόσχοις καὶ τοῖς κριοῖς καὶ τοῖς ἀµνοῖς κατὰ ἀριθµὸν αὐτῶν κατὰ τὴν σύγκρισιν αὐτῶν· (19) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας πλὴν τῆς ὁλοκαυτώσεως τῆς διὰ παντός· αἱ θυσίαι αὐτῶν καὶ αἱ σπονδαὶ αὐτῶν. — (20) τῇ ἡµέρᾳ τῇ τρίτῃ µόσχους ἕνδεκα, κριοὺς δύο, ἀµνοὺς ἐνιαυσίους τέσσαρας καὶ δέκα ἀµώµους· (21) ἡ θυσία αὐτῶν καὶ ἡ σπονδὴ αὐτῶν τοῖς µόσχοις καὶ τοῖς κριοῖς καὶ τοῖς ἀµνοῖς κατὰ ἀριθµὸν αὐτῶν κατὰ τὴν σύγκρισιν αὐτῶν· (22) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας πλὴν τῆς ὁλοκαυτώσεως τῆς διὰ παντός· αἱ θυσίαι αὐτῶν καὶ αἱ σπονδαὶ αὐτῶν. — (23) τῇ ἡµέρᾳ τῇ τετάρτῃ µόσχους δέκα, κριοὺς δύο, ἀµνοὺς ἐνιαυσίους τέσσαρας καὶ δέκα ἀµώµους· (24) αἱ θυσίαι αὐτῶν καὶ αἱ σπονδαὶ αὐτῶν τοῖς µόσχοις καὶ τοῖς κριοῖς καὶ τοῖς ἀµνοῖς κατὰ ἀριθµὸν αὐτῶν κατὰ τὴν σύγκρισιν αὐτῶν· (25) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας πλὴν τῆς ὁλοκαυτώσεως τῆς διὰ παντός· αἱ θυσίαι αὐτῶν καὶ αἱ σπονδαὶ αὐτῶν. — (26) τῇ ἡµέρᾳ τῇ πέµπτῃ µόσχους ἐννέα, κριοὺς δύο, ἀµνοὺς ἐνιαυσίους τέσσαρας καὶ δέκα ἀµώµους· (27) αἱ θυσίαι αὐτῶν καὶ αἱ σπονδαὶ αὐτῶν τοῖς µόσχοις καὶ τοῖς κριοῖς καὶ τοῖς ἀµνοῖς κατὰ ἀριθµὸν αὐτῶν κατὰ τὴν σύγκρισιν αὐτῶν· (28) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας πλὴν τῆς ὁλοκαυτώσεως τῆς διὰ παντός· αἱ θυσίαι αὐτῶν καὶ αἱ σπονδαὶ αὐτῶν. — (29) τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἕκτῃ µόσχους ὀκτώ, κριοὺς δύο, ἀµνοὺς ἐνιαυσίους δέκα τέσσαρας ἀµώµους· (30) αἱ θυσίαι αὐτῶν καὶ αἱ σπονδαὶ αὐτῶν τοῖς µόσχοις καὶ τοῖς κριοῖς καὶ τοῖς ἀµνοῖς κατὰ ἀριθµὸν αὐτῶν κατὰ τὴν σύγκρισιν αὐτῶν· (31) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας πλὴν τῆς ὁλοκαυτώσεως τῆς διὰ παντός· αἱ θυσίαι αὐτῶν καὶ αἱ σπονδαὶ αὐτῶν. — (32) τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ µόσχους ἑπτά, κριοὺς δύο, ἀµνοὺς ἐνιαυσίους τέσσαρας καὶ δέκα ἀµώµους· (33) αἱ θυσίαι αὐτῶν καὶ αἱ σπονδαὶ αὐτῶν τοῖς µόσχοις καὶ τοῖς κριοῖς καὶ τοῖς ἀµνοῖς κατὰ ἀριθµὸν αὐτῶν κατὰ τὴν σύγκρισιν αὐτῶν· (34) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας πλὴν τῆς ὁλοκαυτώσεως τῆς διὰ παντός· αἱ θυσίαι αὐτῶν καὶ αἱ σπονδαὶ αὐτῶν. — (35) καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῇ ὀγδόῃ ἐξόδιον ἔσται ὑµῖν· πᾶν ἔργον λατρευτὸν οὐ ποιήσετε ἐν αὐτῇ. (36) καὶ προσάξετε ὁλοκαυτώµατα εἰς ὀσµὴν εὐωδίας καρπώµατα κυρίῳ µόσχον ἕνα, κριὸν ἕνα, ἀµνοὺς ἐνιαυσίους ἑπτὰ ἀµώµους· (37) αἱ θυσίαι αὐτῶν καὶ αἱ σπονδαὶ αὐτῶν τῷ µόσχῳ καὶ τῷ κριῷ καὶ τοῖς ἀµνοῖς κατὰ ἀριθµὸν αὐτῶν κατὰ τὴν σύγκρισιν αὐτῶν· (38) καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν ἕνα περὶ ἁµαρτίας πλὴν τῆς ὁλοκαυτώσεως τῆς διὰ παντός· αἱ θυσίαι αὐτῶν καὶ αἱ σπονδαὶ αὐτῶν. (39) Ταῦτα ποιήσετε κυρίῳ ἐν ταῖς ἑορταῖς ὑµῶν πλὴν τῶν εὐχῶν ὑµῶν καὶ τὰ ἑκούσια ὑµῶν καὶ τὰ ὁλοκαυτώµατα ὑµῶν καὶ τὰς θυσίας ὑµῶν καὶ τὰς σπονδὰς ὑµῶν καὶ τὰ σωτήρια ὑµῶν.

30

(1) Καὶ ἐλάλησεν Μωυσῆς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ κατὰ πάντα, ὅσα ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ. (2) Καὶ ἐλάλησεν Μωυσῆς πρὸς τοὺς ἄρχοντας τῶν φυλῶν Ισραηλ λέγων Τοῦτο τὸ ῥῆµα, ὃ συνέταξεν κύριος· (3) ἄνθρωπος ἄνθρωπος, ὃς ἂν εὔξηται εὐχὴν κυρίῳ ἢ ὀµόσῃ ὅρκον ἢ ὁρίσηται ὁρισµῷ περὶ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ, οὐ βεβηλώσει τὸ ῥῆµα αὐτοῦ· πάντα, ὅσα ἐὰν ἐξέλθῃ ἐκ τοῦ στόµατος αὐτοῦ, ποιήσει. (4) ἐὰν δὲ γυνὴ εὔξηται εὐχὴν κυρίῳ ἢ ὁρίσηται ὁρισµὸν ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρὸς αὐτῆς ἐν τῇ νεότητι αὐτῆς (5) καὶ ἀκούσῃ ὁ πατὴρ αὐτῆς τὰς εὐχὰς αὐτῆς καὶ τοὺς ὁρισµοὺς αὐτῆς, οὓς ὡρίσατο κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς, καὶ παρασιωπήσῃ αὐτῆς ὁ πατήρ, καὶ στήσονται πᾶσαι αἱ εὐχαὶ αὐτῆς, καὶ πάντες οἱ ὁρισµοί, οὓς ὡρίσατο κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς, µενοῦσιν αὐτῇ. (6) ἐὰν δὲ ἀνανεύων ἀνανεύσῃ ὁ πατὴρ αὐτῆς, ᾗ ἂν ἡµέρᾳ ἀκούσῃ πάσας τὰς εὐχὰς αὐτῆς καὶ τοὺς ὁρισµούς, οὓς ὡρίσατο κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς, οὐ στήσονται· καὶ κύριος καθαριεῖ αὐτήν, ὅτι ἀνένευσεν ὁ πατὴρ αὐτῆς. — (7) ἐὰν δὲ γενοµένη γένηται ἀνδρὶ καὶ αἱ εὐχαὶ αὐτῆς ἐπ’ αὐτῇ κατὰ τὴν διαστολὴν τῶν χειλέων αὐτῆς, οὓς ὡρίσατο κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς, (8) καὶ ἀκούσῃ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς καὶ παρασιωπήσῃ αὐτῇ, ᾗ ἂν ἡµέρᾳ ἀκούσῃ, καὶ οὕτως στήσονται πᾶσαι αἱ εὐχαὶ αὐτῆς, καὶ οἱ ὁρισµοὶ αὐτῆς, οὓς ὡρίσατο κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς, στήσονται. (9) ἐὰν δὲ ἀνανεύων ἀνανεύσῃ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, ᾗ ἂν ἡµέρᾳ ἀκούσῃ, πᾶσαι αἱ εὐχαὶ αὐτῆς καὶ οἱ ὁρισµοὶ αὐτῆς, οὓς ὡρίσατο κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς, οὐ µενοῦσιν, ὅτι ὁ ἀνὴρ ἀνένευσεν ἀπ’ αὐτῆς, καὶ κύριος καθαριεῖ αὐτήν. (10) καὶ εὐχὴ χήρας καὶ ἐκβεβληµένης, ὅσα ἂν εὔξηται κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς, µενοῦσιν αὐτῇ. — (11) ἐὰν δὲ ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ἡ εὐχὴ αὐτῆς ἢ ὁ ὁρισµὸς κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς µεθ’ ὅρκου (12) καὶ ἀκούσῃ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς καὶ παρασιωπήσῃ αὐτῇ καὶ µὴ ἀνανεύσῃ αὐτῇ, καὶ στήσονται πᾶσαι αἱ εὐχαὶ αὐτῆς, καὶ πάντες οἱ ὁρισµοὶ αὐτῆς, οὓς ὡρίσατο κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς, στήσονται κατ’ αὐτῆς. (13) ἐὰν δὲ περιελὼν περιέλῃ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, ᾗ ἂν ἡµέρᾳ ἀκούσῃ πάντα, ὅσα ἐὰν ἐξέλθῃ ἐκ τῶν χειλέων αὐτῆς κατὰ τὰς εὐχὰς αὐτῆς καὶ κατὰ τοὺς ὁρισµοὺς τοὺς κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτῆς, οὐ µενεῖ αὐτῇ· ὁ ἀνὴρ αὐτῆς περιεῖλεν, καὶ κύριος καθαρίσει αὐτήν. (14) πᾶσα εὐχὴ καὶ πᾶς ὅρκος δεσµοῦ κακῶσαι ψυχήν, ὁ ἀνὴρ αὐτῆς στήσει αὐτῇ καὶ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς περιελεῖ. (15) ἐὰν δὲ σιωπῶν παρασιωπήσῃ αὐτῇ ἡµέραν ἐξ ἡµέρας, καὶ στήσει αὐτῇ πάσας τὰς εὐχὰς αὐτῆς, καὶ τοὺς ὁρισµοὺς τοὺς ἐπ’ αὐτῆς στήσει αὐτῇ, ὅτι ἐσιώπησεν αὐτῇ τῇ ἡµέρᾳ, ᾗ ἤκουσεν. (16) ἐὰν δὲ περιελὼν περιέλῃ αὐτῆς µετὰ τὴν ἡµέραν, ἣν ἤκουσεν, καὶ λήµψεται τὴν ἁµαρτίαν αὐτοῦ. — (17) ταῦτα τὰ δικαιώµατα, ὅσα ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ ἀνὰ µέσον ἀνδρὸς καὶ γυναικὸς αὐτοῦ καὶ ἀνὰ µέσον πατρὸς καὶ θυγατρὸς ἐν νεότητι ἐν οἴκῳ πατρός.

31

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Ἐκδίκει τὴν ἐκδίκησιν υἱῶν Ισραηλ ἐκ τῶν Μαδιανιτῶν, καὶ ἔσχατον προστεθήσῃ πρὸς τὸν λαόν σου. (3) καὶ ἐλάλησεν Μωυσῆς πρὸς τὸν λαὸν λέγων Ἐξοπλίσατε ἐξ ὑµῶν ἄνδρας παρατάξασθαι ἔναντι κυρίου ἐπὶ Μαδιαν ἀποδοῦναι ἐκδίκησιν παρὰ τοῦ κυρίου τῇ Μαδιαν· (4) χιλίους ἐκ φυλῆς χιλίους ἐκ φυλῆς ἐκ πασῶν φυλῶν Ισραηλ ἀποστείλατε παρατάξασθαι. (5) καὶ ἐξηρίθµησαν ἐκ τῶν χιλιάδων Ισραηλ χιλίους ἐκ φυλῆς, δώδεκα χιλιάδες, ἐνωπλισµένοι εἰς παράταξιν. (6) καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς Μωυσῆς χιλίους ἐκ φυλῆς χιλίους ἐκ φυλῆς σὺν δυνάµει αὐτῶν καὶ Φινεες υἱὸν Ελεαζαρ υἱοῦ Ααρων τοῦ ἱερέως, καὶ τὰ σκεύη τὰ ἅγια καὶ αἱ σάλπιγγες τῶν σηµασιῶν ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῶν. (7) καὶ παρετάξαντο ἐπὶ Μαδιαν, καθὰ ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ, καὶ ἀπέκτειναν πᾶν ἀρσενικόν· (8) καὶ τοὺς βασιλεῖς Μαδιαν ἀπέκτειναν ἅµα τοῖς τραυµατίαις αὐτῶν, καὶ τὸν Ευιν καὶ τὸν Σουρ καὶ τὸν Ροκοµ καὶ τὸν Ουρ καὶ τὸν Ροβοκ, πέντε βασιλεῖς Μαδιαν· καὶ τὸν Βαλααµ υἱὸν Βεωρ ἀπέκτειναν ἐν ῥοµφαίᾳ σὺν τοῖς τραυµατίαις αὐτῶν. (9) καὶ ἐπρονόµευσαν τὰς γυναῖκας Μαδιαν καὶ τὴν ἀποσκευὴν αὐτῶν, καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν καὶ πάντα τὰ ἔγκτητα αὐτῶν καὶ τὴν δύναµιν αὐτῶν ἐπρονόµευσαν· (10) καὶ πάσας τὰς πόλεις αὐτῶν τὰς ἐν ταῖς οἰκίαις αὐτῶν καὶ τὰς ἐπαύλεις αὐτῶν ἐνέπρησαν ἐν πυρί. (11) καὶ ἔλαβον πᾶσαν τὴν προνοµὴν καὶ πάντα τὰ σκῦλα αὐτῶν ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους (12) καὶ ἤγαγον πρὸς Μωυσῆν καὶ πρὸς Ελεαζαρ τὸν ἱερέα καὶ πρὸς πάντας υἱοὺς Ισραηλ τὴν αἰχµαλωσίαν καὶ τὰ σκῦλα καὶ τὴν προνοµὴν εἰς τὴν παρεµβολὴν εἰς Αραβωθ Μωαβ, ἥ ἐστιν ἐπὶ τοῦ Ιορδάνου κατὰ Ιεριχω. (13) Καὶ ἐξῆλθεν Μωυσῆς καὶ Ελεαζαρ ὁ ἱερεὺς καὶ πάντες οἱ ἄρχοντες τῆς συναγωγῆς εἰς συνάντησιν αὐτοῖς ἔξω τῆς παρεµβολῆς. (14) καὶ ὠργίσθη Μωυσῆς ἐπὶ τοῖς ἐπισκόποις τῆς δυνάµεως, χιλιάρχοις καὶ ἑκατοντάρχοις τοῖς ἐρχοµένοις ἐκ τῆς παρατάξεως τοῦ πολέµου, (15) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Μωυσῆς Ἵνα τί ἐζωγρήσατε πᾶν θῆλυ; (16) αὗται γὰρ ἦσαν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ κατὰ τὸ ῥῆµα Βαλααµ τοῦ ἀποστῆσαι καὶ ὑπεριδεῖν τὸ ῥῆµα κυρίου ἕνεκεν Φογωρ, καὶ ἐγένετο ἡ πληγὴ ἐν τῇ συναγωγῇ κυρίου. (17) καὶ νῦν ἀποκτείνατε πᾶν ἀρσενικὸν ἐν πάσῃ τῇ ἀπαρτίᾳ, καὶ πᾶσαν γυναῖκα, ἥτις ἔγνωκεν κοίτην ἄρσενος, ἀποκτείνατε· (18) πᾶσαν τὴν ἀπαρτίαν τῶν γυναικῶν, ἥτις οὐκ οἶδεν κοίτην ἄρσενος, ζωγρήσατε αὐτάς. (19) καὶ ὑµεῖς παρεµβάλετε ἔξω τῆς παρεµβολῆς ἑπτὰ ἡµέρας· πᾶς ὁ ἀνελὼν καὶ ὁ ἁπτόµενος τοῦ τετρωµένου ἁγνισθήσεται τῇ ἡµέρᾳ τῇ τρίτῃ καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ, ὑµεῖς καὶ ἡ αἰχµαλωσία ὑµῶν· (20) καὶ πᾶν περίβληµα καὶ πᾶν σκεῦος δερµάτινον καὶ πᾶσαν ἐργασίαν ἐξ αἰγείας καὶ πᾶν σκεῦος ξύλινον ἀφαγνιεῖτε. (21) καὶ εἶπεν Ελεαζαρ ὁ ἱερεὺς πρὸς τοὺς ἄνδρας τῆς δυνάµεως τοὺς ἐρχοµένους ἐκ τῆς παρατάξεως τοῦ πολέµου Τοῦτο τὸ δικαίωµα τοῦ νόµου, ὃ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. (22) πλὴν τοῦ χρυσίου καὶ τοῦ ἀργυρίου καὶ χαλκοῦ καὶ σιδήρου καὶ µολίβου καὶ κασσιτέρου, (23) πᾶν πρᾶγµα, ὃ διελεύσεται ἐν πυρί, καὶ καθαρισθήσεται, ἀλλ’ ἢ τῷ ὕδατι τοῦ ἁγνισµοῦ ἁγνισθήσεται· καὶ πάντα, ὅσα ἐὰν µὴ διαπορεύηται διὰ πυρός, διελεύσεται δι’ ὕδατος. (24) καὶ πλυνεῖσθε τὰ ἱµάτια τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ καὶ καθαρισθήσεσθε καὶ µετὰ ταῦτα εἰσελεύσεσθε εἰς τὴν παρεµβολήν. (25) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (26) Λαβὲ τὸ κεφάλαιον τῶν σκύλων τῆς αἰχµαλωσίας ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους, σὺ καὶ Ελεαζαρ ὁ ἱερεὺς καὶ οἱ ἄρχοντες τῶν πατριῶν τῆς συναγωγῆς, (27) καὶ διελεῖτε τὰ σκῦλα ἀνὰ µέσον τῶν πολεµιστῶν τῶν ἐκπορευοµένων εἰς τὴν παράταξιν καὶ ἀνὰ µέσον πάσης συναγωγῆς. (28) καὶ ἀφελεῖτε τέλος κυρίῳ παρὰ τῶν ἀνθρώπων τῶν πολεµιστῶν τῶν ἐκπεπορευµένων εἰς τὴν παράταξιν µίαν ψυχὴν ἀπὸ πεντακοσίων ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων καὶ ἀπὸ τῶν κτηνῶν καὶ ἀπὸ τῶν βοῶν καὶ ἀπὸ τῶν προβάτων καὶ ἀπὸ τῶν αἰγῶν· (29) καὶ ἀπὸ τοῦ ἡµίσους αὐτῶν λήµψεσθε καὶ δώσεις Ελεαζαρ τῷ ἱερεῖ τὰς ἀπαρχὰς κυρίου. (30) καὶ ἀπὸ τοῦ ἡµίσους τοῦ τῶν υἱῶν Ισραηλ λήµψῃ ἕνα ἀπὸ τῶν πεντήκοντα ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων καὶ ἀπὸ τῶν βοῶν καὶ ἀπὸ τῶν προβάτων καὶ ἀπὸ τῶν ὄνων καὶ ἀπὸ πάντων τῶν κτηνῶν καὶ δώσεις αὐτὰ τοῖς Λευίταις τοῖς φυλάσσουσιν τὰς φυλακὰς ἐν τῇ σκηνῇ κυρίου. (31) καὶ ἐποίησεν Μωυσῆς καὶ Ελεαζαρ ὁ ἱερεὺς καθὰ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. (32) καὶ ἐγενήθη τὸ πλεόνασµα τῆς προνοµῆς, ὃ ἐπρονόµευσαν οἱ ἄνδρες οἱ πολεµισταί, ἀπὸ τῶν προβάτων ἑξακόσιαι χιλιάδες καὶ ἑβδοµήκοντα καὶ πέντε χιλιάδες (33) καὶ βόες δύο καὶ ἑβδοµήκοντα χιλιάδες (34) καὶ ὄνοι µία καὶ ἑξήκοντα χιλιάδες (35) καὶ ψυχαὶ ἀνθρώπων ἀπὸ τῶν γυναικῶν, αἳ οὐκ ἔγνωσαν κοίτην ἀνδρός, πᾶσαι ψυχαὶ δύο καὶ τριάκοντα χιλιάδες. (36) καὶ ἐγενήθη τὸ ἡµίσευµα ἡ µερὶς τῶν ἐκπεπορευµένων εἰς τὸν πόλεµον ἐκ τοῦ ἀριθµοῦ τῶν προβάτων τριακόσιαι καὶ τριάκοντα χιλιάδες καὶ ἑπτακισχίλια καὶ πεντακόσια, (37) καὶ ἐγένετο τὸ τέλος κυρίῳ ἀπὸ τῶν προβάτων ἑξακόσια ἑβδοµήκοντα πέντε· (38) καὶ βόες ἓξ καὶ τριάκοντα χιλιάδες, καὶ τὸ τέλος κυρίῳ δύο καὶ ἑβδοµήκοντα· (39) καὶ ὄνοι τριάκοντα χιλιάδες καὶ πεντακόσιοι, καὶ τὸ τέλος κυρίῳ εἷς καὶ ἑξήκοντα· (40) καὶ ψυχαὶ ἀνθρώπων ἑκκαίδεκα χιλιάδες, καὶ τὸ τέλος αὐτῶν κυρίῳ δύο καὶ τριάκοντα ψυχαί. (41) καὶ ἔδωκεν Μωυσῆς τὸ τέλος κυρίῳ τὸ ἀφαίρεµα τοῦ θεοῦ Ελεαζαρ τῷ ἱερεῖ, καθὰ συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. (42) ἀπὸ τοῦ ἡµισεύµατος τῶν υἱῶν Ισραηλ, οὓς διεῖλεν Μωυσῆς ἀπὸ τῶν ἀνδρῶν τῶν πολεµιστῶν — (43) καὶ ἐγένετο τὸ ἡµίσευµα τὸ τῆς συναγωγῆς ἀπὸ τῶν προβάτων τριακόσιαι χιλιάδες καὶ τριάκοντα χιλιάδες καὶ ἑπτακισχίλια καὶ πεντακόσια (44) καὶ βόες ἓξ καὶ τριάκοντα χιλιάδες, (45) ὄνοι τριάκοντα χιλιάδες καὶ πεντακόσιοι (46) καὶ ψυχαὶ ἀνθρώπων ἓξ καὶ δέκα χιλιάδες — (47) καὶ ἔλαβεν Μωυσῆς ἀπὸ τοῦ ἡµισεύµατος τῶν υἱῶν Ισραηλ τὸ ἓν ἀπὸ τῶν πεντήκοντα ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων καὶ ἀπὸ τῶν κτηνῶν καὶ ἔδωκεν αὐτὰ τοῖς Λευίταις τοῖς φυλάσσουσιν τὰς φυλακὰς τῆς σκηνῆς κυρίου, ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ. (48) Καὶ προσῆλθον πρὸς Μωυσῆν πάντες οἱ καθεσταµένοι εἰς τὰς χιλιαρχίας τῆς δυνάµεως, χιλίαρχοι καὶ ἑκατόνταρχοι, (49) καὶ εἶπαν πρὸς Μωυσῆν Οἱ παῖδές σου εἰλήφασιν τὸ κεφάλαιον τῶν ἀνδρῶν τῶν πολεµιστῶν τῶν παρ’ ἡµῶν, καὶ οὐ διαπεφώνηκεν ἀπ’ αὐτῶν οὐδὲ εἷς· (50) καὶ προσενηνόχαµεν τὸ δῶρον κυρίῳ, ἀνὴρ ὃ εὗρεν σκεῦος χρυσοῦν, χλιδῶνα καὶ ψέλιον καὶ δακτύλιον καὶ περιδέξιον καὶ ἐµπλόκιον, ἐξιλάσασθαι περὶ ἡµῶν ἔναντι κυρίου. (51) καὶ ἔλαβεν Μωυσῆς καὶ Ελεαζαρ ὁ ἱερεὺς τὸ χρυσίον παρ’ αὐτῶν, πᾶν σκεῦος εἰργασµένον· (52) καὶ ἐγένετο πᾶν τὸ χρυσίον, τὸ ἀφαίρεµα, ὃ ἀφεῖλον κυρίῳ, ἓξ καὶ δέκα χιλιάδες καὶ ἑπτακόσιοι καὶ πεντήκοντα σίκλοι παρὰ τῶν χιλιάρχων καὶ παρὰ τῶν ἑκατοντάρχων. (53) καὶ οἱ ἄνδρες οἱ πολεµισταὶ ἐπρονόµευσαν ἕκαστος ἑαυτῷ. (54) καὶ ἔλαβεν Μωυσῆς καὶ Ελεαζαρ ὁ ἱερεὺς τὸ χρυσίον παρὰ τῶν χιλιάρχων καὶ παρὰ τῶν ἑκατοντάρχων καὶ εἰσήνεγκεν αὐτὰ εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου µνηµόσυνον τῶν υἱῶν Ισραηλ ἔναντι κυρίου.

32

(1) Καὶ κτήνη πλῆθος ἦν τοῖς υἱοῖς Ρουβην καὶ τοῖς υἱοῖς Γαδ, πλῆθος σφόδρα· καὶ εἶδον τὴν χώραν Ιαζηρ καὶ τὴν χώραν Γαλααδ, καὶ ἦν ὁ τόπος τόπος κτήνεσιν. (2) καὶ προσελθόντες οἱ υἱοὶ Ρουβην καὶ οἱ υἱοὶ Γαδ εἶπαν πρὸς Μωυσῆν καὶ πρὸς Ελεαζαρ τὸν ἱερέα καὶ πρὸς τοὺς ἄρχοντας τῆς συναγωγῆς λέγοντες (3) Αταρωθ καὶ Δαιβων καὶ Ιαζηρ καὶ Ναµβρα καὶ Εσεβων καὶ Ελεαλη καὶ Σεβαµα καὶ Ναβαυ καὶ Βαιαν, (4) τὴν γῆν, ἣν παρέδωκεν κύριος ἐνώπιον τῶν υἱῶν Ισραηλ, γῆ κτηνοτρόφος ἐστίν, καὶ τοῖς παισίν σου κτήνη ὑπάρχει. (5) καὶ ἔλεγον Εἰ εὕροµεν χάριν ἐνώπιόν σου, δοθήτω ἡ γῆ αὕτη τοῖς οἰκέταις σου ἐν κατασχέσει, καὶ µὴ διαβιβάσῃς ἡµᾶς τὸν Ιορδάνην. (6) καὶ εἶπεν Μωυσῆς τοῖς υἱοῖς Γαδ καὶ τοῖς υἱοῖς Ρουβην Οἱ ἀδελφοὶ ὑµῶν πορεύονται εἰς πόλεµον, καὶ ὑµεῖς καθήσεσθε αὐτοῦ; (7) καὶ ἵνα τί διαστρέφετε τὰς διανοίας τῶν υἱῶν Ισραηλ µὴ διαβῆναι εἰς τὴν γῆν, ἣν κύριος δίδωσιν αὐτοῖς; (8) οὐχ οὕτως ἐποίησαν οἱ πατέρες ὑµῶν, ὅτε ἀπέστειλα αὐτοὺς ἐκ Καδης Βαρνη κατανοῆσαι τὴν γῆν; (9) καὶ ἀνέβησαν Φάραγγα βότρυος καὶ κατενόησαν τὴν γῆν καὶ ἀπέστησαν τὴν καρδίαν τῶν υἱῶν Ισραηλ, ὅπως µὴ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν γῆν, ἣν ἔδωκεν κύριος αὐτοῖς. (10) καὶ ὠργίσθη θυµῷ κύριος ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καὶ ὤµοσεν λέγων (11) Εἰ ὄψονται οἱ ἄνθρωποι οὗτοι οἱ ἀναβάντες ἐξ Αἰγύπτου ἀπὸ εἰκοσαετοῦς καὶ ἐπάνω οἱ ἐπιστάµενοι τὸ κακὸν καὶ τὸ ἀγαθὸν τὴν γῆν, ἣν ὤµοσα τῷ Αβρααµ καὶ Ισαακ καὶ Ιακωβ, οὐ γὰρ συνεπηκολούθησαν ὀπίσω µου, (12) πλὴν Χαλεβ υἱὸς Ιεφοννη ὁ διακεχωρισµένος καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυη, ὅτι συνεπηκολούθησεν ὀπίσω κυρίου. (13) καὶ ὠργίσθη θυµῷ κύριος ἐπὶ τὸν Ισραηλ καὶ κατερρόµβευσεν αὐτοὺς ἐν τῇ ἐρήµῳ τεσσαράκοντα ἔτη, ἕως ἐξανηλώθη πᾶσα ἡ γενεὰ οἱ ποιοῦντες τὰ πονηρὰ ἔναντι κυρίου. (14) ἰδοὺ ἀνέστητε ἀντὶ τῶν πατέρων ὑµῶν σύστρεµµα ἀνθρώπων ἁµαρτωλῶν προσθεῖναι ἔτι ἐπὶ τὸν θυµὸν τῆς ὀργῆς κυρίου ἐπὶ Ισραηλ, (15) ὅτι ἀποστραφήσεσθε ἀπ’ αὐτοῦ προσθεῖναι ἔτι καταλιπεῖν αὐτὸν ἐν τῇ ἐρήµῳ καὶ ἀνοµήσετε εἰς ὅλην τὴν συναγωγὴν ταύτην. (16) καὶ προσῆλθον αὐτῷ καὶ ἔλεγον Ἐπαύλεις προβάτων οἰκοδοµήσωµεν ὧδε τοῖς κτήνεσιν ἡµῶν καὶ πόλεις ταῖς ἀποσκευαῖς ἡµῶν, (17) καὶ ἡµεῖς ἐνοπλισάµενοι προφυλακὴ πρότεροι τῶν υἱῶν Ισραηλ, ἕως ἂν ἀγάγωµεν αὐτοὺς εἰς τὸν ἑαυτῶν τόπον· καὶ κατοικήσει ἡ ἀποσκευὴ ἡµῶν ἐν πόλεσιν τετειχισµέναις διὰ τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν. (18) οὐ µὴ ἀποστραφῶµεν εἰς τὰς οἰκίας ἡµῶν, ἕως ἂν καταµερισθῶσιν οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἕκαστος εἰς τὴν κληρονοµίαν αὐτοῦ· (19) καὶ οὐκέτι κληρονοµήσωµεν ἐν αὐτοῖς ἀπὸ τοῦ πέραν τοῦ Ιορδάνου καὶ ἐπέκεινα, ὅτι ἀπέχοµεν τοὺς κλήρους ἡµῶν ἐν τῷ πέραν τοῦ Ιορδάνου ἐν ἀνατολαῖς. (20) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς Μωυσῆς Ἐὰν ποιήσητε κατὰ τὸ ῥῆµα τοῦτο, ἐὰν ἐξοπλίσησθε ἔναντι κυρίου εἰς πόλεµον (21) καὶ παρελεύσεται ὑµῶν πᾶς ὁπλίτης τὸν Ιορδάνην ἔναντι κυρίου, ἕως ἂν ἐκτριβῇ ὁ ἐχθρὸς αὐτοῦ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ (22) καὶ κατακυριευθῇ ἡ γῆ ἔναντι κυρίου, καὶ µετὰ ταῦτα ἀποστραφήσεσθε, καὶ ἔσεσθε ἀθῷοι ἔναντι κυρίου καὶ ἀπὸ Ισραηλ, καὶ ἔσται ἡ γῆ αὕτη ὑµῖν ἐν κατασχέσει ἔναντι κυρίου. (23) ἐὰν δὲ µὴ ποιήσητε οὕτως, ἁµαρτήσεσθε ἔναντι κυρίου καὶ γνώσεσθε τὴν ἁµαρτίαν ὑµῶν, ὅταν ὑµᾶς καταλάβῃ τὰ κακά. (24) καὶ οἰκοδοµήσετε ὑµῖν αὐτοῖς πόλεις τῇ ἀποσκευῇ ὑµῶν καὶ ἐπαύλεις τοῖς κτήνεσιν ὑµῶν καὶ τὸ ἐκπορευόµενον ἐκ τοῦ στόµατος ὑµῶν ποιήσετε. (25) καὶ εἶπαν οἱ υἱοὶ Ρουβην καὶ οἱ υἱοὶ Γαδ πρὸς Μωυσῆν λέγοντες Οἱ παῖδές σου ποιήσουσιν καθὰ ὁ κύριος ἡµῶν ἐντέλλεται· (26) ἡ ἀποσκευὴ ἡµῶν καὶ αἱ γυναῖκες ἡµῶν καὶ πάντα τὰ κτήνη ἡµῶν ἔσονται ἐν ταῖς πόλεσιν Γαλααδ, (27) οἱ δὲ παῖδές σου παρελεύσονται πάντες ἐνωπλισµένοι καὶ ἐκτεταγµένοι ἔναντι κυρίου εἰς τὸν πόλεµον, ὃν τρόπον ὁ κύριος λέγει. (28) Καὶ συνέστησεν αὐτοῖς Μωυσῆς Ελεαζαρ τὸν ἱερέα καὶ Ἰησοῦν υἱὸν Ναυη καὶ τοὺς ἄρχοντας πατριῶν τῶν φυλῶν Ισραηλ, (29) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς Μωυσῆς Ἐὰν διαβῶσιν οἱ υἱοὶ Ρουβην καὶ οἱ υἱοὶ Γαδ µεθ’ ὑµῶν τὸν Ιορδάνην, πᾶς ἐνωπλισµένος εἰς πόλεµον ἔναντι κυρίου, καὶ κατακυριεύσητε τῆς γῆς ἀπέναντι ὑµῶν, καὶ δώσετε αὐτοῖς τὴν γῆν Γαλααδ ἐν κατασχέσει· (30) ἐὰν δὲ µὴ διαβῶσιν ἐνωπλισµένοι µεθ’ ὑµῶν εἰς τὸν πόλεµον ἔναντι κυρίου, καὶ διαβιβάσετε τὴν ἀποσκευὴν αὐτῶν καὶ τὰς γυναῖκας αὐτῶν καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν πρότερα ὑµῶν εἰς γῆν Χανααν, καὶ συγκατακληρονοµηθήσονται ἐν ὑµῖν ἐν τῇ γῇ Χανααν. (31) καὶ ἀπεκρίθησαν οἱ υἱοὶ Ρουβην καὶ οἱ υἱοὶ Γαδ λέγοντες Ὅσα ὁ κύριος λέγει τοῖς θεράπουσιν αὐτοῦ, οὕτως ποιήσοµεν· (32) ἡµεῖς διαβησόµεθα ἐνωπλισµένοι ἔναντι κυρίου εἰς γῆν Χανααν, καὶ δώσετε τὴν κατάσχεσιν ἡµῖν ἐν τῷ πέραν τοῦ Ιορδάνου. (33) καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς Μωυσῆς, τοῖς υἱοῖς Γαδ καὶ τοῖς υἱοῖς Ρουβην καὶ τῷ ἡµίσει φυλῆς Μανασση υἱῶν Ιωσηφ, τὴν βασιλείαν Σηων βασιλέως Αµορραίων καὶ τὴν βασιλείαν Ωγ βασιλέως τῆς Βασαν, τὴν γῆν καὶ τὰς πόλεις σὺν τοῖς ὁρίοις αὐτῆς, πόλεις τῆς γῆς κύκλῳ. (34) Καὶ ᾠκοδόµησαν οἱ υἱοὶ Γαδ τὴν Δαιβων καὶ τὴν Αταρωθ καὶ τὴν Αροηρ (35) καὶ τὴν Σωφαρ καὶ τὴν Ιαζηρ καὶ ὕψωσαν αὐτὰς (36) καὶ τὴν Ναµβραν καὶ τὴν Βαιθαραν, πόλεις ὀχυρὰς καὶ ἐπαύλεις προβάτων. — (37) καὶ οἱ υἱοὶ Ρουβην ᾠκοδόµησαν τὴν Εσεβων καὶ Ελεαλη καὶ Καριαθαιµ (38) καὶ τὴν Βεελµεων, περικεκυκλωµένας, καὶ τὴν Σεβαµα καὶ ἐπωνόµασαν κατὰ τὰ ὀνόµατα αὐτῶν τὰ ὀνόµατα τῶν πόλεων, ἃς ᾠκοδόµησαν. — (39) καὶ ἐπορεύθη υἱὸς Μαχιρ υἱοῦ Μανασση εἰς Γαλααδ καὶ ἔλαβεν αὐτὴν καὶ ἀπώλεσεν τὸν Αµορραῖον τὸν κατοικοῦντα ἐν αὐτῇ. (40) καὶ ἔδωκεν Μωυσῆς τὴν Γαλααδ τῷ Μαχιρ υἱῷ Μανασση, καὶ κατῴκησεν ἐκεῖ. (41) καὶ Ιαϊρ ὁ τοῦ Μανασση ἐπορεύθη καὶ ἔλαβεν τὰς ἐπαύλεις αὐτῶν καὶ ἐπωνόµασεν αὐτὰς Ἐπαύλεις Ιαϊρ. (42) καὶ Ναβαυ ἐπορεύθη καὶ ἔλαβεν τὴν Κανααθ καὶ τὰς κώµας αὐτῆς καὶ ἐπωνόµασεν αὐτὰς Ναβωθ ἐκ τοῦ ὀνόµατος αὐτοῦ.

33

(1) Καὶ οὗτοι σταθµοὶ τῶν υἱῶν Ισραηλ, ὡς ἐξῆλθον ἐκ γῆς Αἰγύπτου σὺν δυνάµει αὐτῶν ἐν χειρὶ Μωυσῆ καὶ Ααρων· (2) καὶ ἔγραψεν Μωυσῆς τὰς ἀπάρσεις αὐτῶν καὶ τοὺς σταθµοὺς αὐτῶν διὰ ῥήµατος κυρίου, καὶ οὗτοι σταθµοὶ τῆς πορείας αὐτῶν. (3) ἀπῆραν ἐκ Ραµεσση τῷ µηνὶ τῷ πρώτῳ τῇ πεντεκαιδεκάτῃ ἡµέρᾳ τοῦ µηνὸς τοῦ πρώτου· τῇ ἐπαύριον τοῦ πασχα ἐξῆλθον οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐν χειρὶ ὑψηλῇ ἐναντίον πάντων τῶν Αἰγυπτίων, (4) καὶ οἱ Αἰγύπτιοι ἔθαπτον ἐξ αὑτῶν τοὺς τεθνηκότας πάντας, οὓς ἐπάταξεν κύριος, πᾶν πρωτότοκον ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, καὶ ἐν τοῖς θεοῖς αὐτῶν ἐποίησεν τὴν ἐκδίκησιν κύριος. (5) καὶ ἀπάραντες οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐκ Ραµεσση παρενέβαλον εἰς Σοκχωθ. (6) καὶ ἀπῆραν ἐκ Σοκχωθ καὶ παρενέβαλον εἰς Βουθαν, ὅ ἐστιν µέρος τι τῆς ἐρήµου. (7) καὶ ἀπῆραν ἐκ Βουθαν καὶ παρενέβαλον ἐπὶ στόµα Εϊρωθ, ὅ ἐστιν ἀπέναντι Βεελσεπφων, καὶ παρενέβαλον ἀπέναντι Μαγδώλου. (8) καὶ ἀπῆραν ἀπέναντι Εϊρωθ καὶ διέβησαν µέσον τῆς θαλάσσης εἰς τὴν ἔρηµον καὶ ἐπορεύθησαν ὁδὸν τριῶν ἡµερῶν διὰ τῆς ἐρήµου αὐτοὶ καὶ παρενέβαλον ἐν Πικρίαις. (9) καὶ ἀπῆραν ἐκ Πικριῶν καὶ ἦλθον εἰς Αιλιµ· καὶ ἐν Αιλιµ δώδεκα πηγαὶ ὑδάτων καὶ ἑβδοµήκοντα στελέχη φοινίκων, καὶ παρενέβαλον ἐκεῖ παρὰ τὸ ὕδωρ. (10) καὶ ἀπῆραν ἐξ Αιλιµ καὶ παρενέβαλον ἐπὶ θάλασσαν ἐρυθράν. (11) καὶ ἀπῆραν ἀπὸ θαλάσσης ἐρυθρᾶς καὶ παρενέβαλον εἰς τὴν ἔρηµον Σιν. (12) καὶ ἀπῆραν ἐκ τῆς ἐρήµου Σιν καὶ παρενέβαλον εἰς Ραφακα. (13) καὶ ἀπῆραν ἐκ Ραφακα καὶ παρενέβαλον ἐν Αιλους. (14) καὶ ἀπῆραν ἐξ Αιλους καὶ παρενέβαλον ἐν Ραφιδιν, καὶ οὐκ ἦν ὕδωρ τῷ λαῷ πιεῖν ἐκεῖ. (15) καὶ ἀπῆραν ἐκ Ραφιδιν καὶ παρενέβαλον ἐν τῇ ἐρήµῳ Σινα. (16) καὶ ἀπῆραν ἐκ τῆς ἐρήµου Σινα καὶ παρενέβαλον ἐν Μνήµασιν τῆς ἐπιθυµίας. (17) καὶ ἀπῆραν ἐκ Μνηµάτων ἐπιθυµίας καὶ παρενέβαλον ἐν Ασηρωθ. (18) καὶ ἀπῆραν ἐξ Ασηρωθ καὶ παρενέβαλον ἐν Ραθαµα. (19) καὶ ἀπῆραν ἐκ Ραθαµα καὶ παρενέβαλον ἐν Ρεµµων Φαρες. (20) καὶ ἀπῆραν ἐκ Ρεµµων Φαρες καὶ παρενέβαλον ἐν Λεµωνα. (21) καὶ ἀπῆραν ἐκ Λεµωνα καὶ παρενέβαλον εἰς Δεσσα. (22) καὶ ἀπῆραν ἐκ Δεσσα καὶ παρενέβαλον εἰς Μακελλαθ. (23) καὶ ἀπῆραν ἐκ Μακελλαθ καὶ παρενέβαλον εἰς Σαφαρ. (24) καὶ ἀπῆραν ἐκ Σαφαρ καὶ παρενέβαλον εἰς Χαραδαθ. (25) καὶ ἀπῆραν ἐκ Χαραδαθ καὶ παρενέβαλον εἰς Μακηλωθ. (26) καὶ ἀπῆραν ἐκ Μακηλωθ καὶ παρενέβαλον εἰς Κατααθ. (27) καὶ ἀπῆραν ἐκ Κατααθ καὶ παρενέβαλον εἰς Ταραθ. (28) καὶ ἀπῆραν ἐκ Ταραθ καὶ παρενέβαλον εἰς Ματεκκα. (29) καὶ ἀπῆραν ἐκ Ματεκκα καὶ παρενέβαλον εἰς Σελµωνα. (30) καὶ ἀπῆραν ἐκ Σελµωνα καὶ παρενέβαλον εἰς Μασσουρουθ. (31) καὶ ἀπῆραν ἐκ Μασσουρουθ καὶ παρενέβαλον εἰς Βαναια. (32) καὶ ἀπῆραν ἐκ Βαναια καὶ παρενέβαλον εἰς τὸ ὄρος Γαδγαδ. (33) καὶ ἀπῆραν ἐκ τοῦ ὄρους Γαδγαδ καὶ παρενέβαλον εἰς Ετεβαθα. (34) καὶ ἀπῆραν ἐξ Ετεβαθα καὶ παρενέβαλον εἰς Εβρωνα. (35) καὶ ἀπῆραν ἐξ Εβρωνα καὶ παρενέβαλον εἰς Γεσιωνγαβερ. (36) καὶ ἀπῆραν ἐκ Γεσιωνγαβερ καὶ παρενέβαλον ἐν τῇ ἐρήµῳ Σιν. καὶ ἀπῆραν ἐκ τῆς ἐρήµου Σιν καὶ παρενέβαλον εἰς τὴν ἔρηµον Φαραν, αὕτη ἐστὶν Καδης. (37) καὶ ἀπῆραν ἐκ Καδης καὶ παρενέβαλον εἰς Ωρ τὸ ὄρος πλησίον γῆς Εδωµ· (38) καὶ ἀνέβη Ααρων ὁ ἱερεὺς διὰ προστάγµατος κυρίου καὶ ἀπέθανεν ἐκεῖ ἐν τῷ τεσσαρακοστῷ ἔτει τῆς ἐξόδου τῶν υἱῶν Ισραηλ ἐκ γῆς Αἰγύπτου τῷ µηνὶ τῷ πέµπτῳ µιᾷ τοῦ µηνός· (39) καὶ Ααρων ἦν τριῶν καὶ εἴκοσι καὶ ἑκατὸν ἐτῶν, ὅτε ἀπέθνῃσκεν ἐν Ωρ τῷ ὄρει. (40) καὶ ἀκούσας ὁ Χανανις βασιλεὺς Αραδ, καὶ οὗτος κατῴκει ἐν γῇ Χανααν, ὅτε εἰσεπορεύοντο οἱ υἱοὶ Ισραηλ. (41) καὶ ἀπῆραν ἐξ Ωρ τοῦ ὄρους καὶ παρενέβαλον εἰς Σελµωνα. (42) καὶ ἀπῆραν ἐκ Σελµωνα καὶ παρενέβαλον εἰς Φινω. (43) καὶ ἀπῆραν ἐκ Φινω καὶ παρενέβαλον εἰς Ωβωθ. (44) καὶ ἀπῆραν ἐξ Ωβωθ καὶ παρενέβαλον ἐν Γαι ἐν τῷ πέραν ἐπὶ τῶν ὁρίων Μωαβ. (45) καὶ ἀπῆραν ἐκ Γαι καὶ παρενέβαλον εἰς Δαιβων Γαδ. (46) καὶ ἀπῆραν ἐκ Δαιβων Γαδ καὶ παρενέβαλον ἐν Γελµων Δεβλαθαιµ. (47) καὶ ἀπῆραν ἐκ Γελµων Δεβλαθαιµ καὶ παρενέβαλον ἐπὶ τὰ ὄρη τὰ Αβαριµ ἀπέναντι Ναβαυ. (48) Καὶ ἀπῆραν ἀπὸ ὀρέων Αβαριµ καὶ παρενέβαλον ἐπὶ δυσµῶν Μωαβ ἐπὶ τοῦ Ιορδάνου κατὰ Ιεριχω (49) καὶ παρενέβαλον παρὰ τὸν Ιορδάνην ἀνὰ µέσον Αισιµωθ ἕως Βελσαττιµ κατὰ δυσµὰς Μωαβ. (50) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν ἐπὶ δυσµῶν Μωαβ παρὰ τὸν Ιορδάνην κατὰ Ιεριχω λέγων (51) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ὑµεῖς διαβαίνετε τὸν Ιορδάνην εἰς γῆν Χανααν (52) καὶ ἀπολεῖτε πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐν τῇ γῇ πρὸ προσώπου ὑµῶν καὶ ἐξαρεῖτε τὰς σκοπιὰς αὐτῶν καὶ πάντα τὰ εἴδωλα τὰ χωνευτὰ αὐτῶν ἀπολεῖτε αὐτὰ καὶ πάσας τὰς στήλας αὐτῶν ἐξαρεῖτε (53) καὶ ἀπολεῖτε πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν καὶ κατοικήσετε ἐν αὐτῇ· ὑµῖν γὰρ δέδωκα τὴν γῆν αὐτῶν ἐν κλήρῳ. (54) καὶ κατακληρονοµήσετε τὴν γῆν αὐτῶν ἐν κλήρῳ κατὰ φυλὰς ὑµῶν· τοῖς πλείοσιν πληθυνεῖτε τὴν κατάσχεσιν αὐτῶν καὶ τοῖς ἐλάττοσιν ἐλαττώσετε τὴν κατάσχεσιν αὐτῶν· εἰς ὃ ἐὰν ἐξέλθῃ τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐκεῖ, αὐτοῦ ἔσται· κατὰ φυλὰς πατριῶν ὑµῶν κληρονοµήσετε. (55) ἐὰν δὲ µὴ ἀπολέσητε τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς ἀπὸ προσώπου ὑµῶν, καὶ ἔσται οὓς ἐὰν καταλίπητε ἐξ αὐτῶν, σκόλοπες ἐν τοῖς ὀφθαλµοῖς ὑµῶν καὶ βολίδες ἐν ταῖς πλευραῖς ὑµῶν καὶ ἐχθρεύσουσιν ἐπὶ τῆς γῆς, ἐφ’ ἣν ὑµεῖς κατοικήσετε, (56) καὶ ἔσται καθότι διεγνώκειν ποιῆσαι αὐτούς, ποιήσω ὑµῖν.

34

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (2) Ἔντειλαι τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ὑµεῖς εἰσπορεύεσθε εἰς τὴν γῆν Χανααν· αὕτη ἔσται ὑµῖν εἰς κληρονοµίαν, γῆ Χανααν σὺν τοῖς ὁρίοις αὐτῆς. (3) καὶ ἔσται ὑµῖν τὸ κλίτος τὸ πρὸς λίβα ἀπὸ ἐρήµου Σιν ἕως ἐχόµενον Εδωµ, καὶ ἔσται ὑµῖν τὰ ὅρια πρὸς λίβα ἀπὸ µέρους τῆς θαλάσσης τῆς ἁλυκῆς ἀπὸ ἀνατολῶν· (4) καὶ κυκλώσει ὑµᾶς τὰ ὅρια ἀπὸ λιβὸς πρὸς ἀνάβασιν Ακραβιν καὶ παρελεύσεται Σεννα, καὶ ἔσται ἡ διέξοδος αὐτοῦ πρὸς λίβα Καδης τοῦ Βαρνη, καὶ ἐξελεύσεται εἰς ἔπαυλιν Αραδ καὶ παρελεύσεται Ασεµωνα· (5) καὶ κυκλώσει τὰ ὅρια ἀπὸ Ασεµωνα χειµάρρουν Αἰγύπτου, καὶ ἔσται ἡ διέξοδος ἡ θάλασσα. (6) καὶ τὰ ὅρια τῆς θαλάσσης ἔσται ὑµῖν· ἡ θάλασσα ἡ µεγάλη ὁριεῖ, τοῦτο ἔσται ὑµῖν τὰ ὅρια τῆς θαλάσσης. (7) καὶ τοῦτο ἔσται τὰ ὅρια ὑµῖν πρὸς βορρᾶν· ἀπὸ τῆς θαλάσσης τῆς µεγάλης καταµετρήσετε ὑµῖν αὐτοῖς παρὰ τὸ ὄρος τὸ ὄρος· (8) καὶ ἀπὸ τοῦ ὄρους τὸ ὄρος καταµετρήσετε αὐτοῖς εἰσπορευοµένων εἰς Εµαθ, καὶ ἔσται ἡ διέξοδος αὐτοῦ τὰ ὅρια Σαραδα· (9) καὶ ἐξελεύσεται τὰ ὅρια Δεφρωνα, καὶ ἔσται ἡ διέξοδος αὐτοῦ Ασερναιν· τοῦτο ἔσται ὑµῖν ὅρια ἀπὸ βορρᾶ. (10) καὶ καταµετρήσετε ὑµῖν αὐτοῖς τὰ ὅρια ἀνατολῶν ἀπὸ Ασερναιν Σεπφαµα· (11) καὶ καταβήσεται τὰ ὅρια ἀπὸ Σεπφαµ Αρβηλα ἀπὸ ἀνατολῶν ἐπὶ πηγάς, καὶ καταβήσεται τὰ ὅρια Βηλα ἐπὶ νώτου θαλάσσης Χεναρα ἀπὸ ἀνατολῶν· (12) καὶ καταβήσεται τὰ ὅρια ἐπὶ τὸν Ιορδάνην, καὶ ἔσται ἡ διέξοδος θάλασσα ἡ ἁλυκή. αὕτη ἔσται ὑµῖν ἡ γῆ καὶ τὰ ὅρια αὐτῆς κύκλῳ. (13) καὶ ἐνετείλατο Μωυσῆς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ λέγων Αὕτη ἡ γῆ, ἣν κατακληρονοµήσετε αὐτὴν µετὰ κλήρου, ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ δοῦναι αὐτὴν ταῖς ἐννέα φυλαῖς καὶ τῷ ἡµίσει φυλῆς Μανασση· (14) ὅτι ἔλαβεν φυλὴ υἱῶν Ρουβην καὶ φυλὴ υἱῶν Γαδ κατ’ οἴκους πατριῶν αὐτῶν, καὶ τὸ ἥµισυ φυλῆς Μανασση ἀπέλαβον τοὺς κλήρους αὐτῶν, (15) δύο φυλαὶ καὶ ἥµισυ φυλῆς ἔλαβον τοὺς κλήρους αὐτῶν πέραν τοῦ Ιορδάνου κατὰ Ιεριχω ἀπὸ νότου κατ’ ἀνατολάς. (16) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (17) Ταῦτα τὰ ὀνόµατα τῶν ἀνδρῶν, οἳ κληρονοµήσουσιν ὑµῖν τὴν γῆν· Ελεαζαρ ὁ ἱερεὺς καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυη. (18) καὶ ἄρχοντα ἕνα ἐκ φυλῆς λήµψεσθε κατακληρονοµῆσαι ὑµῖν τὴν γῆν. (19) καὶ ταῦτα τὰ ὀνόµατα τῶν ἀνδρῶν· τῆς φυλῆς Ιουδα Χαλεβ υἱὸς Ιεφοννη· (20) τῆς φυλῆς Συµεων Σαλαµιηλ υἱὸς Εµιουδ· (21) τῆς φυλῆς Βενιαµιν Ελδαδ υἱὸς Χασλων· (22) τῆς φυλῆς Δαν ἄρχων Βακχιρ υἱὸς Εγλι· (23) τῶν υἱῶν Ιωσηφ φυλῆς υἱῶν Μανασση ἄρχων Ανιηλ υἱὸς Ουφι, (24) τῆς φυλῆς υἱῶν Εφραιµ ἄρχων Καµουηλ υἱὸς Σαβαθα· (25) τῆς φυλῆς Ζαβουλων ἄρχων Ελισαφαν υἱὸς Φαρναχ· (26) τῆς φυλῆς υἱῶν Ισσαχαρ ἄρχων Φαλτιηλ υἱὸς Οζα· (27) τῆς φυλῆς υἱῶν Ασηρ ἄρχων Αχιωρ υἱὸς Σελεµι· (28) τῆς φυλῆς Νεφθαλι ἄρχων Φαδαηλ υἱὸς Βεναµιουδ. (29) οὗτοι οἷς ἐνετείλατο κύριος καταµερίσαι τοῖς υἱοῖς Ισραηλ ἐν γῇ Χανααν.

35

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν ἐπὶ δυσµῶν Μωαβ παρὰ τὸν Ιορδάνην κατὰ Ιεριχω λέγων (2) Σύνταξον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ δώσουσιν τοῖς Λευίταις ἀπὸ τῶν κλήρων κατασχέσεως αὐτῶν πόλεις κατοικεῖν καὶ τὰ προάστια τῶν πόλεων κύκλῳ αὐτῶν δώσουσιν τοῖς Λευίταις, (3) καὶ ἔσονται αὐτοῖς αἱ πόλεις κατοικεῖν, καὶ τὰ ἀφορίσµατα αὐτῶν ἔσται τοῖς κτήνεσιν αὐτῶν καὶ πᾶσι τοῖς τετράποσιν αὐτῶν. (4) καὶ τὰ συγκυροῦντα τῶν πόλεων, ἃς δώσετε τοῖς Λευίταις, ἀπὸ τείχους τῆς πόλεως καὶ ἔξω δισχιλίους πήχεις κύκλῳ· (5) καὶ µετρήσεις ἔξω τῆς πόλεως τὸ κλίτος τὸ πρὸς ἀνατολὰς δισχιλίους πήχεις καὶ τὸ κλίτος τὸ πρὸς λίβα δισχιλίους πήχεις καὶ τὸ κλίτος τὸ πρὸς θάλασσαν δισχιλίους πήχεις καὶ τὸ κλίτος τὸ πρὸς βορρᾶν δισχιλίους πήχεις, καὶ ἡ πόλις µέσον τούτου ἔσται ὑµῖν καὶ τὰ ὅµορα τῶν πόλεων. (6) καὶ τὰς πόλεις δώσετε τοῖς Λευίταις, τὰς ἓξ πόλεις τῶν φυγαδευτηρίων, ἃς δώσετε φεύγειν ἐκεῖ τῷ φονεύσαντι, καὶ πρὸς ταύταις τεσσαράκοντα καὶ δύο πόλεις· (7) πάσας τὰς πόλεις δώσετε τοῖς Λευίταις, τεσσαράκοντα καὶ ὀκτὼ πόλεις, ταύτας καὶ τὰ προάστια αὐτῶν. (8) καὶ τὰς πόλεις, ἃς δώσετε ἀπὸ τῆς κατασχέσεως υἱῶν Ισραηλ, ἀπὸ τῶν τὰ πολλὰ πολλὰ καὶ ἀπὸ τῶν ἐλαττόνων ἐλάττω· ἕκαστος κατὰ τὴν κληρονοµίαν αὐτοῦ, ἣν κληρονοµήσουσιν, δώσουσιν ἀπὸ τῶν πόλεων τοῖς Λευίταις. (9) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν λέγων (10) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ὑµεῖς διαβαίνετε τὸν Ιορδάνην εἰς γῆν Χανααν (11) καὶ διαστελεῖτε ὑµῖν αὐτοῖς πόλεις· φυγαδευτήρια ἔσται ὑµῖν φυγεῖν ἐκεῖ τὸν φονευτήν, πᾶς ὁ πατάξας ψυχὴν ἀκουσίως. (12) καὶ ἔσονται αἱ πόλεις ὑµῖν φυγαδευτήρια ἀπὸ ἀγχιστεύοντος τὸ αἷµα, καὶ οὐ µὴ ἀποθάνῃ ὁ φονεύων, ἕως ἂν στῇ ἔναντι τῆς συναγωγῆς εἰς κρίσιν. (13) καὶ αἱ πόλεις, ἃς δώσετε, τὰς ἓξ πόλεις, φυγαδευτήρια ἔσονται ὑµῖν· (14) τὰς τρεῖς πόλεις δώσετε ἐν τῷ πέραν τοῦ Ιορδάνου καὶ τὰς τρεῖς πόλεις δώσετε ἐν γῇ Χανααν· (15) φυγαδεῖον ἔσται τοῖς υἱοῖς Ισραηλ, καὶ τῷ προσηλύτῳ καὶ τῷ παροίκῳ τῷ ἐν ὑµῖν ἔσονται αἱ πόλεις αὗται εἰς φυγαδευτήριον φυγεῖν ἐκεῖ παντὶ πατάξαντι ψυχὴν ἀκουσίως. — (16) ἐὰν δὲ ἐν σκεύει σιδήρου πατάξῃ αὐτόν, καὶ τελευτήσῃ, φονευτής ἐστιν· θανάτῳ θανατούσθω ὁ φονευτής. (17) ἐὰν δὲ ἐν λίθῳ ἐκ χειρός, ἐν ᾧ ἀποθανεῖται ἐν αὐτῷ, πατάξῃ αὐτόν, καὶ ἀποθάνῃ, φονευτής ἐστιν· θανάτῳ θανατούσθω ὁ φονευτής. (18) ἐὰν δὲ ἐν σκεύει ξυλίνῳ ἐκ χειρός, ἐξ οὗ ἀποθανεῖται ἐν αὐτῷ, πατάξῃ αὐτόν, καὶ ἀποθάνῃ, φονευτής ἐστιν· θανάτῳ θανατούσθω ὁ φονευτής. (19) ὁ ἀγχιστεύων τὸ αἷµα, οὗτος ἀποκτενεῖ τὸν φονεύσαντα· ὅταν συναντήσῃ αὐτῷ, οὗτος ἀποκτενεῖ αὐτόν. (20) ἐὰν δὲ δι’ ἔχθραν ὤσῃ αὐτὸν καὶ ἐπιρρίψῃ ἐπ’ αὐτὸν πᾶν σκεῦος ἐξ ἐνέδρου, καὶ ἀποθάνῃ, (21) ἢ διὰ µῆνιν ἐπάταξεν αὐτὸν τῇ χειρί, καὶ ἀποθάνῃ, θανάτῳ θανατούσθω ὁ πατάξας, φονευτής ἐστιν· θανάτῳ θανατούσθω ὁ φονεύων· ὁ ἀγχιστεύων τὸ αἷµα ἀποκτενεῖ τὸν φονεύσαντα ἐν τῷ συναντῆσαι αὐτῷ. — (22) ἐὰν δὲ ἐξάπινα οὐ δι’ ἔχθραν ὤσῃ αὐτὸν ἢ ἐπιρρίψῃ ἐπ’ αὐτὸν πᾶν σκεῦος οὐκ ἐξ ἐνέδρου (23) ἢ παντὶ λίθῳ, ἐν ᾧ ἀποθανεῖται ἐν αὐτῷ, οὐκ εἰδώς, καὶ ἐπιπέσῃ ἐπ’ αὐτόν, καὶ ἀποθάνῃ, αὐτὸς δὲ οὐκ ἐχθρὸς αὐτοῦ ἦν οὐδὲ ζητῶν κακοποιῆσαι αὐτόν, (24) καὶ κρινεῖ ἡ συναγωγὴ ἀνὰ µέσον τοῦ πατάξαντος καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ ἀγχιστεύοντος τὸ αἷµα κατὰ τὰ κρίµατα ταῦτα, (25) καὶ ἐξελεῖται ἡ συναγωγὴ τὸν φονεύσαντα ἀπὸ τοῦ ἀγχιστεύοντος τὸ αἷµα, καὶ ἀποκαταστήσουσιν αὐτὸν ἡ συναγωγὴ εἰς τὴν πόλιν τοῦ φυγαδευτηρίου αὐτοῦ, οὗ κατέφυγεν, καὶ κατοικήσει ἐκεῖ, ἕως ἂν ἀποθάνῃ ὁ ἱερεὺς ὁ µέγας, ὃν ἔχρισαν αὐτὸν τῷ ἐλαίῳ τῷ ἁγίῳ. (26) ἐὰν δὲ ἐξόδῳ ἐξέλθῃ ὁ φονεύσας τὰ ὅρια τῆς πόλεως, εἰς ἣν κατέφυγεν ἐκεῖ, (27) καὶ εὕρῃ αὐτὸν ὁ ἀγχιστεύων τὸ αἷµα ἔξω τῶν ὁρίων τῆς πόλεως καταφυγῆς αὐτοῦ καὶ φονεύσῃ ὁ ἀγχιστεύων τὸ αἷµα τὸν φονεύσαντα, οὐκ ἔνοχός ἐστιν· (28) ἐν γὰρ τῇ πόλει τῆς καταφυγῆς κατοικείτω, ἕως ἂν ἀποθάνῃ ὁ ἱερεὺς ὁ µέγας, καὶ µετὰ τὸ ἀποθανεῖν τὸν ἱερέα τὸν µέγαν ἐπαναστραφήσεται ὁ φονεύσας εἰς τὴν γῆν τῆς κατασχέσεως αὐτοῦ. (29) καὶ ἔσται ταῦτα ὑµῖν εἰς δικαίωµα κρίµατος εἰς τὰς γενεὰς ὑµῶν ἐν πάσαις ταῖς κατοικίαις ὑµῶν. — (30) πᾶς πατάξας ψυχήν, διὰ µαρτύρων φονεύσεις τὸν φονεύσαντα, καὶ µάρτυς εἷς οὐ µαρτυρήσει ἐπὶ ψυχὴν ἀποθανεῖν. (31) καὶ οὐ λήµψεσθε λύτρα περὶ ψυχῆς παρὰ τοῦ φονεύσαντος τοῦ ἐνόχου ὄντος ἀναιρεθῆναι· θανάτῳ γὰρ θανατωθήσεται. (32) οὐ λήµψεσθε λύτρα τοῦ φυγεῖν εἰς πόλιν τῶν φυγαδευτηρίων τοῦ πάλιν κατοικεῖν ἐπὶ τῆς γῆς, ἕως ἂν ἀποθάνῃ ὁ ἱερεὺς ὁ µέγας. (33) καὶ οὐ µὴ φονοκτονήσητε τὴν γῆν, εἰς ἣν ὑµεῖς κατοικεῖτε· τὸ γὰρ αἷµα τοῦτο φονοκτονεῖ τὴν γῆν, καὶ οὐκ ἐξιλασθήσεται ἡ γῆ ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ ἐκχυθέντος ἐπ’ αὐτῆς, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ αἵµατος τοῦ ἐκχέοντος. (34) καὶ οὐ µιανεῖτε τὴν γῆν, ἐφ’ ἧς κατοικεῖτε ἐπ’ αὐτῆς, ἐφ’ ἧς ἐγὼ κατασκηνώσω ἐν ὑµῖν· ἐγὼ γάρ εἰµι κύριος κατασκηνῶν ἐν µέσῳ τῶν υἱῶν Ισραηλ.

36

(1) Καὶ προσῆλθον οἱ ἄρχοντες φυλῆς υἱῶν Γαλααδ υἱοῦ Μαχιρ υἱοῦ Μανασση ἐκ τῆς φυλῆς υἱῶν Ιωσηφ καὶ ἐλάλησαν ἔναντι Μωυσῆ καὶ ἔναντι Ελεαζαρ τοῦ ἱερέως καὶ ἔναντι τῶν ἀρχόντων οἴκων πατριῶν υἱῶν Ισραηλ (2) καὶ εἶπαν Τῷ κυρίῳ ἡµῶν ἐνετείλατο κύριος ἀποδοῦναι τὴν γῆν τῆς κληρονοµίας ἐν κλήρῳ τοῖς υἱοῖς Ισραηλ, καὶ τῷ κυρίῳ συνέταξεν κύριος δοῦναι τὴν κληρονοµίαν Σαλπααδ τοῦ ἀδελφοῦ ἡµῶν ταῖς θυγατράσιν αὐτοῦ. (3) καὶ ἔσονται ἑνὶ τῶν φυλῶν υἱῶν Ισραηλ γυναῖκες, καὶ ἀφαιρεθήσεται ὁ κλῆρος αὐτῶν ἐκ τῆς κατασχέσεως τῶν πατέρων ἡµῶν καὶ προστεθήσεται εἰς κληρονοµίαν τῆς φυλῆς, οἷς ἂν γένωνται γυναῖκες, καὶ ἐκ τοῦ κλήρου τῆς κληρονοµίας ἡµῶν ἀφαιρεθήσεται. (4) ἐὰν δὲ γένηται ἡ ἄφεσις τῶν υἱῶν Ισραηλ, καὶ προστεθήσεται ἡ κληρονοµία αὐτῶν ἐπὶ τὴν κληρονοµίαν τῆς φυλῆς, οἷς ἂν γένωνται γυναῖκες, καὶ ἀπὸ τῆς κληρονοµίας φυλῆς πατριᾶς ἡµῶν ἀφαιρεθήσεται ἡ κληρονοµία αὐτῶν. (5) καὶ ἐνετείλατο Μωυσῆς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ διὰ προστάγµατος κυρίου λέγων Οὕτως φυλὴ υἱῶν Ιωσηφ λέγουσιν. (6) τοῦτο τὸ ῥῆµα, ὃ συνέταξεν κύριος ταῖς θυγατράσιν Σαλπααδ λέγων Οὗ ἀρέσκει ἐναντίον αὐτῶν, ἔστωσαν γυναῖκες, πλὴν ἐκ τοῦ δήµου τοῦ πατρὸς αὐτῶν ἔστωσαν γυναῖκες, (7) καὶ οὐχὶ περιστραφήσεται κληρονοµία τοῖς υἱοῖς Ισραηλ ἀπὸ φυλῆς ἐπὶ φυλήν, ὅτι ἕκαστος ἐν τῇ κληρονοµίᾳ τῆς φυλῆς τῆς πατριᾶς αὐτοῦ προσκολληθήσονται οἱ υἱοὶ Ισραηλ. (8) καὶ πᾶσα θυγάτηρ ἀγχιστεύουσα κληρονοµίαν ἐκ τῶν φυλῶν υἱῶν Ισραηλ ἑνὶ τῶν ἐκ τοῦ δήµου τοῦ πατρὸς αὐτῆς ἔσονται γυναῖκες, ἵνα ἀγχιστεύσωσιν οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἕκαστος τὴν κληρονοµίαν τὴν πατρικὴν αὐτοῦ· (9) καὶ οὐ περιστραφήσεται κλῆρος ἐκ φυλῆς ἐπὶ φυλὴν ἑτέραν, ἀλλὰ ἕκαστος ἐν τῇ κληρονοµίᾳ αὐτοῦ προσκολληθήσονται οἱ υἱοὶ Ισραηλ. (10) ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος Μωυσῇ, οὕτως ἐποίησαν θυγατέρες Σαλπααδ, (11) καὶ ἐγένοντο Θερσα καὶ Εγλα καὶ Μελχα καὶ Νουα καὶ Μααλα θυγατέρες Σαλπααδ τοῖς ἀνεψιοῖς αὐτῶν· (12) ἐκ τοῦ δήµου τοῦ Μανασση υἱῶν Ιωσηφ ἐγενήθησαν γυναῖκες, καὶ ἐγένετο ἡ κληρονοµία αὐτῶν ἐπὶ τὴν φυλὴν δήµου τοῦ πατρὸς αὐτῶν. (13) Αὗται αἱ ἐντολαὶ καὶ τὰ δικαιώµατα καὶ τὰ κρίµατα, ἃ ἐνετείλατο κύριος ἐν χειρὶ Μωυσῆ ἐπὶ δυσµῶν Μωαβ ἐπὶ τοῦ Ιορδάνου κατὰ Ιεριχω.

Deuteronomy

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34

1

(1) Οὗτοι οἱ λόγοι, οὓς ἐλάλησεν Μωυσῆς παντὶ Ισραηλ πέραν τοῦ Ιορδάνου ἐν τῇ ἐρήµῳ πρὸς δυσµαῖς πλησίον τῆς ἐρυθρᾶς ἀνὰ µέσον Φαραν, Τοφολ καὶ Λοβον καὶ Αυλων καὶ Καταχρύσεα· (2) ἕνδεκα ἡµερῶν ἐν Χωρηβ ὁδὸς ἐπ’ ὄρος Σηιρ ἕως Καδης Βαρνη. (3) καὶ ἐγενήθη ἐν τῷ τεσσαρακοστῷ ἔτει ἐν τῷ ἑνδεκάτῳ µηνὶ µιᾷ τοῦ µηνὸς ἐλάλησεν Μωυσῆς πρὸς πάντας υἱοὺς Ισραηλ κατὰ πάντα, ὅσα ἐνετείλατο κύριος αὐτῷ πρὸς αὐτούς. (4) µετὰ τὸ πατάξαι Σηων βασιλέα Αµορραίων τὸν κατοικήσαντα ἐν Εσεβων καὶ Ωγ βασιλέα τῆς Βασαν τὸν κατοικήσαντα ἐν Ασταρωθ καὶ ἐν Εδραϊν (5) ἐν τῷ πέραν τοῦ Ιορδάνου ἐν γῇ Μωαβ ἤρξατο Μωυσῆς διασαφῆσαι τὸν νόµον τοῦτον λέγων (6) Κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν ἐλάλησεν ἡµῖν ἐν Χωρηβ λέγων Ἱκανούσθω ὑµῖν κατοικεῖν ἐν τῷ ὄρει τούτῳ· (7) ἐπιστράφητε καὶ ἀπάρατε ὑµεῖς καὶ εἰσπορεύεσθε εἰς ὄρος Αµορραίων καὶ πρὸς πάντας τοὺς περιοίκους Αραβα εἰς ὄρος καὶ πεδίον καὶ πρὸς λίβα καὶ παραλίαν, γῆν Χαναναίων καὶ Ἀντιλίβανον ἕως τοῦ ποταµοῦ τοῦ µεγάλου Εὐφράτου. (8) ἴδετε παραδέδωκα ἐνώπιον ὑµῶν τὴν γῆν· εἰσπορευθέντες κληρονοµήσατε τὴν γῆν, ἣν ὤµοσα τοῖς πατράσιν ὑµῶν τῷ Αβρααµ καὶ Ισαακ καὶ Ιακωβ δοῦναι αὐτοῖς καὶ τῷ σπέρµατι αὐτῶν µετ’ αὐτούς. (9) καὶ εἶπα πρὸς ὑµᾶς ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ λέγων Οὐ δυνήσοµαι µόνος φέρειν ὑµᾶς· (10) κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ἐπλήθυνεν ὑµᾶς, καὶ ἰδού ἐστε σήµερον ὡσεὶ τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τῷ πλήθει· (11) κύριος ὁ θεὸς τῶν πατέρων ὑµῶν προσθείη ὑµῖν ὡς ἐστὲ χιλιοπλασίως καὶ εὐλογήσαι ὑµᾶς, καθότι ἐλάλησεν ὑµῖν. (12) πῶς δυνήσοµαι µόνος φέρειν τὸν κόπον ὑµῶν καὶ τὴν ὑπόστασιν ὑµῶν καὶ τὰς ἀντιλογίας ὑµῶν; (13) δότε ἑαυτοῖς ἄνδρας σοφοὺς καὶ ἐπιστήµονας καὶ συνετοὺς εἰς τὰς φυλὰς ὑµῶν, καὶ καταστήσω ἐφ’ ὑµῶν ἡγουµένους ὑµῶν. (14) καὶ ἀπεκρίθητέ µοι καὶ εἴπατε Καλὸν τὸ ῥῆµα, ὃ ἐλάλησας ποιῆσαι. (15) καὶ ἔλαβον ἐξ ὑµῶν ἄνδρας σοφοὺς καὶ ἐπιστήµονας καὶ συνετοὺς καὶ κατέστησα αὐτοὺς ἡγεῖσθαι ἐφ’ ὑµῶν χιλιάρχους καὶ ἑκατοντάρχους καὶ πεντηκοντάρχους καὶ δεκαδάρχους καὶ γραµµατοεισαγωγεῖς τοῖς κριταῖς ὑµῶν. (16) καὶ ἐνετειλάµην τοῖς κριταῖς ὑµῶν ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ λέγων Διακούετε ἀνὰ µέσον τῶν ἀδελφῶν ὑµῶν καὶ κρίνατε δικαίως ἀνὰ µέσον ἀνδρὸς καὶ ἀνὰ µέσον ἀδελφοῦ καὶ ἀνὰ µέσον προσηλύτου αὐτοῦ. (17) οὐκ ἐπιγνώσῃ πρόσωπον ἐν κρίσει, κατὰ τὸν µικρὸν καὶ κατὰ τὸν µέγαν κρινεῖς, οὐ µὴ ὑποστείλῃ πρόσωπον ἀνθρώπου, ὅτι ἡ κρίσις τοῦ θεοῦ ἐστιν· καὶ τὸ ῥῆµα, ὃ ἐὰν σκληρὸν ᾖ ἀφ’ ὑµῶν, ἀνοίσετε αὐτὸ ἐπ’ ἐµέ, καὶ ἀκούσοµαι αὐτό. (18) καὶ ἐνετειλάµην ὑµῖν ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ πάντας τοὺς λόγους, οὓς ποιήσετε. (19) Καὶ ἀπάραντες ἐκ Χωρηβ ἐπορεύθηµεν πᾶσαν τὴν ἔρηµον τὴν µεγάλην καὶ τὴν φοβερὰν ἐκείνην, ἣν εἴδετε, ὁδὸν ὄρους τοῦ Αµορραίου, καθότι ἐνετείλατο κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν ἡµῖν, καὶ ἤλθοµεν ἕως Καδης Βαρνη. (20) καὶ εἶπα πρὸς ὑµᾶς Ἤλθατε ἕως τοῦ ὄρους τοῦ Αµορραίου, ὃ ὁ κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν δίδωσιν ὑµῖν. (21) ἴδετε παραδέδωκεν ὑµῖν κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν πρὸ προσώπου ὑµῶν τὴν γῆν· ἀναβάντες κληρονοµήσατε, ὃν τρόπον εἶπεν κύριος ὁ θεὸς τῶν πατέρων ὑµῶν ὑµῖν· µὴ φοβεῖσθε µηδὲ δειλιάσητε. (22) καὶ προσήλθατέ µοι πάντες καὶ εἴπατε Ἀποστείλωµεν ἄνδρας προτέρους ἡµῶν, καὶ ἐφοδευσάτωσαν ἡµῖν τὴν γῆν καὶ ἀναγγειλάτωσαν ἡµῖν ἀπόκρισιν τὴν ὁδόν, δι’ ἧς ἀναβησόµεθα ἐν αὐτῇ, καὶ τὰς πόλεις, εἰς ἃς εἰσπορευσόµεθα εἰς αὐτάς. (23) καὶ ἤρεσεν ἐναντίον µου τὸ ῥῆµα, καὶ ἔλαβον ἐξ ὑµῶν δώδεκα ἄνδρας, ἄνδρα ἕνα κατὰ φυλήν. (24) καὶ ἐπιστραφέντες ἀνέβησαν εἰς τὸ ὄρος καὶ ἤλθοσαν ἕως Φάραγγος βότρυος καὶ κατεσκόπευσαν αὐτήν. (25) καὶ ἐλάβοσαν ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῶν ἀπὸ τοῦ καρποῦ τῆς γῆς καὶ κατήνεγκαν πρὸς ἡµᾶς καὶ ἔλεγον Ἀγαθὴ ἡ γῆ, ἣν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν δίδωσιν ἡµῖν. (26) καὶ οὐκ ἠθελήσατε ἀναβῆναι καὶ ἠπειθήσατε τῷ ῥήµατι κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν (27) καὶ διεγογγύζετε ἐν ταῖς σκηναῖς ὑµῶν καὶ εἴπατε Διὰ τὸ µισεῖν κύριον ἡµᾶς ἐξήγαγεν ἡµᾶς ἐκ γῆς Αἰγύπτου παραδοῦναι ἡµᾶς εἰς χεῖρας Αµορραίων ἐξολεθρεῦσαι ἡµᾶς. (28) ποῦ ἡµεῖς ἀναβαίνοµεν; οἱ ἀδελφοὶ ὑµῶν ἀπέστησαν ὑµῶν τὴν καρδίαν λέγοντες Ἔθνος µέγα καὶ πολὺ καὶ δυνατώτερον ἡµῶν καὶ πόλεις µεγάλαι καὶ τετειχισµέναι ἕως τοῦ οὐρανοῦ, ἀλλὰ καὶ υἱοὺς γιγάντων ἑωράκαµεν ἐκεῖ. (29) καὶ εἶπα πρὸς ὑµᾶς Μὴ πτήξητε µηδὲ φοβηθῆτε ἀπ’ αὐτῶν· (30) κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ὁ προπορευόµενος πρὸ προσώπου ὑµῶν αὐτὸς συνεκπολεµήσει αὐτοὺς µεθ’ ὑµῶν κατὰ πάντα, ὅσα ἐποίησεν ὑµῖν ἐν γῇ Αἰγύπτῳ (31) καὶ ἐν τῇ ἐρήµῳ ταύτῃ, ἣν εἴδετε, ὡς ἐτροφοφόρησέν σε κύριος ὁ θεός σου, ὡς εἴ τις τροφοφορήσει ἄνθρωπος τὸν υἱὸν αὐτοῦ, κατὰ πᾶσαν τὴν ὁδόν, ἣν ἐπορεύθητε, ἕως ἤλθετε εἰς τὸν τόπον τοῦτον. (32) καὶ ἐν τῷ λόγῳ τούτῳ οὐκ ἐνεπιστεύσατε κυρίῳ τῷ θεῷ ὑµῶν, (33) ὃς προπορεύεται πρότερος ὑµῶν ἐν τῇ ὁδῷ ἐκλέγεσθαι ὑµῖν τόπον ὁδηγῶν ὑµᾶς ἐν πυρὶ νυκτὸς δεικνύων ὑµῖν τὴν ὁδόν, καθ’ ἣν πορεύεσθε ἐπ’ αὐτῆς, καὶ ἐν νεφέλῃ ἡµέρας. (34) καὶ ἤκουσεν κύριος τὴν φωνὴν τῶν λόγων ὑµῶν καὶ παροξυνθεὶς ὤµοσεν λέγων (35) Εἰ ὄψεταί τις τῶν ἀνδρῶν τούτων τὴν ἀγαθὴν ταύτην γῆν, ἣν ὤµοσα τοῖς πατράσιν αὐτῶν, (36) πλὴν Χαλεβ υἱὸς Ιεφοννη, οὗτος ὄψεται αὐτήν, καὶ τούτῳ δώσω τὴν γῆν, ἐφ’ ἣν ἐπέβη, καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ διὰ τὸ προσκεῖσθαι αὐτὸν τὰ πρὸς κύριον. (37) καὶ ἐµοὶ ἐθυµώθη κύριος δι’ ὑµᾶς λέγων Οὐδὲ σὺ οὐ µὴ εἰσέλθῃς ἐκεῖ· (38) Ἰησοῦς υἱὸς Ναυη ὁ παρεστηκώς σοι, οὗτος εἰσελεύσεται ἐκεῖ· αὐτὸν κατίσχυσον, ὅτι αὐτὸς κατακληρονοµήσει αὐτὴν τῷ Ισραηλ. (39) καὶ πᾶν παιδίον νέον, ὅστις οὐκ οἶδεν σήµερον ἀγαθὸν ἢ κακόν, οὗτοι εἰσελεύσονται ἐκεῖ, καὶ τούτοις δώσω αὐτήν, καὶ αὐτοὶ κληρονοµήσουσιν αὐτήν. (40) καὶ ὑµεῖς ἐπιστραφέντες ἐστρατοπεδεύσατε εἰς τὴν ἔρηµον ὁδὸν τὴν ἐπὶ τῆς ἐρυθρᾶς θαλάσσης. (41) καὶ ἀπεκρίθητέ µοι καὶ εἴπατε Ἡµάρτοµεν ἔναντι κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν· ἡµεῖς ἀναβάντες πολεµήσοµεν κατὰ πάντα, ὅσα ἐνετείλατο κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν ἡµῖν. καὶ ἀναλαβόντες ἕκαστος τὰ σκεύη τὰ πολεµικὰ αὐτοῦ καὶ συναθροισθέντες ἀνεβαίνετε εἰς τὸ ὄρος. (42) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Εἰπὸν αὐτοῖς Οὐκ ἀναβήσεσθε οὐδὲ µὴ πολεµήσετε, οὐ γάρ εἰµι µεθ’ ὑµῶν· καὶ οὐ µὴ συντριβῆτε ἐνώπιον τῶν ἐχθρῶν ὑµῶν. (43) καὶ ἐλάλησα ὑµῖν, καὶ οὐκ εἰσηκούσατέ µου καὶ παρέβητε τὸ ῥῆµα κυρίου καὶ παραβιασάµενοι ἀνέβητε εἰς τὸ ὄρος. (44) καὶ ἐξῆλθεν ὁ Αµορραῖος ὁ κατοικῶν ἐν τῷ ὄρει ἐκείνῳ εἰς συνάντησιν ὑµῖν καὶ κατεδίωξαν ὑµᾶς, ὡς εἰ ποιήσαισαν αἱ µέλισσαι, καὶ ἐτίτρωσκον ὑµᾶς ἀπὸ Σηιρ ἕως Ερµα. (45) καὶ καθίσαντες ἐκλαίετε ἔναντι κυρίου, καὶ οὐκ εἰσήκουσεν κύριος τῆς φωνῆς ὑµῶν οὐδὲ προσέσχεν ὑµῖν. (46) καὶ ἐνεκάθησθε ἐν Καδης ἡµέρας πολλάς, ὅσας ποτὲ ἡµέρας ἐνεκάθησθε.

2

(1) Καὶ ἐπιστραφέντες ἀπήραµεν εἰς τὴν ἔρηµον ὁδὸν θάλασσαν ἐρυθράν, ὃν τρόπον ἐλάλησεν κύριος πρός µε, καὶ ἐκυκλώσαµεν τὸ ὄρος τὸ Σηιρ ἡµέρας πολλάς. (2) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε (3) Ἱκανούσθω ὑµῖν κυκλοῦν τὸ ὄρος τοῦτο, ἐπιστράφητε οὖν ἐπὶ βορρᾶν· (4) καὶ τῷ λαῷ ἔντειλαι λέγων Ὑµεῖς παραπορεύεσθε διὰ τῶν ὁρίων τῶν ἀδελφῶν ὑµῶν υἱῶν Ησαυ, οἳ κατοικοῦσιν ἐν Σηιρ, καὶ φοβηθήσονται ὑµᾶς καὶ εὐλαβηθήσονται ὑµᾶς σφόδρα. (5) µὴ συνάψητε πρὸς αὐτοὺς πόλεµον· οὐ γὰρ µὴ δῶ ὑµῖν ἀπὸ τῆς γῆς αὐτῶν οὐδὲ βῆµα ποδός, ὅτι ἐν κλήρῳ δέδωκα τοῖς υἱοῖς Ησαυ τὸ ὄρος τὸ Σηιρ. (6) βρώµατα ἀργυρίου ἀγοράσατε παρ’ αὐτῶν καὶ φάγεσθε καὶ ὕδωρ µέτρῳ λήµψεσθε παρ’ αὐτῶν ἀργυρίου καὶ πίεσθε. (7) ὁ γὰρ κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν εὐλόγησέν σε ἐν παντὶ ἔργῳ τῶν χειρῶν σου· διάγνωθι πῶς διῆλθες τὴν ἔρηµον τὴν µεγάλην καὶ τὴν φοβερὰν ἐκείνην· ἰδοὺ τεσσαράκοντα ἔτη κύριος ὁ θεός σου µετὰ σοῦ, οὐκ ἐπεδεήθης ῥήµατος. — (8) καὶ παρήλθοµεν τοὺς ἀδελφοὺς ἡµῶν υἱοὺς Ησαυ τοὺς κατοικοῦντας ἐν Σηιρ παρὰ τὴν ὁδὸν τὴν Αραβα ἀπὸ Αιλων καὶ ἀπὸ Γασιωνγαβερ καὶ ἐπιστρέψαντες παρήλθοµεν ὁδὸν ἔρηµον Μωαβ. (9) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Μὴ ἐχθραίνετε τοῖς Μωαβίταις καὶ µὴ συνάψητε πρὸς αὐτοὺς πόλεµον· οὐ γὰρ µὴ δῶ ὑµῖν ἀπὸ τῆς γῆς αὐτῶν ἐν κλήρῳ, τοῖς γὰρ υἱοῖς Λωτ δέδωκα τὴν Σηιρ κληρονοµεῖν. (10) (οἱ Οµµιν πρότεροι ἐνεκάθηντο ἐπ’ αὐτῆς, ἔθνος µέγα καὶ πολὺ καὶ ἰσχύοντες ὥσπερ οἱ Ενακιµ· (11) Ραφαϊν λογισθήσονται καὶ οὗτοι ὥσπερ οἱ Ενακιµ, καὶ οἱ Μωαβῖται ἐπονοµάζουσιν αὐτοὺς Οµµιν. (12) καὶ ἐν Σηιρ ἐνεκάθητο ὁ Χορραῖος πρότερον, καὶ υἱοὶ Ησαυ ἀπώλεσαν αὐτοὺς καὶ ἐξέτριψαν αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου αὐτῶν καὶ κατῳκίσθησαν ἀντ’ αὐτῶν, ὃν τρόπον ἐποίησεν Ισραηλ τὴν γῆν τῆς κληρονοµίας αὐτοῦ, ἣν δέδωκεν κύριος αὐτοῖς.) (13) νῦν οὖν ἀνάστητε καὶ ἀπάρατε ὑµεῖς καὶ παραπορεύεσθε τὴν φάραγγα Ζαρετ. καὶ παρήλθοµεν τὴν φάραγγα Ζαρετ. (14) καὶ αἱ ἡµέραι, ἃς παρεπορεύθηµεν ἀπὸ Καδης Βαρνη ἕως οὗ παρήλθοµεν τὴν φάραγγα Ζαρετ, τριάκοντα καὶ ὀκτὼ ἔτη, ἕως οὗ διέπεσεν πᾶσα γενεὰ ἀνδρῶν πολεµιστῶν ἀποθνῄσκοντες ἐκ τῆς παρεµβολῆς, καθότι ὤµοσεν αὐτοῖς ὁ θεός· (15) καὶ ἡ χεὶρ τοῦ θεοῦ ἦν ἐπ’ αὐτοῖς ἐξαναλῶσαι αὐτοὺς ἐκ τῆς παρεµβολῆς, ἕως οὗ διέπεσαν. — (16) καὶ ἐγενήθη ἐπεὶ διέπεσαν πάντες οἱ ἄνδρες οἱ πολεµισταὶ ἀποθνῄσκοντες ἐκ µέσου τοῦ λαοῦ, (17) καὶ ἐλάλησεν κύριος πρός µε λέγων (18) Σὺ παραπορεύσῃ σήµερον τὰ ὅρια Μωαβ τὴν Σηιρ (19) καὶ προσάξετε ἐγγὺς υἱῶν Αµµαν· µὴ ἐχθραίνετε αὐτοῖς καὶ µὴ συνάψητε αὐτοῖς εἰς πόλεµον· οὐ γὰρ µὴ δῶ ἀπὸ τῆς γῆς υἱῶν Αµµαν σοὶ ἐν κλήρῳ, ὅτι τοῖς υἱοῖς Λωτ δέδωκα αὐτὴν ἐν κλήρῳ. (20) (γῆ Ραφαϊν λογισθήσεται· καὶ γὰρ ἐπ’ αὐτῆς κατῴκουν οἱ Ραφαϊν τὸ πρότερον, καὶ οἱ Αµµανῖται ὀνοµάζουσιν αὐτοὺς Ζοµζοµµιν, (21) ἔθνος µέγα καὶ πολὺ καὶ δυνατώτερον ὑµῶν ὥσπερ οἱ Ενακιµ, καὶ ἀπώλεσεν αὐτοὺς κύριος πρὸ προσώπου αὐτῶν, καὶ κατεκληρονόµησαν καὶ κατῳκίσθησαν ἀντ’ αὐτῶν ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης· (22) ὥσπερ ἐποίησαν τοῖς υἱοῖς Ησαυ τοῖς κατοικοῦσιν ἐν Σηιρ, ὃν τρόπον ἐξέτριψαν τὸν Χορραῖον ἀπὸ προσώπου αὐτῶν καὶ κατεκληρονόµησαν καὶ κατῳκίσθησαν ἀντ’ αὐτῶν ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης· (23) καὶ οἱ Ευαῖοι οἱ κατοικοῦντες ἐν ασηρωθ ἕως Γάζης, καὶ οἱ Καππάδοκες οἱ ἐξελθόντες ἐκ Καππαδοκίας ἐξέτριψαν αὐτοὺς καὶ κατῳκίσθησαν ἀντ’ αὐτῶν.) (24) νῦν οὖν ἀνάστητε καὶ ἀπάρατε καὶ παρέλθατε ὑµεῖς τὴν φάραγγα Αρνων· ἰδοὺ παραδέδωκα εἰς τὰς χεῖράς σου τὸν Σηων βασιλέα Εσεβων τὸν Αµορραῖον καὶ τὴν γῆν αὐτοῦ· ἐνάρχου κληρονοµεῖν, σύναπτε πρὸς αὐτὸν πόλεµον. (25) ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ ἐνάρχου δοῦναι τὸν τρόµον σου καὶ τὸν φόβον σου ἐπὶ πρόσωπον πάντων τῶν ἐθνῶν τῶν ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ, οἵτινες ἀκούσαντες τὸ ὄνοµά σου ταραχθήσονται καὶ ὠδῖνας ἕξουσιν ἀπὸ προσώπου σου. (26) Καὶ ἀπέστειλα πρέσβεις ἐκ τῆς ἐρήµου Κεδαµωθ πρὸς Σηων βασιλέα Εσεβων λόγοις εἰρηνικοῖς λέγων (27) Παρελεύσοµαι διὰ τῆς γῆς σου· ἐν τῇ ὁδῷ παρελεύσοµαι, οὐχὶ ἐκκλινῶ δεξιὰ οὐδὲ ἀριστερά· (28) βρώµατα ἀργυρίου ἀποδώσῃ µοι, καὶ φάγοµαι, καὶ ὕδωρ ἀργυρίου ἀποδώσῃ µοι, καὶ πίοµαι· πλὴν ὅτι παρελεύσοµαι τοῖς ποσίν, (29) καθὼς ἐποίησάν µοι οἱ υἱοὶ Ησαυ οἱ κατοικοῦντες ἐν Σηιρ καὶ οἱ Μωαβῖται οἱ κατοικοῦντες ἐν Αροηρ, ἕως παρέλθω τὸν Ιορδάνην εἰς τὴν γῆν, ἣν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν δίδωσιν ἡµῖν. (30) καὶ οὐκ ἠθέλησεν Σηων βασιλεὺς Εσεβων παρελθεῖν ἡµᾶς δι’ αὐτοῦ, ὅτι ἐσκλήρυνεν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν τὸ πνεῦµα αὐτοῦ καὶ κατίσχυσεν τὴν καρδίαν αὐτοῦ, ἵνα παραδοθῇ εἰς τὰς χεῖράς σου ὡς ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ. (31) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Ἰδοὺ ἦργµαι παραδοῦναι πρὸ προσώπου σου τὸν Σηων βασιλέα Εσεβων τὸν Αµορραῖον καὶ τὴν γῆν αὐτοῦ· ἔναρξαι κληρονοµῆσαι τὴν γῆν αὐτοῦ. (32) καὶ ἐξῆλθεν Σηων βασιλεὺς Εσεβων εἰς συνάντησιν ἡµῖν, αὐτὸς καὶ πᾶς ὁ λαὸς αὐτοῦ, εἰς πόλεµον Ιασσα. (33) καὶ παρέδωκεν αὐτὸν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν πρὸ προσώπου ἡµῶν, καὶ ἐπατάξαµεν αὐτὸν καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ πάντα τὸν λαὸν αὐτοῦ (34) καὶ ἐκρατήσαµεν πασῶν τῶν πόλεων αὐτοῦ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ καὶ ἐξωλεθρεύσαµεν πᾶσαν πόλιν ἑξῆς καὶ τὰς γυναῖκας αὐτῶν καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν, οὐ κατελίποµεν ζωγρίαν· (35) πλὴν τὰ κτήνη ἐπρονοµεύσαµεν καὶ τὰ σκῦλα τῶν πόλεων ἐλάβοµεν. (36) ἐξ Αροηρ, ἥ ἐστιν παρὰ τὸ χεῖλος χειµάρρου Αρνων, καὶ τὴν πόλιν τὴν οὖσαν ἐν τῇ φάραγγι καὶ ἕως ὄρους τοῦ Γαλααδ οὐκ ἐγενήθη πόλις, ἥτις διέφυγεν ἡµᾶς, τὰς πάσας παρέδωκεν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν εἰς τὰς χεῖρας ἡµῶν· (37) πλὴν εἰς γῆν υἱῶν Αµµων οὐ προσήλθοµεν, πάντα τὰ συγκυροῦντα χειµάρρου Ιαβοκ καὶ τὰς πόλεις τὰς ἐν τῇ ὀρεινῇ, καθότι ἐνετείλατο ἡµῖν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν. —

3

(1) καὶ ἐπιστραφέντες ἀνέβηµεν ὁδὸν τὴν εἰς Βασαν, καὶ ἐξῆλθεν Ωγ βασιλεὺς τῆς Βασαν εἰς συνάντησιν ἡµῖν, αὐτὸς καὶ πᾶς ὁ λαὸς αὐτοῦ, εἰς πόλεµον εἰς Εδραϊν. (2) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Μὴ φοβηθῇς αὐτόν, ὅτι εἰς τὰς χεῖράς σου παραδέδωκα αὐτὸν καὶ πάντα τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ πᾶσαν τὴν γῆν αὐτοῦ, καὶ ποιήσεις αὐτῷ ὥσπερ ἐποίησας Σηων βασιλεῖ τῶν Αµορραίων, ὃς κατῴκει ἐν Εσεβων. (3) καὶ παρέδωκεν αὐτὸν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν εἰς τὰς χεῖρας ἡµῶν, καὶ τὸν Ωγ βασιλέα τῆς Βασαν καὶ πάντα τὸν λαὸν αὐτοῦ, καὶ ἐπατάξαµεν αὐτὸν ἕως τοῦ µὴ καταλιπεῖν αὐτοῦ σπέρµα. (4) καὶ ἐκρατήσαµεν πασῶν τῶν πόλεων αὐτοῦ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, οὐκ ἦν πόλις, ἣν οὐκ ἐλάβοµεν παρ’ αὐτῶν, ἑξήκοντα πόλεις, πάντα τὰ περίχωρα Αργοβ βασιλείας Ωγ ἐν Βασαν, (5) πᾶσαι πόλεις ὀχυραί, τείχη ὑψηλά, πύλαι καὶ µοχλοί, πλὴν τῶν πόλεων τῶν Φερεζαίων τῶν πολλῶν σφόδρα. (6) ἐξωλεθρεύσαµεν αὐτούς, ὥσπερ ἐποιήσαµεν τὸν Σηων βασιλέα Εσεβων, καὶ ἐξωλεθρεύσαµεν πᾶσαν πόλιν ἑξῆς καὶ τὰς γυναῖκας καὶ τὰ παιδία· (7) καὶ πάντα τὰ κτήνη καὶ τὰ σκῦλα τῶν πόλεων ἐπρονοµεύσαµεν ἑαυτοῖς. (8) Καὶ ἐλάβοµεν ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ τὴν γῆν ἐκ χειρῶν δύο βασιλέων τῶν Αµορραίων, οἳ ἦσαν πέραν τοῦ Ιορδάνου ἀπὸ τοῦ χειµάρρου Αρνων καὶ ἕως Αερµων (9) (οἱ Φοίνικες ἐπονοµάζουσιν τὸ Αερµων Σανιωρ, καὶ ὁ Αµορραῖος ἐπωνόµασεν αὐτὸ Σανιρ), (10) πᾶσαι πόλεις Μισωρ καὶ πᾶσα Γαλααδ καὶ πᾶσα Βασαν ἕως Σελχα καὶ Εδραϊν, πόλεις βασιλείας τοῦ Ωγ ἐν τῇ Βασαν. (11) ὅτι πλὴν Ωγ βασιλεὺς Βασαν κατελείφθη ἀπὸ τῶν Ραφαϊν· ἰδοὺ ἡ κλίνη αὐτοῦ κλίνη σιδηρᾶ, ἰδοὺ αὕτη ἐν τῇ ἄκρᾳ τῶν υἱῶν Αµµων, ἐννέα πηχῶν τὸ µῆκος αὐτῆς καὶ τεσσάρων πηχῶν τὸ εὖρος αὐτῆς ἐν πήχει ἀνδρός. (12) καὶ τὴν γῆν ἐκείνην ἐκληρονοµήσαµεν ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἀπὸ Αροηρ, ἥ ἐστιν ἐπὶ τοῦ χείλους χειµάρρου Αρνων, καὶ τὸ ἥµισυ ὄρους Γαλααδ καὶ τὰς πόλεις αὐτοῦ ἔδωκα τῷ Ρουβην καὶ τῷ Γαδ. (13) καὶ τὸ κατάλοιπον τοῦ Γαλααδ καὶ πᾶσαν τὴν Βασαν, βασιλείαν Ωγ, ἔδωκα τῷ ἡµίσει φυλῆς Μανασση καὶ πᾶσαν περίχωρον Αργοβ, πᾶσαν τὴν Βασαν ἐκείνην· γῆ Ραφαϊν λογισθήσεται. (14) καὶ Ιαϊρ υἱὸς Μανασση ἔλαβεν πᾶσαν τὴν περίχωρον Αργοβ ἕως τῶν ὁρίων Γαργασι καὶ Οµαχαθι· ἐπωνόµασεν αὐτὰς ἐπὶ τῷ ὀνόµατι αὐτοῦ τὴν Βασαν Αυωθ Ιαϊρ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. (15) καὶ τῷ Μαχιρ ἔδωκα τὴν Γαλααδ. (16) καὶ τῷ Ρουβην καὶ τῷ Γαδ δέδωκα ἀπὸ τῆς Γαλααδ ἕως χειµάρρου Αρνων (µέσον τοῦ χειµάρρου ὅριον) καὶ ἕως τοῦ Ιαβοκ· ὁ χειµάρρους ὅριον τοῖς υἱοῖς Αµµαν· (17) καὶ ἡ Αραβα καὶ ὁ Ιορδάνης ὅριον Μαχαναρεθ καὶ ἕως θαλάσσης Αραβα, θαλάσσης ἁλυκῆς, ὑπὸ Ασηδωθ τὴν Φασγα ἀνατολῶν. — (18) καὶ ἐνετειλάµην ὑµῖν ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ λέγων Κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ἔδωκεν ὑµῖν τὴν γῆν ταύτην ἐν κλήρῳ· ἐνοπλισάµενοι προπορεύεσθε πρὸ προσώπου τῶν ἀδελφῶν ὑµῶν υἱῶν Ισραηλ, πᾶς δυνατός· (19) πλὴν αἱ γυναῖκες ὑµῶν καὶ τὰ τέκνα ὑµῶν καὶ τὰ κτήνη ὑµῶν — οἶδα ὅτι πολλὰ κτήνη ὑµῖν — κατοικείτωσαν ἐν ταῖς πόλεσιν ὑµῶν, αἷς ἔδωκα ὑµῖν, (20) ἕως ἂν καταπαύσῃ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν τοὺς ἀδελφοὺς ὑµῶν ὥσπερ καὶ ὑµᾶς, καὶ κατακληρονοµήσουσιν καὶ οὗτοι τὴν γῆν, ἣν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν δίδωσιν αὐτοῖς ἐν τῷ πέραν τοῦ Ιορδάνου, καὶ ἐπαναστραφήσεσθε ἕκαστος εἰς τὴν κληρονοµίαν αὐτοῦ, ἣν ἔδωκα ὑµῖν. (21) Καὶ τῷ Ἰησοῖ ἐνετειλάµην ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ λέγων Οἱ ὀφθαλµοὶ ὑµῶν ἑωράκασιν πάντα, ὅσα ἐποίησεν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν τοῖς δυσὶ βασιλεῦσι τούτοις· οὕτως ποιήσει κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν πάσας τὰς βασιλείας, ἐφ’ ἃς σὺ διαβαίνεις ἐκεῖ· (22) οὐ φοβηθήσεσθε, ὅτι κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν αὐτὸς πολεµήσει περὶ ὑµῶν. — (23) καὶ ἐδεήθην κυρίου ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ λέγων (24) Κύριε κύριε, σὺ ἤρξω δεῖξαι τῷ σῷ θεράποντι τὴν ἰσχύν σου καὶ τὴν δύναµίν σου καὶ τὴν χεῖρα τὴν κραταιὰν καὶ τὸν βραχίονα τὸν ὑψηλόν· τίς γάρ ἐστιν θεὸς ἐν τῷ οὐρανῷ ἢ ἐπὶ τῆς γῆς, ὅστις ποιήσει καθὰ σὺ ἐποίησας καὶ κατὰ τὴν ἰσχύν σου; (25) διαβὰς οὖν ὄψοµαι τὴν γῆν τὴν ἀγαθὴν ταύτην τὴν οὖσαν πέραν τοῦ Ιορδάνου, τὸ ὄρος τοῦτο τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸν Ἀντιλίβανον. (26) καὶ ὑπερεῖδεν κύριος ἐµὲ ἕνεκεν ὑµῶν καὶ οὐκ εἰσήκουσέν µου, καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Ἱκανούσθω σοι, µὴ προσθῇς ἔτι λαλῆσαι τὸν λόγον τοῦτον· (27) ἀνάβηθι ἐπὶ κορυφὴν Λελαξευµένου καὶ ἀναβλέψας τοῖς ὀφθαλµοῖς κατὰ θάλασσαν καὶ βορρᾶν καὶ λίβα καὶ ἀνατολὰς καὶ ἰδὲ τοῖς ὀφθαλµοῖς σου· ὅτι οὐ διαβήσῃ τὸν Ιορδάνην τοῦτον. (28) καὶ ἔντειλαι Ἰησοῖ καὶ κατίσχυσον αὐτὸν καὶ παρακάλεσον αὐτόν, ὅτι οὗτος διαβήσεται πρὸ προσώπου τοῦ λαοῦ τούτου, καὶ αὐτὸς κατακληρονοµήσει αὐτοῖς τὴν γῆν, ἣν ἑώρακας. — (29) καὶ ἐνεκαθήµεθα ἐν νάπῃ σύνεγγυς οἴκου Φογωρ.

4

(1) Καὶ νῦν, Ισραηλ, ἄκουε τῶν δικαιωµάτων καὶ τῶν κριµάτων, ὅσα ἐγὼ διδάσκω ὑµᾶς σήµερον ποιεῖν, ἵνα ζῆτε καὶ πολυπλασιασθῆτε καὶ εἰσελθόντες κληρονοµήσητε τὴν γῆν, ἣν κύριος ὁ θεὸς τῶν πατέρων ὑµῶν δίδωσιν ὑµῖν. (2) οὐ προσθήσετε πρὸς τὸ ῥῆµα, ὃ ἐγὼ ἐντέλλοµαι ὑµῖν, καὶ οὐκ ἀφελεῖτε ἀπ’ αὐτοῦ· φυλάσσεσθε τὰς ἐντολὰς κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλοµαι ὑµῖν σήµερον. (3) οἱ ὀφθαλµοὶ ὑµῶν ἑωράκασιν πάντα, ὅσα ἐποίησεν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν τῷ Βεελφεγωρ, ὅτι πᾶς ἄνθρωπος, ὅστις ἐπορεύθη ὀπίσω Βεελφεγωρ, ἐξέτριψεν αὐτὸν κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ἐξ ὑµῶν· (4) ὑµεῖς δὲ οἱ προσκείµενοι κυρίῳ τῷ θεῷ ὑµῶν ζῆτε πάντες ἐν τῇ σήµερον. (5) ἴδετε δέδειχα ὑµῖν δικαιώµατα καὶ κρίσεις, καθὰ ἐνετείλατό µοι κύριος, ποιῆσαι οὕτως ἐν τῇ γῇ, εἰς ἣν ὑµεῖς εἰσπορεύεσθε ἐκεῖ κληρονοµεῖν αὐτήν· (6) καὶ φυλάξεσθε καὶ ποιήσετε, ὅτι αὕτη ἡ σοφία ὑµῶν καὶ ἡ σύνεσις ἐναντίον πάντων τῶν ἐθνῶν, ὅσοι ἐὰν ἀκούσωσιν πάντα τὰ δικαιώµατα ταῦτα καὶ ἐροῦσιν Ἰδοὺ λαὸς σοφὸς καὶ ἐπιστήµων τὸ ἔθνος τὸ µέγα τοῦτο. (7) ὅτι ποῖον ἔθνος µέγα, ᾧ ἐστιν αὐτῷ θεὸς ἐγγίζων αὐτοῖς ὡς κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν ἐν πᾶσιν, οἷς ἐὰν αὐτὸν ἐπικαλεσώµεθα; (8) καὶ ποῖον ἔθνος µέγα, ᾧ ἐστιν αὐτῷ δικαιώµατα καὶ κρίµατα δίκαια κατὰ πάντα τὸν νόµον τοῦτον, ὃν ἐγὼ δίδωµι ἐνώπιον ὑµῶν σήµερον; (9) πρόσεχε σεαυτῷ καὶ φύλαξον τὴν ψυχήν σου σφόδρα, µὴ ἐπιλάθῃ πάντας τοὺς λόγους, οὓς ἑωράκασιν οἱ ὀφθαλµοί σου· καὶ µὴ ἀποστήτωσαν ἀπὸ τῆς καρδίας σου πάσας τὰς ἡµέρας τῆς ζωῆς σου, καὶ συµβιβάσεις τοὺς υἱούς σου καὶ τοὺς υἱοὺς τῶν υἱῶν σου (10) ἡµέραν, ἣν ἔστητε ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν ἐν Χωρηβ τῇ ἡµέρᾳ τῆς ἐκκλησίας, ὅτε εἶπεν κύριος πρός µε Ἐκκλησίασον πρός µε τὸν λαόν, καὶ ἀκουσάτωσαν τὰ ῥήµατά µου, ὅπως µάθωσιν φοβεῖσθαί µε πάσας τὰς ἡµέρας, ἃς αὐτοὶ ζῶσιν ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτῶν διδάξωσιν. (11) καὶ προσήλθετε καὶ ἔστητε ὑπὸ τὸ ὄρος, καὶ τὸ ὄρος ἐκαίετο πυρὶ ἕως τοῦ οὐρανοῦ, σκότος, γνόφος, θύελλα, φωνὴ µεγάλη. (12) καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς ὑµᾶς ἐκ µέσου τοῦ πυρός· φωνὴν ῥηµάτων ὑµεῖς ἠκούσατε καὶ ὁµοίωµα οὐκ εἴδετε, ἀλλ’ ἢ φωνήν· (13) καὶ ἀνήγγειλεν ὑµῖν τὴν διαθήκην αὐτοῦ, ἣν ἐνετείλατο ὑµῖν ποιεῖν, τὰ δέκα ῥήµατα, καὶ ἔγραψεν αὐτὰ ἐπὶ δύο πλάκας λιθίνας. (14) καὶ ἐµοὶ ἐνετείλατο κύριος ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ διδάξαι ὑµᾶς δικαιώµατα καὶ κρίσεις ποιεῖν αὐτὰ ὑµᾶς ἐπὶ τῆς γῆς, εἰς ἣν ὑµεῖς εἰσπορεύεσθε ἐκεῖ κληρονοµεῖν αὐτήν. (15) καὶ φυλάξεσθε σφόδρα τὰς ψυχὰς ὑµῶν, ὅτι οὐκ εἴδετε ὁµοίωµα ἐν τῇ ἡµέρᾳ, ᾗ ἐλάλησεν κύριος πρὸς ὑµᾶς ἐν Χωρηβ ἐν τῷ ὄρει ἐκ µέσου τοῦ πυρός. (16) µὴ ἀνοµήσητε καὶ ποιήσητε ὑµῖν ἑαυτοῖς γλυπτὸν ὁµοίωµα, πᾶσαν εἰκόνα, ὁµοίωµα ἀρσενικοῦ ἢ θηλυκοῦ, (17) ὁµοίωµα παντὸς κτήνους τῶν ὄντων ἐπὶ τῆς γῆς, ὁµοίωµα παντὸς ὀρνέου πτερωτοῦ, ὃ πέταται ὑπὸ τὸν οὐρανόν, (18) ὁµοίωµα παντὸς ἑρπετοῦ, ὃ ἕρπει ἐπὶ τῆς γῆς, ὁµοίωµα παντὸς ἰχθύος, ὅσα ἐστὶν ἐν τοῖς ὕδασιν ὑποκάτω τῆς γῆς. (19) καὶ µὴ ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἰδὼν τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην καὶ τοὺς ἀστέρας καὶ πάντα τὸν κόσµον τοῦ οὐρανοῦ πλανηθεὶς προσκυνήσῃς αὐτοῖς καὶ λατρεύσῃς αὐτοῖς, ἃ ἀπένειµεν κύριος ὁ θεός σου αὐτὰ πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν τοῖς ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ. (20) ὑµᾶς δὲ ἔλαβεν ὁ θεὸς καὶ ἐξήγαγεν ὑµᾶς ἐκ τῆς καµίνου τῆς σιδηρᾶς ἐξ Αἰγύπτου εἶναι αὐτῷ λαὸν ἔγκληρον ὡς ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ. (21) καὶ κύριος ἐθυµώθη µοι περὶ τῶν λεγοµένων ὑφ’ ὑµῶν καὶ ὤµοσεν ἵνα µὴ διαβῶ τὸν Ιορδάνην τοῦτον καὶ ἵνα µὴ εἰσέλθω εἰς τὴν γῆν, ἣν κύριος ὁ θεὸς δίδωσίν σοι ἐν κλήρῳ· (22) ἐγὼ γὰρ ἀποθνῄσκω ἐν τῇ γῇ ταύτῃ καὶ οὐ διαβαίνω τὸν Ιορδάνην τοῦτον, ὑµεῖς δὲ διαβαίνετε καὶ κληρονοµήσετε τὴν γῆν τὴν ἀγαθὴν ταύτην. (23) προσέχετε ὑµεῖς, µὴ ἐπιλάθησθε τὴν διαθήκην κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν, ἣν διέθετο πρὸς ὑµᾶς, καὶ ποιήσητε ὑµῖν ἑαυτοῖς γλυπτὸν ὁµοίωµα πάντων, ὧν συνέταξεν κύριος ὁ θεός σου· (24) ὅτι κύριος ὁ θεός σου πῦρ καταναλίσκον ἐστίν, θεὸς ζηλωτής. (25) Ἐὰν δὲ γεννήσῃς υἱοὺς καὶ υἱοὺς τῶν υἱῶν σου καὶ χρονίσητε ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ἀνοµήσητε καὶ ποιήσητε γλυπτὸν ὁµοίωµα παντὸς καὶ ποιήσητε τὰ πονηρὰ ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν παροργίσαι αὐτόν, (26) διαµαρτύροµαι ὑµῖν σήµερον τόν τε οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν ὅτι ἀπωλείᾳ ἀπολεῖσθε ἀπὸ τῆς γῆς, εἰς ἣν ὑµεῖς διαβαίνετε τὸν Ιορδάνην ἐκεῖ κληρονοµῆσαι αὐτήν· οὐχὶ πολυχρονιεῖτε ἡµέρας ἐπ’ αὐτῆς, ἀλλ’ ἢ ἐκτριβῇ ἐκτριβήσεσθε. (27) καὶ διασπερεῖ κύριος ὑµᾶς ἐν πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν καὶ καταλειφθήσεσθε ὀλίγοι ἀριθµῷ ἐν τοῖς ἔθνεσιν, εἰς οὓς εἰσάξει κύριος ὑµᾶς ἐκεῖ. (28) καὶ λατρεύσετε ἐκεῖ θεοῖς ἑτέροις, ἔργοις χειρῶν ἀνθρώπων, ξύλοις καὶ λίθοις, οἳ οὐκ ὄψονται οὐδὲ µὴ ἀκούσωσιν οὔτε µὴ φάγωσιν οὔτε µὴ ὀσφρανθῶσιν. (29) καὶ ζητήσετε ἐκεῖ κύριον τὸν θεὸν ὑµῶν καὶ εὑρήσετε, ὅταν ἐκζητήσητε αὐτὸν ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου ἐν τῇ θλίψει σου· (30) καὶ εὑρήσουσίν σε πάντες οἱ λόγοι οὗτοι ἐπ’ ἐσχάτῳ τῶν ἡµερῶν, καὶ ἐπιστραφήσῃ πρὸς κύριον τὸν θεόν σου καὶ εἰσακούσῃ τῆς φωνῆς αὐτοῦ· (31) ὅτι θεὸς οἰκτίρµων κύριος ὁ θεός σου, οὐκ ἐγκαταλείψει σε οὐδὲ µὴ ἐκτρίψει σε, οὐκ ἐπιλήσεται τὴν διαθήκην τῶν πατέρων σου, ἣν ὤµοσεν αὐτοῖς. (32) ἐπερωτήσατε ἡµέρας προτέρας τὰς γενοµένας προτέρας σου ἀπὸ τῆς ἡµέρας, ἧς ἔκτισεν ὁ θεὸς ἄνθρωπον ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἐπὶ τὸ ἄκρον τοῦ οὐρανοῦ ἕως ἄκρου τοῦ οὐρανοῦ, εἰ γέγονεν κατὰ τὸ ῥῆµα τὸ µέγα τοῦτο, εἰ ἤκουσται τοιοῦτο· (33) εἰ ἀκήκοεν ἔθνος φωνὴν θεοῦ ζῶντος λαλοῦντος ἐκ µέσου τοῦ πυρός, ὃν τρόπον ἀκήκοας σὺ καὶ ἔζησας· (34) εἰ ἐπείρασεν ὁ θεὸς εἰσελθὼν λαβεῖν ἑαυτῷ ἔθνος ἐκ µέσου ἔθνους ἐν πειρασµῷ καὶ ἐν σηµείοις καὶ ἐν τέρασιν καὶ ἐν πολέµῳ καὶ ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ ἐν βραχίονι ὑψηλῷ καὶ ἐν ὁράµασιν µεγάλοις κατὰ πάντα, ὅσα ἐποίησεν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν ἐν Αἰγύπτῳ ἐνώπιόν σου βλέποντος· (35) ὥστε εἰδῆσαί σε ὅτι κύριος ὁ θεός σου, οὗτος θεός ἐστιν, καὶ οὐκ ἔστιν ἔτι πλὴν αὐτοῦ. (36) ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀκουστὴ ἐγένετο ἡ φωνὴ αὐτοῦ παιδεῦσαί σε, καὶ ἐπὶ τῆς γῆς ἔδειξέν σοι τὸ πῦρ αὐτοῦ τὸ µέγα, καὶ τὰ ῥήµατα αὐτοῦ ἤκουσας ἐκ µέσου τοῦ πυρός. (37) διὰ τὸ ἀγαπῆσαι αὐτὸν τοὺς πατέρας σου καὶ ἐξελέξατο τὸ σπέρµα αὐτῶν µετ’ αὐτοὺς ὑµᾶς καὶ ἐξήγαγέν σε αὐτὸς ἐν τῇ ἰσχύι αὐτοῦ τῇ µεγάλῃ ἐξ Αἰγύπτου (38) ἐξολεθρεῦσαι ἔθνη µεγάλα καὶ ἰσχυρότερά σου πρὸ προσώπου σου εἰσαγαγεῖν σε δοῦναί σοι τὴν γῆν αὐτῶν κληρονοµεῖν, καθὼς ἔχεις σήµερον. (39) καὶ γνώσῃ σήµερον καὶ ἐπιστραφήσῃ τῇ διανοίᾳ ὅτι κύριος ὁ θεός σου, οὗτος θεὸς ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω καὶ ἐπὶ τῆς γῆς κάτω, καὶ οὐκ ἔστιν ἔτι πλὴν αὐτοῦ· (40) καὶ φυλάξῃ τὰ δικαιώµατα αὐτοῦ καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ὅσας ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον, ἵνα εὖ σοι γένηται καὶ τοῖς υἱοῖς σου µετὰ σέ, ὅπως µακροήµεροι γένησθε ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι πάσας τὰς ἡµέρας. (41) Τότε ἀφώρισεν Μωυσῆς τρεῖς πόλεις πέραν τοῦ Ιορδάνου ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου (42) φυγεῖν ἐκεῖ τὸν φονευτήν, ὃς ἂν φονεύσῃ τὸν πλησίον οὐκ εἰδὼς καὶ οὗτος οὐ µισῶν αὐτὸν πρὸ τῆς ἐχθὲς καὶ τρίτης, καὶ καταφεύξεται εἰς µίαν τῶν πόλεων τούτων καὶ ζήσεται· (43) τὴν Βοσορ ἐν τῇ ἐρήµῳ ἐν τῇ γῇ τῇ πεδινῇ τῷ Ρουβην καὶ τὴν Ραµωθ ἐν Γαλααδ τῷ Γαδδι καὶ τὴν Γαυλων ἐν Βασαν τῷ Μανασση. (44) Οὗτος ὁ νόµος, ὃν παρέθετο Μωυσῆς ἐνώπιον υἱῶν Ισραηλ· (45) ταῦτα τὰ µαρτύρια καὶ τὰ δικαιώµατα καὶ τὰ κρίµατα, ὅσα ἐλάλησεν Μωυσῆς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ ἐν τῇ ἐρήµῳ ἐξελθόντων αὐτῶν ἐκ γῆς Αἰγύπτου (46) ἐν τῷ πέραν τοῦ Ιορδάνου ἐν φάραγγι ἐγγὺς οἴκου Φογωρ ἐν γῇ Σηων βασιλέως τῶν Αµορραίων, ὃς κατῴκει ἐν Εσεβων, οὓς ἐπάταξεν Μωυσῆς καὶ οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐξελθόντων αὐτῶν ἐκ γῆς Αἰγύπτου (47) καὶ ἐκληρονόµησαν τὴν γῆν αὐτοῦ καὶ τὴν γῆν Ωγ βασιλέως τῆς Βασαν, δύο βασιλέων τῶν Αµορραίων, οἳ ἦσαν πέραν τοῦ Ιορδάνου κατ’ ἀνατολὰς ἡλίου, (48) ἀπὸ Αροηρ, ἥ ἐστιν ἐπὶ τοῦ χείλους χειµάρρου Αρνων, καὶ ἐπὶ τοῦ ὄρους τοῦ Σηων, ὅ ἐστιν Αερµων, (49) πᾶσαν τὴν Αραβα πέραν τοῦ Ιορδάνου κατ’ ἀνατολὰς ἡλίου ὑπὸ Ασηδωθ τὴν λαξευτήν.

5

(1) Καὶ ἐκάλεσεν Μωυσῆς πάντα Ισραηλ καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Ἄκουε, Ισραηλ, τὰ δικαιώµατα καὶ τὰ κρίµατα, ὅσα ἐγὼ λαλῶ ἐν τοῖς ὠσὶν ὑµῶν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ, καὶ µαθήσεσθε αὐτὰ καὶ φυλάξεσθε ποιεῖν αὐτά. (2) κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν διέθετο πρὸς ὑµᾶς διαθήκην ἐν Χωρηβ· (3) οὐχὶ τοῖς πατράσιν ὑµῶν διέθετο κύριος τὴν διαθήκην ταύτην, ἀλλ’ ἢ πρὸς ὑµᾶς, ὑµεῖς ὧδε πάντες ζῶντες σήµερον· (4) πρόσωπον κατὰ πρόσωπον ἐλάλησεν κύριος πρὸς ὑµᾶς ἐν τῷ ὄρει ἐκ µέσου τοῦ πυρός — (5) κἀγὼ εἱστήκειν ἀνὰ µέσον κυρίου καὶ ὑµῶν ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἀναγγεῖλαι ὑµῖν τὰ ῥήµατα κυρίου, ὅτι ἐφοβήθητε ἀπὸ προσώπου τοῦ πυρὸς καὶ οὐκ ἀνέβητε εἰς τὸ ὄρος — λέγων (6) Ἐγὼ κύριος ὁ θεός σου ὁ ἐξαγαγών σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐξ οἴκου δουλείας. (7) οὐκ ἔσονταί σοι θεοὶ ἕτεροι πρὸ προσώπου µου. — (8) οὐ ποιήσεις σεαυτῷ εἴδωλον οὐδὲ παντὸς ὁµοίωµα, ὅσα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω καὶ ὅσα ἐν τῇ γῇ κάτω καὶ ὅσα ἐν τοῖς ὕδασιν ὑποκάτω τῆς γῆς. (9) οὐ προσκυνήσεις αὐτοῖς οὐδὲ µὴ λατρεύσῃς αὐτοῖς, ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεός σου, θεὸς ζηλωτὴς ἀποδιδοὺς ἁµαρτίας πατέρων ἐπὶ τέκνα ἐπὶ τρίτην καὶ τετάρτην γενεὰν τοῖς µισοῦσίν µε (10) καὶ ποιῶν ἔλεος εἰς χιλιάδας τοῖς ἀγαπῶσίν µε καὶ τοῖς φυλάσσουσιν τὰ προστάγµατά µου. — (11) οὐ λήµψῃ τὸ ὄνοµα κυρίου τοῦ θεοῦ σου ἐπὶ µαταίῳ· οὐ γὰρ µὴ καθαρίσῃ κύριος τὸν λαµβάνοντα τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐπὶ µαταίῳ. — (12) φύλαξαι τὴν ἡµέραν τῶν σαββάτων ἁγιάζειν αὐτήν, ὃν τρόπον ἐνετείλατό σοι κύριος ὁ θεός σου. (13) ἓξ ἡµέρας ἐργᾷ καὶ ποιήσεις πάντα τὰ ἔργα σου· (14) τῇ δὲ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ σάββατα κυρίῳ τῷ θεῷ σου, οὐ ποιήσεις ἐν αὐτῇ πᾶν ἔργον, σὺ καὶ οἱ υἱοί σου καὶ ἡ θυγάτηρ σου, ὁ παῖς σου καὶ ἡ παιδίσκη σου, ὁ βοῦς σου καὶ τὸ ὑποζύγιόν σου καὶ πᾶν κτῆνός σου καὶ ὁ προσήλυτος ὁ παροικῶν ἐν σοί, ἵνα ἀναπαύσηται ὁ παῖς σου καὶ ἡ παιδίσκη σου ὥσπερ καὶ σύ· (15) καὶ µνησθήσῃ ὅτι οἰκέτης ἦσθα ἐν γῇ Αἰγύπτῳ καὶ ἐξήγαγέν σε κύριος ὁ θεός σου ἐκεῖθεν ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ ἐν βραχίονι ὑψηλῷ, διὰ τοῦτο συνέταξέν σοι κύριος ὁ θεός σου ὥστε φυλάσσεσθαι τὴν ἡµέραν τῶν σαββάτων καὶ ἁγιάζειν αὐτήν. — (16) τίµα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν µητέρα σου, ὃν τρόπον ἐνετείλατό σοι κύριος ὁ θεός σου, ἵνα εὖ σοι γένηται, καὶ ἵνα µακροχρόνιος γένῃ ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι. — (17) οὐ µοιχεύσεις. — (18) οὐ φονεύσεις. — (19) οὐ κλέψεις. — (20) οὐ ψευδοµαρτυρήσεις κατὰ τοῦ πλησίον σου µαρτυρίαν ψευδῆ. — (21) οὐκ ἐπιθυµήσεις τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον σου. οὐκ ἐπιθυµήσεις τὴν οἰκίαν τοῦ πλησίον σου οὔτε τὸν ἀγρὸν αὐτοῦ οὔτε τὸν παῖδα αὐτοῦ οὔτε τὴν παιδίσκην αὐτοῦ οὔτε τοῦ βοὸς αὐτοῦ οὔτε τοῦ ὑποζυγίου αὐτοῦ οὔτε παντὸς κτήνους αὐτοῦ οὔτε ὅσα τῷ πλησίον σού ἐστιν. (22) Τὰ ῥήµατα ταῦτα ἐλάλησεν κύριος πρὸς πᾶσαν συναγωγὴν ὑµῶν ἐν τῷ ὄρει ἐκ µέσου τοῦ πυρός, σκότος, γνόφος, θύελλα, φωνὴ µεγάλη, καὶ οὐ προσέθηκεν· καὶ ἔγραψεν αὐτὰ ἐπὶ δύο πλάκας λιθίνας καὶ ἔδωκέν µοι. (23) καὶ ἐγένετο ὡς ἠκούσατε τὴν φωνὴν ἐκ µέσου τοῦ πυρὸς καὶ τὸ ὄρος ἐκαίετο πυρί, καὶ προσήλθετε πρός µε, πάντες οἱ ἡγούµενοι τῶν φυλῶν ὑµῶν καὶ ἡ γερουσία ὑµῶν, (24) καὶ ἐλέγετε Ἰδοὺ ἔδειξεν ἡµῖν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν τὴν δόξαν αὐτοῦ, καὶ τὴν φωνὴν αὐτοῦ ἠκούσαµεν ἐκ µέσου τοῦ πυρός· ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ εἴδοµεν ὅτι λαλήσει ὁ θεὸς πρὸς ἄνθρωπον, καὶ ζήσεται. (25) καὶ νῦν µὴ ἀποθάνωµεν, ὅτι ἐξαναλώσει ἡµᾶς τὸ πῦρ τὸ µέγα τοῦτο, ἐὰν προσθώµεθα ἡµεῖς ἀκοῦσαι τὴν φωνὴν κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν ἔτι, καὶ ἀποθανούµεθα. (26) τίς γὰρ σάρξ, ἥτις ἤκουσεν φωνὴν θεοῦ ζῶντος λαλοῦντος ἐκ µέσου τοῦ πυρὸς ὡς ἡµεῖς καὶ ζήσεται; (27) πρόσελθε σὺ καὶ ἄκουσον ὅσα ἐὰν εἴπῃ κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν, καὶ σὺ λαλήσεις πρὸς ἡµᾶς πάντα, ὅσα ἂν λαλήσῃ κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν πρὸς σέ, καὶ ἀκουσόµεθα καὶ ποιήσοµεν. (28) καὶ ἤκουσεν κύριος τὴν φωνὴν τῶν λόγων ὑµῶν λαλούντων πρός µε, καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Ἤκουσα τὴν φωνὴν τῶν λόγων τοῦ λαοῦ τούτου, ὅσα ἐλάλησαν πρὸς σέ· ὀρθῶς πάντα, ὅσα ἐλάλησαν. (29) τίς δώσει οὕτως εἶναι τὴν καρδίαν αὐτῶν ἐν αὐτοῖς ὥστε φοβεῖσθαί µε καὶ φυλάσσεσθαι τὰς ἐντολάς µου πάσας τὰς ἡµέρας, ἵνα εὖ ᾖ αὐτοῖς καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτῶν δι’ αἰῶνος; (30) βάδισον εἰπὸν αὐτοῖς Ἀποστράφητε ὑµεῖς εἰς τοὺς οἴκους ὑµῶν· (31) σὺ δὲ αὐτοῦ στῆθι µετ’ ἐµοῦ, καὶ λαλήσω πρὸς σὲ τὰς ἐντολὰς καὶ τὰ δικαιώµατα καὶ τὰ κρίµατα, ὅσα διδάξεις αὐτούς, καὶ ποιείτωσαν ἐν τῇ γῇ, ἣν ἐγὼ δίδωµι αὐτοῖς ἐν κλήρῳ. (32) καὶ φυλάξεσθε ποιεῖν ὃν τρόπον ἐνετείλατό σοι κύριος ὁ θεός σου· οὐκ ἐκκλινεῖτε εἰς δεξιὰ οὐδὲ εἰς ἀριστερὰ (33) κατὰ πᾶσαν τὴν ὁδόν, ἣν ἐνετείλατό σοι κύριος ὁ θεός σου πορεύεσθαι ἐν αὐτῇ, ὅπως καταπαύσῃ σε καὶ εὖ σοι ᾖ καὶ µακροηµερεύσητε ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς κληρονοµήσετε.

6

(1) Καὶ αὗται αἱ ἐντολαὶ καὶ τὰ δικαιώµατα καὶ τὰ κρίµατα, ὅσα ἐνετείλατο κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν διδάξαι ὑµᾶς ποιεῖν οὕτως ἐν τῇ γῇ, εἰς ἣν ὑµεῖς εἰσπορεύεσθε ἐκεῖ κληρονοµῆσαι αὐτήν, (2) ἵνα φοβῆσθε κύριον τὸν θεὸν ὑµῶν φυλάσσεσθαι πάντα τὰ δικαιώµατα αὐτοῦ καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ὅσας ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον, σὺ καὶ οἱ υἱοί σου καὶ οἱ υἱοὶ τῶν υἱῶν σου πάσας τὰς ἡµέρας τῆς ζωῆς σου, ἵνα µακροηµερεύσητε. (3) καὶ ἄκουσον, Ισραηλ, καὶ φύλαξαι ποιεῖν, ὅπως εὖ σοι ᾖ καὶ ἵνα πληθυνθῆτε σφόδρα, καθάπερ ἐλάλησεν κύριος ὁ θεὸς τῶν πατέρων σου δοῦναί σοι γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι. (4) Καὶ ταῦτα τὰ δικαιώµατα καὶ τὰ κρίµατα, ὅσα ἐνετείλατο κύριος τοῖς υἱοῖς Ισραηλ ἐν τῇ ἐρήµῳ ἐξελθόντων αὐτῶν ἐκ γῆς Αἰγύπτου Ἄκουε, Ισραηλ· κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν κύριος εἷς ἐστιν· (5) καὶ ἀγαπήσεις κύριον τὸν θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς δυνάµεώς σου. (6) καὶ ἔσται τὰ ῥήµατα ταῦτα, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον, ἐν τῇ καρδίᾳ σου καὶ ἐν τῇ ψυχῇ σου· (7) καὶ προβιβάσεις αὐτὰ τοὺς υἱούς σου καὶ λαλήσεις ἐν αὐτοῖς καθήµενος ἐν οἴκῳ καὶ πορευόµενος ἐν ὁδῷ καὶ κοιταζόµενος καὶ διανιστάµενος· (8) καὶ ἀφάψεις αὐτὰ εἰς σηµεῖον ἐπὶ τῆς χειρός σου, καὶ ἔσται ἀσάλευτον πρὸ ὀφθαλµῶν σου· (9) καὶ γράψετε αὐτὰ ἐπὶ τὰς φλιὰς τῶν οἰκιῶν ὑµῶν καὶ τῶν πυλῶν ὑµῶν. (10) Καὶ ἔσται ὅταν εἰσαγάγῃ σε κύριος ὁ θεός σου εἰς τὴν γῆν, ἣν ὤµοσεν τοῖς πατράσιν σου τῷ Αβρααµ καὶ Ισαακ καὶ Ιακωβ δοῦναί σοι, πόλεις µεγάλας καὶ καλάς, ἃς οὐκ ᾠκοδόµησας, (11) οἰκίας πλήρεις πάντων ἀγαθῶν, ἃς οὐκ ἐνέπλησας, λάκκους λελατοµηµένους, οὓς οὐκ ἐξελατόµησας, ἀµπελῶνας καὶ ἐλαιῶνας, οὓς οὐ κατεφύτευσας, καὶ φαγὼν καὶ ἐµπλησθεὶς (12) πρόσεχε σεαυτῷ, µὴ ἐπιλάθῃ κυρίου τοῦ θεοῦ σου τοῦ ἐξαγαγόντος σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐξ οἴκου δουλείας. (13) κύριον τὸν θεόν σου φοβηθήσῃ καὶ αὐτῷ λατρεύσεις καὶ πρὸς αὐτὸν κολληθήσῃ καὶ τῷ ὀνόµατι αὐτοῦ ὀµῇ. (14) οὐ πορεύσεσθε ὀπίσω θεῶν ἑτέρων ἀπὸ τῶν θεῶν τῶν ἐθνῶν τῶν περικύκλῳ ὑµῶν, (15) ὅτι θεὸς ζηλωτὴς κύριος ὁ θεός σου ἐν σοί, µὴ ὀργισθεὶς θυµωθῇ κύριος ὁ θεός σου ἐν σοὶ καὶ ἐξολεθρεύσῃ σε ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς. (16) Οὐκ ἐκπειράσεις κύριον τὸν θεόν σου, ὃν τρόπον ἐξεπειράσασθε ἐν τῷ Πειρασµῷ. (17) φυλάσσων φυλάξῃ τὰς ἐντολὰς κυρίου τοῦ θεοῦ σου, τὰ µαρτύρια καὶ τὰ δικαιώµατα, ὅσα ἐνετείλατό σοι· (18) καὶ ποιήσεις τὸ ἀρεστὸν καὶ τὸ καλὸν ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν, ἵνα εὖ σοι γένηται καὶ εἰσέλθῃς καὶ κληρονοµήσῃς τὴν γῆν τὴν ἀγαθήν, ἣν ὤµοσεν κύριος τοῖς πατράσιν ὑµῶν (19) ἐκδιῶξαι πάντας τοὺς ἐχθρούς σου πρὸ προσώπου σου, καθὰ ἐλάλησεν. (20) Καὶ ἔσται ὅταν ἐρωτήσῃ σε ὁ υἱός σου αὔριον λέγων Τί ἐστιν τὰ µαρτύρια καὶ τὰ δικαιώµατα καὶ τὰ κρίµατα, ὅσα ἐνετείλατο κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν ἡµῖν; (21) καὶ ἐρεῖς τῷ υἱῷ σου Οἰκέται ἦµεν τῷ Φαραω ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, καὶ ἐξήγαγεν ἡµᾶς κύριος ἐκεῖθεν ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ ἐν βραχίονι ὑψηλῷ. (22) καὶ ἔδωκεν κύριος σηµεῖα καὶ τέρατα µεγάλα καὶ πονηρὰ ἐν Αἰγύπτῳ ἐν Φαραω καὶ ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ἐνώπιον ἡµῶν· (23) καὶ ἡµᾶς ἐξήγαγεν ἐκεῖθεν, ἵνα εἰσαγάγῃ ἡµᾶς δοῦναι ἡµῖν τὴν γῆν ταύτην, ἣν ὤµοσεν δοῦναι τοῖς πατράσιν ἡµῶν. (24) καὶ ἐνετείλατο ἡµῖν κύριος ποιεῖν πάντα τὰ δικαιώµατα ταῦτα φοβεῖσθαι κύριον τὸν θεὸν ἡµῶν, ἵνα εὖ ᾖ ἡµῖν πάσας τὰς ἡµέρας, ἵνα ζῶµεν ὥσπερ καὶ σήµερον. (25) καὶ ἐλεηµοσύνη ἔσται ἡµῖν, ἐὰν φυλασσώµεθα ποιεῖν πάσας τὰς ἐντολὰς ταύτας ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν, καθὰ ἐνετείλατο ἡµῖν κύριος.

7

(1) Ἐὰν δὲ εἰσαγάγῃ σε κύριος ὁ θεός σου εἰς τὴν γῆν, εἰς ἣν εἰσπορεύῃ ἐκεῖ κληρονοµῆσαι, καὶ ἐξαρεῖ ἔθνη µεγάλα ἀπὸ προσώπου σου, τὸν Χετταῖον καὶ Γεργεσαῖον καὶ Αµορραῖον καὶ Χαναναῖον καὶ Φερεζαῖον καὶ Ευαῖον καὶ Ιεβουσαῖον, ἑπτὰ ἔθνη πολλὰ καὶ ἰσχυρότερα ὑµῶν, (2) καὶ παραδώσει αὐτοὺς κύριος ὁ θεός σου εἰς τὰς χεῖράς σου καὶ πατάξεις αὐτούς, ἀφανισµῷ ἀφανιεῖς αὐτούς, οὐ διαθήσῃ πρὸς αὐτοὺς διαθήκην οὐδὲ µὴ ἐλεήσητε αὐτούς. (3) οὐδὲ µὴ γαµβρεύσητε πρὸς αὐτούς· τὴν θυγατέρα σου οὐ δώσεις τῷ υἱῷ αὐτοῦ καὶ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ οὐ λήµψῃ τῷ υἱῷ σου· (4) ἀποστήσει γὰρ τὸν υἱόν σου ἀπ’ ἐµοῦ, καὶ λατρεύσει θεοῖς ἑτέροις, καὶ ὀργισθήσεται θυµῷ κύριος εἰς ὑµᾶς καὶ ἐξολεθρεύσει σε τὸ τάχος. (5) ἀλλ’ οὕτως ποιήσετε αὐτοῖς· τοὺς βωµοὺς αὐτῶν καθελεῖτε καὶ τὰς στήλας αὐτῶν συντρίψετε καὶ τὰ ἄλση αὐτῶν ἐκκόψετε καὶ τὰ γλυπτὰ τῶν θεῶν αὐτῶν κατακαύσετε πυρί· (6) ὅτι λαὸς ἅγιος εἶ κυρίῳ τῷ θεῷ σου, καὶ σὲ προείλατο κύριος ὁ θεός σου εἶναί σε αὐτῷ λαὸν περιούσιον παρὰ πάντα τὰ ἔθνη, ὅσα ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς. (7) οὐχ ὅτι πολυπληθεῖτε παρὰ πάντα τὰ ἔθνη, προείλατο κύριος ὑµᾶς καὶ ἐξελέξατο ὑµᾶς — ὑµεῖς γάρ ἐστε ὀλιγοστοὶ παρὰ πάντα τὰ ἔθνη —, (8) ἀλλὰ παρὰ τὸ ἀγαπᾶν κύριον ὑµᾶς καὶ διατηρῶν τὸν ὅρκον, ὃν ὤµοσεν τοῖς πατράσιν ὑµῶν, ἐξήγαγεν κύριος ὑµᾶς ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ ἐν βραχίονι ὑψηλῷ καὶ ἐλυτρώσατο ἐξ οἴκου δουλείας ἐκ χειρὸς Φαραω βασιλέως Αἰγύπτου. (9) καὶ γνώσῃ ὅτι κύριος ὁ θεός σου, οὗτος θεός, θεὸς πιστός, ὁ φυλάσσων διαθήκην καὶ ἔλεος τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτὸν καὶ τοῖς φυλάσσουσιν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ εἰς χιλίας γενεὰς (10) καὶ ἀποδιδοὺς τοῖς µισοῦσιν κατὰ πρόσωπον ἐξολεθρεῦσαι αὐτούς· καὶ οὐχὶ βραδυνεῖ τοῖς µισοῦσιν, κατὰ πρόσωπον ἀποδώσει αὐτοῖς. (11) καὶ φυλάξῃ τὰς ἐντολὰς καὶ τὰ δικαιώµατα καὶ τὰ κρίµατα ταῦτα, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον ποιεῖν. (12) Καὶ ἔσται ἡνίκα ἂν ἀκούσητε πάντα τὰ δικαιώµατα ταῦτα καὶ φυλάξητε καὶ ποιήσητε αὐτά, καὶ διαφυλάξει κύριος ὁ θεός σού σοι τὴν διαθήκην καὶ τὸ ἔλεος, ὃ ὤµοσεν τοῖς πατράσιν ὑµῶν, (13) καὶ ἀγαπήσει σε καὶ εὐλογήσει σε καὶ πληθυνεῖ σε καὶ εὐλογήσει τὰ ἔκγονα τῆς κοιλίας σου καὶ τὸν καρπὸν τῆς γῆς σου, τὸν σῖτόν σου καὶ τὸν οἶνόν σου καὶ τὸ ἔλαιόν σου, τὰ βουκόλια τῶν βοῶν σου καὶ τὰ ποίµνια τῶν προβάτων σου ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς ὤµοσεν κύριος τοῖς πατράσιν σου δοῦναί σοι. (14) εὐλογητὸς ἔσῃ παρὰ πάντα τὰ ἔθνη· οὐκ ἔσται ἐν ὑµῖν ἄγονος οὐδὲ στεῖρα καὶ ἐν τοῖς κτήνεσίν σου. (15) καὶ περιελεῖ κύριος ἀπὸ σοῦ πᾶσαν µαλακίαν· καὶ πάσας νόσους Αἰγύπτου τὰς πονηράς, ἃς ἑώρακας καὶ ὅσα ἔγνως, οὐκ ἐπιθήσει ἐπὶ σὲ καὶ ἐπιθήσει αὐτὰ ἐπὶ πάντας τοὺς µισοῦντάς σε. (16) καὶ φάγῃ πάντα τὰ σκῦλα τῶν ἐθνῶν, ἃ κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι· οὐ φείσεται ὁ ὀφθαλµός σου ἐπ’ αὐτοῖς, καὶ οὐ λατρεύσεις τοῖς θεοῖς αὐτῶν, ὅτι σκῶλον τοῦτό ἐστίν σοι. (17) Ἐὰν δὲ λέγῃς ἐν τῇ διανοίᾳ σου ὅτι Πολὺ τὸ ἔθνος τοῦτο ἢ ἐγώ, πῶς δυνήσοµαι ἐξολεθρεῦσαι αὐτούς; (18) οὐ φοβηθήσῃ αὐτούς· µνείᾳ µνησθήσῃ ὅσα ἐποίησεν κύριος ὁ θεός σου τῷ Φαραω καὶ πᾶσι τοῖς Αἰγυπτίοις, (19) τοὺς πειρασµοὺς τοὺς µεγάλους, οὓς εἴδοσαν οἱ ὀφθαλµοί σου, τὰ σηµεῖα καὶ τὰ τέρατα τὰ µεγάλα ἐκεῖνα, τὴν χεῖρα τὴν κραταιὰν καὶ τὸν βραχίονα τὸν ὑψηλόν, ὡς ἐξήγαγέν σε κύριος ὁ θεός σου· οὕτως ποιήσει κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν, οὓς σὺ φοβῇ ἀπὸ προσώπου αὐτῶν. (20) καὶ τὰς σφηκίας ἀποστελεῖ κύριος ὁ θεός σου εἰς αὐτούς, ἕως ἂν ἐκτριβῶσιν οἱ καταλελειµµένοι καὶ οἱ κεκρυµµένοι ἀπὸ σοῦ. (21) οὐ τρωθήσῃ ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, ὅτι κύριος ὁ θεός σου ἐν σοί, θεὸς µέγας καὶ κραταιός, (22) καὶ καταναλώσει κύριος ὁ θεός σου τὰ ἔθνη ταῦτα ἀπὸ προσώπου σου κατὰ µικρὸν µικρόν· οὐ δυνήσῃ ἐξαναλῶσαι αὐτοὺς τὸ τάχος, ἵνα µὴ γένηται ἡ γῆ ἔρηµος καὶ πληθυνθῇ ἐπὶ σὲ τὰ θηρία τὰ ἄγρια. (23) καὶ παραδώσει αὐτοὺς κύριος ὁ θεός σου εἰς τὰς χεῖράς σου καὶ ἀπολέσει αὐτοὺς ἀπωλείᾳ µεγάλῃ, ἕως ἂν ἐξολεθρεύσῃ αὐτούς, (24) καὶ παραδώσει τοὺς βασιλεῖς αὐτῶν εἰς τὰς χεῖρας ὑµῶν, καὶ ἀπολεῖται τὸ ὄνοµα αὐτῶν ἐκ τοῦ τόπου ἐκείνου· οὐκ ἀντιστήσεται οὐδεὶς κατὰ πρόσωπόν σου, ἕως ἂν ἐξολεθρεύσῃς αὐτούς. (25) τὰ γλυπτὰ τῶν θεῶν αὐτῶν κατακαύσετε πυρί· οὐκ ἐπιθυµήσεις ἀργύριον οὐδὲ χρυσίον ἀπ’ αὐτῶν καὶ οὐ λήµψῃ σεαυτῷ, µὴ πταίσῃς δι’ αὐτό, ὅτι βδέλυγµα κυρίῳ τῷ θεῷ σού ἐστιν· (26) καὶ οὐκ εἰσοίσεις βδέλυγµα εἰς τὸν οἶκόν σου καὶ ἔσῃ ἀνάθηµα ὥσπερ τοῦτο· προσοχθίσµατι προσοχθιεῖς καὶ βδελύγµατι βδελύξῃ, ὅτι ἀνάθηµά ἐστιν.

8

(1) Πάσας τὰς ἐντολάς, ἃς ἐγὼ ἐντέλλοµαι ὑµῖν σήµερον, φυλάξεσθε ποιεῖν, ἵνα ζῆτε καὶ πολυπλασιασθῆτε καὶ εἰσέλθητε καὶ κληρονοµήσητε τὴν γῆν, ἣν κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ὤµοσεν τοῖς πατράσιν ὑµῶν. (2) καὶ µνησθήσῃ πᾶσαν τὴν ὁδόν, ἣν ἤγαγέν σε κύριος ὁ θεός σου ἐν τῇ ἐρήµῳ, ὅπως ἂν κακώσῃ σε καὶ ἐκπειράσῃ σε καὶ διαγνωσθῇ τὰ ἐν τῇ καρδίᾳ σου, εἰ φυλάξῃ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ ἢ οὔ. (3) καὶ ἐκάκωσέν σε καὶ ἐλιµαγχόνησέν σε καὶ ἐψώµισέν σε τὸ µαννα, ὃ οὐκ εἴδησαν οἱ πατέρες σου, ἵνα ἀναγγείλῃ σοι ὅτι οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ µόνῳ ζήσεται ὁ ἄνθρωπος, ἀλλ’ ἐπὶ παντὶ ῥήµατι τῷ ἐκπορευοµένῳ διὰ στόµατος θεοῦ ζήσεται ὁ ἄνθρωπος. (4) τὰ ἱµάτιά σου οὐ κατετρίβη ἀπὸ σοῦ, οἱ πόδες σου οὐκ ἐτυλώθησαν, ἰδοὺ τεσσαράκοντα ἔτη. (5) καὶ γνώσῃ τῇ καρδίᾳ σου ὅτι ὡς εἴ τις παιδεύσαι ἄνθρωπος τὸν υἱὸν αὐτοῦ, οὕτως κύριος ὁ θεός σου παιδεύσει σε, (6) καὶ φυλάξῃ τὰς ἐντολὰς κυρίου τοῦ θεοῦ σου πορεύεσθαι ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ καὶ φοβεῖσθαι αὐτόν. (7) ὁ γὰρ κύριος ὁ θεός σου εἰσάγει σε εἰς γῆν ἀγαθὴν καὶ πολλήν, οὗ χείµαρροι ὑδάτων καὶ πηγαὶ ἀβύσσων ἐκπορευόµεναι διὰ τῶν πεδίων καὶ διὰ τῶν ὀρέων· (8) γῆ πυροῦ καὶ κριθῆς, ἄµπελοι, συκαῖ, ῥόαι, γῆ ἐλαίας ἐλαίου καὶ µέλιτος· (9) γῆ, ἐφ’ ἧς οὐ µετὰ πτωχείας φάγῃ τὸν ἄρτον σου καὶ οὐκ ἐνδεηθήσῃ οὐδὲν ἐπ’ αὐτῆς· γῆ, ἧς οἱ λίθοι σίδηρος, καὶ ἐκ τῶν ὀρέων αὐτῆς µεταλλεύσεις χαλκόν· (10) καὶ φάγῃ καὶ ἐµπλησθήσῃ καὶ εὐλογήσεις κύριον τὸν θεόν σου ἐπὶ τῆς γῆς τῆς ἀγαθῆς, ἧς ἔδωκέν σοι. (11) πρόσεχε σεαυτῷ, µὴ ἐπιλάθῃ κυρίου τοῦ θεοῦ σου τοῦ µὴ φυλάξαι τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ τὰ κρίµατα καὶ τὰ δικαιώµατα αὐτοῦ, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον, (12) µὴ φαγὼν καὶ ἐµπλησθεὶς καὶ οἰκίας καλὰς οἰκοδοµήσας καὶ κατοικήσας ἐν αὐταῖς (13) καὶ τῶν βοῶν σου καὶ τῶν προβάτων σου πληθυνθέντων σοι, ἀργυρίου καὶ χρυσίου πληθυνθέντος σοι καὶ πάντων, ὅσων σοι ἔσται, πληθυνθέντων σοι (14) ὑψωθῇς τῇ καρδίᾳ καὶ ἐπιλάθῃ κυρίου τοῦ θεοῦ σου τοῦ ἐξαγαγόντος σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐξ οἴκου δουλείας, (15) τοῦ ἀγαγόντος σε διὰ τῆς ἐρήµου τῆς µεγάλης καὶ τῆς φοβερᾶς ἐκείνης, οὗ ὄφις δάκνων καὶ σκορπίος καὶ δίψα, οὗ οὐκ ἦν ὕδωρ, τοῦ ἐξαγαγόντος σοι ἐκ πέτρας ἀκροτόµου πηγὴν ὕδατος, (16) τοῦ ψωµίσαντός σε τὸ µαννα ἐν τῇ ἐρήµῳ, ὃ οὐκ εἴδησαν οἱ πατέρες σου, ἵνα κακώσῃ σε καὶ ἐκπειράσῃ σε καὶ εὖ σε ποιήσῃ ἐπ’ ἐσχάτων τῶν ἡµερῶν σου. (17) µὴ εἴπῃς ἐν τῇ καρδίᾳ σου Ἡ ἰσχύς µου καὶ τὸ κράτος τῆς χειρός µου ἐποίησέν µοι τὴν δύναµιν τὴν µεγάλην ταύτην· (18) καὶ µνησθήσῃ κυρίου τοῦ θεοῦ σου, ὅτι αὐτός σοι δίδωσιν ἰσχὺν τοῦ ποιῆσαι δύναµιν καὶ ἵνα στήσῃ τὴν διαθήκην αὐτοῦ, ἣν ὤµοσεν κύριος τοῖς πατράσιν σου, ὡς σήµερον. (19) καὶ ἔσται ἐὰν λήθῃ ἐπιλάθῃ κυρίου τοῦ θεοῦ σου καὶ πορευθῇς ὀπίσω θεῶν ἑτέρων καὶ λατρεύσῃς αὐτοῖς καὶ προσκυνήσῃς αὐτοῖς, διαµαρτύροµαι ὑµῖν σήµερον τόν τε οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν ὅτι ἀπωλείᾳ ἀπολεῖσθε· (20) καθὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἔθνη, ὅσα κύριος ἀπολλύει πρὸ προσώπου ὑµῶν, οὕτως ἀπολεῖσθε, ἀνθ’ ὧν οὐκ ἠκούσατε τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν.

9

(1) Ἄκουε, Ισραηλ· σὺ διαβαίνεις σήµερον τὸν Ιορδάνην εἰσελθεῖν κληρονοµῆσαι ἔθνη µεγάλα καὶ ἰσχυρότερα µᾶλλον ἢ ὑµεῖς, πόλεις µεγάλας καὶ τειχήρεις ἕως τοῦ οὐρανοῦ, (2) λαὸν µέγαν καὶ πολὺν καὶ εὐµήκη, υἱοὺς Ενακ, οὓς σὺ οἶσθα καὶ σὺ ἀκήκοας Τίς ἀντιστήσεται κατὰ πρόσωπον υἱῶν Ενακ; (3) καὶ γνώσῃ σήµερον ὅτι κύριος ὁ θεός σου, οὗτος προπορεύεται πρὸ προσώπου σου· πῦρ καταναλίσκον ἐστίν· οὗτος ἐξολεθρεύσει αὐτούς, καὶ οὗτος ἀποστρέψει αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου σου, καὶ ἀπολεῖς αὐτούς, καθάπερ εἶπέν σοι κύριος. (4) µὴ εἴπῃς ἐν τῇ καρδίᾳ σου ἐν τῷ ἐξαναλῶσαι κύριον τὸν θεόν σου τὰ ἔθνη ταῦτα ἀπὸ προσώπου σου λέγων Διὰ τὰς δικαιοσύνας µου εἰσήγαγέν µε κύριος κληρονοµῆσαι τὴν γῆν τὴν ἀγαθὴν ταύτην· ἀλλὰ διὰ τὴν ἀσέβειαν τῶν ἐθνῶν τούτων κύριος ἐξολεθρεύσει αὐτοὺς πρὸ προσώπου σου. (5) οὐχὶ διὰ τὴν δικαιοσύνην σου οὐδὲ διὰ τὴν ὁσιότητα τῆς καρδίας σου σὺ εἰσπορεύῃ κληρονοµῆσαι τὴν γῆν αὐτῶν, ἀλλὰ διὰ τὴν ἀσέβειαν τῶν ἐθνῶν τούτων κύριος ἐξολεθρεύσει αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου σου καὶ ἵνα στήσῃ τὴν διαθήκην αὐτοῦ, ἣν ὤµοσεν τοῖς πατράσιν ὑµῶν, τῷ Αβρααµ καὶ τῷ Ισαακ καὶ τῷ Ιακωβ. (6) καὶ γνώσῃ σήµερον ὅτι οὐχὶ διὰ τὰς δικαιοσύνας σου κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι τὴν γῆν τὴν ἀγαθὴν ταύτην κληρονοµῆσαι, ὅτι λαὸς σκληροτράχηλος εἶ. (7) µνήσθητι µὴ ἐπιλάθῃ ὅσα παρώξυνας κύριον τὸν θεόν σου ἐν τῇ ἐρήµῳ· ἀφ’ ἧς ἡµέρας ἐξήλθετε ἐξ Αἰγύπτου ἕως ἤλθετε εἰς τὸν τόπον τοῦτον, ἀπειθοῦντες διετελεῖτε τὰ πρὸς κύριον. (8) καὶ ἐν Χωρηβ παρωξύνατε κύριον, καὶ ἐθυµώθη κύριος ἐφ’ ὑµῖν ἐξολεθρεῦσαι ὑµᾶς (9) ἀναβαίνοντός µου εἰς τὸ ὄρος λαβεῖν τὰς πλάκας τὰς λιθίνας, πλάκας διαθήκης, ἃς διέθετο κύριος πρὸς ὑµᾶς. καὶ κατεγινόµην ἐν τῷ ὄρει τεσσαράκοντα ἡµέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας· ἄρτον οὐκ ἔφαγον καὶ ὕδωρ οὐκ ἔπιον. (10) καὶ ἔδωκεν κύριος ἐµοὶ τὰς δύο πλάκας τὰς λιθίνας γεγραµµένας ἐν τῷ δακτύλῳ τοῦ θεοῦ, καὶ ἐπ’ αὐταῖς ἐγέγραπτο πάντες οἱ λόγοι, οὓς ἐλάλησεν κύριος πρὸς ὑµᾶς ἐν τῷ ὄρει ἡµέρᾳ ἐκκλησίας· (11) καὶ ἐγένετο διὰ τεσσαράκοντα ἡµερῶν καὶ τεσσαράκοντα νυκτῶν ἔδωκεν κύριος ἐµοὶ τὰς δύο πλάκας τὰς λιθίνας, πλάκας διαθήκης. (12) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Ἀνάστηθι κατάβηθι τὸ τάχος ἐντεῦθεν, ὅτι ἠνόµησεν ὁ λαός σου, οὓς ἐξήγαγες ἐκ γῆς Αἰγύπτου· παρέβησαν ταχὺ ἐκ τῆς ὁδοῦ, ἧς ἐνετείλω αὐτοῖς· ἐποίησαν ἑαυτοῖς χώνευµα. (13) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Λελάληκα πρὸς σὲ ἅπαξ καὶ δὶς λέγων Ἑώρακα τὸν λαὸν τοῦτον, καὶ ἰδοὺ λαὸς σκληροτράχηλός ἐστιν· (14) ἔασόν µε ἐξολεθρεῦσαι αὐτούς, καὶ ἐξαλείψω τὸ ὄνοµα αὐτῶν ὑποκάτωθεν τοῦ οὐρανοῦ καὶ ποιήσω σὲ εἰς ἔθνος µέγα καὶ ἰσχυρὸν καὶ πολὺ µᾶλλον ἢ τοῦτο. (15) καὶ ἐπιστρέψας κατέβην ἐκ τοῦ ὄρους, καὶ τὸ ὄρος ἐκαίετο πυρί, καὶ αἱ δύο πλάκες ἐπὶ ταῖς δυσὶ χερσίν µου. (16) καὶ ἰδὼν ὅτι ἡµάρτετε ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν καὶ ἐποιήσατε ὑµῖν ἑαυτοῖς χωνευτὸν καὶ παρέβητε ἀπὸ τῆς ὁδοῦ, ἧς ἐνετείλατο ὑµῖν κύριος, (17) καὶ ἐπιλαβόµενος τῶν δύο πλακῶν ἔρριψα αὐτὰς ἀπὸ τῶν δύο χειρῶν µου καὶ συνέτριψα ἐναντίον ὑµῶν. (18) καὶ ἐδεήθην ἐναντίον κυρίου δεύτερον καθάπερ καὶ τὸ πρότερον τεσσαράκοντα ἡµέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας — ἄρτον οὐκ ἔφαγον καὶ ὕδωρ οὐκ ἔπιον — περὶ πασῶν τῶν ἁµαρτιῶν ὑµῶν, ὧν ἡµάρτετε ποιῆσαι τὸ πονηρὸν ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν παροξῦναι αὐτόν. (19) καὶ ἔκφοβός εἰµι διὰ τὴν ὀργὴν καὶ τὸν θυµόν, ὅτι παρωξύνθη κύριος ἐφ’ ὑµῖν ἐξολεθρεῦσαι ὑµᾶς· καὶ εἰσήκουσεν κύριος ἐµοῦ καὶ ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ. (20) καὶ ἐπὶ Ααρων ἐθυµώθη κύριος σφόδρα ἐξολεθρεῦσαι αὐτόν, καὶ ηὐξάµην καὶ περὶ Ααρων ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ. (21) καὶ τὴν ἁµαρτίαν ὑµῶν, ἣν ἐποιήσατε, τὸν µόσχον, ἔλαβον αὐτὸν καὶ κατέκαυσα αὐτὸν ἐν πυρὶ καὶ συνέκοψα αὐτὸν καταλέσας σφόδρα, ἕως οὗ ἐγένετο λεπτόν· καὶ ἐγενήθη ὡσεὶ κονιορτός, καὶ ἔρριψα τὸν κονιορτὸν εἰς τὸν χειµάρρουν τὸν καταβαίνοντα ἐκ τοῦ ὄρους. — (22) καὶ ἐν τῷ Ἐµπυρισµῷ καὶ ἐν τῷ Πειρασµῷ καὶ ἐν τοῖς Μνήµασιν τῆς ἐπιθυµίας παροξύνοντες ἦτε κύριον τὸν θεὸν ὑµῶν. (23) καὶ ὅτε ἐξαπέστειλεν κύριος ὑµᾶς ἐκ Καδης Βαρνη λέγων Ἀνάβητε καὶ κληρονοµήσατε τὴν γῆν, ἣν δίδωµι ὑµῖν, καὶ ἠπειθήσατε τῷ ῥήµατι κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν καὶ οὐκ ἐπιστεύσατε αὐτῷ καὶ οὐκ εἰσηκούσατε τῆς φωνῆς αὐτοῦ. (24) ἀπειθοῦντες ἦτε τὰ πρὸς κύριον ἀπὸ τῆς ἡµέρας, ἧς ἐγνώσθη ὑµῖν. — (25) καὶ ἐδεήθην ἐναντίον κυρίου τεσσαράκοντα ἡµέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας, ὅσας ἐδεήθην — εἶπεν γὰρ κύριος ἐξολεθρεῦσαι ὑµᾶς — (26) καὶ εὐξάµην πρὸς τὸν θεὸν καὶ εἶπα Κύριε κύριε βασιλεῦ τῶν θεῶν, µὴ ἐξολεθρεύσῃς τὸν λαόν σου καὶ τὴν µερίδα σου, ἣν ἐλυτρώσω ἐν τῇ ἰσχύι σου τῇ µεγάλῃ, οὓς ἐξήγαγες ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐν τῇ ἰσχύι σου τῇ µεγάλῃ καὶ ἐν τῇ χειρί σου τῇ κραταιᾷ καὶ ἐν τῷ βραχίονί σου τῷ ὑψηλῷ· (27) µνήσθητι Αβρααµ καὶ Ισαακ καὶ Ιακωβ τῶν θεραπόντων σου, οἷς ὤµοσας κατὰ σεαυτοῦ· µὴ ἐπιβλέψῃς ἐπὶ τὴν σκληρότητα τοῦ λαοῦ τούτου καὶ τὰ ἀσεβήµατα καὶ τὰ ἁµαρτήµατα αὐτῶν, (28) µὴ εἴπωσιν οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν, ὅθεν ἐξήγαγες ἡµᾶς ἐκεῖθεν, λέγοντες Παρὰ τὸ µὴ δύνασθαι κύριον εἰσαγαγεῖν αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν, ἣν εἶπεν αὐτοῖς, καὶ παρὰ τὸ µισῆσαι αὐτοὺς ἐξήγαγεν αὐτοὺς ἀποκτεῖναι ἐν τῇ ἐρήµῳ. (29) καὶ οὗτοι λαός σου καὶ κλῆρός σου, οὓς ἐξήγαγες ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐν τῇ ἰσχύι σου τῇ µεγάλῃ καὶ ἐν τῷ βραχίονί σου τῷ ὑψηλῷ.

10

(1) Ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ εἶπεν κύριος πρός µε Λάξευσον σεαυτῷ δύο πλάκας λιθίνας ὥσπερ τὰς πρώτας καὶ ἀνάβηθι πρός µε εἰς τὸ ὄρος· καὶ ποιήσεις σεαυτῷ κιβωτὸν ξυλίνην· (2) καὶ γράψω ἐπὶ τὰς πλάκας τὰ ῥήµατα, ἃ ἦν ἐν ταῖς πλαξὶν ταῖς πρώταις, ἃς συνέτριψας, καὶ ἐµβαλεῖς αὐτὰς εἰς τὴν κιβωτόν. (3) καὶ ἐποίησα κιβωτὸν ἐκ ξύλων ἀσήπτων καὶ ἐλάξευσα τὰς δύο πλάκας τὰς λιθίνας ὡς αἱ πρῶται· καὶ ἀνέβην εἰς τὸ ὄρος, καὶ αἱ δύο πλάκες ἐπὶ ταῖς χερσίν µου. (4) καὶ ἔγραψεν ἐπὶ τὰς πλάκας κατὰ τὴν γραφὴν τὴν πρώτην τοὺς δέκα λόγους, οὓς ἐλάλησεν κύριος πρὸς ὑµᾶς ἐν τῷ ὄρει ἐκ µέσου τοῦ πυρός, καὶ ἔδωκεν αὐτὰς κύριος ἐµοί. (5) καὶ ἐπιστρέψας κατέβην ἐκ τοῦ ὄρους καὶ ἐνέβαλον τὰς πλάκας εἰς τὴν κιβωτόν, ἣν ἐποίησα, καὶ ἦσαν ἐκεῖ, καθὰ ἐνετείλατό µοι κύριος. — (6) καὶ οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἀπῆραν ἐκ Βηρωθ υἱῶν Ιακιµ Μισαδαι· ἐκεῖ ἀπέθανεν Ααρων καὶ ἐτάφη ἐκεῖ, καὶ ἱεράτευσεν Ελεαζαρ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ’ αὐτοῦ. (7) ἐκεῖθεν ἀπῆραν εἰς Γαδγαδ καὶ ἀπὸ Γαδγαδ εἰς Ετεβαθα, γῆ χείµαρροι ὑδάτων. (8) ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ διέστειλεν κύριος τὴν φυλὴν τὴν Λευι αἴρειν τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης κυρίου παρεστάναι ἔναντι κυρίου λειτουργεῖν καὶ ἐπεύχεσθαι ἐπὶ τῷ ὀνόµατι αὐτοῦ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. (9) διὰ τοῦτο οὐκ ἔστιν τοῖς Λευίταις µερὶς καὶ κλῆρος ἐν τοῖς ἀδελφοῖς αὐτῶν· κύριος αὐτὸς κλῆρος αὐτοῦ, καθὰ εἶπεν αὐτῷ. (10) κἀγὼ εἱστήκειν ἐν τῷ ὄρει τεσσαράκοντα ἡµέρας καὶ τεσσαράκοντα νύκτας, καὶ εἰσήκουσεν κύριος ἐµοῦ καὶ ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ, καὶ οὐκ ἠθέλησεν κύριος ἐξολεθρεῦσαι ὑµᾶς. (11) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Βάδιζε ἄπαρον ἐναντίον τοῦ λαοῦ τούτου, καὶ εἰσπορευέσθωσαν καὶ κληρονοµείτωσαν τὴν γῆν, ἣν ὤµοσα τοῖς πατράσιν αὐτῶν δοῦναι αὐτοῖς. (12) Καὶ νῦν, Ισραηλ, τί κύριος ὁ θεός σου αἰτεῖται παρὰ σοῦ ἀλλ’ ἢ φοβεῖσθαι κύριον τὸν θεόν σου πορεύεσθαι ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ καὶ ἀγαπᾶν αὐτὸν καὶ λατρεύειν κυρίῳ τῷ θεῷ σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου, (13) φυλάσσεσθαι τὰς ἐντολὰς κυρίου τοῦ θεοῦ σου καὶ τὰ δικαιώµατα αὐτοῦ, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον, ἵνα εὖ σοι ᾖ; (14) ἰδοὺ κυρίου τοῦ θεοῦ σου ὁ οὐρανὸς καὶ ὁ οὐρανὸς τοῦ οὐρανοῦ, ἡ γῆ καὶ πάντα, ὅσα ἐστὶν ἐν αὐτῇ· (15) πλὴν τοὺς πατέρας ὑµῶν προείλατο κύριος ἀγαπᾶν αὐτοὺς καὶ ἐξελέξατο τὸ σπέρµα αὐτῶν µετ’ αὐτοὺς ὑµᾶς παρὰ πάντα τὰ ἔθνη κατὰ τὴν ἡµέραν ταύτην. (16) καὶ περιτεµεῖσθε τὴν σκληροκαρδίαν ὑµῶν καὶ τὸν τράχηλον ὑµῶν οὐ σκληρυνεῖτε ἔτι. (17) ὁ γὰρ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν, οὗτος θεὸς τῶν θεῶν καὶ κύριος τῶν κυρίων, ὁ θεὸς ὁ µέγας καὶ ἰσχυρὸς καὶ ὁ φοβερός, ὅστις οὐ θαυµάζει πρόσωπον οὐδ’ οὐ µὴ λάβῃ δῶρον, (18) ποιῶν κρίσιν προσηλύτῳ καὶ ὀρφανῷ καὶ χήρᾳ καὶ ἀγαπᾷ τὸν προσήλυτον δοῦναι αὐτῷ ἄρτον καὶ ἱµάτιον. (19) καὶ ἀγαπήσετε τὸν προσήλυτον· προσήλυτοι γὰρ ἦτε ἐν γῇ Αἰγύπτῳ. (20) κύριον τὸν θεόν σου φοβηθήσῃ καὶ αὐτῷ λατρεύσεις καὶ πρὸς αὐτὸν κολληθήσῃ καὶ τῷ ὀνόµατι αὐτοῦ ὀµῇ· (21) οὗτος καύχηµά σου καὶ οὗτος θεός σου, ὅστις ἐποίησεν ἐν σοὶ τὰ µεγάλα καὶ τὰ ἔνδοξα ταῦτα, ἃ εἴδοσαν οἱ ὀφθαλµοί σου. (22) ἐν ἑβδοµήκοντα ψυχαῖς κατέβησαν οἱ πατέρες σου εἰς Αἴγυπτον, νυνὶ δὲ ἐποίησέν σε κύριος ὁ θεός σου ὡσεὶ τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τῷ πλήθει.

11

(1) Καὶ ἀγαπήσεις κύριον τὸν θεόν σου καὶ φυλάξῃ τὰ φυλάγµατα αὐτοῦ καὶ τὰ δικαιώµατα αὐτοῦ καὶ τὰς κρίσεις αὐτοῦ πάσας τὰς ἡµέρας. (2) καὶ γνώσεσθε σήµερον ὅτι οὐχὶ τὰ παιδία ὑµῶν, ὅσοι οὐκ οἴδασιν οὐδὲ εἴδοσαν τὴν παιδείαν κυρίου τοῦ θεοῦ σου καὶ τὰ µεγαλεῖα αὐτοῦ καὶ τὴν χεῖρα τὴν κραταιὰν καὶ τὸν βραχίονα τὸν ὑψηλὸν (3) καὶ τὰ σηµεῖα αὐτοῦ καὶ τὰ τέρατα αὐτοῦ, ὅσα ἐποίησεν ἐν µέσῳ Αἰγύπτου Φαραω βασιλεῖ Αἰγύπτου καὶ πάσῃ τῇ γῇ αὐτοῦ, (4) καὶ ὅσα ἐποίησεν τὴν δύναµιν τῶν Αἰγυπτίων, τὰ ἅρµατα αὐτῶν καὶ τὴν ἵππον αὐτῶν, ὡς ἐπέκλυσεν τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσσης τῆς ἐρυθρᾶς ἐπὶ προσώπου αὐτῶν καταδιωκόντων αὐτῶν ἐκ τῶν ὀπίσω ὑµῶν καὶ ἀπώλεσεν αὐτοὺς κύριος ἕως τῆς σήµερον ἡµέρας, (5) καὶ ὅσα ἐποίησεν ὑµῖν ἐν τῇ ἐρήµῳ, ἕως ἤλθετε εἰς τὸν τόπον τοῦτον, (6) καὶ ὅσα ἐποίησεν τῷ Δαθαν καὶ Αβιρων υἱοῖς Ελιαβ υἱοῦ Ρουβην, οὓς ἀνοίξασα ἡ γῆ τὸ στόµα αὐτῆς κατέπιεν αὐτοὺς καὶ τοὺς οἴκους αὐτῶν καὶ τὰς σκηνὰς αὐτῶν καὶ πᾶσαν αὐτῶν τὴν ὑπόστασιν τὴν µετ’ αὐτῶν ἐν µέσῳ παντὸς Ισραηλ, (7) ὅτι οἱ ὀφθαλµοὶ ὑµῶν ἑώρακαν πάντα τὰ ἔργα κυρίου τὰ µεγάλα, ὅσα ἐποίησεν ὑµῖν σήµερον. (8) καὶ φυλάξεσθε πάσας τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ὅσας ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον, ἵνα ζῆτε καὶ πολυπλασιασθῆτε καὶ εἰσελθόντες κληρονοµήσητε τὴν γῆν, εἰς ἣν ὑµεῖς διαβαίνετε τὸν Ιορδάνην ἐκεῖ κληρονοµῆσαι αὐτήν, (9) ἵνα µακροηµερεύσητε ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς ὤµοσεν κύριος τοῖς πατράσιν ὑµῶν δοῦναι αὐτοῖς καὶ τῷ σπέρµατι αὐτῶν µετ’ αὐτούς, γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι· (10) ἔστιν γὰρ ἡ γῆ, εἰς ἣν εἰσπορεύῃ ἐκεῖ κληρονοµῆσαι αὐτήν, οὐχ ὥσπερ ἡ γῆ Αἰγύπτου ἐστίν, ὅθεν ἐκπεπόρευσθε ἐκεῖθεν, ὅταν σπείρωσιν τὸν σπόρον καὶ ποτίζωσιν τοῖς ποσὶν ὡσεὶ κῆπον λαχανείας· (11) ἡ δὲ γῆ, εἰς ἣν εἰσπορεύῃ ἐκεῖ κληρονοµῆσαι αὐτήν, γῆ ὀρεινὴ καὶ πεδινή, ἐκ τοῦ ὑετοῦ τοῦ οὐρανοῦ πίεται ὕδωρ, (12) γῆ, ἣν κύριος ὁ θεός σου ἐπισκοπεῖται αὐτήν, διὰ παντὸς οἱ ὀφθαλµοὶ κυρίου τοῦ θεοῦ σου ἐπ’ αὐτῆς ἀπ’ ἀρχῆς τοῦ ἐνιαυτοῦ καὶ ἕως συντελείας τοῦ ἐνιαυτοῦ. (13) Ἐὰν δὲ ἀκοῇ εἰσακούσητε πάσας τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ὅσας ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον, ἀγαπᾶν κύριον τὸν θεόν σου καὶ λατρεύειν αὐτῷ ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου, (14) καὶ δώσει τὸν ὑετὸν τῇ γῇ σου καθ’ ὥραν πρόιµον καὶ ὄψιµον, καὶ εἰσοίσεις τὸν σῖτόν σου καὶ τὸν οἶνόν σου καὶ τὸ ἔλαιόν σου· (15) καὶ δώσει χορτάσµατα ἐν τοῖς ἀγροῖς σου τοῖς κτήνεσίν σου· καὶ φαγὼν καὶ ἐµπλησθεὶς (16) πρόσεχε σεαυτῷ, µὴ πλατυνθῇ ἡ καρδία σου καὶ παραβῆτε καὶ λατρεύσητε θεοῖς ἑτέροις καὶ προσκυνήσητε αὐτοῖς, (17) καὶ θυµωθεὶς ὀργῇ κύριος ἐφ’ ὑµῖν καὶ συσχῇ τὸν οὐρανόν, καὶ οὐκ ἔσται ὑετός, καὶ ἡ γῆ οὐ δώσει τὸν καρπὸν αὐτῆς, καὶ ἀπολεῖσθε ἐν τάχει ἀπὸ τῆς γῆς τῆς ἀγαθῆς, ἧς ἔδωκεν ὁ κύριος ὑµῖν. (18) καὶ ἐµβαλεῖτε τὰ ῥήµατα ταῦτα εἰς τὴν καρδίαν ὑµῶν καὶ εἰς τὴν ψυχὴν ὑµῶν· καὶ ἀφάψετε αὐτὰ εἰς σηµεῖον ἐπὶ τῆς χειρὸς ὑµῶν, καὶ ἔσται ἀσάλευτον πρὸ ὀφθαλµῶν ὑµῶν· (19) καὶ διδάξετε αὐτὰ τὰ τέκνα ὑµῶν λαλεῖν αὐτὰ καθηµένους ἐν οἴκῳ καὶ πορευοµένους ἐν ὁδῷ καὶ κοιταζοµένους καὶ διανισταµένους· (20) καὶ γράψετε αὐτὰ ἐπὶ τὰς φλιὰς τῶν οἰκιῶν ὑµῶν καὶ τῶν πυλῶν ὑµῶν, (21) ἵνα πολυηµερεύσητε καὶ αἱ ἡµέραι τῶν υἱῶν ὑµῶν ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς ὤµοσεν κύριος τοῖς πατράσιν ὑµῶν δοῦναι αὐτοῖς, καθὼς αἱ ἡµέραι τοῦ οὐρανοῦ ἐπὶ τῆς γῆς. (22) καὶ ἔσται ἐὰν ἀκοῇ ἀκούσητε πάσας τὰς ἐντολὰς ταύτας, ὅσας ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον ποιεῖν, ἀγαπᾶν κύριον τὸν θεὸν ἡµῶν καὶ πορεύεσθαι ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ καὶ προσκολλᾶσθαι αὐτῷ, (23) καὶ ἐκβαλεῖ κύριος πάντα τὰ ἔθνη ταῦτα ἀπὸ προσώπου ὑµῶν, καὶ κληρονοµήσετε ἔθνη µεγάλα καὶ ἰσχυρότερα µᾶλλον ἢ ὑµεῖς. (24) πάντα τὸν τόπον, οὗ ἐὰν πατήσῃ τὸ ἴχνος τοῦ ποδὸς ὑµῶν, ὑµῖν ἔσται· ἀπὸ τῆς ἐρήµου καὶ Ἀντιλιβάνου καὶ ἀπὸ τοῦ ποταµοῦ τοῦ µεγάλου, ποταµοῦ Εὐφράτου, καὶ ἕως τῆς θαλάσσης τῆς ἐπὶ δυσµῶν ἔσται τὰ ὅριά σου. (25) οὐκ ἀντιστήσεται οὐδεὶς κατὰ πρόσωπον ὑµῶν· τὸν τρόµον ὑµῶν καὶ τὸν φόβον ὑµῶν ἐπιθήσει κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς, ἐφ’ ἧς ἐὰν ἐπιβῆτε ἐπ’ αὐτῆς, ὃν τρόπον ἐλάλησεν κύριος πρὸς ὑµᾶς. (26) Ἰδοὺ ἐγὼ δίδωµι ἐνώπιον ὑµῶν σήµερον εὐλογίαν καὶ κατάραν, (27) τὴν εὐλογίαν, ἐὰν ἀκούσητε τὰς ἐντολὰς κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν, ἃς ἐγὼ ἐντέλλοµαι ὑµῖν σήµερον, (28) καὶ τὰς κατάρας, ἐὰν µὴ ἀκούσητε τὰς ἐντολὰς κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν, ὅσας ἐγὼ ἐντέλλοµαι ὑµῖν σήµερον, καὶ πλανηθῆτε ἀπὸ τῆς ὁδοῦ, ἧς ἐνετειλάµην ὑµῖν, πορευθέντες λατρεύειν θεοῖς ἑτέροις, οὓς οὐκ οἴδατε. (29) καὶ ἔσται ὅταν εἰσαγάγῃ σε κύριος ὁ θεός σου εἰς τὴν γῆν, εἰς ἣν διαβαίνεις ἐκεῖ κληρονοµῆσαι αὐτήν, καὶ δώσεις τὴν εὐλογίαν ἐπ’ ὄρος Γαριζιν καὶ τὴν κατάραν ἐπ’ ὄρος Γαιβαλ. (30) (οὐκ ἰδοὺ ταῦτα πέραν τοῦ Ιορδάνου ὀπίσω ὁδὸν δυσµῶν ἡλίου ἐν γῇ Χανααν τὸ κατοικοῦν ἐπὶ δυσµῶν ἐχόµενον τοῦ Γολγολ πλησίον τῆς δρυὸς τῆς ὑψηλῆς;) (31) ὑµεῖς γὰρ διαβαίνετε τὸν Ιορδάνην εἰσελθόντες κληρονοµῆσαι τὴν γῆν, ἣν κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν δίδωσιν ὑµῖν ἐν κλήρῳ πάσας τὰς ἡµέρας, καὶ κληρονοµήσετε αὐτὴν καὶ κατοικήσετε ἐν αὐτῇ· (32) καὶ φυλάξεσθε τοῦ ποιεῖν πάντα τὰ προστάγµατα αὐτοῦ καὶ τὰς κρίσεις ταύτας, ὅσας ἐγὼ δίδωµι ἐνώπιον ὑµῶν σήµερον.

12

(1) Καὶ ταῦτα τὰ προστάγµατα καὶ αἱ κρίσεις, ἃς φυλάξετε τοῦ ποιεῖν ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς κύριος ὁ θεὸς τῶν πατέρων ὑµῶν δίδωσιν ὑµῖν ἐν κλήρῳ, πάσας τὰς ἡµέρας, ἃς ὑµεῖς ζῆτε ἐπὶ τῆς γῆς. (2) ἀπωλείᾳ ἀπολεῖτε πάντας τοὺς τόπους, ἐν οἷς ἐλάτρευσαν ἐκεῖ τοῖς θεοῖς αὐτῶν οὓς ὑµεῖς κληρονοµεῖτε αὐτούς, ἐπὶ τῶν ὀρέων τῶν ὑψηλῶν καὶ ἐπὶ τῶν θινῶν καὶ ὑποκάτω δένδρου δασέος (3) καὶ κατασκάψετε τοὺς βωµοὺς αὐτῶν καὶ συντρίψετε τὰς στήλας αὐτῶν καὶ τὰ ἄλση αὐτῶν ἐκκόψετε καὶ τὰ γλυπτὰ τῶν θεῶν αὐτῶν κατακαύσετε πυρί, καὶ ἀπολεῖται τὸ ὄνοµα αὐτῶν ἐκ τοῦ τόπου ἐκείνου. (4) οὐ ποιήσετε οὕτως κυρίῳ τῷ θεῷ ὑµῶν, (5) ἀλλ’ ἢ εἰς τὸν τόπον, ὃν ἂν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ἐν µιᾷ τῶν φυλῶν ὑµῶν ἐπονοµάσαι τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐκεῖ ἐπικληθῆναι, καὶ ἐκζητήσετε καὶ εἰσελεύσεσθε ἐκεῖ (6) καὶ οἴσετε ἐκεῖ τὰ ὁλοκαυτώµατα ὑµῶν καὶ τὰ θυσιάσµατα ὑµῶν καὶ τὰς ἀπαρχὰς ὑµῶν καὶ τὰς εὐχὰς ὑµῶν καὶ τὰ ἑκούσια ὑµῶν καὶ τὰ πρωτότοκα τῶν βοῶν ὑµῶν καὶ τῶν προβάτων ὑµῶν (7) καὶ φάγεσθε ἐκεῖ ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν καὶ εὐφρανθήσεσθε ἐπὶ πᾶσιν, οὗ ἂν τὴν χεῖρα ἐπιβάλητε, ὑµεῖς καὶ οἱ οἶκοι ὑµῶν, καθότι εὐλόγησέν σε κύριος ὁ θεός σου. (8) οὐ ποιήσετε πάντα, ἃ ἡµεῖς ποιοῦµεν ὧδε σήµερον, ἕκαστος τὸ ἀρεστὸν ἐνώπιον αὐτοῦ· (9) οὐ γὰρ ἥκατε ἕως τοῦ νῦν εἰς τὴν κατάπαυσιν καὶ εἰς τὴν κληρονοµίαν, ἣν κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν δίδωσιν ὑµῖν. (10) καὶ διαβήσεσθε τὸν Ιορδάνην καὶ κατοικήσετε ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν κατακληρονοµεῖ ὑµῖν, καὶ καταπαύσει ὑµᾶς ἀπὸ πάντων τῶν ἐχθρῶν ὑµῶν τῶν κύκλῳ, καὶ κατοικήσετε µετὰ ἀσφαλείας. (11) καὶ ἔσται ὁ τόπος, ὃν ἂν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ἐπικληθῆναι τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐκεῖ, ἐκεῖ οἴσετε πάντα, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλοµαι ὑµῖν σήµερον, τὰ ὁλοκαυτώµατα ὑµῶν καὶ τὰ θυσιάσµατα ὑµῶν καὶ τὰ ἐπιδέκατα ὑµῶν καὶ τὰς ἀπαρχὰς τῶν χειρῶν ὑµῶν καὶ τὰ δόµατα ὑµῶν καὶ πᾶν ἐκλεκτὸν τῶν δώρων ὑµῶν, ὅσα ἐὰν εὔξησθε τῷ θεῷ ὑµῶν, (12) καὶ εὐφρανθήσεσθε ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν, ὑµεῖς καὶ οἱ υἱοὶ ὑµῶν καὶ αἱ θυγατέρες ὑµῶν, οἱ παῖδες ὑµῶν καὶ αἱ παιδίσκαι ὑµῶν καὶ ὁ Λευίτης ὁ ἐπὶ τῶν πυλῶν ὑµῶν, ὅτι οὐκ ἔστιν αὐτῷ µερὶς οὐδὲ κλῆρος µεθ’ ὑµῶν. (13) πρόσεχε σεαυτῷ µὴ ἀνενέγκῃς τὰ ὁλοκαυτώµατά σου ἐν παντὶ τόπῳ, οὗ ἐὰν ἴδῃς, (14) ἀλλ’ ἢ εἰς τὸν τόπον, ὃν ἂν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεός σου αὐτὸν ἐν µιᾷ τῶν φυλῶν σου, ἐκεῖ ἀνοίσεις τὰ ὁλοκαυτώµατά σου καὶ ἐκεῖ ποιήσεις πάντα, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον. (15) ἀλλ’ ἢ ἐν πάσῃ ἐπιθυµίᾳ σου θύσεις καὶ φάγῃ κρέα κατὰ τὴν εὐλογίαν κυρίου τοῦ θεοῦ σου, ἣν ἔδωκέν σοι ἐν πάσῃ πόλει· ὁ ἀκάθαρτος ἐν σοὶ καὶ ὁ καθαρὸς ἐπὶ τὸ αὐτὸ φάγεται αὐτὸ ὡς δορκάδα ἢ ἔλαφον· (16) πλὴν τὸ αἷµα οὐ φάγεσθε, ἐπὶ τὴν γῆν ἐκχεεῖτε αὐτὸ ὡς ὕδωρ. (17) οὐ δυνήσῃ φαγεῖν ἐν ταῖς πόλεσίν σου τὸ ἐπιδέκατον τοῦ σίτου σου καὶ τοῦ οἴνου σου καὶ τοῦ ἐλαίου σου, τὰ πρωτότοκα τῶν βοῶν σου καὶ τῶν προβάτων σου καὶ πάσας εὐχάς, ὅσας ἂν εὔξησθε, καὶ τὰς ὁµολογίας ὑµῶν καὶ τὰς ἀπαρχὰς τῶν χειρῶν ὑµῶν, (18) ἀλλ’ ἢ ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ σου φάγῃ αὐτὰ ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἂν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεός σου αὐτῷ, σὺ καὶ ὁ υἱός σου καὶ ἡ θυγάτηρ σου, ὁ παῖς σου καὶ ἡ παιδίσκη σου καὶ ὁ προσήλυτος ὁ ἐν ταῖς πόλεσιν ὑµῶν, καὶ εὐφρανθήσῃ ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ σου ἐπὶ πάντα, οὗ ἂν ἐπιβάλῃς τὴν χεῖρά σου. (19) πρόσεχε σεαυτῷ µὴ ἐγκαταλίπῃς τὸν Λευίτην πάντα τὸν χρόνον, ὅσον ἐὰν ζῇς ἐπὶ τῆς γῆς. (20) Ἐὰν δὲ ἐµπλατύνῃ κύριος ὁ θεός σου τὰ ὅριά σου, καθάπερ ἐλάλησέν σοι, καὶ ἐρεῖς Φάγοµαι κρέα, ἐὰν ἐπιθυµήσῃ ἡ ψυχή σου ὥστε φαγεῖν κρέα, ἐν πάσῃ ἐπιθυµίᾳ τῆς ψυχῆς σου φάγῃ κρέα. (21) ἐὰν δὲ µακρότερον ἀπέχῃ σου ὁ τόπος, ὃν ἂν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεός σου ἐπικληθῆναι τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐκεῖ, καὶ θύσεις ἀπὸ τῶν βοῶν σου καὶ ἀπὸ τῶν προβάτων σου, ὧν ἂν δῷ ὁ θεός σοι, ὃν τρόπον ἐνετειλάµην σοι, καὶ φάγῃ ἐν ταῖς πόλεσίν σου κατὰ τὴν ἐπιθυµίαν τῆς ψυχῆς σου· (22) ὡς ἔσθεται ἡ δορκὰς καὶ ἡ ἔλαφος, οὕτως φάγῃ αὐτό, ὁ ἀκάθαρτος ἐν σοὶ καὶ ὁ καθαρὸς ὡσαύτως ἔδεται. (23) πρόσεχε ἰσχυρῶς τοῦ µὴ φαγεῖν αἷµα, ὅτι τὸ αἷµα αὐτοῦ ψυχή· οὐ βρωθήσεται ἡ ψυχὴ µετὰ τῶν κρεῶν, (24) οὐ φάγεσθε, ἐπὶ τὴν γῆν ἐκχεεῖτε αὐτὸ ὡς ὕδωρ· (25) οὐ φάγῃ αὐτό, ἵνα εὖ σοι γένηται καὶ τοῖς υἱοῖς σου µετὰ σέ, ἐὰν ποιήσῃς τὸ καλὸν καὶ τὸ ἀρεστὸν ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ σου. (26) πλὴν τὰ ἅγιά σου, ἐὰν γένηταί σοι, καὶ τὰς εὐχάς σου λαβὼν ἥξεις εἰς τὸν τόπον, ὃν ἂν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεός σου ἐπικληθῆναι τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐκεῖ, (27) καὶ ποιήσεις τὰ ὁλοκαυτώµατά σου· τὰ κρέα ἀνοίσεις ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον κυρίου τοῦ θεοῦ σου, τὸ δὲ αἷµα τῶν θυσιῶν σου προσχεεῖς πρὸς τὴν βάσιν τοῦ θυσιαστηρίου κυρίου τοῦ θεοῦ σου, τὰ δὲ κρέα φάγῃ. (28) φυλάσσου καὶ ἄκουε καὶ ποιήσεις πάντας τοὺς λόγους, οὓς ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι, ἵνα εὖ σοι γένηται καὶ τοῖς υἱοῖς σου δι’ αἰῶνος, ἐὰν ποιήσῃς τὸ καλὸν καὶ τὸ ἀρεστὸν ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ σου. (29) Ἐὰν δὲ ἐξολεθρεύσῃ κύριος ὁ θεός σου τὰ ἔθνη, εἰς οὓς σὺ εἰσπορεύῃ ἐκεῖ κληρονοµῆσαι τὴν γῆν αὐτῶν, ἀπὸ προσώπου σου καὶ κατακληρονοµήσῃς αὐτοὺς καὶ κατοικήσῃς ἐν τῇ γῇ αὐτῶν, (30) πρόσεχε σεαυτῷ µὴ ἐκζητήσῃς ἐπακολουθῆσαι αὐτοῖς µετὰ τὸ ἐξολεθρευθῆναι αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου σου· οὐ µὴ ἐκζητήσῃς τοὺς θεοὺς αὐτῶν λέγων Πῶς ποιοῦσιν τὰ ἔθνη ταῦτα τοῖς θεοῖς αὐτῶν; ποιήσω κἀγώ. (31) οὐ ποιήσεις οὕτως κυρίῳ τῷ θεῷ σου· τὰ γὰρ βδελύγµατα, ἃ κύριος ἐµίσησεν, ἐποίησαν τοῖς θεοῖς αὐτῶν, ὅτι τοὺς υἱοὺς αὐτῶν καὶ τὰς θυγατέρας αὐτῶν κατακαίουσιν ἐν πυρὶ τοῖς θεοῖς αὐτῶν. (13:1) Πᾶν ῥῆµα, ὃ ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον, τοῦτο φυλάξῃ ποιεῖν· οὐ προσθήσεις ἐπ’ αὐτὸ οὐδὲ ἀφελεῖς ἀπ’ αὐτοῦ.

13

(2) Ἐὰν δὲ ἀναστῇ ἐν σοὶ προφήτης ἢ ἐνυπνιαζόµενος ἐνύπνιον καὶ δῷ σοι σηµεῖον ἢ τέρας (3) καὶ ἔλθῃ τὸ σηµεῖον ἢ τὸ τέρας, ὃ ἐλάλησεν πρὸς σὲ λέγων Πορευθῶµεν καὶ λατρεύσωµεν θεοῖς ἑτέροις, οὓς οὐκ οἴδατε, (4) οὐκ ἀκούσεσθε τῶν λόγων τοῦ προφήτου ἐκείνου ἢ τοῦ ἐνυπνιαζοµένου τὸ ἐνύπνιον ἐκεῖνο, ὅτι πειράζει κύριος ὁ θεὸς ὑµᾶς εἰδέναι εἰ ἀγαπᾶτε κύριον τὸν θεὸν ὑµῶν ἐξ ὅλης τῆς καρδίας ὑµῶν καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς ὑµῶν. (5) ὀπίσω κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν πορεύεσθε καὶ αὐτὸν φοβηθήσεσθε καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ φυλάξεσθε καὶ τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσεσθε καὶ αὐτῷ προστεθήσεσθε. (6) καὶ ὁ προφήτης ἐκεῖνος ἢ ὁ τὸ ἐνύπνιον ἐνυπνιαζόµενος ἐκεῖνος ἀποθανεῖται· ἐλάλησεν γὰρ πλανῆσαί σε ἀπὸ κυρίου τοῦ θεοῦ σου τοῦ ἐξαγαγόντος σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου τοῦ λυτρωσαµένου σε ἐκ τῆς δουλείας ἐξῶσαί σε ἐκ τῆς ὁδοῦ, ἧς ἐνετείλατό σοι κύριος ὁ θεός σου πορεύεσθαι ἐν αὐτῇ· καὶ ἀφανιεῖς τὸν πονηρὸν ἐξ ὑµῶν αὐτῶν. (7) Ἐὰν δὲ παρακαλέσῃ σε ὁ ἀδελφός σου ἐκ πατρός σου ἢ ἐκ µητρός σου ἢ ὁ υἱός σου ἢ ἡ θυγάτηρ σου ἢ ἡ γυνὴ ἡ ἐν κόλπῳ σου ἢ ὁ φίλος ὁ ἴσος τῆς ψυχῆς σου λάθρᾳ λέγων Βαδίσωµεν καὶ λατρεύσωµεν θεοῖς ἑτέροις, οὓς οὐκ ᾔδεις σὺ καὶ οἱ πατέρες σου, (8) ἀπὸ τῶν θεῶν τῶν ἐθνῶν τῶν περικύκλῳ ὑµῶν τῶν ἐγγιζόντων σοι ἢ τῶν µακρὰν ἀπὸ σοῦ ἀπ’ ἄκρου τῆς γῆς ἕως ἄκρου τῆς γῆς, (9) οὐ συνθελήσεις αὐτῷ καὶ οὐκ εἰσακούσῃ αὐτοῦ, καὶ οὐ φείσεται ὁ ὀφθαλµός σου ἐπ’ αὐτῷ, οὐκ ἐπιποθήσεις ἐπ’ αὐτῷ οὐδ’ οὐ µὴ σκεπάσῃς αὐτόν· (10) ἀναγγέλλων ἀναγγελεῖς περὶ αὐτοῦ, αἱ χεῖρές σου ἔσονται ἐπ’ αὐτὸν ἐν πρώτοις ἀποκτεῖναι αὐτόν, καὶ αἱ χεῖρες παντὸς τοῦ λαοῦ ἐπ’ ἐσχάτῳ, (11) καὶ λιθοβολήσουσιν αὐτὸν ἐν λίθοις, καὶ ἀποθανεῖται, ὅτι ἐζήτησεν ἀποστῆσαί σε ἀπὸ κυρίου τοῦ θεοῦ σου τοῦ ἐξαγαγόντος σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐξ οἴκου δουλείας. (12) καὶ πᾶς Ισραηλ ἀκούσας φοβηθήσεται καὶ οὐ προσθήσουσιν ἔτι ποιῆσαι κατὰ τὸ ῥῆµα τὸ πονηρὸν τοῦτο ἐν ὑµῖν. (13) Ἐὰν δὲ ἀκούσῃς ἐν µιᾷ τῶν πόλεών σου, ὧν κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι κατοικεῖν σε ἐκεῖ, λεγόντων (14) Ἐξήλθοσαν ἄνδρες παράνοµοι ἐξ ὑµῶν καὶ ἀπέστησαν πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν πόλιν αὐτῶν λέγοντες Πορευθῶµεν καὶ λατρεύσωµεν θεοῖς ἑτέροις, οὓς οὐκ ᾔδειτε, (15) καὶ ἐρωτήσεις καὶ ἐραυνήσεις σφόδρα, καὶ ἰδοὺ ἀληθὴς σαφῶς ὁ λόγος, γεγένηται τὸ βδέλυγµα τοῦτο ἐν ὑµῖν, (16) ἀναιρῶν ἀνελεῖς πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ ἐν φόνῳ µαχαίρας, ἀναθέµατι ἀναθεµατιεῖτε αὐτὴν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῇ (17) καὶ πάντα τὰ σκῦλα αὐτῆς συνάξεις εἰς τὰς διόδους αὐτῆς καὶ ἐµπρήσεις τὴν πόλιν ἐν πυρὶ καὶ πάντα τὰ σκῦλα αὐτῆς πανδηµεὶ ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ σου, καὶ ἔσται ἀοίκητος εἰς τὸν αἰῶνα, οὐκ ἀνοικοδοµηθήσεται ἔτι. (18) οὐ προσκολληθήσεται ἐν τῇ χειρί σου οὐδὲν ἀπὸ τοῦ ἀναθέµατος, ἵνα ἀποστραφῇ κύριος ἀπὸ θυµοῦ τῆς ὀργῆς αὐτοῦ καὶ δώσει σοι ἔλεος καὶ ἐλεήσει σε καὶ πληθυνεῖ σε, ὃν τρόπον ὤµοσεν κύριος τοῖς πατράσιν σου, (19) ἐὰν ἀκούσῃς τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ σου φυλάσσειν πάσας τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ὅσας ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον, ποιεῖν τὸ καλὸν καὶ τὸ ἀρεστὸν ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ σου.

14

(1) Υἱοί ἐστε κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν· οὐ φοιβήσετε, οὐκ ἐπιθήσετε φαλάκρωµα ἀνὰ µέσον τῶν ὀφθαλµῶν ὑµῶν ἐπὶ νεκρῷ· (2) ὅτι λαὸς ἅγιος εἶ κυρίῳ τῷ θεῷ σου, καὶ σὲ ἐξελέξατο κύριος ὁ θεός σου γενέσθαι σε αὐτῷ λαὸν περιούσιον ἀπὸ πάντων τῶν ἐθνῶν τῶν ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς. (3) Οὐ φάγεσθε πᾶν βδέλυγµα. (4) ταῦτα τὰ κτήνη, ἃ φάγεσθε· µόσχον ἐκ βοῶν καὶ ἀµνὸν ἐκ προβάτων καὶ χίµαρον ἐξ αἰγῶν, (5) ἔλαφον καὶ δορκάδα καὶ βούβαλον καὶ τραγέλαφον καὶ πύγαργον, ὄρυγα καὶ καµηλοπάρδαλιν· (6) πᾶν κτῆνος διχηλοῦν ὁπλὴν καὶ ὀνυχιστῆρας ὀνυχίζον δύο χηλῶν καὶ ἀνάγον µηρυκισµὸν ἐν τοῖς κτήνεσιν, ταῦτα φάγεσθε. (7) καὶ ταῦτα οὐ φάγεσθε ἀπὸ τῶν ἀναγόντων µηρυκισµὸν καὶ ἀπὸ τῶν διχηλούντων τὰς ὁπλὰς καὶ ὀνυχιζόντων ὀνυχιστῆρας· τὸν κάµηλον καὶ δασύποδα καὶ χοιρογρύλλιον, ὅτι ἀνάγουσιν µηρυκισµὸν καὶ ὁπλὴν οὐ διχηλοῦσιν, ἀκάθαρτα ταῦτα ὑµῖν ἐστιν· (8) καὶ τὸν ὗν, ὅτι διχηλεῖ ὁπλὴν τοῦτο καὶ ὀνυχίζει ὄνυχας ὁπλῆς καὶ τοῦτο µηρυκισµὸν οὐ µαρυκᾶται, ἀκάθαρτον τοῦτο ὑµῖν· ἀπὸ τῶν κρεῶν αὐτῶν οὐ φάγεσθε καὶ τῶν θνησιµαίων αὐτῶν οὐχ ἅψεσθε. — (9) καὶ ταῦτα φάγεσθε ἀπὸ πάντων τῶν ἐν τοῖς ὕδασιν· πάντα, ὅσα ἐστὶν ἐν αὐτοῖς πτερύγια καὶ λεπίδες, φάγεσθε. (10) καὶ πάντα, ὅσα οὐκ ἔστιν αὐτοῖς πτερύγια καὶ λεπίδες, οὐ φάγεσθε, ἀκάθαρτα ὑµῖν ἐστιν. — (11) πᾶν ὄρνεον καθαρὸν φάγεσθε. (12) καὶ ταῦτα οὐ φάγεσθε ἀπ’ αὐτῶν· τὸν ἀετὸν καὶ τὸν γρύπα καὶ τὸν ἁλιαίετον (13) καὶ τὸν γύπα καὶ τὸν ἰκτῖνα καὶ τὰ ὅµοια αὐτῷ (14) καὶ πάντα κόρακα καὶ τὰ ὅµοια αὐτῷ (15) καὶ στρουθὸν καὶ γλαῦκα καὶ λάρον (16) καὶ ἐρωδιὸν καὶ κύκνον καὶ ἶβιν (17) καὶ καταράκτην καὶ ἱέρακα καὶ τὰ ὅµοια αὐτῷ καὶ ἔποπα καὶ νυκτικόρακα (18) καὶ πελεκᾶνα καὶ χαραδριὸν καὶ τὰ ὅµοια αὐτῷ καὶ πορφυρίωνα καὶ νυκτερίδα. (19) πάντα τὰ ἑρπετὰ τῶν πετεινῶν ἀκάθαρτα ταῦτά ἐστιν ὑµῖν, οὐ φάγεσθε ἀπ’ αὐτῶν. (20) πᾶν πετεινὸν καθαρὸν φάγεσθε. — (21) πᾶν θνησιµαῖον οὐ φάγεσθε· τῷ παροίκῳ τῷ ἐν ταῖς πόλεσίν σου δοθήσεται, καὶ φάγεται, ἢ ἀποδώσῃ τῷ ἀλλοτρίῳ· ὅτι λαὸς ἅγιος εἶ κυρίῳ τῷ θεῷ σου. — οὐχ ἑψήσεις ἄρνα ἐν γάλακτι µητρὸς αὐτοῦ. (22) Δεκάτην ἀποδεκατώσεις παντὸς γενήµατος τοῦ σπέρµατός σου, τὸ γένηµα τοῦ ἀγροῦ σου ἐνιαυτὸν κατ’ ἐνιαυτόν, (23) καὶ φάγῃ αὐτὸ ἔναντι κυρίου τοῦ θεοῦ σου ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἂν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεός σου ἐπικληθῆναι τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐκεῖ· οἴσετε τὰ ἐπιδέκατα τοῦ σίτου σου καὶ τοῦ οἴνου σου καὶ τοῦ ἐλαίου σου, τὰ πρωτότοκα τῶν βοῶν σου καὶ τῶν προβάτων σου, ἵνα µάθῃς φοβεῖσθαι κύριον τὸν θεόν σου πάσας τὰς ἡµέρας. (24) ἐὰν δὲ µακρὰν γένηται ἀπὸ σοῦ ἡ ὁδὸς καὶ µὴ δύνῃ ἀναφέρειν αὐτά, ὅτι µακρὰν ἀπὸ σοῦ ὁ τόπος, ὃν ἂν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεός σου ἐπικληθῆναι τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐκεῖ, ὅτι εὐλογήσει σε κύριος ὁ θεός σου, (25) καὶ ἀποδώσῃ αὐτὰ ἀργυρίου καὶ λήµψῃ τὸ ἀργύριον ἐν ταῖς χερσίν σου καὶ πορεύσῃ εἰς τὸν τόπον, ὃν ἂν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεός σου αὐτόν, (26) καὶ δώσεις τὸ ἀργύριον ἐπὶ παντός, οὗ ἐὰν ἐπιθυµῇ ἡ ψυχή σου, ἐπὶ βουσὶ ἢ ἐπὶ προβάτοις, ἐπὶ οἴνῳ ἢ ἐπὶ σικερα ἢ ἐπὶ παντός, οὗ ἐὰν ἐπιθυµῇ ἡ ψυχή σου, καὶ φάγῃ ἐκεῖ ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ σου καὶ εὐφρανθήσῃ σὺ καὶ ὁ οἶκός σου (27) καὶ ὁ Λευίτης ὁ ἐν ταῖς πόλεσίν σου, ὅτι οὐκ ἔστιν αὐτῷ µερὶς οὐδὲ κλῆρος µετὰ σοῦ. — (28) µετὰ τρία ἔτη ἐξοίσεις πᾶν τὸ ἐπιδέκατον τῶν γενηµάτων σου· ἐν τῷ ἐνιαυτῷ ἐκείνῳ θήσεις αὐτὸ ἐν ταῖς πόλεσίν σου, (29) καὶ ἐλεύσεται ὁ Λευίτης, ὅτι οὐκ ἔστιν αὐτῷ µερὶς οὐδὲ κλῆρος µετὰ σοῦ, καὶ ὁ προσήλυτος καὶ ὁ ὀρφανὸς καὶ ἡ χήρα ἡ ἐν ταῖς πόλεσίν σου καὶ φάγονται καὶ ἐµπλησθήσονται, ἵνα εὐλογήσῃ σε κύριος ὁ θεός σου ἐν πᾶσιν τοῖς ἔργοις, οἷς ἐὰν ποιῇς.

15

(1) Δι’ ἑπτὰ ἐτῶν ποιήσεις ἄφεσιν. (2) καὶ οὕτως τὸ πρόσταγµα τῆς ἀφέσεως· ἀφήσεις πᾶν χρέος ἴδιον, ὃ ὀφείλει σοι ὁ πλησίον, καὶ τὸν ἀδελφόν σου οὐκ ἀπαιτήσεις, ὅτι ἐπικέκληται ἄφεσις κυρίῳ τῷ θεῷ σου. (3) τὸν ἀλλότριον ἀπαιτήσεις ὅσα ἐὰν ᾖ σοι παρ’ αὐτῷ, τοῦ ἀδελφοῦ σου ἄφεσιν ποιήσεις τοῦ χρέους σου· (4) ὅτι οὐκ ἔσται ἐν σοὶ ἐνδεής, ὅτι εὐλογῶν εὐλογήσει σε κύριος ὁ θεός σου ἐν τῇ γῇ, ᾗ κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι ἐν κλήρῳ κατακληρονοµῆσαι αὐτήν, (5) ἐὰν δὲ ἀκοῇ εἰσακούσητε τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν φυλάσσειν καὶ ποιεῖν πάσας τὰς ἐντολὰς ταύτας, ὅσας ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον. (6) ὅτι κύριος ὁ θεός σου εὐλόγησέν σε, ὃν τρόπον ἐλάλησέν σοι, καὶ δανιεῖς ἔθνεσιν πολλοῖς, σὺ δὲ οὐ δανιῇ, καὶ ἄρξεις σὺ ἐθνῶν πολλῶν, σοῦ δὲ οὐκ ἄρξουσιν. (7) Ἐὰν δὲ γένηται ἐν σοὶ ἐνδεὴς τῶν ἀδελφῶν σου ἐν µιᾷ τῶν πόλεών σου ἐν τῇ γῇ, ᾗ κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι, οὐκ ἀποστέρξεις τὴν καρδίαν σου οὐδ’ οὐ µὴ συσφίγξῃς τὴν χεῖρά σου ἀπὸ τοῦ ἀδελφοῦ σου τοῦ ἐπιδεοµένου· (8) ἀνοίγων ἀνοίξεις τὰς χεῖράς σου αὐτῷ, δάνειον δανιεῖς αὐτῷ ὅσον ἐπιδέεται, καθ’ ὅσον ἐνδεεῖται. (9) πρόσεχε σεαυτῷ µὴ γένηται ῥῆµα κρυπτὸν ἐν τῇ καρδίᾳ σου, ἀνόµηµα, λέγων Ἐγγίζει τὸ ἔτος τὸ ἕβδοµον, ἔτος τῆς ἀφέσεως, καὶ πονηρεύσηται ὁ ὀφθαλµός σου τῷ ἀδελφῷ σου τῷ ἐπιδεοµένῳ, καὶ οὐ δώσεις αὐτῷ, καὶ βοήσεται κατὰ σοῦ πρὸς κύριον, καὶ ἔσται ἐν σοὶ ἁµαρτία µεγάλη. (10) διδοὺς δώσεις αὐτῷ καὶ δάνειον δανιεῖς αὐτῷ ὅσον ἐπιδέεται, καὶ οὐ λυπηθήσῃ τῇ καρδίᾳ σου διδόντος σου αὐτῷ· ὅτι διὰ τὸ ῥῆµα τοῦτο εὐλογήσει σε κύριος ὁ θεός σου ἐν πᾶσιν τοῖς ἔργοις καὶ ἐν πᾶσιν, οὗ ἂν ἐπιβάλῃς τὴν χεῖρά σου. (11) οὐ γὰρ µὴ ἐκλίπῃ ἐνδεὴς ἀπὸ τῆς γῆς· διὰ τοῦτο ἐγώ σοι ἐντέλλοµαι ποιεῖν τὸ ῥῆµα τοῦτο λέγων Ἀνοίγων ἀνοίξεις τὰς χεῖράς σου τῷ ἀδελφῷ σου τῷ πένητι καὶ τῷ ἐπιδεοµένῳ τῷ ἐπὶ τῆς γῆς σου. (12) Ἐὰν δὲ πραθῇ σοι ὁ ἀδελφός σου ὁ Εβραῖος ἢ ἡ Εβραία, δουλεύσει σοι ἓξ ἔτη, καὶ τῷ ἑβδόµῳ ἐξαποστελεῖς αὐτὸν ἐλεύθερον ἀπὸ σοῦ. (13) ὅταν δὲ ἐξαποστέλλῃς αὐτὸν ἐλεύθερον ἀπὸ σοῦ, οὐκ ἐξαποστελεῖς αὐτὸν κενόν· (14) ἐφόδιον ἐφοδιάσεις αὐτὸν ἀπὸ τῶν προβάτων σου καὶ ἀπὸ τοῦ σίτου σου καὶ ἀπὸ τῆς ληνοῦ σου· καθὰ εὐλόγησέν σε κύριος ὁ θεός σου, δώσεις αὐτῷ. (15) καὶ µνησθήσῃ ὅτι οἰκέτης ἦσθα ἐν γῇ Αἰγύπτου καὶ ἐλυτρώσατό σε κύριος ὁ θεός σου ἐκεῖθεν· διὰ τοῦτο ἐγώ σοι ἐντέλλοµαι ποιεῖν τὸ ῥῆµα τοῦτο. (16) ἐὰν δὲ λέγῃ πρὸς σέ Οὐκ ἐξελεύσοµαι ἀπὸ σοῦ, ὅτι ἠγάπηκέν σε καὶ τὴν οἰκίαν σου, ὅτι εὖ αὐτῷ ἐστιν παρὰ σοί, (17) καὶ λήµψῃ τὸ ὀπήτιον καὶ τρυπήσεις τὸ ὠτίον αὐτοῦ πρὸς τὴν θύραν, καὶ ἔσται σοι οἰκέτης εἰς τὸν αἰῶνα· καὶ τὴν παιδίσκην σου ποιήσεις ὡσαύτως. (18) οὐ σκληρὸν ἔσται ἐναντίον σου ἐξαποστελλοµένων αὐτῶν ἐλευθέρων ἀπὸ σοῦ, ὅτι ἐφέτειον µισθὸν τοῦ µισθωτοῦ ἐδούλευσέν σοι ἓξ ἔτη· καὶ εὐλογήσει σε κύριος ὁ θεός σου ἐν πᾶσιν, οἷς ἐὰν ποιῇς. (19) Πᾶν πρωτότοκον, ὃ ἐὰν τεχθῇ ἐν τοῖς βουσίν σου καὶ ἐν τοῖς προβάτοις σου, τὰ ἀρσενικά, ἁγιάσεις κυρίῳ τῷ θεῷ σου· οὐκ ἐργᾷ ἐν τῷ πρωτοτόκῳ µόσχῳ σου καὶ οὐ µὴ κείρῃς τὸ πρωτότοκον τῶν προβάτων σου· (20) ἔναντι κυρίου φάγῃ αὐτὸ ἐνιαυτὸν ἐξ ἐνιαυτοῦ ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἐὰν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεός σου, σὺ καὶ ὁ οἶκός σου. (21) ἐὰν δὲ ᾖ ἐν αὐτῷ µῶµος, χωλὸν ἢ τυφλὸν ἢ καὶ πᾶς µῶµος πονηρός, οὐ θύσεις αὐτὸ κυρίῳ τῷ θεῷ σου· (22) ἐν ταῖς πόλεσίν σου φάγῃ αὐτό, ὁ ἀκάθαρτος ἐν σοὶ καὶ ὁ καθαρὸς ὡσαύτως ἔδεται ὡς δορκάδα ἢ ἔλαφον· (23) πλὴν τὸ αἷµα οὐ φάγεσθε, ἐπὶ τὴν γῆν ἐκχεεῖς αὐτὸ ὡς ὕδωρ.

16

(1) Φύλαξαι τὸν µῆνα τῶν νέων καὶ ποιήσεις τὸ πασχα κυρίῳ τῷ θεῷ σου, ὅτι ἐν τῷ µηνὶ τῶν νέων ἐξῆλθες ἐξ Αἰγύπτου νυκτός. (2) καὶ θύσεις τὸ πασχα κυρίῳ τῷ θεῷ σου πρόβατα καὶ βόας ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἐὰν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεός σου αὐτὸν ἐπικληθῆναι τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐκεῖ. (3) οὐ φάγῃ ἐπ’ αὐτοῦ ζύµην· ἑπτὰ ἡµέρας φάγῃ ἐπ’ αὐτοῦ ἄζυµα, ἄρτον κακώσεως, ὅτι ἐν σπουδῇ ἐξήλθετε ἐξ Αἰγύπτου· ἵνα µνησθῆτε τὴν ἡµέραν τῆς ἐξοδίας ὑµῶν ἐκ γῆς Αἰγύπτου πάσας τὰς ἡµέρας τῆς ζωῆς ὑµῶν. (4) οὐκ ὀφθήσεταί σοι ζύµη ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις σου ἑπτὰ ἡµέρας, καὶ οὐ κοιµηθήσεται ἀπὸ τῶν κρεῶν, ὧν ἐὰν θύσῃς τὸ ἑσπέρας τῇ ἡµέρᾳ τῇ πρώτῃ, εἰς τὸ πρωί. (5) οὐ δυνήσῃ θῦσαι τὸ πασχα ἐν οὐδεµιᾷ τῶν πόλεών σου, ὧν κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι, (6) ἀλλ’ ἢ εἰς τὸν τόπον, ὃν ἐὰν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεός σου ἐπικληθῆναι τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐκεῖ, θύσεις τὸ πασχα ἑσπέρας πρὸς δυσµὰς ἡλίου ἐν τῷ καιρῷ, ᾧ ἐξῆλθες ἐξ Αἰγύπτου, (7) καὶ ἑψήσεις καὶ ὀπτήσεις καὶ φάγῃ ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἐὰν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεός σου αὐτόν, καὶ ἀποστραφήσῃ τὸ πρωὶ καὶ ἀπελεύσῃ εἰς τοὺς οἴκους σου. (8) ἓξ ἡµέρας φάγῃ ἄζυµα, καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ ἐξόδιον, ἑορτὴ κυρίῳ τῷ θεῷ σου· οὐ ποιήσεις ἐν αὐτῇ πᾶν ἔργον πλὴν ὅσα ποιηθήσεται ψυχῇ. — (9) ἑπτὰ ἑβδοµάδας ὁλοκλήρους ἐξαριθµήσεις σεαυτῷ· ἀρξαµένου σου δρέπανον ἐπ’ ἀµητὸν ἄρξῃ ἐξαριθµῆσαι ἑπτὰ ἑβδοµάδας. (10) καὶ ποιήσεις ἑορτὴν ἑβδοµάδων κυρίῳ τῷ θεῷ σου καθότι ἡ χείρ σου ἰσχύει, ὅσα ἂν δῷ σοι, καθότι ηὐλόγησέν σε κύριος ὁ θεός σου· (11) καὶ εὐφρανθήσῃ ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ σου, σὺ καὶ ὁ υἱός σου καὶ ἡ θυγάτηρ σου, ὁ παῖς σου καὶ ἡ παιδίσκη σου καὶ ὁ Λευίτης ὁ ἐν ταῖς πόλεσίν σου καὶ ὁ προσήλυτος καὶ ὁ ὀρφανὸς καὶ ἡ χήρα ἡ ἐν ὑµῖν, ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἐὰν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεός σου ἐπικληθῆναι τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐκεῖ, (12) καὶ µνησθήσῃ ὅτι οἰκέτης ἦσθα ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, καὶ φυλάξῃ καὶ ποιήσεις τὰς ἐντολὰς ταύτας. — (13) ἑορτὴν σκηνῶν ποιήσεις σεαυτῷ ἑπτὰ ἡµέρας ἐν τῷ συναγαγεῖν σε ἐκ τοῦ ἅλωνός σου καὶ ἀπὸ τῆς ληνοῦ σου· (14) καὶ εὐφρανθήσῃ ἐν τῇ ἑορτῇ σου, σὺ καὶ ὁ υἱός σου καὶ ἡ θυγάτηρ σου, ὁ παῖς σου καὶ ἡ παιδίσκη σου καὶ ὁ Λευίτης καὶ ὁ προσήλυτος καὶ ὁ ὀρφανὸς καὶ ἡ χήρα ἡ οὖσα ἐν ταῖς πόλεσίν σου. (15) ἑπτὰ ἡµέρας ἑορτάσεις κυρίῳ τῷ θεῷ σου ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἐὰν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεός σου αὐτῷ· ἐὰν δὲ εὐλογήσῃ σε κύριος ὁ θεός σου ἐν πᾶσιν τοῖς γενήµασίν σου καὶ ἐν παντὶ ἔργῳ τῶν χειρῶν σου, καὶ ἔσῃ εὐφραινόµενος. — (16) τρεῖς καιροὺς τοῦ ἐνιαυτοῦ ὀφθήσεται πᾶν ἀρσενικόν σου ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ σου ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἐὰν ἐκλέξηται αὐτὸν κύριος, ἐν τῇ ἑορτῇ τῶν ἀζύµων καὶ ἐν τῇ ἑορτῇ τῶν ἑβδοµάδων καὶ ἐν τῇ ἑορτῇ τῆς σκηνοπηγίας. οὐκ ὀφθήσῃ ἐνώπιον κυρίου τοῦ θεοῦ σου κενός· (17) ἕκαστος κατὰ δύναµιν τῶν χειρῶν ὑµῶν κατὰ τὴν εὐλογίαν κυρίου τοῦ θεοῦ σου, ἣν ἔδωκέν σοι. (18) Κριτὰς καὶ γραµµατοεισαγωγεῖς καταστήσεις σεαυτῷ ἐν πάσαις ταῖς πόλεσίν σου, αἷς κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι, κατὰ φυλάς, καὶ κρινοῦσιν τὸν λαὸν κρίσιν δικαίαν. (19) οὐκ ἐκκλινοῦσιν κρίσιν, οὐκ ἐπιγνώσονται πρόσωπον οὐδὲ λήµψονται δῶρον· τὰ γὰρ δῶρα ἐκτυφλοῖ ὀφθαλµοὺς σοφῶν καὶ ἐξαίρει λόγους δικαίων. (20) δικαίως τὸ δίκαιον διώξῃ, ἵνα ζῆτε καὶ εἰσελθόντες κληρονοµήσητε τὴν γῆν, ἣν κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι. (21) Οὐ φυτεύσεις σεαυτῷ ἄλσος, πᾶν ξύλον, παρὰ τὸ θυσιαστήριον κυρίου τοῦ θεοῦ σου, ὃ ποιήσεις σεαυτῷ. (22) οὐ στήσεις σεαυτῷ στήλην, ἃ ἐµίσησεν κύριος ὁ θεός σου.

17

(1) Οὐ θύσεις κυρίῳ τῷ θεῷ σου µόσχον ἢ πρόβατον, ἐν ᾧ ἐστιν ἐν αὐτῷ µῶµος, πᾶν ῥῆµα πονηρόν, ὅτι βδέλυγµα κυρίῳ τῷ θεῷ σού ἐστιν. (2) Ἐὰν δὲ εὑρεθῇ ἐν σοὶ ἐν µιᾷ τῶν πόλεών σου, ὧν κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι, ἀνὴρ ἢ γυνή, ὅστις ποιήσει τὸ πονηρὸν ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ σου παρελθεῖν τὴν διαθήκην αὐτοῦ, (3) καὶ ἐλθόντες λατρεύσωσιν θεοῖς ἑτέροις καὶ προσκυνήσωσιν αὐτοῖς, τῷ ἡλίῳ ἢ τῇ σελήνῃ ἢ παντὶ τῶν ἐκ τοῦ κόσµου τοῦ οὐρανοῦ, ἃ οὐ προσέταξεν, (4) καὶ ἀναγγελῇ σοι, καὶ ἐκζητήσεις σφόδρα, καὶ ἰδοὺ ἀληθῶς γέγονεν τὸ ῥῆµα, γεγένηται τὸ βδέλυγµα τοῦτο ἐν Ισραηλ, (5) καὶ ἐξάξεις τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον ἢ τὴν γυναῖκα ἐκείνην καὶ λιθοβολήσετε αὐτοὺς ἐν λίθοις, καὶ τελευτήσουσιν. (6) ἐπὶ δυσὶν µάρτυσιν ἢ ἐπὶ τρισὶν µάρτυσιν ἀποθανεῖται ὁ ἀποθνῄσκων· οὐκ ἀποθανεῖται ἐφ’ ἑνὶ µάρτυρι. (7) καὶ ἡ χεὶρ τῶν µαρτύρων ἔσται ἐπ’ αὐτῷ ἐν πρώτοις θανατῶσαι αὐτόν, καὶ ἡ χεὶρ παντὸς τοῦ λαοῦ ἐπ’ ἐσχάτων· καὶ ἐξαρεῖς τὸν πονηρὸν ἐξ ὑµῶν αὐτῶν. (8) Ἐὰν δὲ ἀδυνατήσῃ ἀπὸ σοῦ ῥῆµα ἐν κρίσει ἀνὰ µέσον αἷµα αἵµατος καὶ ἀνὰ µέσον κρίσις κρίσεως καὶ ἀνὰ µέσον ἁφὴ ἁφῆς καὶ ἀνὰ µέσον ἀντιλογία ἀντιλογίας, ῥήµατα κρίσεως ἐν ταῖς πόλεσιν ὑµῶν, καὶ ἀναστὰς ἀναβήσῃ εἰς τὸν τόπον, ὃν ἂν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεός σου ἐπικληθῆναι τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐκεῖ, (9) καὶ ἐλεύσῃ πρὸς τοὺς ἱερεῖς τοὺς Λευίτας καὶ πρὸς τὸν κριτήν, ὃς ἂν γένηται ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις, καὶ ἐκζητήσαντες ἀναγγελοῦσίν σοι τὴν κρίσιν. (10) καὶ ποιήσεις κατὰ τὸ πρᾶγµα, ὃ ἐὰν ἀναγγείλωσίν σοι ἐκ τοῦ τόπου, οὗ ἂν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεός σου ἐπικληθῆναι τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐκεῖ, καὶ φυλάξῃ σφόδρα ποιῆσαι κατὰ πάντα, ὅσα ἐὰν νοµοθετηθῇ σοι· (11) κατὰ τὸν νόµον καὶ κατὰ τὴν κρίσιν, ἣν ἂν εἴπωσίν σοι, ποιήσεις, οὐκ ἐκκλινεῖς ἀπὸ τοῦ ῥήµατος, οὗ ἐὰν ἀναγγείλωσίν σοι, δεξιὰ οὐδὲ ἀριστερά. (12) καὶ ὁ ἄνθρωπος, ὃς ἂν ποιήσῃ ἐν ὑπερηφανίᾳ τοῦ µὴ ὑπακοῦσαι τοῦ ἱερέως τοῦ παρεστηκότος λειτουργεῖν ἐπὶ τῷ ὀνόµατι κυρίου τοῦ θεοῦ σου ἢ τοῦ κριτοῦ, ὃς ἂν ᾖ ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις, καὶ ἀποθανεῖται ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος, καὶ ἐξαρεῖς τὸν πονηρὸν ἐξ Ισραηλ· (13) καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἀκούσας φοβηθήσεται καὶ οὐκ ἀσεβήσει ἔτι. (14) Ἐὰν δὲ εἰσέλθῃς εἰς τὴν γῆν, ἣν κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι ἐν κλήρῳ, καὶ κληρονοµήσῃς αὐτὴν καὶ κατοικήσῃς ἐπ’ αὐτῆς καὶ εἴπῃς Καταστήσω ἐπ’ ἐµαυτὸν ἄρχοντα καθὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἔθνη τὰ κύκλῳ µου, (15) καθιστῶν καταστήσεις ἐπὶ σεαυτὸν ἄρχοντα, ὃν ἂν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεός σου αὐτόν. ἐκ τῶν ἀδελφῶν σου καταστήσεις ἐπὶ σεαυτὸν ἄρχοντα· οὐ δυνήσῃ καταστῆσαι ἐπὶ σεαυτὸν ἄνθρωπον ἀλλότριον, ὅτι οὐκ ἀδελφός σού ἐστιν. (16) διότι οὐ πληθυνεῖ ἑαυτῷ ἵππον οὐδὲ µὴ ἀποστρέψῃ τὸν λαὸν εἰς Αἴγυπτον, ὅπως πληθύνῃ ἑαυτῷ ἵππον, ὁ δὲ κύριος εἶπεν Οὐ προσθήσετε ἀποστρέψαι τῇ ὁδῷ ταύτῃ ἔτι. (17) καὶ οὐ πληθυνεῖ ἑαυτῷ γυναῖκας, οὐδὲ µεταστήσεται αὐτοῦ ἡ καρδία· καὶ ἀργύριον καὶ χρυσίον οὐ πληθυνεῖ ἑαυτῷ σφόδρα. (18) καὶ ἔσται ὅταν καθίσῃ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ, καὶ γράψει ἑαυτῷ τὸ δευτερονόµιον τοῦτο εἰς βιβλίον παρὰ τῶν ἱερέων τῶν Λευιτῶν, (19) καὶ ἔσται µετ’ αὐτοῦ, καὶ ἀναγνώσεται ἐν αὐτῷ πάσας τὰς ἡµέρας τῆς ζωῆς αὐτοῦ, ἵνα µάθῃ φοβεῖσθαι κύριον τὸν θεὸν αὐτοῦ φυλάσσεσθαι πάσας τὰς ἐντολὰς ταύτας καὶ τὰ δικαιώµατα ταῦτα ποιεῖν, (20) ἵνα µὴ ὑψωθῇ ἡ καρδία αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ, ἵνα µὴ παραβῇ ἀπὸ τῶν ἐντολῶν δεξιὰ ἢ ἀριστερά, ὅπως ἂν µακροχρονίσῃ ἐπὶ τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ, αὐτὸς καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ἐν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ.

18

(1) Οὐκ ἔσται τοῖς ἱερεῦσιν τοῖς Λευίταις, ὅλῃ φυλῇ Λευι, µερὶς οὐδὲ κλῆρος µετὰ Ισραηλ· καρπώµατα κυρίου ὁ κλῆρος αὐτῶν, φάγονται αὐτά. (2) κλῆρος δὲ οὐκ ἔσται αὐτοῖς ἐν τοῖς ἀδελφοῖς αὐτῶν· κύριος αὐτὸς κλῆρος αὐτοῦ, καθότι εἶπεν αὐτῷ. (3) καὶ αὕτη ἡ κρίσις τῶν ἱερέων, τὰ παρὰ τοῦ λαοῦ, παρὰ τῶν θυόντων τὰ θύµατα, ἐάν τε µόσχον ἐάν τε πρόβατον· καὶ δώσει τῷ ἱερεῖ τὸν βραχίονα καὶ τὰ σιαγόνια καὶ τὸ ἔνυστρον. (4) καὶ τὰς ἀπαρχὰς τοῦ σίτου σου καὶ τοῦ οἴνου σου καὶ τοῦ ἐλαίου σου καὶ τὴν ἀπαρχὴν τῶν κουρῶν τῶν προβάτων σου δώσεις αὐτῷ· (5) ὅτι αὐτὸν ἐξελέξατο κύριος ὁ θεός σου ἐκ πασῶν τῶν φυλῶν σου παρεστάναι ἔναντι κυρίου τοῦ θεοῦ σου λειτουργεῖν καὶ εὐλογεῖν ἐπὶ τῷ ὀνόµατι αὐτοῦ, αὐτὸς καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ἐν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ. — (6) ἐὰν δὲ παραγένηται ὁ Λευίτης ἐκ µιᾶς τῶν πόλεων ὑµῶν ἐκ πάντων τῶν υἱῶν Ισραηλ, οὗ αὐτὸς παροικεῖ, καθότι ἐπιθυµεῖ ἡ ψυχὴ αὐτοῦ, εἰς τὸν τόπον, ὃν ἂν ἐκλέξηται κύριος, (7) καὶ λειτουργήσει τῷ ὀνόµατι κυρίου τοῦ θεοῦ αὐτοῦ ὥσπερ πάντες οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ οἱ Λευῖται οἱ παρεστηκότες ἐκεῖ ἔναντι κυρίου· (8) µερίδα µεµερισµένην φάγεται πλὴν τῆς πράσεως τῆς κατὰ πατριάν. (9) Ἐὰν δὲ εἰσέλθῃς εἰς τὴν γῆν, ἣν κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι, οὐ µαθήσῃ ποιεῖν κατὰ τὰ βδελύγµατα τῶν ἐθνῶν ἐκείνων. (10) οὐχ εὑρεθήσεται ἐν σοὶ περικαθαίρων τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἢ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ ἐν πυρί, µαντευόµενος µαντείαν, κληδονιζόµενος καὶ οἰωνιζόµενος, φάρµακος, (11) ἐπαείδων ἐπαοιδήν, ἐγγαστρίµυθος καὶ τερατοσκόπος, ἐπερωτῶν τοὺς νεκρούς. (12) ἔστιν γὰρ βδέλυγµα κυρίῳ τῷ θεῷ σου πᾶς ποιῶν ταῦτα· ἕνεκεν γὰρ τῶν βδελυγµάτων τούτων κύριος ἐξολεθρεύσει αὐτοὺς ἀπὸ σοῦ. (13) τέλειος ἔσῃ ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ σου· (14) τὰ γὰρ ἔθνη ταῦτα, οὓς σὺ κατακληρονοµεῖς αὐτούς, οὗτοι κληδόνων καὶ µαντειῶν ἀκούσονται, σοὶ δὲ οὐχ οὕτως ἔδωκεν κύριος ὁ θεός σου. (15) προφήτην ἐκ τῶν ἀδελφῶν σου ὡς ἐµὲ ἀναστήσει σοι κύριος ὁ θεός σου, αὐτοῦ ἀκούσεσθε (16) κατὰ πάντα, ὅσα ᾐτήσω παρὰ κυρίου τοῦ θεοῦ σου ἐν Χωρηβ τῇ ἡµέρᾳ τῆς ἐκκλησίας λέγοντες Οὐ προσθήσοµεν ἀκοῦσαι τὴν φωνὴν κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν καὶ τὸ πῦρ τὸ µέγα τοῦτο οὐκ ὀψόµεθα ἔτι οὐδὲ µὴ ἀποθάνωµεν, (17) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Ὀρθῶς πάντα, ὅσα ἐλάλησαν· (18) προφήτην ἀναστήσω αὐτοῖς ἐκ τῶν ἀδελφῶν αὐτῶν ὥσπερ σὲ καὶ δώσω τὸ ῥῆµά µου ἐν τῷ στόµατι αὐτοῦ, καὶ λαλήσει αὐτοῖς καθότι ἂν ἐντείλωµαι αὐτῷ· (19) καὶ ὁ ἄνθρωπος, ὃς ἐὰν µὴ ἀκούσῃ ὅσα ἐὰν λαλήσῃ ὁ προφήτης ἐπὶ τῷ ὀνόµατί µου, ἐγὼ ἐκδικήσω ἐξ αὐτοῦ. (20) πλὴν ὁ προφήτης, ὃς ἂν ἀσεβήσῃ λαλῆσαι ἐπὶ τῷ ὀνόµατί µου ῥῆµα, ὃ οὐ προσέταξα λαλῆσαι, καὶ ὃς ἂν λαλήσῃ ἐπ’ ὀνόµατι θεῶν ἑτέρων, ἀποθανεῖται ὁ προφήτης ἐκεῖνος. (21) ἐὰν δὲ εἴπῃς ἐν τῇ καρδίᾳ σου Πῶς γνωσόµεθα τὸ ῥῆµα, ὃ οὐκ ἐλάλησεν κύριος; (22) ὅσα ἐὰν λαλήσῃ ὁ προφήτης ἐπὶ τῷ ὀνόµατι κυρίου, καὶ µὴ γένηται τὸ ῥῆµα καὶ µὴ συµβῇ, τοῦτο τὸ ῥῆµα, ὃ οὐκ ἐλάλησεν κύριος· ἐν ἀσεβείᾳ ἐλάλησεν ὁ προφήτης ἐκεῖνος, οὐκ ἀφέξεσθε αὐτοῦ.

19

(1) Ἐὰν δὲ ἀφανίσῃ κύριος ὁ θεός σου τὰ ἔθνη, ἃ ὁ θεός σου δίδωσίν σοι τὴν γῆν αὐτῶν, καὶ κατακληρονοµήσητε αὐτοὺς καὶ κατοικήσητε ἐν ταῖς πόλεσιν αὐτῶν καὶ ἐν τοῖς οἴκοις αὐτῶν, (2) τρεῖς πόλεις διαστελεῖς σεαυτῷ ἐν µέσῳ τῆς γῆς σου, ἧς κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι. (3) στόχασαί σοι τὴν ὁδὸν καὶ τριµεριεῖς τὰ ὅρια τῆς γῆς σου, ἣν καταµερίζει σοι κύριος ὁ θεός σου, καὶ ἔσται καταφυγὴ ἐκεῖ παντὶ φονευτῇ. (4) τοῦτο δὲ ἔσται τὸ πρόσταγµα τοῦ φονευτοῦ, ὃς ἂν φύγῃ ἐκεῖ καὶ ζήσεται· ὃς ἂν πατάξῃ τὸν πλησίον αὐτοῦ ἀκουσίως καὶ οὗτος οὐ µισῶν αὐτὸν πρὸ τῆς ἐχθὲς καὶ πρὸ τῆς τρίτης, (5) καὶ ὃς ἂν εἰσέλθῃ µετὰ τοῦ πλησίον εἰς τὸν δρυµὸν συναγαγεῖν ξύλα, καὶ ἐκκρουσθῇ ἡ χεὶρ αὐτοῦ τῇ ἀξίνῃ κόπτοντος τὸ ξύλον, καὶ ἐκπεσὸν τὸ σιδήριον ἀπὸ τοῦ ξύλου τύχῃ τοῦ πλησίον, καὶ ἀποθάνῃ, οὗτος καταφεύξεται εἰς µίαν τῶν πόλεων τούτων καὶ ζήσεται, (6) ἵνα µὴ διώξας ὁ ἀγχιστεύων τοῦ αἵµατος ὀπίσω τοῦ φονεύσαντος, ὅτι παρατεθέρµανται τῇ καρδίᾳ, καὶ καταλάβῃ αὐτόν, ἐὰν µακροτέρα ᾖ ἡ ὁδός, καὶ πατάξῃ αὐτοῦ τὴν ψυχήν, καὶ ἀποθάνῃ, καὶ τούτῳ οὐκ ἔστιν κρίσις θανάτου, ὅτι οὐ µισῶν ἦν αὐτὸν πρὸ τῆς ἐχθὲς καὶ πρὸ τῆς τρίτης. (7) διὰ τοῦτο ἐγώ σοι ἐντέλλοµαι τὸ ῥῆµα τοῦτο λέγων Τρεῖς πόλεις διαστελεῖς σεαυτῷ· (8) ἐὰν δὲ ἐµπλατύνῃ κύριος ὁ θεός σου τὰ ὅριά σου, ὃν τρόπον ὤµοσεν τοῖς πατράσιν σου, καὶ δῷ σοι κύριος πᾶσαν τὴν γῆν, ἣν εἶπεν δοῦναι τοῖς πατράσιν σου, (9) ἐὰν ἀκούσῃς ποιεῖν πάσας τὰς ἐντολὰς ταύτας, ἃς ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον, ἀγαπᾶν κύριον τὸν θεόν σου, πορεύεσθαι ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ πάσας τὰς ἡµέρας, καὶ προσθήσεις σεαυτῷ ἔτι τρεῖς πόλεις πρὸς τὰς τρεῖς ταύτας, (10) καὶ οὐκ ἐκχυθήσεται αἷµα ἀναίτιον ἐν τῇ γῇ σου, ᾗ κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι ἐν κλήρῳ, καὶ οὐκ ἔσται ἐν σοὶ αἵµατι ἔνοχος. — (11) ἐὰν δὲ γένηται ἄνθρωπος µισῶν τὸν πλησίον καὶ ἐνεδρεύσῃ αὐτὸν καὶ ἐπαναστῇ ἐπ’ αὐτὸν καὶ πατάξῃ αὐτοῦ ψυχήν, καὶ ἀπεθάνῃ, καὶ φύγῃ εἰς µίαν τῶν πόλεων τούτων, (12) καὶ ἀποστελοῦσιν ἡ γερουσία τῆς πόλεως αὐτοῦ καὶ λήµψονται αὐτὸν ἐκεῖθεν καὶ παραδώσουσιν αὐτὸν εἰς χεῖρας τῷ ἀγχιστεύοντι τοῦ αἵµατος, καὶ ἀποθανεῖται· (13) οὐ φείσεται ὁ ὀφθαλµός σου ἐπ’ αὐτῷ, καὶ καθαριεῖς τὸ αἷµα τὸ ἀναίτιον ἐξ Ισραηλ, καὶ εὖ σοι ἔσται. (14) Οὐ µετακινήσεις ὅρια τοῦ πλησίον σου, ἃ ἔστησαν οἱ πατέρες σου ἐν τῇ κληρονοµίᾳ σου, ᾗ κατεκληρονοµήθης ἐν τῇ γῇ, ᾗ κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι ἐν κλήρῳ. (15) Οὐκ ἐµµενεῖ µάρτυς εἷς µαρτυρῆσαι κατὰ ἀνθρώπου κατὰ πᾶσαν ἀδικίαν καὶ κατὰ πᾶν ἁµάρτηµα καὶ κατὰ πᾶσαν ἁµαρτίαν, ἣν ἂν ἁµάρτῃ· ἐπὶ στόµατος δύο µαρτύρων καὶ ἐπὶ στόµατος τριῶν µαρτύρων σταθήσεται πᾶν ῥῆµα. (16) ἐὰν δὲ καταστῇ µάρτυς ἄδικος κατὰ ἀνθρώπου καταλέγων αὐτοῦ ἀσέβειαν, (17) καὶ στήσονται οἱ δύο ἄνθρωποι, οἷς ἐστιν αὐτοῖς ἡ ἀντιλογία, ἔναντι κυρίου καὶ ἔναντι τῶν ἱερέων καὶ ἔναντι τῶν κριτῶν, οἳ ἐὰν ὦσιν ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις, (18) καὶ ἐξετάσωσιν οἱ κριταὶ ἀκριβῶς, καὶ ἰδοὺ µάρτυς ἄδικος ἐµαρτύρησεν ἄδικα, ἀντέστη κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, (19) καὶ ποιήσετε αὐτῷ ὃν τρόπον ἐπονηρεύσατο ποιῆσαι κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, καὶ ἐξαρεῖς τὸν πονηρὸν ἐξ ὑµῶν αὐτῶν. (20) καὶ οἱ ἐπίλοιποι ἀκούσαντες φοβηθήσονται καὶ οὐ προσθήσουσιν ἔτι ποιῆσαι κατὰ τὸ ῥῆµα τὸ πονηρὸν τοῦτο ἐν ὑµῖν. (21) οὐ φείσεται ὁ ὀφθαλµός σου ἐπ’ αὐτῷ· ψυχὴν ἀντὶ ψυχῆς, ὀφθαλµὸν ἀντὶ ὀφθαλµοῦ, ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος, χεῖρα ἀντὶ χειρός, πόδα ἀντὶ ποδός.

20

(1) Ἐὰν δὲ ἐξέλθῃς εἰς πόλεµον ἐπὶ τοὺς ἐχθρούς σου καὶ ἴδῃς ἵππον καὶ ἀναβάτην καὶ λαὸν πλείονά σου, οὐ φοβηθήσῃ ἀπ’ αὐτῶν, ὅτι κύριος ὁ θεός σου µετὰ σοῦ ὁ ἀναβιβάσας σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου. (2) καὶ ἔσται ὅταν ἐγγίσῃς τῷ πολέµῳ, καὶ προσεγγίσας ὁ ἱερεὺς λαλήσει τῷ λαῷ (3) καὶ ἐρεῖ πρὸς αὐτούς Ἄκουε, Ισραηλ· ὑµεῖς προσπορεύεσθε σήµερον εἰς πόλεµον ἐπὶ τοὺς ἐχθροὺς ὑµῶν, µὴ ἐκλυέσθω ἡ καρδία ὑµῶν, µὴ φοβεῖσθε µηδὲ θραύεσθε µηδὲ ἐκκλίνητε ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, (4) ὅτι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ὁ προπορευόµενος µεθ’ ὑµῶν συνεκπολεµῆσαι ὑµῖν τοὺς ἐχθροὺς ὑµῶν διασῶσαι ὑµᾶς. (5) καὶ λαλήσουσιν οἱ γραµµατεῖς πρὸς τὸν λαὸν λέγοντες Τίς ὁ ἄνθρωπος ὁ οἰκοδοµήσας οἰκίαν καινὴν καὶ οὐκ ἐνεκαίνισεν αὐτήν; πορευέσθω καὶ ἀποστραφήτω εἰς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ, µὴ ἀποθάνῃ ἐν τῷ πολέµῳ καὶ ἄνθρωπος ἕτερος ἐγκαινιεῖ αὐτήν. (6) καὶ τίς ὁ ἄνθρωπος, ὅστις ἐφύτευσεν ἀµπελῶνα καὶ οὐκ εὐφράνθη ἐξ αὐτοῦ; πορευέσθω καὶ ἀποστραφήτω εἰς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ, µὴ ἀποθάνῃ ἐν τῷ πολέµῳ καὶ ἄνθρωπος ἕτερος εὐφρανθήσεται ἐξ αὐτοῦ. (7) καὶ τίς ὁ ἄνθρωπος, ὅστις µεµνήστευται γυναῖκα καὶ οὐκ ἔλαβεν αὐτήν; πορευέσθω καὶ ἀποστραφήτω εἰς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ, µὴ ἀποθάνῃ ἐν τῷ πολέµῳ καὶ ἄνθρωπος ἕτερος λήµψεται αὐτήν. (8) καὶ προσθήσουσιν οἱ γραµµατεῖς λαλῆσαι πρὸς τὸν λαὸν καὶ ἐροῦσιν Τίς ὁ ἄνθρωπος ὁ φοβούµενος καὶ δειλὸς τῇ καρδίᾳ; πορευέσθω καὶ ἀποστραφήτω εἰς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ, ἵνα µὴ δειλιάνῃ τὴν καρδίαν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ ὥσπερ ἡ αὐτοῦ. (9) καὶ ἔσται ὅταν παύσωνται οἱ γραµµατεῖς λαλοῦντες πρὸς τὸν λαόν, καὶ καταστήσουσιν ἄρχοντας τῆς στρατιᾶς προηγουµένους τοῦ λαοῦ. (10) Ἐὰν δὲ προσέλθῃς πρὸς πόλιν ἐκπολεµῆσαι αὐτήν, καὶ ἐκκαλέσῃ αὐτοὺς µετ’ εἰρήνης· (11) ἐὰν µὲν εἰρηνικὰ ἀποκριθῶσίν σοι καὶ ἀνοίξωσίν σοι, ἔσται πᾶς ὁ λαὸς οἱ εὑρεθέντες ἐν αὐτῇ ἔσονταί σοι φορολόγητοι καὶ ὑπήκοοί σου· (12) ἐὰν δὲ µὴ ὑπακούσωσίν σοι καὶ ποιήσωσιν πρὸς σὲ πόλεµον, περικαθιεῖς αὐτήν, (13) καὶ παραδώσει αὐτὴν κύριος ὁ θεός σου εἰς τὰς χεῖράς σου, καὶ πατάξεις πᾶν ἀρσενικὸν αὐτῆς ἐν φόνῳ µαχαίρας, (14) πλὴν τῶν γυναικῶν καὶ τῆς ἀποσκευῆς καὶ πάντα τὰ κτήνη καὶ πάντα, ὅσα ἂν ὑπάρχῃ ἐν τῇ πόλει, καὶ πᾶσαν τὴν ἀπαρτίαν προνοµεύσεις σεαυτῷ καὶ φάγῃ πᾶσαν τὴν προνοµὴν τῶν ἐχθρῶν σου, ὧν κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι. (15) οὕτως ποιήσεις πάσας τὰς πόλεις τὰς µακρὰν οὔσας ἀπὸ σοῦ σφόδρα, αἳ οὐχὶ ἐκ τῶν πόλεων τῶν ἐθνῶν τούτων, (16) ἰδοὺ δὲ ἀπὸ τῶν πόλεων τῶν ἐθνῶν τούτων, ὧν κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι κληρονοµεῖν τὴν γῆν αὐτῶν, οὐ ζωγρήσετε ἀπ’ αὐτῶν πᾶν ἐµπνέον, (17) ἀλλ’ ἢ ἀναθέµατι ἀναθεµατιεῖτε αὐτούς, τὸν Χετταῖον καὶ Αµορραῖον καὶ Χαναναῖον καὶ Φερεζαῖον καὶ Ευαῖον καὶ Ιεβουσαῖον καὶ Γεργεσαῖον, ὃν τρόπον ἐνετείλατό σοι κύριος ὁ θεός σου, (18) ἵνα µὴ διδάξωσιν ὑµᾶς ποιεῖν πάντα τὰ βδελύγµατα αὐτῶν, ὅσα ἐποίησαν τοῖς θεοῖς αὐτῶν, καὶ ἁµαρτήσεσθε ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν. (19) Ἐὰν δὲ περικαθίσῃς περὶ πόλιν ἡµέρας πλείους ἐκπολεµῆσαι αὐτὴν εἰς κατάληµψιν αὐτῆς, οὐχὶ ἐξολεθρεύσεις τὰ δένδρα αὐτῆς ἐπιβαλεῖν ἐπ’ αὐτὰ σίδηρον, ἀλλ’ ἢ ἀπ’ αὐτοῦ φάγῃ, αὐτὸ δὲ οὐκ ἐκκόψεις. µὴ ἄνθρωπος τὸ ξύλον τὸ ἐν τῷ ἀγρῷ εἰσελθεῖν ἀπὸ προσώπου σου εἰς τὸν χάρακα; (20) ἀλλὰ ξύλον, ὃ ἐπίστασαι ὅτι οὐ καρπόβρωτόν ἐστιν, τοῦτο ἐξολεθρεύσεις καὶ ἐκκόψεις καὶ οἰκοδοµήσεις χαράκωσιν ἐπὶ τὴν πόλιν, ἥτις ποιεῖ πρὸς σὲ τὸν πόλεµον, ἕως ἂν παραδοθῇ.

21

(1) Ἐὰν δὲ εὑρεθῇ τραυµατίας ἐν τῇ γῇ, ᾗ κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι κληρονοµῆσαι, πεπτωκὼς ἐν τῷ πεδίῳ καὶ οὐκ οἴδασιν τὸν πατάξαντα, (2) ἐξελεύσεται ἡ γερουσία σου καὶ οἱ κριταί σου καὶ ἐκµετρήσουσιν ἐπὶ τὰς πόλεις τὰς κύκλῳ τοῦ τραυµατίου, (3) καὶ ἔσται ἡ πόλις ἡ ἐγγίζουσα τῷ τραυµατίᾳ καὶ λήµψεται ἡ γερουσία τῆς πόλεως ἐκείνης δάµαλιν ἐκ βοῶν, ἥτις οὐκ εἴργασται καὶ ἥτις οὐχ εἵλκυσεν ζυγόν, (4) καὶ καταβιβάσουσιν ἡ γερουσία τῆς πόλεως ἐκείνης τὴν δάµαλιν εἰς φάραγγα τραχεῖαν, ἥτις οὐκ εἴργασται οὐδὲ σπείρεται, καὶ νευροκοπήσουσιν τὴν δάµαλιν ἐν τῇ φάραγγι. (5) καὶ προσελεύσονται οἱ ἱερεῖς οἱ Λευῖται — ὅτι αὐτοὺς ἐπέλεξεν κύριος ὁ θεός σου παρεστηκέναι αὐτῷ καὶ εὐλογεῖν ἐπὶ τῷ ὀνόµατι αὐτοῦ, καὶ ἐπὶ τῷ στόµατι αὐτῶν ἔσται πᾶσα ἀντιλογία καὶ πᾶσα ἁφή — , (6) καὶ πᾶσα ἡ γερουσία τῆς πόλεως ἐκείνης οἱ ἐγγίζοντες τῷ τραυµατίᾳ νίψονται τὰς χεῖρας ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τῆς δαµάλεως τῆς νενευροκοπηµένης ἐν τῇ φάραγγι (7) καὶ ἀποκριθέντες ἐροῦσιν Αἱ χεῖρες ἡµῶν οὐκ ἐξέχεαν τὸ αἷµα τοῦτο, καὶ οἱ ὀφθαλµοὶ ἡµῶν οὐχ ἑωράκασιν· (8) ἵλεως γενοῦ τῷ λαῷ σου Ισραηλ, οὓς ἐλυτρώσω, κύριε, ἐκ γῆς Αἰγύπτου, ἵνα µὴ γένηται αἷµα ἀναίτιον ἐν τῷ λαῷ σου Ισραηλ. καὶ ἐξιλασθήσεται αὐτοῖς τὸ αἷµα. (9) σὺ δὲ ἐξαρεῖς τὸ αἷµα τὸ ἀναίτιον ἐξ ὑµῶν αὐτῶν, ἐὰν ποιήσῃς τὸ καλὸν καὶ τὸ ἀρεστὸν ἔναντι κυρίου τοῦ θεοῦ σου. (10) Ἐὰν δὲ ἐξελθὼν εἰς πόλεµον ἐπὶ τοὺς ἐχθρούς σου καὶ παραδῷ σοι κύριος ὁ θεός σου εἰς τὰς χεῖράς σου καὶ προνοµεύσεις τὴν προνοµὴν αὐτῶν (11) καὶ ἴδῃς ἐν τῇ προνοµῇ γυναῖκα καλὴν τῷ εἴδει καὶ ἐνθυµηθῇς αὐτῆς καὶ λάβῃς αὐτὴν σαυτῷ γυναῖκα, (12) καὶ εἰσάξεις αὐτὴν ἔνδον εἰς τὴν οἰκίαν σου καὶ ξυρήσεις τὴν κεφαλὴν αὐτῆς καὶ περιονυχιεῖς αὐτὴν (13) καὶ περιελεῖς τὰ ἱµάτια τῆς αἰχµαλωσίας αὐτῆς ἀπ’ αὐτῆς, καὶ καθίεται ἐν τῇ οἰκίᾳ σου καὶ κλαύσεται τὸν πατέρα καὶ τὴν µητέρα µηνὸς ἡµέρας, καὶ µετὰ ταῦτα εἰσελεύσῃ πρὸς αὐτὴν καὶ συνοικισθήσῃ αὐτῇ, καὶ ἔσται σου γυνή. (14) καὶ ἔσται ἐὰν µὴ θέλῃς αὐτήν, ἐξαποστελεῖς αὐτὴν ἐλευθέραν, καὶ πράσει οὐ πραθήσεται ἀργυρίου· οὐκ ἀθετήσεις αὐτήν, διότι ἐταπείνωσας αὐτήν. (15) Ἐὰν δὲ γένωνται ἀνθρώπῳ δύο γυναῖκες, µία αὐτῶν ἠγαπηµένη καὶ µία αὐτῶν µισουµένη, καὶ τέκωσιν αὐτῷ ἡ ἠγαπηµένη καὶ ἡ µισουµένη, καὶ γένηται υἱὸς πρωτότοκος τῆς µισουµένης, (16) καὶ ἔσται ᾗ ἂν ἡµέρᾳ κατακληροδοτῇ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ, οὐ δυνήσεται πρωτοτοκεῦσαι τῷ υἱῷ τῆς ἠγαπηµένης ὑπεριδὼν τὸν υἱὸν τῆς µισουµένης τὸν πρωτότοκον, (17) ἀλλὰ τὸν πρωτότοκον υἱὸν τῆς µισουµένης ἐπιγνώσεται δοῦναι αὐτῷ διπλᾶ ἀπὸ πάντων, ὧν ἂν εὑρεθῇ αὐτῷ, ὅτι οὗτός ἐστιν ἀρχὴ τέκνων αὐτοῦ, καὶ τούτῳ καθήκει τὰ πρωτοτόκια. (18) Ἐὰν δέ τινι ᾖ υἱὸς ἀπειθὴς καὶ ἐρεθιστὴς οὐχ ὑπακούων φωνὴν πατρὸς καὶ φωνὴν µητρὸς καὶ παιδεύσωσιν αὐτὸν καὶ µὴ εἰσακούῃ αὐτῶν, (19) καὶ συλλαβόντες αὐτὸν ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἡ µήτηρ αὐτοῦ καὶ ἐξάξουσιν αὐτὸν ἐπὶ τὴν γερουσίαν τῆς πόλεως αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τὴν πύλην τοῦ τόπου αὐτοῦ (20) καὶ ἐροῦσιν τοῖς ἀνδράσιν τῆς πόλεως αὐτῶν Ὁ υἱὸς ἡµῶν οὗτος ἀπειθεῖ καὶ ἐρεθίζει, οὐχ ὑπακούει τῆς φωνῆς ἡµῶν, συµβολοκοπῶν οἰνοφλυγεῖ· (21) καὶ λιθοβολήσουσιν αὐτὸν οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως αὐτοῦ ἐν λίθοις, καὶ ἀποθανεῖται· καὶ ἐξαρεῖς τὸν πονηρὸν ἐξ ὑµῶν αὐτῶν, καὶ οἱ ἐπίλοιποι ἀκούσαντες φοβηθήσονται. (22) Ἐὰν δὲ γένηται ἔν τινι ἁµαρτία κρίµα θανάτου καὶ ἀποθάνῃ καὶ κρεµάσητε αὐτὸν ἐπὶ ξύλου, (23) οὐκ ἐπικοιµηθήσεται τὸ σῶµα αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ ξύλου, ἀλλὰ ταφῇ θάψετε αὐτὸν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ, ὅτι κεκατηραµένος ὑπὸ θεοῦ πᾶς κρεµάµενος ἐπὶ ξύλου· καὶ οὐ µιανεῖτε τὴν γῆν, ἣν κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι ἐν κλήρῳ.

22

(1) Μὴ ἰδὼν τὸν µόσχον τοῦ ἀδελφοῦ σου ἢ τὸ πρόβατον αὐτοῦ πλανώµενα ἐν τῇ ὁδῷ ὑπερίδῃς αὐτά· ἀποστροφῇ ἀποστρέψεις αὐτὰ τῷ ἀδελφῷ σου καὶ ἀποδώσεις αὐτῷ. (2) ἐὰν δὲ µὴ ἐγγίζῃ ὁ ἀδελφός σου πρὸς σὲ µηδὲ ἐπίστῃ αὐτόν, συνάξεις αὐτὰ ἔνδον εἰς τὴν οἰκίαν σου, καὶ ἔσται µετὰ σοῦ, ἕως ἂν ζητήσῃ αὐτὰ ὁ ἀδελφός σου, καὶ ἀποδώσεις αὐτῷ. (3) οὕτως ποιήσεις τὸν ὄνον αὐτοῦ καὶ οὕτως ποιήσεις τὸ ἱµάτιον αὐτοῦ καὶ οὕτως ποιήσεις κατὰ πᾶσαν ἀπώλειαν τοῦ ἀδελφοῦ σου, ὅσα ἐὰν ἀπόληται παρ’ αὐτοῦ καὶ εὕρῃς· οὐ δυνήσῃ ὑπεριδεῖν. — (4) οὐκ ὄψῃ τὸν ὄνον τοῦ ἀδελφοῦ σου ἢ τὸν µόσχον αὐτοῦ πεπτωκότας ἐν τῇ ὁδῷ, µὴ ὑπερίδῃς αὐτούς· ἀνιστῶν ἀναστήσεις µετ’ αὐτοῦ. (5) Οὐκ ἔσται σκεύη ἀνδρὸς ἐπὶ γυναικί, οὐδὲ µὴ ἐνδύσηται ἀνὴρ στολὴν γυναικείαν, ὅτι βδέλυγµα κυρίῳ τῷ θεῷ σού ἐστιν πᾶς ποιῶν ταῦτα. (6) Ἐὰν δὲ συναντήσῃς νοσσιᾷ ὀρνέων πρὸ προσώπου σου ἐν τῇ ὁδῷ ἢ ἐπὶ παντὶ δένδρει ἢ ἐπὶ τῆς γῆς, νεοσσοῖς ἢ ᾠοῖς, καὶ ἡ µήτηρ θάλπῃ ἐπὶ τῶν νεοσσῶν ἢ ἐπὶ τῶν ᾠῶν, οὐ λήµψῃ τὴν µητέρα µετὰ τῶν τέκνων· (7) ἀποστολῇ ἀποστελεῖς τὴν µητέρα, τὰ δὲ παιδία λήµψῃ σεαυτῷ, ἵνα εὖ σοι γένηται καὶ πολυήµερος ἔσῃ. (8) Ἐὰν δὲ οἰκοδοµήσῃς οἰκίαν καινήν, καὶ ποιήσεις στεφάνην τῷ δώµατί σου· καὶ οὐ ποιήσεις φόνον ἐν τῇ οἰκίᾳ σου, ἐὰν πέσῃ ὁ πεσὼν ἀπ’ αὐτοῦ. (9) Οὐ κατασπερεῖς τὸν ἀµπελῶνά σου διάφορον, ἵνα µὴ ἁγιασθῇ τὸ γένηµα καὶ τὸ σπέρµα, ὃ ἐὰν σπείρῃς µετὰ τοῦ γενήµατος τοῦ ἀµπελῶνός σου. — (10) οὐκ ἀροτριάσεις ἐν µόσχῳ καὶ ὄνῳ ἐπὶ τὸ αὐτό. — (11) οὐκ ἐνδύσῃ κίβδηλον, ἔρια καὶ λίνον, ἐν τῷ αὐτῷ. (12) Στρεπτὰ ποιήσεις σεαυτῷ ἐπὶ τῶν τεσσάρων κρασπέδων τῶν περιβολαίων σου, ἃ ἐὰν περιβάλῃ ἐν αὐτοῖς. (13) Ἐὰν δέ τις λάβῃ γυναῖκα καὶ συνοικήσῃ αὐτῇ καὶ µισήσῃ αὐτὴν (14) καὶ ἐπιθῇ αὐτῇ προφασιστικοὺς λόγους καὶ κατενέγκῃ αὐτῆς ὄνοµα πονηρὸν καὶ λέγῃ Τὴν γυναῖκα ταύτην εἴληφα καὶ προσελθὼν αὐτῇ οὐχ εὕρηκα αὐτῆς παρθένια, (15) καὶ λαβὼν ὁ πατὴρ τῆς παιδὸς καὶ ἡ µήτηρ ἐξοίσουσιν τὰ παρθένια τῆς παιδὸς πρὸς τὴν γερουσίαν ἐπὶ τὴν πύλην, (16) καὶ ἐρεῖ ὁ πατὴρ τῆς παιδὸς τῇ γερουσίᾳ Τὴν θυγατέρα µου ταύτην δέδωκα τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ γυναῖκα, καὶ µισήσας αὐτὴν (17) αὐτὸς νῦν ἐπιτίθησιν αὐτῇ προφασιστικοὺς λόγους λέγων Οὐχ εὕρηκα τῇ θυγατρί σου παρθένια, καὶ ταῦτα τὰ παρθένια τῆς θυγατρός µου· καὶ ἀναπτύξουσιν τὸ ἱµάτιον ἐναντίον τῆς γερουσίας τῆς πόλεως. (18) καὶ λήµψεται ἡ γερουσία τῆς πόλεως ἐκείνης τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον καὶ παιδεύσουσιν αὐτὸν (19) καὶ ζηµιώσουσιν αὐτὸν ἑκατὸν σίκλους καὶ δώσουσιν τῷ πατρὶ τῆς νεάνιδος, ὅτι ἐξήνεγκεν ὄνοµα πονηρὸν ἐπὶ παρθένον Ισραηλῖτιν· καὶ αὐτοῦ ἔσται γυνή, οὐ δυνήσεται ἐξαποστεῖλαι αὐτὴν τὸν ἅπαντα χρόνον. (20) ἐὰν δὲ ἐπ’ ἀληθείας γένηται ὁ λόγος οὗτος καὶ µὴ εὑρεθῇ παρθένια τῇ νεάνιδι, (21) καὶ ἐξάξουσιν τὴν νεᾶνιν ἐπὶ τὰς θύρας οἴκου πατρὸς αὐτῆς, καὶ λιθοβολήσουσιν αὐτὴν οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως αὐτῆς ἐν λίθοις, καὶ ἀποθανεῖται, ὅτι ἐποίησεν ἀφροσύνην ἐν υἱοῖς Ισραηλ ἐκπορνεῦσαι τὸν οἶκον τοῦ πατρὸς αὐτῆς· καὶ ἐξαρεῖς τὸν πονηρὸν ἐξ ὑµῶν αὐτῶν. (22) Ἐὰν δὲ εὑρεθῇ ἄνθρωπος κοιµώµενος µετὰ γυναικὸς συνῳκισµένης ἀνδρί, ἀποκτενεῖτε ἀµφοτέρους, τὸν ἄνδρα τὸν κοιµώµενον µετὰ τῆς γυναικὸς καὶ τὴν γυναῖκα· καὶ ἐξαρεῖς τὸν πονηρὸν ἐξ Ισραηλ. (23) Ἐὰν δὲ γένηται παῖς παρθένος µεµνηστευµένη ἀνδρὶ καὶ εὑρὼν αὐτὴν ἄνθρωπος ἐν πόλει κοιµηθῇ µετ’ αὐτῆς, (24) ἐξάξετε ἀµφοτέρους ἐπὶ τὴν πύλην τῆς πόλεως αὐτῶν, καὶ λιθοβοληθήσονται ἐν λίθοις καὶ ἀποθανοῦνται· τὴν νεᾶνιν, ὅτι οὐκ ἐβόησεν ἐν τῇ πόλει, καὶ τὸν ἄνθρωπον, ὅτι ἐταπείνωσεν τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον· καὶ ἐξαρεῖς τὸν πονηρὸν ἐξ ὑµῶν αὐτῶν. — (25) ἐὰν δὲ ἐν πεδίῳ εὕρῃ ἄνθρωπος τὴν παῖδα τὴν µεµνηστευµένην καὶ βιασάµενος κοιµηθῇ µετ’ αὐτῆς, ἀποκτενεῖτε τὸν ἄνθρωπον τὸν κοιµώµενον µετ’ αὐτῆς µόνον (26) καὶ τῇ νεάνιδι οὐ ποιήσετε οὐδέν· οὐκ ἔστιν τῇ νεάνιδι ἁµάρτηµα θανάτου, ὅτι ὡς εἴ τις ἐπαναστῇ ἄνθρωπος ἐπὶ τὸν πλησίον καὶ φονεύσῃ αὐτοῦ ψυχήν, οὕτως τὸ πρᾶγµα τοῦτο, (27) ὅτι ἐν τῷ ἀγρῷ εὗρεν αὐτήν, ἐβόησεν ἡ νεᾶνις ἡ µεµνηστευµένη, καὶ ὁ βοηθήσων οὐκ ἦν αὐτῇ. (28) Ἐὰν δέ τις εὕρῃ τὴν παῖδα τὴν παρθένον, ἥτις οὐ µεµνήστευται, καὶ βιασάµενος κοιµηθῇ µετ’ αὐτῆς καὶ εὑρεθῇ, (29) δώσει ὁ ἄνθρωπος ὁ κοιµηθεὶς µετ’ αὐτῆς τῷ πατρὶ τῆς νεάνιδος πεντήκοντα δίδραχµα ἀργυρίου, καὶ αὐτοῦ ἔσται γυνή, ἀνθ’ ὧν ἐταπείνωσεν αὐτήν· οὐ δυνήσεται ἐξαποστεῖλαι αὐτὴν τὸν ἅπαντα χρόνον. (23:1) Οὐ λήµψεται ἄνθρωπος τὴν γυναῖκα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ οὐκ ἀποκαλύψει συγκάλυµµα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ.

23

(2) Οὐκ εἰσελεύσεται θλαδίας καὶ ἀποκεκοµµένος εἰς ἐκκλησίαν κυρίου. (3) οὐκ εἰσελεύσεται ἐκ πόρνης εἰς ἐκκλησίαν κυρίου. (4) οὐκ εἰσελεύσεται Αµµανίτης καὶ Μωαβίτης εἰς ἐκκλησίαν κυρίου· καὶ ἕως δεκάτης γενεᾶς οὐκ εἰσελεύσεται εἰς ἐκκλησίαν κυρίου καὶ ἕως εἰς τὸν αἰῶνα (5) παρὰ τὸ µὴ συναντῆσαι αὐτοὺς ὑµῖν µετὰ ἄρτων καὶ ὕδατος ἐν τῇ ὁδῷ ἐκπορευοµένων ὑµῶν ἐξ Αἰγύπτου, καὶ ὅτι ἐµισθώσαντο ἐπὶ σὲ τὸν Βαλααµ υἱὸν Βεωρ ἐκ τῆς Μεσοποταµίας καταράσασθαί σε· (6) καὶ οὐκ ἠθέλησεν κύριος ὁ θεός σου εἰσακοῦσαι τοῦ Βαλααµ, καὶ µετέστρεψεν κύριος ὁ θεός σου τὰς κατάρας εἰς εὐλογίαν, ὅτι ἠγάπησέν σε κύριος ὁ θεός σου. (7) οὐ προσαγορεύσεις εἰρηνικὰ αὐτοῖς καὶ συµφέροντα αὐτοῖς πάσας τὰς ἡµέρας σου εἰς τὸν αἰῶνα. (8) οὐ βδελύξῃ Ιδουµαῖον, ὅτι ἀδελφός σού ἐστιν· οὐ βδελύξῃ Αἰγύπτιον, ὅτι πάροικος ἐγένου ἐν τῇ γῇ αὐτοῦ· (9) υἱοὶ ἐὰν γενηθῶσιν αὐτοῖς, γενεὰ τρίτη εἰσελεύσονται εἰς ἐκκλησίαν κυρίου. (10) Ἐὰν δὲ ἐξέλθῃς παρεµβαλεῖν ἐπὶ τοὺς ἐχθρούς σου, καὶ φυλάξῃ ἀπὸ παντὸς ῥήµατος πονηροῦ. (11) ἐὰν ᾖ ἐν σοὶ ἄνθρωπος, ὃς οὐκ ἔσται καθαρὸς ἐκ ῥύσεως αὐτοῦ νυκτός, καὶ ἐξελεύσεται ἔξω τῆς παρεµβολῆς καὶ οὐκ εἰσελεύσεται εἰς τὴν παρεµβολήν· (12) καὶ ἔσται τὸ πρὸς ἑσπέραν λούσεται τὸ σῶµα αὐτοῦ ὕδατι καὶ δεδυκότος ἡλίου εἰσελεύσεται εἰς τὴν παρεµβολήν. (13) καὶ τόπος ἔσται σοι ἔξω τῆς παρεµβολῆς, καὶ ἐξελεύσῃ ἐκεῖ ἔξω· (14) καὶ πάσσαλος ἔσται σοι ἐπὶ τῆς ζώνης σου, καὶ ἔσται ὅταν διακαθιζάνῃς ἔξω, καὶ ὀρύξεις ἐν αὐτῷ καὶ ἐπαγαγὼν καλύψεις τὴν ἀσχηµοσύνην σου ἐν αὐτῷ· (15) ὅτι κύριος ὁ θεός σου ἐµπεριπατεῖ ἐν τῇ παρεµβολῇ σου ἐξελέσθαι σε καὶ παραδοῦναι τὸν ἐχθρόν σου πρὸ προσώπου σου, καὶ ἔσται ἡ παρεµβολή σου ἁγία, καὶ οὐκ ὀφθήσεται ἐν σοὶ ἀσχηµοσύνη πράγµατος καὶ ἀποστρέψει ἀπὸ σοῦ. (16) Οὐ παραδώσεις παῖδα τῷ κυρίῳ αὐτοῦ ὃς προστέθειταί σοι παρὰ τοῦ κυρίου αὐτοῦ· (17) µετὰ σοῦ κατοικήσει, ἐν ὑµῖν κατοικήσει ἐν παντὶ τόπῳ, οὗ ἐὰν ἀρέσῃ αὐτῷ, οὐ θλίψεις αὐτόν. (18) Οὐκ ἔσται πόρνη ἀπὸ θυγατέρων Ισραηλ, καὶ οὐκ ἔσται πορνεύων ἀπὸ υἱῶν Ισραηλ· οὐκ ἔσται τελεσφόρος ἀπὸ θυγατέρων Ισραηλ, καὶ οὐκ ἔσται τελισκόµενος ἀπὸ υἱῶν Ισραηλ. (19) οὐ προσοίσεις µίσθωµα πόρνης οὐδὲ ἄMαγµα κυνὸς εἰς τὸν οἶκον κυρίου τοῦ θεοῦ σου πρὸς πᾶσαν εὐχήν, ὅτι βδέλυγµα κυρίῳ τῷ θεῷ σού ἐστιν καὶ ἀµφότερα. (20) Οὐκ ἐκτοκιεῖς τῷ ἀδελφῷ σου τόκον ἀργυρίου καὶ τόκον βρωµάτων καὶ τόκον παντὸς πράγµατος, οὗ ἂν ἐκδανείσῃς· (21) τῷ ἀλλοτρίῳ ἐκτοκιεῖς, τῷ δὲ ἀδελφῷ σου οὐκ ἐκτοκιεῖς, ἵνα εὐλογήσῃ σε κύριος ὁ θεός σου ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις σου ἐπὶ τῆς γῆς, εἰς ἣν εἰσπορεύῃ ἐκεῖ κληρονοµῆσαι αὐτήν. (22) Ἐὰν δὲ εὔξῃ εὐχὴν κυρίῳ τῷ θεῷ σου, οὐ χρονιεῖς ἀποδοῦναι αὐτήν, ὅτι ἐκζητῶν ἐκζητήσει κύριος ὁ θεός σου παρὰ σοῦ, καὶ ἔσται ἐν σοὶ ἁµαρτία· (23) ἐὰν δὲ µὴ θέλῃς εὔξασθαι, οὐκ ἔστιν ἐν σοὶ ἁµαρτία. (24) τὰ ἐκπορευόµενα διὰ τῶν χειλέων σου φυλάξῃ καὶ ποιήσεις ὃν τρόπον εὔξω κυρίῳ τῷ θεῷ σου δόµα, ὃ ἐλάλησας τῷ στόµατί σου. (25) Ἐὰν δὲ εἰσέλθῃς εἰς ἀµητὸν τοῦ πλησίον σου, καὶ συλλέξεις ἐν ταῖς χερσίν σου στάχυς καὶ δρέπανον οὐ µὴ ἐπιβάλῃς ἐπὶ τὸν ἀµητὸν τοῦ πλησίον σου. — (26) ἐὰν δὲ εἰσέλθῃς εἰς τὸν ἀµπελῶνα τοῦ πλησίον σου, φάγῃ σταφυλὴν ὅσον ψυχήν σου ἐµπλησθῆναι, εἰς δὲ ἄγγος οὐκ ἐµβαλεῖς.

24

(1) Ἐὰν δέ τις λάβῃ γυναῖκα καὶ συνοικήσῃ αὐτῇ, καὶ ἔσται ἐὰν µὴ εὕρῃ χάριν ἐναντίον αὐτοῦ, ὅτι εὗρεν ἐν αὐτῇ ἄσχηµον πρᾶγµα, καὶ γράψει αὐτῇ βιβλίον ἀποστασίου καὶ δώσει εἰς τὰς χεῖρας αὐτῆς καὶ ἐξαποστελεῖ αὐτὴν ἐκ τῆς οἰκίας αὐτοῦ, (2) καὶ ἀπελθοῦσα γένηται ἀνδρὶ ἑτέρῳ, (3) καὶ µισήσῃ αὐτὴν ὁ ἀνὴρ ὁ ἔσχατος καὶ γράψει αὐτῇ βιβλίον ἀποστασίου καὶ δώσει εἰς τὰς χεῖρας αὐτῆς καὶ ἐξαποστελεῖ αὐτὴν ἐκ τῆς οἰκίας αὐτοῦ, ἢ ἀποθάνῃ ὁ ἀνὴρ ὁ ἔσχατος, ὃς ἔλαβεν αὐτὴν ἑαυτῷ γυναῖκα, (4) οὐ δυνήσεται ὁ ἀνὴρ ὁ πρότερος ὁ ἐξαποστείλας αὐτὴν ἐπαναστρέψας λαβεῖν αὐτὴν ἑαυτῷ γυναῖκα µετὰ τὸ µιανθῆναι αὐτήν, ὅτι βδέλυγµά ἐστιν ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ σου· καὶ οὐ µιανεῖτε τὴν γῆν, ἣν κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν δίδωσιν ὑµῖν ἐν κλήρῳ. (5) Ἐὰν δέ τις λάβῃ γυναῖκα προσφάτως, οὐκ ἐξελεύσεται εἰς τὸν πόλεµον, καὶ οὐκ ἐπιβληθήσεται αὐτῷ οὐδὲν πρᾶγµα· ἀθῷος ἔσται ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ ἐνιαυτὸν ἕνα, εὐφρανεῖ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, ἣν ἔλαβεν. (6) Οὐκ ἐνεχυράσεις µύλον οὐδὲ ἐπιµύλιον, ὅτι ψυχὴν οὗτος ἐνεχυράζει. (7) Ἐὰν δὲ ἁλῷ ἄνθρωπος κλέπτων ψυχὴν τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ καταδυναστεύσας αὐτὸν ἀποδῶται, ἀποθανεῖται ὁ κλέπτης ἐκεῖνος· καὶ ἐξαρεῖς τὸν πονηρὸν ἐξ ὑµῶν αὐτῶν. (8) Πρόσεχε σεαυτῷ ἐν τῇ ἁφῇ τῆς λέπρας· φυλάξῃ σφόδρα ποιεῖν κατὰ πάντα τὸν νόµον, ὃν ἐὰν ἀναγγείλωσιν ὑµῖν οἱ ἱερεῖς οἱ Λευῖται· ὃν τρόπον ἐνετειλάµην ὑµῖν, φυλάξασθε ποιεῖν. (9) µνήσθητι ὅσα ἐποίησεν κύριος ὁ θεός σου τῇ Μαριαµ ἐν τῇ ὁδῷ ἐκπορευοµένων ὑµῶν ἐξ Αἰγύπτου. (10) Ἐὰν ὀφείληµα ᾖ ἐν τῷ πλησίον σου, ὀφείληµα ὁτιοῦν, οὐκ εἰσελεύσῃ εἰς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ ἐνεχυράσαι τὸ ἐνέχυρον· (11) ἔξω στήσῃ, καὶ ὁ ἄνθρωπος, οὗ τὸ δάνειόν σού ἐστιν ἐν αὐτῷ, ἐξοίσει σοι τὸ ἐνέχυρον ἔξω. (12) ἐὰν δὲ ὁ ἄνθρωπος πένηται, οὐ κοιµηθήσῃ ἐν τῷ ἐνεχύρῳ αὐτοῦ· (13) ἀποδόσει ἀποδώσεις τὸ ἐνέχυρον αὐτοῦ περὶ δυσµὰς ἡλίου, καὶ κοιµηθήσεται ἐν τῷ ἱµατίῳ αὐτοῦ καὶ εὐλογήσει σε, καὶ ἔσται σοι ἐλεηµοσύνη ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ σου. (14) Οὐκ ἀπαδικήσεις µισθὸν πένητος καὶ ἐνδεοῦς ἐκ τῶν ἀδελφῶν σου ἢ ἐκ τῶν προσηλύτων τῶν ἐν ταῖς πόλεσίν σου· (15) αὐθηµερὸν ἀποδώσεις τὸν µισθὸν αὐτοῦ, οὐκ ἐπιδύσεται ὁ ἥλιος ἐπ’ αὐτῷ, ὅτι πένης ἐστὶν καὶ ἐν αὐτῷ ἔχει τὴν ἐλπίδα· καὶ οὐ καταβοήσεται κατὰ σοῦ πρὸς κύριον, καὶ ἔσται ἐν σοὶ ἁµαρτία. (16) Οὐκ ἀποθανοῦνται πατέρες ὑπὲρ τέκνων, καὶ υἱοὶ οὐκ ἀποθανοῦνται ὑπὲρ πατέρων· ἕκαστος τῇ ἑαυτοῦ ἁµαρτίᾳ ἀποθανεῖται. (17) Οὐκ ἐκκλινεῖς κρίσιν προσηλύτου καὶ ὀρφανοῦ καὶ χήρας καὶ οὐκ ἐνεχυράσεις ἱµάτιον χήρας· (18) καὶ µνησθήσῃ ὅτι οἰκέτης ἦσθα ἐν γῇ Αἰγύπτῳ καὶ ἐλυτρώσατό σε κύριος ὁ θεός σου ἐκεῖθεν· διὰ τοῦτο ἐγώ σοι ἐντέλλοµαι ποιεῖν τὸ ῥῆµα τοῦτο. (19) Ἐὰν δὲ ἀµήσῃς ἀµητὸν ἐν τῷ ἀγρῷ σου καὶ ἐπιλάθῃ δράγµα ἐν τῷ ἀγρῷ σου, οὐκ ἐπαναστραφήσῃ λαβεῖν αὐτό· τῷ πτωχῷ καὶ τῷ προσηλύτῳ καὶ τῷ ὀρφανῷ καὶ τῇ χήρᾳ ἔσται, ἵνα εὐλογήσῃ σε κύριος ὁ θεός σου ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν σου. (20) ἐὰν δὲ ἐλαιαλογήσῃς, οὐκ ἐπαναστρέψεις καλαµήσασθαι τὰ ὀπίσω σου· τῷ προσηλύτῳ καὶ τῷ ὀρφανῷ καὶ τῇ χήρᾳ ἔσται· καὶ µνησθήσῃ ὅτι οἰκέτης ἦσθα ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, διὰ τοῦτο ἐγώ σοι ἐντέλλοµαι ποιεῖν τὸ ῥῆµα τοῦτο. (21) ἐὰν δὲ τρυγήσῃς τὸν ἀµπελῶνά σου, οὐκ ἐπανατρυγήσεις αὐτὸν τὰ ὀπίσω σου· τῷ προσηλύτῳ καὶ τῷ ὀρφανῷ καὶ τῇ χήρᾳ ἔσται· (22) καὶ µνησθήσῃ ὅτι οἰκέτης ἦσθα ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, διὰ τοῦτο ἐγώ σοι ἐντέλλοµαι ποιεῖν τὸ ῥῆµα τοῦτο.

25

(1) Ἐὰν δὲ γένηται ἀντιλογία ἀνὰ µέσον ἀνθρώπων καὶ προσέλθωσιν εἰς κρίσιν καὶ κρίνωσιν καὶ δικαιώσωσιν τὸν δίκαιον καὶ καταγνῶσιν τοῦ ἀσεβοῦς, (2) καὶ ἔσται ἐὰν ἄξιος ᾖ πληγῶν ὁ ἀσεβῶν, καὶ καθιεῖς αὐτὸν ἔναντι τῶν κριτῶν καὶ µαστιγώσουσιν αὐτὸν ἐναντίον αὐτῶν κατὰ τὴν ἀσέβειαν αὐτοῦ ἀριθµῷ. (3) τεσσαράκοντα µαστιγώσουσιν αὐτόν, οὐ προσθήσουσιν· ἐὰν δὲ προσθῶσιν µαστιγῶσαι αὐτὸν ὑπὲρ ταύτας τὰς πληγὰς πλείους, ἀσχηµονήσει ὁ ἀδελφός σου ἐναντίον σου. (4) Οὐ φιµώσεις βοῦν ἀλοῶντα. (5) Ἐὰν δὲ κατοικῶσιν ἀδελφοὶ ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ ἀποθάνῃ εἷς ἐξ αὐτῶν, σπέρµα δὲ µὴ ᾖ αὐτῷ, οὐκ ἔσται ἡ γυνὴ τοῦ τεθνηκότος ἔξω ἀνδρὶ µὴ ἐγγίζοντι· ὁ ἀδελφὸς τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς εἰσελεύσεται πρὸς αὐτὴν καὶ λήµψεται αὐτὴν ἑαυτῷ γυναῖκα καὶ συνοικήσει αὐτῇ. (6) καὶ ἔσται τὸ παιδίον, ὃ ἐὰν τέκῃ, κατασταθήσεται ἐκ τοῦ ὀνόµατος τοῦ τετελευτηκότος, καὶ οὐκ ἐξαλειφθήσεται τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐξ Ισραηλ. (7) ἐὰν δὲ µὴ βούληται ὁ ἄνθρωπος λαβεῖν τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, καὶ ἀναβήσεται ἡ γυνὴ ἐπὶ τὴν πύλην ἐπὶ τὴν γερουσίαν καὶ ἐρεῖ Οὐ θέλει ὁ ἀδελφὸς τοῦ ἀνδρός µου ἀναστῆσαι τὸ ὄνοµα τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ ἐν Ισραηλ, οὐκ ἠθέλησεν ὁ ἀδελφὸς τοῦ ἀνδρός µου. (8) καὶ καλέσουσιν αὐτὸν ἡ γερουσία τῆς πόλεως αὐτοῦ καὶ ἐροῦσιν αὐτῷ, καὶ στὰς εἴπῃ Οὐ βούλοµαι λαβεῖν αὐτήν, (9) καὶ προσελθοῦσα ἡ γυνὴ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ ἔναντι τῆς γερουσίας καὶ ὑπολύσει τὸ ὑπόδηµα αὐτοῦ τὸ ἓν ἀπὸ τοῦ ποδὸς αὐτοῦ καὶ ἐµπτύσεται εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ ἀποκριθεῖσα ἐρεῖ Οὕτως ποιήσουσιν τῷ ἀνθρώπῳ, ὃς οὐκ οἰκοδοµήσει τὸν οἶκον τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ· (10) καὶ κληθήσεται τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐν Ισραηλ Οἶκος τοῦ ὑπολυθέντος τὸ ὑπόδηµα. (11) Ἐὰν δὲ µάχωνται ἄνθρωποι ἐπὶ τὸ αὐτό, ἄνθρωπος µετὰ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, καὶ προσέλθῃ γυνὴ ἑνὸς αὐτῶν ἐξελέσθαι τὸν ἄνδρα αὐτῆς ἐκ χειρὸς τοῦ τύπτοντος αὐτὸν καὶ ἐκτείνασα τὴν χεῖρα ἐπιλάβηται τῶν διδύµων αὐτοῦ, (12) ἀποκόψεις τὴν χεῖρα αὐτῆς· οὐ φείσεται ὁ ὀφθαλµός σου ἐπ’ αὐτῇ. (13) Οὐκ ἔσται ἐν τῷ µαρσίππῳ σου στάθµιον καὶ στάθµιον, µέγα ἢ µικρόν· (14) οὐκ ἔσται ἐν τῇ οἰκίᾳ σου µέτρον καὶ µέτρον, µέγα ἢ µικρόν· (15) στάθµιον ἀληθινὸν καὶ δίκαιον ἔσται σοι, καὶ µέτρον ἀληθινὸν καὶ δίκαιον ἔσται σοι, ἵνα πολυήµερος γένῃ ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι ἐν κλήρῳ· (16) ὅτι βδέλυγµα κυρίῳ τῷ θεῷ σου πᾶς ποιῶν ταῦτα, πᾶς ποιῶν ἄδικον. (17) Μνήσθητι ὅσα ἐποίησέν σοι Αµαληκ ἐν τῇ ὁδῷ ἐκπορευοµένου σου ἐξ Αἰγύπτου, (18) πῶς ἀντέστη σοι ἐν τῇ ὁδῷ καὶ ἔκοψέν σου τὴν οὐραγίαν, τοὺς κοπιῶντας ὀπίσω σου, σὺ δὲ ἐπείνας καὶ ἐκοπίας, καὶ οὐκ ἐφοβήθη τὸν θεόν· (19) καὶ ἔσται ἡνίκα ἐὰν καταπαύσῃ σε κύριος ὁ θεός σου ἀπὸ πάντων τῶν ἐχθρῶν σου τῶν κύκλῳ σου ἐν τῇ γῇ, ᾗ κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι ἐν κλήρῳ κατακληρονοµῆσαι, ἐξαλείψεις τὸ ὄνοµα Αµαληκ ἐκ τῆς ὑπὸ τὸν οὐρανὸν καὶ οὐ µὴ ἐπιλάθῃ.

26

(1) Καὶ ἔσται ἐὰν εἰσέλθῃς εἰς τὴν γῆν, ἣν κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι ἐν κλήρῳ, καὶ κατακληρονοµήσῃς αὐτὴν καὶ κατοικήσῃς ἐπ’ αὐτῆς, (2) καὶ λήµψῃ ἀπὸ τῆς ἀπαρχῆς τῶν καρπῶν τῆς γῆς σου, ἧς κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι, καὶ ἐµβαλεῖς εἰς κάρταλλον καὶ πορεύσῃ εἰς τὸν τόπον, ὃν ἂν ἐκλέξηται κύριος ὁ θεός σου ἐπικληθῆναι τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐκεῖ, (3) καὶ ἐλεύσῃ πρὸς τὸν ἱερέα, ὃς ἐὰν ᾖ ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις, καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτόν Ἀναγγέλλω σήµερον κυρίῳ τῷ θεῷ µου ὅτι εἰσελήλυθα εἰς τὴν γῆν, ἣν ὤµοσεν κύριος τοῖς πατράσιν ἡµῶν δοῦναι ἡµῖν. (4) καὶ λήµψεται ὁ ἱερεὺς τὸν κάρταλλον ἐκ τῶν χειρῶν σου καὶ θήσει αὐτὸν ἀπέναντι τοῦ θυσιαστηρίου κυρίου τοῦ θεοῦ σου, (5) καὶ ἀποκριθήσῃ καὶ ἐρεῖς ἔναντι κυρίου τοῦ θεοῦ σου Συρίαν ἀπέβαλεν ὁ πατήρ µου καὶ κατέβη εἰς Αἴγυπτον καὶ παρῴκησεν ἐκεῖ ἐν ἀριθµῷ βραχεῖ καὶ ἐγένετο ἐκεῖ εἰς ἔθνος µέγα καὶ πλῆθος πολὺ καὶ µέγα· (6) καὶ ἐκάκωσαν ἡµᾶς οἱ Αἰγύπτιοι καὶ ἐταπείνωσαν ἡµᾶς καὶ ἐπέθηκαν ἡµῖν ἔργα σκληρά· (7) καὶ ἀνεβοήσαµεν πρὸς κύριον τὸν θεὸν τῶν πατέρων ἡµῶν, καὶ εἰσήκουσεν κύριος τῆς φωνῆς ἡµῶν καὶ εἶδεν τὴν ταπείνωσιν ἡµῶν καὶ τὸν µόχθον ἡµῶν καὶ τὸν θλιµµὸν ἡµῶν· (8) καὶ ἐξήγαγεν ἡµᾶς κύριος ἐξ Αἰγύπτου αὐτὸς ἐν ἰσχύι µεγάλῃ καὶ ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ ἐν βραχίονι αὐτοῦ τῷ ὑψηλῷ καὶ ἐν ὁράµασιν µεγάλοις καὶ ἐν σηµείοις καὶ ἐν τέρασιν (9) καὶ εἰσήγαγεν ἡµᾶς εἰς τὸν τόπον τοῦτον καὶ ἔδωκεν ἡµῖν τὴν γῆν ταύτην, γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι· (10) καὶ νῦν ἰδοὺ ἐνήνοχα τὴν ἀπαρχὴν τῶν γενηµάτων τῆς γῆς, ἧς ἔδωκάς µοι, κύριε, γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι. καὶ ἀφήσεις αὐτὰ ἀπέναντι κυρίου τοῦ θεοῦ σου καὶ προσκυνήσεις ἐκεῖ ἔναντι κυρίου τοῦ θεοῦ σου· (11) καὶ εὐφρανθήσῃ ἐν πᾶσιν τοῖς ἀγαθοῖς, οἷς ἔδωκέν σοι κύριος ὁ θεός σου καὶ τῇ οἰκίᾳ σου, σὺ καὶ ὁ Λευίτης καὶ ὁ προσήλυτος ὁ ἐν σοί. (12) Ἐὰν δὲ συντελέσῃς ἀποδεκατῶσαι πᾶν τὸ ἐπιδέκατον τῶν γενηµάτων τῆς γῆς σου ἐν τῷ ἔτει τῷ τρίτῳ, τὸ δεύτερον ἐπιδέκατον δώσεις τῷ Λευίτῃ καὶ τῷ προσηλύτῳ καὶ τῷ ὀρφανῷ καὶ τῇ χήρᾳ, καὶ φάγονται ἐν ταῖς πόλεσίν σου καὶ ἐµπλησθήσονται. (13) καὶ ἐρεῖς ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ σου Ἐξεκάθαρα τὰ ἅγια ἐκ τῆς οἰκίας µου καὶ ἔδωκα αὐτὰ τῷ Λευίτῃ καὶ τῷ προσηλύτῳ καὶ τῷ ὀρφανῷ καὶ τῇ χήρᾳ κατὰ πάσας τὰς ἐντολάς, ἃς ἐνετείλω µοι· οὐ παρῆλθον τὴν ἐντολήν σου καὶ οὐκ ἐπελαθόµην· (14) καὶ οὐκ ἔφαγον ἐν ὀδύνῃ µου ἀπ’ αὐτῶν, οὐκ ἐκάρπωσα ἀπ’ αὐτῶν εἰς ἀκάθαρτον, οὐκ ἔδωκα ἀπ’ αὐτῶν τῷ τεθνηκότι· ὑπήκουσα τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ µου, ἐποίησα καθὰ ἐνετείλω µοι. (15) κάτιδε ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ ἁγίου σου ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ εὐλόγησον τὸν λαόν σου τὸν Ισραηλ καὶ τὴν γῆν, ἣν ἔδωκας αὐτοῖς, καθὰ ὤµοσας τοῖς πατράσιν ἡµῶν δοῦναι ἡµῖν γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι. (16) Ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ κύριος ὁ θεός σου ἐνετείλατό σοι ποιῆσαι πάντα τὰ δικαιώµατα ταῦτα καὶ τὰ κρίµατα, καὶ φυλάξεσθε καὶ ποιήσετε αὐτὰ ἐξ ὅλης τῆς καρδίας ὑµῶν καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς ὑµῶν. (17) τὸν θεὸν εἵλου σήµερον εἶναί σου θεὸν καὶ πορεύεσθαι ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ καὶ φυλάσσεσθαι τὰ δικαιώµατα καὶ τὰ κρίµατα αὐτοῦ καὶ ὑπακούειν τῆς φωνῆς αὐτοῦ· (18) καὶ κύριος εἵλατό σε σήµερον γενέσθαι σε αὐτῷ λαὸν περιούσιον, καθάπερ εἶπέν σοι, φυλάσσειν πάσας τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ (19) καὶ εἶναί σε ὑπεράνω πάντων τῶν ἐθνῶν, ὡς ἐποίησέν σε ὀνοµαστὸν καὶ καύχηµα καὶ δόξαστόν, εἶναί σε λαὸν ἅγιον κυρίῳ τῷ θεῷ σου, καθὼς ἐλάλησεν.

27

(1) Καὶ προσέταξεν Μωυσῆς καὶ ἡ γερουσία Ισραηλ λέγων Φυλάσσεσθε πάσας τὰς ἐντολὰς ταύτας, ὅσας ἐγὼ ἐντέλλοµαι ὑµῖν σήµερον. (2) καὶ ἔσται ᾗ ἂν ἡµέρᾳ διαβῆτε τὸν Ιορδάνην εἰς τὴν γῆν, ἣν κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι, καὶ στήσεις σεαυτῷ λίθους µεγάλους καὶ κονιάσεις αὐτοὺς κονίᾳ (3) καὶ γράψεις ἐπὶ τῶν λίθων πάντας τοὺς λόγους τοῦ νόµου τούτου, ὡς ἂν διαβῆτε τὸν Ιορδάνην, ἡνίκα ἐὰν εἰσέλθητε εἰς τὴν γῆν, ἣν κύριος ὁ θεὸς τῶν πατέρων σου δίδωσίν σοι, γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι, ὃν τρόπον εἶπεν κύριος ὁ θεὸς τῶν πατέρων σού σοι· (4) καὶ ἔσται ὡς ἂν διαβῆτε τὸν Ιορδάνην, στήσετε τοὺς λίθους τούτους, οὓς ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον, ἐν ὄρει Γαιβαλ καὶ κονιάσεις αὐτοὺς κονίᾳ. (5) καὶ οἰκοδοµήσεις ἐκεῖ θυσιαστήριον κυρίῳ τῷ θεῷ σου, θυσιαστήριον ἐκ λίθων, οὐκ ἐπιβαλεῖς ἐπ’ αὐτοὺς σίδηρον· (6) λίθους ὁλοκλήρους οἰκοδοµήσεις θυσιαστήριον κυρίῳ τῷ θεῷ σου καὶ ἀνοίσεις ἐπ’ αὐτὸ ὁλοκαυτώµατα κυρίῳ τῷ θεῷ σου (7) καὶ θύσεις ἐκεῖ θυσίαν σωτηρίου κυρίῳ τῷ θεῷ σου καὶ φάγῃ καὶ ἐµπλησθήσῃ καὶ εὐφρανθήσῃ ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ σου. (8) καὶ γράψεις ἐπὶ τῶν λίθων πάντα τὸν νόµον τοῦτον σαφῶς σφόδρα. (9) Καὶ ἐλάλησεν Μωυσῆς καὶ οἱ ἱερεῖς οἱ Λευῖται παντὶ Ισραηλ λέγοντες Σιώπα καὶ ἄκουε, Ισραηλ· ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ γέγονας εἰς λαὸν κυρίῳ τῷ θεῷ σου· (10) καὶ εἰσακούσῃ τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ σου καὶ ποιήσεις πάσας τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ τὰ δικαιώµατα αὐτοῦ, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον. (11) Καὶ ἐνετείλατο Μωυσῆς τῷ λαῷ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ λέγων (12) Οὗτοι στήσονται εὐλογεῖν τὸν λαὸν ἐν ὄρει Γαριζιν διαβάντες τὸν Ιορδάνην· Συµεων, Λευι, Ιουδας, Ισσαχαρ, Ιωσηφ καὶ Βενιαµιν. (13) καὶ οὗτοι στήσονται ἐπὶ τῆς κατάρας ἐν ὄρει Γαιβαλ· Ρουβην, Γαδ καὶ Ασηρ, Ζαβουλων, Δαν καὶ Νεφθαλι. (14) καὶ ἀποκριθέντες οἱ Λευῖται ἐροῦσιν παντὶ Ισραηλ φωνῇ µεγάλῃ (15) Ἐπικατάρατος ἄνθρωπος, ὅστις ποιήσει γλυπτὸν καὶ χωνευτόν, βδέλυγµα κυρίῳ, ἔργον χειρῶν τεχνίτου, καὶ θήσει αὐτὸ ἐν ἀποκρύφῳ· καὶ ἀποκριθεὶς πᾶς ὁ λαὸς ἐροῦσιν Γένοιτο. (16) Ἐπικατάρατος ὁ ἀτιµάζων πατέρα αὐτοῦ ἢ µητέρα αὐτοῦ· καὶ ἐροῦσιν πᾶς ὁ λαός Γένοιτο. (17) Ἐπικατάρατος ὁ µετατιθεὶς ὅρια τοῦ πλησίον· καὶ ἐροῦσιν πᾶς ὁ λαός Γένοιτο. (18) Ἐπικατάρατος ὁ πλανῶν τυφλὸν ἐν ὁδῷ· καὶ ἐροῦσιν πᾶς ὁ λαός Γένοιτο. (19) Ἐπικατάρατος ὃς ἂν ἐκκλίνῃ κρίσιν προσηλύτου καὶ ὀρφανοῦ καὶ χήρας· καὶ ἐροῦσιν πᾶς ὁ λαός Γένοιτο. (20) Ἐπικατάρατος ὁ κοιµώµενος µετὰ γυναικὸς τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ὅτι ἀπεκάλυψεν συγκάλυµµα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ· καὶ ἐροῦσιν πᾶς ὁ λαός Γένοιτο. (21) Ἐπικατάρατος ὁ κοιµώµενος µετὰ παντὸς κτήνους· καὶ ἐροῦσιν πᾶς ὁ λαός Γένοιτο. (22) Ἐπικατάρατος ὁ κοιµώµενος µετὰ ἀδελφῆς ἐκ πατρὸς ἢ ἐκ µητρὸς αὐτοῦ· καὶ ἐροῦσιν πᾶς ὁ λαός Γένοιτο. (23) Ἐπικατάρατος ὁ κοιµώµενος µετὰ πενθερᾶς αὐτοῦ· καὶ ἐροῦσιν πᾶς ὁ λαός Γένοιτο. Ἐπικατάρατος ὁ κοιµώµενος µετὰ ἀδελφῆς γυναικὸς αὐτοῦ· καὶ ἐροῦσιν πᾶς ὁ λαός Γένοιτο. (24) Ἐπικατάρατος ὁ τύπτων τὸν πλησίον αὐτοῦ δόλῳ· καὶ ἐροῦσιν πᾶς ὁ λαός Γένοιτο. (25) Ἐπικατάρατος ὃς ἂν λάβῃ δῶρα πατάξαι ψυχὴν αἵµατος ἀθῴου· καὶ ἐροῦσιν πᾶς ὁ λαός Γένοιτο. (26) Ἐπικατάρατος πᾶς ἄνθρωπος, ὃς οὐκ ἐµµενεῖ ἐν πᾶσιν τοῖς λόγοις τοῦ νόµου τούτου τοῦ ποιῆσαι αὐτούς· καὶ ἐροῦσιν πᾶς ὁ λαός Γένοιτο.

28

(1) Καὶ ἔσται ὡς ἂν διαβῆτε τὸν Ιορδάνην εἰς τὴν γῆν, ἣν κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν δίδωσιν ὑµῖν, ἐὰν ἀκοῇ εἰσακούσητε τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν φυλάσσειν καὶ ποιεῖν πάσας τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ἃς ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον, καὶ δώσει σε κύριος ὁ θεός σου ὑπεράνω πάντων τῶν ἐθνῶν τῆς γῆς, (2) καὶ ἥξουσιν ἐπὶ σὲ πᾶσαι αἱ εὐλογίαι αὗται καὶ εὑρήσουσίν σε, ἐὰν ἀκοῇ ἀκούσῃς τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ σου. (3) εὐλογηµένος σὺ ἐν πόλει, καὶ εὐλογηµένος σὺ ἐν ἀγρῷ· (4) εὐλογηµένα τὰ ἔκγονα τῆς κοιλίας σου καὶ τὰ γενήµατα τῆς γῆς σου, τὰ βουκόλια τῶν βοῶν σου καὶ τὰ ποίµνια τῶν προβάτων σου· (5) εὐλογηµέναι αἱ ἀποθῆκαί σου καὶ τὰ ἐγκαταλείµµατά σου· (6) εὐλογηµένος σὺ ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαί σε, καὶ εὐλογηµένος σὺ ἐν τῷ ἐκπορεύεσθαί σε. (7) παραδῷ κύριος ὁ θεός σου τοὺς ἐχθρούς σου τοὺς ἀνθεστηκότας σοι συντετριµµένους πρὸ προσώπου σου· ὁδῷ µιᾷ ἐξελεύσονται πρὸς σὲ καὶ ἐν ἑπτὰ ὁδοῖς φεύξονται ἀπὸ προσώπου σου. (8) ἀποστείλαι κύριος ἐπὶ σὲ τὴν εὐλογίαν ἐν τοῖς ταµιείοις σου καὶ ἐν πᾶσιν, οὗ ἂν ἐπιβάλῃς τὴν χεῖρά σου, ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι. (9) ἀναστήσαι σε κύριος ὁ θεός σου ἑαυτῷ λαὸν ἅγιον, ὃν τρόπον ὤµοσεν τοῖς πατράσιν σου, ἐὰν εἰσακούσῃς τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ σου καὶ πορευθῇς ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ· (10) καὶ ὄψονταί σε πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς ὅτι τὸ ὄνοµα κυρίου ἐπικέκληταί σοι, καὶ φοβηθήσονταί σε. (11) καὶ πληθυνεῖ σε κύριος ὁ θεός σου εἰς ἀγαθὰ ἐπὶ τοῖς ἐκγόνοις τῆς κοιλίας σου καὶ ἐπὶ τοῖς γενήµασιν τῆς γῆς σου καὶ ἐπὶ τοῖς ἐκγόνοις τῶν κτηνῶν σου ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς ὤµοσεν κύριος τοῖς πατράσιν σου δοῦναί σοι. (12) ἀνοίξαι σοι κύριος τὸν θησαυρὸν αὐτοῦ τὸν ἀγαθόν, τὸν οὐρανόν, δοῦναι τὸν ὑετὸν τῇ γῇ σου ἐπὶ καιροῦ αὐτοῦ εὐλογῆσαι πάντα τὰ ἔργα τῶν χειρῶν σου, καὶ δανιεῖς ἔθνεσιν πολλοῖς, σὺ δὲ οὐ δανιῇ, καὶ ἄρξεις σὺ ἐθνῶν πολλῶν, σοῦ δὲ οὐκ ἄρξουσιν. (13) καταστήσαι σε κύριος ὁ θεός σου εἰς κεφαλὴν καὶ µὴ εἰς οὐράν, καὶ ἔσῃ τότε ἐπάνω καὶ οὐκ ἔσῃ ὑποκάτω, ἐὰν ἀκούσῃς τῶν ἐντολῶν κυρίου τοῦ θεοῦ σου, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον φυλάσσειν καὶ ποιεῖν· (14) οὐ παραβήσῃ ἀπὸ πάντων τῶν λόγων, ὧν ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον, δεξιὰ οὐδὲ ἀριστερὰ πορεύεσθαι ὀπίσω θεῶν ἑτέρων λατρεύειν αὐτοῖς. (15) Καὶ ἔσται ἐὰν µὴ εἰσακούσῃς τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ σου φυλάσσειν καὶ ποιεῖν πάσας τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ὅσας ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον, καὶ ἐλεύσονται ἐπὶ σὲ πᾶσαι αἱ κατάραι αὗται καὶ καταλήµψονταί σε. (16) ἐπικατάρατος σὺ ἐν πόλει, καὶ ἐπικατάρατος σὺ ἐν ἀγρῷ· (17) ἐπικατάρατοι αἱ ἀποθῆκαί σου καὶ τὰ ἐγκαταλείµµατά σου· (18) ἐπικατάρατα τὰ ἔκγονα τῆς κοιλίας σου καὶ τὰ γενήµατα τῆς γῆς σου, τὰ βουκόλια τῶν βοῶν σου καὶ τὰ ποίµνια τῶν προβάτων σου· (19) ἐπικατάρατος σὺ ἐν τῷ ἐκπορεύεσθαί σε, καὶ ἐπικατάρατος σὺ ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαί σε. (20) ἐξαποστείλαι κύριός σοι τὴν ἔνδειαν καὶ τὴν ἐκλιµίαν καὶ τὴν ἀνάλωσιν ἐπὶ πάντα, οὗ ἂν ἐπιβάλῃς τὴν χεῖρά σου, ὅσα ἐὰν ποιήσῃς, ἕως ἂν ἐξολεθρεύσῃ σε καὶ ἕως ἂν ἀπολέσῃ σε ἐν τάχει διὰ τὰ πονηρὰ ἐπιτηδεύµατά σου, διότι ἐγκατέλιπές µε. (21) προσκολλήσαι κύριος εἰς σὲ τὸν θάνατον, ἕως ἂν ἐξαναλώσῃ σε ἀπὸ τῆς γῆς, εἰς ἣν σὺ εἰσπορεύῃ ἐκεῖ κληρονοµῆσαι αὐτήν. (22) πατάξαι σε κύριος ἀπορίᾳ καὶ πυρετῷ καὶ ῥίγει καὶ ἐρεθισµῷ καὶ φόνῳ καὶ ἀνεµοφθορίᾳ καὶ τῇ ὤχρᾳ, καὶ καταδιώξονταί σε, ἕως ἂν ἀπολέσωσίν σε. (23) καὶ ἔσται σοι ὁ οὐρανὸς ὁ ὑπὲρ κεφαλῆς σου χαλκοῦς καὶ ἡ γῆ ἡ ὑποκάτω σου σιδηρᾶ. (24) δῴη κύριος τὸν ὑετὸν τῇ γῇ σου κονιορτόν, καὶ χοῦς ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβήσεται ἐπὶ σέ, ἕως ἂν ἐκτρίψῃ σε καὶ ἕως ἂν ἀπολέσῃ σε. (25) δῴη σε κύριος ἐπικοπὴν ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν σου· ἐν ὁδῷ µιᾷ ἐξελεύσῃ πρὸς αὐτοὺς καὶ ἐν ἑπτὰ ὁδοῖς φεύξῃ ἀπὸ προσώπου αὐτῶν· καὶ ἔσῃ ἐν διασπορᾷ ἐν πάσαις ταῖς βασιλείαις τῆς γῆς. (26) καὶ ἔσονται οἱ νεκροὶ ὑµῶν κατάβρωµα τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ καὶ τοῖς θηρίοις τῆς γῆς, καὶ οὐκ ἔσται ὁ ἀποσοβῶν. (27) πατάξαι σε κύριος ἐν ἕλκει Αἰγυπτίῳ ἐν ταῖς ἕδραις καὶ ψώρᾳ ἀγρίᾳ καὶ κνήφῃ ὥστε µὴ δύνασθαί σε ἰαθῆναι. (28) πατάξαι σε κύριος παραπληξίᾳ καὶ ἀορασίᾳ καὶ ἐκστάσει διανοίας, (29) καὶ ἔσῃ ψηλαφῶν µεσηµβρίας, ὡσεὶ ψηλαφήσαι ὁ τυφλὸς ἐν τῷ σκότει, καὶ οὐκ εὐοδώσει τὰς ὁδούς σου· καὶ ἔσῃ τότε ἀδικούµενος καὶ διαρπαζόµενος πάσας τὰς ἡµέρας, καὶ οὐκ ἔσται σοι ὁ βοηθῶν. (30) γυναῖκα λήµψῃ, καὶ ἀνὴρ ἕτερος ἕξει αὐτήν· οἰκίαν οἰκοδοµήσεις καὶ οὐκ οἰκήσεις ἐν αὐτῇ· ἀµπελῶνα φυτεύσεις καὶ οὐ τρυγήσεις αὐτόν· (31) ὁ µόσχος σου ἐσφαγµένος ἐναντίον σου, καὶ οὐ φάγῃ ἐξ αὐτοῦ· ὁ ὄνος σου ἡρπασµένος ἀπὸ σοῦ καὶ οὐκ ἀποδοθήσεταί σοι· τὰ πρόβατά σου δεδοµένα τοῖς ἐχθροῖς σου, καὶ οὐκ ἔσται σοι ὁ βοηθῶν· (32) οἱ υἱοί σου καὶ αἱ θυγατέρες σου δεδοµέναι ἔθνει ἑτέρῳ, καὶ οἱ ὀφθαλµοί σου βλέψονται σφακελίζοντες εἰς αὐτά, καὶ οὐκ ἰσχύσει ἡ χείρ σου· (33) τὰ ἐκφόρια τῆς γῆς σου καὶ πάντας τοὺς πόνους σου φάγεται ἔθνος, ὃ οὐκ ἐπίστασαι, καὶ ἔσῃ ἀδικούµενος καὶ τεθραυσµένος πάσας τὰς ἡµέρας· (34) καὶ ἔσῃ παράπληκτος διὰ τὰ ὁράµατα τῶν ὀφθαλµῶν σου, ἃ βλέψῃ. (35) πατάξαι σε κύριος ἐν ἕλκει πονηρῷ ἐπὶ τὰ γόνατα καὶ ἐπὶ τὰς κνήµας ὥστε µὴ δύνασθαί σε ἰαθῆναι ἀπὸ ἴχνους τῶν ποδῶν σου ἕως τῆς κορυφῆς σου. (36) ἀπαγάγοι κύριός σε καὶ τοὺς ἄρχοντάς σου, οὓς ἐὰν καταστήσῃς ἐπὶ σεαυτόν, εἰς ἔθνος, ὃ οὐκ ἐπίστασαι σὺ καὶ οἱ πατέρες σου, καὶ λατρεύσεις ἐκεῖ θεοῖς ἑτέροις, ξύλοις καὶ λίθοις. (37) καὶ ἔσῃ ἐκεῖ ἐν αἰνίγµατι καὶ παραβολῇ καὶ διηγήµατι ἐν πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν, εἰς οὓς ἂν ἀπαγάγῃ σε κύριος ἐκεῖ. (38) σπέρµα πολὺ ἐξοίσεις εἰς τὸ πεδίον καὶ ὀλίγα εἰσοίσεις, ὅτι κατέδεται αὐτὰ ἡ ἀκρίς. (39) ἀµπελῶνα φυτεύσεις καὶ κατεργᾷ καὶ οἶνον οὐ πίεσαι οὐδὲ εὐφρανθήσῃ ἐξ αὐτοῦ, ὅτι καταφάγεται αὐτὰ ὁ σκώληξ. (40) ἐλαῖαι ἔσονταί σοι ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις σου, καὶ ἔλαιον οὐ χρίσῃ, ὅτι ἐκρυήσεται ἡ ἐλαία σου. (41) υἱοὺς καὶ θυγατέρας γεννήσεις, καὶ οὐκ ἔσονταί σοι· ἀπελεύσονται γὰρ ἐν αἰχµαλωσίᾳ. (42) πάντα τὰ ξύλινά σου καὶ τὰ γενήµατα τῆς γῆς σου ἐξαναλώσει ἡ ἐρυσίβη. (43) ὁ προσήλυτος, ὅς ἐστιν ἐν σοί, ἀναβήσεται ἐπὶ σὲ ἄνω ἄνω, σὺ δὲ καταβήσῃ κάτω κάτω· (44) οὗτος δανιεῖ σοι, σὺ δὲ τούτῳ οὐ δανιεῖς· οὗτος ἔσται κεφαλή, σὺ δὲ ἔσῃ οὐρά. (45) καὶ ἐλεύσονται ἐπὶ σὲ πᾶσαι αἱ κατάραι αὗται καὶ καταδιώξονταί σε καὶ καταλήµψονταί σε, ἕως ἂν ἐξολεθρεύσῃ σε καὶ ἕως ἂν ἀπολέσῃ σε, ὅτι οὐκ εἰσήκουσας τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ σου φυλάξαι τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ τὰ δικαιώµατα αὐτοῦ, ὅσα ἐνετείλατό σοι. (46) καὶ ἔσται ἐν σοὶ σηµεῖα καὶ τέρατα καὶ ἐν τῷ σπέρµατί σου ἕως τοῦ αἰῶνος, (47) ἀνθ’ ὧν οὐκ ἐλάτρευσας κυρίῳ τῷ θεῷ σου ἐν εὐφροσύνῃ καὶ ἀγαθῇ καρδίᾳ διὰ τὸ πλῆθος πάντων. (48) καὶ λατρεύσεις τοῖς ἐχθροῖς σου, οὓς ἐπαποστελεῖ κύριος ἐπὶ σέ, ἐν λιµῷ καὶ ἐν δίψει καὶ ἐν γυµνότητι καὶ ἐν ἐκλείψει πάντων· καὶ ἐπιθήσει κλοιὸν σιδηροῦν ἐπὶ τὸν τράχηλόν σου, ἕως ἂν ἐξολεθρεύσῃ σε. (49) ἐπάξει κύριος ἐπὶ σὲ ἔθνος µακρόθεν ἀπ’ ἐσχάτου τῆς γῆς ὡσεὶ ὅρµηµα ἀετοῦ, ἔθνος, ὃ οὐκ ἀκούσῃ τῆς φωνῆς αὐτοῦ, (50) ἔθνος ἀναιδὲς προσώπῳ, ὅστις οὐ θαυµάσει πρόσωπον πρεσβύτου καὶ νέον οὐκ ἐλεήσει, (51) καὶ κατέδεται τὰ ἔκγονα τῶν κτηνῶν σου καὶ τὰ γενήµατα τῆς γῆς σου ὥστε µὴ καταλιπεῖν σοι σῖτον, οἶνον, ἔλαιον, τὰ βουκόλια τῶν βοῶν σου καὶ τὰ ποίµνια τῶν προβάτων σου, ἕως ἂν ἀπολέσῃ σε (52) καὶ ἐκτρίψῃ σε ἐν πάσαις ταῖς πόλεσίν σου, ἕως ἂν καθαιρεθῶσιν τὰ τείχη σου τὰ ὑψηλὰ καὶ τὰ ὀχυρά, ἐφ’ οἷς σὺ πέποιθας ἐπ’ αὐτοῖς, ἐν πάσῃ τῇ γῇ σου, καὶ θλίψει σε ἐν πάσαις ταῖς πόλεσίν σου, αἷς ἔδωκέν σοι κύριος ὁ θεός σου. (53) καὶ φάγῃ τὰ ἔκγονα τῆς κοιλίας σου, κρέα υἱῶν σου καὶ θυγατέρων σου, ὅσα ἔδωκέν σοι κύριος ὁ θεός σου, ἐν τῇ στενοχωρίᾳ σου καὶ ἐν τῇ θλίψει σου, ᾗ θλίψει σε ὁ ἐχθρός σου. (54) ὁ ἁπαλὸς ἐν σοὶ καὶ ὁ τρυφερὸς σφόδρα βασκανεῖ τῷ ὀφθαλµῷ τὸν ἀδελφὸν καὶ τὴν γυναῖκα τὴν ἐν τῷ κόλπῳ αὐτοῦ καὶ τὰ καταλελειµµένα τέκνα, ἃ ἂν καταλειφθῇ, (55) ὥστε δοῦναι ἑνὶ αὐτῶν ἀπὸ τῶν σαρκῶν τῶν τέκνων αὐτοῦ, ὧν ἂν κατέσθῃ, διὰ τὸ µὴ καταλειφθῆναι αὐτῷ µηθὲν ἐν τῇ στενοχωρίᾳ σου καὶ ἐν τῇ θλίψει σου, ᾗ ἂν θλίψωσίν σε οἱ ἐχθροί σου ἐν πάσαις ταῖς πόλεσίν σου. (56) καὶ ἡ ἁπαλὴ ἐν ὑµῖν καὶ ἡ τρυφερὰ σφόδρα, ἧς οὐχὶ πεῖραν ἔλαβεν ὁ ποὺς αὐτῆς βαίνειν ἐπὶ τῆς γῆς διὰ τὴν τρυφερότητα καὶ διὰ τὴν ἁπαλότητα, βασκανεῖ τῷ ὀφθαλµῷ αὐτῆς τὸν ἄνδρα αὐτῆς τὸν ἐν τῷ κόλπῳ αὐτῆς καὶ τὸν υἱὸν καὶ τὴν θυγατέρα αὐτῆς (57) καὶ τὸ χόριον αὐτῆς τὸ ἐξελθὸν διὰ τῶν µηρῶν αὐτῆς καὶ τὸ τέκνον, ὃ ἂν τέκῃ· καταφάγεται γὰρ αὐτὰ διὰ τὴν ἔνδειαν πάντων κρυφῇ ἐν τῇ στενοχωρίᾳ σου καὶ ἐν τῇ θλίψει σου, ᾗ θλίψει σε ὁ ἐχθρός σου ἐν πάσαις ταῖς πόλεσίν σου. (58) ἐὰν µὴ εἰσακούσητε ποιεῖν πάντα τὰ ῥήµατα τοῦ νόµου τούτου τὰ γεγραµµένα ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ φοβεῖσθαι τὸ ὄνοµα τὸ ἔντιµον καὶ τὸ θαυµαστὸν τοῦτο, κύριον τὸν θεόν σου, (59) καὶ παραδοξάσει κύριος τὰς πληγάς σου καὶ τὰς πληγὰς τοῦ σπέρµατός σου, πληγὰς µεγάλας καὶ θαυµαστάς, καὶ νόσους πονηρὰς καὶ πιστὰς (60) καὶ ἐπιστρέψει ἐπὶ σὲ πᾶσαν τὴν ὀδύνην Αἰγύπτου τὴν πονηράν, ἣν διευλαβοῦ ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, καὶ κολληθήσονται ἐν σοί. (61) καὶ πᾶσαν µαλακίαν καὶ πᾶσαν πληγὴν τὴν µὴ γεγραµµένην ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόµου τούτου ἐπάξει κύριος ἐπὶ σέ, ἕως ἂν ἐξολεθρεύσῃ σε. (62) καὶ καταλειφθήσεσθε ἐν ἀριθµῷ βραχεῖ ἀνθ’ ὧν ὅτι ἦτε ὡσεὶ τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τῷ πλήθει, ὅτι οὐκ εἰσηκούσατε τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν. (63) καὶ ἔσται ὃν τρόπον εὐφράνθη κύριος ἐφ’ ὑµῖν εὖ ποιῆσαι ὑµᾶς καὶ πληθῦναι ὑµᾶς, οὕτως εὐφρανθήσεται κύριος ἐφ’ ὑµῖν ἐξολεθρεῦσαι ὑµᾶς, καὶ ἐξαρθήσεσθε ἀπὸ τῆς γῆς, εἰς ἣν ὑµεῖς εἰσπορεύεσθε ἐκεῖ κληρονοµῆσαι αὐτήν. (64) καὶ διασπερεῖ σε κύριος ὁ θεός σου εἰς πάντα τὰ ἔθνη ἀπ’ ἄκρου τῆς γῆς ἕως ἄκρου τῆς γῆς, καὶ δουλεύσεις ἐκεῖ θεοῖς ἑτέροις, ξύλοις καὶ λίθοις, οὓς οὐκ ἠπίστω σὺ καὶ οἱ πατέρες σου. (65) ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἐκείνοις οὐκ ἀναπαύσει σε, οὐδ’ οὐ µὴ γένηται στάσις τῷ ἴχνει τοῦ ποδός σου, καὶ δώσει σοι κύριος ἐκεῖ καρδίαν ἀθυµοῦσαν καὶ ἐκλείποντας ὀφθαλµοὺς καὶ τηκοµένην ψυχήν. (66) καὶ ἔσται ἡ ζωή σου κρεµαµένη ἀπέναντι τῶν ὀφθαλµῶν σου, καὶ φοβηθήσῃ ἡµέρας καὶ νυκτὸς καὶ οὐ πιστεύσεις τῇ ζωῇ σου· (67) τὸ πρωὶ ἐρεῖς Πῶς ἂν γένοιτο ἑσπέρα; καὶ τὸ ἑσπέρας ἐρεῖς Πῶς ἂν γένοιτο πρωί; ἀπὸ τοῦ φόβου τῆς καρδίας σου, ἃ φοβηθήσῃ, καὶ ἀπὸ τῶν ὁραµάτων τῶν ὀφθαλµῶν σου, ὧν ὄψῃ. (68) καὶ ἀποστρέψει σε κύριος εἰς Αἴγυπτον ἐν πλοίοις καὶ ἐν τῇ ὁδῷ, ᾗ εἶπα Οὐ προσθήσεσθε ἔτι ἰδεῖν αὐτήν· καὶ πραθήσεσθε ἐκεῖ τοῖς ἐχθροῖς ὑµῶν εἰς παῖδας καὶ παιδίσκας, καὶ οὐκ ἔσται ὁ κτώµενος.

29

(28:69) Οὗτοι οἱ λόγοι τῆς διαθήκης, οὓς ἐνετείλατο κύριος Μωυσῇ στῆσαι τοῖς υἱοῖς Ισραηλ ἐν γῇ Μωαβ, πλὴν τῆς διαθήκης, ἧς διέθετο αὐτοῖς ἐν Χωρηβ. (1) Καὶ ἐκάλεσεν Μωυσῆς πάντας τοὺς υἱοὺς Ισραηλ καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Ὑµεῖς ἑωράκατε πάντα, ὅσα ἐποίησεν κύριος ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἐνώπιον ὑµῶν Φαραω καὶ τοῖς θεράπουσιν αὐτοῦ καὶ πάσῃ τῇ γῇ αὐτοῦ, (2) τοὺς πειρασµοὺς τοὺς µεγάλους, οὓς ἑωράκασιν οἱ ὀφθαλµοί σου, τὰ σηµεῖα καὶ τὰ τέρατα τὰ µεγάλα ἐκεῖνα· (3) καὶ οὐκ ἔδωκεν κύριος ὁ θεὸς ὑµῖν καρδίαν εἰδέναι καὶ ὀφθαλµοὺς βλέπειν καὶ ὦτα ἀκούειν ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. (4) καὶ ἤγαγεν ὑµᾶς τεσσαράκοντα ἔτη ἐν τῇ ἐρήµῳ· οὐκ ἐπαλαιώθη τὰ ἱµάτια ὑµῶν, καὶ τὰ ὑποδήµατα ὑµῶν οὐ κατετρίβη ἀπὸ τῶν ποδῶν ὑµῶν· (5) ἄρτον οὐκ ἐφάγετε, οἶνον καὶ σικερα οὐκ ἐπίετε, ἵνα γνῶτε ὅτι οὗτος κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (6) καὶ ἤλθετε ἕως τοῦ τόπου τούτου, καὶ ἐξῆλθεν Σηων βασιλεὺς Εσεβων καὶ Ωγ βασιλεὺς τῆς Βασαν εἰς συνάντησιν ἡµῖν ἐν πολέµῳ, καὶ ἐπατάξαµεν αὐτοὺς (7) καὶ ἐλάβοµεν τὴν γῆν αὐτῶν, καὶ ἔδωκα αὐτὴν ἐν κλήρῳ τῷ Ρουβην καὶ τῷ Γαδδι καὶ τῷ ἡµίσει φυλῆς Μανασση. (8) καὶ φυλάξεσθε ποιεῖν πάντας τοὺς λόγους τῆς διαθήκης ταύτης, ἵνα συνῆτε πάντα, ὅσα ποιήσετε. (9) Ὑµεῖς ἑστήκατε πάντες σήµερον ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν, οἱ ἀρχίφυλοι ὑµῶν καὶ ἡ γερουσία ὑµῶν καὶ οἱ κριταὶ ὑµῶν καὶ οἱ γραµµατοεισαγωγεῖς ὑµῶν, πᾶς ἀνὴρ Ισραηλ, (10) αἱ γυναῖκες ὑµῶν καὶ τὰ ἔκγονα ὑµῶν καὶ ὁ προσήλυτος ὁ ἐν µέσῳ τῆς παρεµβολῆς ὑµῶν ἀπὸ ξυλοκόπου ὑµῶν καὶ ἕως ὑδροφόρου ὑµῶν, (11) παρελθεῖν ἐν τῇ διαθήκῃ κυρίου τοῦ θεοῦ σου καὶ ἐν ταῖς ἀραῖς αὐτοῦ, ὅσα κύριος ὁ θεός σου διατίθεται πρὸς σὲ σήµερον, (12) ἵνα στήσῃ σε αὐτῷ εἰς λαόν, καὶ αὐτὸς ἔσται σου θεός, ὃν τρόπον εἶπέν σοι, καὶ ὃν τρόπον ὤµοσεν τοῖς πατράσιν σου Αβρααµ καὶ Ισαακ καὶ Ιακωβ. (13) καὶ οὐχ ὑµῖν µόνοις ἐγὼ διατίθεµαι τὴν διαθήκην ταύτην καὶ τὴν ἀρὰν ταύτην, (14) ἀλλὰ καὶ τοῖς ὧδε οὖσι µεθ’ ἡµῶν σήµερον ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν καὶ τοῖς µὴ οὖσιν µεθ’ ἡµῶν ὧδε σήµερον. (15) ὅτι ὑµεῖς οἴδατε ὡς κατῳκήσαµεν ἐν γῇ Αἰγύπτῳ καὶ ὡς παρήλθοµεν ἐν µέσῳ τῶν ἐθνῶν, οὓς παρήλθετε, (16) καὶ εἴδετε τὰ βδελύγµατα αὐτῶν καὶ τὰ εἴδωλα αὐτῶν, ξύλον καὶ λίθον, ἀργύριον καὶ χρυσίον, ἅ ἐστιν παρ’ αὐτοῖς. (17) µή τίς ἐστιν ἐν ὑµῖν ἀνὴρ ἢ γυνὴ ἢ πατριὰ ἢ φυλή, τίνος ἡ διάνοια ἐξέκλινεν ἀπὸ κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν πορεύεσθαι λατρεύειν τοῖς θεοῖς τῶν ἐθνῶν ἐκείνων; µή τίς ἐστιν ἐν ὑµῖν ῥίζα ἄνω φύουσα ἐν χολῇ καὶ πικρίᾳ; (18) καὶ ἔσται ἐὰν ἀκούσῃ τὰ ῥήµατα τῆς ἀρᾶς ταύτης καὶ ἐπιφηµίσηται ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ λέγων Ὅσιά µοι γένοιτο ὅτι ἐν τῇ ἀποπλανήσει τῆς καρδίας µου πορεύσοµαι, ἵνα µὴ συναπολέσῃ ὁ ἁµαρτωλὸς τὸν ἀναµάρτητον, (19) οὐ µὴ θελήσῃ ὁ θεὸς εὐιλατεῦσαι αὐτῷ, ἀλλ’ ἢ τότε ἐκκαυθήσεται ὀργὴ κυρίου καὶ ὁ ζῆλος αὐτοῦ ἐν τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ, καὶ κολληθήσονται ἐν αὐτῷ πᾶσαι αἱ ἀραὶ τῆς διαθήκης ταύτης αἱ γεγραµµέναι ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόµου τούτου, καὶ ἐξαλείψει κύριος τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐκ τῆς ὑπὸ τὸν οὐρανόν· (20) καὶ διαστελεῖ αὐτὸν κύριος εἰς κακὰ ἐκ πάντων τῶν υἱῶν Ισραηλ κατὰ πάσας τὰς ἀρὰς τῆς διαθήκης τὰς γεγραµµένας ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόµου τούτου. (21) καὶ ἐροῦσιν ἡ γενεὰ ἡ ἑτέρα, οἱ υἱοὶ ὑµῶν, οἳ ἀναστήσονται µεθ’ ὑµᾶς, καὶ ὁ ἀλλότριος, ὃς ἂν ἔλθῃ ἐκ γῆς µακρόθεν, καὶ ὄψονται τὰς πληγὰς τῆς γῆς ἐκείνης καὶ τὰς νόσους αὐτῆς, ἃς ἀπέστειλεν κύριος ἐπ’ αὐτήν — (22) θεῖον καὶ ἅλα κατακεκαυµένον, πᾶσα ἡ γῆ αὐτῆς οὐ σπαρήσεται οὐδὲ ἀνατελεῖ, οὐδὲ µὴ ἀναβῇ ἐπ’ αὐτὴν πᾶν χλωρόν, ὥσπερ κατεστράφη Σοδοµα καὶ Γοµορρα, Αδαµα καὶ Σεβωιµ, ἃς κατέστρεψεν κύριος ἐν θυµῷ καὶ ὀργῇ — , (23) καὶ ἐροῦσιν πάντα τὰ ἔθνη Διὰ τί ἐποίησεν κύριος οὕτως τῇ γῇ ταύτῃ; τίς ὁ θυµὸς τῆς ὀργῆς ὁ µέγας οὗτος; (24) καὶ ἐροῦσιν Ὅτι κατελίποσαν τὴν διαθήκην κυρίου τοῦ θεοῦ τῶν πατέρων αὐτῶν, ἃ διέθετο τοῖς πατράσιν αὐτῶν, ὅτε ἐξήγαγεν αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου, (25) καὶ πορευθέντες ἐλάτρευσαν θεοῖς ἑτέροις καὶ προσεκύνησαν αὐτοῖς, οἷς οὐκ ἠπίσταντο οὐδὲ διένειµεν αὐτοῖς· (26) καὶ ὠργίσθη θυµῷ κύριος ἐπὶ τὴν γῆν ἐκείνην ἐπαγαγεῖν ἐπ’ αὐτὴν κατὰ πάσας τὰς κατάρας τὰς γεγραµµένας ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόµου τούτου, (27) καὶ ἐξῆρεν αὐτοὺς κύριος ἀπὸ τῆς γῆς αὐτῶν ἐν θυµῷ καὶ ὀργῇ καὶ παροξυσµῷ µεγάλῳ σφόδρα καὶ ἐξέβαλεν αὐτοὺς εἰς γῆν ἑτέραν ὡσεὶ νῦν. (28) τὰ κρυπτὰ κυρίῳ τῷ θεῷ ἡµῶν, τὰ δὲ φανερὰ ἡµῖν καὶ τοῖς τέκνοις ἡµῶν εἰς τὸν αἰῶνα ποιεῖν πάντα τὰ ῥήµατα τοῦ νόµου τούτου.

30

(1) Καὶ ἔσται ὡς ἂν ἔλθωσιν ἐπὶ σὲ πάντα τὰ ῥήµατα ταῦτα, ἡ εὐλογία καὶ ἡ κατάρα, ἣν ἔδωκα πρὸ προσώπου σου, καὶ δέξῃ εἰς τὴν καρδίαν σου ἐν πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν, οὗ ἐάν σε διασκορπίσῃ κύριος ἐκεῖ, (2) καὶ ἐπιστραφήσῃ ἐπὶ κύριον τὸν θεόν σου καὶ ὑπακούσῃ τῆς φωνῆς αὐτοῦ κατὰ πάντα, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον, ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου, (3) καὶ ἰάσεται κύριος τὰς ἁµαρτίας σου καὶ ἐλεήσει σε καὶ πάλιν συνάξει σε ἐκ πάντων τῶν ἐθνῶν, εἰς οὓς διεσκόρπισέν σε κύριος ἐκεῖ. (4) ἐὰν ᾖ ἡ διασπορά σου ἀπ’ ἄκρου τοῦ οὐρανοῦ ἕως ἄκρου τοῦ οὐρανοῦ, ἐκεῖθεν συνάξει σε κύριος ὁ θεός σου, καὶ ἐκεῖθεν λήµψεταί σε κύριος ὁ θεός σου· (5) καὶ εἰσάξει σε κύριος ὁ θεός σου εἰς τὴν γῆν, ἣν ἐκληρονόµησαν οἱ πατέρες σου, καὶ κληρονοµήσεις αὐτήν· καὶ εὖ σε ποιήσει καὶ πλεοναστόν σε ποιήσει ὑπὲρ τοὺς πατέρας σου. (6) καὶ περικαθαριεῖ κύριος τὴν καρδίαν σου καὶ τὴν καρδίαν τοῦ σπέρµατός σου ἀγαπᾶν κύριον τὸν θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου, ἵνα ζῇς σύ. (7) καὶ δώσει κύριος ὁ θεός σου τὰς ἀρὰς ταύτας ἐπὶ τοὺς ἐχθρούς σου καὶ ἐπὶ τοὺς µισοῦντάς σε, οἳ ἐδίωξάν σε. (8) καὶ σὺ ἐπιστραφήσῃ καὶ εἰσακούσῃ τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ σου καὶ ποιήσεις τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ὅσας ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον, (9) καὶ πολυωρήσει σε κύριος ὁ θεός σου ἐν παντὶ ἔργῳ τῶν χειρῶν σου, ἐν τοῖς ἐκγόνοις τῆς κοιλίας σου καὶ ἐν τοῖς γενήµασιν τῆς γῆς σου καὶ ἐν τοῖς ἐκγόνοις τῶν κτηνῶν σου· ὅτι ἐπιστρέψει κύριος ὁ θεός σου εὐφρανθῆναι ἐπὶ σὲ εἰς ἀγαθά, καθότι ηὐφράνθη ἐπὶ τοῖς πατράσιν σου, (10) ἐὰν εἰσακούσῃς τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ σου φυλάσσεσθαι καὶ ποιεῖν πάσας τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ τὰ δικαιώµατα αὐτοῦ καὶ τὰς κρίσεις αὐτοῦ τὰς γεγραµµένας ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόµου τούτου, ἐὰν ἐπιστραφῇς ἐπὶ κύριον τὸν θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου. (11) Ὅτι ἡ ἐντολὴ αὕτη, ἣν ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον, οὐχ ὑπέρογκός ἐστιν οὐδὲ µακρὰν ἀπὸ σοῦ. (12) οὐκ ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω ἐστὶν λέγων Τίς ἀναβήσεται ἡµῖν εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ λήµψεται αὐτὴν ἡµῖν; καὶ ἀκούσαντες αὐτὴν ποιήσοµεν. (13) οὐδὲ πέραν τῆς θαλάσσης ἐστὶν λέγων Τίς διαπεράσει ἡµῖν εἰς τὸ πέραν τῆς θαλάσσης καὶ λήµψεται ἡµῖν αὐτήν; καὶ ἀκουστὴν ἡµῖν ποιήσει αὐτήν, καὶ ποιήσοµεν. (14) ἔστιν σου ἐγγὺς τὸ ῥῆµα σφόδρα ἐν τῷ στόµατί σου καὶ ἐν τῇ καρδίᾳ σου καὶ ἐν ταῖς χερσίν σου αὐτὸ ποιεῖν. (15) Ἰδοὺ δέδωκα πρὸ προσώπου σου σήµερον τὴν ζωὴν καὶ τὸν θάνατον, τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ κακόν. (16) ἐὰν εἰσακούσῃς τὰς ἐντολὰς κυρίου τοῦ θεοῦ σου, ἃς ἐγὼ ἐντέλλοµαί σοι σήµερον, ἀγαπᾶν κύριον τὸν θεόν σου, πορεύεσθαι ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ, φυλάσσεσθαι τὰ δικαιώµατα αὐτοῦ καὶ τὰς κρίσεις αὐτοῦ, καὶ ζήσεσθε καὶ πολλοὶ ἔσεσθε, καὶ εὐλογήσει σε κύριος ὁ θεός σου ἐν πάσῃ τῇ γῇ, εἰς ἣν εἰσπορεύῃ ἐκεῖ κληρονοµῆσαι αὐτήν. (17) καὶ ἐὰν µεταστῇ ἡ καρδία σου καὶ µὴ εἰσακούσῃς καὶ πλανηθεὶς προσκυνήσῃς θεοῖς ἑτέροις καὶ λατρεύσῃς αὐτοῖς, (18) ἀναγγέλλω σοι σήµερον ὅτι ἀπωλείᾳ ἀπολεῖσθε καὶ οὐ µὴ πολυήµεροι γένησθε ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς κύριος ὁ θεός σου δίδωσίν σοι, εἰς ἣν ὑµεῖς διαβαίνετε τὸν Ιορδάνην ἐκεῖ κληρονοµῆσαι αὐτήν. (19) διαµαρτύροµαι ὑµῖν σήµερον τόν τε οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν Τὴν ζωὴν καὶ τὸν θάνατον δέδωκα πρὸ προσώπου ὑµῶν, τὴν εὐλογίαν καὶ τὴν κατάραν· ἔκλεξαι τὴν ζωήν, ἵνα ζῇς σὺ καὶ τὸ σπέρµα σου, (20) ἀγαπᾶν κύριον τὸν θεόν σου, εἰσακούειν τῆς φωνῆς αὐτοῦ καὶ ἔχεσθαι αὐτοῦ· ὅτι τοῦτο ἡ ζωή σου καὶ ἡ µακρότης τῶν ἡµερῶν σου κατοικεῖν σε ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς ὤµοσεν κύριος τοῖς πατράσιν σου Αβρααµ καὶ Ισαακ καὶ Ιακωβ δοῦναι αὐτοῖς.

31

(1) Καὶ συνετέλεσεν Μωυσῆς λαλῶν πάντας τοὺς λόγους τούτους πρὸς πάντας υἱοὺς Ισραηλ· (2) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Ἑκατὸν καὶ εἴκοσι ἐτῶν ἐγώ εἰµι σήµερον, οὐ δυνήσοµαι ἔτι εἰσπορεύεσθαι καὶ ἐκπορεύεσθαι, κύριος δὲ εἶπεν πρός µε Οὐ διαβήσῃ τὸν Ιορδάνην τοῦτον. (3) κύριος ὁ θεός σου ὁ προπορευόµενος πρὸ προσώπου σου αὐτὸς ἐξολεθρεύσει τὰ ἔθνη ταῦτα ἀπὸ προσώπου σου, καὶ κατακληρονοµήσεις αὐτούς· καὶ Ἰησοῦς ὁ προπορευόµενος πρὸ προσώπου σου, καθὰ ἐλάλησεν κύριος. (4) καὶ ποιήσει κύριος αὐτοῖς καθὰ ἐποίησεν Σηων καὶ Ωγ, τοῖς δυσὶ βασιλεῦσιν τῶν Αµορραίων, οἳ ἦσαν πέραν τοῦ Ιορδάνου, καὶ τῇ γῇ αὐτῶν, καθότι ἐξωλέθρευσεν αὐτούς. (5) καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς κύριος ὑµῖν, καὶ ποιήσετε αὐτοῖς καθότι ἐνετειλάµην ὑµῖν. (6) ἀνδρίζου καὶ ἴσχυε, µὴ φοβοῦ µηδὲ δειλία µηδὲ πτοηθῇς ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, ὅτι κύριος ὁ θεός σου ὁ προπορευόµενος µεθ’ ὑµῶν ἐν ὑµῖν οὐ µή σε ἀνῇ οὔτε µή σε ἐγκαταλίπῃ. (7) Καὶ ἐκάλεσεν Μωυσῆς Ἰησοῦν καὶ εἶπεν αὐτῷ ἔναντι παντὸς Ισραηλ Ἀνδρίζου καὶ ἴσχυε· σὺ γὰρ εἰσελεύσῃ πρὸ προσώπου τοῦ λαοῦ τούτου εἰς τὴν γῆν, ἣν ὤµοσεν κύριος τοῖς πατράσιν ἡµῶν δοῦναι αὐτοῖς, καὶ σὺ κατακληρονοµήσεις αὐτὴν αὐτοῖς· (8) καὶ κύριος ὁ συµπορευόµενος µετὰ σοῦ οὐκ ἀνήσει σε οὐδὲ µὴ ἐγκαταλίπῃ σε· µὴ φοβοῦ µηδὲ δειλία. (9) Καὶ ἔγραψεν Μωυσῆς τὰ ῥήµατα τοῦ νόµου τούτου εἰς βιβλίον καὶ ἔδωκεν τοῖς ἱερεῦσιν τοῖς υἱοῖς Λευι τοῖς αἴρουσιν τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης κυρίου καὶ τοῖς πρεσβυτέροις τῶν υἱῶν Ισραηλ. (10) καὶ ἐνετείλατο αὐτοῖς Μωυσῆς ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ λέγων Μετὰ ἑπτὰ ἔτη ἐν καιρῷ ἐνιαυτοῦ ἀφέσεως ἐν ἑορτῇ σκηνοπηγίας (11) ἐν τῷ συµπορεύεσθαι πάντα Ισραηλ ὀφθῆναι ἐνώπιον κυρίου τοῦ θεοῦ σου ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἂν ἐκλέξηται κύριος, ἀναγνώσεσθε τὸν νόµον τοῦτον ἐναντίον παντὸς Ισραηλ εἰς τὰ ὦτα αὐτῶν· (12) ἐκκλησιάσας τὸν λαόν, τοὺς ἄνδρας καὶ τὰς γυναῖκας καὶ τὰ ἔκγονα καὶ τὸν προσήλυτον τὸν ἐν ταῖς πόλεσιν ὑµῶν, ἵνα ἀκούσωσιν καὶ ἵνα µάθωσιν φοβεῖσθαι κύριον τὸν θεὸν ὑµῶν, καὶ ἀκούσονται ποιεῖν πάντας τοὺς λόγους τοῦ νόµου τούτου· (13) καὶ οἱ υἱοὶ αὐτῶν, οἳ οὐκ οἴδασιν, ἀκούσονται καὶ µαθήσονται φοβεῖσθαι κύριον τὸν θεὸν ὑµῶν πάσας τὰς ἡµέρας, ὅσας αὐτοὶ ζῶσιν ἐπὶ τῆς γῆς, εἰς ἣν ὑµεῖς διαβαίνετε τὸν Ιορδάνην ἐκεῖ κληρονοµῆσαι αὐτήν. (14) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἰδοὺ ἠγγίκασιν αἱ ἡµέραι τοῦ θανάτου σου· κάλεσον Ἰησοῦν καὶ στῆτε παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, καὶ ἐντελοῦµαι αὐτῷ. καὶ ἐπορεύθη Μωυσῆς καὶ Ἰησοῦς εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου καὶ ἔστησαν παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου. (15) καὶ κατέβη κύριος ἐν νεφέλῃ καὶ ἔστη παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου, καὶ ἔστη ὁ στῦλος τῆς νεφέλης παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς. (16) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Ἰδοὺ σὺ κοιµᾷ µετὰ τῶν πατέρων σου, καὶ ἀναστὰς ὁ λαὸς οὗτος ἐκπορνεύσει ὀπίσω θεῶν ἀλλοτρίων τῆς γῆς, εἰς ἣν οὗτος εἰσπορεύεται ἐκεῖ εἰς αὐτήν, καὶ ἐγκαταλείψουσίν µε καὶ διασκεδάσουσιν τὴν διαθήκην µου, ἣν διεθέµην αὐτοῖς. (17) καὶ ὀργισθήσοµαι θυµῷ εἰς αὐτοὺς ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καὶ καταλείψω αὐτοὺς καὶ ἀποστρέψω τὸ πρόσωπόν µου ἀπ’ αὐτῶν, καὶ ἔσται κατάβρωµα, καὶ εὑρήσουσιν αὐτὸν κακὰ πολλὰ καὶ θλίψεις, καὶ ἐρεῖ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ Διότι οὐκ ἔστιν κύριος ὁ θεός µου ἐν ἐµοί, εὕροσάν µε τὰ κακὰ ταῦτα. (18) ἐγὼ δὲ ἀποστροφῇ ἀποστρέψω τὸ πρόσωπόν µου ἀπ’ αὐτῶν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ διὰ πάσας τὰς κακίας, ἃς ἐποίησαν, ὅτι ἐπέστρεψαν ἐπὶ θεοὺς ἀλλοτρίους. (19) καὶ νῦν γράψατε τὰ ῥήµατα τῆς ᾠδῆς ταύτης καὶ διδάξετε αὐτὴν τοὺς υἱοὺς Ισραηλ καὶ ἐµβαλεῖτε αὐτὴν εἰς τὸ στόµα αὐτῶν, ἵνα γένηταί µοι ἡ ᾠδὴ αὕτη εἰς µαρτύριον ἐν υἱοῖς Ισραηλ. (20) εἰσάξω γὰρ αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν τὴν ἀγαθήν, ἣν ὤµοσα τοῖς πατράσιν αὐτῶν δοῦναι αὐτοῖς, γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι, καὶ φάγονται καὶ ἐµπλησθέντες κορήσουσιν· καὶ ἐπιστραφήσονται ἐπὶ θεοὺς ἀλλοτρίους καὶ λατρεύσουσιν αὐτοῖς καὶ παροξυνοῦσίν µε καὶ διασκεδάσουσιν τὴν διαθήκην µου. (21) καὶ ἀντικαταστήσεται ἡ ᾠδὴ αὕτη κατὰ πρόσωπον µαρτυροῦσα, οὐ γὰρ µὴ ἐπιλησθῇ ἀπὸ στόµατος αὐτῶν καὶ ἀπὸ στόµατος τοῦ σπέρµατος αὐτῶν· ἐγὼ γὰρ οἶδα τὴν πονηρίαν αὐτῶν, ὅσα ποιοῦσιν ὧδε σήµερον πρὸ τοῦ εἰσαγαγεῖν µε αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν τὴν ἀγαθήν, ἣν ὤµοσα τοῖς πατράσιν αὐτῶν. (22) καὶ ἔγραψεν Μωυσῆς τὴν ᾠδὴν ταύτην ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ καὶ ἐδίδαξεν αὐτὴν τοὺς υἱοὺς Ισραηλ. (23) καὶ ἐνετείλατο Μωυσῆς Ἰησοῖ καὶ εἶπεν αὐτῷ Ἀνδρίζου καὶ ἴσχυε· σὺ γὰρ εἰσάξεις τοὺς υἱοὺς Ισραηλ εἰς τὴν γῆν, ἣν ὤµοσεν κύριος αὐτοῖς, καὶ αὐτὸς ἔσται µετὰ σοῦ. (24) Ἡνίκα δὲ συνετέλεσεν Μωυσῆς γράφων πάντας τοὺς λόγους τοῦ νόµου τούτου εἰς βιβλίον ἕως εἰς τέλος, (25) καὶ ἐνετείλατο τοῖς Λευίταις τοῖς αἴρουσιν τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης κυρίου λέγων (26) Λαβόντες τὸ βιβλίον τοῦ νόµου τούτου θήσετε αὐτὸ ἐκ πλαγίων τῆς κιβωτοῦ τῆς διαθήκης κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν, καὶ ἔσται ἐκεῖ ἐν σοὶ εἰς µαρτύριον. (27) ὅτι ἐγὼ ἐπίσταµαι τὸν ἐρεθισµόν σου καὶ τὸν τράχηλόν σου τὸν σκληρόν· ἔτι γὰρ ἐµοῦ ζῶντος µεθ’ ὑµῶν σήµερον παραπικραίνοντες ἦτε τὰ πρὸς τὸν θεόν, πῶς οὐχὶ καὶ ἔσχατον τοῦ θανάτου µου; (28) ἐκκλησιάσατε πρός µε τοὺς φυλάρχους ὑµῶν καὶ τοὺς πρεσβυτέρους ὑµῶν καὶ τοὺς κριτὰς ὑµῶν καὶ τοὺς γραµµατοεισαγωγεῖς ὑµῶν, ἵνα λαλήσω εἰς τὰ ὦτα αὐτῶν πάντας τοὺς λόγους τούτους καὶ διαµαρτύρωµαι αὐτοῖς τόν τε οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν· (29) οἶδα γὰρ ὅτι ἔσχατον τῆς τελευτῆς µου ἀνοµίᾳ ἀνοµήσετε καὶ ἐκκλινεῖτε ἐκ τῆς ὁδοῦ, ἧς ἐνετειλάµην ὑµῖν, καὶ συναντήσεται ὑµῖν τὰ κακὰ ἔσχατον τῶν ἡµερῶν, ὅτι ποιήσετε τὸ πονηρὸν ἐναντίον κυρίου παροργίσαι αὐτὸν ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν ὑµῶν. (30) Καὶ ἐλάλησεν Μωυσῆς εἰς τὰ ὦτα πάσης ἐκκλησίας Ισραηλ τὰ ῥήµατα τῆς ᾠδῆς ταύτης ἕως εἰς τέλος

32

(1) Πρόσεχε, οὐρανέ, καὶ λαλήσω, καὶ ἀκουέτω γῆ ῥήµατα ἐκ στόµατός µου. (2) προσδοκάσθω ὡς ὑετὸς τὸ ἀπόφθεγµά µου, καὶ καταβήτω ὡς δρόσος τὰ ῥήµατά µου, ὡσεὶ ὄµβρος ἐπ’ ἄγρωστιν καὶ ὡσεὶ νιφετὸς ἐπὶ χόρτον. (3) ὅτι ὄνοµα κυρίου ἐκάλεσα· δότε µεγαλωσύνην τῷ θεῷ ἡµῶν. (4) θεός, ἀληθινὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ, καὶ πᾶσαι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ κρίσεις· θεὸς πιστός, καὶ οὐκ ἔστιν ἀδικία, δίκαιος καὶ ὅσιος κύριος. (5) ἡµάρτοσαν οὐκ αὐτῷ τέκνα µωµητά, γενεὰ σκολιὰ καὶ διεστραµµένη. (6) ταῦτα κυρίῳ ἀνταποδίδοτε οὕτω, λαὸς µωρὸς καὶ οὐχὶ σοφός; οὐκ αὐτὸς οὗτός σου πατὴρ ἐκτήσατό σε καὶ ἐποίησέν σε καὶ ἔκτισέν σε; (7) µνήσθητε ἡµέρας αἰῶνος, σύνετε ἔτη γενεᾶς γενεῶν· ἐπερώτησον τὸν πατέρα σου, καὶ ἀναγγελεῖ σοι, τοὺς πρεσβυτέρους σου, καὶ ἐροῦσίν σοι. (8) ὅτε διεµέριζεν ὁ ὕψιστος ἔθνη, ὡς διέσπειρεν υἱοὺς Αδαµ, ἔστησεν ὅρια ἐθνῶν κατὰ ἀριθµὸν ἀγγέλων θεοῦ, (9) καὶ ἐγενήθη µερὶς κυρίου λαὸς αὐτοῦ Ιακωβ, σχοίνισµα κληρονοµίας αὐτοῦ Ισραηλ. (10) αὐτάρκησεν αὐτὸν ἐν γῇ ἐρήµῳ, ἐν δίψει καύµατος ἐν ἀνύδρῳ· ἐκύκλωσεν αὐτὸν καὶ ἐπαίδευσεν αὐτὸν καὶ διεφύλαξεν αὐτὸν ὡς κόραν ὀφθαλµοῦ (11) ὡς ἀετὸς σκεπάσαι νοσσιὰν αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τοῖς νεοσσοῖς αὐτοῦ ἐπεπόθησεν, διεὶς τὰς πτέρυγας αὐτοῦ ἐδέξατο αὐτοὺς καὶ ἀνέλαβεν αὐτοὺς ἐπὶ τῶν µεταφρένων αὐτοῦ. (12) κύριος µόνος ἦγεν αὐτούς, καὶ οὐκ ἦν µετ’ αὐτῶν θεὸς ἀλλότριος. (13) ἀνεβίβασεν αὐτοὺς ἐπὶ τὴν ἰσχὺν τῆς γῆς, ἐψώµισεν αὐτοὺς γενήµατα ἀγρῶν· ἐθήλασαν µέλι ἐκ πέτρας καὶ ἔλαιον ἐκ στερεᾶς πέτρας, (14) βούτυρον βοῶν καὶ γάλα προβάτων µετὰ στέατος ἀρνῶν καὶ κριῶν, υἱῶν ταύρων καὶ τράγων µετὰ στέατος νεφρῶν πυροῦ, καὶ αἷµα σταφυλῆς ἔπιον οἶνον. (15) καὶ ἔφαγεν Ιακωβ καὶ ἐνεπλήσθη, καὶ ἀπελάκτισεν ὁ ἠγαπηµένος, ἐλιπάνθη, ἐπαχύνθη, ἐπλατύνθη· καὶ ἐγκατέλιπεν θεὸν τὸν ποιήσαντα αὐτὸν καὶ ἀπέστη ἀπὸ θεοῦ σωτῆρος αὐτοῦ. (16) παρώξυνάν µε ἐπ’ ἀλλοτρίοις, ἐν βδελύγµασιν αὐτῶν ἐξεπίκρανάν µε· (17) ἔθυσαν δαιµονίοις καὶ οὐ θεῷ, θεοῖς, οἷς οὐκ ᾔδεισαν· καινοὶ πρόσφατοι ἥκασιν, οὓς οὐκ ᾔδεισαν οἱ πατέρες αὐτῶν. (18) θεὸν τὸν γεννήσαντά σε ἐγκατέλιπες καὶ ἐπελάθου θεοῦ τοῦ τρέφοντός σε. (19) καὶ εἶδεν κύριος καὶ ἐζήλωσεν καὶ παρωξύνθη δι’ ὀργὴν υἱῶν αὐτοῦ καὶ θυγατέρων (20) καὶ εἶπεν Ἀποστρέψω τὸ πρόσωπόν µου ἀπ’ αὐτῶν καὶ δείξω τί ἔσται αὐτοῖς ἐπ’ ἐσχάτων· ὅτι γενεὰ ἐξεστραµµένη ἐστίν, υἱοί, οἷς οὐκ ἔστιν πίστις ἐν αὐτοῖς. (21) αὐτοὶ παρεζήλωσάν µε ἐπ’ οὐ θεῷ, παρώργισάν µε ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν· κἀγὼ παραζηλώσω αὐτοὺς ἐπ’ οὐκ ἔθνει, ἐπ’ ἔθνει ἀσυνέτῳ παροργιῶ αὐτούς. (22) ὅτι πῦρ ἐκκέκαυται ἐκ τοῦ θυµοῦ µου, καυθήσεται ἕως ᾅδου κάτω, καταφάγεται γῆν καὶ τὰ γενήµατα αὐτῆς, φλέξει θεµέλια ὀρέων. (23) συνάξω εἰς αὐτοὺς κακὰ καὶ τὰ βέλη µου συντελέσω εἰς αὐτούς. (24) τηκόµενοι λιµῷ καὶ βρώσει ὀρνέων καὶ ὀπισθότονος ἀνίατος· ὀδόντας θηρίων ἀποστελῶ εἰς αὐτοὺς µετὰ θυµοῦ συρόντων ἐπὶ γῆς. (25) ἔξωθεν ἀτεκνώσει αὐτοὺς µάχαιρα καὶ ἐκ τῶν ταµιείων φόβος· νεανίσκος σὺν παρθένῳ, θηλάζων µετὰ καθεστηκότος πρεσβύτου. (26) εἶπα Διασπερῶ αὐτούς, παύσω δὴ ἐξ ἀνθρώπων τὸ µνηµόσυνον αὐτῶν, (27) εἰ µὴ δι’ ὀργὴν ἐχθρῶν, ἵνα µὴ µακροχρονίσωσιν, καὶ ἵνα µὴ συνεπιθῶνται οἱ ὑπεναντίοι, µὴ εἴπωσιν Ἡ χεὶρ ἡµῶν ἡ ὑψηλὴ καὶ οὐχὶ κύριος ἐποίησεν ταῦτα πάντα. (28) ὅτι ἔθνος ἀπολωλεκὸς βουλήν ἐστιν, καὶ οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς ἐπιστήµη. (29) οὐκ ἐφρόνησαν συνιέναι ταῦτα· καταδεξάσθωσαν εἰς τὸν ἐπιόντα χρόνον. (30) πῶς διώξεται εἷς χιλίους καὶ δύο µετακινήσουσιν µυριάδας, εἰ µὴ ὁ θεὸς ἀπέδοτο αὐτοὺς καὶ κύριος παρέδωκεν αὐτούς; (31) ὅτι οὐκ ἔστιν ὡς ὁ θεὸς ἡµῶν οἱ θεοὶ αὐτῶν· οἱ δὲ ἐχθροὶ ἡµῶν ἀνόητοι. (32) ἐκ γὰρ ἀµπέλου Σοδοµων ἡ ἄµπελος αὐτῶν, καὶ ἡ κληµατὶς αὐτῶν ἐκ Γοµορρας· ἡ σταφυλὴ αὐτῶν σταφυλὴ χολῆς, βότρυς πικρίας αὐτοῖς· (33) θυµὸς δρακόντων ὁ οἶνος αὐτῶν καὶ θυµὸς ἀσπίδων ἀνίατος. (34) οὐκ ἰδοὺ ταῦτα συνῆκται παρ’ ἐµοὶ καὶ ἐσφράγισται ἐν τοῖς θησαυροῖς µου; (35) ἐν ἡµέρᾳ ἐκδικήσεως ἀνταποδώσω, ἐν καιρῷ, ὅταν σφαλῇ ὁ ποὺς αὐτῶν· ὅτι ἐγγὺς ἡµέρα ἀπωλείας αὐτῶν, καὶ πάρεστιν ἕτοιµα ὑµῖν. (36) ὅτι κρινεῖ κύριος τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τοῖς δούλοις αὐτοῦ παρακληθήσεται· εἶδεν γὰρ παραλελυµένους αὐτοὺς καὶ ἐκλελοιπότας ἐν ἐπαγωγῇ καὶ παρειµένους. (37) καὶ εἶπεν κύριος Ποῦ εἰσιν οἱ θεοὶ αὐτῶν, ἐφ’ οἷς ἐπεποίθεισαν ἐπ’ αὐτοῖς, (38) ὧν τὸ στέαρ τῶν θυσιῶν αὐτῶν ἠσθίετε καὶ ἐπίνετε τὸν οἶνον τῶν σπονδῶν αὐτῶν; ἀναστήτωσαν καὶ βοηθησάτωσαν ὑµῖν καὶ γενηθήτωσαν ὑµῖν σκεπασταί. (39) ἴδετε ἴδετε ὅτι ἐγώ εἰµι, καὶ οὐκ ἔστιν θεὸς πλὴν ἐµοῦ· ἐγὼ ἀποκτενῶ καὶ ζῆν ποιήσω, πατάξω κἀγὼ ἰάσοµαι, καὶ οὐκ ἔστιν ὃς ἐξελεῖται ἐκ τῶν χειρῶν µου. (40) ὅτι ἀρῶ εἰς τὸν οὐρανὸν τὴν χεῖρά µου καὶ ὀµοῦµαι τῇ δεξιᾷ µου καὶ ἐρῶ Ζῶ ἐγὼ εἰς τὸν αἰῶνα, (41) ὅτι παροξυνῶ ὡς ἀστραπὴν τὴν µάχαιράν µου, καὶ ἀνθέξεται κρίµατος ἡ χείρ µου, καὶ ἀνταποδώσω δίκην τοῖς ἐχθροῖς καὶ τοῖς µισοῦσίν µε ἀνταποδώσω· (42) µεθύσω τὰ βέλη µου ἀφ’ αἵµατος, καὶ ἡ µάχαιρά µου καταφάγεται κρέα, ἀφ’ αἵµατος τραυµατιῶν καὶ αἰχµαλωσίας, ἀπὸ κεφαλῆς ἀρχόντων ἐχθρῶν. (43) εὐφράνθητε, οὐρανοί, ἅµα αὐτῷ, καὶ προσκυνησάτωσαν αὐτῷ πάντες υἱοὶ θεοῦ· εὐφράνθητε, ἔθνη, µετὰ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, καὶ ἐνισχυσάτωσαν αὐτῷ πάντες ἄγγελοι θεοῦ· ὅτι τὸ αἷµα τῶν υἱῶν αὐτοῦ ἐκδικᾶται, καὶ ἐκδικήσει καὶ ἀνταποδώσει δίκην τοῖς ἐχθροῖς καὶ τοῖς µισοῦσιν ἀνταποδώσει, καὶ ἐκκαθαριεῖ κύριος τὴν γῆν τοῦ λαοῦ αὐτοῦ. (44) Καὶ ἔγραψεν Μωυσῆς τὴν ᾠδὴν ταύτην ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ καὶ ἐδίδαξεν αὐτὴν τοὺς υἱοὺς Ισραηλ. καὶ εἰσῆλθεν Μωυσῆς καὶ ἐλάλησεν πάντας τοὺς λόγους τοῦ νόµου τούτου εἰς τὰ ὦτα τοῦ λαοῦ, αὐτὸς καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυη. (45) καὶ συνετέλεσεν Μωυσῆς λαλῶν παντὶ Ισραηλ (46) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Προσέχετε τῇ καρδίᾳ ἐπὶ πάντας τοὺς λόγους τούτους, οὓς ἐγὼ διαµαρτύροµαι ὑµῖν σήµερον, ἃ ἐντελεῖσθε τοῖς υἱοῖς ὑµῶν φυλάσσειν καὶ ποιεῖν πάντας τοὺς λόγους τοῦ νόµου τούτου· (47) ὅτι οὐχὶ λόγος κενὸς οὗτος ὑµῖν, ὅτι αὕτη ἡ ζωὴ ὑµῶν, καὶ ἕνεκεν τοῦ λόγου τούτου µακροηµερεύσετε ἐπὶ τῆς γῆς, εἰς ἣν ὑµεῖς διαβαίνετε τὸν Ιορδάνην ἐκεῖ κληρονοµῆσαι αὐτήν. (48) Καὶ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ λέγων (49) Ἀνάβηθι εἰς τὸ ὄρος τὸ Αβαριν τοῦτο, ὄρος Ναβαυ, ὅ ἐστιν ἐν γῇ Μωαβ κατὰ πρόσωπον Ιεριχω, καὶ ἰδὲ τὴν γῆν Χανααν, ἣν ἐγὼ δίδωµι τοῖς υἱοῖς Ισραηλ εἰς κατάσχεσιν, (50) καὶ τελεύτα ἐν τῷ ὄρει, εἰς ὃ ἀναβαίνεις ἐκεῖ, καὶ προστέθητι πρὸς τὸν λαόν σου, ὃν τρόπον ἀπέθανεν Ααρων ὁ ἀδελφός σου ἐν Ωρ τῷ ὄρει καὶ προσετέθη πρὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ, (51) διότι ἠπειθήσατε τῷ ῥήµατί µου ἐν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ ἐπὶ τοῦ ὕδατος ἀντιλογίας Καδης ἐν τῇ ἐρήµῳ Σιν, διότι οὐχ ἡγιάσατέ µε ἐν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ· (52) ὅτι ἀπέναντι ὄψῃ τὴν γῆν καὶ ἐκεῖ οὐκ εἰσελεύσῃ.

33

(1) Καὶ αὕτη ἡ εὐλογία, ἣν εὐλόγησεν Μωυσῆς ἄνθρωπος τοῦ θεοῦ τοὺς υἱοὺς Ισραηλ πρὸ τῆς τελευτῆς αὐτοῦ· (2) καὶ εἶπεν Κύριος ἐκ Σινα ἥκει καὶ ἐπέφανεν ἐκ Σηιρ ἡµῖν καὶ κατέσπευσεν ἐξ ὄρους Φαραν σὺν µυριάσιν Καδης, ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ ἄγγελοι µετ’ αὐτοῦ. (3) καὶ ἐφείσατο τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, καὶ πάντες οἱ ἡγιασµένοι ὑπὸ τὰς χεῖράς σου· καὶ οὗτοι ὑπὸ σέ εἰσιν, καὶ ἐδέξατο ἀπὸ τῶν λόγων αὐτοῦ (4) νόµον, ὃν ἐνετείλατο ἡµῖν Μωυσῆς, κληρονοµίαν συναγωγαῖς Ιακωβ. (5) καὶ ἔσται ἐν τῷ ἠγαπηµένῳ ἄρχων συναχθέντων ἀρχόντων λαῶν ἅµα φυλαῖς Ισραηλ. (6) Ζήτω Ρουβην καὶ µὴ ἀποθανέτω καὶ ἔστω πολὺς ἐν ἀριθµῷ. (7) Καὶ αὕτη Ιουδα Εἰσάκουσον, κύριε, φωνῆς Ιουδα, καὶ εἰς τὸν λαὸν αὐτοῦ εἰσέλθοισαν· αἱ χεῖρες αὐτοῦ διακρινοῦσιν αὐτῷ, καὶ βοηθὸς ἐκ τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ ἔσῃ. (8) Καὶ τῷ Λευι εἶπεν Δότε Λευι δήλους αὐτοῦ καὶ ἀλήθειαν αὐτοῦ τῷ ἀνδρὶ τῷ ὁσίῳ, ὃν ἐπείρασαν αὐτὸν ἐν πείρᾳ, ἐλοιδόρησαν αὐτὸν ἐπὶ ὕδατος ἀντιλογίας· (9) ὁ λέγων τῷ πατρὶ καὶ τῇ µητρί Οὐχ ἑόρακά σε, καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ οὐκ ἐπέγνω καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ ἀπέγνω· ἐφύλαξεν τὰ λόγιά σου καὶ τὴν διαθήκην σου διετήρησεν. (10) δηλώσουσιν τὰ δικαιώµατά σου τῷ Ιακωβ καὶ τὸν νόµον σου τῷ Ισραηλ· ἐπιθήσουσιν θυµίαµα ἐν ὀργῇ σου διὰ παντὸς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριόν σου. (11) εὐλόγησον, κύριε, τὴν ἰσχὺν αὐτοῦ καὶ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτοῦ δέξαι· κάταξον ὀσφὺν ἐχθρῶν ἐπανεστηκότων αὐτῷ, καὶ οἱ µισοῦντες αὐτὸν µὴ ἀναστήτωσαν. (12) Καὶ τῷ Βενιαµιν εἶπεν Ἠγαπηµένος ὑπὸ κυρίου κατασκηνώσει πεποιθώς, καὶ ὁ θεὸς σκιάζει ἐπ’ αὐτῷ πάσας τὰς ἡµέρας, καὶ ἀνὰ µέσον τῶν ὤµων αὐτοῦ κατέπαυσεν. (13) Καὶ τῷ Ιωσηφ εἶπεν Ἀπ’ εὐλογίας κυρίου ἡ γῆ αὐτοῦ ἀπὸ ὡρῶν οὐρανοῦ καὶ δρόσου καὶ ἀπὸ ἀβύσσων πηγῶν κάτωθεν (14) καὶ καθ’ ὥραν γενηµάτων ἡλίου τροπῶν καὶ ἀπὸ συνόδων µηνῶν (15) καὶ ἀπὸ κορυφῆς ὀρέων ἀρχῆς καὶ ἀπὸ κορυφῆς βουνῶν ἀενάων (16) καὶ καθ’ ὥραν γῆς πληρώσεως. καὶ τὰ δεκτὰ τῷ ὀφθέντι ἐν τῷ βάτῳ ἔλθοισαν ἐπὶ κεφαλὴν Ιωσηφ, καὶ ἐπὶ κορυφῆς δοξασθεὶς ἐν ἀδελφοῖς. (17) πρωτότοκος ταύρου τὸ κάλλος αὐτοῦ, κέρατα µονοκέρωτος τὰ κέρατα αὐτοῦ· ἐν αὐτοῖς ἔθνη κερατιεῖ ἅµα ἕως ἐπ’ ἄκρου γῆς. αὗται µυριάδες Εφραιµ, καὶ αὗται χιλιάδες Μανασση. (18) Καὶ τῷ Ζαβουλων εἶπεν Εὐφράνθητι, Ζαβουλων, ἐν ἐξοδίᾳ σου καί, Ισσαχαρ, ἐν τοῖς σκηνώµασιν αὐτοῦ. (19) ἔθνη ἐξολεθρεύσουσιν, καὶ ἐπικαλέσεσθε ἐκεῖ καὶ θύσετε θυσίαν δικαιοσύνης, ὅτι πλοῦτος θαλάσσης θηλάσει σε καὶ ἐµπόρια παράλιον κατοικούντων. (20) Καὶ τῷ Γαδ εἶπεν Εὐλογηµένος ἐµπλατύνων Γαδ· ὡς λέων ἀνεπαύσατο συντρίψας βραχίονα καὶ ἄρχοντα. (21) καὶ εἶδεν ἀπαρχὴν αὐτοῦ, ὅτι ἐκεῖ ἐµερίσθη γῆ ἀρχόντων συνηγµένων ἅµα ἀρχηγοῖς λαῶν· δικαιοσύνην κύριος ἐποίησεν καὶ κρίσιν αὐτοῦ µετὰ Ισραηλ. (22) Καὶ τῷ Δαν εἶπεν Δαν σκύµνος λέοντος καὶ ἐκπηδήσεται ἐκ τοῦ Βασαν. (23) Καὶ τῷ Νεφθαλι εἶπεν Νεφθαλι πλησµονὴ δεκτῶν καὶ ἐµπλησθήτω εὐλογίαν παρὰ κυρίου· θάλασσαν καὶ λίβα κληρονοµήσει. (24) Καὶ τῷ Ασηρ εἶπεν Εὐλογητὸς ἀπὸ τέκνων Ασηρ καὶ ἔσται δεκτὸς τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ. βάψει ἐν ἐλαίῳ τὸν πόδα αὐτοῦ· (25) σίδηρος καὶ χαλκὸς τὸ ὑπόδηµα αὐτοῦ ἔσται, καὶ ὡς αἱ ἡµέραι σου ἡ ἰσχύς σου. (26) Οὐκ ἔστιν ὥσπερ ὁ θεὸς τοῦ ἠγαπηµένου· ὁ ἐπιβαίνων ἐπὶ τὸν οὐρανὸν βοηθός σου καὶ ὁ µεγαλοπρεπὴς τοῦ στερεώµατος. (27) καὶ σκέπασις θεοῦ ἀρχῆς καὶ ὑπὸ ἰσχὺν βραχιόνων ἀενάων καὶ ἐκβαλεῖ ἀπὸ προσώπου σου ἐχθρὸν λέγων Ἀπόλοιο. (28) καὶ κατασκηνώσει Ισραηλ πεποιθὼς µόνος ἐπὶ γῆς Ιακωβ ἐπὶ σίτῳ καὶ οἴνῳ, καὶ ὁ οὐρανὸς αὐτῷ συννεφὴς δρόσῳ. (29) µακάριος σύ, Ισραηλ· τίς ὅµοιός σοι λαὸς σῳζόµενος ὑπὸ κυρίου; ὑπερασπιεῖ ὁ βοηθός σου, καὶ ἡ µάχαιρα καύχηµά σου· καὶ ψεύσονταί σε οἱ ἐχθροί σου, καὶ σὺ ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτῶν ἐπιβήσῃ.

34

(1) Καὶ ἀνέβη Μωυσῆς ἀπὸ Αραβωθ Μωαβ ἐπὶ τὸ ὄρος Ναβαυ ἐπὶ κορυφὴν Φασγα, ἥ ἐστιν ἐπὶ προσώπου Ιεριχω, καὶ ἔδειξεν αὐτῷ κύριος πᾶσαν τὴν γῆν Γαλααδ ἕως Δαν (2) καὶ πᾶσαν τὴν γῆν Νεφθαλι καὶ πᾶσαν τὴν γῆν Εφραιµ καὶ Μανασση καὶ πᾶσαν τὴν γῆν Ιουδα ἕως τῆς θαλάσσης τῆς ἐσχάτης (3) καὶ τὴν ἔρηµον καὶ τὰ περίχωρα Ιεριχω, πόλιν φοινίκων, ἕως Σηγωρ. (4) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν Αὕτη ἡ γῆ, ἣν ὤµοσα Αβρααµ καὶ Ισαακ καὶ Ιακωβ λέγων Τῷ σπέρµατι ὑµῶν δώσω αὐτήν· καὶ ἔδειξα αὐτὴν τοῖς ὀφθαλµοῖς σου, καὶ ἐκεῖ οὐκ εἰσελεύσῃ. (5) καὶ ἐτελεύτησεν Μωυσῆς οἰκέτης κυρίου ἐν γῇ Μωαβ διὰ ῥήµατος κυρίου. (6) καὶ ἔθαψαν αὐτὸν ἐν Γαι ἐν γῇ Μωαβ ἐγγὺς οἴκου Φογωρ· καὶ οὐκ οἶδεν οὐδεὶς τὴν ταφὴν αὐτοῦ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. (7) Μωυσῆς δὲ ἦν ἑκατὸν καὶ εἴκοσι ἐτῶν ἐν τῷ τελευτᾶν αὐτόν· οὐκ ἠµαυρώθησαν οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτοῦ, οὐδὲ ἐφθάρησαν τὰ χελύνια αὐτοῦ. (8) καὶ ἔκλαυσαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὸν Μωυσῆν ἐν Αραβωθ Μωαβ ἐπὶ τοῦ Ιορδάνου κατὰ Ιεριχω τριάκοντα ἡµέρας· καὶ συνετελέσθησαν αἱ ἡµέραι πένθους κλαυθµοῦ Μωυσῆ. (9) καὶ Ἰησοῦς υἱὸς Ναυη ἐνεπλήσθη πνεύµατος συνέσεως, ἐπέθηκεν γὰρ Μωυσῆς τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἐπ’ αὐτόν· καὶ εἰσήκουσαν αὐτοῦ οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ ἐποίησαν καθότι ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ. (10) καὶ οὐκ ἀνέστη ἔτι προφήτης ἐν Ισραηλ ὡς Μωυσῆς, ὃν ἔγνω κύριος αὐτὸν πρόσωπον κατὰ πρόσωπον, (11) ἐν πᾶσι τοῖς σηµείοις καὶ τέρασιν, ὃν ἀπέστειλεν αὐτὸν κύριος ποιῆσαι αὐτὰ ἐν γῇ Αἰγύπτῳ Φαραω καὶ τοῖς θεράπουσιν αὐτοῦ καὶ πάσῃ τῇ γῇ αὐτοῦ, (12) τὰ θαυµάσια τὰ µεγάλα καὶ τὴν χεῖρα τὴν κραταιάν, ἃ ἐποίησεν Μωυσῆς ἔναντι παντὸς Ισραηλ.

Joshua

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24

1

(1) Καὶ ἐγένετο µετὰ τὴν τελευτὴν Μωυσῆ εἶπεν κύριος τῷ Ἰησοῖ υἱῷ Ναυη τῷ ὑπουργῷ Μωυσῆ λέγων (2) Μωυσῆς ὁ θεράπων µου τετελεύτηκεν· νῦν οὖν ἀναστὰς διάβηθι τὸν Ιορδάνην, σὺ καὶ πᾶς ὁ λαὸς οὗτος, εἰς τὴν γῆν, ἣν ἐγὼ δίδωµι αὐτοῖς. (3) πᾶς ὁ τόπος, ἐφ’ ὃν ἂν ἐπιβῆτε τῷ ἴχνει τῶν ποδῶν ὑµῶν, ὑµῖν δώσω αὐτόν, ὃν τρόπον εἴρηκα τῷ Μωυσῇ, (4) τὴν ἔρηµον καὶ τὸν Ἀντιλίβανον ἕως τοῦ ποταµοῦ τοῦ µεγάλου, ποταµοῦ Εὐφράτου, καὶ ἕως τῆς θαλάσσης τῆς ἐσχάτης ἀφ’ ἡλίου δυσµῶν ἔσται τὰ ὅρια ὑµῶν. (5) οὐκ ἀντιστήσεται ἄνθρωπος κατενώπιον ὑµῶν πάσας τὰς ἡµέρας τῆς ζωῆς σου, καὶ ὥσπερ ἤµην µετὰ Μωυσῆ, οὕτως ἔσοµαι καὶ µετὰ σοῦ καὶ οὐκ ἐγκαταλείψω σε οὐδὲ ὑπερόψοµαί σε. (6) ἴσχυε καὶ ἀνδρίζου· σὺ γὰρ ἀποδιαστελεῖς τῷ λαῷ τούτῳ τὴν γῆν, ἣν ὤµοσα τοῖς πατράσιν ὑµῶν δοῦναι αὐτοῖς. (7) ἴσχυε οὖν καὶ ἀνδρίζου φυλάσσεσθαι καὶ ποιεῖν καθότι ἐνετείλατό σοι Μωυσῆς ὁ παῖς µου, καὶ οὐκ ἐκκλινεῖς ἀπ’ αὐτῶν εἰς δεξιὰ οὐδὲ εἰς ἀριστερά, ἵνα συνῇς ἐν πᾶσιν, οἷς ἐὰν πράσσῃς. (8) καὶ οὐκ ἀποστήσεται ἡ βίβλος τοῦ νόµου τούτου ἐκ τοῦ στόµατός σου, καὶ µελετήσεις ἐν αὐτῷ ἡµέρας καὶ νυκτός, ἵνα συνῇς ποιεῖν πάντα τὰ γεγραµµένα· τότε εὐοδωθήσῃ καὶ εὐοδώσεις τὰς ὁδούς σου καὶ τότε συνήσεις. (9) ἰδοὺ ἐντέταλµαί σοι· ἴσχυε καὶ ἀνδρίζου, µὴ δειλιάσῃς µηδὲ φοβηθῇς, ὅτι µετὰ σοῦ κύριος ὁ θεός σου εἰς πάντα, οὗ ἐὰν πορεύῃ. (10) Καὶ ἐνετείλατο Ἰησοῦς τοῖς γραµµατεῦσιν τοῦ λαοῦ λέγων (11) Εἰσέλθατε κατὰ µέσον τῆς παρεµβολῆς τοῦ λαοῦ καὶ ἐντείλασθε τῷ λαῷ λέγοντες Ἑτοιµάζεσθε ἐπισιτισµόν, ὅτι ἔτι τρεῖς ἡµέραι καὶ ὑµεῖς διαβαίνετε τὸν Ιορδάνην τοῦτον εἰσελθόντες κατασχεῖν τὴν γῆν, ἣν κύριος ὁ θεὸς τῶν πατέρων ὑµῶν δίδωσιν ὑµῖν. (12) καὶ τῷ Ρουβην καὶ τῷ Γαδ καὶ τῷ ἡµίσει φυλῆς Μανασση εἶπεν Ἰησοῦς (13) Μνήσθητε τὸ ῥῆµα κυρίου, ὃ ἐνετείλατο ὑµῖν Μωυσῆς ὁ παῖς κυρίου λέγων Κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν κατέπαυσεν ὑµᾶς καὶ ἔδωκεν ὑµῖν τὴν γῆν ταύτην. (14) αἱ γυναῖκες ὑµῶν καὶ τὰ παιδία ὑµῶν καὶ τὰ κτήνη ὑµῶν κατοικείτωσαν ἐν τῇ γῇ, ᾗ ἔδωκεν ὑµῖν· ὑµεῖς δὲ διαβήσεσθε εὔζωνοι πρότεροι τῶν ἀδελφῶν ὑµῶν, πᾶς ὁ ἰσχύων, καὶ συµµαχήσετε αὐτοῖς, (15) ἕως ἂν καταπαύσῃ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν τοὺς ἀδελφοὺς ὑµῶν ὥσπερ καὶ ὑµᾶς καὶ κληρονοµήσωσιν καὶ οὗτοι τὴν γῆν, ἣν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν δίδωσιν αὐτοῖς· καὶ ἀπελεύσεσθε ἕκαστος εἰς τὴν κληρονοµίαν αὐτοῦ, ἣν δέδωκεν ὑµῖν Μωυσῆς εἰς τὸ πέραν τοῦ Ιορδάνου ἀπ’ ἀνατολῶν ἡλίου. (16) καὶ ἀποκριθέντες τῷ Ἰησοῖ εἶπαν Πάντα, ὅσα ἂν ἐντείλῃ ἡµῖν, ποιήσοµεν καὶ εἰς πάντα τόπον, οὗ ἐὰν ἀποστείλῃς ἡµᾶς, πορευσόµεθα· (17) κατὰ πάντα, ὅσα ἠκούσαµεν Μωυσῆ, ἀκουσόµεθα σοῦ, πλὴν ἔστω κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν µετὰ σοῦ, ὃν τρόπον ἦν µετὰ Μωυσῆ. (18) ὁ δὲ ἄνθρωπος, ὃς ἐὰν ἀπειθήσῃ σοι καὶ ὅστις µὴ ἀκούσῃ τῶν ῥηµάτων σου καθότι ἂν αὐτῷ ἐντείλῃ, ἀποθανέτω. ἀλλὰ ἴσχυε καὶ ἀνδρίζου.

2

(1) Καὶ ἀπέστειλεν Ἰησοῦς υἱὸς Ναυη ἐκ Σαττιν δύο νεανίσκους κατασκοπεῦσαι λέγων Ἀνάβητε καὶ ἴδετε τὴν γῆν καὶ τὴν Ιεριχω. καὶ πορευθέντες εἰσήλθοσαν οἱ δύο νεανίσκοι εἰς Ιεριχω καὶ εἰσήλθοσαν εἰς οἰκίαν γυναικὸς πόρνης, ᾗ ὄνοµα Ρααβ, καὶ κατέλυσαν ἐκεῖ. (2) καὶ ἀπηγγέλη τῷ βασιλεῖ Ιεριχω λέγοντες Εἰσπεπόρευνται ὧδε ἄνδρες τῶν υἱῶν Ισραηλ κατασκοπεῦσαι τὴν γῆν. (3) καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Ιεριχω καὶ εἶπεν πρὸς Ρααβ λέγων Ἐξάγαγε τοὺς ἄνδρας τοὺς εἰσπεπορευµένους εἰς τὴν οἰκίαν σου τὴν νύκτα· κατασκοπεῦσαι γὰρ τὴν γῆν ἥκασιν. (4) καὶ λαβοῦσα ἡ γυνὴ τοὺς ἄνδρας ἔκρυψεν αὐτοὺς καὶ εἶπεν αὐτοῖς λέγουσα Εἰσεληλύθασιν πρός µε οἱ ἄνδρες· (5) ὡς δὲ ἡ πύλη ἐκλείετο ἐν τῷ σκότει, καὶ οἱ ἄνδρες ἐξῆλθον· οὐκ ἐπίσταµαι ποῦ πεπόρευνται· καταδιώξατε ὀπίσω αὐτῶν, εἰ καταλήµψεσθε αὐτούς. (6) αὐτὴ δὲ ἀνεβίβασεν αὐτοὺς ἐπὶ τὸ δῶµα καὶ ἔκρυψεν αὐτοὺς ἐν τῇ λινοκαλάµῃ τῇ ἐστοιβασµένῃ αὐτῇ ἐπὶ τοῦ δώµατος. (7) καὶ οἱ ἄνδρες κατεδίωξαν ὀπίσω αὐτῶν ὁδὸν τὴν ἐπὶ τοῦ Ιορδάνου ἐπὶ τὰς διαβάσεις, καὶ ἡ πύλη ἐκλείσθη. καὶ ἐγένετο ὡς ἐξήλθοσαν οἱ διώκοντες ὀπίσω αὐτῶν (8) καὶ αὐτοὶ δὲ πρὶν ἢ κοιµηθῆναι αὐτούς, καὶ αὐτὴ ἀνέβη ἐπὶ τὸ δῶµα πρὸς αὐτοὺς (9) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Ἐπίσταµαι ὅτι δέδωκεν ὑµῖν κύριος τὴν γῆν, ἐπιπέπτωκεν γὰρ ὁ φόβος ὑµῶν ἐφ’ ἡµᾶς· (10) ἀκηκόαµεν γὰρ ὅτι κατεξήρανεν κύριος ὁ θεὸς τὴν ἐρυθρὰν θάλασσαν ἀπὸ προσώπου ὑµῶν, ὅτε ἐξεπορεύεσθε ἐκ γῆς Αἰγύπτου, καὶ ὅσα ἐποίησεν τοῖς δυσὶ βασιλεῦσιν τῶν Αµορραίων, οἳ ἦσαν πέραν τοῦ Ιορδάνου, τῷ Σηων καὶ Ωγ, οὓς ἐξωλεθρεύσατε αὐτούς· (11) καὶ ἀκούσαντες ἡµεῖς ἐξέστηµεν τῇ καρδίᾳ ἡµῶν, καὶ οὐκ ἔστη ἔτι πνεῦµα ἐν οὐδενὶ ἡµῶν ἀπὸ προσώπου ὑµῶν, ὅτι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν θεὸς ἐν οὐρανῷ ἄνω καὶ ἐπὶ τῆς γῆς κάτω. (12) καὶ νῦν ὀµόσατέ µοι κύριον τὸν θεόν, ὅτι ποιῶ ὑµῖν ἔλεος καὶ ποιήσετε καὶ ὑµεῖς ἔλεος ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρός µου (13) καὶ ζωγρήσετε τὸν οἶκον τοῦ πατρός µου καὶ τὴν µητέρα µου καὶ τοὺς ἀδελφούς µου καὶ πάντα τὸν οἶκόν µου καὶ πάντα, ὅσα ἐστὶν αὐτοῖς, καὶ ἐξελεῖσθε τὴν ψυχήν µου ἐκ θανάτου. (14) καὶ εἶπαν αὐτῇ οἱ ἄνδρες Ἡ ψυχὴ ἡµῶν ἀνθ’ ὑµῶν εἰς θάνατον. καὶ αὐτὴ εἶπεν Ὡς ἂν παραδῷ κύριος ὑµῖν τὴν πόλιν, ποιήσετε εἰς ἐµὲ ἔλεος καὶ ἀλήθειαν. (15) καὶ κατεχάλασεν αὐτοὺς διὰ τῆς θυρίδος (16) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Εἰς τὴν ὀρεινὴν ἀπέλθετε, µὴ συναντήσωσιν ὑµῖν οἱ καταδιώκοντες, καὶ κρυβήσεσθε ἐκεῖ τρεῖς ἡµέρας, ἕως ἂν ἀποστρέψωσιν οἱ καταδιώκοντες ὀπίσω ὑµῶν, καὶ µετὰ ταῦτα ἀπελεύσεσθε εἰς τὴν ὁδὸν ὑµῶν. (17) καὶ εἶπαν οἱ ἄνδρες πρὸς αὐτήν Ἀθῷοί ἐσµεν τῷ ὅρκῳ σου τούτῳ· (18) ἰδοὺ ἡµεῖς εἰσπορευόµεθα εἰς µέρος τῆς πόλεως, καὶ θήσεις τὸ σηµεῖον, τὸ σπαρτίον τὸ κόκκινον τοῦτο ἐκδήσεις εἰς τὴν θυρίδα, δι’ ἧς κατεβίβασας ἡµᾶς δι’ αὐτῆς, τὸν δὲ πατέρα σου καὶ τὴν µητέρα σου καὶ τοὺς ἀδελφούς σου καὶ πάντα τὸν οἶκον τοῦ πατρός σου συνάξεις πρὸς σεαυτὴν εἰς τὴν οἰκίαν σου. (19) καὶ ἔσται πᾶς, ὃς ἂν ἐξέλθῃ τὴν θύραν τῆς οἰκίας σου ἔξω, ἔνοχος ἑαυτῷ ἔσται, ἡµεῖς δὲ ἀθῷοι τῷ ὅρκῳ σου τούτῳ· καὶ ὅσοι ἐὰν γένωνται µετὰ σοῦ ἐν τῇ οἰκίᾳ σου, ἡµεῖς ἔνοχοι ἐσόµεθα. (20) ἐὰν δέ τις ἡµᾶς ἀδικήσῃ ἢ καὶ ἀποκαλύψῃ τοὺς λόγους ἡµῶν τούτους, ἐσόµεθα ἀθῷοι τῷ ὅρκῳ σου τούτῳ. (21) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Κατὰ τὸ ῥῆµα ὑµῶν οὕτως ἔστω· καὶ ἐξαπέστειλεν αὐτούς. (22) καὶ ἐπορεύθησαν καὶ ἤλθοσαν εἰς τὴν ὀρεινὴν καὶ κατέµειναν ἐκεῖ τρεῖς ἡµέρας· καὶ ἐξεζήτησαν οἱ καταδιώκοντες πάσας τὰς ὁδοὺς καὶ οὐχ εὕροσαν. (23) καὶ ὑπέστρεψαν οἱ δύο νεανίσκοι καὶ κατέβησαν ἐκ τοῦ ὄρους καὶ διέβησαν πρὸς Ἰησοῦν υἱὸν Ναυη καὶ διηγήσαντο αὐτῷ πάντα τὰ συµβεβηκότα αὐτοῖς. (24) καὶ εἶπαν πρὸς Ἰησοῦν ὅτι Παρέδωκεν κύριος πᾶσαν τὴν γῆν ἐν χειρὶ ἡµῶν, καὶ κατέπτηκεν πᾶς ὁ κατοικῶν τὴν γῆν ἐκείνην ἀφ’ ἡµῶν.

3

(1) Καὶ ὤρθρισεν Ἰησοῦς τὸ πρωί, καὶ ἀπῆραν ἐκ Σαττιν καὶ ἤλθοσαν ἕως τοῦ Ιορδάνου καὶ κατέλυσαν ἐκεῖ πρὸ τοῦ διαβῆναι. (2) καὶ ἐγένετο µετὰ τρεῖς ἡµέρας διῆλθον οἱ γραµµατεῖς διὰ τῆς παρεµβολῆς (3) καὶ ἐνετείλαντο τῷ λαῷ λέγοντες Ὅταν ἴδητε τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν καὶ τοὺς ἱερεῖς ἡµῶν καὶ τοὺς Λευίτας αἴροντας αὐτήν, ἀπαρεῖτε ἀπὸ τῶν τόπων ὑµῶν καὶ πορεύεσθε ὀπίσω αὐτῆς· (4) ἀλλὰ µακρὰν ἔστω ἀνὰ µέσον ὑµῶν καὶ ἐκείνης ὅσον δισχιλίους πήχεις· στήσεσθε, µὴ προσεγγίσητε αὐτῇ, ἵν’ ἐπίστησθε τὴν ὁδόν, ἣν πορεύεσθε αὐτήν· οὐ γὰρ πεπόρευσθε τὴν ὁδὸν ἀπ’ ἐχθὲς καὶ τρίτης ἡµέρας. (5) καὶ εἶπεν Ἰησοῦς τῷ λαῷ Ἁγνίσασθε εἰς αὔριον, ὅτι αὔριον ποιήσει ἐν ὑµῖν κύριος θαυµαστά. (6) καὶ εἶπεν Ἰησοῦς τοῖς ἱερεῦσιν Ἄρατε τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης κυρίου καὶ προπορεύεσθε τοῦ λαοῦ. καὶ ἦραν οἱ ἱερεῖς τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης κυρίου καὶ ἐπορεύοντο ἔµπροσθεν τοῦ λαοῦ. (7) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Ἰησοῦν Ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ ἄρχοµαι ὑψῶσαί σε κατενώπιον πάντων υἱῶν Ισραηλ, ἵνα γνῶσιν, καθότι ἤµην µετὰ Μωυσῆ, οὕτως ἔσοµαι καὶ µετὰ σοῦ. (8) καὶ νῦν ἔντειλαι τοῖς ἱερεῦσιν τοῖς αἴρουσιν τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης λέγων Ὡς ἂν εἰσέλθητε ἐπὶ µέρους τοῦ ὕδατος τοῦ Ιορδάνου, καὶ ἐν τῷ Ιορδάνῃ στήσεσθε. (9) καὶ εἶπεν Ἰησοῦς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ Προσαγάγετε ὧδε καὶ ἀκούσατε τὸ ῥῆµα κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν. (10) ἐν τούτῳ γνώσεσθε ὅτι θεὸς ζῶν ἐν ὑµῖν καὶ ὀλεθρεύων ὀλεθρεύσει ἀπὸ προσώπου ἡµῶν τὸν Χαναναῖον καὶ τὸν Χετταῖον καὶ τὸν Φερεζαῖον καὶ τὸν Ευαῖον καὶ τὸν Αµορραῖον καὶ τὸν Γεργεσαῖον καὶ τὸν Ιεβουσαῖον· (11) ἰδοὺ ἡ κιβωτὸς διαθήκης κυρίου πάσης τῆς γῆς διαβαίνει τὸν Ιορδάνην. (12) προχειρίσασθε ὑµῖν δώδεκα ἄνδρας ἀπὸ τῶν υἱῶν Ισραηλ, ἕνα ἀφ’ ἑκάστης φυλῆς. (13) καὶ ἔσται ὡς ἂν καταπαύσωσιν οἱ πόδες τῶν ἱερέων τῶν αἰρόντων τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης κυρίου πάσης τῆς γῆς ἐν τῷ ὕδατι τοῦ Ιορδάνου, τὸ ὕδωρ τοῦ Ιορδάνου ἐκλείψει, τὸ δὲ ὕδωρ τὸ καταβαῖνον στήσεται. (14) καὶ ἀπῆρεν ὁ λαὸς ἐκ τῶν σκηνωµάτων αὐτῶν διαβῆναι τὸν Ιορδάνην, οἱ δὲ ἱερεῖς ἤροσαν τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης κυρίου πρότεροι τοῦ λαοῦ. (15) ὡς δὲ εἰσεπορεύοντο οἱ ἱερεῖς οἱ αἴροντες τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης ἐπὶ τὸν Ιορδάνην καὶ οἱ πόδες τῶν ἱερέων τῶν αἰρόντων τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης κυρίου ἐβάφησαν εἰς µέρος τοῦ ὕδατος τοῦ Ιορδάνου — ὁ δὲ Ιορδάνης ἐπλήρου καθ’ ὅλην τὴν κρηπῖδα αὐτοῦ ὡσεὶ ἡµέραι θερισµοῦ πυρῶν— (16) καὶ ἔστη τὰ ὕδατα τὰ καταβαίνοντα ἄνωθεν, ἔστη πῆγµα ἓν ἀφεστηκὸς µακρὰν σφόδρα σφοδρῶς ἕως µέρους Καριαθιαριµ, τὸ δὲ καταβαῖνον κατέβη εἰς τὴν θάλασσαν Αραβα, θάλασσαν ἁλός, ἕως εἰς τὸ τέλος ἐξέλιπεν· καὶ ὁ λαὸς εἱστήκει ἀπέναντι Ιεριχω. (17) καὶ ἔστησαν οἱ ἱερεῖς οἱ αἴροντες τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης κυρίου ἐπὶ ξηρᾶς ἐν µέσῳ τοῦ Ιορδάνου· καὶ πάντες οἱ υἱοὶ Ισραηλ διέβαινον διὰ ξηρᾶς, ἕως συνετέλεσεν πᾶς ὁ λαὸς διαβαίνων τὸν Ιορδάνην.

4

(1) Καὶ ἐπεὶ συνετέλεσεν πᾶς ὁ λαὸς διαβαίνων τὸν Ιορδάνην, καὶ εἶπεν κύριος τῷ Ἰησοῖ λέγων (2) Παραλαβὼν ἄνδρας ἀπὸ τοῦ λαοῦ, ἕνα ἀφ’ ἑκάστης φυλῆς, (3) σύνταξον αὐτοῖς λέγων Ἀνέλεσθε ἐκ µέσου τοῦ Ιορδάνου ἑτοίµους δώδεκα λίθους καὶ τούτους διακοµίσαντες ἅµα ὑµῖν αὐτοῖς θέτε αὐτοὺς ἐν τῇ στρατοπεδείᾳ ὑµῶν, οὗ ἐὰν παρεµβάλητε ἐκεῖ τὴν νύκτα. (4) καὶ ἀνακαλεσάµενος Ἰησοῦς δώδεκα ἄνδρας τῶν ἐνδόξων ἀπὸ τῶν υἱῶν Ισραηλ, ἕνα ἀφ’ ἑκάστης φυλῆς, (5) εἶπεν αὐτοῖς Προσαγάγετε ἔµπροσθέν µου πρὸ προσώπου κυρίου εἰς µέσον τοῦ Ιορδάνου, καὶ ἀνελόµενος ἐκεῖθεν ἕκαστος λίθον ἀράτω ἐπὶ τῶν ὤµων αὐτοῦ κατὰ τὸν ἀριθµὸν τῶν δώδεκα φυλῶν τοῦ Ισραηλ, (6) ἵνα ὑπάρχωσιν ὑµῖν οὗτοι εἰς σηµεῖον κείµενον διὰ παντός, ἵνα ὅταν ἐρωτᾷ σε ὁ υἱός σου αὔριον λέγων Τί εἰσιν οἱ λίθοι οὗτοι ὑµῖν; (7) καὶ σὺ δηλώσεις τῷ υἱῷ σου λέγων Ὅτι ἐξέλιπεν ὁ Ιορδάνης ποταµὸς ἀπὸ προσώπου κιβωτοῦ διαθήκης κυρίου πάσης τῆς γῆς, ὡς διέβαινεν αὐτόν· καὶ ἔσονται οἱ λίθοι οὗτοι ὑµῖν µνηµόσυνον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ ἕως τοῦ αἰῶνος. (8) καὶ ἐποίησαν οὕτως οἱ υἱοὶ Ισραηλ, καθότι ἐνετείλατο κύριος τῷ Ἰησοῖ, καὶ λαβόντες δώδεκα λίθους ἐκ µέσου τοῦ Ιορδάνου, καθάπερ συνέταξεν κύριος τῷ Ἰησοῖ ἐν τῇ συντελείᾳ τῆς διαβάσεως τῶν υἱῶν Ισραηλ, καὶ διεκόµισαν ἅµα ἑαυτοῖς εἰς τὴν παρεµβολὴν καὶ ἀπέθηκαν ἐκεῖ. (9) ἔστησεν δὲ Ἰησοῦς καὶ ἄMους δώδεκα λίθους ἐν αὐτῷ τῷ Ιορδάνῃ ἐν τῷ γενοµένῳ τόπῳ ὑπὸ τοὺς πόδας τῶν ἱερέων τῶν αἰρόντων τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης κυρίου, καί εἰσιν ἐκεῖ ἕως τῆς σήµερον ἡµέρας. (10) εἱστήκεισαν δὲ οἱ ἱερεῖς οἱ αἴροντες τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης ἐν τῷ Ιορδάνῃ, ἕως οὗ συνετέλεσεν Ἰησοῦς πάντα, ἃ ἐνετείλατο κύριος ἀναγγεῖλαι τῷ λαῷ, καὶ ἔσπευσεν ὁ λαὸς καὶ διέβησαν. (11) καὶ ἐγένετο ὡς συνετέλεσεν πᾶς ὁ λαὸς διαβῆναι, καὶ διέβη ἡ κιβωτὸς τῆς διαθήκης κυρίου, καὶ οἱ λίθοι ἔµπροσθεν αὐτῶν. (12) καὶ διέβησαν οἱ υἱοὶ Ρουβην καὶ οἱ υἱοὶ Γαδ καὶ οἱ ἡµίσεις φυλῆς Μανασση διεσκευασµένοι ἔµπροσθεν τῶν υἱῶν Ισραηλ, καθάπερ ἐνετείλατο αὐτοῖς Μωυσῆς. (13) τετρακισµύριοι εὔζωνοι εἰς µάχην διέβησαν ἐναντίον κυρίου εἰς πόλεµον πρὸς τὴν Ιεριχω πόλιν. (14) ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ ηὔξησεν κύριος τὸν Ἰησοῦν ἐναντίον παντὸς τοῦ γένους Ισραηλ, καὶ ἐφοβοῦντο αὐτὸν ὥσπερ Μωυσῆν, ὅσον χρόνον ἔζη. (15) Καὶ εἶπεν κύριος τῷ Ἰησοῖ λέγων (16) Ἔντειλαι τοῖς ἱερεῦσιν τοῖς αἴρουσιν τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης τοῦ µαρτυρίου κυρίου ἐκβῆναι ἐκ τοῦ Ιορδάνου. (17) καὶ ἐνετείλατο Ἰησοῦς τοῖς ἱερεῦσιν λέγων Ἔκβητε ἐκ τοῦ Ιορδάνου. (18) καὶ ἐγένετο ὡς ἐξέβησαν οἱ ἱερεῖς οἱ αἴροντες τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης κυρίου ἐκ τοῦ Ιορδάνου καὶ ἔθηκαν τοὺς πόδας ἐπὶ τῆς γῆς, ὥρµησεν τὸ ὕδωρ τοῦ Ιορδάνου κατὰ χώραν καὶ ἐπορεύετο καθὰ ἐχθὲς καὶ τρίτην ἡµέραν δι’ ὅλης τῆς κρηπῖδος. (19) καὶ ὁ λαὸς ἀνέβη ἐκ τοῦ Ιορδάνου δεκάτῃ τοῦ µηνὸς τοῦ πρώτου· καὶ κατεστρατοπέδευσαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐν Γαλγαλοις κατὰ µέρος τὸ πρὸς ἡλίου ἀνατολὰς ἀπὸ τῆς Ιεριχω. (20) καὶ τοὺς δώδεκα λίθους τούτους, οὓς ἔλαβεν ἐκ τοῦ Ιορδάνου, ἔστησεν Ἰησοῦς ἐν Γαλγαλοις (21) λέγων Ὅταν ἐρωτῶσιν ὑµᾶς οἱ υἱοὶ ὑµῶν λέγοντες Τί εἰσιν οἱ λίθοι οὗτοι; (22) ἀναγγείλατε τοῖς υἱοῖς ὑµῶν ὅτι Ἐπὶ ξηρᾶς διέβη Ισραηλ τὸν Ιορδάνην (23) ἀποξηράναντος κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν τὸ ὕδωρ τοῦ Ιορδάνου ἐκ τοῦ ἔµπροσθεν αὐτῶν µέχρι οὗ διέβησαν, καθάπερ ἐποίησεν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν τὴν ἐρυθρὰν θάλασσαν, ἣν ἀπεξήρανεν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν ἔµπροσθεν ἡµῶν ἕως παρήλθοµεν, (24) ὅπως γνῶσιν πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς ὅτι ἡ δύναµις τοῦ κυρίου ἰσχυρά ἐστιν, καὶ ἵνα ὑµεῖς σέβησθε κύριον τὸν θεὸν ὑµῶν ἐν παντὶ χρόνῳ.

5

(1) Καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσαν οἱ βασιλεῖς τῶν Αµορραίων, οἳ ἦσαν πέραν τοῦ Ιορδάνου, καὶ οἱ βασιλεῖς τῆς Φοινίκης οἱ παρὰ τὴν θάλασσαν ὅτι ἀπεξήρανεν κύριος ὁ θεὸς τὸν Ιορδάνην ποταµὸν ἐκ τῶν ἔµπροσθεν τῶν υἱῶν Ισραηλ ἐν τῷ διαβαίνειν αὐτούς, καὶ ἐτάκησαν αὐτῶν αἱ διάνοιαι καὶ κατεπλάγησαν, καὶ οὐκ ἦν ἐν αὐτοῖς φρόνησις οὐδεµία ἀπὸ προσώπου τῶν υἱῶν Ισραηλ. (2) Ὑπὸ δὲ τοῦτον τὸν καιρὸν εἶπεν κύριος τῷ Ἰησοῖ Ποίησον σεαυτῷ µαχαίρας πετρίνας ἐκ πέτρας ἀκροτόµου καὶ καθίσας περίτεµε τοὺς υἱοὺς Ισραηλ. (3) καὶ ἐποίησεν Ἰησοῦς µαχαίρας πετρίνας ἀκροτόµους καὶ περιέτεµεν τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐπὶ τοῦ καλουµένου τόπου Βουνὸς τῶν ἀκροβυστιῶν. (4) ὃν δὲ τρόπον περιεκάθαρεν Ἰησοῦς τοὺς υἱοὺς Ισραηλ, ὅσοι ποτὲ ἐγένοντο ἐν τῇ ὁδῷ καὶ ὅσοι ποτὲ ἀπερίτµητοι ἦσαν τῶν ἐξεληλυθότων ἐξ Αἰγύπτου, (5) πάντας τούτους περιέτεµεν Ἰησοῦς· (6) τεσσαράκοντα γὰρ καὶ δύο ἔτη ἀνέστραπται Ισραηλ ἐν τῇ ἐρήµῳ τῇ Μαδβαρίτιδι, διὸ ἀπερίτµητοι ἦσαν οἱ πλεῖστοι αὐτῶν τῶν µαχίµων τῶν ἐξεληλυθότων ἐκ γῆς Αἰγύπτου οἱ ἀπειθήσαντες τῶν ἐντολῶν τοῦ θεοῦ, οἷς καὶ διώρισεν µὴ ἰδεῖν αὐτοὺς τὴν γῆν, ἣν ὤµοσεν κύριος τοῖς πατράσιν αὐτῶν δοῦναι ἡµῖν, γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι. (7) ἀντὶ δὲ τούτων ἀντικατέστησεν τοὺς υἱοὺς αὐτῶν, οὓς Ἰησοῦς περιέτεµεν διὰ τὸ αὐτοὺς γεγενῆσθαι κατὰ τὴν ὁδὸν ἀπεριτµήτους. (8) περιτµηθέντες δὲ ἡσυχίαν εἶχον αὐτόθι καθήµενοι ἐν τῇ παρεµβολῇ, ἕως ὑγιάσθησαν. (9) καὶ εἶπεν κύριος τῷ Ἰησοῖ υἱῷ Ναυη Ἐν τῇ σήµερον ἡµέρᾳ ἀφεῖλον τὸν ὀνειδισµὸν Αἰγύπτου ἀφ’ ὑµῶν. καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνοµα τοῦ τόπου ἐκείνου Γαλγαλα. (10) Καὶ ἐποίησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὸ πασχα τῇ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ ἡµέρᾳ τοῦ µηνὸς ἀπὸ ἑσπέρας ἐπὶ δυσµῶν Ιεριχω ἐν τῷ πέραν τοῦ Ιορδάνου ἐν τῷ πεδίῳ (11) καὶ ἐφάγοσαν ἀπὸ τοῦ σίτου τῆς γῆς ἄζυµα καὶ νέα. ἐν ταύτῃ τῇ ἡµέρᾳ (12) ἐξέλιπεν τὸ µαννα µετὰ τὸ βεβρωκέναι αὐτοὺς ἐκ τοῦ σίτου τῆς γῆς, καὶ οὐκέτι ὑπῆρχεν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ µαννα· ἐκαρπίσαντο δὲ τὴν χώραν τῶν Φοινίκων ἐν τῷ ἐνιαυτῷ ἐκείνῳ. (13) Καὶ ἐγένετο ὡς ἦν Ἰησοῦς ἐν Ιεριχω, καὶ ἀναβλέψας τοῖς ὀφθαλµοῖς εἶδεν ἄνθρωπον ἑστηκότα ἐναντίον αὐτοῦ, καὶ ἡ ῥοµφαία ἐσπασµένη ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ. καὶ προσελθὼν Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ Ἡµέτερος εἶ ἢ τῶν ὑπεναντίων; (14) ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ Ἐγὼ ἀρχιστράτηγος δυνάµεως κυρίου νυνὶ παραγέγονα. καὶ Ἰησοῦς ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον ἐπὶ τὴν γῆν καὶ εἶπεν αὐτῷ Δέσποτα, τί προστάσσεις τῷ σῷ οἰκέτῃ; (15) καὶ λέγει ὁ ἀρχιστράτηγος κυρίου πρὸς Ἰησοῦν Λῦσαι τὸ ὑπόδηµα ἐκ τῶν ποδῶν σου· ὁ γὰρ τόπος, ἐφ’ ᾧ σὺ ἕστηκας, ἅγιός ἐστιν.

6

(1) Καὶ Ιεριχω συγκεκλεισµένη καὶ ὠχυρωµένη, καὶ οὐθεὶς ἐξεπορεύετο ἐξ αὐτῆς οὐδὲ εἰσεπορεύετο. (2) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Ἰησοῦν Ἰδοὺ ἐγὼ παραδίδωµι ὑποχείριόν σου τὴν Ιεριχω καὶ τὸν βασιλέα αὐτῆς τὸν ἐν αὐτῇ δυνατοὺς ὄντας ἐν ἰσχύι· (3) σὺ δὲ περίστησον αὐτῇ τοὺς µαχίµους κύκλῳ, (5) καὶ ἔσται ὡς ἂν σαλπίσητε τῇ σάλπιγγι, ἀνακραγέτω πᾶς ὁ λαὸς ἅµα, καὶ ἀνακραγόντων αὐτῶν πεσεῖται αὐτόµατα τὰ τείχη τῆς πόλεως, καὶ εἰσελεύσεται πᾶς ὁ λαὸς ὁρµήσας ἕκαστος κατὰ πρόσωπον εἰς τὴν πόλιν. (6) καὶ εἰσῆλθεν Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυη πρὸς τοὺς ἱερεῖς (7) καὶ εἶπεν αὐτοῖς λέγων Παραγγείλατε τῷ λαῷ περιελθεῖν καὶ κυκλῶσαι τὴν πόλιν, καὶ οἱ µάχιµοι παραπορευέσθωσαν ἐνωπλισµένοι ἐναντίον κυρίου· (8) καὶ ἑπτὰ ἱερεῖς ἔχοντες ἑπτὰ σάλπιγγας ἱερὰς παρελθέτωσαν ὡσαύτως ἐναντίον τοῦ κυρίου καὶ σηµαινέτωσαν εὐτόνως, καὶ ἡ κιβωτὸς τῆς διαθήκης κυρίου ἐπακολουθείτω· (9) οἱ δὲ µάχιµοι ἔµπροσθεν παραπορευέσθωσαν καὶ οἱ ἱερεῖς οἱ οὐραγοῦντες ὀπίσω τῆς κιβωτοῦ τῆς διαθήκης κυρίου πορευόµενοι καὶ σαλπίζοντες. (10) τῷ δὲ λαῷ ἐνετείλατο Ἰησοῦς λέγων Μὴ βοᾶτε, µηδὲ ἀκουσάτω µηθεὶς ὑµῶν τὴν φωνήν, ἕως ἂν ἡµέραν αὐτὸς διαγγείλῃ ἀναβοῆσαι, καὶ τότε ἀναβοήσετε. (11) καὶ περιελθοῦσα ἡ κιβωτὸς τῆς διαθήκης τοῦ θεοῦ τὴν πόλιν εὐθέως ἀπῆλθεν εἰς τὴν παρεµβολὴν καὶ ἐκοιµήθη ἐκεῖ. (12) καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῇ δευτέρᾳ ἀνέστη Ἰησοῦς τὸ πρωί, καὶ ἦραν οἱ ἱερεῖς τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης κυρίου, (13) καὶ οἱ ἑπτὰ ἱερεῖς οἱ φέροντες τὰς σάλπιγγας τὰς ἑπτὰ προεπορεύοντο ἐναντίον κυρίου, καὶ µετὰ ταῦτα εἰσεπορεύοντο οἱ µάχιµοι καὶ ὁ λοιπὸς ὄχλος ὄπισθε τῆς κιβωτοῦ τῆς διαθήκης κυρίου· καὶ οἱ ἱερεῖς ἐσάλπισαν ταῖς σάλπιγξι, καὶ ὁ λοιπὸς ὄχλος ἅπας περιεκύκλωσε τὴν πόλιν ἐγγύθεν (14) καὶ ἀπῆλθεν πάλιν εἰς τὴν παρεµβολήν. οὕτως ἐποίει ἐπὶ ἓξ ἡµέρας. (15) καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ ἀνέστησαν ὄρθρου καὶ περιήλθοσαν τὴν πόλιν ἑξάκις· (16) καὶ τῇ περιόδῳ τῇ ἑβδόµῃ ἐσάλπισαν οἱ ἱερεῖς, καὶ εἶπεν Ἰησοῦς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ Κεκράξατε· παρέδωκεν γὰρ κύριος ὑµῖν τὴν πόλιν. (17) καὶ ἔσται ἡ πόλις ἀνάθεµα, αὐτὴ καὶ πάντα, ὅσα ἐστὶν ἐν αὐτῇ, κυρίῳ σαβαωθ· πλὴν Ρααβ τὴν πόρνην περιποιήσασθε, αὐτὴν καὶ ὅσα ἐστὶν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτῆς. (18) ἀλλὰ ὑµεῖς φυλάξασθε σφόδρα ἀπὸ τοῦ ἀναθέµατος, µήποτε ἐνθυµηθέντες ὑµεῖς αὐτοὶ λάβητε ἀπὸ τοῦ ἀναθέµατος καὶ ποιήσητε τὴν παρεµβολὴν τῶν υἱῶν Ισραηλ ἀνάθεµα καὶ ἐκτρίψητε ἡµᾶς· (19) καὶ πᾶν ἀργύριον ἢ χρυσίον ἢ χαλκὸς ἢ σίδηρος ἅγιον ἔσται τῷ κυρίῳ, εἰς θησαυρὸν κυρίου εἰσενεχθήσεται. (20) καὶ ἐσάλπισαν ταῖς σάλπιγξιν οἱ ἱερεῖς· ὡς δὲ ἤκουσεν ὁ λαὸς τὴν φωνὴν τῶν σαλπίγγων, ἠλάλαξεν πᾶς ὁ λαὸς ἅµα ἀλαλαγµῷ µεγάλῳ καὶ ἰσχυρῷ. καὶ ἔπεσεν ἅπαν τὸ τεῖχος κύκλῳ, καὶ ἀνέβη πᾶς ὁ λαὸς εἰς τὴν πόλιν. (21) καὶ ἀνεθεµάτισεν αὐτὴν Ἰησοῦς καὶ ὅσα ἦν ἐν τῇ πόλει ἀπὸ ἀνδρὸς καὶ ἕως γυναικός, ἀπὸ νεανίσκου καὶ ἕως πρεσβύτου καὶ ἕως µόσχου καὶ ὑποζυγίου, ἐν στόµατι ῥοµφαίας. (22) καὶ τοῖς δυσὶν νεανίσκοις τοῖς κατασκοπεύσασιν εἶπεν Ἰησοῦς Εἰσέλθατε εἰς τὴν οἰκίαν τῆς γυναικὸς καὶ ἐξαγάγετε αὐτὴν ἐκεῖθεν καὶ ὅσα ἐστὶν αὐτῇ. (23) καὶ εἰσῆλθον οἱ δύο νεανίσκοι οἱ κατασκοπεύσαντες τὴν πόλιν εἰς τὴν οἰκίαν τῆς γυναικὸς καὶ ἐξηγάγοσαν Ρααβ τὴν πόρνην καὶ τὸν πατέρα αὐτῆς καὶ τὴν µητέρα αὐτῆς καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτῆς καὶ πάντα, ὅσα ἦν αὐτῇ, καὶ πᾶσαν τὴν συγγένειαν αὐτῆς καὶ κατέστησαν αὐτὴν ἔξω τῆς παρεµβολῆς Ισραηλ. (24) καὶ ἡ πόλις ἐνεπρήσθη ἐµπυρισµῷ σὺν πᾶσιν τοῖς ἐν αὐτῇ, πλὴν ἀργυρίου καὶ χρυσίου καὶ χαλκοῦ καὶ σιδήρου ἔδωκαν εἰς θησαυρὸν κυρίου εἰσενεχθῆναι. (25) καὶ Ρααβ τὴν πόρνην καὶ πάντα τὸν οἶκον τὸν πατρικὸν αὐτῆς ἐζώγρησεν Ἰησοῦς, καὶ κατῴκησεν ἐν τῷ Ισραηλ ἕως τῆς σήµερον ἡµέρας, διότι ἔκρυψεν τοὺς κατασκοπεύσαντας, οὓς ἀπέστειλεν Ἰησοῦς κατασκοπεῦσαι τὴν Ιεριχω.— (26) καὶ ὥρκισεν Ἰησοῦς ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐναντίον κυρίου λέγων Ἐπικατάρατος ὁ ἄνθρωπος, ὃς οἰκοδοµήσει τὴν πόλιν ἐκείνην· ἐν τῷ πρωτοτόκῳ αὐτοῦ θεµελιώσει αὐτὴν καὶ ἐν τῷ ἐλαχίστῳ αὐτοῦ ἐπιστήσει τὰς πύλας αὐτῆς. καὶ οὕτως ἐποίησεν Οζαν ὁ ἐκ Βαιθηλ· ἐν τῷ Αβιρων τῷ πρωτοτόκῳ ἐθεµελίωσεν αὐτὴν καὶ ἐν τῷ ἐλαχίστῳ διασωθέντι ἐπέστησεν τὰς πύλας αὐτῆς. (27) Καὶ ἦν κύριος µετὰ Ἰησοῦ, καὶ ἦν τὸ ὄνοµα αὐτοῦ κατὰ πᾶσαν τὴν γῆν.

7

(1) Καὶ ἐπληµµέλησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ πληµµέλειαν µεγάλην καὶ ἐνοσφίσαντο ἀπὸ τοῦ ἀναθέµατος· καὶ ἔλαβεν Αχαρ υἱὸς Χαρµι υἱοῦ Ζαµβρι υἱοῦ Ζαρα ἐκ τῆς φυλῆς Ιουδα ἀπὸ τοῦ ἀναθέµατος· καὶ ἐθυµώθη ὀργῇ κύριος τοῖς υἱοῖς Ισραηλ. (2) καὶ ἀπέστειλεν Ἰησοῦς ἄνδρας εἰς Γαι, ἥ ἐστιν κατὰ Βαιθηλ, λέγων Κατασκέψασθε τὴν Γαι· καὶ ἀνέβησαν οἱ ἄνδρες καὶ κατεσκέψαντο τὴν Γαι. (3) καὶ ἀνέστρεψαν πρὸς Ἰησοῦν καὶ εἶπαν πρὸς αὐτόν Μὴ ἀναβήτω πᾶς ὁ λαός, ἀλλ’ ὡς δισχίλιοι ἢ τρισχίλιοι ἄνδρες ἀναβήτωσαν καὶ ἐκπολιορκησάτωσαν τὴν πόλιν· µὴ ἀναγάγῃς ἐκεῖ τὸν λαὸν πάντα, ὀλίγοι γάρ εἰσιν. (4) καὶ ἀνέβησαν ὡσεὶ τρισχίλιοι ἄνδρες καὶ ἔφυγον ἀπὸ προσώπου τῶν ἀνδρῶν Γαι. (5) καὶ ἀπέκτειναν ἀπ’ αὐτῶν ἄνδρες Γαι εἰς τριάκοντα καὶ ἓξ ἄνδρας καὶ κατεδίωξαν αὐτοὺς ἀπὸ τῆς πύλης καὶ συνέτριψαν αὐτοὺς ἐπὶ τοῦ καταφεροῦς· καὶ ἐπτοήθη ἡ καρδία τοῦ λαοῦ καὶ ἐγένετο ὥσπερ ὕδωρ. (6) καὶ διέρρηξεν Ἰησοῦς τὰ ἱµάτια αὐτοῦ, καὶ ἔπεσεν Ἰησοῦς ἐπὶ τὴν γῆν ἐπὶ πρόσωπον ἐναντίον κυρίου ἕως ἑσπέρας, αὐτὸς καὶ οἱ πρεσβύτεροι Ισραηλ, καὶ ἐπεβάλοντο χοῦν ἐπὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν. (7) καὶ εἶπεν Ἰησοῦς Δέοµαι, κύριε, ἵνα τί διεβίβασεν ὁ παῖς σου τὸν λαὸν τοῦτον τὸν Ιορδάνην παραδοῦναι αὐτὸν τῷ Αµορραίῳ ἀπολέσαι ἡµᾶς; καὶ εἰ κατεµείναµεν καὶ κατῳκίσθηµεν παρὰ τὸν Ιορδάνην. (8) καὶ τί ἐρῶ, ἐπεὶ µετέβαλεν Ισραηλ αὐχένα ἀπέναντι τοῦ ἐχθροῦ αὐτοῦ; (9) καὶ ἀκούσας ὁ Χαναναῖος καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν περικυκλώσουσιν ἡµᾶς καὶ ἐκτρίψουσιν ἡµᾶς ἀπὸ τῆς γῆς· καὶ τί ποιήσεις τὸ ὄνοµά σου τὸ µέγα; (10) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Ἰησοῦν Ἀνάστηθι· ἵνα τί τοῦτο σὺ πέπτωκας ἐπὶ πρόσωπόν σου; (11) ἡµάρτηκεν ὁ λαὸς καὶ παρέβη τὴν διαθήκην, ἣν διεθέµην πρὸς αὐτούς, καὶ κλέψαντες ἀπὸ τοῦ ἀναθέµατος ἐνέβαλον εἰς τὰ σκεύη αὐτῶν. (12) οὐ µὴ δύνωνται οἱ υἱοὶ Ισραηλ ὑποστῆναι κατὰ πρόσωπον τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν· αὐχένα ἐπιστρέψουσιν ἔναντι τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν, ὅτι ἐγενήθησαν ἀνάθεµα· οὐ προσθήσω ἔτι εἶναι µεθ’ ὑµῶν, ἐὰν µὴ ἐξάρητε τὸ ἀνάθεµα ἐξ ὑµῶν αὐτῶν. (13) ἀναστὰς ἁγίασον τὸν λαὸν καὶ εἰπὸν ἁγιασθῆναι εἰς αὔριον· τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Τὸ ἀνάθεµα ἐν ὑµῖν ἐστιν, οὐ δυνήσεσθε ἀντιστῆναι ἀπέναντι τῶν ἐχθρῶν ὑµῶν, ἕως ἂν ἐξάρητε τὸ ἀνάθεµα ἐξ ὑµῶν. (14) καὶ συναχθήσεσθε πάντες τὸ πρωὶ κατὰ φυλάς, καὶ ἔσται ἡ φυλή, ἣν ἂν δείξῃ κύριος, προσάξετε κατὰ δήµους· καὶ τὸν δῆµον, ὃν ἐὰν δείξῃ κύριος, προσάξετε κατ’ οἶκον· καὶ τὸν οἶκον, ὃν ἐὰν δείξῃ κύριος, προσάξετε κατ’ ἄνδρα· (15) καὶ ὃς ἂν ἐνδειχθῇ, κατακαυθήσεται ἐν πυρὶ καὶ πάντα, ὅσα ἐστὶν αὐτῷ, ὅτι παρέβη τὴν διαθήκην κυρίου καὶ ἐποίησεν ἀνόµηµα ἐν Ισραηλ.— (16) καὶ ὤρθρισεν Ἰησοῦς καὶ προσήγαγεν τὸν λαὸν κατὰ φυλάς, καὶ ἐνεδείχθη ἡ φυλὴ Ιουδα· (17) καὶ προσήχθη κατὰ δήµους, καὶ ἐνεδείχθη δῆµος ὁ Ζαραϊ· καὶ προσήχθη κατὰ ἄνδρα, (18) καὶ ἐνεδείχθη Αχαρ υἱὸς Ζαµβρι υἱοῦ Ζαρα. (19) καὶ εἶπεν Ἰησοῦς τῷ Αχαρ Δὸς δόξαν σήµερον τῷ κυρίῳ θεῷ Ισραηλ καὶ δὸς τὴν ἐξοµολόγησιν καὶ ἀνάγγειλόν µοι τί ἐποίησας, καὶ µὴ κρύψῃς ἀπ’ ἐµοῦ. (20) καὶ ἀπεκρίθη Αχαρ τῷ Ἰησοῖ καὶ εἶπεν Ἀληθῶς ἥµαρτον ἐναντίον κυρίου θεοῦ Ισραηλ· οὕτως καὶ οὕτως ἐποίησα· (21) εἶδον ἐν τῇ προνοµῇ ψιλὴν ποικίλην καλὴν καὶ διακόσια δίδραχµα ἀργυρίου καὶ γλῶσσαν µίαν χρυσῆν πεντήκοντα διδράχµων καὶ ἐνθυµηθεὶς αὐτῶν ἔλαβον, καὶ ἰδοὺ αὐτὰ ἐγκέκρυπται ἐν τῇ γῇ ἐν τῇ σκηνῇ µου, καὶ τὸ ἀργύριον κέκρυπται ὑποκάτω αὐτῶν. (22) καὶ ἀπέστειλεν Ἰησοῦς ἀγγέλους, καὶ ἔδραµον εἰς τὴν σκηνὴν εἰς τὴν παρεµβολήν· καὶ ταῦτα ἦν ἐγκεκρυµµένα εἰς τὴν σκηνήν, καὶ τὸ ἀργύριον ὑποκάτω αὐτῶν. (23) καὶ ἐξήνεγκαν αὐτὰ ἐκ τῆς σκηνῆς καὶ ἤνεγκαν πρὸς Ἰησοῦν καὶ τοὺς πρεσβυτέρους Ισραηλ, καὶ ἔθηκαν αὐτὰ ἔναντι κυρίου. (24) καὶ ἔλαβεν Ἰησοῦς τὸν Αχαρ υἱὸν Ζαρα καὶ ἀνήγαγεν αὐτὸν εἰς φάραγγα Αχωρ καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ τὰς θυγατέρας αὐτοῦ καὶ τοὺς µόσχους αὐτοῦ καὶ τὰ ὑποζύγια αὐτοῦ καὶ πάντα τὰ πρόβατα αὐτοῦ καὶ τὴν σκηνὴν αὐτοῦ καὶ πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ, καὶ πᾶς ὁ λαὸς µετ’ αὐτοῦ· καὶ ἀνήγαγεν αὐτοὺς εἰς Εµεκαχωρ. (25) καὶ εἶπεν Ἰησοῦς τῷ Αχαρ Τί ὠλέθρευσας ἡµᾶς; ἐξολεθρεύσαι σε κύριος καθὰ καὶ σήµερον. καὶ ἐλιθοβόλησαν αὐτὸν λίθοις πᾶς Ισραηλ. (26) καὶ ἐπέστησαν αὐτῷ σωρὸν λίθων µέγαν. καὶ ἐπαύσατο κύριος τοῦ θυµοῦ τῆς ὀργῆς. διὰ τοῦτο ἐπωνόµασεν αὐτὸ Εµεκαχωρ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης.

8

(1) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Ἰησοῦν Μὴ φοβηθῇς µηδὲ δειλιάσῃς· λαβὲ µετὰ σοῦ τοὺς ἄνδρας πάντας τοὺς πολεµιστὰς καὶ ἀναστὰς ἀνάβηθι εἰς Γαι· ἰδοὺ δέδωκα εἰς τὰς χεῖράς σου τὸν βασιλέα Γαι καὶ τὴν γῆν αὐτοῦ. (2) καὶ ποιήσεις τὴν Γαι ὃν τρόπον ἐποίησας τὴν Ιεριχω καὶ τὸν βασιλέα αὐτῆς, καὶ τὴν προνοµὴν τῶν κτηνῶν προνοµεύσεις σεαυτῷ. κατάστησον δὲ σεαυτῷ ἔνεδρα τῇ πόλει εἰς τὰ ὀπίσω. (3) καὶ ἀνέστη Ἰησοῦς καὶ πᾶς ὁ λαὸς ὁ πολεµιστὴς ὥστε ἀναβῆναι εἰς Γαι. ἐπέλεξεν δὲ Ἰησοῦς τριάκοντα χιλιάδας ἀνδρῶν δυνατοὺς ἐν ἰσχύι καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς νυκτός. (4) καὶ ἐνετείλατο αὐτοῖς λέγων Ὑµεῖς ἐνεδρεύσατε ὀπίσω τῆς πόλεως· µὴ µακρὰν γίνεσθε ἀπὸ τῆς πόλεως καὶ ἔσεσθε πάντες ἕτοιµοι. (5) καὶ ἐγὼ καὶ πάντες οἱ µετ’ ἐµοῦ προσάξοµεν πρὸς τὴν πόλιν, καὶ ἔσται ὡς ἂν ἐξέλθωσιν οἱ κατοικοῦντες Γαι εἰς συνάντησιν ἡµῖν καθάπερ καὶ πρώην, καὶ φευξόµεθα ἀπὸ προσώπου αὐτῶν. (6) καὶ ὡς ἂν ἐξέλθωσιν ὀπίσω ἡµῶν, ἀποσπάσοµεν αὐτοὺς ἀπὸ τῆς πόλεως· καὶ ἐροῦσιν Φεύγουσιν οὗτοι ἀπὸ προσώπου ἡµῶν ὃν τρόπον καὶ ἔµπροσθεν. (7) ὑµεῖς δὲ ἐξαναστήσεσθε ἐκ τῆς ἐνέδρας καὶ πορεύσεσθε εἰς τὴν πόλιν. (8) κατὰ τὸ ῥῆµα τοῦτο ποιήσετε· ἰδοὺ ἐντέταλµαι ὑµῖν. (9) καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς Ἰησοῦς, καὶ ἐπορεύθησαν εἰς τὴν ἐνέδραν καὶ ἐνεκάθισαν ἀνὰ µέσον Βαιθηλ καὶ ἀνὰ µέσον Γαι ἀπὸ θαλάσσης τῆς Γαι. (10) καὶ ὀρθρίσας Ἰησοῦς τὸ πρωὶ ἐπεσκέψατο τὸν λαόν· καὶ ἀνέβησαν αὐτὸς καὶ οἱ πρεσβύτεροι κατὰ πρόσωπον τοῦ λαοῦ ἐπὶ Γαι. (11) καὶ πᾶς ὁ λαὸς ὁ πολεµιστὴς µετ’ αὐτοῦ ἀνέβησαν καὶ πορευόµενοι ἦλθον ἐξ ἐναντίας τῆς πόλεως ἀπ’ ἀνατολῶν, (12) καὶ τὰ ἔνεδρα τῆς πόλεως ἀπὸ θαλάσσης. (14) καὶ ἐγένετο ὡς εἶδεν βασιλεὺς Γαι, ἔσπευσεν καὶ ἐξῆλθεν εἰς συνάντησιν αὐτοῖς ἐπ’ εὐθείας εἰς τὸν πόλεµον, αὐτὸς καὶ πᾶς ὁ λαὸς ὁ µετ’ αὐτοῦ, καὶ αὐτὸς οὐκ ᾔδει ὅτι ἔνεδρα αὐτῷ ἐστιν ὀπίσω τῆς πόλεως. (15) καὶ εἶδεν καὶ ἀνεχώρησεν Ἰησοῦς καὶ Ισραηλ ἀπὸ προσώπου αὐτῶν. (16) καὶ κατεδίωξαν ὀπίσω τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ αὐτοὶ ἀπέστησαν ἀπὸ τῆς πόλεως· (17) οὐ κατελείφθη οὐθεὶς ἐν τῇ Γαι, ὃς οὐ κατεδίωξεν ὀπίσω Ισραηλ· καὶ κατέλιπον τὴν πόλιν ἀνεῳγµένην καὶ κατεδίωξαν ὀπίσω Ισραηλ. (18) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Ἰησοῦν Ἔκτεινον τὴν χεῖρά σου ἐν τῷ γαίσῳ τῷ ἐν τῇ χειρί σου ἐπὶ τὴν πόλιν — εἰς γὰρ τὰς χεῖράς σου παραδέδωκα αὐτήν —, καὶ τὰ ἔνεδρα ἐξαναστήσονται ἐν τάχει ἐκ τοῦ τόπου αὐτῶν. καὶ ἐξέτεινεν Ἰησοῦς τὴν χεῖρα αὐτοῦ, τὸν γαῖσον, ἐπὶ τὴν πόλιν, (19) καὶ τὰ ἔνεδρα ἐξανέστησαν ἐν τάχει ἐκ τοῦ τόπου αὐτῶν καὶ ἐξήλθοσαν, ὅτε ἐξέτεινεν τὴν χεῖρα, καὶ ἤλθοσαν ἐπὶ τὴν πόλιν καὶ κατελάβοντο αὐτὴν καὶ σπεύσαντες ἐνέπρησαν τὴν πόλιν ἐν πυρί. (20) καὶ περιβλέψαντες οἱ κάτοικοι Γαι εἰς τὰ ὀπίσω αὐτῶν καὶ ἐθεώρουν καπνὸν ἀναβαίνοντα ἐκ τῆς πόλεως εἰς τὸν οὐρανόν· καὶ οὐκέτι εἶχον ποῦ φύγωσιν ὧδε ἢ ὧδε. (21) καὶ Ἰησοῦς καὶ πᾶς Ισραηλ εἶδον ὅτι ἔλαβον τὰ ἔνεδρα τὴν πόλιν καὶ ὅτι ἀνέβη ὁ καπνὸς τῆς πόλεως εἰς τὸν οὐρανόν, καὶ µεταβαλόµενοι ἐπάταξαν τοὺς ἄνδρας τῆς Γαι. (22) καὶ οὗτοι ἐξήλθοσαν ἐκ τῆς πόλεως εἰς συνάντησιν καὶ ἐγενήθησαν ἀνὰ µέσον τῆς παρεµβολῆς, οὗτοι ἐντεῦθεν καὶ οὗτοι ἐντεῦθεν· καὶ ἐπάταξαν ἕως τοῦ µὴ καταλειφθῆναι αὐτῶν σεσωσµένον καὶ διαπεφευγότα. (23) καὶ τὸν βασιλέα τῆς Γαι συνέλαβον ζῶντα καὶ προσήγαγον αὐτὸν πρὸς Ἰησοῦν. (24) καὶ ὡς ἐπαύσαντο οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἀποκτέννοντες πάντας τοὺς ἐν τῇ Γαι τοὺς ἐν τοῖς πεδίοις καὶ ἐν τῷ ὄρει ἐπὶ τῆς καταβάσεως, οὗ κατεδίωξαν αὐτοὺς ἀπ’ αὐτῆς εἰς τέλος, καὶ ἀπέστρεψεν Ἰησοῦς εἰς Γαι καὶ ἐπάταξεν αὐτὴν ἐν στόµατι ῥοµφαίας. (25) καὶ ἐγενήθησαν οἱ πεσόντες ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἀπὸ ἀνδρὸς καὶ ἕως γυναικὸς δώδεκα χιλιάδες, πάντας τοὺς κατοικοῦντας Γαι, (27) πλὴν τῶν κτηνῶν καὶ τῶν σκύλων τῶν ἐν τῇ πόλει, πάντα ἃ ἐπρονόµευσαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ κατὰ πρόσταγµα κυρίου, ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Ἰησοῖ. (28) καὶ ἐνεπύρισεν Ἰησοῦς τὴν πόλιν ἐν πυρί· χῶµα ἀοίκητον εἰς τὸν αἰῶνα ἔθηκεν αὐτὴν ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. (29) καὶ τὸν βασιλέα τῆς Γαι ἐκρέµασεν ἐπὶ ξύλου διδύµου, καὶ ἦν ἐπὶ τοῦ ξύλου ἕως ἑσπέρας· καὶ ἐπιδύνοντος τοῦ ἡλίου συνέταξεν Ἰησοῦς καὶ καθείλοσαν αὐτοῦ τὸ σῶµα ἀπὸ τοῦ ξύλου καὶ ἔρριψαν αὐτὸν εἰς τὸν βόθρον καὶ ἐπέστησαν αὐτῷ σωρὸν λίθων ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης.

9

(1) Ὡς δ’ ἤκουσαν οἱ βασιλεῖς τῶν Αµορραίων οἱ ἐν τῷ πέραν τοῦ Ιορδάνου, οἱ ἐν τῇ ὀρεινῇ καὶ οἱ ἐν τῇ πεδινῇ καὶ οἱ ἐν πάσῃ τῇ παραλίᾳ τῆς θαλάσσης τῆς µεγάλης καὶ οἱ πρὸς τῷ Ἀντιλιβάνῳ, καὶ οἱ Χετταῖοι καὶ οἱ Χαναναῖοι καὶ οἱ Φερεζαῖοι καὶ οἱ Ευαῖοι καὶ οἱ Αµορραῖοι καὶ οἱ Γεργεσαῖοι καὶ οἱ Ιεβουσαῖοι, (2) συνήλθοσαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐκπολεµῆσαι Ἰησοῦν καὶ Ισραηλ ἅµα πάντες. (2a) Τότε ᾠκοδόµησεν Ἰησοῦς θυσιαστήριον κυρίῳ τῷ θεῷ Ισραηλ ἐν ὄρει Γαιβαλ, (2b) καθότι ἐνετείλατο Μωυσῆς ὁ θεράπων κυρίου τοῖς υἱοῖς Ισραηλ, καθὰ γέγραπται ἐν τῷ νόµῳ Μωυσῆ, θυσιαστήριον λίθων ὁλοκλήρων, ἐφ’ οὓς οὐκ ἐπεβλήθη σίδηρος, καὶ ἀνεβίβασεν ἐκεῖ ὁλοκαυτώµατα κυρίῳ καὶ θυσίαν σωτηρίου. (2c) καὶ ἔγραψεν Ἰησοῦς ἐπὶ τῶν λίθων τὸ δευτερονόµιον, νόµον Μωυσῆ, ὃν ἔγραψεν ἐνώπιον υἱῶν Ισραηλ. (2d) καὶ πᾶς Ισραηλ καὶ οἱ πρεσβύτεροι αὐτῶν καὶ οἱ δικασταὶ καὶ οἱ γραµµατεῖς αὐτῶν παρεπορεύοντο ἔνθεν καὶ ἔνθεν τῆς κιβωτοῦ ἀπέναντι, καὶ οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ Λευῖται ἦραν τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης κυρίου, καὶ ὁ προσήλυτος καὶ ὁ αὐτόχθων, οἳ ἦσαν ἥµισυ πλησίον ὄρους Γαριζιν, καὶ οἳ ἦσαν ἥµισυ πλησίον ὄρους Γαιβαλ, καθότι ἐνετείλατο Μωυσῆς ὁ θεράπων κυρίου εὐλογῆσαι τὸν λαὸν ἐν πρώτοις. (2e) καὶ µετὰ ταῦτα οὕτως ἀνέγνω Ἰησοῦς πάντα τὰ ῥήµατα τοῦ νόµου τούτου, τὰς εὐλογίας καὶ τὰς κατάρας, κατὰ πάντα τὰ γεγραµµένα ἐν τῷ νόµῳ Μωυσῆ· (2f) οὐκ ἦν ῥῆµα ἀπὸ πάντων, ὧν ἐνετείλατο Μωυσῆς τῷ Ἰησοῖ, ὃ οὐκ ἀνέγνω Ἰησοῦς εἰς τὰ ὦτα πάσης ἐκκλησίας υἱῶν Ισραηλ, τοῖς ἀνδράσιν καὶ ταῖς γυναιξὶν καὶ τοῖς παιδίοις καὶ τοῖς προσηλύτοις τοῖς προσπορευοµένοις τῷ Ισραηλ. (3) Καὶ οἱ κατοικοῦντες Γαβαων ἤκουσαν πάντα, ὅσα ἐποίησεν κύριος τῇ Ιεριχω καὶ τῇ Γαι. (4) καὶ ἐποίησαν καί γε αὐτοὶ µετὰ πανουργίας καὶ ἐλθόντες ἐπεσιτίσαντο καὶ ἡτοιµάσαντο καὶ λαβόντες σάκκους παλαιοὺς ἐπὶ τῶν ὄνων αὐτῶν καὶ ἀσκοὺς οἴνου παλαιοὺς καὶ κατερρωγότας ἀποδεδεµένους, (5) καὶ τὰ κοῖλα τῶν ὑποδηµάτων αὐτῶν καὶ τὰ σανδάλια αὐτῶν παλαιὰ καὶ καταπεπελµατωµένα ἐν τοῖς ποσὶν αὐτῶν, καὶ τὰ ἱµάτια αὐτῶν πεπαλαιωµένα ἐπάνω αὐτῶν, καὶ ὁ ἄρτος αὐτῶν τοῦ ἐπισιτισµοῦ ξηρὸς καὶ εὐρωτιῶν καὶ βεβρωµένος. (6) καὶ ἤλθοσαν πρὸς Ἰησοῦν εἰς τὴν παρεµβολὴν Ισραηλ εἰς Γαλγαλα καὶ εἶπαν πρὸς Ἰησοῦν καὶ Ισραηλ Ἐκ γῆς µακρόθεν ἥκαµεν, καὶ νῦν διάθεσθε ἡµῖν διαθήκην. (7) καὶ εἶπαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ πρὸς τὸν Χορραῖον Ὅρα µὴ ἐν ἐµοὶ κατοικεῖς, καὶ πῶς σοι διαθῶµαι διαθήκην; (8) καὶ εἶπαν πρὸς Ἰησοῦν Οἰκέται σού ἐσµεν. καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς Ἰησοῦς Πόθεν ἐστὲ καὶ πόθεν παραγεγόνατε; (9) καὶ εἶπαν Ἐκ γῆς µακρόθεν σφόδρα ἥκασιν οἱ παῖδές σου ἐν ὀνόµατι κυρίου τοῦ θεοῦ σου· ἀκηκόαµεν γὰρ τὸ ὄνοµα αὐτοῦ καὶ ὅσα ἐποίησεν ἐν Αἰγύπτῳ (10) καὶ ὅσα ἐποίησεν τοῖς βασιλεῦσιν τῶν Αµορραίων, οἳ ἦσαν πέραν τοῦ Ιορδάνου, τῷ Σηων βασιλεῖ Εσεβων καὶ τῷ Ωγ βασιλεῖ τῆς Βασαν, ὃς κατῴκει ἐν Ασταρωθ καὶ ἐν Εδραϊν. (11) καὶ ἀκούσαντες εἶπαν πρὸς ἡµᾶς οἱ πρεσβύτεροι ἡµῶν καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν ἡµῶν λέγοντες Λάβετε ἑαυτοῖς ἐπισιτισµὸν εἰς τὴν ὁδὸν καὶ πορεύθητε εἰς συνάντησιν αὐτῶν καὶ ἐρεῖτε πρὸς αὐτούς Οἰκέται σού ἐσµεν, καὶ νῦν διάθεσθε ἡµῖν διαθήκην. (12) οὗτοι οἱ ἄρτοι, θερµοὺς ἐφωδιάσθηµεν αὐτοὺς ἐν τῇ ἡµέρᾳ, ᾗ ἐξήλθοµεν παραγενέσθαι πρὸς ὑµᾶς, νῦν δὲ ἐξηράνθησαν καὶ γεγόνασιν βεβρωµένοι· (13) καὶ οὗτοι οἱ ἀσκοὶ τοῦ οἴνου, οὓς ἐπλήσαµεν καινούς, καὶ οὗτοι ἐρρώγασιν· καὶ τὰ ἱµάτια ἡµῶν καὶ τὰ ὑποδήµατα ἡµῶν πεπαλαίωται ἀπὸ τῆς πολλῆς ὁδοῦ σφόδρα. (14) καὶ ἔλαβον οἱ ἄρχοντες τοῦ ἐπισιτισµοῦ αὐτῶν καὶ κύριον οὐκ ἐπηρώτησαν. (15) καὶ ἐποίησεν Ἰησοῦς πρὸς αὐτοὺς εἰρήνην καὶ διέθετο πρὸς αὐτοὺς διαθήκην τοῦ διασῶσαι αὐτούς, καὶ ὤµοσαν αὐτοῖς οἱ ἄρχοντες τῆς συναγωγῆς. — (16) καὶ ἐγένετο µετὰ τρεῖς ἡµέρας µετὰ τὸ διαθέσθαι πρὸς αὐτοὺς διαθήκην ἤκουσαν ὅτι ἐγγύθεν αὐτῶν εἰσιν, καὶ ὅτι ἐν αὐτοῖς κατοικοῦσιν. (17) καὶ ἀπῆραν οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ ἦλθον εἰς τὰς πόλεις αὐτῶν· αἱ δὲ πόλεις αὐτῶν Γαβαων καὶ Κεφιρα καὶ Βηρωθ καὶ πόλις Ιαριν. (18) καὶ οὐκ ἐµαχέσαντο αὐτοῖς οἱ υἱοὶ Ισραηλ, ὅτι ὤµοσαν αὐτοῖς πάντες οἱ ἄρχοντες κύριον τὸν θεὸν Ισραηλ· καὶ διεγόγγυσαν πᾶσα ἡ συναγωγὴ ἐπὶ τοῖς ἄρχουσιν. (19) καὶ εἶπαν οἱ ἄρχοντες πάσῃ τῇ συναγωγῇ Ἡµεῖς ὠµόσαµεν αὐτοῖς κύριον τὸν θεὸν Ισραηλ καὶ νῦν οὐ δυνησόµεθα ἅψασθαι αὐτῶν· (20) τοῦτο ποιήσοµεν, ζωγρῆσαι αὐτούς, καὶ περιποιησόµεθα αὐτούς, καὶ οὐκ ἔσται καθ’ ἡµῶν ὀργὴ διὰ τὸν ὅρκον, ὃν ὠµόσαµεν αὐτοῖς· (21) ζήσονται καὶ ἔσονται ξυλοκόποι καὶ ὑδροφόροι πάσῃ τῇ συναγωγῇ, καθάπερ εἶπαν αὐτοῖς οἱ ἄρχοντες. (22) καὶ συνεκάλεσεν αὐτοὺς Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς Διὰ τί παρελογίσασθέ µε λέγοντες Μακρὰν ἀπὸ σοῦ ἐσµεν σφόδρα; ὑµεῖς δὲ ἐγχώριοί ἐστε τῶν κατοικούντων ἐν ἡµῖν· (23) καὶ νῦν ἐπικατάρατοί ἐστε, οὐ µὴ ἐκλίπῃ ἐξ ὑµῶν δοῦλος οὐδὲ ξυλοκόπος ἐµοὶ καὶ τῷ θεῷ µου. (24) καὶ ἀπεκρίθησαν τῷ Ἰησοῖ λέγοντες Ἀνηγγέλη ἡµῖν ὅσα συνέταξεν κύριος ὁ θεός σου Μωυσῇ τῷ παιδὶ αὐτοῦ, δοῦναι ὑµῖν τὴν γῆν ταύτην καὶ ἐξολεθρεῦσαι ἡµᾶς καὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐπ’ αὐτῆς ἀπὸ προσώπου ὑµῶν, καὶ ἐφοβήθηµεν σφόδρα περὶ τῶν ψυχῶν ἡµῶν ἀπὸ προσώπου ὑµῶν καὶ ἐποιήσαµεν τὸ πρᾶγµα τοῦτο. (25)καὶ νῦν ἰδοὺ ἡµεῖς ὑποχείριοι ὑµῖν· ὡς ἀρέσκει ὑµῖν καὶ ὡς δοκεῖ ὑµῖν, ποιήσατε ἡµῖν. (26)καὶ ἐποίησαν αὐτοῖς οὕτως· καὶ ἐξείλατο αὐτοὺς Ἰησοῦς ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐκ χειρῶν υἱῶν Ισραηλ, καὶ οὐκ ἀνεῖλον αὐτούς. (27) καὶ κατέστησεν αὐτοὺς Ἰησοῦς ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ξυλοκόπους καὶ ὑδροφόρους πάσῃ τῇ συναγωγῇ καὶ τῷ θυσιαστηρίῳ τοῦ θεοῦ· διὰ τοῦτο ἐγένοντο οἱ κατοικοῦντες Γαβαων ξυλοκόποι καὶ ὑδροφόροι τοῦ θυσιαστηρίου τοῦ θεοῦ ἕως τῆς σήµερον ἡµέρας καὶ εἰς τὸν τόπον, ὃν ἐὰν ἐκλέξηται κύριος.

10

(1) Ὡς δὲ ἤκουσεν Αδωνιβεζεκ βασιλεὺς Ιερουσαληµ ὅτι ἔλαβεν Ἰησοῦς τὴν Γαι καὶ ἐξωλέθρευσεν αὐτήν — ὃν τρόπον ἐποίησαν τὴν Ιεριχω καὶ τὸν βασιλέα αὐτῆς, οὕτως ἐποίησαν τὴν Γαι καὶ τὸν βασιλέα αὐτῆς — καὶ ὅτι αὐτοµόλησαν οἱ κατοικοῦντες Γαβαων πρὸς Ἰησοῦν καὶ πρὸς Ισραηλ, (2) καὶ ἐφοβήθησαν ἐν αὐτοῖς σφόδρα· ᾔδει γὰρ ὅτι µεγάλη πόλις Γαβαων ὡσεὶ µία τῶν µητροπόλεων καὶ πάντες οἱ ἄνδρες αὐτῆς ἰσχυροί. (3) καὶ ἀπέστειλεν Αδωνιβεζεκ βασιλεὺς Ιερουσαληµ πρὸς Αιλαµ βασιλέα Χεβρων καὶ πρὸς Φιδων βασιλέα Ιεριµουθ καὶ πρὸς Ιεφθα βασιλέα Λαχις καὶ πρὸς Δαβιρ βασιλέα Οδολλαµ λέγων (4) Δεῦτε ἀνάβητε πρός µε καὶ βοηθήσατέ µοι, καὶ ἐκπολεµήσωµεν Γαβαων· αὐτοµόλησαν γὰρ πρὸς Ἰησοῦν καὶ πρὸς τοὺς υἱοὺς Ισραηλ. (5) καὶ ἀνέβησαν οἱ πέντε βασιλεῖς τῶν Ιεβουσαίων, βασιλεὺς Ιερουσαληµ καὶ βασιλεὺς Χεβρων καὶ βασιλεὺς Ιεριµουθ καὶ βασιλεὺς Λαχις καὶ βασιλεὺς Οδολλαµ, αὐτοὶ καὶ πᾶς ὁ λαὸς αὐτῶν, καὶ περιεκάθισαν τὴν Γαβαων καὶ ἐξεπολιόρκουν αὐτήν. (6) καὶ ἀπέστειλαν οἱ κατοικοῦντες Γαβαων πρὸς Ἰησοῦν εἰς τὴν παρεµβολὴν Ισραηλ εἰς Γαλγαλα λέγοντες Μὴ ἐκλύσῃς τὰς χεῖράς σου ἀπὸ τῶν παίδων σου· ἀνάβηθι πρὸς ἡµᾶς τὸ τάχος καὶ ἐξελοῦ ἡµᾶς καὶ βοήθησον ἡµῖν· ὅτι συνηγµένοι εἰσὶν ἐφ’ ἡµᾶς πάντες οἱ βασιλεῖς τῶν Αµορραίων οἱ κατοικοῦντες τὴν ὀρεινήν. (7) καὶ ἀνέβη Ἰησοῦς ἐκ Γαλγαλων, αὐτὸς καὶ πᾶς ὁ λαὸς ὁ πολεµιστὴς µετ’ αὐτοῦ, πᾶς δυνατὸς ἐν ἰσχύι. (8) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Ἰησοῦν Μὴ φοβηθῇς αὐτούς· εἰς γὰρ τὰς χεῖράς σου παραδέδωκα αὐτούς, οὐχ ὑπολειφθήσεται ἐξ αὐτῶν οὐθεὶς ἐνώπιον ὑµῶν. (9) καὶ ἐπιπαρεγένετο ἐπ’ αὐτοὺς Ἰησοῦς ἄφνω, ὅλην τὴν νύκτα εἰσεπορεύθη ἐκ Γαλγαλων. (10) καὶ ἐξέστησεν αὐτοὺς κύριος ἀπὸ προσώπου τῶν υἱῶν Ισραηλ, καὶ συνέτριψεν αὐτοὺς κύριος σύντριψιν µεγάλην ἐν Γαβαων, καὶ κατεδίωξαν αὐτοὺς ὁδὸν ἀναβάσεως Ωρωνιν καὶ κατέκοπτον αὐτοὺς ἕως Αζηκα καὶ ἕως Μακηδα. (11) ἐν τῷ δὲ φεύγειν αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου τῶν υἱῶν Ισραηλ ἐπὶ τῆς καταβάσεως Ωρωνιν καὶ κύριος ἐπέρριψεν αὐτοῖς λίθους χαλάζης ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἕως Αζηκα, καὶ ἐγένοντο πλείους οἱ ἀποθανόντες διὰ τοὺς λίθους τῆς χαλάζης ἢ οὓς ἀπέκτειναν οἱ υἱοὶ Ισραηλ µαχαίρᾳ ἐν τῷ πολέµῳ. (12) Τότε ἐλάλησεν Ἰησοῦς πρὸς κύριον, ᾗ ἡµέρᾳ παρέδωκεν ὁ θεὸς τὸν Αµορραῖον ὑποχείριον Ισραηλ, ἡνίκα συνέτριψεν αὐτοὺς ἐν Γαβαων καὶ συνετρίβησαν ἀπὸ προσώπου υἱῶν Ισραηλ, καὶ εἶπεν Ἰησοῦς Στήτω ὁ ἥλιος κατὰ Γαβαων καὶ ἡ σελήνη κατὰ φάραγγα Αιλων. (13) καὶ ἔστη ὁ ἥλιος καὶ ἡ σελήνη ἐν στάσει, ἕως ἠµύνατο ὁ θεὸς τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν. καὶ ἔστη ὁ ἥλιος κατὰ µέσον τοῦ οὐρανοῦ, οὐ προεπορεύετο εἰς δυσµὰς εἰς τέλος ἡµέρας µιᾶς. (14) καὶ οὐκ ἐγένετο ἡµέρα τοιαύτη οὐδὲ τὸ πρότερον οὐδὲ τὸ ἔσχατον ὥστε ἐπακοῦσαι θεὸν ἀνθρώπου, ὅτι κύριος συνεπολέµησεν τῷ Ισραηλ. (15) (16) Καὶ ἔφυγον οἱ πέντε βασιλεῖς οὗτοι καὶ κατεκρύβησαν εἰς τὸ σπήλαιον τὸ ἐν Μακηδα. (17) καὶ ἀπηγγέλη τῷ Ἰησοῦ λέγοντες Εὕρηνται οἱ πέντε βασιλεῖς κεκρυµµένοι ἐν τῷ σπηλαίῳ τῷ ἐν Μακηδα. (18) καὶ εἶπεν Ἰησοῦς Κυλίσατε λίθους ἐπὶ τὸ στόµα τοῦ σπηλαίου καὶ καταστήσατε ἄνδρας φυλάσσειν ἐπ’ αὐτούς, (19) ὑµεῖς δὲ µὴ ἑστήκατε καταδιώκοντες ὀπίσω τῶν ἐχθρῶν ὑµῶν καὶ καταλάβετε τὴν οὐραγίαν αὐτῶν καὶ µὴ ἀφῆτε εἰσελθεῖν εἰς τὰς πόλεις αὐτῶν· παρέδωκεν γὰρ αὐτοὺς κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν εἰς τὰς χεῖρας ἡµῶν. (20) καὶ ἐγένετο ὡς κατέπαυσεν Ἰησοῦς καὶ πᾶς υἱὸς Ισραηλ κόπτοντες αὐτοὺς κοπὴν µεγάλην σφόδρα ἕως εἰς τέλος καὶ οἱ διασῳζόµενοι διεσώθησαν εἰς τὰς πόλεις τὰς ὀχυράς, (21) καὶ ἀπεστράφη πᾶς ὁ λαὸς πρὸς Ἰησοῦν εἰς Μακηδα ὑγιεῖς, καὶ οὐκ ἔγρυξεν οὐθεὶς τῶν υἱῶν Ισραηλ τῇ γλώσσῃ αὐτοῦ. (22) καὶ εἶπεν Ἰησοῦς Ἀνοίξατε τὸ σπήλαιον καὶ ἐξαγάγετε τοὺς πέντε βασιλεῖς τούτους ἐκ τοῦ σπηλαίου. (23) καὶ ἐξηγάγοσαν τοὺς πέντε βασιλεῖς ἐκ τοῦ σπηλαίου, τὸν βασιλέα Ιερουσαληµ καὶ τὸν βασιλέα Χεβρων καὶ τὸν βασιλέα Ιεριµουθ καὶ τὸν βασιλέα Λαχις καὶ τὸν βασιλέα Οδολλαµ. (24) καὶ ἐπεὶ ἐξήγαγον αὐτοὺς πρὸς Ἰησοῦν, καὶ συνεκάλεσεν Ἰησοῦς πάντα Ισραηλ καὶ τοὺς ἐναρχοµένους τοῦ πολέµου τοὺς συµπορευοµένους αὐτῷ λέγων αὐτοῖς Προπορεύεσθε καὶ ἐπίθετε τοὺς πόδας ὑµῶν ἐπὶ τοὺς τραχήλους αὐτῶν. καὶ προσελθόντες ἐπέθηκαν τοὺς πόδας αὐτῶν ἐπὶ τοὺς τραχήλους αὐτῶν. (25) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς Ἰησοῦς Μὴ φοβηθῆτε αὐτοὺς µηδὲ δειλιάσητε· ἀνδρίζεσθε καὶ ἰσχύετε, ὅτι οὕτως ποιήσει κύριος πᾶσι τοῖς ἐχθροῖς ὑµῶν, οὓς ὑµεῖς καταπολεµεῖτε αὐτούς. (26) καὶ ἀπέκτεινεν αὐτοὺς Ἰησοῦς καὶ ἐκρέµασεν αὐτοὺς ἐπὶ πέντε ξύλων, καὶ ἦσαν κρεµάµενοι ἐπὶ τῶν ξύλων ἕως ἑσπέρας. (27) καὶ ἐγενήθη πρὸς ἡλίου δυσµὰς ἐνετείλατο Ἰησοῦς καὶ καθεῖλον αὐτοὺς ἀπὸ τῶν ξύλων καὶ ἔρριψαν αὐτοὺς εἰς τὸ σπήλαιον, εἰς ὃ κατεφύγοσαν ἐκεῖ, καὶ ἐπεκύλισαν λίθους ἐπὶ τὸ σπήλαιον ἕως τῆς σήµερον ἡµέρας. (28) Καὶ τὴν Μακηδα ἐλάβοσαν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καὶ ἐφόνευσαν αὐτὴν ἐν στόµατι ξίφους καὶ ἐξωλέθρευσαν πᾶν ἐµπνέον ἐν αὐτῇ, καὶ οὐ κατελείφθη ἐν αὐτῇ οὐδεὶς διασεσῳσµένος καὶ διαπεφευγώς· καὶ ἐποίησαν τῷ βασιλεῖ Μακηδα ὃν τρόπον ἐποίησαν τῷ βασιλεῖ Ιεριχω. (29) Καὶ ἀπῆλθεν Ἰησοῦς καὶ πᾶς Ισραηλ µετ’ αὐτοῦ ἐκ Μακηδα εἰς Λεβνα καὶ ἐπολιόρκει Λεβνα. (30) καὶ παρέδωκεν αὐτὴν κύριος εἰς χεῖρας Ισραηλ, καὶ ἔλαβον αὐτὴν καὶ τὸν βασιλέα αὐτῆς καὶ ἐφόνευσαν αὐτὴν ἐν στόµατι ξίφους καὶ πᾶν ἐµπνέον ἐν αὐτῇ, καὶ οὐ κατελείφθη ἐν αὐτῇ οὐδὲ εἷς διασεσῳσµένος καὶ διαπεφευγώς· καὶ ἐποίησαν τῷ βασιλεῖ αὐτῆς ὃν τρόπον ἐποίησαν τῷ βασιλεῖ Ιεριχω. (31) Καὶ ἀπῆλθεν Ἰησοῦς καὶ πᾶς Ισραηλ µετ’ αὐτοῦ ἐκ Λεβνα εἰς Λαχις καὶ περιεκάθισεν αὐτὴν καὶ ἐπολιόρκει αὐτήν. (32) καὶ παρέδωκεν κύριος τὴν Λαχις εἰς τὰς χεῖρας Ισραηλ, καὶ ἔλαβεν αὐτὴν ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ δευτέρᾳ καὶ ἐφόνευσαν αὐτὴν ἐν στόµατι ξίφους καὶ ἐξωλέθρευσαν αὐτήν, ὃν τρόπον ἐποίησαν τὴν Λεβνα. — (33) τότε ἀνέβη Αιλαµ βασιλεὺς Γαζερ βοηθήσων τῇ Λαχις, καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν Ἰησοῦς ἐν στόµατι ξίφους καὶ τὸν λαὸν αὐτοῦ ἕως τοῦ µὴ καταλειφθῆναι αὐτῶν σεσῳσµένον καὶ διαπεφευγότα. (34) Καὶ ἀπῆλθεν Ἰησοῦς καὶ πᾶς Ισραηλ µετ’ αὐτοῦ ἐκ Λαχις εἰς Οδολλαµ καὶ περιεκάθισεν αὐτὴν καὶ ἐπολιόρκησεν αὐτήν. (35) καὶ παρέδωκεν αὐτὴν κύριος ἐν χειρὶ Ισραηλ, καὶ ἔλαβεν αὐτὴν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καὶ ἐφόνευσεν αὐτὴν ἐν στόµατι ξίφους, καὶ πᾶν ἐµπνέον ἐν αὐτῇ ἐφόνευσαν, ὃν τρόπον ἐποίησαν τῇ Λαχις. (36) Καὶ ἀπῆλθεν Ἰησοῦς καὶ πᾶς Ισραηλ µετ’ αὐτοῦ εἰς Χεβρων καὶ περιεκάθισεν αὐτήν. (37) καὶ ἐπάταξεν αὐτὴν ἐν στόµατι ξίφους καὶ πᾶν ἐµπνέον, ὅσα ἦν ἐν αὐτῇ, οὐκ ἦν διασεσῳσµένος· ὃν τρόπον ἐποίησαν τὴν Οδολλαµ, ἐξωλέθρευσαν αὐτὴν καὶ ὅσα ἦν ἐν αὐτῇ. (38) Καὶ ἀπέστρεψεν Ἰησοῦς καὶ πᾶς Ισραηλ εἰς Δαβιρ καὶ περικαθίσαντες αὐτὴν (39) ἔλαβον αὐτὴν καὶ τὸν βασιλέα αὐτῆς καὶ τὰς κώµας αὐτῆς καὶ ἐπάταξαν αὐτὴν ἐν στόµατι ξίφους καὶ ἐξωλέθρευσαν αὐτὴν καὶ πᾶν ἐµπνέον ἐν αὐτῇ καὶ οὐ κατέλιπον αὐτῇ οὐδένα διασεσῳσµένον· ὃν τρόπον ἐποίησαν τὴν Χεβρων καὶ τῷ βασιλεῖ αὐτῆς, οὕτως ἐποίησαν τῇ Δαβιρ καὶ τῷ βασιλεῖ αὐτῆς. (40) Καὶ ἐπάταξεν Ἰησοῦς πᾶσαν τὴν γῆν τῆς ὀρεινῆς καὶ τὴν Ναγεβ καὶ τὴν πεδινὴν καὶ τὴν Ασηδωθ καὶ τοὺς βασιλεῖς αὐτῆς, οὐ κατέλιπον αὐτῶν σεσῳσµένον· καὶ πᾶν ἐµπνέον ζωῆς ἐξωλέθρευσεν, ὃν τρόπον ἐνετείλατο κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ. (41) ἀπὸ Καδης Βαρνη ἕως Γάζης, πᾶσαν τὴν Γοσοµ ἕως τῆς Γαβαων, (42) καὶ πάντας τοὺς βασιλεῖς αὐτῶν καὶ τὴν γῆν αὐτῶν ἐπάταξεν Ἰησοῦς εἰς ἅπαξ, ὅτι κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ συνεπολέµει τῷ Ισραηλ.

11

(1) Ὡς δὲ ἤκουσεν Ιαβιν βασιλεὺς Ασωρ, ἀπέστειλεν πρὸς Ιωβαβ βασιλέα Μαρρων καὶ πρὸς βασιλέα Συµοων καὶ πρὸς βασιλέα Αζιφ (2) καὶ πρὸς τοὺς βασιλεῖς τοὺς κατὰ Σιδῶνα τὴν µεγάλην, εἰς τὴν ὀρεινὴν καὶ εἰς τὴν Ραβα ἀπέναντι Κενερωθ καὶ εἰς τὸ πεδίον καὶ εἰς Ναφεδδωρ (3) καὶ εἰς τοὺς παραλίους Χαναναίους ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ εἰς τοὺς παραλίους Αµορραίους καὶ Ευαίους καὶ Ιεβουσαίους καὶ Φερεζαίους τοὺς ἐν τῷ ὄρει καὶ τοὺς Χετταίους τοὺς ὑπὸ τὴν Αερµων εἰς γῆν Μασσηφα. (4) καὶ ἐξῆλθον αὐτοὶ καὶ οἱ βασιλεῖς αὐτῶν µετ’ αὐτῶν ὥσπερ ἡ ἄµµος τῆς θαλάσσης τῷ πλήθει καὶ ἵπποι καὶ ἅρµατα πολλὰ σφόδρα. (5) καὶ συνῆλθον πάντες οἱ βασιλεῖς οὗτοι καὶ παρεγένοντο ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ παρενέβαλον ἐπὶ τοῦ ὕδατος Μαρρων πολεµῆσαι τὸν Ισραηλ. (6) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Ἰησοῦν Μὴ φοβηθῇς ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, ὅτι αὔριον ταύτην τὴν ὥραν ἐγὼ παραδίδωµι τετροπωµένους αὐτοὺς ἐναντίον τοῦ Ισραηλ· τοὺς ἵππους αὐτῶν νευροκοπήσεις καὶ τὰ ἅρµατα αὐτῶν κατακαύσεις ἐν πυρί. (7) καὶ ἦλθεν Ἰησοῦς καὶ πᾶς ὁ λαὸς ὁ πολεµιστὴς ἐπ’ αὐτοὺς ἐπὶ τὸ ὕδωρ Μαρρων ἐξάπινα καὶ ἐπέπεσαν ἐπ’ αὐτοὺς ἐν τῇ ὀρεινῇ. (8) καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς κύριος ὑποχειρίους Ισραηλ, καὶ κόπτοντες αὐτοὺς κατεδίωκον ἕως Σιδῶνος τῆς µεγάλης καὶ ἕως Μασερων καὶ ἕως τῶν πεδίων Μασσωχ κατ’ ἀνατολὰς καὶ κατέκοψαν αὐτοὺς ἕως τοῦ µὴ καταλειφθῆναι αὐτῶν διασεσῳσµένον. (9) καὶ ἐποίησεν αὐτοῖς Ἰησοῦς ὃν τρόπον ἐνετείλατο αὐτῷ κύριος· τοὺς ἵππους αὐτῶν ἐνευροκόπησεν καὶ τὰ ἅρµατα αὐτῶν ἐνέπρησεν ἐν πυρί. (10) Καὶ ἀπεστράφη Ἰησοῦς ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ καὶ κατελάβετο Ασωρ καὶ τὸν βασιλέα αὐτῆς· ἦν δὲ Ασωρ τὸ πρότερον ἄρχουσα πασῶν τῶν βασιλειῶν τούτων. (11) καὶ ἀπέκτειναν πᾶν ἐµπνέον ἐν αὐτῇ ἐν ξίφει καὶ ἐξωλέθρευσαν πάντας, καὶ οὐ κατελείφθη ἐν αὐτῇ ἐµπνέον· καὶ τὴν Ασωρ ἐνέπρησαν ἐν πυρί. (12) καὶ πάσας τὰς πόλεις τῶν βασιλέων καὶ τοὺς βασιλεῖς αὐτῶν ἔλαβεν Ἰησοῦς καὶ ἀνεῖλεν αὐτοὺς ἐν στόµατι ξίφους, καὶ ἐξωλέθρευσαν αὐτούς, ὃν τρόπον συνέταξεν Μωυσῆς ὁ παῖς κυρίου. (13) ἀλλὰ πάσας τὰς πόλεις τὰς κεχωµατισµένας οὐκ ἐνέπρησεν Ισραηλ, πλὴν Ασωρ µόνην ἐνέπρησεν Ἰησοῦς. (14) καὶ πάντα τὰ σκῦλα αὐτῆς ἐπρονόµευσαν ἑαυτοῖς οἱ υἱοὶ Ισραηλ, αὐτοὺς δὲ πάντας ἐξωλέθρευσαν ἐν στόµατι ξίφους, ἕως ἀπώλεσεν αὐτούς, οὐ κατέλιπον ἐξ αὐτῶν οὐδὲ ἓν ἐµπνέον. (15) ὃν τρόπον συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ τῷ παιδὶ αὐτοῦ, καὶ Μωυσῆς ὡσαύτως ἐνετείλατο τῷ Ἰησοῖ, καὶ οὕτως ἐποίησεν Ἰησοῦς, οὐ παρέβη οὐδὲν ἀπὸ πάντων, ὧν συνέταξεν αὐτῷ Μωυσῆς. (16) Καὶ ἔλαβεν Ἰησοῦς πᾶσαν τὴν γῆν τὴν ὀρεινὴν καὶ πᾶσαν τὴν Ναγεβ καὶ πᾶσαν τὴν γῆν Γοσοµ καὶ τὴν πεδινὴν καὶ τὴν πρὸς δυσµαῖς καὶ τὸ ὄρος Ισραηλ καὶ τὰ ταπεινά, (17) τὰ πρὸς τῷ ὄρει ἀπὸ ὄρους Αχελ καὶ ὃ προσαναβαίνει εἰς Σηιρ καὶ ἕως Βααλγαδ καὶ τὰ πεδία τοῦ Λιβάνου ὑπὸ τὸ ὄρος τὸ Αερµων καὶ πάντας τοὺς βασιλεῖς αὐτῶν ἔλαβεν καὶ ἀνεῖλεν αὐτοὺς καὶ ἀπέκτεινεν. (18) καὶ πλείους ἡµέρας ἐποίησεν Ἰησοῦς πρὸς τοὺς βασιλεῖς τούτους τὸν πόλεµον, (19) καὶ οὐκ ἦν πόλις, ἣν οὐκ ἔλαβεν Ισραηλ, πάντα ἐλάβοσαν ἐν πολέµῳ. (20) ὅτι διὰ κυρίου ἐγένετο κατισχῦσαι αὐτῶν τὴν καρδίαν συναντᾶν εἰς πόλεµον πρὸς Ισραηλ, ἵνα ἐξολεθρευθῶσιν, ὅπως µὴ δοθῇ αὐτοῖς ἔλεος, ἀλλ’ ἵνα ἐξολεθρευθῶσιν, ὃν τρόπον εἶπεν κύριος πρὸς Μωυσῆν. (21) Καὶ ἦλθεν Ἰησοῦς ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ καὶ ἐξωλέθρευσεν τοὺς Ενακιµ ἐκ τῆς ὀρεινῆς, ἐκ Χεβρων καὶ ἐκ Δαβιρ καὶ ἐξ Αναβωθ καὶ ἐκ παντὸς γένους Ισραηλ καὶ ἐκ παντὸς ὄρους Ιουδα σὺν ταῖς πόλεσιν αὐτῶν, καὶ ἐξωλέθρευσεν αὐτοὺς Ἰησοῦς. (22) οὐ κατελείφθη τῶν Ενακιµ ἀπὸ τῶν υἱῶν Ισραηλ, ἀλλὰ πλὴν ἐν Γάζῃ καὶ ἐν Γεθ καὶ ἐν Ασεδωθ κατελείφθη. (23) καὶ ἔλαβεν Ἰησοῦς πᾶσαν τὴν γῆν, καθότι ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ, καὶ ἔδωκεν αὐτοὺς Ἰησοῦς ἐν κληρονοµίᾳ Ισραηλ ἐν µερισµῷ κατὰ φυλὰς αὐτῶν. καὶ ἡ γῆ κατέπαυσεν πολεµουµένη.

12

(1) Καὶ οὗτοι οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς, οὓς ἀνεῖλον οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ κατεκληρονόµησαν τὴν γῆν αὐτῶν πέραν τοῦ Ιορδάνου ἀφ’ ἡλίου ἀνατολῶν ἀπὸ φάραγγος Αρνων ἕως τοῦ ὄρους Αερµων καὶ πᾶσαν τὴν γῆν Αραβα ἀπ’ ἀνατολῶν· (2) Σηων τὸν βασιλέα τῶν Αµορραίων, ὃς κατῴκει ἐν Εσεβων κυριεύων ἀπὸ Αροηρ, ἥ ἐστιν ἐν τῇ φάραγγι, κατὰ µέρος τῆς φάραγγος καὶ τὸ ἥµισυ τῆς Γαλααδ ἕως Ιαβοκ, ὅρια υἱῶν Αµµων, (3) καὶ Αραβα ἕως τῆς θαλάσσης Χενερεθ κατ’ ἀνατολὰς καὶ ἕως τῆς θαλάσσης Αραβα, θάλασσαν τῶν ἁλῶν ἀπὸ ἀνατολῶν, ὁδὸν τὴν κατὰ Ασιµωθ, ἀπὸ Θαιµαν τὴν ὑπὸ Ασηδωθ Φασγα· (4) καὶ Ωγ βασιλεὺς Βασαν ὑπελείφθη ἐκ τῶν γιγάντων ὁ κατοικῶν ἐν Ασταρωθ καὶ ἐν Εδραϊν (5) ἄρχων ἀπὸ ὄρους Αερµων καὶ ἀπὸ Σελχα καὶ πᾶσαν τὴν Βασαν ἕως ὁρίων Γεσουρι καὶ τὴν Μαχατι καὶ τὸ ἥµισυ Γαλααδ, ὁρίων Σηων βασιλέως Εσεβων. (6) Μωυσῆς ὁ παῖς κυρίου καὶ οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐπάταξαν αὐτούς, καὶ ἔδωκεν αὐτὴν Μωυσῆς ἐν κληρονοµίᾳ Ρουβην καὶ Γαδ καὶ τῷ ἡµίσει φυλῆς Μανασση. (7) Καὶ οὗτοι οἱ βασιλεῖς τῶν Αµορραίων, οὓς ἀνεῖλεν Ἰησοῦς καὶ οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐν τῷ πέραν τοῦ Ιορδάνου παρὰ θάλασσαν Βααλγαδ ἐν τῷ πεδίῳ τοῦ Λιβάνου καὶ ἕως τοῦ ὄρους Χελχα ἀναβαινόντων εἰς Σηιρ, καὶ ἔδωκεν αὐτὴν Ἰησοῦς ταῖς φυλαῖς Ισραηλ κληρονοµεῖν κατὰ κλῆρον αὐτῶν, (8) ἐν τῷ ὄρει καὶ ἐν τῷ πεδίῳ καὶ ἐν Αραβα καὶ ἐν Ασηδωθ καὶ ἐν τῇ ἐρήµῳ καὶ ἐν Ναγεβ, τὸν Χετταῖον καὶ τὸν Αµορραῖον καὶ τὸν Χαναναῖον καὶ τὸν Φερεζαῖον καὶ τὸν Ευαῖον καὶ τὸν Ιεβουσαῖον· (9) τὸν βασιλέα Ιεριχω καὶ τὸν βασιλέα τῆς Γαι, ἥ ἐστιν πλησίον Βαιθηλ, (10) βασιλέα Ιερουσαληµ, βασιλέα Χεβρων, (11) βασιλέα Ιεριµουθ, βασιλέα Λαχις, (12) βασιλέα Αιλαµ, βασιλέα Γαζερ, (13) βασιλέα Δαβιρ, βασιλέα Γαδερ, (14) βασιλέα Ερµαθ, βασιλέα Αραθ, (15) βασιλέα Λεβνα, βασιλέα Οδολλαµ, (16) βασιλέα Μακηδα, (17) βασιλέα Ταφουγ, βασιλέα Οφερ, (18) βασιλέα Αφεκ τῆς Σαρων, (19) βασιλέα Ασωρ, (20) βασιλέα Συµοων, βασιλέα Μαρρων, βασιλέα Αζιφ, (21) βασιλέα Καδης, βασιλέα Ταναχ, (22) βασιλέα Μαγεδων, βασιλέα Ιεκοναµ τοῦ Χερµελ, (23) βασιλέα Δωρ τοῦ Ναφεδδωρ, βασιλέα Γωιµ τῆς Γαλιλαίας, (24) βασιλέα Θαρσα· πάντες οὗτοι βασιλεῖς εἴκοσι ἐννέα.

13

(1) Καὶ Ἰησοῦς πρεσβύτερος προβεβηκὼς τῶν ἡµερῶν. καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Ἰησοῦν Σὺ προβέβηκας τῶν ἡµερῶν, καὶ ἡ γῆ ὑπολέλειπται πολλὴ εἰς κληρονοµίαν. (2) καὶ αὕτη ἡ γῆ ἡ καταλελειµµένη· ὅρια Φυλιστιιµ, ὁ Γεσιρι καὶ ὁ Χαναναῖος· (3) ἀπὸ τῆς ἀοικήτου τῆς κατὰ πρόσωπον Αἰγύπτου ἕως τῶν ὁρίων Ακκαρων ἐξ εὐωνύµων τῶν Χαναναίων προσλογίζεται ταῖς πέντε σατραπείαις τῶν Φυλιστιιµ, τῷ Γαζαίῳ καὶ τῷ Ἀζωτίῳ καὶ τῷ Ἀσκαλωνίτῃ καὶ τῷ Γεθθαίῳ καὶ τῷ Ακκαρωνίτῃ· καὶ τῷ Ευαίῳ (4) ἐκ Θαιµαν καὶ πάσῃ γῇ Χανααν ἐναντίον Γάζης, καὶ οἱ Σιδώνιοι ἕως Αφεκ ἕως τῶν ὁρίων τῶν Αµορραίων, (5) καὶ πᾶσαν τὴν γῆν Γαβλι Φυλιστιιµ καὶ πάντα τὸν Λίβανον ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου ἀπὸ Γαλγαλ ὑπὸ τὸ ὄρος τὸ Αερµων ἕως τῆς εἰσόδου Εµαθ· (6) πᾶς ὁ κατοικῶν τὴν ὀρεινὴν ἀπὸ τοῦ Λιβάνου ἕως τῆς Μασερεφωθµαιµ, πάντας τοὺς Σιδωνίους, ἐγὼ αὐτοὺς ἐξολεθρεύσω ἀπὸ προσώπου Ισραηλ· ἀλλὰ διάδος αὐτὴν ἐν κλήρῳ τῷ Ισραηλ, ὃν τρόπον σοι ἐνετειλάµην. (7) καὶ νῦν µέρισον τὴν γῆν ταύτην ἐν κληρονοµίᾳ ταῖς ἐννέα φυλαῖς καὶ τῷ ἡµίσει φυλῆς Μανασση· ἀπὸ τοῦ Ιορδάνου ἕως τῆς θαλάσσης τῆς µεγάλης κατὰ δυσµὰς ἡλίου δώσεις αὐτήν, ἡ θάλασσα ἡ µεγάλη ὁριεῖ. (8) ταῖς δὲ δύο φυλαῖς καὶ τῷ ἡµίσει φυλῆς Μανασση, τῷ Ρουβην καὶ τῷ Γαδ, ἔδωκεν Μωυσῆς ἐν τῷ πέραν τοῦ Ιορδάνου κατ’ ἀνατολὰς ἡλίου· δέδωκεν αὐτὴν Μωυσῆς ὁ παῖς κυρίου (9) ἀπὸ Αροηρ, ἥ ἐστιν ἐπὶ τοῦ χείλους χειµάρρου Αρνων, καὶ τὴν πόλιν τὴν ἐν µέσῳ τῆς φάραγγος καὶ πᾶσαν τὴν Μισωρ ἀπὸ Μαιδαβα ἕως Δαιβαν, (10) πάσας τὰς πόλεις Σηων βασιλέως Αµορραίων, ὃς ἐβασίλευσεν ἐν Εσεβων, ἕως τῶν ὁρίων υἱῶν Αµµων (11) καὶ τὴν Γαλααδίτιδα καὶ τὰ ὅρια Γεσιρι καὶ τοῦ Μαχατι, πᾶν ὄρος Αερµων καὶ πᾶσαν τὴν Βασανῖτιν ἕως Σελχα, (12) πᾶσαν τὴν βασιλείαν Ωγ ἐν τῇ Βασανίτιδι, ὃς ἐβασίλευσεν ἐν Ασταρωθ καὶ ἐν Εδραϊν· οὗτος κατελείφθη ἀπὸ τῶν γιγάντων, καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν Μωυσῆς καὶ ἐξωλέθρευσεν. (13) καὶ οὐκ ἐξωλέθρευσαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὸν Γεσιρι καὶ τὸν Μαχατι καὶ τὸν Χαναναῖον, καὶ κατῴκει βασιλεὺς Γεσιρι καὶ ὁ Μαχατι ἐν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ ἕως τῆς σήµερον ἡµέρας. (14) πλὴν τῆς φυλῆς Λευι οὐκ ἐδόθη κληρονοµία· κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ, οὗτος αὐτῶν κληρονοµία, καθὰ εἶπεν αὐτοῖς κύριος. καὶ οὗτος ὁ καταµερισµός, ὃν κατεµέρισεν Μωυσῆς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ ἐν Αραβωθ Μωαβ ἐν τῷ πέραν τοῦ Ιορδάνου κατὰ Ιεριχω. (15) Καὶ ἔδωκεν Μωυσῆς τῇ φυλῇ Ρουβην κατὰ δήµους αὐτῶν. (16) καὶ ἐγενήθη αὐτῶν τὰ ὅρια ἀπὸ Αροηρ, ἥ ἐστιν κατὰ πρόσωπον φάραγγος Αρνων, καὶ ἡ πόλις ἡ ἐν τῇ φάραγγι Αρνων καὶ πᾶσαν τὴν Μισωρ (17) ἕως Εσεβων καὶ πάσας τὰς πόλεις τὰς οὔσας ἐν τῇ Μισωρ καὶ Δαιβων καὶ Βαµωθβααλ καὶ οἴκου Βεελµων (18) καὶ Ιασσα καὶ Κεδηµωθ καὶ Μεφααθ (19) καὶ Καριαθαιµ καὶ Σεβαµα καὶ Σεραδα καὶ Σιωρ ἐν τῷ ὄρει Εµακ (20) καὶ Βαιθφογωρ καὶ Ασηδωθ Φασγα καὶ Βαιθασιµωθ (21) καὶ πάσας τὰς πόλεις τοῦ Μισωρ καὶ πᾶσαν τὴν βασιλείαν τοῦ Σηων βασιλέως τῶν Αµορραίων, ὃν ἐπάταξεν Μωυσῆς αὐτὸν καὶ τοὺς ἡγουµένους Μαδιαµ καὶ τὸν Ευι καὶ τὸν Ροκοµ καὶ τὸν Σουρ καὶ τὸν Ουρ καὶ τὸν Ροβε ἄρχοντας παρὰ Σηων καὶ τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν. (22) καὶ τὸν Βαλααµ τὸν τοῦ Βεωρ τὸν µάντιν ἀπέκτειναν ἐν τῇ ῥοπῇ. (23) ἐγένετο δὲ τὰ ὅρια Ρουβην· Ιορδάνης ὅριον. αὕτη ἡ κληρονοµία υἱῶν Ρουβην κατὰ δήµους αὐτῶν, αἱ πόλεις αὐτῶν καὶ αἱ ἐπαύλεις αὐτῶν. (24) Ἔδωκεν δὲ Μωυσῆς τοῖς υἱοῖς Γαδ κατὰ δήµους αὐτῶν. (25) καὶ ἐγένετο τὰ ὅρια αὐτῶν Ιαζηρ, πᾶσαι αἱ πόλεις Γαλααδ καὶ τὸ ἥµισυ γῆς υἱῶν Αµµων ἕως Αροηρ, ἥ ἐστιν κατὰ πρόσωπον Ραββα, (26) καὶ ἀπὸ Εσεβων ἕως Ραµωθ κατὰ τὴν Μασσηφα καὶ Βοτανιν καὶ Μααναιν ἕως τῶν ὁρίων Δαβιρ (27) καὶ ἐν Εµεκ Βαιθαραµ καὶ Βαιθαναβρα καὶ Σοκχωθα καὶ Σαφαν καὶ τὴν λοιπὴν βασιλείαν Σηων βασιλέως Εσεβων, καὶ ὁ Ιορδάνης ὁριεῖ ἕως µέρους τῆς θαλάσσης Χενερεθ πέραν τοῦ Ιορδάνου ἀπ’ ἀνατολῶν. (28) αὕτη ἡ κληρονοµία υἱῶν Γαδ κατὰ δήµους αὐτῶν, αἱ πόλεις αὐτῶν καὶ αἱ ἐπαύλεις αὐτῶν. (29) Καὶ ἔδωκεν Μωυσῆς τῷ ἡµίσει φυλῆς Μανασση κατὰ δήµους αὐτῶν. (30) καὶ ἐγένετο τὰ ὅρια αὐτῶν ἀπὸ Μααναιµ καὶ πᾶσα βασιλεία Βασανι καὶ πᾶσα βασιλεία Ωγ βασιλέως Βασαν καὶ πάσας τὰς κώµας Ιαϊρ, αἵ εἰσιν ἐν τῇ Βασανίτιδι, ἑξήκοντα πόλεις, (31) καὶ τὸ ἥµισυ τῆς Γαλααδ καὶ ἐν Ασταρωθ καὶ ἐν Εδραϊν, πόλεις βασιλείας Ωγ ἐν Βασανίτιδι, καὶ ἐδόθησαν τοῖς υἱοῖς Μαχιρ υἱοῦ Μανασση καὶ τοῖς ἡµίσεσιν υἱοῖς Μαχιρ υἱοῦ Μανασση κατὰ δήµους αὐτῶν. (32) Οὗτοι οὓς κατεκληρονόµησεν Μωυσῆς πέραν τοῦ Ιορδάνου ἐν Αραβωθ Μωαβ ἐν τῷ πέραν τοῦ Ιορδάνου κατὰ Ιεριχω ἀπὸ ἀνατολῶν.

14

(1) Καὶ οὗτοι οἱ κατακληρονοµήσαντες υἱῶν Ισραηλ ἐν τῇ γῇ Χανααν, οἷς κατεκληρονόµησεν αὐτοῖς Ελεαζαρ ὁ ἱερεὺς καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυη καὶ οἱ ἄρχοντες πατριῶν φυλῶν τῶν υἱῶν Ισραηλ. (2) κατὰ κλήρους ἐκληρονόµησαν, ὃν τρόπον ἐνετείλατο κύριος ἐν χειρὶ Ἰησοῦ ταῖς ἐννέα φυλαῖς καὶ τῷ ἡµίσει φυλῆς, (3) ἀπὸ τοῦ πέραν τοῦ Ιορδάνου, καὶ τοῖς Λευίταις οὐκ ἔδωκεν κλῆρον ἐν αὐτοῖς· (4) ὅτι ἦσαν οἱ υἱοὶ Ιωσηφ δύο φυλαί, Μανασση καὶ Εφραιµ, καὶ οὐκ ἐδόθη µερὶς ἐν τῇ γῇ τοῖς Λευίταις, ἀλλ’ ἢ πόλεις κατοικεῖν καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῶν τοῖς κτήνεσιν καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν. (5) ὃν τρόπον ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ, οὕτως ἐποίησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ ἐµέρισαν τὴν γῆν. (6) Καὶ προσήλθοσαν οἱ υἱοὶ Ιουδα πρὸς Ἰησοῦν ἐν Γαλγαλ, καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Χαλεβ ὁ τοῦ Ιεφοννη ὁ Κενεζαῖος Σὺ ἐπίστῃ τὸ ῥῆµα, ὃ ἐλάλησεν κύριος πρὸς Μωυσῆν ἄνθρωπον τοῦ θεοῦ περὶ ἐµοῦ καὶ σοῦ ἐν Καδης Βαρνη· (7) τεσσαράκοντα γὰρ ἐτῶν ἤµην, ὅτε ἀπέστειλέν µε Μωυσῆς ὁ παῖς τοῦ θεοῦ ἐκ Καδης Βαρνη κατασκοπεῦσαι τὴν γῆν, καὶ ἀπεκρίθην αὐτῷ λόγον κατὰ τὸν νοῦν αὐτοῦ, (8) οἱ δὲ ἀδελφοί µου οἱ ἀναβάντες µετ’ ἐµοῦ µετέστησαν τὴν καρδίαν τοῦ λαοῦ, ἐγὼ δὲ προσετέθην ἐπακολουθῆσαι κυρίῳ τῷ θεῷ µου, (9) καὶ ὤµοσεν Μωυσῆς ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ λέγων Ἡ γῆ, ἐφ’ ἣν ἐπέβης, σοὶ ἔσται ἐν κλήρῳ καὶ τοῖς τέκνοις σου εἰς τὸν αἰῶνα, ὅτι προσετέθης ἐπακολουθῆσαι ὀπίσω κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν. (10) καὶ νῦν διέθρεψέν µε κύριος, ὃν τρόπον εἶπεν, τοῦτο τεσσαρακοστὸν καὶ πέµπτον ἔτος ἀφ’ οὗ ἐλάλησεν κύριος τὸ ῥῆµα τοῦτο πρὸς Μωυσῆν καὶ ἐπορεύθη Ισραηλ ἐν τῇ ἐρήµῳ. καὶ νῦν ἰδοὺ ἐγὼ σήµερον ὀγδοήκοντα καὶ πέντε ἐτῶν· (11) ἔτι εἰµὶ σήµερον ἰσχύων ὡσεὶ ὅτε ἀπέστειλέν µε Μωυσῆς, ὡσαύτως ἰσχύω νῦν ἐξελθεῖν καὶ εἰσελθεῖν εἰς τὸν πόλεµον. (12) καὶ νῦν αἰτοῦµαί σε τὸ ὄρος τοῦτο, καθὰ εἶπεν κύριος τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ· ὅτι σὺ ἀκήκοας τὸ ῥῆµα τοῦτο τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ. νυνὶ δὲ οἱ Ενακιµ ἐκεῖ εἰσιν, πόλεις ὀχυραὶ καὶ µεγάλαι· ἐὰν οὖν κύριος µετ’ ἐµοῦ ᾖ, ἐξολεθρεύσω αὐτούς, ὃν τρόπον εἶπέν µοι κύριος. (13) καὶ εὐλόγησεν αὐτὸν Ἰησοῦς καὶ ἔδωκεν τὴν Χεβρων τῷ Χαλεβ υἱῷ Ιεφοννη υἱοῦ Κενεζ ἐν κλήρῳ. (14) διὰ τοῦτο ἐγενήθη ἡ Χεβρων τῷ Χαλεβ τῷ τοῦ Ιεφοννη τοῦ Κενεζαίου ἐν κλήρῳ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης διὰ τὸ αὐτὸν ἐπακολουθῆσαι τῷ προστάγµατι κυρίου θεοῦ Ισραηλ. (15) τὸ δὲ ὄνοµα τῆς Χεβρων ἦν τὸ πρότερον πόλις Αρβοκ· µητρόπολις τῶν Ενακιµ αὕτη. καὶ ἡ γῆ ἐκόπασεν τοῦ πολέµου.

15

(1) Καὶ ἐγένετο τὰ ὅρια φυλῆς Ιουδα κατὰ δήµους αὐτῶν ἀπὸ τῶν ὁρίων τῆς Ιδουµαίας ἀπὸ τῆς ἐρήµου Σιν ἕως Καδης πρὸς λίβα. (2) καὶ ἐγενήθη αὐτῶν τὰ ὅρια ἀπὸ λιβὸς ἕως µέρους τῆς θαλάσσης τῆς ἁλυκῆς ἀπὸ τῆς λοφιᾶς τῆς φερούσης ἐπὶ λίβα (3) καὶ διαπορεύεται ἀπέναντι τῆς προσαναβάσεως Ακραβιν καὶ ἐκπεριπορεύεται Σεννα καὶ ἀναβαίνει ἀπὸ λιβὸς ἐπὶ Καδης Βαρνη καὶ ἐκπορεύεται Ασωρων καὶ προσαναβαίνει εἰς Αδδαρα καὶ περιπορεύεται τὴν κατὰ δυσµὰς Καδης (4) καὶ πορεύεται ἐπὶ Ασεµωνα καὶ διεκβαλεῖ ἕως φάραγγος Αἰγύπτου, καὶ ἔσται αὐτοῦ ἡ διέξοδος τῶν ὁρίων ἐπὶ τὴν θάλασσαν· τοῦτό ἐστιν αὐτῶν ὅρια ἀπὸ λιβός. (5) καὶ τὰ ὅρια ἀπὸ ἀνατολῶν· πᾶσα ἡ θάλασσα ἡ ἁλυκὴ ἕως τοῦ Ιορδάνου. καὶ τὰ ὅρια αὐτῶν ἀπὸ βορρᾶ καὶ ἀπὸ τῆς λοφιᾶς τῆς θαλάσσης καὶ ἀπὸ τοῦ µέρους τοῦ Ιορδάνου· (6) ἐπιβαίνει τὰ ὅρια ἐπὶ Βαιθαγλα καὶ παραπορεύεται ἀπὸ βορρᾶ ἐπὶ Βαιθαραβα, καὶ προσαναβαίνει τὰ ὅρια ἐπὶ λίθον Βαιων υἱοῦ Ρουβην, (7) καὶ προσαναβαίνει τὰ ὅρια ἐπὶ τὸ τέταρτον τῆς φάραγγος Αχωρ καὶ καταβαίνει ἐπὶ Γαλγαλ, ἥ ἐστιν ἀπέναντι τῆς προσβάσεως Αδδαµιν, ἥ ἐστιν κατὰ λίβα τῇ φάραγγι, καὶ διεκβαλεῖ ἐπὶ τὸ ὕδωρ πηγῆς ἡλίου, καὶ ἔσται αὐτοῦ ἡ διέξοδος πηγὴ Ρωγηλ, (8) καὶ ἀναβαίνει τὰ ὅρια εἰς φάραγγα Ονοµ ἐπὶ νώτου Ιεβους ἀπὸ λιβός (αὕτη ἐστὶν Ιερουσαληµ), καὶ διεκβάλλει τὰ ὅρια ἐπὶ κορυφὴν ὄρους, ἥ ἐστιν κατὰ πρόσωπον φάραγγος Ονοµ πρὸς θαλάσσης, ἥ ἐστιν ἐκ µέρους γῆς Ραφαϊν ἐπὶ βορρᾶ, (9) καὶ διεκβάλλει τὸ ὅριον ἀπὸ κορυφῆς τοῦ ὄρους ἐπὶ πηγὴν ὕδατος Ναφθω καὶ διεκβάλλει εἰς τὸ ὄρος Εφρων, καὶ ἐξάξει τὸ ὅριον εἰς Βααλ (αὕτη ἐστὶν πόλις Ιαριµ), (10) καὶ περιελεύσεται ὅριον ἀπὸ Βααλ ἐπὶ θάλασσαν καὶ παρελεύσεται εἰς ὄρος Ασσαρες ἐπὶ νώτου, πόλιν Ιαριµ ἀπὸ βορρᾶ (αὕτη ἐστὶν Χασλων) καὶ καταβήσεται ἐπὶ Πόλιν ἡλίου καὶ παρελεύσεται ἐπὶ λίβα, (11) καὶ διεκβαλεῖ τὸ ὅριον κατὰ νώτου Ακκαρων ἐπὶ βορρᾶν, καὶ διεκβαλεῖ τὰ ὅρια εἰς Σακχαρωνα καὶ παρελεύσεται ὄρος τῆς Βαλα καὶ διεκβαλεῖ ἐπὶ Ιαβνηλ, καὶ ἔσται ἡ διέξοδος τῶν ὁρίων ἐπὶ θάλασσαν. (12) καὶ τὰ ὅρια αὐτῶν ἀπὸ θαλάσσης· ἡ θάλασσα ἡ µεγάλη ὁριεῖ. ταῦτα τὰ ὅρια υἱῶν Ιουδα κύκλῳ κατὰ δήµους αὐτῶν. — (13) καὶ τῷ Χαλεβ υἱῷ Ιεφοννη ἔδωκεν µερίδα ἐν µέσῳ υἱῶν Ιουδα διὰ προστάγµατος τοῦ θεοῦ, καὶ ἔδωκεν αὐτῷ Ἰησοῦς τὴν πόλιν Αρβοκ µητρόπολιν Ενακ (αὕτη ἐστὶν Χεβρων). (14) καὶ ἐξωλέθρευσεν ἐκεῖθεν Χαλεβ υἱὸς Ιεφοννη τοὺς τρεῖς υἱοὺς Ενακ, τὸν Σουσι καὶ τὸν Θολµι καὶ τὸν Αχιµα. (15) καὶ ἀνέβη ἐκεῖθεν Χαλεβ ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας Δαβιρ· τὸ δὲ ὄνοµα Δαβιρ ἦν τὸ πρότερον Πόλις γραµµάτων. (16) καὶ εἶπεν Χαλεβ Ὃς ἐὰν λάβῃ καὶ ἐκκόψῃ τὴν Πόλιν τῶν γραµµάτων καὶ κυριεύσῃ αὐτῆς, δώσω αὐτῷ τὴν Αχσαν θυγατέρα µου εἰς γυναῖκα. (17) καὶ ἔλαβεν αὐτὴν Γοθονιηλ υἱὸς Κενεζ ἀδελφὸς Χαλεβ ὁ νεώτερος, καὶ ἔδωκεν αὐτῷ τὴν Αχσαν θυγατέρα αὐτοῦ αὐτῷ γυναῖκα. (18) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαι αὐτὴν καὶ συνεβουλεύσατο αὐτῷ λέγουσα Αἰτήσοµαι τὸν πατέρα µου ἀγρόν· καὶ ἐβόησεν ἐκ τοῦ ὄνου. καὶ εἶπεν αὐτῇ Χαλεβ Τί ἐστίν σοι; (19) καὶ εἶπεν αὐτῷ Δός µοι εὐλογίαν, ὅτι εἰς γῆν Ναγεβ δέδωκάς µε· δός µοι τὴν Γολαθµαιν. καὶ ἔδωκεν αὐτῇ Χαλεβ τὴν Γολαθµαιν τὴν ἄνω καὶ τὴν Γολαθµαιν τὴν κάτω. — (20) αὕτη ἡ κληρονοµία φυλῆς υἱῶν Ιουδα. (21) Ἐγενήθησαν δὲ αἱ πόλεις αὐτῶν· πόλις πρώτη φυλῆς υἱῶν Ιουδα ἐφ’ ὁρίων Εδωµ ἐπὶ τῆς ἐρήµου Καιβαισελεηλ καὶ Αρα καὶ Ασωρ (22) καὶ Ικαµ καὶ Ρεγµα καὶ Αρουηλ (23) καὶ Καδης καὶ Ασοριωναιν (24) καὶ Μαιναµ καὶ Βαλµαιναν καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν (25) καὶ αἱ πόλεις Ασερων (αὕτη Ασωρ) (26) καὶ Σην καὶ Σαλµαα καὶ Μωλαδα (27) καὶ Σερι καὶ Βαιφαλαδ (28) καὶ Χολασεωλα καὶ Βηρσαβεε καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν καὶ αἱ ἐπαύλεις αὐτῶν, (29) Βαλα καὶ Βακωκ καὶ Ασοµ (30) καὶ Ελβωυδαδ καὶ Βαιθηλ καὶ Ερµα (31) καὶ Σεκελακ καὶ Μαχαριµ καὶ Σεθεννακ (32) καὶ Λαβως καὶ Σαλη καὶ Ερωµωθ, πόλεις κθ’ καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν. (33) Ἐν τῇ πεδινῇ· Ασταωλ καὶ Ραα καὶ Ασσα (34) καὶ Ραµεν καὶ Τανω καὶ Ιλουθωθ καὶ Μαιανι (35) καὶ Ιερµουθ καὶ Οδολλαµ καὶ Μεµβρα καὶ Σαωχω καὶ Αζηκα (36) καὶ Σακαριµ καὶ Γαδηρα καὶ αἱ ἐπαύλεις αὐτῆς, πόλεις δέκα τέσσαρες καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν· (37) Σεννα καὶ Αδασαν καὶ Μαγαδαγαδ (38) καὶ Δαλαλ καὶ Μασφα καὶ Ιακαρεηλ (39) καὶ Λαχης καὶ Βασηδωθ καὶ Ιδεαδαλεα (40) καὶ Χαβρα καὶ Μαχες καὶ Μααχως (41) καὶ Γεδδωρ καὶ Βαγαδιηλ καὶ Νωµαν καὶ Μακηδαν, πόλεις δεκαὲξ καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν· (42) Λεµνα καὶ Ιθακ (43) καὶ Ανωχ καὶ Ιανα καὶ Νασιβ (44) καὶ Κεϊλαµ καὶ Ακιεζι καὶ Κεζιβ καὶ Βαθησαρ καὶ Αιλων, πόλεις δέκα καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν· (45) Ακκαρων καὶ αἱ κῶµαι αὐτῆς καὶ αἱ ἐπαύλεις αὐτῶν· (46) ἀπὸ Ακκαρων Γεµνα καὶ πᾶσαι, ὅσαι εἰσὶν πλησίον Ασηδωθ, καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν· (47) Ασιεδωθ καὶ αἱ κῶµαι αὐτῆς καὶ αἱ ἐπαύλεις αὐτῆς· Γάζα καὶ αἱ κῶµαι αὐτῆς καὶ αἱ ἐπαύλεις αὐτῆς ἕως τοῦ χειµάρρου Αἰγύπτου· καὶ ἡ θάλασσα ἡ µεγάλη διορίζει. (48) Καὶ ἐν τῇ ὀρεινῇ· Σαµιρ καὶ Ιεθερ καὶ Σωχα (49) καὶ Ρεννα καὶ Πόλις γραµµάτων (αὕτη Δαβιρ) (50) καὶ Ανων καὶ Εσκαιµαν καὶ Αισαµ (51) καὶ Γοσοµ καὶ Χαλου καὶ Χαννα, πόλεις ἕνδεκα καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν· (52) Αιρεµ καὶ Ρεµνα καὶ Σοµα (53) καὶ Ιεµαϊν καὶ Βαιθαχου καὶ Φακουα (54) καὶ Ευµα καὶ πόλις Αρβοκ (αὕτη ἐστὶν Χεβρων) καὶ Σωρθ, πόλεις ἐννέα καὶ αἱ ἐπαύλεις αὐτῶν· (55) Μαωρ καὶ Χερµελ καὶ Οζιβ καὶ Ιταν (56) καὶ Ιαριηλ καὶ Ιαρικαµ καὶ Ζακαναϊµ (57) καὶ Γαβαα καὶ Θαµναθα, πόλεις ἐννέα καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν· (58) Αλουα καὶ Βαιθσουρ καὶ Γεδδων (59) καὶ Μαγαρωθ καὶ Βαιθαναµ καὶ Θεκουµ, πόλεις ἓξ καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν· (59a) Θεκω καὶ Εφραθα (αὕτη ἐστὶν Βαιθλεεµ) καὶ Φαγωρ καὶ Αιταν καὶ Κουλον καὶ Ταταµ καὶ Εωβης καὶ Καρεµ καὶ Γαλεµ καὶ Θεθηρ καὶ Μανοχω, πόλεις ἕνδεκα καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν· (60) Καριαθβααλ (αὕτη ἡ πόλις Ιαριµ) καὶ Σωθηβα, πόλεις δύο καὶ αἱ ἐπαύλεις αὐτῶν· (61) καὶ Βαδδαργις καὶ Θαραβααµ καὶ Αινων καὶ Αιχιοζα (62) καὶ Ναφλαζων καὶ αἱ πόλεις Σαδωµ καὶ Ανκαδης, πόλεις ἑπτὰ καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν. (63) Καὶ ὁ Ιεβουσαῖος κατῴκει ἐν Ιερουσαληµ, καὶ οὐκ ἠδυνάσθησαν οἱ υἱοὶ Ιουδα ἀπολέσαι αὐτούς· καὶ κατῴκησαν οἱ Ιεβουσαῖοι ἐν Ιερουσαληµ ἕως τῆς ἡµέρας ἐκείνης.

16

(1) Καὶ ἐγένετο τὰ ὅρια υἱῶν Ιωσηφ ἀπὸ τοῦ Ιορδάνου τοῦ κατὰ Ιεριχω ἀπ’ ἀνατολῶν καὶ ἀναβήσεται ἀπὸ Ιεριχω εἰς τὴν ὀρεινὴν τὴν ἔρηµον εἰς Βαιθηλ Λουζα (2) καὶ ἐξελεύσεται εἰς Βαιθηλ καὶ παρελεύσεται ἐπὶ τὰ ὅρια τοῦ Χαταρωθι (3) καὶ διελεύσεται ἐπὶ τὴν θάλασσαν ἐπὶ τὰ ὅρια Απταλιµ ἕως τῶν ὁρίων Βαιθωρων τὴν κάτω, καὶ ἔσται ἡ διέξοδος αὐτῶν ἐπὶ τὴν θάλασσαν. (4) Καὶ ἐκληρονόµησαν οἱ υἱοὶ Ιωσηφ, Εφραιµ καὶ Μανασση· (5) καὶ ἐγενήθη ὅρια υἱῶν Εφραιµ κατὰ δήµους αὐτῶν· καὶ ἐγενήθη τὰ ὅρια τῆς κληρονοµίας αὐτῶν ἀπὸ ἀνατολῶν Αταρωθ καὶ Εροκ ἕως Βαιθωρων τὴν ἄνω καὶ Γαζαρα, (6) καὶ διελεύσεται τὰ ὅρια ἐπὶ τὴν θάλασσαν εἰς Ικασµων ἀπὸ βορρᾶ Θερµα, περιελεύσεται ἐπὶ ἀνατολὰς εἰς Θηνασα καὶ Σελλησα καὶ παρελεύσεται ἀπ’ ἀνατολῶν εἰς Ιανωκα (7) καὶ εἰς Μαχω καὶ Αταρωθ καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν καὶ ἐλεύσεται ἐπὶ Ιεριχω καὶ διεκβαλεῖ ἐπὶ τὸν Ιορδάνην, (8) καὶ ἀπὸ Ταφου πορεύσεται τὰ ὅρια ἐπὶ θάλασσαν ἐπὶ Χελκανα, καὶ ἔσται ἡ διέξοδος αὐτῶν ἐπὶ θάλασσαν· αὕτη ἡ κληρονοµία φυλῆς Εφραιµ κατὰ δήµους αὐτῶν. (9) καὶ αἱ πόλεις αἱ ἀφορισθεῖσαι τοῖς υἱοῖς Εφραιµ ἀνὰ µέσον τῆς κληρονοµίας υἱῶν Μανασση, πᾶσαι αἱ πόλεις καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν. — (10) καὶ οὐκ ἀπώλεσεν Εφραιµ τὸν Χαναναῖον τὸν κατοικοῦντα ἐν Γαζερ, καὶ κατῴκει ὁ Χαναναῖος ἐν τῷ Εφραιµ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης, ἕως ἀνέβη Φαραω βασιλεὺς Αἰγύπτου καὶ ἔλαβεν αὐτὴν καὶ ἐνέπρησεν αὐτὴν ἐν πυρί, καὶ τοὺς Χαναναίους καὶ τοὺς Φερεζαίους καὶ τοὺς κατοικοῦντας ἐν Γαζερ ἐξεκέντησαν, καὶ ἔδωκεν αὐτὴν Φαραω ἐν φερνῇ τῇ θυγατρὶ αὐτοῦ.

17

(1) Καὶ ἐγένετο τὰ ὅρια φυλῆς υἱῶν Μανασση, ὅτι οὗτος πρωτότοκος τῷ Ιωσηφ· τῷ Μαχιρ πρωτοτόκῳ Μανασση πατρὶ Γαλααδ (ἀνὴρ γὰρ πολεµιστὴς ἦν) ἐν τῇ Γαλααδίτιδι καὶ ἐν τῇ Βασανίτιδι. (2) καὶ ἐγενήθη τοῖς υἱοῖς Μανασση τοῖς λοιποῖς κατὰ δήµους αὐτῶν, τοῖς υἱοῖς Ιεζερ καὶ τοῖς υἱοῖς Κελεζ καὶ τοῖς υἱοῖς Ιεζιηλ καὶ τοῖς υἱοῖς Συχεµ καὶ τοῖς υἱοῖς Συµαριµ καὶ τοῖς υἱοῖς Οφερ· οὗτοι οἱ ἄρσενες κατὰ δήµους αὐτῶν. (3) καὶ τῷ Σαλπααδ υἱῷ Οφερ, οὐκ ἦσαν αὐτῷ υἱοὶ ἀλλ’ ἢ θυγατέρες, καὶ ταῦτα τὰ ὀνόµατα τῶν θυγατέρων Σαλπααδ· Μααλα καὶ Νουα καὶ Εγλα καὶ Μελχα καὶ Θερσα. (4) καὶ ἔστησαν ἐναντίον Ελεαζαρ τοῦ ἱερέως καὶ ἐναντίον Ἰησοῦ καὶ ἐναντίον τῶν ἀρχόντων λέγουσαι Ὁ θεὸς ἐνετείλατο διὰ χειρὸς Μωυσῆ δοῦναι ἡµῖν κληρονοµίαν ἐν µέσῳ τῶν ἀδελφῶν ἡµῶν. καὶ ἐδόθη αὐταῖς διὰ προστάγµατος κυρίου κλῆρος ἐν τοῖς ἀδελφοῖς τοῦ πατρὸς αὐτῶν. (5) καὶ ἔπεσεν ὁ σχοινισµὸς αὐτῶν ἀπὸ Ανασσα καὶ πεδίον Λαβεκ ἐκ τῆς Γαλααδ, ἥ ἐστιν πέραν τοῦ Ιορδάνου· (6) ὅτι θυγατέρες υἱῶν Μανασση ἐκληρονόµησαν κλῆρον ἐν µέσῳ τῶν ἀδελφῶν αὐτῶν· ἡ δὲ γῆ Γαλααδ ἐγενήθη τοῖς υἱοῖς Μανασση τοῖς καταλελειµµένοις. (7) Καὶ ἐγενήθη ὅρια υἱῶν Μανασση Δηλαναθ, ἥ ἐστιν κατὰ πρόσωπον υἱῶν Αναθ, καὶ πορεύεται ἐπὶ τὰ ὅρια ἐπὶ Ιαµιν καὶ Ιασσιβ ἐπὶ πηγὴν Θαφθωθ· (8) τῷ Μανασση ἔσται, καὶ Θαφεθ ἐπὶ τῶν ὁρίων Μανασση τοῖς υἱοῖς Εφραιµ. (9) καὶ καταβήσεται τὰ ὅρια ἐπὶ φάραγγα Καρανα ἐπὶ λίβα κατὰ φάραγγα Ιαριηλ, τερέµινθος τῷ Εφραιµ ἀνὰ µέσον πόλεως Μανασση· καὶ ὅρια Μανασση ἐπὶ τὸν βορρᾶν εἰς τὸν χειµάρρουν, καὶ ἔσται αὐτοῦ ἡ διέξοδος θάλασσα. (10) ἀπὸ λιβὸς τῷ Εφραιµ, καὶ ἐπὶ βορρᾶν Μανασση, καὶ ἔσται ἡ θάλασσα ὅρια αὐτοῖς· καὶ ἐπὶ Ασηρ συνάψουσιν ἐπὶ βορρᾶν καὶ τῷ Ισσαχαρ ἀπ’ ἀνατολῶν. (11) καὶ ἔσται Μανασση ἐν Ισσαχαρ καὶ ἐν Ασηρ Βαιθσαν καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν καὶ τοὺς κατοικοῦντας Δωρ καὶ τὰς κώµας αὐτῆς καὶ τοὺς κατοικοῦντας Μαγεδδω καὶ τὰς κώµας αὐτῆς καὶ τὸ τρίτον τῆς Ναφετα καὶ τὰς κώµας αὐτῆς. (12) καὶ οὐκ ἠδυνάσθησαν οἱ υἱοὶ Μανασση ἐξολεθρεῦσαι τὰς πόλεις ταύτας, καὶ ἤρχετο ὁ Χαναναῖος κατοικεῖν ἐν τῇ γῇ ταύτῃ· (13) καὶ ἐγενήθη καὶ ἐπεὶ κατίσχυσαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ, καὶ ἐποίησαν τοὺς Χαναναίους ὑπηκόους, ἐξολεθρεῦσαι δὲ αὐτοὺς οὐκ ἐξωλέθρευσαν. (14) Ἀντεῖπαν δὲ οἱ υἱοὶ Ιωσηφ τῷ Ἰησοῦ λέγοντες Διὰ τί ἐκληρονόµησας ἡµᾶς κλῆρον ἕνα καὶ σχοίνισµα ἕν; ἐγὼ δὲ λαὸς πολύς εἰµι, καὶ ὁ θεὸς εὐλόγησέν µε. (15) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ἰησοῦς Εἰ λαὸς πολὺς εἶ, ἀνάβηθι εἰς τὸν δρυµὸν καὶ ἐκκάθαρον σεαυτῷ, εἰ στενοχωρεῖ σε τὸ ὄρος τὸ Εφραιµ. (16) καὶ εἶπαν Οὐκ ἀρκέσει ἡµῖν τὸ ὄρος τὸ Εφραιµ, καὶ ἵππος ἐπίλεκτος καὶ σίδηρος τῷ Χαναναίῳ τῷ κατοικοῦντι ἐν αὐτῷ ἐν Βαιθσαν καὶ ἐν ταῖς κώµαις αὐτῆς ἐν τῇ κοιλάδι Ιεζραελ. (17) καὶ εἶπεν Ἰησοῦς τοῖς υἱοῖς Ιωσηφ Εἰ λαὸς πολὺς εἶ καὶ ἰσχὺν µεγάλην ἔχεις, οὐκ ἔσται σοι κλῆρος εἷς· (18) ὁ γὰρ δρυµὸς ἔσται σοι, ὅτι δρυµός ἐστιν καὶ ἐκκαθαριεῖς αὐτὸν καὶ ἔσται σοι· καὶ ὅταν ἐξολεθρεύσῃς τὸν Χαναναῖον, ὅτι ἵππος ἐπίλεκτός ἐστιν αὐτῷ, σὺ γὰρ ὑπερισχύεις αὐτοῦ.

18

(1) Καὶ ἐξεκκλησιάσθη πᾶσα συναγωγὴ υἱῶν Ισραηλ εἰς Σηλω καὶ ἔπηξαν ἐκεῖ τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου, καὶ ἡ γῆ ἐκρατήθη ὑπ’ αὐτῶν. (2) καὶ κατελείφθησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ, οἳ οὐκ ἐκληρονόµησαν, ἑπτὰ φυλαί. (3) καὶ εἶπεν Ἰησοῦς τοῖς υἱοῖς Ισραηλ Ἕως τίνος ἐκλυθήσεσθε κληρονοµῆσαι τὴν γῆν, ἣν ἔδωκεν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν; (4) δότε ἐξ ὑµῶν τρεῖς ἄνδρας ἐκ φυλῆς, καὶ ἀναστάντες διελθέτωσαν τὴν γῆν καὶ διαγραψάτωσαν αὐτὴν ἐναντίον µου, καθὰ δεήσει διελεῖν αὐτήν. (καὶ ἤλθοσαν πρὸς αὐτόν, (5) καὶ διεῖλεν αὐτοῖς ἑπτὰ µερίδας.) Ιουδας στήσεται αὐτοῖς ὅριον ἀπὸ λιβός, καὶ οἱ υἱοὶ Ιωσηφ στήσονται αὐτοῖς ἀπὸ βορρᾶ. (6) ὑµεῖς δὲ µερίσατε τὴν γῆν ἑπτὰ µερίδας καὶ ἐνέγκατε πρός µε ὧδε, καὶ ἐξοίσω ὑµῖν κλῆρον ἔναντι κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν. (7) οὐ γάρ ἐστιν µερὶς τοῖς υἱοῖς Λευι ἐν ὑµῖν, ἱερατεία γὰρ κυρίου µερὶς αὐτοῦ· καὶ Γαδ καὶ Ρουβην καὶ τὸ ἥµισυ φυλῆς Μανασση ἐλάβοσαν τὴν κληρονοµίαν αὐτῶν πέραν τοῦ Ιορδάνου ἐπ’ ἀνατολάς, ἣν ἔδωκεν αὐτοῖς Μωυσῆς ὁ παῖς κυρίου. (8) καὶ ἀναστάντες οἱ ἄνδρες ἐπορεύθησαν, καὶ ἐνετείλατο Ἰησοῦς τοῖς ἀνδράσιν τοῖς πορευοµένοις χωροβατῆσαι τὴν γῆν λέγων Πορεύεσθε καὶ χωροβατήσατε τὴν γῆν καὶ παραγενήθητε πρός µε, καὶ ὧδε ἐξοίσω ὑµῖν κλῆρον ἔναντι κυρίου ἐν Σηλω. (9) καὶ ἐπορεύθησαν καὶ ἐχωροβάτησαν τὴν γῆν καὶ εἴδοσαν αὐτὴν καὶ ἔγραψαν αὐτὴν κατὰ πόλεις αὐτῆς ἑπτὰ µερίδας εἰς βιβλίον καὶ ἤνεγκαν πρὸς Ἰησοῦν. (10) καὶ ἐνέβαλεν αὐτοῖς Ἰησοῦς κλῆρον ἐν Σηλω ἔναντι κυρίου. (11) Καὶ ἐξῆλθεν ὁ κλῆρος φυλῆς Βενιαµιν πρῶτος κατὰ δήµους αὐτῶν, καὶ ἐξῆλθεν ὅρια τοῦ κλήρου αὐτῶν ἀνὰ µέσον Ιουδα καὶ ἀνὰ µέσον τῶν υἱῶν Ιωσηφ. (12) καὶ ἐγενήθη αὐτῶν τὰ ὅρια ἀπὸ βορρᾶ ἀπὸ τοῦ Ιορδάνου, προσαναβήσεται τὰ ὅρια κατὰ νώτου Ιεριχω ἀπὸ βορρᾶ καὶ ἀναβήσεται ἐπὶ τὸ ὄρος ἐπὶ τὴν θάλασσαν, καὶ ἔσται αὐτοῦ ἡ διέξοδος ἡ Μαδβαρῖτις Βαιθων, (13) καὶ διελεύσεται ἐκεῖθεν τὰ ὅρια Λουζα ἐπὶ νώτου Λουζα ἀπὸ λιβός (αὕτη ἐστὶν Βαιθηλ), καὶ καταβήσεται τὰ ὅρια Μααταρωθορεχ ἐπὶ τὴν ὀρεινήν, ἥ ἐστιν πρὸς λίβα Βαιθωρων ἡ κάτω, (14) καὶ διελεύσεται τὰ ὅρια καὶ περιελεύσεται ἐπὶ τὸ µέρος τὸ βλέπον παρὰ θάλασσαν ἀπὸ λιβὸς ἀπὸ τοῦ ὄρους ἐπὶ πρόσωπον Βαιθωρων λίβα, καὶ ἔσται αὐτοῦ ἡ διέξοδος εἰς Καριαθβααλ (αὕτη ἐστὶν Καριαθιαριν πόλις υἱῶν Ιουδα)· τοῦτό ἐστιν τὸ µέρος τὸ πρὸς θάλασσαν. (15) καὶ µέρος τὸ πρὸς λίβα ἀπὸ µέρους Καριαθβααλ, καὶ διελεύσεται ὅρια εἰς Γασιν ἐπὶ πηγὴν ὕδατος Ναφθω, (16) καὶ καταβήσεται τὰ ὅρια ἐπὶ µέρους τοῦ ὄρους, ὅ ἐστιν κατὰ πρόσωπον νάπης Ονναµ, ὅ ἐστιν ἐκ µέρους Εµεκραφαϊν ἀπὸ βορρᾶ, καὶ καταβήσεται Γαιεννα ἐπὶ νώτου Ιεβουσαι ἀπὸ λιβὸς καὶ καταβήσεται ἐπὶ πηγὴν Ρωγηλ (17) καὶ διελεύσεται ἐπὶ πηγὴν Βαιθσαµυς καὶ παρελεύσεται ἐπὶ Γαλιλωθ, ἥ ἐστιν ἀπέναντι πρὸς ἀνάβασιν Αιθαµιν, καὶ καταβήσεται ἐπὶ λίθον Βαιων υἱῶν Ρουβην (18) καὶ διελεύσεται κατὰ νώτου Βαιθαραβα ἀπὸ βορρᾶ καὶ καταβήσεται (19) ἐπὶ τὰ ὅρια ἐπὶ νώτου Βαιθαγλα ἀπὸ βορρᾶ, καὶ ἔσται ἡ διέξοδος τῶν ὁρίων ἐπὶ λοφιὰν τῆς θαλάσσης τῶν ἁλῶν ἐπὶ βορρᾶν εἰς µέρος τοῦ Ιορδάνου ἀπὸ λιβός· ταῦτα τὰ ὅριά ἐστιν ἀπὸ λιβός. (20) καὶ ὁ Ιορδάνης ὁριεῖ ἀπὸ µέρους ἀνατολῶν. αὕτη ἡ κληρονοµία υἱῶν Βενιαµιν, τὰ ὅρια αὐτῆς κύκλῳ κατὰ δήµους. — (21) καὶ ἐγενήθησαν αἱ πόλεις τῶν υἱῶν Βενιαµιν κατὰ δήµους αὐτῶν Ιεριχω καὶ Βαιθεγλιω καὶ Αµεκασις (22) καὶ Βαιθαβαρα καὶ Σαρα καὶ Βησανα (23) καὶ Αιιν καὶ Φαρα καὶ Εφραθα (24) καὶ Καραφα καὶ Κεφιρα καὶ Μονι καὶ Γαβαα, πόλεις δέκα δύο καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν· (25) Γαβαων καὶ Ραµα καὶ Βεηρωθα (26) καὶ Μασσηµα καὶ Μιρων καὶ Αµωκη (27) καὶ Φιρα καὶ Καφαν καὶ Νακαν καὶ Σεληκαν καὶ Θαρεηλα (28) καὶ Ιεβους (αὕτη ἐστὶν Ιερουσαληµ) καὶ πόλεις καὶ Γαβαωθιαριµ, πόλεις τρεῖς καὶ δέκα καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν. αὕτη ἡ κληρονοµία υἱῶν Βενιαµιν κατὰ δήµους αὐτῶν.

19

(1) Καὶ ἐξῆλθεν ὁ δεύτερος κλῆρος τῶν υἱῶν Συµεων, καὶ ἐγενήθη ἡ κληρονοµία αὐτῶν ἀνὰ µέσον κλήρων υἱῶν Ιουδα. (2) καὶ ἐγενήθη ὁ κλῆρος αὐτῶν Βηρσαβεε καὶ Σαµαα καὶ Κωλαδαµ (3) καὶ Αρσωλα καὶ Βωλα καὶ Ασοµ (4) καὶ Ελθουλα καὶ Βουλα καὶ Ερµα (5) καὶ Σικελακ καὶ Βαιθµαχερεβ καὶ Σαρσουσιν (6) καὶ Βαθαρωθ καὶ οἱ ἀγροὶ αὐτῶν, πόλεις δέκα τρεῖς καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν· (7) Ερεµµων καὶ Θαλχα καὶ Εθερ καὶ Ασαν, πόλεις τέσσαρες καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν (8) κύκλῳ τῶν πόλεων αὐτῶν ἕως Βαρεκ πορευοµένων Βαµεθ κατὰ λίβα. αὕτη ἡ κληρονοµία φυλῆς υἱῶν Συµεων κατὰ δήµους αὐτῶν. (9) ἀπὸ τοῦ κλήρου Ιουδα ἡ κληρονοµία φυλῆς υἱῶν Συµεων, ὅτι ἐγενήθη ἡ µερὶς υἱῶν Ιουδα µείζων τῆς αὐτῶν· καὶ ἐκληρονόµησαν οἱ υἱοὶ Συµεων ἐν µέσῳ τοῦ κλήρου αὐτῶν. (10) Καὶ ἐξῆλθεν ὁ κλῆρος ὁ τρίτος τῷ Ζαβουλων κατὰ δήµους αὐτῶν. ἔσται τὰ ὅρια τῆς κληρονοµίας αὐτῶν Εσεδεκ (11) Γωλα· ὅρια αὐτῶν ἡ θάλασσα καὶ Μαραγελλα καὶ συνάψει ἐπὶ Βαιθαραβα εἰς τὴν φάραγγα, ἥ ἐστιν κατὰ πρόσωπον Ιεκµαν, (12) καὶ ἀνέστρεψεν ἀπὸ Σεδδουκ ἐξ ἐναντίας ἀπ’ ἀνατολῶν Βαιθσαµυς ἐπὶ τὰ ὅρια Χασελωθαιθ καὶ διελεύσεται ἐπὶ Δαβιρωθ καὶ προσαναβήσεται ἐπὶ Φαγγαι (13) καὶ ἐκεῖθεν περιελεύσεται ἐξ ἐναντίας ἐπ’ ἀνατολὰς ἐπὶ Γεβερε ἐπὶ πόλιν Κατασεµ καὶ διελεύσεται ἐπὶ Ρεµµωνα Αµαθαρ Αοζα (14) καὶ περιελεύσεται ὅρια ἐπὶ βορρᾶν ἐπὶ Αµωθ, καὶ ἔσται ἡ διέξοδος αὐτῶν ἐπὶ Γαιφαηλ (15) καὶ Καταναθ καὶ Ναβααλ καὶ Συµοων καὶ Ιεριχω καὶ Βαιθµαν. (16) αὕτη ἡ κληρονοµία φυλῆς υἱῶν Ζαβουλων κατὰ δήµους αὐτῶν, πόλεις καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν. (17) Καὶ τῷ Ισσαχαρ ἐξῆλθεν ὁ κλῆρος ὁ τέταρτος. (18) καὶ ἐγενήθη τὰ ὅρια αὐτῶν Ιαζηλ καὶ Χασαλωθ καὶ Σουναν (19) καὶ Αγιν καὶ Σιωνα καὶ Ρεηρωθ καὶ Αναχερεθ (20) καὶ Δαβιρων καὶ Κισων καὶ Ρεβες (21) καὶ Ρεµµας καὶ Ιεων καὶ Τοµµαν καὶ Αιµαρεκ καὶ Βηρσαφης, (22) καὶ συνάψει τὰ ὅρια ἐπὶ Γαιθβωρ καὶ ἐπὶ Σαλιµ κατὰ θάλασσαν καὶ Βαιθσαµυς, καὶ ἔσται αὐτοῦ ἡ διέξοδος τῶν ὁρίων ὁ Ιορδάνης. (23) αὕτη ἡ κληρονοµία φυλῆς υἱῶν Ισσαχαρ κατὰ δήµους αὐτῶν, αἱ πόλεις καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν. (24) Καὶ ἐξῆλθεν ὁ κλῆρος ὁ πέµπτος Ασηρ. (25) καὶ ἐγενήθη τὰ ὅρια αὐτῶν ἐξ Ελεκεθ καὶ Αλεφ καὶ Βαιθοκ καὶ Κεαφ (26) καὶ Ελιµελεκ καὶ Αµιηλ καὶ Μαασα καὶ συνάψει τῷ Καρµήλῳ κατὰ θάλασσαν καὶ τῷ Σιων καὶ Λαβαναθ (27) καὶ ἐπιστρέψει ἀπ’ ἀνατολῶν ἡλίου καὶ Βαιθεγενεθ καὶ συνάψει τῷ Ζαβουλων καὶ ἐκ Γαι καὶ Φθαιηλ κατὰ βορρᾶν, καὶ εἰσελεύσεται ὅρια Σαφθαιβαιθµε καὶ Ιναηλ καὶ διελεύσεται εἰς Χωβα µασοµελ (28) καὶ Ελβων καὶ Ρααβ καὶ Εµεµαων καὶ Κανθαν ἕως Σιδῶνος τῆς µεγάλης, (29) καὶ ἀναστρέψει τὰ ὅρια εἰς Ραµα καὶ ἕως πηγῆς Μασφασσατ καὶ τῶν Τυρίων, καὶ ἀναστρέψει τὰ ὅρια ἐπὶ Ιασιφ, καὶ ἔσται ἡ διέξοδος αὐτοῦ ἡ θάλασσα καὶ ἀπὸ Λεβ καὶ Εχοζοβ (30) καὶ Αρχωβ καὶ Αφεκ καὶ Ρααυ. (31) αὕτη ἡ κληρονοµία φυλῆς υἱῶν Ασηρ κατὰ δήµους αὐτῶν, πόλεις καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν. (32) Καὶ τῷ Νεφθαλι ἐξῆλθεν ὁ κλῆρος ὁ ἕκτος. (33) καὶ ἐγενήθη τὰ ὅρια αὐτῶν Μοολαµ καὶ Μωλα καὶ Βεσεµιιν καὶ Αρµε καὶ Ναβωκ καὶ Ιεφθαµαι ἕως Δωδαµ, καὶ ἐγενήθησαν αἱ διέξοδοι αὐτοῦ ὁ Ιορδάνης· (34) καὶ ἐπιστρέψει τὰ ὅρια ἐπὶ θάλασσαν Εναθ Θαβωρ καὶ διελεύσεται ἐκεῖθεν Ιακανα καὶ συνάψει τῷ Ζαβουλων ἀπὸ νότου καὶ Ασηρ συνάψει κατὰ θάλασσαν, καὶ ὁ Ιορδάνης ἀπ’ ἀνατολῶν ἡλίου. (35) καὶ αἱ πόλεις τειχήρεις τῶν Τυρίων Τύρος καὶ Ωµαθα, Δακεθ καὶ Κενερεθ (36) καὶ Αρµαιθ καὶ Αραηλ καὶ Ασωρ (37) καὶ Καδες καὶ Ασσαρι καὶ πηγὴ Ασορ (38) καὶ Κερωε καὶ Μεγαλα, Αριµ καὶ Βαιθθαµε καὶ Θεσσαµυς. (39) αὕτη ἡ κληρονοµία φυλῆς υἱῶν Νεφθαλι. (40) Καὶ τῷ Δαν ἐξῆλθεν ὁ κλῆρος ὁ ἕβδοµος. (41) καὶ ἐγενήθη τὰ ὅρια αὐτῶν Σαραθ καὶ Ασα, πόλεις Σαµµαυς (42) καὶ Σαλαβιν καὶ Αµµων καὶ Σιλαθα (43) καὶ Αιλων καὶ Θαµναθα καὶ Ακκαρων (44) καὶ Αλκαθα καὶ Βεγεθων καὶ Γεβεελαν (45) καὶ Αζωρ καὶ Βαναιβακατ καὶ Γεθρεµµων, (46) καὶ ἀπὸ θαλάσσης Ιερακων ὅριον πλησίον Ιόππης. (47) αὕτη ἡ κληρονοµία φυλῆς υἱῶν Δαν κατὰ δήµους αὐτῶν, αἱ πόλεις αὐτῶν καὶ αἱ κῶµαι αὐτῶν. (47a) καὶ οὐκ ἐξέθλιψαν οἱ υἱοὶ Δαν τὸν Αµορραῖον τὸν θλίβοντα αὐτοὺς ἐν τῷ ὄρει· καὶ οὐκ εἴων αὐτοὺς οἱ Αµορραῖοι καταβῆναι εἰς τὴν κοιλάδα καὶ ἔθλιψαν ἀπ’ αὐτῶν τὸ ὅριον τῆς µερίδος αὐτῶν. (48) καὶ ἐπορεύθησαν οἱ υἱοὶ Ιουδα καὶ ἐπολέµησαν τὴν Λαχις καὶ κατελάβοντο αὐτὴν καὶ ἐπάταξαν αὐτὴν ἐν στόµατι µαχαίρας καὶ κατῴκησαν αὐτὴν καὶ ἐκάλεσαν τὸ ὄνοµα αὐτῆς Λασενδακ. (48a) καὶ ὁ Αµορραῖος ὑπέµεινεν τοῦ κατοικεῖν ἐν Ελωµ καὶ ἐν Σαλαµιν· καὶ ἐβαρύνθη ἡ χεὶρ τοῦ Εφραιµ ἐπ’ αὐτούς, καὶ ἐγένοντο αὐτοῖς εἰς φόρον. (49) Καὶ ἐπορεύθησαν ἐµβατεῦσαι τὴν γῆν κατὰ τὸ ὅριον αὐτῶν. καὶ ἔδωκαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ κλῆρον Ἰησοῖ τῷ υἱῷ Ναυη ἐν αὐτοῖς (50) διὰ προστάγµατος τοῦ θεοῦ· καὶ ἔδωκαν αὐτῷ τὴν πόλιν, ἣν ᾐτήσατο, Θαµνασαραχ, ἥ ἐστιν ἐν τῷ ὄρει Εφραιµ· καὶ ᾠκοδόµησεν τὴν πόλιν καὶ κατῴκει ἐν αὐτῇ. (51) Αὗται αἱ διαιρέσεις, ἃς κατεκληρονόµησεν Ελεαζαρ ὁ ἱερεὺς καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυη καὶ οἱ ἄρχοντες τῶν πατριῶν ἐν ταῖς φυλαῖς Ισραηλ κατὰ κλήρους ἐν Σηλω ἐναντίον κυρίου παρὰ τὰς θύρας τῆς σκηνῆς τοῦ µαρτυρίου· καὶ ἐπορεύθησαν ἐµβατεῦσαι τὴν γῆν.

20

(1) Καὶ ἐλάλησεν κύριος τῷ Ἰησοῖ λέγων (2) Λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ λέγων Δότε τὰς πόλεις τῶν φυγαδευτηρίων, ἃς εἶπα πρὸς ὑµᾶς διὰ Μωυσῆ, (3) φυγαδευτήριον τῷ φονευτῇ τῷ πατάξαντι ψυχὴν ἀκουσίως, καὶ ἔσονται ὑµῖν αἱ πόλεις φυγαδευτήριον, καὶ οὐκ ἀποθανεῖται ὁ φονευτὴς ὑπὸ τοῦ ἀγχιστεύοντος τὸ αἷµα, ἕως ἂν καταστῇ ἐναντίον τῆς συναγωγῆς εἰς κρίσιν. (7) καὶ διέστειλεν τὴν Καδης ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ ἐν τῷ ὄρει τῷ Νεφθαλι καὶ Συχεµ ἐν τῷ ὄρει τῷ Εφραιµ καὶ τὴν πόλιν Αρβοκ (αὕτη ἐστὶν Χεβρων) ἐν τῷ ὄρει τῷ Ιουδα. (8) καὶ ἐν τῷ πέραν τοῦ Ιορδάνου ἔδωκεν Βοσορ ἐν τῇ ἐρήµῳ ἐν τῷ πεδίῳ ἀπὸ τῆς φυλῆς Ρουβην καὶ Αρηµωθ ἐν τῇ Γαλααδ ἐκ τῆς φυλῆς Γαδ καὶ τὴν Γαυλων ἐν τῇ Βασανίτιδι ἐκ τῆς φυλῆς Μανασση. (9) αὗται αἱ πόλεις αἱ ἐπίκλητοι τοῖς υἱοῖς Ισραηλ καὶ τῷ προσηλύτῳ τῷ προσκειµένῳ ἐν αὐτοῖς καταφυγεῖν ἐκεῖ παντὶ παίοντι ψυχὴν ἀκουσίως, ἵνα µὴ ἀποθάνῃ ἐν χειρὶ τοῦ ἀγχιστεύοντος τὸ αἷµα, ἕως ἂν καταστῇ ἔναντι τῆς συναγωγῆς εἰς κρίσιν.

21

(1) Καὶ προσήλθοσαν οἱ ἀρχιπατριῶται τῶν υἱῶν Λευι πρὸς Ελεαζαρ τὸν ἱερέα καὶ πρὸς Ἰησοῦν τὸν τοῦ Ναυη καὶ πρὸς τοὺς ἀρχιφύλους πατριῶν ἐκ τῶν φυλῶν Ισραηλ (2) καὶ εἶπον πρὸς αὐτοὺς ἐν Σηλω ἐν γῇ Χανααν λέγοντες Ἐνετείλατο κύριος ἐν χειρὶ Μωυσῆ δοῦναι ἡµῖν πόλεις κατοικεῖν καὶ τὰ περισπόρια τοῖς κτήνεσιν ἡµῶν. (3) καὶ ἔδωκαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ τοῖς Λευίταις ἐν τῷ κατακληρονοµεῖν διὰ προστάγµατος κυρίου τὰς πόλεις καὶ τὰ περισπόρια αὐτῶν. (4) καὶ ἐξῆλθεν ὁ κλῆρος τῷ δήµῳ Κααθ, καὶ ἐγένετο τοῖς υἱοῖς Ααρων τοῖς ἱερεῦσιν τοῖς Λευίταις ἀπὸ φυλῆς Ιουδα καὶ ἀπὸ φυλῆς Συµεων καὶ ἀπὸ φυλῆς Βενιαµιν κληρωτὶ πόλεις δέκα τρεῖς (5) καὶ τοῖς υἱοῖς Κααθ τοῖς καταλελειµµένοις ἐκ τῆς φυλῆς Εφραιµ καὶ ἐκ τῆς φυλῆς Δαν καὶ ἀπὸ τοῦ ἡµίσους φυλῆς Μανασση κληρωτὶ πόλεις δέκα· (6) καὶ τοῖς υἱοῖς Γεδσων ἀπὸ τῆς φυλῆς Ισσαχαρ καὶ ἀπὸ τῆς φυλῆς Ασηρ καὶ ἀπὸ τῆς φυλῆς Νεφθαλι καὶ ἀπὸ τοῦ ἡµίσους φυλῆς Μανασση ἐν τῷ Βασαν πόλεις δέκα τρεῖς· (7) καὶ τοῖς υἱοῖς Μεραρι κατὰ δήµους αὐτῶν ἀπὸ φυλῆς Ρουβην καὶ ἀπὸ φυλῆς Γαδ καὶ ἀπὸ φυλῆς Ζαβουλων κληρωτὶ πόλεις δώδεκα. (8) Καὶ ἔδωκαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ τοῖς Λευίταις τὰς πόλεις καὶ τὰ περισπόρια αὐτῶν, ὃν τρόπον ἐνετείλατο κύριος τῷ Μωυσῇ, κληρωτί. (9) καὶ ἔδωκεν ἡ φυλὴ υἱῶν Ιουδα καὶ ἡ φυλὴ υἱῶν Συµεων καὶ ἀπὸ τῆς φυλῆς υἱῶν Βενιαµιν τὰς πόλεις, καὶ ἐπεκλήθησαν (10) τοῖς υἱοῖς Ααρων ἀπὸ τοῦ δήµου τοῦ Κααθ τῶν υἱῶν Λευι, ὅτι τούτοις ἐγενήθη ὁ κλῆρος. (11) καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς τὴν Καριαθαρβοκ µητρόπολιν τῶν Ενακ (αὕτη ἐστὶν Χεβρων) ἐν τῷ ὄρει Ιουδα· τὰ δὲ περισπόρια κύκλῳ αὐτῆς (12) καὶ τοὺς ἀγροὺς τῆς πόλεως καὶ τὰς κώµας αὐτῆς ἔδωκεν Ἰησοῦς τοῖς υἱοῖς Χαλεβ υἱοῦ Ιεφοννη ἐν κατασχέσει· (13) καὶ τοῖς υἱοῖς Ααρων τὴν πόλιν φυγαδευτήριον τῷ φονεύσαντι τὴν Χεβρων καὶ τὰ ἀφωρισµένα τὰ σὺν αὐτῇ καὶ τὴν Λεµνα καὶ τὰ ἀφωρισµένα τὰ πρὸς αὐτῇ (14) καὶ τὴν Αιλωµ καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ καὶ τὴν Τεµα καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ (15) καὶ τὴν Γελλα καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ καὶ τὴν Δαβιρ καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ (16) καὶ Ασα καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ καὶ Τανυ καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ καὶ Βαιθσαµυς καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ, πόλεις ἐννέα παρὰ τῶν δύο φυλῶν τούτων. (17) καὶ παρὰ τῆς φυλῆς Βενιαµιν τὴν Γαβαων καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ καὶ Γαθεθ καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ (18) καὶ Αναθωθ καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ καὶ Γαµαλα καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ, πόλεις τέσσαρες. (19) πᾶσαι αἱ πόλεις υἱῶν Ααρων τῶν ἱερέων δέκα τρεῖς. (20) Καὶ τοῖς δήµοις υἱοῖς Κααθ τοῖς Λευίταις τοῖς καταλελειµµένοις ἀπὸ τῶν υἱῶν Κααθ καὶ ἐγενήθη πόλις τῶν ὁρίων αὐτῶν ἀπὸ φυλῆς Εφραιµ, (21) καὶ ἔδωκαν αὐτοῖς τὴν πόλιν τοῦ φυγαδευτηρίου τὴν τοῦ φονεύσαντος τὴν Συχεµ καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ καὶ Γαζαρα καὶ τὰ πρὸς αὐτὴν καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ (22) καὶ τὴν Καβσαϊµ καὶ τὰ ἀφωρισµένα τὰ πρὸς αὐτῇ καὶ τὴν ἄνω Βαιθωρων καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ, πόλεις τέσσαρες. (23) καὶ ἐκ τῆς φυλῆς Δαν τὴν Ελκωθαιµ καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ καὶ τὴν Γεθεδαν καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ (24) καὶ Αιλων καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ καὶ Γεθερεµµων καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ, πόλεις τέσσαρες. (25) καὶ ἀπὸ τοῦ ἡµίσους φυλῆς Μανασση τὴν Ταναχ καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ καὶ τὴν Ιεβαθα καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ, πόλεις δύο. (26) πᾶσαι πόλεις δέκα καὶ τὰ ἀφωρισµένα τὰ πρὸς αὐταῖς τοῖς δήµοις υἱῶν Κααθ τοῖς ὑπολελειµµένοις. (27) Καὶ τοῖς υἱοῖς Γεδσων τοῖς Λευίταις ἐκ τοῦ ἡµίσους φυλῆς Μανασση τὰς πόλεις τὰς ἀφωρισµένας τοῖς φονεύσασι, τὴν Γαυλων ἐν τῇ Βασανίτιδι καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ καὶ τὴν Βοσοραν καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ, πόλεις δύο (28) καὶ ἐκ τῆς φυλῆς Ισσαχαρ τὴν Κισων καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ καὶ Δεββα καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ (29) καὶ τὴν Ρεµµαθ καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ καὶ Πηγὴν γραµµάτων καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ, πόλεις τέσσαρες. (30) καὶ ἐκ τῆς φυλῆς Ασηρ τὴν Βασελλαν καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ καὶ Δαββων καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ (31) καὶ Χελκατ καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ καὶ Ρααβ καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ, πόλεις τέσσαρες. (32) καὶ ἐκ τῆς φυλῆς Νεφθαλι τὴν πόλιν τὴν ἀφωρισµένην τῷ φονεύσαντι τὴν Καδες ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ καὶ τὴν Εµµαθ καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ καὶ Θεµµων καὶ τὰ ἀφωρισµένα αὐτῇ, πόλεις τρεῖς. (33) πᾶσαι αἱ πόλεις τοῦ Γεδσων κατὰ δήµους αὐτῶν πόλεις δέκα τρεῖς. (34) Καὶ τῷ δήµῳ υἱῶν Μεραρι τοῖς Λευίταις τοῖς λοιποῖς ἐκ τῆς φυλῆς υἱῶν Ζαβουλων τὴν Μααν καὶ τὰ περισπόρια αὐτῆς καὶ τὴν Καδης καὶ τὰ περισπόρια αὐτῆς (35) καὶ Δεµνα καὶ τὰ περισπόρια αὐτῆς καὶ Σελλα καὶ τὰ περισπόρια αὐτῆς, πόλεις τέσσαρες. (36) καὶ πέραν τοῦ Ιορδάνου τοῦ κατὰ Ιεριχω ἐκ τῆς φυλῆς Ρουβην τὴν πόλιν τὸ φυγαδευτήριον τοῦ φονεύσαντος τὴν Βοσορ ἐν τῇ ἐρήµῳ τῇ Μισωρ καὶ τὰ περισπόρια αὐτῆς καὶ τὴν Ιαζηρ καὶ τὰ περισπόρια αὐτῆς (37) καὶ τὴν Δεκµων καὶ τὰ περισπόρια αὐτῆς καὶ τὴν Μαφα καὶ τὰ περισπόρια αὐτῆς, πόλεις τέσσαρες. (38) καὶ ἀπὸ τῆς φυλῆς Γαδ τὴν πόλιν τὸ φυγαδευτήριον τοῦ φονεύσαντος τὴν Ραµωθ ἐν τῇ Γαλααδ καὶ τὰ περισπόρια αὐτῆς καὶ τὴν Καµιν καὶ τὰ περισπόρια αὐτῆς (39) καὶ τὴν Εσεβων καὶ τὰ περισπόρια αὐτῆς καὶ τὴν Ιαζηρ καὶ τὰ περισπόρια αὐτῆς· αἱ πᾶσαι πόλεις τέσσαρες. (40) πᾶσαι πόλεις τοῖς υἱοῖς Μεραρι κατὰ δήµους αὐτῶν τῶν καταλελειµµένων ἀπὸ τῆς φυλῆς Λευι· καὶ ἐγενήθη τὰ ὅρια πόλεις δέκα δύο. (41) Πᾶσαι αἱ πόλεις τῶν Λευιτῶν ἐν µέσῳ κατασχέσεως υἱῶν Ισραηλ τεσσαράκοντα ὀκτὼ πόλεις καὶ τὰ περισπόρια αὐτῶν (42) κύκλῳ τῶν πόλεων τούτων, πόλις καὶ τὰ περισπόρια κύκλῳ τῆς πόλεως πάσαις ταῖς πόλεσιν ταύταις. (42a) Καὶ συνετέλεσεν Ἰησοῦς διαµερίσας τὴν γῆν ἐν τοῖς ὁρίοις αὐτῶν. (42b) καὶ ἔδωκαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ µερίδα τῷ Ἰησοῖ κατὰ πρόσταγµα κυρίου· ἔδωκαν αὐτῷ τὴν πόλιν, ἣν ᾐτήσατο· τὴν Θαµνασαραχ ἔδωκαν αὐτῷ ἐν τῷ ὄρει Εφραιµ. (42c) καὶ ᾠκοδόµησεν Ἰησοῦς τὴν πόλιν καὶ ᾤκησεν ἐν αὐτῇ. (42d) καὶ ἔλαβεν Ἰησοῦς τὰς µαχαίρας τὰς πετρίνας, ἐν αἷς περιέτεµεν τοὺς υἱοὺς Ισραηλ τοὺς γενοµένους ἐν τῇ ὁδῷ ἐν τῇ ἐρήµῳ, καὶ ἔθηκεν αὐτὰς ἐν Θαµνασαραχ. (43) Καὶ ἔδωκεν κύριος τῷ Ισραηλ πᾶσαν τὴν γῆν, ἣν ὤµοσεν δοῦναι τοῖς πατράσιν αὐτῶν, καὶ κατεκληρονόµησαν αὐτὴν καὶ κατῴκησαν ἐν αὐτῇ. (44) καὶ κατέπαυσεν αὐτοὺς κύριος κυκλόθεν, καθότι ὤµοσεν τοῖς πατράσιν αὐτῶν· οὐκ ἀνέστη οὐθεὶς κατενώπιον αὐτῶν ἀπὸ πάντων τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν· πάντας τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν παρέδωκεν κύριος εἰς τὰς χεῖρας αὐτῶν. (45) οὐ διέπεσεν ἀπὸ πάντων τῶν ῥηµάτων τῶν καλῶν, ὧν ἐλάλησεν κύριος τοῖς υἱοῖς Ισραηλ· πάντα παρεγένετο.

22

(1) Τότε συνεκάλεσεν Ἰησοῦς τοὺς υἱοὺς Ρουβην καὶ τοὺς υἱοὺς Γαδ καὶ τὸ ἥµισυ φυλῆς Μανασση (2) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ὑµεῖς ἀκηκόατε πάντα, ὅσα ἐνετείλατο ὑµῖν Μωυσῆς ὁ παῖς κυρίου, καὶ ἐπηκούσατε τῆς φωνῆς µου κατὰ πάντα, ὅσα ἐνετειλάµην ὑµῖν. (3) οὐκ ἐγκαταλελοίπατε τοὺς ἀδελφοὺς ὑµῶν ταύτας τὰς ἡµέρας καὶ πλείους ἕως τῆς σήµερον ἡµέρας· ἐφυλάξασθε τὴν ἐντολὴν κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν. (4) νῦν δὲ κατέπαυσεν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν τοὺς ἀδελφοὺς ἡµῶν, ὃν τρόπον εἶπεν αὐτοῖς· νῦν οὖν ἀποστραφέντες ἀπέλθατε εἰς τοὺς οἴκους ὑµῶν καὶ εἰς τὴν γῆν τῆς κατασχέσεως ὑµῶν, ἣν ἔδωκεν ὑµῖν Μωυσῆς ἐν τῷ πέραν τοῦ Ιορδάνου. (5) ἀλλὰ φυλάξασθε ποιεῖν σφόδρα τὰς ἐντολὰς καὶ τὸν νόµον, ὃν ἐνετείλατο ἡµῖν ποιεῖν Μωυσῆς ὁ παῖς κυρίου, ἀγαπᾶν κύριον τὸν θεὸν ὑµῶν, πορεύεσθαι πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ, φυλάξασθαι τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ προσκεῖσθαι αὐτῷ καὶ λατρεύειν αὐτῷ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας ὑµῶν καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς ὑµῶν. (6) καὶ ηὐλόγησεν αὐτοὺς Ἰησοῦς καὶ ἐξαπέστειλεν αὐτούς, καὶ ἐπορεύθησαν εἰς τοὺς οἴκους αὐτῶν. — (7) καὶ τῷ ἡµίσει φυλῆς Μανασση ἔδωκεν Μωυσῆς ἐν τῇ Βασανίτιδι, καὶ τῷ ἡµίσει ἔδωκεν Ἰησοῦς µετὰ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ ἐν τῷ πέραν τοῦ Ιορδάνου παρὰ θάλασσαν. καὶ ἡνίκα ἐξαπέστειλεν αὐτοὺς Ἰησοῦς εἰς τοὺς οἴκους αὐτῶν καὶ εὐλόγησεν αὐτούς, (8) καὶ ἐν χρήµασιν πολλοῖς ἀπήλθοσαν εἰς τοὺς οἴκους αὐτῶν, καὶ κτήνη πολλὰ σφόδρα καὶ ἀργύριον καὶ χρυσίον καὶ σίδηρον καὶ ἱµατισµὸν πολύν, καὶ διείλαντο τὴν προνοµὴν τῶν ἐχθρῶν µετὰ τῶν ἀδελφῶν αὐτῶν. (9) Καὶ ἐπορεύθησαν οἱ υἱοὶ Ρουβην καὶ οἱ υἱοὶ Γαδ καὶ τὸ ἥµισυ φυλῆς υἱῶν Μανασση ἀπὸ τῶν υἱῶν Ισραηλ ἐκ Σηλω ἐν γῇ Χανααν ἀπελθεῖν εἰς γῆν Γαλααδ εἰς γῆν κατασχέσεως αὐτῶν, ἣν ἐκληρονόµησαν αὐτὴν διὰ προστάγµατος κυρίου ἐν χειρὶ Μωυσῆ. (10) καὶ ἦλθον εἰς Γαλγαλα τοῦ Ιορδάνου, ἥ ἐστιν ἐν γῇ Χανααν, καὶ ᾠκοδόµησαν οἱ υἱοὶ Γαδ καὶ οἱ υἱοὶ Ρουβην καὶ τὸ ἥµισυ φυλῆς Μανασση ἐκεῖ βωµὸν ἐπὶ τοῦ Ιορδάνου, βωµὸν µέγαν τοῦ ἰδεῖν. (11) καὶ ἤκουσαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ λεγόντων Ἰδοὺ ᾠκοδόµησαν οἱ υἱοὶ Γαδ καὶ οἱ υἱοὶ Ρουβην καὶ τὸ ἥµισυ φυλῆς Μανασση βωµὸν ἐφ’ ὁρίων γῆς Χανααν ἐπὶ τοῦ Γαλααδ τοῦ Ιορδάνου ἐν τῷ πέραν υἱῶν Ισραηλ. (12) καὶ συνηθροίσθησαν πάντες οἱ υἱοὶ Ισραηλ εἰς Σηλω ὥστε ἀναβάντες ἐκπολεµῆσαι αὐτούς. (13) καὶ ἀπέστειλαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ πρὸς τοὺς υἱοὺς Ρουβην καὶ πρὸς τοὺς υἱοὺς Γαδ καὶ πρὸς τὸ ἥµισυ φυλῆς Μανασση εἰς γῆν Γαλααδ τόν τε Φινεες υἱὸν Ελεαζαρ υἱοῦ Ααρων τοῦ ἀρχιερέως (14) καὶ δέκα τῶν ἀρχόντων µετ’ αὐτοῦ, ἄρχων εἷς ἀπὸ οἴκου πατριᾶς ἀπὸ πασῶν φυλῶν Ισραηλ· ἄρχοντες οἴκων πατριῶν εἰσιν, χιλίαρχοι Ισραηλ. (15) καὶ παρεγένοντο πρὸς τοὺς υἱοὺς Γαδ καὶ πρὸς τοὺς υἱοὺς Ρουβην καὶ πρὸς τοὺς ἡµίσεις φυλῆς Μανασση εἰς γῆν Γαλααδ καὶ ἐλάλησαν πρὸς αὐτοὺς λέγοντες (16) Τάδε λέγει πᾶσα ἡ συναγωγὴ κυρίου Τίς ἡ πληµµέλεια αὕτη, ἣν ἐπληµµελήσατε ἐναντίον τοῦ θεοῦ Ισραηλ, ἀποστραφῆναι σήµερον ἀπὸ κυρίου οἰκοδοµήσαντες ὑµῖν ἑαυτοῖς βωµὸν ἀποστάτας ὑµᾶς γενέσθαι ἀπὸ κυρίου; (17) µὴ µικρὸν ἡµῖν τὸ ἁµάρτηµα Φογωρ; ὅτι οὐκ ἐκαθαρίσθηµεν ἀπ’ αὐτοῦ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης, καὶ ἐγενήθη πληγὴ ἐν τῇ συναγωγῇ κυρίου. (18) καὶ ὑµεῖς ἀποστραφήσεσθε σήµερον ἀπὸ κυρίου; καὶ ἔσται ἐὰν ἀποστῆτε σήµερον ἀπὸ κυρίου, καὶ αὔριον ἐπὶ πάντα Ισραηλ ἔσται ἡ ὀργή. (19) καὶ νῦν εἰ µικρὰ ὑµῖν ἡ γῆ τῆς κατασχέσεως ὑµῶν, διάβητε εἰς τὴν γῆν τῆς κατασχέσεως κυρίου, οὗ κατασκηνοῖ ἐκεῖ ἡ σκηνὴ κυρίου, καὶ κατακληρονοµήσατε ἐν ἡµῖν· καὶ µὴ ἀποστάται ἀπὸ θεοῦ γενήθητε καὶ µὴ ἀπόστητε ἀπὸ κυρίου διὰ τὸ οἰκοδοµῆσαι ὑµᾶς βωµὸν ἔξω τοῦ θυσιαστηρίου κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν. (20) οὐκ ἰδοὺ Αχαρ ὁ τοῦ Ζαρα πληµµελείᾳ ἐπληµµέλησεν ἀπὸ τοῦ ἀναθέµατος καὶ ἐπὶ πᾶσαν συναγωγὴν Ισραηλ ἐγενήθη ὀργή; καὶ οὗτος εἷς µόνος ἦν· µὴ µόνος οὗτος ἀπέθανεν τῇ ἑαυτοῦ ἁµαρτίᾳ; (21) Καὶ ἀπεκρίθησαν οἱ υἱοὶ Ρουβην καὶ οἱ υἱοὶ Γαδ καὶ τὸ ἥµισυ φυλῆς Μανασση καὶ ἐλάλησαν τοῖς χιλιάρχοις Ισραηλ λέγοντες (22) Ὁ θεὸς θεός ἐστιν κύριος, καὶ ὁ θεὸς θεὸς κύριος αὐτὸς οἶδεν, καὶ Ισραηλ αὐτὸς γνώσεται· εἰ ἐν ἀποστασίᾳ ἐπληµµελήσαµεν ἔναντι τοῦ κυρίου, µὴ ῥύσαιτο ἡµᾶς ἐν ταύτῃ· (23) καὶ εἰ ᾠκοδοµήσαµεν αὑτοῖς βωµὸν ὥστε ἀποστῆναι ἀπὸ κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν ὥστε ἀναβιβάσαι ἐπ’ αὐτὸν θυσίαν ὁλοκαυτωµάτων ἢ ὥστε ποιῆσαι ἐπ’ αὐτοῦ θυσίαν σωτηρίου, κύριος ἐκζητήσει. (24) ἀλλ’ ἕνεκεν εὐλαβείας ῥήµατος ἐποιήσαµεν τοῦτο λέγοντες Ἵνα µὴ εἴπωσιν αὔριον τὰ τέκνα ὑµῶν τοῖς τέκνοις ἡµῶν Τί ὑµῖν κυρίῳ τῷ θεῷ Ισραηλ; (25) καὶ ὅρια ἔθηκεν κύριος ἀνὰ µέσον ἡµῶν καὶ ὑµῶν τὸν Ιορδάνην, καὶ οὐκ ἔστιν ὑµῖν µερὶς κυρίου. καὶ ἀπαλλοτριώσουσιν οἱ υἱοὶ ὑµῶν τοὺς υἱοὺς ἡµῶν, ἵνα µὴ σέβωνται κύριον. (26) καὶ εἴπαµεν ποιῆσαι οὕτως τοῦ οἰκοδοµῆσαι τὸν βωµὸν τοῦτον οὐχ ἕνεκεν καρπωµάτων οὐδὲ ἕνεκεν θυσιῶν, (27) ἀλλ’ ἵνα ᾖ τοῦτο µαρτύριον ἀνὰ µέσον ἡµῶν καὶ ὑµῶν καὶ ἀνὰ µέσον τῶν γενεῶν ἡµῶν µεθ’ ἡµᾶς τοῦ λατρεύειν λατρείαν κυρίῳ ἐναντίον αὐτοῦ ἐν τοῖς καρπώµασιν ἡµῶν καὶ ἐν ταῖς θυσίαις ἡµῶν καὶ ἐν ταῖς θυσίαις τῶν σωτηρίων ἡµῶν· καὶ οὐκ ἐροῦσιν τὰ τέκνα ὑµῶν τοῖς τέκνοις ἡµῶν αὔριον Οὐκ ἔστιν ὑµῖν µερὶς κυρίου. (28) καὶ εἴπαµεν Ἐὰν γένηταί ποτε καὶ λαλήσωσιν πρὸς ἡµᾶς καὶ ταῖς γενεαῖς ἡµῶν αὔριον, καὶ ἐροῦσιν Ἴδετε ὁµοίωµα τοῦ θυσιαστηρίου κυρίου, ὃ ἐποίησαν οἱ πατέρες ἡµῶν οὐχ ἕνεκεν καρπωµάτων οὐδὲ ἕνεκεν θυσιῶν, ἀλλὰ µαρτύριόν ἐστιν ἀνὰ µέσον ὑµῶν καὶ ἀνὰ µέσον ἡµῶν καὶ ἀνὰ µέσον τῶν υἱῶν ἡµῶν. (29) µὴ γένοιτο οὖν ἡµᾶς ἀποστραφῆναι ἀπὸ κυρίου ἐν ταῖς σήµερον ἡµέραις ἀποστῆναι ἀπὸ κυρίου ὥστε οἰκοδοµῆσαι ἡµᾶς θυσιαστήριον τοῖς καρπώµασιν καὶ ταῖς θυσίαις σαλαµιν καὶ τῇ θυσίᾳ τοῦ σωτηρίου πλὴν τοῦ θυσιαστηρίου κυρίου, ὅ ἐστιν ἐναντίον τῆς σκηνῆς αὐτοῦ. (30) Καὶ ἀκούσας Φινεες ὁ ἱερεὺς καὶ πάντες οἱ ἄρχοντες τῆς συναγωγῆς Ισραηλ, οἳ ἦσαν µετ’ αὐτοῦ, τοὺς λόγους, οὓς ἐλάλησαν οἱ υἱοὶ Ρουβην καὶ οἱ υἱοὶ Γαδ καὶ τὸ ἥµισυ φυλῆς Μανασση, καὶ ἤρεσεν αὐτοῖς. (31) καὶ εἶπεν Φινεες ὁ ἱερεὺς τοῖς υἱοῖς Ρουβην καὶ τοῖς υἱοῖς Γαδ καὶ τῷ ἡµίσει φυλῆς Μανασση Σήµερον ἐγνώκαµεν ὅτι µεθ’ ἡµῶν κύριος, διότι οὐκ ἐπληµµελήσατε ἐναντίον κυρίου πληµµέλειαν καὶ ὅτι ἐρρύσασθε τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐκ χειρὸς κυρίου. (32) καὶ ἀπέστρεψεν Φινεες ὁ ἱερεὺς καὶ οἱ ἄρχοντες ἀπὸ τῶν υἱῶν Ρουβην καὶ ἀπὸ τῶν υἱῶν Γαδ καὶ ἀπὸ τοῦ ἡµίσους φυλῆς Μανασση ἐκ γῆς Γαλααδ εἰς γῆν Χανααν πρὸς τοὺς υἱοὺς Ισραηλ καὶ ἀπεκρίθησαν αὐτοῖς τοὺς λόγους, (33) καὶ ἤρεσεν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ. καὶ ἐλάλησαν πρὸς τοὺς υἱοὺς Ισραηλ, καὶ εὐλόγησαν τὸν θεὸν υἱῶν Ισραηλ καὶ εἶπαν µηκέτι ἀναβῆναι πρὸς αὐτοὺς εἰς πόλεµον ἐξολεθρεῦσαι τὴν γῆν τῶν υἱῶν Ρουβην καὶ τῶν υἱῶν Γαδ καὶ τοῦ ἡµίσους φυλῆς Μανασση. καὶ κατῴκησαν ἐπ’ αὐτῆς. (34) καὶ ἐπωνόµασεν Ἰησοῦς τὸν βωµὸν τῶν Ρουβην καὶ τῶν Γαδ καὶ τοῦ ἡµίσους φυλῆς Μανασση καὶ εἶπεν ὅτι Μαρτύριόν ἐστιν ἀνὰ µέσον αὐτῶν ὅτι κύριος ὁ θεὸς αὐτῶν ἐστιν.

23

(1) Καὶ ἐγένετο µεθ’ ἡµέρας πλείους µετὰ τὸ καταπαῦσαι κύριον τὸν Ισραηλ ἀπὸ πάντων τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν κυκλόθεν, καὶ Ἰησοῦς πρεσβύτερος προβεβηκὼς ταῖς ἡµέραις, (2) καὶ συνεκάλεσεν Ἰησοῦς πάντας τοὺς υἱοὺς Ισραηλ καὶ τὴν γερουσίαν αὐτῶν καὶ τοὺς ἄρχοντας αὐτῶν καὶ τοὺς γραµµατεῖς αὐτῶν καὶ τοὺς δικαστὰς αὐτῶν καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Ἐγὼ γεγήρακα καὶ προβέβηκα ταῖς ἡµέραις. (3) ὑµεῖς δὲ ἑωράκατε ὅσα ἐποίησεν κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν τούτοις ἀπὸ προσώπου ὑµῶν, ὅτι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ὁ ἐκπολεµήσας ὑµῖν. (4) ἴδετε ὅτι ἐπέρριφα ὑµῖν τὰ ἔθνη τὰ καταλελειµµένα ὑµῖν ταῦτα ἐν τοῖς κλήροις εἰς τὰς φυλὰς ὑµῶν· ἀπὸ τοῦ Ιορδάνου πάντα τὰ ἔθνη, ἃ ἐξωλέθρευσα, καὶ ἀπὸ τῆς θαλάσσης τῆς µεγάλης ὁριεῖ ἐπὶ δυσµὰς ἡλίου. (5) κύριος δὲ ὁ θεὸς ὑµῶν, οὗτος ἐξολεθρεύσει αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου ὑµῶν, ἕως ἂν ἀπόλωνται, καὶ ἀποστελεῖ αὐτοῖς τὰ θηρία τὰ ἄγρια, ἕως ἂν ἐξολεθρεύσῃ αὐτοὺς καὶ τοὺς βασιλεῖς αὐτῶν ἀπὸ προσώπου ὑµῶν, καὶ κατακληρονοµήσατε τὴν γῆν αὐτῶν, καθὰ ἐλάλησεν κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ὑµῖν. (6) κατισχύσατε οὖν σφόδρα φυλάσσειν καὶ ποιεῖν πάντα τὰ γεγραµµένα ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόµου Μωυσῆ, ἵνα µὴ ἐκκλίνητε εἰς δεξιὰν ἢ εὐώνυµα, (7) ὅπως µὴ εἰσέλθητε εἰς τὰ ἔθνη τὰ καταλελειµµένα ταῦτα, καὶ τὰ ὀνόµατα τῶν θεῶν αὐτῶν οὐκ ὀνοµασθήσεται ἐν ὑµῖν, οὐδὲ µὴ προσκυνήσητε αὐτοῖς οὐδὲ µὴ λατρεύσητε αὐτοῖς, (8) ἀλλὰ κυρίῳ τῷ θεῷ ὑµῶν προσκολληθήσεσθε, καθάπερ ἐποιήσατε ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. (9) καὶ ἐξωλέθρευσεν αὐτοὺς κύριος ἀπὸ προσώπου ὑµῶν, ἔθνη µεγάλα καὶ ἰσχυρά, καὶ ὑµῖν οὐθεὶς ἀντέστη κατενώπιον ὑµῶν ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης· (10) εἷς ὑµῶν ἐδίωξεν χιλίους, ὅτι κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ἐξεπολέµει ὑµῖν, καθάπερ εἶπεν ὑµῖν. (11) καὶ φυλάξασθε σφόδρα τοῦ ἀγαπᾶν κύριον τὸν θεὸν ὑµῶν. (12) ἐὰν γὰρ ἀποστραφῆτε καὶ προσθῆσθε τοῖς ὑπολειφθεῖσιν ἔθνεσιν τούτοις τοῖς µεθ’ ὑµῶν καὶ ἐπιγαµίας ποιήσητε πρὸς αὐτοὺς καὶ συγκαταµιγῆτε αὐτοῖς καὶ αὐτοὶ ὑµῖν, (13) γινώσκετε ὅτι οὐ µὴ προσθῇ κύριος τοῦ ἐξολεθρεῦσαι τὰ ἔθνη ταῦτα ἀπὸ προσώπου ὑµῶν, καὶ ἔσονται ὑµῖν εἰς παγίδας καὶ εἰς σκάνδαλα καὶ εἰς ἥλους ἐν ταῖς πτέρναις ὑµῶν καὶ εἰς βολίδας ἐν τοῖς ὀφθαλµοῖς ὑµῶν, ἕως ἂν ἀπόλησθε ἀπὸ τῆς γῆς τῆς ἀγαθῆς ταύτης, ἣν ἔδωκεν ὑµῖν κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (14) ἐγὼ δὲ ἀποτρέχω τὴν ὁδὸν καθὰ καὶ πάντες οἱ ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ γνώσεσθε τῇ καρδίᾳ ὑµῶν καὶ τῇ ψυχῇ ὑµῶν διότι οὐ διέπεσεν εἷς λόγος ἀπὸ πάντων τῶν λόγων, ὧν εἶπεν κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν, πρὸς πάντα τὰ ἀνήκοντα ὑµῖν, οὐ διεφώνησεν ἐξ αὐτῶν. (15) καὶ ἔσται ὃν τρόπον ἥκει ἐφ’ ὑµᾶς πάντα τὰ ῥήµατα τὰ καλά, ἃ ἐλάλησεν κύριος πρὸς ὑµᾶς, οὕτως ἐπάξει κύριος ὁ θεὸς ἐφ’ ὑµᾶς πάντα τὰ ῥήµατα τὰ πονηρά, ἕως ἂν ἐξολεθρεύσῃ ὑµᾶς ἀπὸ τῆς γῆς τῆς ἀγαθῆς ταύτης, ἧς ἔδωκεν κύριος ὑµῖν, (16) ἐν τῷ παραβῆναι ὑµᾶς τὴν διαθήκην κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν, ἣν ἐνετείλατο ὑµῖν, καὶ πορευθέντες λατρεύσητε θεοῖς ἑτέροις καὶ προσκυνήσητε αὐτοῖς.

24

(1) Καὶ συνήγαγεν Ἰησοῦς πάσας φυλὰς Ισραηλ εἰς Σηλω καὶ συνεκάλεσεν τοὺς πρεσβυτέρους αὐτῶν καὶ τοὺς γραµµατεῖς αὐτῶν καὶ τοὺς δικαστὰς αὐτῶν καὶ ἔστησεν αὐτοὺς ἀπέναντι τοῦ θεοῦ. (2) καὶ εἶπεν Ἰησοῦς πρὸς πάντα τὸν λαόν Τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Πέραν τοῦ ποταµοῦ κατῴκησαν οἱ πατέρες ὑµῶν τὸ ἀπ’ ἀρχῆς, Θαρα ὁ πατὴρ Αβρααµ καὶ ὁ πατὴρ Ναχωρ, καὶ ἐλάτρευσαν θεοῖς ἑτέροις. (3) καὶ ἔλαβον τὸν πατέρα ὑµῶν τὸν Αβρααµ ἐκ τοῦ πέραν τοῦ ποταµοῦ καὶ ὡδήγησα αὐτὸν ἐν πάσῃ τῇ γῇ καὶ ἐπλήθυνα αὐτοῦ σπέρµα καὶ ἔδωκα αὐτῷ τὸν Ισαακ (4) καὶ τῷ Ισαακ τὸν Ιακωβ καὶ τὸν Ησαυ· καὶ ἔδωκα τῷ Ησαυ τὸ ὄρος τὸ Σηιρ κληρονοµῆσαι αὐτῷ, καὶ Ιακωβ καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ κατέβησαν εἰς Αἴγυπτον καὶ ἐγένοντο ἐκεῖ εἰς ἔθνος µέγα καὶ πολὺ καὶ κραταιόν. (5) καὶ ἐκάκωσαν αὐτοὺς οἱ Αἰγύπτιοι, καὶ ἐπάταξεν κύριος τὴν Αἴγυπτον ἐν οἷς ἐποίησεν αὐτοῖς, καὶ µετὰ ταῦτα ἐξήγαγεν ὑµᾶς (6) ἐξ Αἰγύπτου, καὶ εἰσήλθατε εἰς τὴν θάλασσαν τὴν ἐρυθράν. καὶ κατεδίωξαν οἱ Αἰγύπτιοι ὀπίσω τῶν πατέρων ὑµῶν ἐν ἅρµασιν καὶ ἐν ἵπποις εἰς τὴν θάλασσαν τὴν ἐρυθράν, (7) καὶ ἀνεβοήσαµεν πρὸς κύριον, καὶ ἔδωκεν νεφέλην καὶ γνόφον ἀνὰ µέσον ἡµῶν καὶ ἀνὰ µέσον τῶν Αἰγυπτίων καὶ ἐπήγαγεν ἐπ’ αὐτοὺς τὴν θάλασσαν, καὶ ἐκάλυψεν αὐτούς, καὶ εἴδοσαν οἱ ὀφθαλµοὶ ὑµῶν ὅσα ἐποίησεν κύριος ἐν γῇ Αἰγύπτῳ. καὶ ἦτε ἐν τῇ ἐρήµῳ ἡµέρας πλείους. (8) καὶ ἤγαγεν ὑµᾶς εἰς γῆν Αµορραίων τῶν κατοικούντων πέραν τοῦ Ιορδάνου, καὶ παρετάξαντο ὑµῖν, καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς κύριος εἰς τὰς χεῖρας ὑµῶν, καὶ κατεκληρονοµήσατε τὴν γῆν αὐτῶν καὶ ἐξωλεθρεύσατε αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου ὑµῶν. (9) καὶ ἀνέστη Βαλακ ὁ τοῦ Σεπφωρ βασιλεὺς Μωαβ καὶ παρετάξατο τῷ Ισραηλ καὶ ἀποστείλας ἐκάλεσεν τὸν Βαλααµ ἀράσασθαι ὑµῖν· (10) καὶ οὐκ ἠθέλησεν κύριος ὁ θεός σου ἀπολέσαι σε, καὶ εὐλογίαν εὐλόγησεν ὑµᾶς, καὶ ἐξείλατο ὑµᾶς ἐκ χειρῶν αὐτῶν καὶ παρέδωκεν αὐτούς. (11) καὶ διέβητε τὸν Ιορδάνην καὶ παρεγενήθητε εἰς Ιεριχω· καὶ ἐπολέµησαν πρὸς ὑµᾶς οἱ κατοικοῦντες Ιεριχω, ὁ Αµορραῖος καὶ ὁ Χαναναῖος καὶ ὁ Φερεζαῖος καὶ ὁ Ευαῖος καὶ ὁ Ιεβουσαῖος καὶ ὁ Χετταῖος καὶ ὁ Γεργεσαῖος, καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς κύριος εἰς τὰς χεῖρας ὑµῶν. (12) καὶ ἐξαπέστειλεν προτέραν ὑµῶν τὴν σφηκιάν, καὶ ἐξέβαλεν αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου ὑµῶν, δώδεκα βασιλεῖς τῶν Αµορραίων, οὐκ ἐν τῇ ῥοµφαίᾳ σου οὐδὲ ἐν τῷ τόξῳ σου. (13) καὶ ἔδωκεν ὑµῖν γῆν, ἐφ’ ἣν οὐκ ἐκοπιάσατε ἐπ’ αὐτῆς, καὶ πόλεις, ἃς οὐκ ᾠκοδοµήσατε, καὶ κατῳκίσθητε ἐν αὐταῖς· καὶ ἀµπελῶνας καὶ ἐλαιῶνας, οὓς οὐκ ἐφυτεύσατε, ὑµεῖς ἔδεσθε. (14) καὶ νῦν φοβήθητε κύριον καὶ λατρεύσατε αὐτῷ ἐν εὐθύτητι καὶ ἐν δικαιοσύνῃ καὶ περιέλεσθε τοὺς θεοὺς τοὺς ἀλλοτρίους, οἷς ἐλάτρευσαν οἱ πατέρες ὑµῶν ἐν τῷ πέραν τοῦ ποταµοῦ καὶ ἐν Αἰγύπτῳ, καὶ λατρεύετε κυρίῳ. (15) εἰ δὲ µὴ ἀρέσκει ὑµῖν λατρεύειν κυρίῳ, ἕλεσθε ὑµῖν ἑαυτοῖς σήµερον, τίνι λατρεύσητε, εἴτε τοῖς θεοῖς τῶν πατέρων ὑµῶν τοῖς ἐν τῷ πέραν τοῦ ποταµοῦ, εἴτε τοῖς θεοῖς τῶν Αµορραίων, ἐν οἷς ὑµεῖς κατοικεῖτε ἐπὶ τῆς γῆς αὐτῶν· ἐγὼ δὲ καὶ ἡ οἰκία µου λατρεύσοµεν κυρίῳ, ὅτι ἅγιός ἐστιν. (16) Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ λαὸς εἶπεν Μὴ γένοιτο ἡµῖν καταλιπεῖν κύριον ὥστε λατρεύειν θεοῖς ἑτέροις. (17) κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν, αὐτὸς θεός ἐστιν· αὐτὸς ἀνήγαγεν ἡµᾶς καὶ τοὺς πατέρας ἡµῶν ἐξ Αἰγύπτου καὶ διεφύλαξεν ἡµᾶς ἐν πάσῃ τῇ ὁδῷ, ᾗ ἐπορεύθηµεν ἐν αὐτῇ, καὶ ἐν πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν, οὓς παρήλθοµεν δι’ αὐτῶν· (18) καὶ ἐξέβαλεν κύριος τὸν Αµορραῖον καὶ πάντα τὰ ἔθνη τὰ κατοικοῦντα τὴν γῆν ἀπὸ προσώπου ἡµῶν. ἀλλὰ καὶ ἡµεῖς λατρεύσοµεν κυρίῳ· οὗτος γὰρ θεὸς ἡµῶν ἐστιν. (19) καὶ εἶπεν Ἰησοῦς πρὸς τὸν λαόν Οὐ µὴ δύνησθε λατρεύειν κυρίῳ, ὅτι θεὸς ἅγιός ἐστιν, καὶ ζηλώσας οὗτος οὐκ ἀνήσει ὑµῶν τὰ ἁµαρτήµατα καὶ τὰ ἀνοµήµατα ὑµῶν· (20) ἡνίκα ἐὰν ἐγκαταλίπητε κύριον καὶ λατρεύσητε θεοῖς ἑτέροις, καὶ ἐπελθὼν κακώσει ὑµᾶς καὶ ἐξαναλώσει ὑµᾶς ἀνθ’ ὧν εὖ ἐποίησεν ὑµᾶς. (21) καὶ εἶπεν ὁ λαὸς πρὸς Ἰησοῦν Οὐχί, ἀλλὰ κυρίῳ λατρεύσοµεν. (22) καὶ εἶπεν Ἰησοῦς πρὸς τὸν λαόν Μάρτυρες ὑµεῖς καθ’ ὑµῶν, ὅτι ὑµεῖς ἐξελέξασθε κύριον λατρεύειν αὐτῷ· (23) καὶ νῦν περιέλεσθε τοὺς θεοὺς τοὺς ἀλλοτρίους τοὺς ἐν ὑµῖν καὶ εὐθύνατε τὴν καρδίαν ὑµῶν πρὸς κύριον θεὸν Ισραηλ. (24) καὶ εἶπεν ὁ λαὸς πρὸς Ἰησοῦν Κυρίῳ λατρεύσοµεν καὶ τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκουσόµεθα. (25) Καὶ διέθετο Ἰησοῦς διαθήκην πρὸς τὸν λαὸν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καὶ ἔδωκεν αὐτῷ νόµον καὶ κρίσιν ἐν Σηλω ἐνώπιον τῆς σκηνῆς τοῦ θεοῦ Ισραηλ. (26) καὶ ἔγραψεν τὰ ῥήµατα ταῦτα εἰς βιβλίον, νόµον τοῦ θεοῦ· καὶ ἔλαβεν λίθον µέγαν καὶ ἔστησεν αὐτὸν Ἰησοῦς ὑπὸ τὴν τερέµινθον ἀπέναντι κυρίου. (27) καὶ εἶπεν Ἰησοῦς πρὸς τὸν λαόν Ἰδοὺ ὁ λίθος οὗτος ἔσται ἐν ὑµῖν εἰς µαρτύριον, ὅτι αὐτὸς ἀκήκοεν πάντα τὰ λεχθέντα αὐτῷ ὑπὸ κυρίου, ὅ τι ἐλάλησεν πρὸς ἡµᾶς σήµερον· καὶ ἔσται οὗτος ἐν ὑµῖν εἰς µαρτύριον ἐπ’ ἐσχάτων τῶν ἡµερῶν, ἡνίκα ἐὰν ψεύσησθε κυρίῳ τῷ θεῷ µου. (28) καὶ ἀπέστειλεν Ἰησοῦς τὸν λαόν, καὶ ἐπορεύθησαν ἕκαστος εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ. (29) καὶ ἐλάτρευσεν Ισραηλ τῷ κυρίῳ πάσας τὰς ἡµέρας Ἰησοῦ καὶ πάσας τὰς ἡµέρας τῶν πρεσβυτέρων, ὅσοι ἐφείλκυσαν τὸν χρόνον µετὰ Ἰησοῦ καὶ ὅσοι εἴδοσαν πάντα τὰ ἔργα κυρίου, ὅσα ἐποίησεν τῷ Ισραηλ. (30) Καὶ ἐγένετο µετ’ ἐκεῖνα καὶ ἀπέθανεν Ἰησοῦς υἱὸς Ναυη δοῦλος κυρίου ἑκατὸν δέκα ἐτῶν. (30) καὶ ἔθαψαν αὐτὸν πρὸς τοῖς ὁρίοις τοῦ κλήρου αὐτοῦ ἐν Θαµναθασαχαρα ἐν τῷ ὄρει τῷ Εφραιµ ἀπὸ βορρᾶ τοῦ ὄρους Γαας· (31a) ἐκεῖ ἔθηκαν µετ’ αὐτοῦ εἰς τὸ µνῆµα, εἰς ὃ ἔθαψαν αὐτὸν ἐκεῖ, τὰς µαχαίρας τὰς πετρίνας, ἐν αἷς περιέτεµεν τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐν Γαλγαλοις, ὅτε ἐξήγαγεν αὐτοὺς ἐξ Αἰγύπτου, καθὰ συνέταξεν αὐτοῖς κύριος, καὶ ἐκεῖ εἰσιν ἕως τῆς σήµερον ἡµέρας. — (32) καὶ τὰ ὀστᾶ Ιωσηφ ἀνήγαγον οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐξ Αἰγύπτου καὶ κατώρυξαν ἐν Σικιµοις ἐν τῇ µερίδι τοῦ ἀγροῦ, οὗ ἐκτήσατο Ιακωβ παρὰ τῶν Αµορραίων τῶν κατοικούντων ἐν Σικιµοις ἀµνάδων ἑκατὸν καὶ ἔδωκεν αὐτὴν Ιωσηφ ἐν µερίδι. (33) Καὶ ἐγένετο µετὰ ταῦτα καὶ Ελεαζαρ υἱὸς Ααρων ὁ ἀρχιερεὺς ἐτελεύτησεν καὶ ἐτάφη ἐν Γαβααθ Φινεες τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, ἣν ἔδωκεν αὐτῷ ἐν τῷ ὄρει τῷ Εφραιµ. (33a) ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ λαβόντες οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὴν κιβωτὸν τοῦ θεοῦ περιεφέροσαν ἐν ἑαυτοῖς, καὶ Φινεες ἱεράτευσεν ἀντὶ Ελεαζαρ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἕως ἀπέθανεν καὶ κατωρύγη ἐν Γαβααθ τῇ ἑαυτοῦ. (33b) οἱ δὲ υἱοὶ Ισραηλ ἀπήλθοσαν ἕκαστος εἰς τὸν τόπον αὐτῶν καὶ εἰς τὴν ἑαυτῶν πόλιν. καὶ ἐσέβοντο οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὴν Ἀστάρτην καὶ Ασταρωθ καὶ τοὺς θεοὺς τῶν ἐθνῶν τῶν κύκλῳ αὐτῶν· καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς κύριος εἰς χεῖρας Εγλωµ τῷ βασιλεῖ Μωαβ, καὶ ἐκυρίευσεν αὐτῶν ἔτη δέκα ὀκτώ.

Judges

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21

1

(1) Καὶ ἐγένετο µετὰ τὴν τελευτὴν Ἰησοῦ καὶ ἐπηρώτων οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐν κυρίῳ λέγοντες Τίς ἀναβήσεται ἡµῖν πρὸς τὸν Χαναναῖον ἀφηγούµενος τοῦ πολεµῆσαι ἐν αὐτῷ; (2) καὶ εἶπεν κύριος Ιουδας ἀναβήσεται, ἰδοὺ δέδωκα τὴν γῆν ἐν χειρὶ αὐτοῦ. (3) καὶ εἶπεν Ιουδας πρὸς Συµεων τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ Ἀνάβηθι µετ’ ἐµοῦ ἐν τῷ κλήρῳ µου, καὶ πολεµήσωµεν ἐν τῷ Χαναναίῳ, καὶ πορεύσοµαι καί γε ἐγὼ µετὰ σοῦ ἐν τῷ κλήρῳ σου. καὶ ἐπορεύθη µετ’ αὐτοῦ Συµεων. (4) καὶ ἀνέβη Ιουδας, καὶ ἔδωκεν κύριος τὸν Χαναναῖον καὶ τὸν Φερεζαῖον ἐν χειρὶ αὐτοῦ, καὶ ἐπάταξεν αὐτοὺς ἐν Βεζεκ, δέκα χιλιάδας ἀνδρῶν, (5) καὶ εὗρον τὸν Αδωνιβεζεκ ἐν Βεζεκ καὶ ἐπολέµησαν ἐν αὐτῷ καὶ ἐπάταξαν τὸν Χαναναῖον καὶ τὸν Φερεζαῖον. (6) καὶ ἔφυγεν Αδωνιβεζεκ, καὶ κατεδίωξαν ὀπίσω αὐτοῦ καὶ ἔλαβον αὐτὸν καὶ ἀπέκοψαν τὰ ἄκρα τῶν χειρῶν αὐτοῦ καὶ τῶν ποδῶν αὐτοῦ. (7) καὶ εἶπεν Αδωνιβεζεκ Ἑβδοµήκοντα βασιλεῖς τὰ ἄκρα τῶν χειρῶν αὐτῶν καὶ τῶν ποδῶν αὐτῶν ἀποκεκοµµένοι ἦσαν συλλέγοντες τὰ ὑποκάτω τῆς τραπέζης µου· καθὼς οὖν ἐποίησα, οὕτως ἀνταπέδωκέν µοι ὁ θεός. καὶ ἤγαγον αὐτὸν εἰς Ιερουσαληµ, καὶ ἀπέθανεν ἐκεῖ. (8) Καὶ ἐπολέµησαν οἱ υἱοὶ Ιουδα ἐν Ιερουσαληµ καὶ κατελάβοντο αὐτὴν καὶ ἐπάταξαν αὐτὴν ἐν στόµατι ῥοµφαίας καὶ τὴν πόλιν ἐνέπρησαν ἐν πυρί. (9) καὶ µετὰ ταῦτα κατέβησαν οἱ υἱοὶ Ιουδα πολεµῆσαι ἐν τῷ Χαναναίῳ τῷ κατοικοῦντι τὴν ὀρεινὴν καὶ τὸν νότον καὶ τὴν πεδινήν. (10) καὶ ἐπορεύθη Ιουδας πρὸς τὸν Χαναναῖον τὸν κατοικοῦντα ἐν Χεβρων, καὶ ἐξῆλθεν Χεβρων ἐξ ἐναντίας· τὸ δὲ ὄνοµα Χεβρων ἦν ἔµπροσθεν Καριαθαρβοκσεφερ. καὶ ἐπάταξεν τὸν Σεσι καὶ τὸν Αχιµαν καὶ τὸν Θολµι, γεννήµατα τοῦ Ενακ. (11) καὶ ἐπορεύθησαν ἐκεῖθεν πρὸς τοὺς κατοικοῦντας Δαβιρ· καὶ τὸ ὄνοµα Δαβιρ ἦν ἔµπροσθεν Πόλις γραµµάτων. (12) καὶ εἶπεν Χαλεβ Ὃς ἂν πατάξῃ τὴν Πόλιν τῶν γραµµάτων καὶ προκαταλάβηται αὐτήν, δώσω αὐτῷ τὴν Ασχαν θυγατέρα µου εἰς γυναῖκα. (13) καὶ προκατελάβετο αὐτὴν Γοθονιηλ υἱὸς Κενεζ ἀδελφὸς Χαλεβ ὁ νεώτερος, καὶ ἔδωκεν αὐτῷ τὴν Ασχαν θυγατέρα αὐτοῦ εἰς γυναῖκα. (14) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαι αὐτὴν καὶ ἐπέσεισεν αὐτὴν αἰτῆσαι παρὰ τοῦ πατρὸς αὐτῆς τὸν ἀγρόν, καὶ ἐγόíυζεν ἐπάνω τοῦ ὑποζυγίου καὶ ἔκραξεν ἀπὸ τοῦ ὑποζυγίου Εἰς γῆν νότου ἐκδέδοσαί µε. καὶ εἶπεν αὐτῇ Χαλεβ Τί ἐστίν σοι; (15) καὶ εἶπεν αὐτῷ Ασχα Δός µοι εὐλογίαν, ὅτι εἰς γῆν νότου ἐκδέδοσαί µε, καὶ δώσεις µοι λύτρωσιν ὕδατος. καὶ ἔδωκεν αὐτῇ Χαλεβ κατὰ τὴν καρδίαν αὐτῆς τὴν λύτρωσιν µετεώρων καὶ τὴν λύτρωσιν ταπεινῶν. (16) Καὶ οἱ υἱοὶ Ιωβαβ τοῦ Κιναίου πενθεροῦ Μωυσῆ ἀνέβησαν ἐκ τῆς πόλεως τῶν φοινίκων πρὸς τοὺς υἱοὺς Ιουδα εἰς τὴν ἔρηµον τὴν οὖσαν ἐν τῷ νότῳ ἐπὶ καταβάσεως Αραδ, καὶ ἐπορεύθη καὶ κατῴκησεν µετὰ τοῦ λαοῦ. — (17) καὶ ἐπορεύθη Ιουδας µετὰ Συµεων τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ καὶ ἐπάταξαν τὸν Χαναναῖον τὸν κατοικοῦντα Σεφεθ καὶ ἀνεθεµάτισαν αὐτὴν καὶ ἐξωλέθρευσαν αὐτὴν καὶ ἐκάλεσαν τὸ ὄνοµα τῆς πόλεως Ἐξολέθρευσις. (18) καὶ οὐκ ἐκληρονόµησεν Ιουδας τὴν Γάζαν καὶ τὸ ὅριον αὐτῆς καὶ τὴν Ἀσκαλῶνα καὶ τὸ ὅριον αὐτῆς καὶ τὴν Ακκαρων καὶ τὸ ὅριον αὐτῆς καὶ τὴν Ἄζωτον καὶ τὰ περισπόρια αὐτῆς. (19) καὶ ἦν κύριος µετὰ Ιουδα, καὶ ἐκληρονόµησεν τὸ ὄρος· ὅτι οὐκ ἐδύνατο κληρονοµῆσαι τοὺς κατοικοῦντας τὴν κοιλάδα, ὅτι Ρηχαβ διεστείλατο αὐτήν. (20) καὶ ἔδωκεν τῷ Χαλεβ τὴν Χεβρων, καθὰ ἐλάλησεν Μωυσῆς· καὶ ἐκληρονόµησεν ἐκεῖθεν τὰς τρεῖς πόλεις καὶ ἐξῆρεν ἐκεῖθεν τοὺς τρεῖς υἱοὺς Ενακ. (21) καὶ τὸν Ιεβουσαῖον τὸν κατοικοῦντα ἐν Ιερουσαληµ οὐκ ἐξῆραν οἱ υἱοὶ Βενιαµιν, καὶ κατῴκησεν ὁ Ιεβουσαῖος µετὰ τῶν υἱῶν Βενιαµιν ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. (22) Καὶ ἀνέβησαν οἱ υἱοὶ Ιωσηφ καί γε αὐτοὶ εἰς Βαιθηλ καὶ Ιουδας µετ’ αὐτῶν. (23) καὶ παρενέβαλον οἶκος Ισραηλ κατὰ Βαιθηλ· τὸ δὲ ὄνοµα τῆς πόλεως ἦν ἔµπροσθεν Λουζα. (24) καὶ εἶδον οἱ φυλάσσοντες ἄνδρα ἐκπορευόµενον ἐκ τῆς πόλεως καὶ ἔλαβαν αὐτὸν καὶ εἶπον αὐτῷ Δεῖξον ἡµῖν τὴν εἴσοδον τῆς πόλεως, καὶ ποιήσοµεν µετὰ σοῦ ἔλεος. (25) καὶ ἔδειξεν αὐτοῖς τὴν εἴσοδον τῆς πόλεως, καὶ ἐπάταξαν τὴν πόλιν ἐν στόµατι ῥοµφαίας, τὸν δὲ ἄνδρα καὶ τὴν συíένειαν αὐτοῦ ἐξαπέστειλαν. (26) καὶ ἀπῆλθεν ὁ ἀνὴρ εἰς γῆν Χεττιιµ καὶ ᾠκοδόµησεν ἐκεῖ πόλιν καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνοµα αὐτῆς Λουζα· τοῦτο ὄνοµα αὐτῆς ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. (27) Καὶ οὐκ ἐκληρονόµησεν Μανασσης τὴν Βαιθσαν, ἥ ἐστιν Σκυθῶν πόλις, οὐδὲ τὰς θυγατέρας αὐτῆς οὐδὲ τὰ περισπόρια αὐτῆς οὐδὲ τὴν Εκθανααδ καὶ τὰς θυγατέρας αὐτῆς οὐδὲ τοὺς κατοικοῦντας Δωρ καὶ τὰς θυγατέρας αὐτῆς καὶ τοὺς κατοικοῦντας Βαλααµ καὶ τὰς θυγατέρας αὐτῆς καὶ τοὺς κατοικοῦντας Μαγεδων καὶ τὰς θυγατέρας αὐτῆς οὐδὲ τοὺς κατοικοῦντας Ιεβλααµ οὐδὲ τὰς θυγατέρας αὐτῆς· καὶ ἤρξατο ὁ Χαναναῖος κατοικεῖν ἐν τῇ γῇ ταύτῃ. (28) καὶ ἐγένετο ὅτε ἐνίσχυσεν Ισραηλ, καὶ ἔθετο τὸν Χαναναῖον εἰς φόρον καὶ ἐξαίρων οὐκ ἐξῆρεν αὐτόν. (29) Καὶ Εφραιµ οὐκ ἐξῆρεν τὸν Χαναναῖον τὸν κατοικοῦντα ἐν Γαζερ· καὶ κατῴκει ὁ Χαναναῖος ἐν µέσῳ αὐτοῦ ἐν Γαζερ καὶ ἐγένετο εἰς φόρον. (30) Καὶ Ζαβουλων οὐκ ἐξῆρεν τοὺς κατοικοῦντας Κεδρων καὶ τοὺς κατοικοῦντας Ενααλα· καὶ κατῴκησεν ὁ Χαναναῖος ἐν µέσῳ αὐτοῦ καὶ ἐγένετο εἰς φόρον. (31) Καὶ Ασηρ οὐκ ἐξῆρεν τοὺς κατοικοῦντας Ακχω, καὶ ἐγένετο αὐτῷ εἰς φόρον, καὶ τοὺς κατοικοῦντας Δωρ καὶ τοὺς κατοικοῦντας Σιδῶνα καὶ τοὺς κατοικοῦντας Ααλαφ καὶ τὸν Αχαζιβ καὶ τὴν Χελβα καὶ τὴν Αφεκ καὶ τὴν Ροωβ. (32) καὶ κατῴκησεν Ασηρ ἐν µέσῳ τοῦ Χαναναίου τοῦ κατοικοῦντος τὴν γῆν, ὅτι οὐκ ἐδυνάσθη ἐξᾶραι αὐτόν. (33) Καὶ Νεφθαλι οὐκ ἐξῆρεν τοὺς κατοικοῦντας Βαιθσαµυς οὐδὲ τοὺς κατοικοῦντας Βαιθενεθ, καὶ κατῴκησεν Ισραηλ ἐν µέσῳ τοῦ Χαναναίου τοῦ κατοικοῦντος τὴν γῆν· οἱ δὲ κατοικοῦντες Βαιθσαµυς καὶ τὴν Βαιθενεθ ἐγενήθησαν αὐτοῖς εἰς φόρον. (34) Καὶ ἐξέθλιψεν ὁ Αµορραῖος τοὺς υἱοὺς Δαν εἰς τὸ ὄρος, ὅτι οὐκ ἀφῆκεν αὐτὸν καταβῆναι εἰς τὴν κοιλάδα. (35) καὶ ἤρξατο ὁ Αµορραῖος κατοικεῖν ἐν τῷ ὄρει τοῦ Μυρσινῶνος, οὗ αἱ ἄρκοι καὶ αἱ ἀλώπεκες· καὶ ἐβαρύνθη ἡ χεὶρ οἴκου Ιωσηφ ἐπὶ τὸν Αµορραῖον, καὶ ἐγένετο εἰς φόρον. (36) καὶ τὸ ὅριον τοῦ Αµορραίου ὁ Ιδουµαῖος ἐπάνω Ακραβιν ἐπὶ τῆς Πέτρας καὶ ἐπάνω.

2

(1) Καὶ ἀνέβη ἄíελος κυρίου ἀπὸ Γαλγαλ ἐπὶ τὸν Κλαυθµῶνα καὶ ἐπὶ Βαιθηλ καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον Ισραηλ καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Κύριος κύριος ἀνεβίβασεν ὑµᾶς ἐξ Αἰγύπτου καὶ εἰσήγαγεν ὑµᾶς εἰς τὴν γῆν, ἣν ὤµοσεν τοῖς πατράσιν ὑµῶν τοῦ δοῦναι ὑµῖν, καὶ εἶπεν ὑµῖν Οὐ διασκεδάσω τὴν διαθήκην µου τὴν µεθ’ ὑµῶν εἰς τὸν αἰῶνα· (2) καὶ ὑµεῖς οὐ διαθήσεσθε διαθήκην τοῖς ἐγκαθηµένοις εἰς τὴν γῆν ταύτην οὐδὲ τοῖς θεοῖς αὐτῶν οὐ µὴ προσκυνήσητε, ἀλλὰ τὰ γλυπτὰ αὐτῶν συντρίψετε καὶ τὰ θυσιαστήρια αὐτῶν κατασκάψετε. καὶ οὐκ εἰσηκούσατε τῆς φωνῆς µου, ὅτε ταῦτα ἐποιήσατε. (3) καὶ ἐγὼ εἶπα Οὐ προσθήσω τοῦ µετοικίσαι τὸν λαόν, ὃν εἶπα τοῦ ἐξολεθρεῦσαι αὐτοὺς ἐκ προσώπου ὑµῶν, καὶ ἔσονται ὑµῖν εἰς συνοχάς, καὶ οἱ θεοὶ αὐτῶν ἔσονται ὑµῖν εἰς σκάνδαλον. (4) καὶ ἐγένετο ὡς ἐλάλησεν ὁ ἄíελος κυρίου τοὺς λόγους τούτους πρὸς πάντα Ισραηλ, καὶ ἐπῆρεν ὁ λαὸς τὴν φωνὴν αὐτῶν καὶ ἔκλαυσαν. (5) διὰ τοῦτο ἐκλήθη τὸ ὄνοµα τοῦ τόπου ἐκείνου Κλαυθµών· καὶ ἔθυσαν ἐκεῖ τῷ κυρίῳ. (6) Καὶ ἐξαπέστειλεν Ἰησοῦς τὸν λαόν, καὶ ἀπῆλθαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἕκαστος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ εἰς τὴν κληρονοµίαν αὐτοῦ τοῦ κατακληρονοµῆσαι τὴν γῆν. (7) καὶ ἐδούλευσεν ὁ λαὸς τῷ κυρίῳ πάσας τὰς ἡµέρας Ἰησοῦ καὶ πάσας τὰς ἡµέρας τῶν πρεσβυτέρων, ὅσοι ἐµακροηµέρευσαν µετὰ Ἰησοῦν, ὅσοι ἔγνωσαν πᾶν τὸ ἔργον κυρίου τὸ µέγα, ὃ ἐποίησεν τῷ Ισραηλ. (8) καὶ ἐτελεύτησεν Ἰησοῦς υἱὸς Ναυη δοῦλος κυρίου υἱὸς ἑκατὸν δέκα ἐτῶν. (9) καὶ ἔθαψαν αὐτὸν ἐν ὁρίῳ τῆς κληρονοµίας αὐτοῦ ἐν Θαµναθαρες ἐν ὄρει Εφραιµ ἀπὸ βορρᾶ τοῦ ὄρους Γαας. (10) καὶ πᾶσα ἡ γενεὰ ἐκείνη προσετέθησαν πρὸς τοὺς πατέρας αὐτῶν, καὶ ἀνέστη γενεὰ ἑτέρα µετ’ αὐτούς, ὅσοι οὐκ ἔγνωσαν τὸν κύριον καὶ τὸ ἔργον, ὃ ἐποίησεν τῷ Ισραηλ. (11) Καὶ ἐποίησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὸ πονηρὸν ἐναντίον κυρίου καὶ ἐλάτρευον τοῖς Βααλιµ. (12) καὶ ἐγκατέλιπον τὸν κύριον θεὸν τῶν πατέρων αὐτῶν τὸν ἐξαγαγόντα αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου καὶ ἐπορεύθησαν ὀπίσω θεῶν ἑτέρων ἀπὸ τῶν θεῶν τῶν λαῶν τῶν περικύκλῳ αὐτῶν καὶ προσεκύνησαν αὐτοῖς καὶ παρώργισαν τὸν κύριον (13) καὶ ἐγκατέλιπον τὸν κύριον καὶ ἐλάτρευσαν τῇ Βααλ καὶ ταῖς Ἀστάρταις. (14) καὶ ὠργίσθη θυµῷ κύριος τῷ Ισραηλ καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς ἐν χειρὶ προνοµευόντων, καὶ ἐπρονόµευσαν αὐτούς· καὶ ἀπέδοτο αὐτοὺς ἐν χειρὶ τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν κυκλόθεν, καὶ οὐκ ἠδυνάσθησαν ἀντιστῆναι κατὰ πρόσωπον τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν. (15) ἐν πᾶσιν, οἷς ἐπόρνευον, καὶ χεὶρ κυρίου ἦν αὐτοῖς εἰς κακά, καθὼς ἐλάλησεν κύριος καὶ καθὼς ὤµοσεν κύριος, καὶ ἐξέθλιψεν αὐτοὺς σφόδρα. (16) καὶ ἤγειρεν αὐτοῖς κύριος κριτὰς καὶ ἔσωσεν αὐτοὺς ἐκ χειρὸς τῶν προνοµευόντων αὐτούς. (17) καί γε τῶν κριτῶν αὐτῶν οὐκ ἐπήκουσαν, ὅτι ἐξεπόρνευσαν ὀπίσω θεῶν ἑτέρων καὶ προσεκύνησαν αὐτοῖς καὶ παρώργισαν τὸν κύριον· καὶ ἐξέκλιναν ταχὺ ἐκ τῆς ὁδοῦ, ἧς ἐπορεύθησαν οἱ πατέρες αὐτῶν τοῦ εἰσακούειν ἐντολὰς κυρίου, οὐκ ἐποίησαν οὕτως. (18) καὶ ὅτι ἤγειρεν αὐτοῖς κύριος κριτάς, καὶ ἦν κύριος µετὰ τοῦ κριτοῦ καὶ ἔσωσεν αὐτοὺς ἐκ χειρὸς τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν πάσας τὰς ἡµέρας τοῦ κριτοῦ, ὅτι παρεκλήθη κύριος ἀπὸ τοῦ στεναγµοῦ αὐτῶν ἀπὸ προσώπου τῶν πολιορκούντων αὐτοὺς καὶ κακούντων αὐτούς. (19) καὶ ἐγένετο ὡς ἀπέθνῃσκεν ὁ κριτής, καὶ ἀπέστρεψαν καὶ πάλιν διέφθειραν ὑπὲρ τοὺς πατέρας αὐτῶν πορευθῆναι ὀπίσω θεῶν ἑτέρων λατρεύειν αὐτοῖς καὶ προσκυνεῖν αὐτοῖς· οὐκ ἀπέρριψαν τὰ ἐπιτηδεύµατα αὐτῶν καὶ οὐκ ἀπέστησαν ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὐτῶν τῆς σκληρᾶς. (20) καὶ ὠργίσθη θυµῷ κύριος ἐν τῷ Ισραηλ καὶ εἶπεν Ἀνθ’ ὧν ὅσα ἐγκατέλιπαν τὸ ἔθνος τοῦτο τὴν διαθήκην µου, ἣν ἐνετειλάµην τοῖς πατράσιν αὐτῶν, καὶ οὐχ ὑπήκουσαν τῆς φωνῆς µου, (21) καὶ ἐγὼ οὐ προσθήσω τοῦ ἐξᾶραι ἄνδρα ἐκ προσώπου αὐτῶν ἀπὸ τῶν ἐθνῶν, ὧν κατέλιπεν Ἰησοῦς καὶ ἀφῆκεν, (22) τοῦ πειράσαι ἐν αὐτοῖς τὸν Ισραηλ εἰ φυλάσσονται τὴν ὁδὸν κυρίου πορεύεσθαι ἐν αὐτῇ, ὃν τρόπον ἐφυλάξαντο οἱ πατέρες αὐτῶν, ἢ οὔ. (23) καὶ ἀφῆκεν κύριος τὰ ἔθνη ταῦτα τοῦ µὴ ἐξᾶραι αὐτὰ τὸ τάχος καὶ οὐ παρέδωκεν αὐτὰ ἐν χειρὶ Ἰησοῦ.

3

(1) Καὶ ταῦτα τὰ ἔθνη ἀφῆκεν Ἰησοῦς ὥστε πειράσαι ἐν αὐτοῖς τὸν Ισραηλ, πάντας τοὺς µὴ ἐγνωκότας πάντας τοὺς πολέµους Χανααν, (2) πλὴν διὰ τὰς γενεὰς τῶν υἱῶν Ισραηλ τοῦ διδάξαι αὐτοὺς πόλεµον, πλὴν οἱ ἔµπροσθεν αὐτῶν οὐκ ἔγνωσαν αὐτά· (3) τὰς πέντε σατραπείας τῶν ἀλλοφύλων καὶ πάντα τὸν Χαναναῖον καὶ τὸν Σιδώνιον καὶ τὸν Ευαῖον τὸν κατοικοῦντα τὸν Λίβανον ἀπὸ τοῦ ὄρους τοῦ Βαλαερµων ἕως Λοβωηµαθ. (4) καὶ ἐγένετο ὥστε πειράσαι ἐν αὐτοῖς τὸν Ισραηλ γνῶναι εἰ ἀκούσονται τὰς ἐντολὰς κυρίου, ἃς ἐνετείλατο τοῖς πατράσιν αὐτῶν ἐν χειρὶ Μωυσῆ. (5) καὶ οἱ υἱοὶ Ισραηλ κατῴκησαν ἐν µέσῳ τοῦ Χαναναίου καὶ τοῦ Χετταίου καὶ τοῦ Αµορραίου καὶ τοῦ Φερεζαίου καὶ τοῦ Ευαίου καὶ τοῦ Ιεβουσαίου (6) καὶ ἔλαβον τὰς θυγατέρας αὐτῶν ἑαυτοῖς εἰς γυναῖκας καὶ τὰς θυγατέρας αὐτῶν ἔδωκαν τοῖς υἱοῖς αὐτῶν καὶ ἐλάτρευσαν τοῖς θεοῖς αὐτῶν. (7) Καὶ ἐποίησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὸ πονηρὸν ἔναντι κυρίου καὶ ἐπελάθοντο κυρίου θεοῦ αὐτῶν καὶ ἐλάτρευσαν ταῖς Βααλιµ καὶ τοῖς ἄλσεσιν. (8) καὶ ὠργίσθη θυµῷ κύριος ἐν τῷ Ισραηλ καὶ ἀπέδοτο αὐτοὺς εἰς χεῖρας Χουσαρσαθωµ βασιλέως Συρίας ποταµῶν, καὶ ἐδούλευσαν αὐτῷ ὀκτὼ ἔτη. (9) καὶ ἐκέκραξαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ πρὸς κύριον· καὶ ἤγειρεν κύριος σωτῆρα τῷ Ισραηλ, καὶ ἔσωσεν αὐτούς, τὸν Γοθονιηλ υἱὸν Κενεζ ἀδελφὸν Χαλεβ τὸν νεώτερον αὐτοῦ, καὶ εἰσήκουσεν αὐτοῦ. (10) καὶ ἐγένετο ἐπ’ αὐτὸν πνεῦµα κυρίου, καὶ ἔκρινεν τὸν Ισραηλ καὶ ἐξῆλθεν ἐπὶ τὸν πόλεµον· καὶ παρέδωκεν κύριος ἐν χειρὶ αὐτοῦ τὸν Χουσαρσαθωµ βασιλέα Συρίας, καὶ ἐκραταιώθη ἡ χεὶρ αὐτοῦ ἐπὶ τὸν Χουσαρσαθωµ. (11) καὶ ἡσύχασεν ἡ γῆ ἔτη πεντήκοντα· καὶ ἀπέθανεν Γοθονιηλ υἱὸς Κενεζ. (12) Καὶ προσέθεντο οἱ υἱοὶ Ισραηλ ποιῆσαι τὸ πονηρὸν ἔναντι κυρίου. καὶ ἐνίσχυσεν κύριος τὸν Εγλωµ βασιλέα Μωαβ ἐπὶ τὸν Ισραηλ διὰ τὸ πεποιηκέναι αὐτοὺς τὸ πονηρὸν ἔναντι κυρίου. (13) καὶ προσήγαγεν πρὸς αὐτὸν πάντας τοὺς υἱοὺς Αµµων καὶ Αµαληκ καὶ ἐπορεύθη καὶ ἐπάταξεν τὸν Ισραηλ καὶ ἐκληρονόµησεν τὴν πόλιν τῶν φοινίκων. (14) καὶ ἐδούλευσαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ τῷ Εγλωµ βασιλεῖ Μωαβ ἔτη δέκα ὀκτώ. (15) καὶ ἐκέκραξαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ πρὸς κύριον· καὶ ἤγειρεν αὐτοῖς κύριος σωτῆρα τὸν Αωδ υἱὸν Γηρα υἱοῦ τοῦ Ιεµενι, ἄνδρα ἀµφοτεροδέξιον. καὶ ἀπέστειλαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ δῶρα ἐν χειρὶ αὐτοῦ τῷ Εγλωµ βασιλεῖ Μωαβ. (16) καὶ ἐποίησεν ἑαυτῷ Αωδ µάχαιραν δίστοµον, σπιθαµῆς τὸ µῆκος, καὶ περιεζώσατο αὐτὴν ὑπὸ τὸν µανδύαν ἐπὶ τὸν µηρὸν τὸν δεξιὸν αὐτοῦ. (17) καὶ προσήνεγκεν τὰ δῶρα τῷ Εγλωµ βασιλεῖ Μωαβ· καὶ Εγλωµ ἀνὴρ ἀστεῖος σφόδρα. (18) καὶ ἐγένετο ὡς συνετέλεσεν Αωδ προσφέρων τὰ δῶρα, καὶ ἐξαπέστειλεν τοὺς αἴροντας τὰ δῶρα. (19) καὶ Εγλωµ ἀνέστρεψεν ἀπὸ τῶν γλυπτῶν µετὰ τῆς Γαλγαλ, καὶ εἶπεν Αωδ Λόγος µοι κρύφιος πρὸς σέ, βασιλεῦ. καὶ εἶπεν Εγλωµ πᾶσιν Ἐκ µέσου· καὶ ἐξῆλθον ἀπ’ αὐτοῦ πάντες οἱ παραστήκοντες αὐτῷ. (20) καὶ Αωδ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτόν, καὶ αὐτὸς ἐκάθητο ἐν τῷ ὑπερῴῳ τῷ θερινῷ αὐτοῦ µονώτατος. καὶ εἶπεν Αωδ Λόγος θεοῦ µοι πρὸς σέ, βασιλεῦ· καὶ ἐξανέστη ἀπὸ τοῦ θρόνου Εγλωµ ἐíὺς αὐτοῦ. (21) καὶ ἐγένετο ἅµα τοῦ ἀναστῆναι ἐξέτεινεν Αωδ τὴν χεῖρα τὴν ἀριστερὰν αὐτοῦ καὶ ἔλαβεν τὴν µάχαιραν ἀπὸ τοῦ µηροῦ τοῦ δεξιοῦ αὐτοῦ καὶ ἐνέπηξεν αὐτὴν εἰς τὴν κοιλίαν Εγλωµ (22) καὶ ἐπεισήνεγκεν καί γε τὴν λαβὴν ὀπίσω τῆς φλογός, καὶ ἀπέκλεισεν τὸ στέαρ κατὰ τῆς φλογός, ὅτι οὐκ ἐξέσπασεν τὴν µάχαιραν ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ. (23) καὶ ἐξῆλθεν Αωδ εἰς τὴν προστάδα καὶ ἀπέκλεισεν τὰς θύρας τοῦ ὑπερῴου ἐπ’ αὐτὸν καὶ ἐσφήνωσεν· (24) καὶ αὐτὸς ἐξῆλθεν. καὶ οἱ παῖδες αὐτοῦ εἰσῆλθον καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ αἱ θύραι τοῦ ὑπερῴου ἀποκεκλεισµέναι, καὶ εἶπαν Μήποτε πρὸς δίφρους κάθηται ἐν τῇ ἀποχωρήσει τοῦ κοιτῶνος; (25) καὶ προσέµειναν αἰσχυνόµενοι, καὶ ἰδοὺ οὐκ ἦν ὁ ἀνοίγων τὰς θύρας τοῦ ὑπερῴου· καὶ ἔλαβον τὴν κλεῖδα καὶ ἤνοιξαν, καὶ ἰδοὺ ὁ κύριος αὐτῶν πεπτωκὼς ἐπὶ τὴν γῆν τεθνηκώς. (26) καὶ Αωδ διεσώθη, ἕως ἐθορυβοῦντο, καὶ οὐκ ἦν ὁ προσνοῶν αὐτῷ· καὶ αὐτὸς παρῆλθεν τὰ γλυπτὰ καὶ διεσώθη εἰς Σεϊρωθα. (27) καὶ ἐγένετο ἡνίκα ἦλθεν, καὶ ἐσάλπισεν κερατίνῃ ἐν ὄρει Εφραιµ· καὶ κατέβησαν σὺν αὐτῷ οἱ υἱοὶ Ισραηλ, καὶ αὐτὸς ἔµπροσθεν αὐτῶν. (28) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Καταβαίνετε ὀπίσω µου, ὅτι παρέδωκεν κύριος ὁ θεὸς τοὺς ἐχθροὺς ὑµῶν τὴν Μωαβ ἐν χειρὶ ὑµῶν. καὶ κατέβησαν ὀπίσω αὐτοῦ καὶ προκατελάβοντο τὰς διαβάσεις τοῦ Ιορδάνου τῆς Μωαβ καὶ οὐκ ἀφῆκαν ἄνδρα διαβῆναι. (29) καὶ ἐπάταξαν τὴν Μωαβ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ὡσεὶ δέκα χιλιάδας ἀνδρῶν, πάντας τοὺς µαχητὰς τοὺς ἐν αὐτοῖς καὶ πάντα ἄνδρα δυνάµεως, καὶ οὐ διεσώθη ἀνήρ. (30) καὶ ἐνετράπη Μωαβ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ὑπὸ τὴν χεῖρα Ισραηλ, καὶ ἡσύχασεν ἡ γῆ ὀγδοήκοντα ἔτη, καὶ ἔκρινεν αὐτοὺς Αωδ ἕως οὗ ἀπέθανεν. (31) Καὶ µετὰ τοῦτον ἀνέστη Σαµεγαρ υἱὸς Αναθ καὶ ἐπάταξεν τοὺς ἀλλοφύλους εἰς ἑξακοσίους ἄνδρας ἐκτὸς µόσχων τῶν βοῶν· καὶ ἔσωσεν αὐτὸς τὸν Ισραηλ.

4

(1) Καὶ προσέθεντο οἱ υἱοὶ Ισραηλ ποιῆσαι τὸ πονηρὸν ἔναντι κυρίου. (2) καὶ ἀπέδοτο αὐτοὺς κύριος ἐν χειρὶ Ιαβιν βασιλέως Χανααν, ὃς ἐβασίλευσεν ἐν Ασωρ· καὶ ὁ ἄρχων τῆς δυνάµεως αὐτοῦ Σισαρα, καὶ αὐτὸς κατῴκει ἐν Αρισωθ τῶν ἐθνῶν. (3) καὶ ἐκέκραξαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ πρὸς κύριον, ὅτι ἐννακόσια ἅρµατα σιδηρᾶ ἦν αὐτῷ, καὶ αὐτὸς ἔθλιψεν τὸν Ισραηλ κατὰ κράτος εἴκοσι ἔτη. (4) Καὶ Δεββωρα γυνὴ προφῆτις γυνὴ Λαφιδωθ, αὐτὴ ἔκρινεν τὸν Ισραηλ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ. (5) καὶ αὐτὴ ἐκάθητο ὑπὸ φοίνικα Δεββωρα ἀνὰ µέσον Ραµα καὶ ἀνὰ µέσον Βαιθηλ ἐν ὄρει Εφραιµ, καὶ ἀνέβαινον πρὸς αὐτὴν οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐκεῖ τοῦ κρίνεσθαι. (6) καὶ ἀπέστειλεν Δεββωρα καὶ ἐκάλεσεν τὸν Βαρακ υἱὸν Αβινεεµ ἐκ Κεδες Νεφθαλι καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Οὐχὶ σοὶ ἐνετείλατο κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ καὶ ἀπελεύσῃ εἰς ὄρος Θαβωρ καὶ λήµψῃ µετὰ σεαυτοῦ δέκα χιλιάδας ἀνδρῶν ἀπὸ τῶν υἱῶν Νεφθαλι καὶ ἀπὸ τῶν υἱῶν Ζαβουλων; (7) καὶ ἀπάξω πρὸς σὲ εἰς τὸν χειµάρρουν Κισων τὸν Σισαρα ἄρχοντα τῆς δυνάµεως Ιαβιν καὶ τὰ ἅρµατα αὐτοῦ καὶ τὸ πλῆθος αὐτοῦ καὶ παραδώσω αὐτὸν ἐν τῇ χειρί σου. (8) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὴν Βαρακ Ἐὰν πορευθῇς µετ’ ἐµοῦ, πορεύσοµαι, καὶ ἐὰν µὴ πορευθῇς µετ’ ἐµοῦ, οὐ πορεύσοµαι· ὅτι οὐκ οἶδα τὴν ἡµέραν, ἐν ᾗ εὐοδοῖ κύριος τὸν ἄíελον µετ’ ἐµοῦ. (9) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Δεββωρα Πορευοµένη πορεύσοµαι µετὰ σοῦ· πλὴν γίνωσκε ὅτι οὐκ ἔσται τὸ προτέρηµά σου εἰς τὴν ὁδόν, ἣν σὺ πορεύῃ, ὅτι ἐν χειρὶ γυναικὸς ἀποδώσεται κύριος τὸν Σισαρα. καὶ ἀνέστη Δεββωρα καὶ ἐπορεύθη µετὰ τοῦ Βαρακ εἰς Κεδες. (10) καὶ παρήíειλεν Βαρακ τῷ Ζαβουλων καὶ τῷ Νεφθαλι εἰς Κεδες, καὶ ἀνέβησαν κατὰ πόδας αὐτοῦ δέκα χιλιάδες ἀνδρῶν· καὶ Δεββωρα ἀνέβη µετ’ αὐτοῦ. (11) καὶ οἱ πλησίον τοῦ Κιναίου ἐχωρίσθησαν ἀπὸ τῶν υἱῶν Ιωβαβ γαµβροῦ Μωυσῆ, καὶ ἔπηξεν τὴν σκηνὴν αὐτοῦ πρὸς δρῦν ἀναπαυοµένων, ἥ ἐστιν ἐχόµενα Κεδες. (12) Καὶ ἀνήíειλαν τῷ Σισαρα ὅτι ἀνέβη Βαρακ υἱὸς Αβινεεµ ἐπ’ ὄρος Θαβωρ. (13) καὶ ἐκάλεσεν Σισαρα πάντα τὰ ἅρµατα αὐτοῦ (ὅτι ἐννακόσια ἅρµατα σιδηρᾶ ἦν αὐτῷ) καὶ πάντα τὸν λαὸν τὸν µετ’ αὐτοῦ ἀπὸ Αρισωθ τῶν ἐθνῶν εἰς τὸν χειµάρρουν Κισων. (14) καὶ εἶπεν Δεββωρα πρὸς Βαρακ Ἀνάστηθι, ὅτι αὕτη ἡ ἡµέρα, ἐν ᾗ παρέδωκεν κύριος τὸν Σισαρα ἐν χειρί σου· οὐκ ἰδοὺ κύριος ἐλεύσεται ἔµπροσθέν σου; καὶ κατέβη Βαρακ ἀπὸ τοῦ ὄρους Θαβωρ καὶ δέκα χιλιάδες ἀνδρῶν ὀπίσω αὐτοῦ. (15) καὶ ἐξέστησεν κύριος τὸν Σισαρα καὶ πάντα τὰ ἅρµατα αὐτοῦ καὶ πᾶσαν τὴν παρεµβολὴν αὐτοῦ ἐν στόµατι ῥοµφαίας ἐνώπιον Βαρακ· καὶ κατέβη Σισαρα ἀπὸ τοῦ ἅρµατος αὐτοῦ καὶ ἔφυγεν τοῖς ποσὶν αὐτοῦ. (16) καὶ Βαρακ διώκων ὀπίσω τῶν ἁρµάτων καὶ ὀπίσω τῆς παρεµβολῆς ἕως δρυµοῦ τῶν ἐθνῶν· καὶ ἔπεσεν πᾶσα ἡ παρεµβολὴ Σισαρα ἐν στόµατι ῥοµφαίας, οὐ κατελείφθη ἕως ἑνός. (17) καὶ Σισαρα ἀνεχώρησεν τοῖς ποσὶν αὐτοῦ εἰς σκηνὴν Ιαηλ γυναικὸς Χαβερ τοῦ Κιναίου, ὅτι εἰρήνη ἀνὰ µέσον Ιαβιν βασιλέως Ασωρ καὶ ἀνὰ µέσον οἴκου Χαβερ τοῦ Κιναίου. (18) καὶ ἐξῆλθεν Ιαηλ εἰς ἀπάντησιν Σισαρα καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Ἔκνευσον, κύριέ µου, ἔκνευσον πρός µε, µὴ φοβοῦ· καὶ ἐξένευσεν πρὸς αὐτὴν εἰς τὴν σκηνήν, καὶ συνεκάλυψεν αὐτὸν ἐν τῇ δέρρει αὐτῆς. (19) καὶ εἶπεν Σισαρα πρὸς αὐτήν Πότισόν µε δὴ µικρὸν ὕδωρ, ὅτι ἐδίψησα· καὶ ἤνοιξεν τὸν ἀσκὸν τοῦ γάλακτος καὶ ἐπότισεν αὐτὸν καὶ συνεκάλυψεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ. (20) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτήν Στῆθι ἐν τῇ θύρᾳ τῆς σκηνῆς, καὶ ἔσται ἐάν τις ἔλθῃ πρὸς σὲ καὶ ἐρωτήσῃ σε καὶ εἴπῃ σοι Ἔστιν ἐνταῦθα ἀνήρ; καὶ ἐρεῖς Οὐκ ἔστιν· καὶ συνεκάλυψεν αὐτὸν ἐν τῇ δέρρει αὐτῆς. (21) καὶ ἔλαβεν Ιαηλ γυνὴ Χαβερ τὸν πάσσαλον τῆς σκηνῆς καὶ ἔθηκεν τὴν σφῦραν ἐν τῇ χειρὶ αὐτῆς καὶ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτὸν ἡσυχῇ καὶ ἐνέκρουσεν τὸν πάσσαλον ἐν τῇ γνάθῳ αὐτοῦ καὶ διήλασεν ἐν τῇ γῇ, καὶ αὐτὸς ἀπεσκάρισεν ἀνὰ µέσον τῶν γονάτων αὐτῆς καὶ ἐξέψυξεν καὶ ἀπέθανεν. (22) καὶ ἰδοὺ Βαρακ διώκων τὸν Σισαρα, καὶ ἐξῆλθεν Ιαηλ εἰς ἀπαντὴν αὐτοῦ καὶ εἶπεν αὐτῷ Δεῦρο καὶ δείξω σοι τὸν ἄνδρα, ὃν σὺ ζητεῖς. καὶ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτήν, καὶ ἰδοὺ Σισαρα πεπτωκὼς νεκρός, καὶ ὁ πάσσαλος ἐν τῇ γνάθῳ αὐτοῦ. (23) καὶ ἐταπείνωσεν κύριος ὁ θεὸς τὸν Ιαβιν βασιλέα Χανααν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐνώπιον υἱῶν Ισραηλ. (24) καὶ ἐπορεύθη χεὶρ τῶν υἱῶν Ισραηλ πορευοµένη καὶ σκληρυνοµένη ἐπὶ Ιαβιν βασιλέα Χανααν, ἕως ἐξωλέθρευσαν αὐτόν.

5

(1) Καὶ ᾖσεν Δεββωρα καὶ Βαρακ υἱὸς Αβινεεµ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καὶ εἶπεν (2) Ἐν τῷ ἄρξασθαι ἀρχηγοὺς ἐν Ισραηλ, ἐν προαιρέσει λαοῦ εὐλογεῖτε τὸν κύριον. (3) ἀκούσατε, βασιλεῖς, ἐνωτίζεσθε, σατράπαι δυνατοί· ἐγὼ τῷ κυρίῳ ᾄσοµαι, ψαλῶ τῷ θεῷ Ισραηλ. (4) κύριε, ἐν τῇ ἐξόδῳ σου ἐκ Σηιρ, ἐν τῷ ἀπαίρειν σε ἐξ ἀγροῦ Εδωµ γῆ ἐσείσθη, καὶ ὁ οὐρανὸς ἐξεστάθη, καὶ αἱ νεφέλαι ἔσταξαν ὕδωρ· (5) ὄρη ἐσαλεύθησαν ἀπὸ προσώπου κυρίου, τοῦτο Σινα ἀπὸ προσώπου κυρίου θεοῦ Ισραηλ. (6) ἐν ἡµέραις Σαµεγαρ υἱοῦ Αναθ, ἐν ἡµέραις Ιαηλ ἐξέλιπον βασιλεῖς καὶ ἐπορεύθησαν τρίβους, ἐπορεύθησαν ὁδοὺς διεστραµµένας. (7) ἐξέλιπεν φραζων ἐν τῷ Ισραηλ, ἐξέλιπεν, ἕως οὗ ἐξανέστη Δεββωρα, ὅτι ἀνέστη µήτηρ ἐν τῷ Ισραηλ. (8) ᾑρέτισαν θεοὺς καινοὺς ὡς ἄρτον κρίθινον· σκέπην ἐὰν ἴδω σιροµαστῶν ἐν τεσσαράκοντα χιλιάσιν. (9) ἡ καρδία µου ἐπὶ τὰ διατεταγµένα τῷ Ισραηλ· οἱ δυνάσται τοῦ λαοῦ, εὐλογεῖτε τὸν κύριον. (10) ἐπιβεβηκότες ἐπὶ ὑποζυγίων, καθήµενοι ἐπὶ λαµπηνῶν, (11) φθέγξασθε φωνὴν ἀνακρουοµένων ἀνὰ µέσον εὐφραινοµένων· ἐκεῖ δώσουσιν δικαιοσύνην κυρίῳ. δίκαιοι ἐνίσχυσαν ἐν τῷ Ισραηλ· τότε κατέβη εἰς τὰς πόλεις αὐτοῦ ὁ λαὸς κυρίου. (12) ἐξεγείρου ἐξεγείρου, Δεββωρα, ἐξέγειρον µυριάδας µετὰ λαοῦ, ἐξεγείρου ἐξεγείρου, λάλει µετ’ ᾠδῆς· ἐνισχύων ἐξανίστασο, Βαρακ, καὶ ἐνίσχυσον, Δεββωρα, τὸν Βαρακ· αἰχµαλώτιζε αἰχµαλωσίαν σου, υἱὸς Αβινεεµ. (13) πότε ἐµεγαλύνθη ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ; κύριε, ταπείνωσόν µοι τοὺς ἰσχυροτέρους µου. (14) λαὸς Εφραιµ ἐτιµωρήσατο αὐτοὺς ἐν κοιλάδι ἀδελφοῦ σου Βενιαµιν ἐν λαοῖς σου. ἐξ ἐµοῦ Μαχιρ κατέβησαν ἐξερευνῶντες, καὶ ἐκ Ζαβουλων κύριος ἐπολέµει µοι ἐν δυνατοῖς ἐκεῖθεν ἐν σκήπτρῳ ἐνισχύοντος ἡγήσεως. (15) ἐν Ισσαχαρ µετὰ Δεββωρας ἐξαπέστειλεν πεζοὺς αὐτοῦ εἰς τὴν κοιλάδα. ἵνα τί σὺ κατοικεῖς ἐν µέσῳ χειλέων; ἐξέτεινεν ἐν τοῖς ποσὶν αὐτοῦ. ἐν διαιρέσεσιν Ρουβην µεγάλοι ἀκριβασµοὶ καρδίας. (16) ἵνα τί µοι κάθησαι ἀνὰ µέσον τῶν µοσφαθαιµ τοῦ εἰσακούειν συρισµοὺς ἐξεγειρόντων; τοῦ διελθεῖν εἰς τὰ τοῦ Ρουβην µεγάλοι ἐξιχνιασµοὶ καρδίας. (17) Γαλααδ ἐν τῷ πέραν τοῦ Ιορδάνου κατεσκήνωσεν· καὶ Δαν ἵνα τί παροικεῖ πλοίοις; Ασηρ παρῴκησεν παρ’ αἰγιαλὸν θαλασσῶν καὶ ἐπὶ τὰς διακοπὰς αὐτοῦ κατεσκήνωσεν. (18) Ζαβουλων λαὸς ὀνειδίσας ψυχὴν αὐτοῦ εἰς θάνατον καὶ Νεφθαλιµ ἐπὶ ὕψη ἀγροῦ. (19) ἦλθον βασιλεῖς καὶ παρετάξαντο. τότε ἐπολέµησαν βασιλεῖς Χανααν ἐν Θενναχ ἐπὶ ὕδατος Μαγεδδω· πλεονεξίαν ἀργυρίου οὐκ ἔλαβον. (20) ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐπολέµησαν ἀστέρες, ἐκ τῆς τάξεως αὐτῶν ἐπολέµησαν µετὰ Σισαρα. (21) χειµάρρους Κισων ἐξέβαλεν αὐτούς, χειµάρρους καδηµιµ, χειµάρρους Κισων· καταπατήσει αὐτοὺς ψυχή µου δυνατή. (22) τότε ἀπεκόπησαν πτέρναι ἵππου, αµαδαρωθ δυνατῶν αὐτοῦ. (23) καταράσασθε Μαρωζ, εἶπεν ὁ ἄíελος κυρίου, καταράσει καταράσασθε τοὺς ἐνοίκους αὐτῆς, ὅτι οὐκ ἤλθοσαν εἰς τὴν βοήθειαν κυρίου· βοηθὸς ἡµῶν κύριος ἐν µαχηταῖς δυνατός. (24) εὐλογηθείη ἐκ γυναικῶν Ιαηλ γυνὴ Χαβερ τοῦ Κιναίου, ἐκ γυναικῶν ἐν σκηνῇ εὐλογηθείη. (25) ὕδωρ ᾔτησεν αὐτήν, καὶ γάλα ἔδωκεν αὐτῷ, ἐν λακάνῃ ἰσχυρῶν προσήíισεν βούτυρον. (26) τὴν χεῖρα αὐτῆς τὴν ἀριστερὰν εἰς πάσσαλον ἐξέτεινεν, τὴν δεξιὰν αὐτῆς εἰς ἀποτοµὰς κατακόπων καὶ ἀπέτεµεν Σισαρα, ἀπέτριψεν τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ συνέθλασεν καὶ διήλασεν τὴν γνάθον αὐτοῦ. (27) ἀνὰ µέσον τῶν ποδῶν αὐτῆς συγκάµψας ἔπεσεν, ἐκοιµήθη µεταξὺ ποδῶν αὐτῆς· ἐν ᾧ ἔκαµψεν, ἐκεῖ ἔπεσεν ταλαίπωρος. (28) διὰ τῆς θυρίδος διέκυπτεν ἡ µήτηρ Σισαρα διὰ τῆς δικτυωτῆς ἐπιβλέπουσα ἐπὶ τοὺς µεταστρέφοντας µετὰ Σισαρα Διὰ τί ἠσχάτισεν τὸ ἅρµα αὐτοῦ παραγενέσθαι; διὰ τί ἐχρόνισαν ἴχνη ἁρµάτων αὐτοῦ; (29) σοφαὶ ἀρχουσῶν αὐτῆς ἀνταπεκρίναντο πρὸς αὐτήν, καὶ αὐτὴ ἀπεκρίνατο ἐν ῥήµασιν αὐτῆς (30) Οὐχὶ εὑρήσουσιν αὐτὸν διαµερίζοντα σκῦλα; φιλιάζων φίλοις εἰς κεφαλὴν δυνατοῦ· σκῦλα βαµµάτων Σισαρα, σκῦλα βαµµάτων ποικιλίας, βαφὴ ποικίλων περὶ τράχηλον αὐτοῦ σκῦλον. (31) οὕτως ἀπόλοιντο πάντες οἱ ἐχθροί σου, κύριε· καὶ οἱ ἀγαπῶντες αὐτὸν καθὼς ἡ ἀνατολὴ τοῦ ἡλίου ἐν δυναστείαις αὐτοῦ. Καὶ ἡσύχασεν ἡ γῆ τεσσαράκοντα ἔτη.

6

(1) Καὶ ἐποίησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὸ πονηρὸν ἔναντι κυρίου, καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς κύριος ἐν χειρὶ Μαδιαµ ἔτη ἑπτά. (2) καὶ κατίσχυσεν χεὶρ Μαδιαµ ἐπὶ Ισραηλ· καὶ ἐποίησαν ἑαυτοῖς οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἀπὸ προσώπου Μαδιαµ µάνδρας ἐν τοῖς ὄρεσιν καὶ τοῖς σπηλαίοις καὶ τοῖς ὀχυρώµασιν. (3) καὶ ἐγένετο ὅταν ἔσπειρεν ἀνὴρ Ισραηλ, καὶ ἀνέβαινεν Μαδιαµ καὶ Αµαληκ καὶ οἱ υἱοὶ ἀνατολῶν καὶ ἀνέβαινον ἐπ’ αὐτόν· (4) καὶ παρενέβαλλον ἐπ’ αὐτοὺς καὶ διέφθειραν τὰ ἐκφόρια τῆς γῆς ἕως τοῦ ἐλθεῖν εἰς Γάζαν καὶ οὐχ ὑπελείποντο ὑπόστασιν ζωῆς ἐν Ισραηλ καὶ ποίµνιον καὶ µόσχον καὶ ὄνον· (5) ὅτι αὐτοὶ καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν ἀνέβαινον καὶ τὰς σκηνὰς αὐτῶν παρέφερον καὶ παρεγίνοντο ὡς ἀκρὶς εἰς πλῆθος, καὶ αὐτοῖς καὶ ταῖς καµήλοις αὐτῶν οὐκ ἦν ἀριθµός, καὶ παρεγίνοντο ἐν τῇ γῇ Ισραηλ τοῦ διαφθείρειν αὐτήν. (6) καὶ ἐπτώχευσεν Ισραηλ σφόδρα ἀπὸ προσώπου Μαδιαµ, καὶ ἐκέκραξαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ πρὸς κύριον. (7) καὶ ἐγένετο ἐπεὶ ἐκέκραξαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ πρὸς κύριον διὰ Μαδιαµ, (8) καὶ ἐξαπέστειλεν κύριος ἄνδρα προφήτην πρὸς τοὺς υἱοὺς Ισραηλ, καὶ εἶπεν αὐτοῖς Τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Ἐγώ εἰµι ὁ ἀναβιβάσας ὑµᾶς ἐξ Αἰγύπτου καὶ ἐξήγαγον ὑµᾶς ἐξ οἴκου δουλείας (9) καὶ ἐξειλάµην ὑµᾶς ἐκ χειρὸς Αἰγύπτου καὶ ἐκ χειρὸς πάντων τῶν θλιβόντων ὑµᾶς καὶ ἐξέβαλον αὐτοὺς ἐκ προσώπου ὑµῶν καὶ ἔδωκα ὑµῖν τὴν γῆν αὐτῶν (10) καὶ εἶπα ὑµῖν Ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν, οὐ φοβηθήσεσθε τοὺς θεοὺς τοῦ Αµορραίου, ἐν οἷς ὑµεῖς ἐνοικεῖτε ἐν τῇ γῇ αὐτῶν· καὶ οὐκ εἰσηκούσατε τῆς φωνῆς µου. (11) Καὶ ἦλθεν ἄíελος κυρίου καὶ ἐκάθισεν ὑπὸ τὴν δρῦν τὴν οὖσαν ἐν Εφραθα τὴν τοῦ Ιωας πατρὸς Αβιεζρι, καὶ Γεδεων ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἐρράβδιζεν πυροὺς ἐν ληνῷ τοῦ ἐκφυγεῖν ἐκ προσώπου Μαδιαµ. (12) καὶ ὤφθη αὐτῷ ἄíελος κυρίου καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Κύριος µετὰ σοῦ, δυνατὸς τῇ ἰσχύι. (13) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Γεδεων Ἐν ἐµοί, κύριε, καὶ εἰ ἔστιν κύριος µεθ’ ἡµῶν, ἵνα τί εὗρεν ἡµᾶς πάντα τὰ κακὰ ταῦτα; καὶ ποῦ ἐστιν πάντα τὰ θαυµάσια αὐτοῦ, ὅσα διηγήσαντο ἡµῖν οἱ πατέρες ἡµῶν λέγοντες Οὐχὶ ἐξ Αἰγύπτου ἀνήγαγεν ἡµᾶς κύριος; καὶ νῦν ἀπώσατο ἡµᾶς καὶ παρέδωκεν ἡµᾶς ἐν χειρὶ Μαδιαµ. (14) καὶ ἐπέβλεψεν πρὸς αὐτὸν ὁ ἄíελος κυρίου καὶ εἶπεν αὐτῷ Πορεύου ἐν τῇ ἰσχύι σου καὶ σώσεις τὸν Ισραηλ, καὶ ἰδοὺ ἐξαπέστειλά σε. (15) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Γεδεων Ἐν ἐµοί, κύριε, ἐν τίνι σώσω τὸν Ισραηλ; ἰδοὺ ἡ χιλιάς µου ταπεινοτέρα ἐν Μανασση, καὶ ἐγώ εἰµι µικρὸς ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρός µου. (16) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν ὁ ἄíελος κυρίου Κύριος ἔσται µετὰ σοῦ, καὶ πατάξεις τὴν Μαδιαµ ὡσεὶ ἄνδρα ἕνα. (17) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Γεδεων Καὶ εἰ εὗρον χάριν ἐν ὀφθαλµοῖς σου, καὶ ποιήσεις µοι σηµεῖον ὅτι σὺ λαλεῖς µετ’ ἐµοῦ· (18) µὴ κινηθῇς ἐντεῦθεν ἕως τοῦ ἐλθεῖν µε πρὸς σέ, καὶ οἴσω τὴν θυσίαν µου καὶ θήσω ἐνώπιόν σου. καὶ εἶπεν Ἐγώ εἰµι καθήσοµαι ἕως τοῦ ἐπιστρέψαι σε. (19) καὶ Γεδεων εἰσῆλθεν καὶ ἐποίησεν ἔριφον αἰγῶν καὶ οιφι ἀλεύρου ἄζυµα καὶ τὰ κρέα ἐπέθηκεν ἐπὶ τὸ κανοῦν καὶ τὸν ζωµὸν ἐνέχεεν εἰς χύτραν καὶ ἐξήνεγκεν πρὸς αὐτὸν ὑπὸ τὴν δρῦν καὶ προσεκύνησεν. (20) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν ὁ ἄíελος κυρίου Λαβὲ τὰ κρέα καὶ τοὺς ἄρτους τοὺς ἀζύµους καὶ θὲς πρὸς τὴν πέτραν ἐκείνην καὶ τὸν ζωµὸν ἔκχεον· καὶ ἐποίησεν οὕτως. (21) καὶ ἐξέτεινεν ὁ ἄíελος κυρίου τὸ ἄκρον τῆς ῥάβδου τῆς ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ καὶ ἥψατο τῶν κρεῶν καὶ τῶν ἀζύµων, καὶ ἀνήφθη πῦρ ἐκ τῆς πέτρας καὶ κατέφαγεν τὰ κρέα καὶ τοὺς ἀζύµους· καὶ ὁ ἄíελος κυρίου ἀπῆλθεν ἐξ ὀφθαλµῶν αὐτοῦ. (22) καὶ εἶδεν Γεδεων ὅτι ἄíελος κυρίου ἐστίν, καὶ εἶπεν Γεδεων Ἆ ἆ, κύριε κύριε, ὅτι εἶδον τὸν ἄíελον κυρίου πρόσωπον πρὸς πρόσωπον. (23) καὶ εἶπεν αὐτῷ κύριος Εἰρήνη σοι, µὴ φοβοῦ µὴ ἀποθάνῃς. (24) καὶ ᾠκοδόµησεν ἐκεῖ Γεδεων θυσιαστήριον τῷ κυρίῳ καὶ ἐκάλεσεν αὐτὸ Εἰρήνη κυρίου ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης ἔτι αὐτοῦ ὄντος ἐν Εφραθα πατρὸς τοῦ Εζρι. (25) Καὶ ἐγενήθη τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ καὶ εἶπεν αὐτῷ κύριος Λαβὲ τὸν µόσχον τὸν σιτευτὸν τοῦ πατρός σου, µόσχον τὸν ἑπταετῆ, καὶ καθελεῖς τὸ θυσιαστήριον τοῦ Βααλ, ὅ ἐστιν τοῦ πατρός σου, καὶ τὸ ἄλσος τὸ ἐπ’ αὐτῷ ἐκκόψεις· (26) καὶ οἰκοδοµήσεις θυσιαστήριον κυρίῳ τῷ θεῷ σου τῷ ὀφθέντι σοι ἐπὶ τῆς κορυφῆς τοῦ ὄρους Μαωζ τούτου ἐν τῇ παρατάξει καὶ λήµψῃ τὸν µόσχον καὶ ἀνοίσεις ὁλοκαύτωµα ἐν τοῖς ξύλοις τοῦ ἄλσους, οὗ ἐκκόψεις. (27) καὶ ἔλαβεν Γεδεων τρεῖς καὶ δέκα ἄνδρας ἀπὸ τῶν δούλων αὐτοῦ καὶ ἐποίησεν καθὰ ἐλάλησεν πρὸς αὐτὸν κύριος· καὶ ἐγένετο ὡς ἐφοβήθη τὸν οἶκον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ τοὺς ἄνδρας τῆς πόλεως µὴ ποιῆσαι ἡµέρας, καὶ ἐποίησεν νυκτός. (28) καὶ ὤρθρισαν οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως τὸ πρωί, καὶ ἰδοὺ κατεσκαµµένον τὸ θυσιαστήριον τοῦ Βααλ, καὶ τὸ ἄλσος τὸ ἐπ’ αὐτῷ ἐκκεκοµµένον, καὶ ὁ µόσχος ὁ σιτευτὸς ἀνηνεγµένος εἰς ὁλοκαύτωµα ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τὸ ᾠκοδοµηµένον. (29) καὶ εἶπεν ἀνὴρ πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ Τίς ἐποίησεν τὸ πρᾶγµα τοῦτο; καὶ ἀνήταζον καὶ ἐξεζήτουν καὶ εἶπαν Γεδεων ὁ υἱὸς Ιωας ἐποίησεν τὸ πρᾶγµα τοῦτο. (30) καὶ εἶπαν οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως πρὸς Ιωας Ἐξάγαγε τὸν υἱόν σου καὶ ἀποθανέτω, ὅτι κατέσκαψεν τὸ θυσιαστήριον τοῦ Βααλ καὶ ὅτι ἔκοψεν τὸ ἄλσος τὸ ἐπ’ αὐτῷ. (31) καὶ εἶπεν Ιωας πρὸς τοὺς ἄνδρας τοὺς ἑσταµένους ἐπ’ αὐτόν Μὴ ὑµεῖς νῦν δικάζεσθε περὶ τοῦ Βααλ; ἢ ὑµεῖς σῴζετε αὐτόν; ὃς ἀντεδίκησεν αὐτόν, ἀποθανεῖται ἕως πρωί· εἰ ἔστιν θεός, αὐτὸς ἐκδικήσει αὐτόν, ὅτι κατέσκαψεν τὸ θυσιαστήριον αὐτοῦ. (32) καὶ ἐκάλεσεν αὐτὸ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ Δικαστήριον τοῦ Βααλ, ὅτι κατέσκαψεν τὸ θυσιαστήριον αὐτοῦ. (33) Καὶ πᾶσα Μαδιαµ καὶ Αµαληκ καὶ υἱοὶ ἀνατολῶν συνήχθησαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ διέβησαν καὶ παρενέβαλον ἐν τῇ κοιλάδι Ιεζραελ. (34) καὶ πνεῦµα θεοῦ ἐνέδυσεν τὸν Γεδεων, καὶ ἐσάλπισεν ἐν κερατίνῃ, καὶ ἐβόησεν Αβιεζερ ὀπίσω αὐτοῦ. (35) καὶ ἀíέλους ἐξαπέστειλεν ἐν παντὶ Μανασση καὶ ἐβόησεν καὶ αὐτὸς ὀπίσω αὐτοῦ· καὶ ἐξαπέστειλεν ἀíέλους ἐν Ασηρ καὶ ἐν Ζαβουλων καὶ ἐν Νεφθαλι, καὶ ἀνέβησαν εἰς συνάντησιν αὐτοῦ. (36) καὶ εἶπεν Γεδεων πρὸς τὸν θεόν Εἰ σῴζεις ἐν τῇ χειρί µου τὸν Ισραηλ, ὃν τρόπον ἐλάλησας, (37) ἰδοὺ ἐγὼ ἀπερείδοµαι τὸν πόκον τῶν ἐρίων ἐν τῷ ἅλωνι, καὶ ἐὰν δρόσος γένηται ἐπὶ τὸν πόκον µόνον καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ξηρασία, καὶ γνώσοµαι ὅτι σῴζεις ἐν τῇ χειρί µου τὸν Ισραηλ, ὃν τρόπον ἐλάλησας. (38) καὶ ἐγένετο οὕτως· καὶ ὤρθρισεν Γεδεων τῇ ἐπαύριον καὶ ἀπεπίασεν τὸν πόκον, καὶ ἀπερρύη ἡ δρόσος ἐκ τοῦ πόκου, πλήρης λεκάνη ὕδατος. (39) καὶ εἶπεν Γεδεων πρὸς τὸν θεόν Μὴ ὀργισθήτω ὁ θυµός σου ἐν ἐµοί, καὶ λαλήσω ἔτι ἅπαξ· καὶ πειράσω ἔτι ἅπαξ ἐν τῷ πόκῳ, καὶ γενηθήτω ξηρασία ἐπὶ τὸν πόκον µόνον, ἐπὶ δὲ πᾶσαν τὴν γῆν γενηθήτω δρόσος. (40) καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς οὕτως ἐν τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ, καὶ ἐγένετο ξηρασία ἐπὶ τὸν πόκον µόνον, ἐπὶ δὲ πᾶσαν τὴν γῆν ἐγένετο δρόσος.

7

(1) Καὶ ὤρθρισεν Ιεροβααλ (αὐτός ἐστιν Γεδεων) καὶ πᾶς ὁ λαὸς ὁ µετ’ αὐτοῦ καὶ παρενέβαλεν ἐπὶ τὴν γῆν Αρωεδ, καὶ παρεµβολὴ Μαδιαµ καὶ Αµαληκ ἦν αὐτῷ ἀπὸ βορρᾶ ἀπὸ τοῦ βουνοῦ τοῦ Αβωρ ἐν τῇ κοιλάδι. (2) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Γεδεων Πολὺς ὁ λαὸς ὁ µετὰ σοῦ ὥστε µὴ παραδοῦναί µε τὴν Μαδιαµ ἐν χειρὶ αὐτῶν, µήποτε καυχήσηται Ισραηλ ἐπ’ ἐµὲ λέγων Ἡ χείρ µου ἔσωσέν µε. (3) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς αὐτόν Λάλησον δὴ εἰς τὰ ὦτα τοῦ λαοῦ λέγων Τίς δειλὸς καὶ φοβούµενος; ἀποστραφήτω. καὶ ἐξώρµησαν ἀπὸ τοῦ ὄρους τοῦ Γαλααδ καὶ ἀπεστράφησαν ἀπὸ τοῦ λαοῦ εἴκοσι καὶ δύο χιλιάδες, καὶ δέκα χιλιάδες ὑπελείφθησαν. (4) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Γεδεων Ἔτι ὁ λαὸς πολύς· κατάγαγε αὐτοὺς εἰς τὸ ὕδωρ, καὶ δοκιµῶ αὐτούς σοι ἐκεῖ· καὶ ἔσται ὃν ἐὰν εἴπω πρὸς σέ Οὗτος πορεύσεται µετὰ σοῦ, αὐτὸς πορεύσεται µετὰ σοῦ· καὶ ὃν ἐὰν εἴπω σοι ὅτι οὐ πορεύσεται µετὰ σοῦ, αὐτὸς οὐ πορεύσεται µετὰ σοῦ. (5) καὶ κατεβίβασεν τὸν λαὸν εἰς τὸ ὕδωρ· καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Γεδεων Πᾶς, ὃς ἂν λάψῃ τῇ γλώσσῃ αὐτοῦ ἐκ τοῦ ὕδατος, ὡς ἐὰν λάψῃ ὁ κύων, στήσεις αὐτὸν κατὰ µόνας, καὶ πᾶς, ὃς ἂν κάµψῃ ἐπὶ τὰ γόνατα αὐτοῦ τοῦ πιεῖν, µεταστήσεις αὐτὸν καθ’ αὑτόν. (6) καὶ ἐγένετο πᾶς ὁ ἀριθµὸς τῶν λαψάντων ἐν τῇ γλώσσῃ αὐτῶν τριακόσιοι ἄνδρες, καὶ πᾶς ὁ ἐπίλοιπος τοῦ λαοῦ ἔκαµψαν ἐπὶ τὰ γόνατα αὐτῶν τοῦ πιεῖν ὕδωρ. (7) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Γεδεων Ἐν τοῖς τριακοσίοις ἀνδράσιν τοῖς λάψασιν σώσω ὑµᾶς καὶ παραδώσω τὴν Μαδιαµ ἐν χειρί σου, καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἀποτρεχέτω ἀνὴρ εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ. (8) καὶ ἔλαβον τὸν ἐπισιτισµὸν τοῦ λαοῦ ἐν τῇ χειρὶ αὐτῶν καὶ τὰς κερατίνας αὐτῶν, καὶ πάντα ἄνδρα Ισραηλ ἐξαπέστειλεν ἄνδρα εἰς τὸ σκήνωµα αὐτοῦ, τῶν δὲ τριακοσίων ἀνδρῶν ἐκράτησεν. ἡ δὲ παρεµβολὴ Μαδιαµ ἦν ὑποκάτωθεν αὐτοῦ ἐν τῇ κοιλάδι. (9) Καὶ ἐγενήθη ἐν τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν κύριος Ἀνάστα κατάβηθι τὸ τάχος ἐντεῦθεν εἰς τὴν παρεµβολήν, ὅτι παρέδωκα αὐτὴν ἐν τῇ χειρί σου· (10) εἰ δὲ φοβῇ σὺ καταβῆναι, κατάβηθι σὺ καὶ Φαρα τὸ παιδάριόν σου εἰς τὴν παρεµβολὴν (11) καὶ ἀκούσῃ, τί λαλοῦσιν· καὶ µετὰ ταῦτα ἰσχύσουσιν αἱ χεῖρές σου, καὶ καταβήσῃ ἐν τῇ παρεµβολῇ. καὶ κατέβη αὐτὸς καὶ Φαρα τὸ παιδάριον αὐτοῦ εἰς µέρος τῶν πεντήκοντα τῶν ἐν τῇ παρεµβολῇ. (12) καὶ Μαδιαµ καὶ Αµαληκ καὶ πάντες οἱ υἱοὶ ἀνατολῶν παρεµβεβλήκεισαν ἐν τῇ κοιλάδι ὡς ἀκρὶς εἰς πλῆθος, καὶ ταῖς καµήλοις αὐτῶν οὐκ ἦν ἀριθµός, ἀλλ’ ἦσαν ὥσπερ ἡ ἄµµος ἡ ἐπὶ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης εἰς πλῆθος. (13) καὶ εἰσῆλθεν Γεδεων, καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ ἐξηγεῖτο τῷ πλησίον αὐτοῦ τὸ ἐνύπνιον καὶ εἶπεν Ἰδοὺ τὸ ἐνύπνιον, ὃ ἠνυπνιάσθην, καὶ ἰδοὺ µαγὶς ἄρτου κριθίνου κυλιοµένη ἐν τῇ παρεµβολῇ Μαδιαµ καὶ ἦλθεν ἕως τῆς σκηνῆς Μαδιαµ καὶ ἐπάταξεν αὐτὴν καὶ κατέστρεψεν αὐτήν, καὶ ἔπεσεν ἡ σκηνή. (14) καὶ ἀπεκρίθη ὁ πλησίον αὐτοῦ καὶ εἶπεν Οὐκ ἔστιν αὕτη ἀλλ’ ἢ ῥοµφαία Γεδεων υἱοῦ Ιωας ἀνδρὸς Ισραηλ· παρέδωκεν κύριος ἐν χειρὶ αὐτοῦ τὴν Μαδιαµ καὶ πᾶσαν τὴν παρεµβολήν. (15) καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσεν Γεδεων τὴν διήγησιν τοῦ ἐνυπνίου καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ, καὶ προσεκύνησεν κύριον καὶ ἐπέστρεψεν εἰς τὴν παρεµβολὴν Ισραηλ καὶ εἶπεν Ἀνάστητε, ὅτι παρέδωκεν κύριος ἐν χερσὶν ὑµῶν τὴν παρεµβολὴν Μαδιαµ. (16) καὶ διεῖλεν τοὺς τριακοσίους ἄνδρας τρεῖς ἀρχὰς καὶ ἔδωκεν κερατίνας ἐν χειρὶ πάντων καὶ ὑδρίας κενὰς καὶ λαµπάδας ἐν µέσῳ τῶν ὑδριῶν (17) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Ἀπ’ ἐµοῦ ὄψεσθε καὶ οὕτως ποιήσετε· καὶ ἰδοὺ ἐγὼ εἰσπορεύοµαι ἐν µέσῳ τῆς παρεµβολῆς, καὶ ἔσται ὡς ἐὰν ποιήσω, οὕτως ποιήσετε· (18) καὶ σαλπιῶ τῇ κερατίνῃ ἐγὼ καὶ πάντες οἱ µετ’ ἐµοῦ, καὶ σαλπιεῖτε ταῖς κερατίναις καὶ ὑµεῖς κύκλῳ τῆς παρεµβολῆς καὶ ἐρεῖτε Τῷ κυρίῳ καὶ τῷ Γεδεων. (19) καὶ εἰσῆλθεν Γεδεων καὶ ἑκατὸν ἄνδρες µετ’ αὐτοῦ ἐν µέρει τῆς παρεµβολῆς ἀρχοµένης τῆς φυλακῆς τῆς µεσούσης· πλὴν ἐγέρσει ἤγειρεν τοὺς φυλάσσοντας, καὶ ἐσάλπισαν ταῖς κερατίναις καὶ ἐξετίναξαν τὰς ὑδρίας τὰς ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῶν. (20) καὶ ἐσάλπισαν αἱ τρεῖς ἀρχαὶ ἐν ταῖς κερατίναις καὶ συνέτριψαν τὰς ὑδρίας καὶ ἐλάβοντο ἐν τῇ χειρὶ τῇ ἀριστερᾷ αὐτῶν τῶν λαµπάδων, καὶ ἐν τῇ χειρὶ τῇ δεξιᾷ αὐτῶν αἱ κερατίναι τοῦ σαλπίζειν, καὶ ἀνέκραξαν Ῥοµφαία τῷ κυρίῳ καὶ τῷ Γεδεων. (21) καὶ ἔστησαν ἕκαστος καθ’ ἑαυτὸν κύκλῳ τῆς παρεµβολῆς, καὶ ἔδραµον πᾶσα ἡ παρεµβολὴ καὶ ἐσήµαναν καὶ ἔφυγον. (22) καὶ ἐσάλπισαν αἱ τριακόσιαι κερατίναι, καὶ ἔθετο κύριος µάχαιραν ἀνδρὸς ἐν τῷ πλησίον αὐτοῦ καὶ ἐν ὅλῃ τῇ παρεµβολῇ, καὶ ἔφυγεν ἡ παρεµβολὴ ἕως τῆς Βαιθασεττα καὶ συνηγµένη ἕως χείλους Αβελµεουλα καὶ ἐπὶ Ταβαθ. (23) καὶ ἐβόησεν ἀνὴρ Ισραηλ ἐκ Νεφθαλιµ καὶ ἐξ Ασηρ καὶ ἐκ παντὸς Μανασση καὶ κατεδίωξαν ὀπίσω Μαδιαµ. (24) Καὶ ἀíέλους ἐξαπέστειλεν Γεδεων ἐν παντὶ ὁρίῳ Εφραιµ λέγων Κατάβητε εἰς συνάντησιν Μαδιαµ καὶ καταλάβετε ἑαυτοῖς τὸ ὕδωρ ἕως Βαιθβηρα καὶ τὸν Ιορδάνην· καὶ ἐβόησεν πᾶς ἀνὴρ Εφραιµ καὶ προκατελάβοντο τὸ ὕδωρ ἕως Βαιθβηρα καὶ τὸν Ιορδάνην. (25) καὶ συνέλαβον τοὺς δύο ἄρχοντας Μαδιαµ, τὸν Ωρηβ καὶ τὸν Ζηβ, καὶ ἀπέκτειναν τὸν Ωρηβ ἐν Σουριν καὶ τὸν Ζηβ ἀπέκτειναν ἐν Ιακεφζηβ καὶ κατεδίωξαν Μαδιαµ· καὶ τὴν κεφαλὴν Ωρηβ καὶ Ζηβ ἤνεγκαν πρὸς Γεδεων ἐκ τοῦ πέραν τοῦ Ιορδάνου.

8

(1) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν ἀνὴρ Εφραιµ Τί τὸ ῥῆµα τοῦτο ἐποίησας ἡµῖν τοῦ µὴ καλέσαι ἡµᾶς, ὅτε ἐξεπορεύου πολεµῆσαι ἐν τῇ Μαδιαµ; καὶ ἐκρίνοντο µετ’ αὐτοῦ κραταιῶς. (2) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Τί ἐποίησα νῦν καθὼς ὑµεῖς; οὐχὶ κρείττω ἐπιφυλλίδες Εφραιµ ἢ τρυγητὸς Αβιεζερ; (3) ἐν χειρὶ ὑµῶν παρέδωκεν κύριος τοὺς ἄρχοντας Μαδιαµ, τὸν Ωρηβ καὶ τὸν Ζηβ· καὶ τί ἠδυνάσθην ποιῆσαι καθὼς ὑµεῖς; καὶ κατέπαυσαν. τότε ἀνῆκε τὸ πνεῦµα αὐτῶν ἀπ’ αὐτοῦ ἐν τῷ λαλῆσαι αὐτὸν τὸν λόγον τοῦτον. (4) Καὶ ἦλθεν Γεδεων ἐπὶ τὸν Ιορδάνην, καὶ διέβη αὐτὸς καὶ οἱ τριακόσιοι ἄνδρες µετ’ αὐτοῦ ὀλιγοψυχοῦντες καὶ πεινῶντες. (5) καὶ εἶπεν τοῖς ἀνδράσιν Σοκχωθ Δότε δὴ ἄρτους τῷ λαῷ τῷ µετ’ ἐµοῦ, ὅτι πεινῶσιν, ἐγὼ δὲ διώκω ὀπίσω Ζεβεε καὶ Σαλµανα βασιλέων Μαδιαµ. (6) καὶ εἶπαν οἱ ἄρχοντες Σοκχωθ Μὴ χεὶρ Ζεβεε καὶ Σαλµανα νῦν ἐν τῇ χειρί σου, ὅτι δώσοµεν τῇ στρατιᾷ σου ἄρτους; (7) καὶ εἶπεν Γεδεων Οὐχ οὕτως· ἐν τῷ δοῦναι κύριον τὸν Ζεβεε καὶ Σαλµανα ἐν τῇ χειρί µου καὶ καταξανῶ τὰς σάρκας ὑµῶν ἐν ταῖς ἀκάνθαις τῆς ἐρήµου καὶ ἐν ταῖς βαρκοννιµ. (8) καὶ ἀνέβη ἐκεῖθεν εἰς Φανουηλ καὶ ἐλάλησεν πρὸς αὐτοὺς κατὰ ταῦτα, καὶ ἀπεκρίθησαν αὐτῷ οἱ ἄνδρες Φανουηλ ὃν τρόπον ἀπεκρίθησαν αὐτῷ οἱ ἄνδρες Σοκχωθ. (9) καὶ εἶπεν τοῖς ἀνδράσιν Φανουηλ λέγων Ἐν τῷ ἐπιστρέφειν µε µετ’ εἰρήνης κατασκάψω τὸν πύργον τοῦτον. — (10) καὶ Ζεβεε καὶ Σαλµανα ἐν Καρκαρ, καὶ ἡ παρεµβολὴ αὐτῶν µετ’ αὐτῶν ὡσεὶ πεντεκαίδεκα χιλιάδες, οἱ καταλειφθέντες ἐν πάσῃ παρεµβολῇ υἱῶν ἀνατολῶν, καὶ οἱ πεπτωκότες ἦσαν ἑκατὸν καὶ εἴκοσι χιλιάδες ἀνδρῶν ἐσπασµένων ῥοµφαίαν. (11) καὶ ἀνέβη Γεδεων ὁδὸν κατοικούντων ἐν σκηναῖς ἀνατολῶν τῆς Ναβεθ ἐξ ἐναντίας Ζεβεε· καὶ ἐπάταξεν τὴν παρεµβολήν, ἡ δὲ παρεµβολὴ ἦν πεποιθυῖα. (12) καὶ ἔφυγεν Ζεβεε καὶ Σαλµανα, καὶ ἐδίωξεν ὀπίσω αὐτῶν καὶ ἐκράτησεν τοὺς δύο βασιλεῖς Μαδιαµ, τὸν Ζεβεε καὶ τὸν Σαλµανα, καὶ πᾶσαν τὴν παρεµβολὴν αὐτῶν ἐξέτριψεν. — (13) καὶ ἀνέστρεψεν Γεδεων υἱὸς Ιωας ἐκ τοῦ πολέµου ἀπὸ ἀναβάσεως Αρες. (14) καὶ συνέλαβον παιδάριον ἐκ τῶν ἀνδρῶν Σοκχωθ, καὶ ἐπηρώτησεν αὐτόν, καὶ ἀπεγράψατο πρὸς αὐτοὺς τοὺς ἄρχοντας Σοκχωθ καὶ τοὺς πρεσβυτέρους αὐτῆς, ἑβδοµήκοντα ἑπτὰ ἄνδρας. (15) καὶ παρεγένετο Γεδεων πρὸς τοὺς ἄρχοντας Σοκχωθ καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ἰδοὺ Ζεβεε καὶ Σαλµανα, δι’ οὓς ὠνειδίσατέ µε λέγοντες Μὴ χεὶρ Ζεβεε καὶ Σαλµανα νῦν ἐν τῇ χειρί σου, ὅτι δώσοµεν τοῖς ἀνδράσιν σου τοῖς ἐκλελυµένοις ἄρτους; (16) καὶ ἔλαβεν τοὺς ἄρχοντας καὶ τοὺς πρεσβυτέρους τῆς πόλεως καὶ κατέξανεν αὐτοὺς ἐν ταῖς ἀκάνθαις τῆς ἐρήµου καὶ ταῖς βαρακηνιµ καὶ κατέξανεν ἐν αὐτοῖς ἄνδρας Σοκχωθ. (17) καὶ τὸν πύργον Φανουηλ κατέσκαψεν καὶ ἀπέκτεινεν τοὺς ἄνδρας τῆς πόλεως. — (18) καὶ εἶπεν πρὸς Ζεβεε καὶ Σαλµανα Ποῦ οἱ ἄνδρες, οὓς ἀπεκτείνατε ἐν Θαβωρ; καὶ εἶπαν Ὡσεὶ σύ, ὅµοιος σοί, ὅµοιος αὐτῶν, ὡς εἶδος µορφὴ υἱῶν βασιλέων. (19) καὶ εἶπεν Γεδεων Ἀδελφοί µου καὶ υἱοὶ τῆς µητρός µού εἰσιν. καὶ ὤµοσεν αὐτοῖς Ζῇ κύριος, εἰ ἐζωογονήσατε αὐτούς, οὐκ ἂν ἀπέκτεινα ὑµᾶς. (20) καὶ εἶπεν τῷ Ιεθερ τῷ πρωτοτόκῳ αὐτοῦ Ἀναστὰς ἀπόκτεινον αὐτούς· καὶ οὐκ ἔσπασεν τὸ παιδάριον αὐτοῦ τὴν µάχαιραν αὐτοῦ, ὅτι ἐφοβήθη, ὅτι ἦν νεώτερος. (21) καὶ εἶπεν Ζεβεε καὶ Σαλµανα Ἀνάστα δὴ σὺ καὶ ἀπάντησον ἡµῖν, ὅτι ὡς ἀνὴρ ἡ δύναµις αὐτοῦ. καὶ ἀνέστη Γεδεων καὶ ἀνεῖλεν τὸν Ζεβεε καὶ τὸν Σαλµανα καὶ ἔλαβεν τοὺς µηνίσκους τοὺς ἐν τοῖς τραχήλοις τῶν καµήλων αὐτῶν. (22) Καὶ εἶπεν ἀνὴρ Ισραηλ πρὸς Γεδεων Ἄρχε ἐν ἡµῖν σὺ καὶ οἱ υἱοί σου, ὅτι σέσωκας ἡµᾶς ἐκ χειρὸς Μαδιαµ. (23) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς Γεδεων Οὐκ ἄρξω ἐγὼ ὑµῶν, καὶ οὐκ ἄρξει ὁ υἱός µου ὑµῶν· κύριος ἄρξει ὑµῶν. (24) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς Γεδεων Αἰτήσοµαι παρ’ ὑµῶν αἴτησιν καὶ δότε µοι ἀνὴρ ἐνώτιον τῶν σκύλων αὐτοῦ· ὅτι ἐνώτια χρυσᾶ πολλὰ ἦν αὐτοῖς, ὅτι Ισµαηλῖται ἦσαν. (25) καὶ εἶπαν Διδόντες δώσοµεν· καὶ ἀνέπτυξεν τὸ ἱµάτιον αὐτοῦ, καὶ ἔρριψεν ἐκεῖ ἀνὴρ ἐνώτιον χρυσοῦν τῶν σκύλων αὐτοῦ. (26) καὶ ἐγενήθη ὁ σταθµὸς τῶν ἐνωτίων τῶν χρυσῶν, ὧν ᾐτήσατο, σίκλοι χίλιοι καὶ ἑπτακόσιοι χρυσοῦ πλὴν τῶν σιρώνων καὶ τῶν ὁρµίσκων ενφωθ καὶ τῶν περιβολαίων τῶν πορφυρῶν τῶν ἐπὶ τοῖς βασιλεῦσιν Μαδιαµ καὶ πλὴν τῶν κλοιῶν τῶν χρυσῶν τῶν ἐν τοῖς τραχήλοις τῶν καµήλων αὐτῶν. (27) καὶ ἐποίησεν αὐτὸ Γεδεων εἰς εφουδ καὶ ἔστησεν αὐτὸ ἐν πόλει αὐτοῦ ἐν Εφραθα· καὶ ἐξεπόρνευσεν πᾶς Ισραηλ ὀπίσω αὐτοῦ ἐκεῖ, καὶ ἐγένετο τῷ Γεδεων καὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ εἰς σκάνδαλον. (28) καὶ ἐνετράπη Μαδιαµ ἐνώπιον υἱῶν Ισραηλ καὶ οὐ προσέθεντο ἆραι κεφαλὴν αὐτῶν. καὶ ἡσύχασεν ἡ γῆ ἔτη τεσσαράκοντα ἐν ἡµέραις Γεδεων. — (29) καὶ ἐπορεύθη Ιεροβααλ υἱὸς Ιωας καὶ κατῴκησεν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ. (30) καὶ τῷ Γεδεων ἦσαν ἑβδοµήκοντα υἱοὶ ἐκπορευόµενοι ἐκ µηρῶν αὐτοῦ, ὅτι γυναῖκες πολλαὶ ἦσαν αὐτῷ. (31) καὶ ἡ παλλακὴ αὐτοῦ ἡ ἐν Σικιµοις ἔτεκεν αὐτῷ καί γε αὐτὴ υἱόν, καὶ ἐπέθηκεν τὸ ὄνοµα αὐτοῦ Αβιµελεχ. (32) καὶ ἀπέθανεν Γεδεων υἱὸς Ιωας ἐν πολιᾷ ἀγαθῇ καὶ ἐτάφη ἐν τῷ τάφῳ Ιωας τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἐν Εφραθα πατρὸς Αβιεζρι. (33) Καὶ ἐγενήθη ὡς ἀπέθανεν Γεδεων, καὶ ἀπεστράφησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ ἐξεπόρνευσαν ὀπίσω τῶν Βααλιµ καὶ ἔθεντο αὑτοῖς τὸν Βααλβεριθ εἰς διαθήκην τοῦ εἶναι αὐτοῖς αὐτὸν εἰς θεόν. (34) καὶ οὐκ ἐµνήσθησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ κυρίου τοῦ θεοῦ αὐτῶν τοῦ ῥυσαµένου αὐτοὺς ἐκ χειρὸς πάντων τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν κυκλόθεν. (35) καὶ οὐκ ἐποίησαν ἔλεος µετὰ τοῦ οἴκου Ιεροβααλ Γεδεων κατὰ πᾶσαν τὴν ἀγαθωσύνην, ἣν ἐποίησεν µετὰ Ισραηλ.

9

(1) Καὶ ἐπορεύθη Αβιµελεχ υἱὸς Ιεροβααλ εἰς Σικιµα πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς τῆς µητρὸς αὐτοῦ καὶ ἐλάλησεν πρὸς αὐτοὺς καὶ πρὸς πᾶσαν τὴν συíένειαν τοῦ οἴκου τῆς µητρὸς αὐτοῦ λέγων (2) Λαλήσατε δὴ ἐν ὠσὶν τῶν ἀνδρῶν Σικιµων Ποῖον βέλτιόν ἐστιν, τὸ ἄρχειν ὑµῶν ἑβδοµήκοντα ἄνδρας, πάντας υἱοὺς Ιεροβααλ, ἢ κυριεύειν ὑµῶν ἄνδρα ἕνα; καὶ µνήσθητε ὅτι σὰρξ ὑµῶν καὶ ὀστοῦν ὑµῶν ἐγώ εἰµι. (3) καὶ ἐλάλησαν περὶ αὐτοῦ οἱ ἀδελφοὶ τῆς µητρὸς αὐτοῦ ἐν τοῖς ὠσὶν πάντων τῶν ἀνδρῶν Σικιµων πάντας τοὺς λόγους τούτους, καὶ ἔκλινεν καρδία αὐτῶν ὀπίσω Αβιµελεχ, ὅτι εἶπαν Ἀδελφὸς ἡµῶν ἐστιν. (4) καὶ ἔδωκαν αὐτῷ ἑβδοµήκοντα ἀργυρίου ἐκ τοῦ οἴκου Βααλ διαθήκης, καὶ ἐµισθώσατο ἐν αὐτοῖς Αβιµελεχ ἄνδρας κενοὺς καὶ θαµβουµένους, καὶ ἐπορεύθησαν ὀπίσω αὐτοῦ. (5) καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ εἰς Εφραθα καὶ ἀπέκτεινεν τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ υἱοὺς Ιεροβααλ ἑβδοµήκοντα ἄνδρας ἐπὶ λίθον ἕνα· καὶ ἀπελείφθη Ιωαθαµ υἱὸς Ιεροβααλ ὁ νεώτερος, ὅτι ἐκρύβη. (6) Καὶ συνήχθησαν πάντες οἱ ἄνδρες Σικιµων καὶ πᾶς ὁ οἶκος Μααλλων καὶ ἐπορεύθησαν καὶ ἐβασίλευσαν τὸν Αβιµελεχ εἰς βασιλέα πρὸς τῇ βαλάνῳ τῆς στάσεως ἐν Σικιµοις. (7) καὶ ἀνήíειλαν τῷ Ιωαθαµ, καὶ ἐπορεύθη καὶ ἔστη ἐπὶ τῆς κορυφῆς τοῦ ὄρους Γαριζιν καὶ ἐπῆρεν τὴν φωνὴν αὐτοῦ καὶ ἐκάλεσεν καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ἀκούσατέ µου, ἄνδρες Σικιµων, καὶ ἀκούσαι ὑµῶν ὁ θεός. (8) πορευόµενα ἐπορεύθησαν τὰ ξύλα τοῦ χρῖσαι ἑαυτοῖς βασιλέα καὶ εἶπον τῇ ἐλαίᾳ Βασίλευσον ἐφ’ ἡµῶν. (9) καὶ εἶπεν αὐτοῖς ἡ ἐλαία Ἀφεῖσα τὴν πιότητά µου, ἣν ἐν ἐµοὶ ἐδόξασεν ὁ θεὸς καὶ ἄνθρωποι, πορευθῶ ἄρχειν τῶν ξύλων; (10) καὶ εἶπαν τὰ ξύλα τῇ συκῇ Δεῦρο βασίλευσον ἐφ’ ἡµῶν. (11) καὶ εἶπεν αὐτοῖς ἡ συκῆ Ἀφεῖσα τὴν γλυκύτητά µου καὶ τὸ γένηµά µου τὸ ἀγαθὸν πορευθῶ ἄρχειν ξύλων; (12) καὶ εἶπαν τὰ ξύλα τῇ ἀµπέλῳ Δεῦρο βασίλευσον ἐφ’ ἡµῶν. (13) καὶ εἶπεν αὐτοῖς ἡ ἄµπελος Ἀφεῖσα τὸν οἶνόν µου, τὴν εὐφροσύνην τὴν παρὰ τοῦ θεοῦ τῶν ἀνθρώπων, πορευθῶ ἄρχειν ξύλων; (14) καὶ εἶπαν τὰ ξύλα πρὸς τὴν ῥάµνον Δεῦρο σὺ βασίλευσον ἐφ’ ἡµῶν. (15) καὶ εἶπεν ἡ ῥάµνος πρὸς τὰ ξύλα Εἰ ἐν ἀληθείᾳ ὑµεῖς χρίετέ µε εἰς βασιλέα ἐφ’ ὑµῶν, δεῦτε πεποίθατε ἐν τῇ σκέπῃ µου· καὶ εἰ µή, ἐξέλθοι πῦρ ἐκ τῆς ῥάµνου καὶ καταφάγοι τὰς κέδρους τοῦ Λιβάνου. — (16) καὶ νῦν εἰ ἐν ἀληθείᾳ καὶ ἐν τελειότητι ἐποιήσατε καὶ ἐβασιλεύσατε τὸν Αβιµελεχ, καὶ εἰ καλῶς ἐποιήσατε µετὰ Ιεροβααλ καὶ µετὰ τοῦ οἴκου αὐτοῦ, καὶ εἰ κατὰ τὸ ἀνταπόδοµα τῆς χειρὸς αὐτοῦ ἐποιήσατε αὐτῷ, (17) — ὡς ἐπολέµησεν ὁ πατήρ µου ὑπὲρ ὑµῶν καὶ ἔρριψεν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐξ ἐναντίας καὶ ἐξείλατο ὑµᾶς ἐκ χειρὸς Μαδιαµ, (18) καὶ ὑµεῖς ἐπανέστητε ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦ πατρός µου σήµερον καὶ ἀπεκτείνατε τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ ἑβδοµήκοντα ἄνδρας ἐπὶ λίθον ἕνα καὶ ἐβασιλεύσατε τὸν Αβιµελεχ υἱὸν τῆς παιδίσκης αὐτοῦ ἐπὶ τοὺς ἄνδρας Σικιµων, ὅτι ἀδελφὸς ὑµῶν ἐστιν, — (19) καὶ εἰ ἐν ἀληθείᾳ καὶ τελειότητι ἐποιήσατε µετὰ Ιεροβααλ καὶ τοῦ οἴκου αὐτοῦ τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ, εὐλογηθείητε ὑµεῖς καὶ εὐφρανθείητε ἐν Αβιµελεχ, καὶ εὐφρανθείη καὶ αὐτὸς ἐν ὑµῖν. (20) καὶ εἰ µή, ἐξέλθοι πῦρ ἐξ Αβιµελεχ καὶ καταφάγοι τοὺς ἄνδρας Σικιµων καὶ τὸν οἶκον Μααλλων, καὶ εἰ µή, ἐξέλθοι πῦρ ἀπὸ ἀνδρῶν Σικιµων καὶ ἐκ τοῦ οἴκου Μααλλων καὶ καταφάγοι τὸν Αβιµελεχ. — (21) καὶ ἀπέδρα Ιωαθαµ καὶ ἐπορεύθη ἐν ὁδῷ καὶ ἔφυγεν εἰς Ραρα καὶ κατῴκησεν ἐκεῖ ἀπὸ προσώπου Αβιµελεχ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ. (22) Καὶ ἦρξεν Αβιµελεχ ἐπὶ Ισραηλ τρία ἔτη. (23) καὶ ἐξαπέστειλεν ὁ θεὸς πνεῦµα πονηρὸν ἀνὰ µέσον Αβιµελεχ καὶ ἀνὰ µέσον τῶν ἀνδρῶν Σικιµων, καὶ ἠθέτησαν οἱ ἄνδρες Σικιµων ἐν τῷ οἴκῳ Αβιµελεχ, (24) τοῦ ἐπαγαγεῖν τὴν ἀδικίαν τῶν ἑβδοµήκοντα υἱῶν Ιεροβααλ καὶ τὸ αἷµα αὐτῶν ἐπιθεῖναι ἐπὶ Αβιµελεχ τὸν ἀδελφὸν αὐτῶν τὸν ἀποκτείναντα αὐτοὺς καὶ ἐπὶ τοὺς ἄνδρας Σικιµων τοὺς κατισχύσαντας τὰς χεῖρας αὐτοῦ ὥστε ἀποκτεῖναι τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ. (25) καὶ ἔθεντο αὐτῷ οἱ ἄνδρες Σικιµων ἔνεδρα ἐπὶ τὰς κεφαλὰς τῶν ὀρέων καὶ ἀνήρπαζον πάντας τοὺς διαπορευοµένους ἐπ’ αὐτοὺς ἐν τῇ ὁδῷ· καὶ ἀπηíέλη τῷ Αβιµελεχ. (26) καὶ ἦλθεν Γααλ υἱὸς Αβεδ καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ εἰς Σικιµα, καὶ ἐπεποίθησαν ἐν αὐτῷ οἱ ἄνδρες Σικιµων. (27) καὶ ἦλθον εἰς ἀγρὸν καὶ ἐτρύγησαν τοὺς ἀµπελῶνας αὐτῶν καὶ κατεπάτουν καὶ ἐποίησαν χοροὺς καὶ εἰσῆλθον εἰς οἶκον θεοῦ αὐτῶν καὶ ἔφαγον καὶ ἔπιον καὶ κατηρῶντο τὸν Αβιµελεχ. (28) καὶ εἶπεν Γααλ υἱὸς Αβεδ Τί ἐστιν Αβιµελεχ, καὶ τίς ἐστιν ὁ υἱὸς Συχεµ, ὅτι δουλεύσοµεν αὐτῷ; οὐχ οὗτος υἱὸς Ιεροβααλ, καὶ Ζεβουλ ἐπίσκοπος αὐτοῦ δοῦλος αὐτοῦ σὺν τοῖς ἀνδράσιν Εµµωρ πατρὸς Συχεµ; καὶ τί ὅτι δουλεύσοµεν αὐτῷ ἡµεῖς; (29) καὶ τίς δῴη τὸν λαὸν τοῦτον ἐν χειρί µου; καὶ µεταστήσω τὸν Αβιµελεχ καὶ ἐρῶ τῷ Αβιµελεχ Πλήθυνον τὴν δύναµίν σου καὶ ἔξελθε. (30) καὶ ἤκουσεν Ζεβουλ ὁ ἄρχων τῆς πόλεως τοὺς λόγους Γααλ υἱοῦ Αβεδ καὶ ἐθυµώθη ὀργῇ. (31) καὶ ἀπέστειλεν ἀíέλους πρὸς Αβιµελεχ µετὰ δώρων λέγων Ἰδοὺ Γααλ υἱὸς Αβεδ καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ παραγεγόνασιν εἰς Σικιµα, καὶ οἵδε πολιορκοῦσιν τὴν πόλιν ἐπὶ σέ· (32) καὶ νῦν ἀνάστηθι νυκτὸς σὺ καὶ ὁ λαὸς ὁ µετὰ σοῦ καὶ ἐνέδρευσον ἐν τῷ ἀγρῷ, (33) καὶ ἔσται τὸ πρωὶ ἅµα τῷ ἀνατεῖλαι τὸν ἥλιον καὶ ὀρθρίσεις καὶ ἐκτενεῖς ἐπὶ τὴν πόλιν, καὶ ἰδοὺ αὐτὸς καὶ ὁ λαὸς ὁ µετ’ αὐτοῦ ἐκπορεύονται πρὸς σέ, καὶ ποιήσεις αὐτῷ καθάπερ ἐὰν εὕρῃ ἡ χείρ σου. (34) καὶ ἀνέστη Αβιµελεχ καὶ πᾶς ὁ λαὸς ὁ µετ’ αὐτοῦ νυκτὸς καὶ ἐνήδρευσαν ἐπὶ Σικιµα τέσσαρας ἀρχάς. (35) καὶ ἐγένετο πρωὶ καὶ ἐξῆλθεν Γααλ υἱὸς Αβεδ καὶ ἔστη πρὸς τῇ θύρᾳ τῆς πύλης τῆς πόλεως, καὶ ἀνέστη Αβιµελεχ καὶ ὁ λαὸς ὁ µετ’ αὐτοῦ ἐκ τῶν ἐνέδρων. (36) καὶ εἶδεν Γααλ υἱὸς Αβεδ τὸν λαὸν καὶ εἶπεν πρὸς Ζεβουλ Ἰδοὺ λαὸς καταβαίνων ἀπὸ τῶν κορυφῶν τῶν ὀρέων. καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Ζεβουλ Τὴν σκιὰν τῶν ὀρέων σὺ ὁρᾷς ὡς ἄνδρας. (37) καὶ προσέθετο ἔτι Γααλ τοῦ λαλῆσαι καὶ εἶπεν Ἰδοὺ λαὸς καταβαίνων κατὰ θάλασσαν ἀπὸ τοῦ ἐχόµενα τοῦ ὀµφαλοῦ τῆς γῆς, καὶ ἀρχὴ µία παραγίνεται ἀπὸ ὁδοῦ δρυὸς ἀποβλεπόντων. (38) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Ζεβουλ Ποῦ ἐστιν νῦν τὸ στόµα σου τὸ λέγον Τίς ἐστιν Αβιµελεχ, ὅτι δουλεύσοµεν αὐτῷ; οὐκ ἰδοὺ οὗτός ἐστιν ὁ λαός, ὃν ἐξουδένωσας; ἔξελθε νῦν καὶ πολέµει πρὸς αὐτόν. (39) καὶ ἐξῆλθεν Γααλ ἀπὸ προσώπου τῶν ἀνδρῶν Σικιµων καὶ ἐπολέµησεν ἐν Αβιµελεχ. (40) καὶ κατεδίωξεν αὐτὸν Αβιµελεχ, καὶ ἔφυγεν ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ· καὶ ἔπεσον τραυµατίαι πολλοὶ ἕως θυρῶν τῆς πόλεως. (41) καὶ ἐκάθισεν Αβιµελεχ ἐν Αριµα· καὶ ἐξέβαλεν Ζεβουλ τὸν Γααλ καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ τοῦ µὴ οἰκεῖν ἐν Σικιµοις. (42) καὶ ἐγενήθη τῇ ἐπαύριον καὶ ἐξῆλθεν ὁ λαὸς εἰς τὸ πεδίον, καὶ ἀπηíέλη τῷ Αβιµελεχ. (43) καὶ παρέλαβεν τὸν λαὸν καὶ διεῖλεν αὐτὸν τρεῖς ἀρχὰς καὶ ἐνήδρευσεν ἐν αὐτῷ· καὶ εἶδεν καὶ ἰδοὺ λαὸς ἐξῆλθεν ἐκ τῆς πόλεως, καὶ ἐπανέστη αὐτοῖς καὶ ἐπάταξεν αὐτούς. (44) καὶ Αβιµελεχ καὶ αἱ ἀρχαὶ αἱ µετ’ αὐτοῦ ἐξετάθησαν καὶ ἔστησαν παρὰ τὴν πύλην τῆς πόλεως, καὶ αἱ δύο ἀρχαὶ ἐξεχύθησαν ἐπὶ πάντας τοὺς ἐν τῷ ἀγρῷ, καὶ ἐπάταξεν αὐτούς. (45) καὶ Αβιµελεχ ἐπολέµει ἐν τῇ πόλει ὅλην τὴν ἡµέραν ἐκείνην, καὶ κατελάβοντο τὴν πόλιν, καὶ τὸν λαὸν τὸν ἐν αὐτῇ ἀνεῖλεν καὶ τὴν πόλιν καθεῖλεν καὶ ἔσπειρεν αὐτὴν ἅλας. (46) καὶ ἤκουσαν πάντες οἱ ἄνδρες πύργου Σικιµων καὶ εἰσῆλθον εἰς τὸ ὀχύρωµα οἴκου τοῦ Βααλ διαθήκης. (47) καὶ ἀπηíέλη τῷ Αβιµελεχ ὅτι συνήχθησαν πάντες οἱ ἄνδρες τοῦ πύργου Σικιµων. (48) καὶ ἀνέβη Αβιµελεχ εἰς ὄρος Σελµων, αὐτὸς καὶ πᾶς ὁ λαὸς ὁ µετ’ αὐτοῦ, καὶ ἔλαβεν Αβιµελεχ ἀξίνην ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ καὶ ἔκοψεν φορτίον ξύλων καὶ ἔλαβεν αὐτὸ καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τοὺς ὤµους αὐτοῦ καὶ εἶπεν πρὸς τὸν λαὸν τὸν µετ’ αὐτοῦ Τί εἴδετέ µε ποιοῦντα, ταχέως ποιήσατε ὡς καὶ ἐγώ. (49) καὶ ἔκοψαν καὶ αὐτοὶ ἕκαστος φορτίον καὶ ἦραν καὶ ἐπορεύθησαν ὀπίσω Αβιµελεχ καὶ ἐπέθηκαν ἐπὶ τὸ ὀχύρωµα καὶ ἐνέπρησαν ἐπ’ αὐτοὺς τὸ ὀχύρωµα ἐν πυρί, καὶ ἀπέθανον πάντες οἱ ἄνδρες πύργου Σικιµων ὡσεὶ χίλιοι ἄνδρες καὶ γυναῖκες. (50) Καὶ ἐπορεύθη Αβιµελεχ εἰς Θεβες καὶ περιεκάθισεν ἐπ’ αὐτὴν καὶ προκατελάβετο αὐτήν. (51) καὶ πύργος ἦν ὀχυρὸς ἐν µέσῳ τῆς πόλεως, καὶ ἔφυγον ἐκεῖ πάντες οἱ ἄνδρες καὶ αἱ γυναῖκες καὶ πάντες οἱ ἡγούµενοι τῆς πόλεως καὶ ἀπέκλεισαν ἐφ’ ἑαυτοὺς καὶ ἀνέβησαν ἐπὶ τὸ δῶµα τοῦ πύργου. (52) καὶ ἦλθεν Αβιµελεχ ἕως τοῦ πύργου, καὶ ἐξεπολέµησαν αὐτόν· καὶ ἤíισεν Αβιµελεχ ἕως τῆς θύρας τοῦ πύργου ἐµπρῆσαι αὐτὸν ἐν πυρί. (53) καὶ ἔρριψεν γυνὴ µία κλάσµα µύλου ἐπὶ τὴν κεφαλὴν Αβιµελεχ καὶ συνέθλασεν τὸ κρανίον αὐτοῦ. (54) καὶ ἐβόησεν τὸ τάχος πρὸς τὸ παιδάριον τὸν αἴροντα τὰ σκεύη αὐτοῦ καὶ εἶπεν αὐτῷ Σπάσαι τὴν µάχαιράν σου καὶ θανάτωσόν µε, µήποτε εἴπωσιν Γυνὴ ἀπέκτεινεν αὐτόν. καὶ ἐξεκέντησεν αὐτὸν τὸ παιδάριον αὐτοῦ, καὶ ἀπέθανεν Αβιµελεχ. (55) καὶ εἶδεν ἀνὴρ Ισραηλ ὅτι ἀπέθανεν Αβιµελεχ, καὶ ἀπῆλθον ἀνὴρ εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ. (56) καὶ ἀπέστρεψεν ὁ θεὸς τὴν κακίαν Αβιµελεχ, ἣν ἐποίησεν τῷ πατρὶ αὐτοῦ ἀποκτεῖναι τοὺς ἑβδοµήκοντα ἀδελφοὺς αὐτοῦ. (57) καὶ πᾶσαν κακίαν ἀνδρῶν Σικιµων ἐπέστρεψεν ὁ θεὸς εἰς τὴν κεφαλὴν αὐτῶν, καὶ ἐπῆλθεν ἐπ’ αὐτοὺς ἡ κατάρα Ιωαθαµ τοῦ υἱοῦ Ιεροβααλ.

10

(1) Καὶ ἀνέστη µετὰ Αβιµελεχ τοῦ σῶσαι τὸν Ισραηλ Θωλα υἱὸς Φουα υἱὸς πατραδέλφου αὐτοῦ ἀνὴρ Ισσαχαρ, καὶ αὐτὸς κατῴκει ἐν Σαµαρείᾳ ἐν ὄρει Εφραιµ. (2) καὶ ἔκρινεν τὸν Ισραηλ εἴκοσι καὶ τρία ἔτη καὶ ἀπέθανεν καὶ ἐτάφη ἐν Σαµαρείᾳ. (3) Καὶ ἀνέστη µετ’ αὐτὸν Ιαϊρ ὁ Γαλααδίτης καὶ ἔκρινεν τὸν Ισραηλ εἴκοσι καὶ δύο ἔτη. (4) καὶ ἐγένοντο αὐτῷ τριάκοντα καὶ δύο υἱοὶ ἐπιβεβηκότες ἐπὶ τριάκοντα καὶ δύο πώλους· καὶ τριάκοντα καὶ δύο πόλεις αὐτοῖς, καὶ ἐκάλεσεν αὐτὰς Ἐπαύλεις Ιαϊρ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης, αἵ εἰσιν ἐν τῇ γῇ Γαλααδ. (5) καὶ ἀπέθανεν Ιαϊρ καὶ ἐτάφη ἐν Ραµµω. (6) Καὶ προσέθεντο οἱ υἱοὶ Ισραηλ ποιῆσαι τὸ πονηρὸν ἔναντι κυρίου καὶ ἐλάτρευσαν ταῖς Βααλιµ καὶ ταῖς Ασταρωθ καὶ τοῖς θεοῖς Σιδῶνος καὶ τοῖς θεοῖς Μωαβ καὶ τοῖς θεοῖς υἱῶν Αµµων καὶ τοῖς θεοῖς τῶν ἀλλοφύλων καὶ ἐγκατέλιπον τὸν κύριον καὶ οὐκ ἐδούλευσαν αὐτῷ. (7) καὶ ἐθυµώθη ὀργῇ κύριος ἐν τῷ Ισραηλ καὶ ἀπέδοτο αὐτοὺς ἐν χειρὶ ἀλλοφύλων καὶ ἐν χειρὶ υἱῶν Αµµων. (8) καὶ ἐσάθρωσαν καὶ ἔθλασαν τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐν τῷ ἐνιαυτῷ ἐκείνῳ ὀκτωκαίδεκα ἔτη, πάντας τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐν τῷ πέραν τοῦ Ιορδάνου ἐν τῇ γῇ τοῦ Αµορραίου ἐν τῇ Γαλααδίτιδι. (9) καὶ διέβησαν οἱ υἱοὶ Αµµων τὸν Ιορδάνην ἐκπολεµῆσαι καὶ ἐν τῷ Ιουδα καὶ Βενιαµιν καὶ ἐν τῷ οἴκῳ Εφραιµ, καὶ ἐθλίβησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ σφόδρα. (10) καὶ ἐκέκραξαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ πρὸς κύριον λέγοντες Ἡµάρτοµέν σοι, ὅτι ἐγκατελίποµεν τὸν θεὸν ἡµῶν καὶ ἐλατρεύσαµεν ταῖς Βααλιµ. (11) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς τοὺς υἱοὺς Ισραηλ Οὐχὶ οἱ Αἰγύπτιοι καὶ οἱ Αµορραῖοι καὶ οἱ υἱοὶ Αµµων καὶ Μωαβ καὶ οἱ ἀλλόφυλοι (12) καὶ Σιδώνιοι καὶ Μαδιαµ καὶ Αµαληκ ἐξέθλιψαν ὑµᾶς; καὶ ἐκεκράξατε πρός µε, καὶ ἔσωσα ὑµᾶς ἐκ χειρὸς αὐτῶν. (13) καὶ ὑµεῖς ἐγκατελίπετέ µε καὶ ἐλατρεύσατε θεοῖς ἑτέροις· διὰ τοῦτο οὐ προσθήσω τοῦ σῶσαι ὑµᾶς. (14) βαδίζετε καὶ βοᾶτε πρὸς τοὺς θεούς, οὓς ἐξελέξασθε ἑαυτοῖς, καὶ αὐτοὶ σωσάτωσαν ὑµᾶς ἐν καιρῷ θλίψεως ὑµῶν. (15) καὶ εἶπαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ πρὸς κύριον Ἡµάρτοµεν, ποίησον σὺ ἡµῖν κατὰ πάντα, ὅσα ἂν ἀρέσκῃ ἐνώπιόν σου, πλήν, κύριε, ἐξελοῦ ἡµᾶς ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ. (16) καὶ µετέστησαν τοὺς θεοὺς τοὺς ἀλλοτρίους ἐκ µέσου αὐτῶν καὶ ἐλάτρευσαν τῷ κυρίῳ· καὶ οὐκ εὐηρέστησεν ἐν τῷ λαῷ, καὶ ὠλιγοψύχησεν ἐν τῷ κόπῳ Ισραηλ. (17) Καὶ ἀνέβησαν οἱ υἱοὶ Αµµων καὶ παρενέβαλον ἐν Γαλααδ, καὶ ἐξῆλθον οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ παρενέβαλον ἐν τῇ Μασσηφα. (18) καὶ εἶπον οἱ ἄρχοντες τοῦ λαοῦ Γαλααδ ἀνὴρ πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ Τίς ἀνήρ, ὃς ἄρξεται πολεµῆσαι ἐν τοῖς υἱοῖς Αµµων; καὶ ἔσται εἰς κεφαλὴν πᾶσιν τοῖς κατοικοῦσιν Γαλααδ.

11

(1) Καὶ Ιεφθαε ὁ Γαλααδίτης δυνατὸς ἐν ἰσχύι· καὶ αὐτὸς ἦν υἱὸς γυναικὸς πόρνης, καὶ ἔτεκεν τῷ Γαλααδ τὸν Ιεφθαε. (2) καὶ ἔτεκεν ἡ γυνὴ Γαλααδ αὐτῷ υἱούς· καὶ ἡδρύνθησαν οἱ υἱοὶ τῆς γυναικὸς καὶ ἐξέβαλον τὸν Ιεφθαε καὶ εἶπον αὐτῷ Οὐ κληρονοµήσεις ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρὸς ἡµῶν, ὅτι γυναικὸς υἱὸς ἑταίρας εἶ σύ. (3) καὶ ἀπέδρα Ιεφθαε ἐκ προσώπου τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ καὶ κατῴκησεν ἐν γῇ Τωβ, καὶ συνελέγοντο πρὸς τὸν Ιεφθαε ἄνδρες λιτοὶ καὶ συνεξεπορεύοντο µετ’ αὐτοῦ. (4) Καὶ ἐγένετο µεθ’ ἡµέρας καὶ ἐπολέµησαν οἱ υἱοὶ Αµµων µετὰ Ισραηλ. (5) καὶ ἐγενήθη ἡνίκα ἐπολέµουν οἱ υἱοὶ Αµµων µετὰ Ισραηλ, καὶ ἐπορεύθησαν οἱ πρεσβύτεροι Γαλααδ παραλαβεῖν τὸν Ιεφθαε ἐν γῇ Τωβ (6) καὶ εἶπαν πρὸς Ιεφθαε Δεῦρο καὶ ἔσῃ ἡµῖν εἰς ἡγούµενον, καὶ πολεµήσωµεν ἐν τοῖς υἱοῖς Αµµων. (7) καὶ εἶπεν Ιεφθαε τοῖς πρεσβυτέροις Γαλααδ Οὐχ ὑµεῖς ἐµισήσατέ µε καὶ ἐξεβάλετέ µε ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός µου καὶ ἐξαπεστείλατέ µε ἀφ’ ὑµῶν; καὶ τί ὅτι ἤλθατε πρός µε, ἡνίκα ἐθλίβητε; (8) καὶ εἶπαν οἱ πρεσβύτεροι Γαλααδ πρὸς Ιεφθαε Οὐχ οὕτως· νῦν ἤλθοµεν πρὸς σέ, καὶ συµπορεύσῃ ἡµῖν, καὶ πολεµήσοµεν ἐν τοῖς υἱοῖς Αµµων· καὶ ἔσῃ ἡµῖν εἰς κεφαλήν, πᾶσιν τοῖς κατοικοῦσιν Γαλααδ. (9) καὶ εἶπεν Ιεφθαε πρὸς τοὺς πρεσβυτέρους Γαλααδ Εἰ ἐπιστρέφετέ µε ὑµεῖς πολεµῆσαι ἐν τοῖς υἱοῖς Αµµων καὶ παραδῷ κύριος αὐτοὺς ἐνώπιον ἐµοῦ, ἐγὼ ὑµῖν ἔσοµαι εἰς κεφαλήν. (10) καὶ εἶπαν οἱ πρεσβύτεροι Γαλααδ πρὸς Ιεφθαε Κύριος ἔσται ὁ ἀκούων ἀνὰ µέσον ἡµῶν, εἰ µὴ κατὰ τὸ ῥῆµά σου οὕτως ποιήσοµεν. (11) καὶ ἐπορεύθη Ιεφθαε µετὰ τῶν πρεσβυτέρων Γαλααδ, καὶ κατέστησαν αὐτὸν ἐπ’ αὐτῶν εἰς κεφαλὴν εἰς ἡγούµενον. καὶ ἐλάλησεν Ιεφθαε πάντας τοὺς λόγους αὐτοῦ ἐνώπιον κυρίου ἐν Μασσηφα. (12) Καὶ ἀπέστειλεν Ιεφθαε ἀγγέλους πρὸς βασιλέα υἱῶν Αµµων λέγων Τί ἐµοὶ καὶ σοί, ὅτι ἥκεις πρός µε σὺ πολεµῆσαί µε ἐν τῇ γῇ µου; (13) καὶ εἶπεν βασιλεὺς υἱῶν Αµµων πρὸς τοὺς ἀγγέλους Ιεφθαε Διότι ἔλαβεν Ισραηλ τὴν γῆν µου ἐν τῇ ἀναβάσει αὐτοῦ ἐξ Αἰγύπτου ἀπὸ Αρνων ἕως Ιαβοκ καὶ ἕως τοῦ Ιορδάνου· καὶ νῦν ἐπίστρεψον αὐτὰς µετ’ εἰρήνης. (14) καὶ ἀπέστρεψαν οἱ ἄγγελοι πρὸς Ιεφθαε. καὶ ἀπέστειλεν Ιεφθαε ἀγγέλους πρὸς τὸν βασιλέα υἱῶν Αµµων (15) λέγων Τάδε λέγει Ιεφθαε Οὐκ ἔλαβεν Ισραηλ τὴν γῆν Μωαβ καὶ τὴν γῆν υἱῶν Αµµων (16) ἐν τῇ ἀναβάσει αὐτῶν ἐξ Αἰγύπτου, ἀλλ’ ἐπορεύθη Ισραηλ ἐν τῇ ἐρήµῳ ἕως θαλάσσης ἐρυθρᾶς καὶ ἦλθεν ἕως Καδης. (17) καὶ ἐξαπέστειλεν Ισραηλ ἀγγέλους πρὸς βασιλέα Εδωµ λέγων Παρελεύσοµαι διὰ τῆς γῆς σου· καὶ οὐκ ἤκουσεν βασιλεὺς Εδωµ. καί γε πρὸς βασιλέα Μωαβ ἀπέστειλεν, καὶ οὐκ ἠθέλησεν. καὶ ἐκάθισεν Ισραηλ ἐν Καδης. (18) καὶ διῆλθεν ἐν τῇ ἐρήµῳ καὶ ἐκύκλωσεν τὴν γῆν Εδωµ καὶ τὴν γῆν Μωαβ καὶ παρεγένετο κατ’ ἀνατολὰς ἡλίου τῆς γῆς Μωαβ καὶ παρενέβαλον ἐν τῷ πέραν Αρνων καὶ οὐκ εἰσῆλθον εἰς τὸ ὅριον Μωαβ, ὅτι Αρνων ἦν ὅριον Μωαβ. (19) καὶ ἀπέστειλεν Ισραηλ ἀγγέλους πρὸς Σηων βασιλέα Εσεβων τὸν Αµορραῖον, καὶ εἶπεν αὐτῷ Ισραηλ Παρελεύσοµαι διὰ τῆς γῆς σου ἕως τοῦ τόπου µου. (20) καὶ οὐκ ἠθέλησεν Σηων διελθεῖν τὸν Ισραηλ διὰ τῶν ὁρίων αὐτοῦ· καὶ συνήγαγεν Σηων πάντα τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ παρενέβαλεν εἰς Ιασσα καὶ ἐπολέµησεν µετὰ Ισραηλ. (21) καὶ παρέδωκεν κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ τὸν Σηων καὶ πάντα τὸν λαὸν αὐτοῦ ἐν χειρὶ Ισραηλ, καὶ ἐπάταξεν αὐτούς· καὶ ἐκληρονόµησεν Ισραηλ πᾶσαν τὴν γῆν τοῦ Αµορραίου τοῦ κατοικοῦντος ἐν τῇ γῇ. (22) καὶ ἐκληρονόµησεν πᾶν τὸ ὅριον τοῦ Αµορραίου ἀπὸ Αρνων καὶ ἕως τοῦ Ιαβοκ καὶ ἀπὸ τῆς ἐρήµου καὶ ἕως τοῦ Ιορδάνου. (23) καὶ νῦν κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ ἐξῆρεν τὸν Αµορραῖον ἐκ προσώπου τοῦ λαοῦ αὐτοῦ Ισραηλ, καὶ σὺ κληρονοµήσεις αὐτὸν ἐπὶ σοῦ; (24) οὐχὶ ὅσα κατεκληρονόµησέν σοι Χαµως ὁ θεός σου, αὐτὰ κληρονοµήσεις; καὶ πάντα, ὅσα κατεκληρονόµησεν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν ἀπὸ προσώπου ἡµῶν, αὐτὰ κληρονοµήσοµεν. (25) καὶ νῦν µὴ κρείσσων εἶ σὺ τοῦ Βαλακ υἱοῦ Σεπφωρ βασιλέως Μωαβ; µὴ µάχῃ ἐµαχέσατο µετὰ Ισραηλ ἢ πολεµῶν ἐπολέµησεν αὐτοῖς; (26) ἐν τῷ οἴκῳ Ισραηλ ἐν Εσεβων καὶ ἐν ταῖς θυγατράσιν αὐτῆς καὶ ἐν Ιαζηρ καὶ ἐν ταῖς θυγατράσιν αὐτῆς καὶ ἐν πάσαις ταῖς πόλεσιν ταῖς παρὰ τὸν Ιορδάνην τριακόσια ἔτη τί ὅτι οὐκ ἐρρύσαντο αὐτοὺς ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ; (27) καὶ ἐγὼ οὐχ ἥµαρτόν σοι, καὶ σὺ ποιεῖς µετ’ ἐµοῦ πονηρίαν τοῦ πολεµῆσαι ἐν ἐµοί· κρίναι κύριος ὁ κρίνων σήµερον ἀνὰ µέσον υἱῶν Ισραηλ καὶ ἀνὰ µέσον υἱῶν Αµµων. (28) καὶ οὐκ εἰσήκουσεν βασιλεὺς υἱῶν Αµµων καὶ οὐκ εἰσήκουσεν τῶν λόγων Ιεφθαε, ὧν ἀπέστειλεν πρὸς αὐτόν. (29) Καὶ ἐγενήθη ἐπὶ Ιεφθαε πνεῦµα κυρίου, καὶ διέβη τὴν γῆν Γαλααδ καὶ τὸν Μανασση καὶ διέβη τὴν σκοπιὰν Γαλααδ καὶ ἀπὸ σκοπιᾶς Γαλααδ εἰς τὸ πέραν υἱῶν Αµµων. (30) καὶ ηὔξατο Ιεφθαε εὐχὴν τῷ κυρίῳ καὶ εἶπεν Ἐὰν παραδώσει παραδῷς µοι τοὺς υἱοὺς Αµµων ἐν χειρί µου, (31) καὶ ἔσται ὃς ἂν ἐξέλθῃ ἐκ τῶν θυρῶν τοῦ οἴκου µου εἰς ἀπάντησίν µου ἐν τῷ ἐπιστρέψαι µε ἐν εἰρήνῃ ἀπὸ τῶν υἱῶν Αµµων, καὶ ἔσται τῷ κυρίῳ, καὶ ἀνοίσω αὐτὸν ὁλοκαύτωµα. (32) καὶ διέβη Ιεφθαε πρὸς τοὺς υἱοὺς Αµµων τοῦ πολεµῆσαι πρὸς αὐτούς, καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς κύριος ἐν χειρὶ αὐτοῦ. (33) καὶ ἐπάταξεν αὐτοὺς ἀπὸ Αροηρ καὶ ἕως τοῦ ἐλθεῖν εἰς Σεµωιθ εἴκοσι πόλεις ἕως Αβελ ἀµπελώνων πληγὴν µεγάλην σφόδρα, καὶ ἐνετράπησαν οἱ υἱοὶ Αµµων ἀπὸ προσώπου υἱῶν Ισραηλ. (34) Καὶ ἦλθεν Ιεφθαε εἰς Μασσηφα εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, καὶ ἰδοὺ ἡ θυγάτηρ αὐτοῦ ἐξεπορεύετο εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ ἐν τυµπάνοις καὶ χοροῖς· καὶ αὕτη µονογενὴς αὐτῷ ἀγαπητή, καὶ οὐκ ἔστιν αὐτῷ πλὴν αὐτῆς υἱὸς ἢ θυγάτηρ. (35) καὶ ἐγενήθη ἡνίκα εἶδεν αὐτήν, καὶ διέρρηξεν τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ εἶπεν Οἴµµοι, θύγατέρ µου, ἐµπεποδοστάτηκάς µε, εἰς σκῶλον ἐγένου ἐν ὀφθαλµοῖς µου, ἐγὼ δὲ ἤνοιξα τὸ στόµα µου περὶ σοῦ πρὸς κύριον καὶ οὐ δυνήσοµαι ἀποστρέψαι. (36) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Πάτερ µου, εἰ ἐν ἐµοὶ ἤνοιξας τὸ στόµα σου πρὸς κύριον, ποίει µοι ὃν τρόπον ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ στόµατός σου, ἀνθ’ ὧν ἐποίησέν σοι κύριος ἐκδικήσεις ἐκ τῶν ἐχθρῶν σου ἐκ τῶν υἱῶν Αµµων. (37) καὶ εἶπεν πρὸς τὸν πατέρα αὐτῆς Καὶ ποίησόν µοι τὸ ῥῆµα τοῦτο· ἔασόν µε δύο µῆνας, καὶ πορεύσοµαι καὶ καταβήσοµαι ἐπὶ τὰ ὄρη καὶ κλαύσοµαι ἐπὶ τὰ παρθένιά µου, καὶ ἐγὼ καὶ αἱ συνεταιρίδες µου. (38) καὶ εἶπεν Πορεύου· καὶ ἐξαπέστειλεν αὐτὴν δύο µῆνας. καὶ ἐπορεύθη, αὐτὴ καὶ αἱ συνεταιρίδες αὐτῆς, καὶ ἔκλαυσεν ἐπὶ τὰ παρθένια αὐτῆς ἐπὶ τὰ ὄρη. (39) καὶ ἐγένετο µετὰ τέλος δύο µηνῶν καὶ ἀνέκαµψεν πρὸς τὸν πατέρα αὐτῆς, καὶ ἐπετέλεσεν Ιεφθαε τὴν εὐχὴν αὐτοῦ, ἣν ηὔξατο· καὶ αὐτὴ οὐκ ἔγνω ἄνδρα. καὶ ἐγενήθη εἰς πρόσταγµα ἐν Ισραηλ· (40) ἐξ ἡµερῶν εἰς ἡµέρας συνεπορεύοντο αἱ θυγατέρες Ισραηλ θρηνεῖν τὴν θυγατέρα Ιεφθαε τοῦ Γαλααδίτου τέσσαρας ἡµέρας ἐν τῷ ἐνιαυτῷ.

12

(1) Καὶ συνήχθησαν οἱ υἱοὶ Εφραιµ καὶ ἦλθον εἰς Σεφινα καὶ εἶπον πρὸς Ιεφθαε Τί ὅτι ἐπορεύθης πολεµεῖν ἐν τοῖς υἱοῖς Αµµων καὶ ἡµᾶς οὐ κέκληκας πορευθῆναι µετὰ σοῦ; τὸν οἶκόν σου ἐµπρήσοµεν ἐν πυρί. (2) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς Ιεφθαε Ἀνὴρ ἀντιδικῶν ἤµην ἐγὼ καὶ ὁ λαός µου, καὶ οἱ υἱοὶ Αµµων ἐταπείνουν µε σφόδρα· καὶ ἐβόησα πρὸς ὑµᾶς, καὶ οὐκ ἐσώσατέ µε ἐκ χειρὸς αὐτῶν. (3) καὶ εἶδον ὅτι οὐκ ἦν ὁ σῴζων, καὶ ἐθέµην τὴν ψυχήν µου ἐν τῇ χειρί µου καὶ διέβην πρὸς τοὺς υἱοὺς Αµµων, καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς κύριος ἐν χειρί µου· καὶ ἵνα τί ἀνέβητε πρός µε τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ τοῦ πολεµεῖν ἐν ἐµοί; (4) καὶ συνήθροισεν Ιεφθαε πάντας τοὺς ἄνδρας Γαλααδ καὶ ἐπολέµει τὸν Εφραιµ, καὶ ἐπάταξαν ἄνδρες Γαλααδ τὸν Εφραιµ, ὅτι εἶπαν Οἱ διασεσῳσµένοι τοῦ Εφραιµ ὑµεῖς, Γαλααδ ἐν µέσῳ Εφραιµ καὶ ἐν µέσῳ Μανασση. (5) καὶ προκατελάβοντο ἄνδρες Γαλααδ τὰς διαβάσεις τοῦ Ιορδάνου τοῦ Εφραιµ, καὶ ἐγενήθη ὅτι εἶπαν οἱ διασεσῳσµένοι τοῦ Εφραιµ Διαβῶµεν, καὶ εἶπαν αὐτοῖς οἱ ἄνδρες Γαλααδ Μὴ ὑµεῖς ἐκ τοῦ Εφραιµ; καὶ εἶπαν Οὔκ ἐσµεν. (6) καὶ εἶπαν αὐτοῖς Εἴπατε δὴ Σύνθηµα· καὶ οὐ κατηύθυναν τοῦ λαλῆσαι οὕτως. καὶ ἐπελάβοντο αὐτῶν καὶ ἔσφαξαν αὐτοὺς ἐπὶ τὰς διαβάσεις τοῦ Ιορδάνου, καὶ ἔπεσαν ἐξ Εφραιµ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ δύο τεσσαράκοντα χιλιάδες. (7) Καὶ ἔκρινεν Ιεφθαε τὸν Ισραηλ ἓξ ἔτη. καὶ ἀπέθανεν Ιεφθαε ὁ Γαλααδίτης καὶ ἐτάφη ἐν τῇ πόλει αὐτοῦ Γαλααδ. (8) Καὶ ἔκρινεν µετ’ αὐτὸν τὸν Ισραηλ Εσεβων ἐκ Βαιθλεεµ. (9) καὶ ἐγένοντο αὐτῷ τριάκοντα υἱοὶ καὶ τριάκοντα θυγατέρες ἐξαπεσταλµέναι ἔξω, καὶ τριάκοντα γυναῖκας εἰσήγαγεν τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ ἔξωθεν. καὶ ἔκρινεν τὸν Ισραηλ ἑπτὰ ἔτη. (10) καὶ ἀπέθανεν Εσεβων καὶ ἐτάφη ἐν Βηθλεεµ. (11) Καὶ ἔκρινεν µετ’ αὐτὸν τὸν Ισραηλ Αιλων ὁ Ζαβουλωνίτης. καὶ ἔκρινεν τὸν Ισραηλ δέκα ἔτη. (12) καὶ ἀπέθανεν Αιλων ὁ Ζαβουλωνίτης ἐν Αιλιµ, καὶ ἔθαψαν αὐτὸν ἐν γῇ Ζαβουλων. (13) Καὶ ἔκρινεν µετ’ αὐτὸν τὸν Ισραηλ Λαβδων υἱὸς Σελληµ ὁ Φρααθωνίτης. (14) καὶ ἐγένοντο αὐτῷ τεσσαράκοντα υἱοὶ καὶ τριάκοντα υἱοὶ τῶν υἱῶν αὐτοῦ ἐπιβεβηκότες ἐπὶ ἑβδοµήκοντα πώλους. καὶ ἔκρινεν τὸν Ισραηλ ὀκτὼ ἔτη. (15) καὶ ἀπέθανεν Λαβδων υἱὸς Σελληµ ὁ Φρααθωνίτης καὶ ἐτάφη ἐν Φρααθων ἐν γῇ Εφραιµ ἐν ὄρει Λανακ.

13

(1) Καὶ προσέθεντο οἱ υἱοὶ Ισραηλ ποιῆσαι τὸ πονηρὸν ἐναντίον κυρίου, καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς κύριος ἐν χειρὶ ἀλλοφύλων τεσσαράκοντα ἔτη. (2) Καὶ ἐγένετο ἀνὴρ ἐκ Σαραα ἐκ τῆς φυλῆς τοῦ Δαν, καὶ ὄνοµα αὐτῷ Μανωε, καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ στεῖρα καὶ οὐκ ἔτικτεν. (3) καὶ ὤφθη ἄíελος κυρίου πρὸς τὴν γυναῖκα καὶ εἶπεν πρὸς αὐτήν Ἰδοὺ δὴ σὺ στεῖρα καὶ οὐ τέτοκας· καὶ ἐν γαστρὶ ἕξεις καὶ τέξῃ υἱόν. (4) καὶ νῦν φύλαξαι καὶ µὴ πίῃς οἶνον καὶ σικερα καὶ µὴ φάγῃς πᾶν ἀκάθαρτον· (5) ὅτι ἰδοὺ σὺ ἐν γαστρὶ ἕξεις καὶ τέξῃ υἱόν, καὶ οὐκ ἀναβήσεται σίδηρος ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, ὅτι ἡγιασµένον ναζιραῖον ἔσται τῷ θεῷ τὸ παιδάριον ἐκ τῆς γαστρός, καὶ αὐτὸς ἄρξεται σῴζειν τὸν Ισραηλ ἐκ χειρὸς ἀλλοφύλων. (6) καὶ ἦλθεν ἡ γυνὴ καὶ εἶπεν τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς λέγουσα ὅτι Ἄνθρωπος τοῦ θεοῦ ἦλθεν πρός µε, καὶ ἡ ὅρασις αὐτοῦ ὡς ὅρασις ἀíέλου τοῦ θεοῦ ἐπιφανὴς σφόδρα· καὶ ἠρώτων, πόθεν ἐστίν, καὶ τὸ ὄνοµα αὐτοῦ οὐκ ἀπήíειλέν µοι. (7) καὶ εἶπέν µοι Ἰδοὺ σὺ ἐν γαστρὶ ἕξεις καὶ τέξῃ υἱόν· καὶ νῦν µὴ πίῃς οἶνον καὶ σικερα καὶ µὴ φάγῃς πᾶσαν ἀκαθαρσίαν, ὅτι ναζιραῖον θεοῦ ἔσται τὸ παιδάριον ἀπὸ τῆς γαστρὸς ἕως ἡµέρας θανάτου αὐτοῦ. (8) καὶ ἐδεήθη Μανωε τοῦ κυρίου καὶ εἶπεν Ἐν ἐµοί, κύριε, ἄνθρωπος τοῦ θεοῦ, ὃν ἀπέστειλας πρὸς ἡµᾶς, ἐλθέτω δὴ πρὸς ἡµᾶς καὶ φωτισάτω ἡµᾶς τί ποιήσωµεν τῷ παιδαρίῳ τῷ τικτοµένῳ. (9) καὶ ἐπήκουσεν ὁ θεὸς τῆς φωνῆς Μανωε, καὶ παρεγένετο ὁ ἄíελος τοῦ θεοῦ ἔτι πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτῆς καθηµένης ἐν τῷ ἀγρῷ, καὶ Μανωε ὁ ἀνὴρ αὐτῆς οὐκ ἦν µετ’ αὐτῆς. (10) καὶ ἐτάχυνεν ἡ γυνὴ καὶ ἐξέδραµεν καὶ ἀπήíειλεν τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Ἰδοὺ ὦπταί µοι ὁ ἀνὴρ ὁ ἐλθὼν πρός µε τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ. (11) καὶ ἀνέστη Μανωε καὶ ἐπορεύθη ὀπίσω τῆς γυναικὸς αὐτοῦ πρὸς τὸν ἄνδρα καὶ εἶπεν αὐτῷ Εἰ σὺ εἶ ὁ ἀνὴρ ὁ λαλήσας πρὸς τὴν γυναῖκα; καὶ εἶπεν ὁ ἄíελος Ἐγώ. (12) καὶ εἶπεν Μανωε Νῦν δὴ ἐλθόντος τοῦ ῥήµατός σου τί ἔσται τὸ κρίµα τοῦ παιδαρίου καὶ τὰ ἔργα αὐτοῦ; (13) καὶ εἶπεν ὁ ἄíελος κυρίου πρὸς Μανωε Ἀπὸ πάντων, ὧν εἶπα πρὸς τὴν γυναῖκα, φυλαξάσθω· (14) ἀπὸ πάντων, ὅσα ἐκπορεύεται ἐξ ἀµπέλου, οὐ φάγεται καὶ οἶνον καὶ σικερα µὴ πιέτω καὶ πᾶν ἀκάθαρτον µὴ φαγέτω· πάντα, ὅσα ἐνετειλάµην αὐτῇ, φυλαξάσθω. (15) καὶ εἶπεν Μανωε πρὸς τὸν ἄíελον κυρίου Βιασώµεθα δή σε καὶ ποιήσοµεν ἐνώπιόν σου ἔριφον αἰγῶν. (16) καὶ εἶπεν ὁ ἄíελος κυρίου πρὸς Μανωε Ἐὰν βιάσῃ µε, οὐ φάγοµαι τῶν ἄρτων σου, καὶ ἐὰν ποιήσῃς ὁλοκαύτωµα, κυρίῳ ἀνοίσεις αὐτό· ὅτι οὐκ ἔγνω Μανωε ὅτι ἄíελος κυρίου ἐστίν. (17) καὶ εἶπεν Μανωε πρὸς τὸν ἄíελον κυρίου Τί ὄνοµά σοι, ἵνα, ὅταν ἔλθῃ τὸ ῥῆµά σου, δοξάσωµέν σε; (18) καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἄíελος κυρίου Ἵνα τί τοῦτο ἐρωτᾷς τὸ ὄνοµά µου; καὶ αὐτό ἐστιν θαυµαστόν. (19) καὶ ἔλαβεν Μανωε τὸν ἔριφον τῶν αἰγῶν καὶ τὴν θυσίαν καὶ ἀνήνεγκεν ἐπὶ τὴν πέτραν τῷ κυρίῳ, τῷ θαυµαστὰ ποιοῦντι κυρίῳ· καὶ Μανωε καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ ἐθεώρουν. (20) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἀναβῆναι τὴν φλόγα ἐπάνωθεν τοῦ θυσιαστηρίου εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἀνέβη ὁ ἄíελος κυρίου ἐν τῇ φλογί, καὶ Μανωε καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ ἐθεώρουν καὶ ἔπεσον ἐπὶ πρόσωπον αὐτῶν ἐπὶ τὴν γῆν. (21) καὶ οὐ προσέθηκεν ἔτι ὁ ἄíελος κυρίου ὀφθῆναι πρὸς Μανωε καὶ πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ· τότε ἔγνω Μανωε ὅτι ἄíελος κυρίου ἐστίν. (22) καὶ εἶπεν Μανωε πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ Θανάτῳ ἀποθανούµεθα, ὅτι θεὸν ἑωράκαµεν. (23) καὶ εἶπεν αὐτῷ ἡ γυνὴ αὐτοῦ Εἰ ἐβούλετο κύριος θανατῶσαι ἡµᾶς, οὐκ ἂν ἐδέξατο ἐκ τῶν χειρῶν ἡµῶν ὁλοκαύτωµα καὶ θυσίαν καὶ οὐκ ἂν ἐφώτισεν ἡµᾶς πάντα ταῦτα καὶ οὐκ ἂν ἀκουστὰ ἐποίησεν ἡµῖν ταῦτα. (24) Καὶ ἔτεκεν ἡ γυνὴ υἱὸν καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνοµα αὐτοῦ Σαµψων· καὶ ηὐλόγησεν αὐτὸν κύριος, καὶ ηὐξήθη τὸ παιδάριον. (25) καὶ ἤρξατο πνεῦµα κυρίου συµπορεύεσθαι αὐτῷ ἐν παρεµβολῇ Δαν ἀνὰ µέσον Σαραα καὶ ἀνὰ µέσον Εσθαολ.

14

(1) Καὶ κατέβη Σαµψων εἰς Θαµναθα καὶ εἶδεν γυναῖκα ἐν Θαµναθα ἐκ τῶν θυγατέρων τῶν ἀλλοφύλων καὶ ἤρεσεν ἐνώπιον αὐτοῦ. (2) καὶ ἀνέβη καὶ ἀπήíειλεν τῷ πατρὶ αὐτοῦ καὶ τῇ µητρὶ αὐτοῦ καὶ εἶπεν Γυναῖκα ἑώρακα ἐν Θαµναθα ἀπὸ τῶν θυγατέρων τῶν ἀλλοφύλων, καὶ νῦν λάβετέ µοι αὐτὴν εἰς γυναῖκα. (3) καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἡ µήτηρ αὐτοῦ Μὴ οὐκ ἔστιν ἀπὸ τῶν θυγατέρων τῶν ἀδελφῶν σου καὶ ἐν παντὶ τῷ λαῷ µου γυνή, ὅτι σὺ πορεύῃ λαβεῖν γυναῖκα ἐκ τῶν ἀλλοφύλων τῶν ἀπεριτµήτων; καὶ εἶπεν Σαµψων πρὸς τὸν πατέρα αὐτοῦ Ταύτην λαβέ µοι, ὅτι ἤρεσεν ἐν ὀφθαλµοῖς µου. (4) καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἡ µήτηρ αὐτοῦ οὐκ ἔγνωσαν ὅτι παρὰ κυρίου ἐστίν, ὅτι ἀνταπόδοµα αὐτὸς ἐκζητεῖ ἐκ τῶν ἀλλοφύλων· καὶ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἀλλόφυλοι ἐκυρίευον τῶν υἱῶν Ισραηλ. (5) καὶ κατέβη Σαµψων καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἡ µήτηρ αὐτοῦ εἰς Θαµναθα. καὶ ἐξέκλινεν εἰς ἀµπελῶνα Θαµναθα, καὶ ἰδοὺ σκύµνος λεόντων ὠρυόµενος εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ· (6) καὶ κατηύθυνεν ἐπ’ αὐτὸν πνεῦµα κυρίου, καὶ διέσπασεν αὐτόν, ὡσεὶ διασπάσαι ἔριφον αἰγῶν, καὶ οὐδὲν ἦν ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ. καὶ οὐκ ἀπήíειλεν τῷ πατρὶ αὐτοῦ οὐδὲ τῇ µητρὶ ἃ ἐποίησεν. (7) καὶ κατέβησαν καὶ ἐλάλησαν τῇ γυναικί, καὶ ἤρεσεν ἐνώπιον Σαµψων. (8) καὶ ἐπέστρεψεν µεθ’ ἡµέρας λαβεῖν αὐτὴν καὶ ἐξέκλινεν ἰδεῖν τὸ πτῶµα τοῦ λέοντος, καὶ ἰδοὺ συστροφὴ µελισσῶν ἐν τῷ στόµατι τοῦ λέοντος καὶ µέλι ἦν. (9) καὶ ἐξεῖλεν αὐτὸ εἰς τὸ στόµα αὐτοῦ καὶ ἐπορεύθη πορευόµενος καὶ ἔσθων· καὶ ἐπορεύθη πρὸς τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ πρὸς τὴν µητέρα αὐτοῦ καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς, καὶ ἔφαγον· καὶ οὐκ ἀπήíειλεν αὐτοῖς ὅτι ἐκ τῆς ἕξεως τοῦ λέοντος ἐξεῖλεν τὸ µέλι. (10) καὶ κατέβη ὁ πατὴρ αὐτοῦ πρὸς τὴν γυναῖκα· καὶ ἐποίησεν ἐκεῖ Σαµψων πότον ἡµέρας ἑπτά, ὅτι οὕτως ἐποίουν οἱ νεανίσκοι. (11) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ φοβεῖσθαι αὐτοὺς αὐτὸν προσκατέστησαν αὐτῷ ἑταίρους τριάκοντα, καὶ ἦσαν µετ’ αὐτοῦ. (12) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Σαµψων Προβαλῶ ὑµῖν πρόβληµα, καὶ ἐὰν ἀπαíείλητέ µοι τὸ πρόβληµα ἐν ταῖς ἑπτὰ ἡµέραις τοῦ πότου, δώσω ὑµῖν τριάκοντα σινδόνας καὶ τριάκοντα στολάς· (13) καὶ ἐὰν µὴ δυνασθῆτε ἀπαíεῖλαί µοι, καὶ δώσετε ὑµεῖς ἐµοὶ τριάκοντα σινδόνας καὶ τριάκοντα στολὰς ἱµατίων. καὶ εἶπαν αὐτῷ Προβαλοῦ τὸ πρόβληµά σου, καὶ ἀκουσόµεθα αὐτοῦ. (14) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ἐκ τοῦ ἔσθοντος ἐξῆλθεν βρῶσις, καὶ ἐξ ἰσχυροῦ ἐξῆλθεν γλυκύ. καὶ οὐκ ἠδυνάσθησαν ἀπαíεῖλαι τὸ πρόβληµα ἐπὶ τρεῖς ἡµέρας. (15) καὶ ἐγένετο ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ τετάρτῃ καὶ εἶπαν τῇ γυναικὶ Σαµψων Ἀπάτησον δὴ τὸν ἄνδρα σου καὶ ἀπαíειλάτω σοι τὸ πρόβληµα, µήποτε ἐµπυρίσωµέν σε καὶ τὸν οἶκον τοῦ πατρός σου ἐν πυρί· ἦ πτωχεῦσαι ἐκαλέσατε ἡµᾶς; (16) καὶ ἔκλαυσεν ἡ γυνὴ Σαµψων ἐπ’ αὐτὸν καὶ εἶπεν αὐτῷ Μεµίσηκάς µε καὶ οὐκ ἠγάπηκάς µε, ὅτι τὸ πρόβληµα, ὃ προεβάλου τοῖς υἱοῖς τοῦ λαοῦ µου, κἀµοὶ οὐκ ἀπήíειλας αὐτό. καὶ εἶπεν αὐτῇ Σαµψων Ἰδοὺ τῷ πατρί µου καὶ τῇ µητρί µου οὐκ ἀπήíειλα αὐτό, καὶ σοὶ ἀπαíελῶ; (17) καὶ ἔκλαυσεν ἐπ’ αὐτὸν ἐπὶ τὰς ἑπτὰ ἡµέρας, ἐν αἷς ἦν ἐν αὐταῖς ὁ πότος· καὶ ἐγένετο ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ καὶ ἀπήíειλεν αὐτῇ, ὅτι παρηνώχλησεν αὐτόν· καὶ αὐτὴ ἀπήíειλεν τοῖς υἱοῖς τοῦ λαοῦ αὐτῆς. (18) καὶ εἶπαν αὐτῷ οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ πρὶν δῦναι τὸν ἥλιον Τί γλυκύτερον µέλιτος, καὶ τί ἰσχυρότερον λέοντος; καὶ εἶπεν αὐτοῖς Σαµψων Εἰ µὴ κατεδαµάσατέ µου τὴν δάµαλιν, οὐκ ἂν εὕρετε τὸ πρόβληµά µου. (19) καὶ κατεύθυνεν ἐπ’ αὐτὸν πνεῦµα κυρίου, καὶ κατέβη εἰς Ἀσκαλῶνα καὶ ἔπαισεν ἐκεῖθεν τριάκοντα ἄνδρας καὶ ἔλαβεν τὰς στολὰς αὐτῶν καὶ ἔδωκεν τοῖς ἀπαíείλασιν τὸ πρόβληµα. καὶ ἐθυµώθη ὀργῇ Σαµψων καὶ ἀνέβη εἰς τὸν οἶκον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. (20) καὶ συνῴκησεν ἡ γυνὴ Σαµψων τῷ νυµφαγωγῷ αὐτοῦ, ὃς ἦν ἑταῖρος αὐτοῦ.

15

(1) Καὶ ἐγένετο µεθ’ ἡµέρας ἐν ἡµέραις θερισµοῦ πυρῶν καὶ ἐπεσκέψατο Σαµψων τὴν γυναῖκα αὐτοῦ φέρων ἔριφον αἰγῶν καὶ εἶπεν Εἰσελεύσοµαι πρὸς τὴν γυναῖκά µου εἰς τὸν κοιτῶνα· καὶ οὐκ ἀφῆκεν αὐτὸν ὁ πατὴρ αὐτῆς εἰσελθεῖν πρὸς αὐτήν. (2) καὶ εἶπεν ὁ πατὴρ αὐτῆς Εἴπας εἶπα ὅτι µισῶν ἐµίσησας αὐτήν, καὶ ἔδωκα αὐτὴν τῷ συνεταίρῳ σου· οὐκ ἰδοὺ ἡ ἀδελφὴ αὐτῆς ἡ νεωτέρα κρείσσων αὐτῆς ἐστιν; ἔστω δή σοι ἀντὶ αὐτῆς. (3) καὶ εἶπεν αὐτῷ Σαµψων Ἀθῷός εἰµι τὸ ἅπαξ ἀπὸ τῶν ἀλλοφύλων, ὅτι ἐγὼ ποιῶ µεθ’ ὑµῶν κακά. (4) καὶ ἐπορεύθη Σαµψων καὶ συνέλαβεν τριακοσίας ἀλώπεκας καὶ ἔλαβεν λαµπάδας καὶ συνέδησεν κέρκον πρὸς κέρκον καὶ ἔθηκεν λαµπάδα µίαν ἀνὰ µέσον τῶν δύο κέρκων ἐν τῷ µέσῳ· (5) καὶ ἐξῆψεν πῦρ ἐν ταῖς λαµπάσιν καὶ ἐξαπέστειλεν εἰς τὰ δράγµατα τῶν ἀλλοφύλων καὶ ἐνεπύρισεν τοὺς στάχυας καὶ τὰ προτεθερισµένα ἀπὸ στοιβῆς καὶ ἕως ἑστῶτος καὶ ἕως ἀµπελῶνος καὶ ἐλαίας. (6) καὶ εἶπαν οἱ ἀλλόφυλοι Τίς ἐποίησεν ταῦτα; καὶ εἶπαν Σαµψων ὁ γαµβρὸς τοῦ Θαµναθαίου, ὅτι ἔλαβεν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ ἔδωκεν αὐτὴν τῷ συνεταίρῳ αὐτοῦ· καὶ ἀνέβησαν οἱ ἀλλόφυλοι καὶ ἐνεπύρισαν τὴν οἰκίαν τοῦ πατρὸς αὐτῆς καὶ αὐτὴν καὶ τὸν πατέρα αὐτῆς ἐν πυρί. (7) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Σαµψων Ἐὰν ποιήσητε οὕτως, οὐκ εὐδοκήσω, ἀλλὰ τὴν ἐκδίκησίν µου ἐξ ἑνὸς καὶ ἑκάστου ὑµῶν ποιήσοµαι. (8) καὶ ἐπάταξεν αὐτοὺς ἐπὶ µηρὸν πληγὴν µεγάλην· καὶ κατέβη καὶ κατῴκει παρὰ τῷ χειµάρρῳ ἐν τῷ σπηλαίῳ Ηταµ. (9) Καὶ ἀνέβησαν οἱ ἀλλόφυλοι καὶ παρενεβάλοσαν ἐπὶ τὸν Ιουδαν καὶ ἐξερρίφησαν ἐν Λεχι. (10) καὶ εἶπαν αὐτοῖς πᾶς ἀνὴρ Ιουδα Ἵνα τί ἀνέβητε ἐφ’ ἡµᾶς; καὶ εἶπαν οἱ ἀλλόφυλοι Δῆσαι τὸν Σαµψων καὶ ποιῆσαι αὐτῷ ὃν τρόπον ἐποίησεν ἡµῖν. (11) καὶ κατέβησαν τρεῖς χιλιάδες ἀνδρῶν ἐξ Ιουδα ἐπὶ τὴν ὀπὴν τῆς πέτρας Ηταµ καὶ εἶπαν πρὸς Σαµψων Οὐκ οἶδας ὅτι ἄρχουσιν ἡµῶν οἱ ἀλλόφυλοι, καὶ ἵνα τί ταῦτα ἐποίησας ἡµῖν; καὶ εἶπεν αὐτοῖς Σαµψων Καθὼς ἐποίησαν ἡµῖν, οὕτως ἐποίησα αὐτοῖς. (12) καὶ εἶπαν αὐτῷ Τοῦ δῆσαί σε κατέβηµεν καὶ παραδοῦναί σε εἰς χεῖρας ἀλλοφύλων. καὶ εἶπεν αὐτοῖς Σαµψων Ὀµόσατέ µοι µὴ ἀποκτεῖναί µε ὑµεῖς καὶ παράδοτέ µε αὐτοῖς, µήποτε ἀπαντήσητε ὑµεῖς ἐν ἐµοί. (13) καὶ ὤµοσαν αὐτῷ λέγοντες Οὐχί, ἀλλὰ δεσµῷ δήσοµέν σε καὶ παραδώσοµέν σε εἰς χεῖρας αὐτῶν, θανάτῳ δὲ οὐ θανατώσοµέν σε· καὶ ἔδησαν αὐτὸν δύο καλωδίοις καινοῖς καὶ ἀνήγαγον αὐτὸν ἐκ τῆς πέτρας. (14) καὶ αὐτὸς ἦλθεν ἕως Σιαγόνος· καὶ οἱ ἀλλόφυλοι ἠλάλαξαν εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ καὶ ἔδραµον εἰς συνάντησιν αὐτοῦ· καὶ κατηύθυνεν ἐπ’ αὐτὸν πνεῦµα κυρίου, καὶ ἐγένοντο τὰ καλώδια τὰ ἐν τοῖς βραχίοσιν αὐτοῦ ὡσεὶ στιππύον, ἡνίκα ἂν ὀσφρανθῇ πυρός, καὶ διελύθησαν οἱ δεσµοὶ ἀπὸ τῶν βραχιόνων αὐτοῦ. (15) καὶ εὗρεν σιαγόνα ὄνου ἐρριµµένην ἐν τῇ ὁδῷ καὶ ἐξέτεινεν τὴν χεῖρα αὐτοῦ καὶ ἔλαβεν αὐτὴν καὶ ἐπάταξεν ἐν αὐτῇ χιλίους ἄνδρας. (16) καὶ εἶπεν Σαµψων Ἐν σιαγόνι ὄνου ἐξαλείφων ἐξήλειψα αὐτούς, ὅτι ἐν σιαγόνι ὄνου ἐπάταξα χιλίους ἄνδρας. (17) καὶ ἐγένετο ἡνίκα συνετέλεσεν λαλῶν, καὶ ἔρριψεν τὴν σιαγόνα ἀπὸ τῆς χειρὸς αὐτοῦ· καὶ ἐκάλεσεν τὸν τόπον ἐκεῖνον Ἀναίρεσις σιαγόνος. (18) καὶ ἐδίψησεν σφόδρα· καὶ ἐβόησεν πρὸς κύριον καὶ εἶπεν Σὺ ἔδωκας ἐν χειρὶ τοῦ δούλου σου τὴν σωτηρίαν τὴν µεγάλην ταύτην, καὶ νῦν ἀποθανοῦµαι ἐν δίψει καὶ ἐµπεσοῦµαι ἐν χειρὶ τῶν ἀπεριτµήτων. (19) καὶ ἤνοιξεν ὁ θεὸς τὸ τραῦµα τῆς σιαγόνος, καὶ ἐξῆλθεν ἐξ αὐτοῦ ὕδατα, καὶ ἔπιεν, καὶ ἐπέστρεψεν τὸ πνεῦµα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ, καὶ ἀνέψυξεν. διὰ τοῦτο ἐκλήθη τὸ ὄνοµα αὐτῆς Πηγὴ ἐπίκλητος σιαγόνος ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. — (20) καὶ ἔκρινεν τὸν Ισραηλ ἐν ἡµέραις ἀλλοφύλων ἔτη εἴκοσι.

16

(1) Καὶ ἐπορεύθη Σαµψων ἐκεῖθεν εἰς Γάζαν· καὶ εἶδεν ἐκεῖ γυναῖκα πόρνην καὶ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτήν. (2) καὶ ἀπηíέλη τοῖς Γαζαίοις λέγοντες Ἥκει Σαµψων ἐνταῦθα. καὶ ἐκύκλωσαν καὶ ἐνήδρευσαν αὐτὸν ὅλην τὴν νύκτα ἐπὶ τῆς πύλης τῆς πόλεως καὶ ἐκώφευσαν ὅλην τὴν νύκτα λέγοντες Ἕως φωτὸς πρωὶ µείνωµεν καὶ ἀποκτείνωµεν αὐτόν. (3) καὶ ἐκοιµήθη Σαµψων ἕως τοῦ µεσονυκτίου· καὶ ἀνέστη περὶ τὸ µεσονύκτιον καὶ ἐπελάβετο τῶν θυρῶν τῆς πύλης τῆς πόλεως καὶ τῶν δύο σταθµῶν καὶ ἀνεβάστασεν αὐτὰς σὺν τῷ µοχλῷ καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τῷ ὤµῳ αὐτοῦ καὶ ἀνήνεγκεν αὐτὰ ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους, ὅ ἐστιν ἐπὶ πρόσωπον Χεβρων, καὶ ἔθηκεν αὐτὰ ἐκεῖ. (4) Καὶ ἐγένετο µετὰ ταῦτα καὶ ἠγάπησεν γυναῖκα ἐπὶ τοῦ χειµάρρου Σωρηχ, καὶ ὄνοµα αὐτῇ Δαλιλα. (5) καὶ ἀνέβησαν πρὸς αὐτὴν οἱ σατράπαι τῶν ἀλλοφύλων καὶ εἶπαν αὐτῇ Ἀπάτησον αὐτὸν καὶ ἰδὲ ἐν τίνι ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ ἐστιν ἡ µεγάλη καὶ ἐν τίνι δυνησόµεθα πρὸς αὐτὸν καὶ δήσοµεν αὐτὸν ὥστε ταπεινῶσαι αὐτόν, καὶ ἡµεῖς δώσοµέν σοι ἀνὴρ χιλίους καὶ ἑκατὸν ἀργυρίου. (6) καὶ εἶπεν Δαλιλα πρὸς Σαµψων Ἀνάíειλόν µοι ἐν τίνι ἡ ἰσχύς σου ἡ µεγάλη καὶ ἐν τίνι δεθήσῃ τοῦ ταπεινωθῆναί σε. (7) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὴν Σαµψων Ἐὰν δήσωσίν µε ἐν ἑπτὰ νευραῖς ὑγραῖς µὴ ἠρηµωµέναις, καὶ ἀσθενήσω καὶ ἔσοµαι ὡς εἷς τῶν ἀνθρώπων. (8) καὶ ἀνήνεγκαν αὐτῇ οἱ σατράπαι τῶν ἀλλοφύλων ἑπτὰ νευρὰς ὑγρὰς µὴ ἠρηµωµένας, καὶ ἔδησεν αὐτὸν ἐν αὐταῖς· (9) καὶ τὸ ἔνεδρον αὐτοῦ ἐκάθητο ἐν τῷ ταµιείῳ· καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Ἀλλόφυλοι ἐπὶ σέ, Σαµψων· καὶ διέρρηξεν τὰς νευράς, ὃν τρόπον διασπᾶται κλῶσµα τοῦ ἀποτινάγµατος ἐν τῷ ὀσφρανθῆναι πυρός· καὶ οὐκ ἐγνώσθη ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ. (10) καὶ εἶπεν Δαλιλα πρὸς Σαµψων Ἰδοὺ παρελογίσω µε καὶ ἐλάλησας πρός µε ψευδῆ· νῦν οὖν ἀνάíειλον δή µοι ἐν τίνι δεθήσῃ. (11) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτήν Ἐὰν δεσµῷ δήσωσίν µε ἐν ἑπτὰ καλωδίοις καινοῖς, ἐν οἷς οὐκ ἐγενήθη ἔργον, καὶ ἀσθενήσω καὶ ἔσοµαι ὡς εἷς τῶν ἀνθρώπων. (12) καὶ ἔλαβεν αὐτῷ Δαλιλα καλώδια καινὰ καὶ ἔδησεν αὐτὸν ἐν αὐτοῖς καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Οἱ ἀλλόφυλοι ἐπὶ σέ, Σαµψων· καὶ τὸ ἔνεδρον ἐκάθητο ἐν τῷ ταµιείῳ· καὶ διέσπασεν αὐτὰ ἀπὸ τῶν βραχιόνων αὐτοῦ ὡς ῥάµµα. (13) καὶ εἶπεν Δαλιλα πρὸς Σαµψων Ἕως νῦν παρελογίσω µε καὶ ἐλάλησας πρός µε ψευδῆ· ἀνάíειλον δή µοι ἐν τίνι δεθήσῃ. καὶ εἶπεν πρὸς αὐτήν Ἐὰν ὑφάνῃς τὰς ἑπτὰ σειρὰς τῆς κεφαλῆς µου µετὰ τοῦ διάσµατος καὶ ἐγκρούσῃς ἐν τῷ πασσάλῳ εἰς τὸν τοῖχον, καὶ ἔσοµαι ἀσθενὴς ὡς εἷς τῶν ἀνθρώπων. (14) καὶ ἐκοίµισεν αὐτὸν Δαλιλα καὶ ἐδιάσατο τοὺς ἑπτὰ βοστρύχους τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ µετὰ τῆς ἐκτάσεως καὶ κατέκρουσεν ἐν τοῖς πασσάλοις εἰς τὸν τοῖχον καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Οἱ ἀλλόφυλοι ἐπὶ σέ, Σαµψων· καὶ ἐξηγέρθη ἐκ τοῦ ὕπνου αὐτοῦ καὶ ἐξέσπασεν τοὺς πασσάλους σὺν τῷ ὑφάσµατι ἐκ τοῦ τοίχου καὶ τὸ δίασµα, καὶ οὐκ ἐγνώσθη ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ. (15) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Δαλιλα Πῶς ἐρεῖς Ἠγάπηκά σε, καὶ ἡ καρδία σου οὐκ ἔστιν µετ’ ἐµοῦ; τοῦτο τρίτον παρελογίσω µε καὶ οὐκ ἀπήíειλάς µοι ἐν τίνι ἡ ἰσχύς σου ἡ µεγάλη. (16) καὶ ἐγένετο ὅτε κατειργάσατο αὐτὸν τοῖς λόγοις αὐτῆς ὅλην τὴν νύκτα καὶ παρηνώχλησεν αὐτόν, καὶ ὠλιγοψύχησεν ἕως εἰς θάνατον· (17) καὶ ἀπήíειλεν αὐτῇ πάντα τὰ ἀπὸ καρδίας αὐτοῦ καὶ εἶπεν αὐτῇ Ξυρὸν οὐκ ἀναβήσεται ἐπὶ τὴν κεφαλήν µου, ὅτι ναζιραῖος θεοῦ ἐγώ εἰµι ἐκ κοιλίας µητρός µου, καὶ ἐὰν ξυρήσωµαι, ἀποστήσεται ἀπ’ ἐµοῦ ἡ ἰσχύς µου, καὶ ἀσθενήσω καὶ ἔσοµαι κατὰ πάντας τοὺς ἀνθρώπους. (18) καὶ εἶδεν Δαλιλα ὅτι ἀνήíειλεν αὐτῇ πάντα τὰ ἀπὸ καρδίας αὐτοῦ, καὶ ἀπέστειλεν καὶ ἐκάλεσεν πάντας τοὺς σατράπας τῶν ἀλλοφύλων λέγουσα Ἀνάβητε τὸ ἅπαξ, ὅτι ἀνήíειλέν µοι πᾶσαν τὴν καρδίαν αὐτοῦ· καὶ ἀνέβησαν πρὸς αὐτὴν πᾶσαι αἱ σατραπίαι τῶν ἀλλοφύλων καὶ ἤνεγκαν τὸ ἀργύριον ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῶν. (19) καὶ ἐκοίµισεν αὐτὸν ἀνὰ µέσον τῶν γονάτων αὐτῆς· καὶ ἐκάλεσεν τὸν κουρέα, καὶ ἐξύρησεν τοὺς ἑπτὰ βοστρύχους τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ· καὶ ἤρξατο ταπεινοῦσθαι, καὶ ἀπέστη ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ ἀπ’ αὐτοῦ. (20) καὶ εἶπεν αὐτῷ Δαλιλα Οἱ ἀλλόφυλοι ἐπὶ σέ, Σαµψων. καὶ ἐξηγέρθη ἐκ τοῦ ὕπνου αὐτοῦ καὶ εἶπεν Ἐξελεύσοµαι καὶ ποιήσω καθὼς ἀεὶ καὶ ἀποτινάξοµαι· καὶ αὐτὸς οὐκ ἔγνω ὅτι κύριος ἀπέστη ἀπ’ αὐτοῦ. (21) καὶ ἐπελάβοντο αὐτοῦ οἱ ἀλλόφυλοι καὶ ἐξώρυξαν τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ· καὶ κατήγαγον αὐτὸν εἰς Γάζαν καὶ ἔδησαν αὐτὸν ἐν πέδαις χαλκαῖς, καὶ ἦν ἀλήθων ἐν οἴκῳ τῆς φυλακῆς. (22) Καὶ ἤρξατο ἡ θρὶξ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ ἀνατεῖλαι, ἡνίκα ἐξυρήθη. (23) καὶ οἱ σατράπαι τῶν ἀλλοφύλων συνήχθησαν τοῦ θῦσαι θυσίαν µεγάλην Δαγων τῷ θεῷ αὐτῶν καὶ τοῦ εὐφρανθῆναι καὶ εἶπαν Παρέδωκεν ὁ θεὸς ἡµῶν ἐν χειρὶ ἡµῶν Σαµψων τὸν ἐχθρὸν ἡµῶν. (24) καὶ εἶδεν αὐτὸν ὁ λαὸς καὶ ᾔνεσαν τοὺς θεοὺς αὐτῶν καὶ εἶπαν Παρέδωκεν ὁ θεὸς ἡµῶν τὸν ἐχθρὸν ἡµῶν ἐν χειρὶ ἡµῶν καὶ τὸν ἐξερηµοῦντα τὴν γῆν ἡµῶν, ὅστις ἐπλήθυνεν τοὺς τραυµατίας ἡµῶν. (25) καὶ ἐγένετο ὅτε ἠγαθύνθη ἡ καρδία αὐτῶν, καὶ εἶπαν Καλέσατε τὸν Σαµψων ἐξ οἴκου φυλακῆς, καὶ παιξάτω ἐνώπιον ἡµῶν. καὶ ἐκάλεσαν τὸν Σαµψων ἐξ οἴκου τῆς φυλακῆς καὶ ἐνέπαιζον αὐτῷ καὶ ἔστησαν αὐτὸν ἀνὰ µέσον τῶν δύο στύλων. (26) καὶ εἶπεν Σαµψων πρὸς τὸ παιδάριον τὸν χειραγωγοῦντα αὐτόν Ἐπανάπαυσόν µε δὴ καὶ ποίησον ψηλαφῆσαί µε ἐπὶ τοὺς στύλους, ἐφ’ ὧν ὁ οἶκος ἐπεστήρικται ἐπ’ αὐτῶν, καὶ ἐπιστηρίσοµαι ἐπ’ αὐτούς· ὁ δὲ παῖς ἐποίησεν οὕτως. (27) ὁ δὲ οἶκος ἦν πλήρης ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν, καὶ ἐκεῖ πάντες οἱ σατράπαι τῶν ἀλλοφύλων, καὶ ἐπὶ τοῦ δώµατος ὡσεὶ τρισχίλιοι ἄνδρες καὶ γυναῖκες ἐµβλέποντες ἐµπαιζόµενον τὸν Σαµψων. (28) καὶ ἐβόησεν Σαµψων πρὸς κύριον καὶ εἶπεν Κύριε κύριε, µνήσθητί µου καὶ ἐνίσχυσόν µε δὴ πλὴν ἔτι τὸ ἅπαξ τοῦτο, καὶ ἐκδικήσω ἐκδίκησιν µίαν ἀντὶ τῶν δύο ὀφθαλµῶν µου ἐκ τῶν ἀλλοφύλων. (29) καὶ περιέλαβεν Σαµψων τοὺς δύο στύλους τοὺς µέσους, ἐφ’ ὧν ὁ οἶκος ἐπεστήρικτο ἐπ’ αὐτῶν, καὶ ἐπεστηρίσατο ἐπ’ αὐτοῖς, ἕνα ἐν τῇ δεξιᾷ αὐτοῦ καὶ ἕνα ἐν τῇ ἀριστερᾷ αὐτοῦ. (30) καὶ εἶπεν Σαµψων Ἀποθανέτω ἡ ψυχή µου µετὰ τῶν ἀλλοφύλων· καὶ ἔκλινεν ἐν ἰσχύι, καὶ ἔπεσεν ὁ οἶκος ἐπὶ τοὺς σατράπας καὶ ἐπὶ πάντα τὸν λαὸν τὸν ἐν αὐτῷ· καὶ ἐγένοντο οἱ τεθνηκότες, οὓς ἐθανάτωσεν Σαµψων ἐν τῷ θανάτῳ αὐτοῦ, πλείους ὑπὲρ οὓς ἐθανάτωσεν ἐν τῇ ζωῇ αὐτοῦ. (31) καὶ κατέβησαν οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ καὶ πᾶς ὁ οἶκος τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ ἔλαβον αὐτὸν καὶ ἀνέβησαν καὶ ἔθαψαν αὐτὸν ἀνὰ µέσον Σαραα καὶ ἀνὰ µέσον Εσθαολ ἐν τῷ τάφῳ Μανωε τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. καὶ αὐτὸς ἔκρινεν τὸν Ισραηλ εἴκοσι ἔτη.

17

(1) Καὶ ἐγένετο ἀνὴρ ἐξ ὄρους Εφραιµ, καὶ ὄνοµα αὐτῷ Μιχα. (2) καὶ εἶπεν τῇ µητρὶ αὐτοῦ Χιλίους καὶ ἑκατὸν ἀργυρίου τοὺς ληµφθέντας σοι καὶ ἐξώρκισας καὶ εἶπας ἐν τοῖς ὠσίν µου, ἰδοὺ τὸ ἀργύριον παρ’ ἐµοί, ἐγὼ ἔλαβον αὐτό. καὶ εἶπεν ἡ µήτηρ αὐτοῦ Εὐλογηµένος ὁ υἱός µου τῷ κυρίῳ. (3) καὶ ἀπέδωκεν τοὺς χιλίους καὶ ἑκατὸν τοῦ ἀργυρίου τῇ µητρὶ αὐτοῦ, καὶ εἶπεν ἡ µήτηρ αὐτοῦ Ἁγιασµῷ ἡγίασα τὸ ἀργύριον τῷ κυρίῳ ἐκ τῆς χειρός µου κατὰ µόνας τοῦ ποιῆσαι γλυπτὸν καὶ χωνευτόν, καὶ νῦν ἐπιστρέψω αὐτά σοι καὶ ἀποδώσω σοι αὐτό. (4) καὶ ἀπέδωκεν τὸ ἀργύριον τῇ µητρὶ αὐτοῦ· καὶ ἔλαβεν ἡ µήτηρ αὐτοῦ διακοσίους τοῦ ἀργυρίου καὶ ἔδωκεν αὐτὸ τῷ χωνευτῇ, καὶ ἐποίησεν αὐτὸ γλυπτὸν καὶ χωνευτόν, καὶ ἐγένετο ἐν τῷ οἴκῳ Μιχα. (5) καὶ ὁ ἀνὴρ Μιχα, αὐτῷ οἶκος θεοῦ· καὶ ἐποίησεν εφουδ καὶ θεραφιν καὶ ἐνέπλησεν τὴν χεῖρα ἑνὸς τῶν υἱῶν αὐτοῦ, καὶ ἐγενήθη αὐτῷ εἰς ἱερέα. — (6) ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις οὐκ ἦν βασιλεὺς ἐν Ισραηλ· ἀνὴρ τὸ ἀγαθὸν ἐν ὀφθαλµοῖς αὐτοῦ ἐποίει. (7) Καὶ ἐγένετο παιδάριον ἐκ Βηθλεεµ δήµου Ιουδα ἐκ τῆς συíενείας Ιουδα, καὶ αὐτὸς Λευίτης, καὶ αὐτὸς παρῴκει ἐκεῖ. (8) καὶ ἐπορεύθη ὁ ἀνὴρ ἐκ τῆς πόλεως Ιουδα ἐκ Βηθλεεµ παροικεῖν οὗ ἐὰν εὕρῃ, καὶ ἐγενήθη εἰς ὄρος Εφραιµ ἕως οἴκου Μιχα τοῦ ποιῆσαι τὴν ὁδὸν αὐτοῦ. (9) καὶ εἶπεν αὐτῷ Μιχα Πόθεν ἔρχῃ; καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Λευίτης ἐγώ εἰµι ἐκ Βηθλεεµ Ιουδα, καὶ ἐγὼ πορεύοµαι παροικεῖν οὗ ἐὰν εὕρω. (10) καὶ εἶπεν αὐτῷ Μιχα Κάθου µετ’ ἐµοῦ καὶ γενοῦ µοι εἰς πατέρα καὶ εἰς ἱερέα, καὶ ἐγὼ δώσω σοι δέκα ἀργυρίου εἰς ἡµέρας καὶ ζεῦγος ἱµατίων καὶ τὰ πρὸς τὸ ζῆν σου. καὶ ἐπορεύθη ὁ Λευίτης (11) καὶ ἤρξατο παροικεῖν παρὰ τῷ ἀνδρί, καὶ ἐγενήθη αὐτῷ τὸ παιδάριον ὡς εἷς τῶν υἱῶν αὐτοῦ. (12) καὶ ἐνέπλησεν Μιχα τὴν χεῖρα τοῦ Λευίτου, καὶ ἐγενήθη αὐτῷ τὸ παιδάριον εἰς ἱερέα καὶ ἦν ἐν τῷ οἴκῳ Μιχα. (13) καὶ εἶπεν Μιχα Νῦν ἔγνων ὅτι ἠγαθοποίησέν µε κύριος, ὅτι ἐγενήθη µοι ὁ Λευίτης εἰς ἱερέα.

18

(1) Ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις οὐκ ἦν βασιλεὺς ἐν Ισραηλ. καὶ ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις ἐζήτει ἡ φυλὴ τοῦ Δαν ἑαυτῇ κληρονοµίαν τοῦ κατοικεῖν, ὅτι οὐκ ἔπεσεν αὐτῇ ἕως τῶν ἡµερῶν ἐκείνων ἐν µέσῳ φυλῶν Ισραηλ κληρονοµία. (2) καὶ ἐξαπέστειλαν οἱ υἱοὶ Δαν ἐκ τῶν συíενειῶν αὐτῶν πέντε ἄνδρας ἀπὸ µέρους αὐτῶν υἱοὺς δυνάµεως ἐκ Σαραα καὶ Εσθαολ τοῦ κατασκέψασθαι τὴν γῆν καὶ ἐξιχνιάσαι αὐτὴν καὶ εἶπαν πρὸς αὐτούς Πορεύεσθε καὶ ἐξεραυνήσατε τὴν γῆν. καὶ παρεγένοντο εἰς ὄρος Εφραιµ ἕως οἴκου Μιχα καὶ κατέπαυσαν ἐκεῖ. (3) αὐτῶν ὄντων παρὰ τῷ οἴκῳ Μιχα καὶ αὐτοὶ ἐπέγνωσαν τὴν φωνὴν τοῦ παιδαρίου τοῦ νεωτέρου τοῦ Λευίτου καὶ ἐξέκλιναν ἐκεῖ καὶ εἶπαν αὐτῷ Τίς ἤγαγέν σε ὧδε, καὶ τί ποιεῖς ἐνταῦθα, καὶ τί σοί ἐστιν ὧδε; (4) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Οὕτως καὶ οὕτως ἐποίησέν µοι Μιχα καὶ ἐµισθώσατό µε, καὶ ἐγενήθην αὐτῷ εἰς ἱερέα. (5) καὶ εἶπαν αὐτῷ Ἐπερώτησον δὴ ἐν τῷ θεῷ, καὶ γνωσόµεθα εἰ κατευοδοῖ ἡ ὁδὸς ἡµῶν, ἣν ἡµεῖς πορευόµεθα ἐπ’ αὐτήν. (6) καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ ἱερεύς Πορεύεσθε εἰς εἰρήνην· ἐνώπιον κυρίου ἡ ὁδὸς ὑµῶν, καθ’ ἣν ὑµεῖς πορεύεσθε ἐν αὐτῇ. (7) καὶ ἐπορεύθησαν οἱ πέντε ἄνδρες καὶ παρεγένοντο εἰς Λαισα· καὶ εἶδον τὸν λαὸν τὸν κατοικοῦντα ἐν αὐτῇ καθήµενον ἐν ἐλπίδι κατὰ τὴν σύγκρισιν τῶν Σιδωνίων, ἡσυχάζοντας ἐν ἐλπίδι καὶ µὴ δυναµένους λαλῆσαι ῥῆµα, ὅτι µακράν εἰσιν ἀπὸ Σιδῶνος, καὶ λόγος οὐκ ἦν αὐτοῖς µετὰ Συρίας. (8) καὶ παρεγένοντο οἱ πέντε ἄνδρες πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτῶν εἰς Σαραα καὶ Εσθαολ, καὶ ἔλεγον αὐτοῖς οἱ ἀδελφοὶ αὐτῶν Τί ὑµεῖς κάθησθε; (9) καὶ εἶπαν Ἀνάστητε καὶ ἀναβῶµεν ἐπ’ αὐτούς· ὅτι εἰσήλθαµεν καὶ ἐνεπεριεπατήσαµεν ἐν τῇ γῇ ἕως Λαισα καὶ εἴδοµεν τὸν λαὸν τὸν κατοικοῦντα ἐν αὐτῇ ἐν ἐλπίδι κατὰ τὸ σύγκριµα τῶν Σιδωνίων, καὶ µακρὰν ἀπέχοντες ἐκ Σιδῶνος, καὶ λόγος οὐκ ἦν αὐτοῖς µετὰ Συρίας· ἀλλὰ ἀνάστητε καὶ ἀναβῶµεν ἐπ’ αὐτούς, ὅτι εὑρήκαµεν τὴν γῆν καὶ ἰδοὺ ἀγαθὴ σφόδρα. καὶ ὑµεῖς σιωπᾶτε; µὴ ὀκνήσητε τοῦ πορευθῆναι τοῦ ἐλθεῖν καὶ κατακληρονοµῆσαι τὴν γῆν. (10) ἡνίκα ἂν εἰσέλθητε, ἥξετε πρὸς λαὸν πεποιθότα, καὶ ἡ γῆ εὐρύχωρος, ὅτι παρέδωκεν αὐτὴν ὁ θεὸς ἐν χειρὶ ὑµῶν, τόπος, οὗ οὐκ ἔστιν ἐκεῖ ὑστέρηµα παντὸς ῥήµατος, ὅσα ἐν τῇ γῇ. (11) Καὶ ἀπῆραν ἐκ συíενείας τοῦ Δαν ἐκ Σαραα καὶ Εσθαολ ἑξακόσιοι ἄνδρες περιεζωσµένοι σκεύη πολεµικά. (12) καὶ ἀνέβησαν καὶ παρενεβάλοσαν ἐν Καριαθιαριµ ἐν Ιουδα· διὰ τοῦτο ἐκλήθη τῷ τόπῳ ἐκείνῳ Παρεµβολὴ Δαν ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης, ἰδοὺ κατόπισθεν Καριαθιαριµ. (13) παρῆλθαν ἐκεῖθεν καὶ ἦλθαν ἕως τοῦ ὄρους Εφραιµ καὶ ἦλθον ἕως οἴκου Μιχα. (14) καὶ ἀπεκρίθησαν οἱ πέντε ἄνδρες οἱ πορευόµενοι κατασκέψασθαι τὴν γῆν καὶ εἶπαν πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς αὐτῶν Εἰ οἴδατε ὅτι ἐν τοῖς οἴκοις τούτοις εφουδ καὶ θεραφιν καὶ γλυπτὸν καὶ χωνευτόν; καὶ νῦν γνῶτε τί ποιήσετε. (15) καὶ ἐξέκλιναν ἐκεῖ καὶ εἰσήλθοσαν εἰς τὸν οἶκον τοῦ παιδαρίου τοῦ Λευίτου εἰς τὸν οἶκον Μιχα καὶ ἠσπάσαντο αὐτόν. (16) καὶ οἱ ἑξακόσιοι ἄνδρες περιεζωσµένοι σκεύη πολεµικὰ ἐστηλωµένοι παρὰ τὴν θύραν τοῦ πυλῶνος, οἱ ἐκ τῶν υἱῶν Δαν. (17) καὶ ἀνέβησαν οἱ πέντε ἄνδρες οἱ πορευόµενοι κατασκέψασθαι τὴν γῆν· ἐπελθόντες ἐκεῖ ἔλαβον τὸ γλυπτὸν καὶ τὸ εφουδ καὶ τὸ θεραφιν καὶ τὸ χωνευτόν, καὶ ὁ ἱερεὺς ἐστηλωµένος παρὰ τῇ θύρᾳ τοῦ πυλῶνος καὶ οἱ ἑξακόσιοι ἄνδρες οἱ περιεζωσµένοι σκεύη πολεµικά. (18) καὶ οὗτοι εἰσῆλθον εἰς οἶκον Μιχα καὶ ἔλαβον τὸ γλυπτὸν καὶ τὸ εφουδ καὶ τὸ θεραφιν καὶ τὸ χωνευτόν. καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς ὁ ἱερεύς Τί ὑµεῖς ποιεῖτε; (19) καὶ εἶπαν πρὸς αὐτόν Κώφευσον, ἐπίθες τὴν χεῖρά σου ἐπὶ τὸ στόµα σου καὶ ἐλθὲ µεθ’ ἡµῶν, καὶ ἔσῃ ἡµῖν εἰς πατέρα καὶ εἰς ἱερέα· µὴ βέλτιον εἶναί σε ἱερέα οἴκου ἀνδρὸς ἑνὸς ἢ γίνεσθαί σε ἱερέα φυλῆς καὶ συíενείας ἐν Ισραηλ; (20) καὶ ἠγαθύνθη ἡ καρδία τοῦ ἱερέως, καὶ ἔλαβεν τὸ εφουδ καὶ τὸ θεραφιν καὶ τὸ γλυπτὸν καὶ τὸ χωνευτὸν καὶ εἰσῆλθεν ἐν µέσῳ τοῦ λαοῦ. (21) καὶ ἐπέστρεψαν καὶ ἀπῆλθαν· καὶ ἔταξαν τὴν πανοικίαν καὶ τὴν κτῆσιν αὐτοῦ τὴν ἔνδοξον ἔµπροσθεν αὐτῶν. (22) αὐτῶν δὲ µεµακρυγκότων ἀπὸ τοῦ οἴκου Μιχα καὶ ἰδοὺ Μιχα καὶ οἱ ἄνδρες οἱ σὺν τῷ οἴκῳ µετὰ Μιχα ἔκραζον κατοπίσω υἱῶν Δαν. (23) καὶ ἐπέστρεψαν οἱ υἱοὶ Δαν τὰ πρόσωπα αὐτῶν καὶ εἶπαν πρὸς Μιχα Τί ἐστίν σοι, ὅτι ἔκραξας; (24) καὶ εἶπεν Μιχα Ὅτι τὸ γλυπτόν µου, ὃ ἐποίησα ἐµαυτῷ, ἐλάβετε καὶ τὸν ἱερέα καὶ ἀπήλθατε· καὶ τί ἐµοὶ ἔτι; καὶ τί τοῦτο λέγετέ µοι Τί τοῦτο κράζεις; (25) καὶ εἶπον πρὸς αὐτὸν οἱ υἱοὶ Δαν Μὴ ἀκουσθήτω δὴ ἡ φωνή σου µεθ’ ἡµῶν, µήποτε ἀπαντήσωσιν ὑµῖν ἄνδρες κατώδυνοι ψυχῇ, καὶ προσθήσεις τὴν ψυχήν σου καὶ τὴν ψυχὴν τοῦ οἴκου σου. (26) καὶ ἐπορεύθησαν οἱ υἱοὶ Δαν εἰς τὴν ὁδὸν αὐτῶν· καὶ εἶδεν Μιχα ὅτι ἰσχυρότεροί εἰσιν αὐτοῦ, καὶ ἐξένευσεν καὶ ἀνέστρεψεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. (27) Καὶ αὐτοὶ ἔλαβον ὅσα ἐποίησεν Μιχα, καὶ τὸν ἱερέα, ὃς ἦν αὐτῷ, καὶ ἦλθον ἕως Λαισα ἐπὶ λαὸν ἡσυχάζοντα καὶ πεποιθότα καὶ ἐπάταξαν αὐτοὺς ἐν στόµατι ῥοµφαίας καὶ τὴν πόλιν ἐνέπρησαν· (28) καὶ οὐκ ἔστιν ἐξαιρούµενος, ὅτι µακράν ἐστιν ἀπὸ Σιδωνίων, καὶ λόγος οὐκ ἔστιν αὐτοῖς µετὰ ἀνθρώπων, καὶ αὐτὴ ἐν κοιλάδι, ἥ ἐστιν τοῦ οἴκου Ροωβ. καὶ ᾠκοδόµησαν τὴν πόλιν καὶ κατῴκησαν ἐν αὐτῇ (29) καὶ ἐκάλεσαν τὸ ὄνοµα τῆς πόλεως Δαν κατὰ τὸ ὄνοµα τοῦ πατρὸς αὐτῶν, ὃς ἐγενήθη τῷ Ισραηλ· καὶ ἦν Λαις ὄνοµα τῇ πόλει τὸ πρότερον. (30) καὶ ἀνέστησαν ἑαυτοῖς οἱ υἱοὶ τοῦ Δαν τὸ γλυπτὸν Μιχα· καὶ Ιωναθαν υἱὸς Γηρσωµ υἱοῦ Μωυσῆ, αὐτὸς καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ἦσαν ἱερεῖς τῇ φυλῇ Δαν ἕως τῆς ἡµέρας τῆς µετοικεσίας τῆς γῆς. (31) καὶ ἔταξαν ἑαυτοῖς τὸ γλυπτὸν Μιχα, ὃ ἐποίησεν, πάσας τὰς ἡµέρας, ὅσας ἦν ὁ οἶκος τοῦ θεοῦ ἐν Σηλω. (19:1) Καὶ ἐγένετο ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις καὶ βασιλεὺς οὐκ ἦν ἐν Ισραηλ.

19

καὶ ἐγένετο ἀνὴρ Λευίτης παροικῶν ἐν µηροῖς ὄρους Εφραιµ, καὶ ἔλαβεν ὁ ἀνὴρ ἑαυτῷ γυναῖκα παλλακὴν ἐκ Βηθλεεµ Ιουδα. (2) καὶ ὠργίσθη αὐτῷ ἡ παλλακὴ αὐτοῦ καὶ ἀπῆλθεν ἀπ’ αὐτοῦ εἰς τὸν οἶκον τοῦ πατρὸς αὐτῆς εἰς Βηθλεεµ Ιουδα καὶ ἐγένετο ἐκεῖ ἡµέρας τετράµηνον. (3) καὶ ἀνέστη ὁ ἀνὴρ αὐτῆς καὶ ἐπορεύθη κατόπισθεν αὐτῆς τοῦ λαλῆσαι ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτῆς τοῦ διαλλάξαι αὐτὴν ἑαυτῷ καὶ ἀπαγαγεῖν αὐτὴν πάλιν πρὸς αὐτόν, καὶ τὸ παιδάριον αὐτοῦ µετ’ αὐτοῦ καὶ ζεῦγος ὑποζυγίων· καὶ ἐπορεύθη ἕως οἴκου τοῦ πατρὸς αὐτῆς, καὶ εἶδεν αὐτὸν ὁ πατὴρ τῆς νεάνιδος καὶ παρῆν εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ. (4) καὶ εἰσήγαγεν αὐτὸν ὁ γαµβρὸς αὐτοῦ ὁ πατὴρ τῆς νεάνιδος καὶ ἐκάθισεν µετ’ αὐτοῦ ἡµέρας τρεῖς, καὶ ἔφαγον καὶ ἔπιον καὶ ὕπνωσαν ἐκεῖ. (5) καὶ ἐγενήθη τῇ ἡµέρᾳ τῇ τετάρτῃ καὶ ὤρθρισαν τὸ πρωί, καὶ ἀνέστη τοῦ ἀπελθεῖν· καὶ εἶπεν ὁ πατὴρ τῆς νεάνιδος πρὸς τὸν γαµβρὸν αὐτοῦ Στήρισον τὴν καρδίαν σου κλάσµατι ἄρτου, καὶ µετὰ τοῦτο πορεύεσθε. (6) καὶ ἐκάθισαν καὶ ἔφαγον ἀµφότεροι ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ ἔπιον· καὶ εἶπεν ὁ πατὴρ τῆς νεάνιδος πρὸς τὸν ἄνδρα Ἀρξάµενος αὐλίσθητι, καὶ ἀγαθυνθήτω ἡ καρδία σου. (7) καὶ ἀνέστη ὁ ἀνὴρ ἀπελθεῖν· καὶ ἐβιάσατο αὐτὸν ὁ γαµβρὸς αὐτοῦ, καὶ πάλιν ηὐλίσθη ἐκεῖ. (8) καὶ ὤρθρισεν τὸ πρωὶ τῇ ἡµέρᾳ τῇ πέµπτῃ τοῦ ἀπελθεῖν· καὶ εἶπεν ὁ πατὴρ τῆς νεάνιδος Στήρισον τὴν καρδίαν σου ἄρτῳ καὶ στρατεύθητι, ἕως κλίνῃ ἡ ἡµέρα· καὶ ἔφαγον καὶ ἔπιον ἀµφότεροι. (9) καὶ ἀνέστη ὁ ἀνὴρ τοῦ ἀπελθεῖν, αὐτὸς καὶ ἡ παλλακὴ αὐτοῦ καὶ τὸ παιδάριον αὐτοῦ· καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γαµβρὸς αὐτοῦ ὁ πατὴρ τῆς νεάνιδος Ἰδοὺ δὴ εἰς ἑσπέραν κέκλικεν ἡ ἡµέρα· κατάλυσον ὧδε ἔτι σήµερον, καὶ ἀγαθυνθήτω ἡ καρδία σου, καὶ ὀρθριεῖτε αὔριον εἰς τὴν ὁδὸν ὑµῶν, καὶ ἀπελεύσῃ εἰς τὸ σκήνωµά σου. (10) καὶ οὐκ ἠθέλησεν ὁ ἀνὴρ αὐλισθῆναι καὶ ἀνέστη καὶ ἀπῆλθεν, καὶ παρεγένοντο ἕως κατέναντι Ιεβους (αὕτη ἐστὶν Ιερουσαληµ), καὶ µετ’ αὐτοῦ ζεῦγος ὑποζυγίων ἐπισεσαγµένων, καὶ ἡ παλλακὴ αὐτοῦ µετ’ αὐτοῦ. (11) ἔτι αὐτῶν ὄντων κατὰ Ιεβους καὶ ἡ ἡµέρα κεκλικυῖα σφόδρα· καὶ εἶπεν τὸ παιδάριον πρὸς τὸν κύριον αὐτοῦ Δεῦρο δὴ καὶ ἐκκλίνωµεν εἰς τὴν πόλιν τοῦ Ιεβουσαίου ταύτην καὶ αὐλισθῶµεν ἐν αὐτῇ. (12) καὶ εἶπεν ὁ κύριος αὐτοῦ πρὸς αὐτόν Οὐ µὴ ἐκκλίνω εἰς πόλιν ἀλλοτρίου, ἣ οὐκ ἔστιν ἐκ τῶν υἱῶν Ισραηλ, καὶ παρελευσόµεθα ἕως Γαβαα. (13) καὶ εἶπεν τῷ παιδαρίῳ αὐτοῦ Δεῦρο καὶ εἰσέλθωµεν εἰς ἕνα τῶν τόπων καὶ αὐλισθῶµεν ἐν Γαβαα ἢ ἐν Ραµα. (14) καὶ παρῆλθον καὶ ἀπῆλθον· ἔδυ γὰρ ὁ ἥλιος ἐχόµενα τῆς Γαβαα, ἥ ἐστιν τοῦ Βενιαµιν. (15) καὶ ἐξέκλιναν ἐκεῖ τοῦ εἰσελθεῖν καταλῦσαι ἐν Γαβαα· καὶ εἰσῆλθον καὶ ἐκάθισαν ἐν τῇ πλατείᾳ τῆς πόλεως, καὶ οὐκ ἔστιν ἀνὴρ ὁ συνάγων αὐτοὺς εἰς τὸν οἶκον καταλῦσαι. (16) καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ πρεσβύτης εἰσῆλθεν ἀπὸ τῶν ἔργων αὐτοῦ ἐκ τοῦ ἀγροῦ ἑσπέρας· καὶ ὁ ἀνὴρ ἐξ ὄρους Εφραιµ, καὶ αὐτὸς παρῴκει ἐν Γαβαα, καὶ οἱ ἄνδρες τοῦ τόπου υἱοὶ Βενιαµιν. (17) καὶ ἀναβλέψας τοῖς ὀφθαλµοῖς εἶδεν τὸν ἄνδρα τὸν ὁδοιπόρον ἐν τῇ πλατείᾳ τῆς πόλεως· καὶ εἶπεν ὁ ἀνὴρ ὁ πρεσβύτης Ποῦ πορεύῃ καὶ πόθεν ἔρχῃ; (18) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Διαβαίνοµεν ἡµεῖς ἐκ Βηθλεεµ τῆς Ιουδα ἕως µηρῶν ὄρους τοῦ Εφραιµ· ἐγὼ δὲ ἐκεῖθέν εἰµι καὶ ἐπορεύθην ἕως Βηθλεεµ Ιουδα, καὶ εἰς τὸν οἶκόν µου ἐγὼ ἀποτρέχω, καὶ οὐκ ἔστιν ἀνὴρ συνάγων µε εἰς τὴν οἰκίαν· (19) καί γε ἄχυρα καὶ χορτάσµατα ὑπάρχει τοῖς ὄνοις ἡµῶν, καί γε ἄρτος καὶ οἶνος ὑπάρχει µοι καὶ τῇ δούλῃ σου καὶ τῷ παιδαρίῳ τοῖς δούλοις σου, οὐκ ἔστιν ὑστέρηµα παντὸς πράγµατος. (20) καὶ εἶπεν ὁ ἀνὴρ ὁ πρεσβύτης Εἰρήνη σοι, πλὴν πᾶν τὸ ὑστέρηµά σου ἐπ’ ἐµέ· πλὴν ἐν τῇ πλατείᾳ µὴ καταλύσῃς. (21) καὶ εἰσήγαγεν αὐτὸν εἰς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ καὶ παρέβαλεν τοῖς ὑποζυγίοις αὐτοῦ, καὶ ἐνίψαντο τοὺς πόδας αὐτῶν καὶ ἔφαγον καὶ ἔπιον. (22) αὐτῶν δὲ ἀγαθυνθέντων τῇ καρδίᾳ αὐτῶν καὶ ἰδοὺ οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως υἱοὶ παρανόµων περιεκύκλωσαν τὴν οἰκίαν καὶ ἔκρουσαν τὴν θύραν καὶ εἶπαν πρὸς τὸν ἄνδρα τὸν κύριον τῆς οἰκίας τὸν πρεσβύτην λέγοντες Ἐξάγαγε τὸν ἄνδρα τὸν εἰσελθόντα εἰς τὴν οἰκίαν σου, ἵνα γνῶµεν αὐτόν. (23) καὶ ἐξῆλθεν πρὸς αὐτοὺς ὁ ἀνὴρ ὁ κύριος τῆς οἰκίας καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Μηδαµῶς, ἀδελφοί, µὴ πονηρεύσησθε δή· µετὰ τὸ εἰσεληλυθέναι τὸν ἄνδρα τοῦτον εἰς τὴν οἰκίαν µου µὴ ποιήσητε τὴν ἀφροσύνην ταύτην· (24) ἰδοὺ ἡ θυγάτηρ µου ἡ παρθένος καὶ ἡ παλλακὴ αὐτοῦ, ἐξάξω δὴ αὐτάς, καὶ ταπεινώσατε αὐτὰς καὶ ποιήσατε αὐταῖς τὸ ἀγαθὸν ἐν ὀφθαλµοῖς ὑµῶν· καὶ τῷ ἀνδρὶ τούτῳ µὴ ποιήσητε τὸ ῥῆµα τῆς ἀφροσύνης ταύτης. (25) καὶ οὐκ ἠθέλησαν οἱ ἄνδρες ἀκοῦσαι αὐτοῦ. καὶ ἐπελάβετο ὁ ἀνὴρ τῆς παλλακῆς αὐτοῦ καὶ ἐξήγαγεν αὐτὴν πρὸς αὐτοὺς ἔξω, καὶ ἔγνωσαν αὐτὴν καὶ ἐνέπαιξαν αὐτῇ ὅλην τὴν νύκτα ἕως τὸ πρωί· καὶ ἐξαπέστειλαν αὐτὴν ἅµα τῷ ἀναβαίνειν τὸν ὄρθρον. (26) καὶ ἦλθεν ἡ γυνὴ τὸ πρὸς πρωὶ καὶ ἔπεσεν παρὰ τὴν θύραν τοῦ πυλῶνος τοῦ οἴκου τοῦ ἀνδρός, οὗ ἦν ὁ κύριος αὐτῆς ἐκεῖ, ἕως οὗ διέφαυσεν. (27) καὶ ἀνέστη ὁ κύριος αὐτῆς τὸ πρωὶ καὶ ἤνοιξεν τὰς θύρας τοῦ οἴκου καὶ ἐξῆλθεν τοῦ ἀπελθεῖν τὴν ὁδὸν αὐτοῦ, καὶ ἰδοὺ ἡ γυνὴ ἡ παλλακὴ αὐτοῦ πεπτωκυῖα παρὰ τὴν θύραν, καὶ αἱ χεῖρες αὐτῆς ἐπὶ τὸ πρόθυρον. (28) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτήν Ἀνάστηθι καὶ ἀπέλθωµεν· καὶ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῷ, ἀλλὰ τεθνήκει. καὶ ἀνέλαβεν αὐτὴν ἐπὶ τὸ ὑποζύγιον καὶ ἀνέστη ὁ ἀνὴρ καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ. (29) καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ ἔλαβεν τὴν µάχαιραν καὶ ἐπελάβετο τῆς παλλακῆς αὐτοῦ καὶ ἐµέλισεν αὐτὴν κατὰ τὰ ὀστᾶ αὐτῆς εἰς δώδεκα µερίδας καὶ ἐξαπέστειλεν αὐτὰς εἰς πάσας τὰς φυλὰς Ισραηλ. (30) καὶ ἐγένετο πᾶς ὁ ὁρῶν ἔλεγεν Οὔτε ἐγενήθη οὔτε ὤφθη οὕτως ἀπὸ τῆς ἡµέρας ἀναβάσεως υἱῶν Ισραηλ ἐξ Αἰγύπτου ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. καὶ ἐνετείλατο τοῖς ἀνδράσιν, οἷς ἐξαπέστειλεν, λέγων Τάδε ἐρεῖτε πρὸς πάντα ἄνδρα Ισραηλ Εἰ γέγονεν κατὰ τὸ ῥῆµα τοῦτο ἀπὸ τῆς ἡµέρας ἀναβάσεως υἱῶν Ισραηλ ἐξ Αἰγύπτου ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης; θέσθε δὴ ἑαυτοῖς βουλὴν περὶ αὐτῆς καὶ λαλήσατε.

20

(1) Καὶ ἐξῆλθον πάντες οἱ υἱοὶ Ισραηλ, καὶ ἐξεκκλησιάσθη πᾶσα ἡ συναγωγὴ ὡς ἀνὴρ εἷς ἀπὸ Δαν καὶ ἕως Βηρσαβεε καὶ γῆ Γαλααδ πρὸς κύριον εἰς Μασσηφα. (2) καὶ ἔστη τὸ κλίµα παντὸς τοῦ λαοῦ, πᾶσαι αἱ φυλαὶ Ισραηλ, ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ λαοῦ τοῦ θεοῦ, τετρακόσιαι χιλιάδες ἀνδρῶν πεζῶν σπωµένων ῥοµφαίαν. (3) καὶ ἤκουσαν οἱ υἱοὶ Βενιαµιν ὅτι ἀνέβησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ πρὸς κύριον εἰς Μασσηφα. καὶ εἶπαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ Λαλήσατε ποῦ ἐγένετο ἡ κακία αὕτη. (4) καὶ ἀπεκρίθη ὁ ἀνὴρ ὁ Λευίτης ὁ ἀνὴρ τῆς γυναικὸς τῆς πεφονευµένης καὶ εἶπεν Εἰς Γαβαα τῆς Βενιαµιν ἦλθον ἐγὼ καὶ ἡ παλλακή µου καταλῦσαι. (5) καὶ ἀνέστησαν ἐπ’ ἐµὲ οἱ ἄνδρες οἱ παρὰ τῆς Γαβαα καὶ περιεκύκλωσαν ἐπ’ ἐµὲ τὴν οἰκίαν νυκτὸς καὶ ἐµὲ ἠθέλησαν ἀποκτεῖναι καὶ τὴν παλλακήν µου ἐταπείνωσαν καὶ ἐνέπαιξαν αὐτῇ καὶ ἀπέθανεν. (6) καὶ ἐπελαβόµην τῆς παλλακῆς µου καὶ ἐµέλισα αὐτὴν καὶ ἐξαπέστειλα ἐν παντὶ ὁρίῳ κληρονοµίας Ισραηλ, ὅτι ἐποίησαν ἀφροσύνην ἐν τῷ Ισραηλ. (7) ἰδοὺ πάντες ὑµεῖς, οἱ υἱοὶ Ισραηλ, δότε ἑαυτοῖς λόγον καὶ βουλήν. (8) καὶ ἀνέστη πᾶς ὁ λαὸς ὡς ἀνὴρ εἷς λέγων Οὐκ εἰσελευσόµεθα ἀνὴρ εἰς τὸ σκήνωµα αὐτοῦ καὶ οὐκ ἐκκλινοῦµεν ἀνὴρ εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. (9) καὶ νῦν τοῦτο τὸ ῥῆµα, ὃ ποιήσοµεν τῇ Γαβαα· ἀναβησόµεθα ἐπ’ αὐτὴν ἐν κλήρῳ (10) καὶ ληµψόµεθα δέκα ἄνδρας τοῖς ἑκατὸν καὶ ἑκατὸν τοῖς χιλίοις καὶ χιλίους τοῖς µυρίοις λαβεῖν ἐπισιτισµὸν τῷ λαῷ τοῖς εἰσπορευοµένοις ἐπιτελέσαι τῇ Γαβαα τοῦ Βενιαµιν κατὰ πᾶσαν τὴν ἀφροσύνην, ἣν ἐποίησαν ἐν Ισραηλ. (11) καὶ συνήχθη πᾶς ἀνὴρ Ισραηλ ἐκ τῶν πόλεων ὡς ἀνὴρ εἷς ἐρχόµενοι. (12) Καὶ ἐξαπέστειλαν αἱ φυλαὶ Ισραηλ ἄνδρας ἐν πάσῃ φυλῇ Βενιαµιν λέγοντες Τίς ἡ κακία αὕτη ἡ γενοµένη ἐν ὑµῖν; (13) καὶ νῦν δότε τοὺς ἄνδρας τοὺς ἀσεβεῖς τοὺς ἐν Γαβαα τοὺς υἱοὺς Βελιαλ, καὶ θανατώσοµεν αὐτοὺς καὶ ἐξαροῦµεν κακίαν ἐξ Ισραηλ. καὶ οὐκ ἠθέλησαν οἱ υἱοὶ Βενιαµιν εἰσακοῦσαι τῆς φωνῆς τῶν ἀδελφῶν αὐτῶν τῶν υἱῶν Ισραηλ. (14) καὶ συνήχθησαν οἱ υἱοὶ Βενιαµιν ἐκ τῶν πόλεων αὐτῶν εἰς Γαβαα ἐξελθεῖν τοῦ πολεµῆσαι µετὰ υἱῶν Ισραηλ. (15) καὶ ἐπεσκέπησαν οἱ υἱοὶ Βενιαµιν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐκ τῶν πόλεων εἴκοσι καὶ πέντε χιλιάδες ἀνδρῶν σπωµένων ῥοµφαίαν χωρὶς τῶν κατοικούντων τὴν Γαβαα· οὗτοι ἐπεσκέπησαν ἑπτακόσιοι ἄνδρες νεανίσκοι ἐκλεκτοὶ (16) ἀµφοτεροδέξιοι· πάντες οὗτοι σφενδονῆται βάλλοντες λίθους πρὸς τὴν τρίχα καὶ οὐ διαµαρτάνοντες. (17) καὶ πᾶς ἀνὴρ Ισραηλ ἐπεσκέπησαν χωρὶς τῶν υἱῶν Βενιαµιν τετρακόσιαι χιλιάδες ἀνδρῶν σπωµένων ῥοµφαίαν· πάντες οὗτοι ἄνδρες πολεµισταί. (18) καὶ ἀνέστησαν καὶ ἀνέβησαν εἰς Βαιθηλ καὶ ἐπηρώτησαν ἐν τῷ θεῷ καὶ εἶπαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ Τίς ἀναβήσεται ἡµῖν ἀφηγούµενος πολεµῆσαι µετὰ Βενιαµιν; καὶ εἶπεν κύριος Ιουδας ἀναβήσεται ἀφηγούµενος. (19) καὶ ἀνέστησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ παρενέβαλον ἐπὶ τὴν Γαβαα. (20) καὶ ἐξῆλθεν πᾶς ἀνὴρ Ισραηλ εἰς πόλεµον µετὰ Βενιαµιν, καὶ παρετάξαντο µετ’ αὐτῶν εἰς πόλεµον ἀνὴρ Ισραηλ πρὸς τὴν Γαβαα. (21) καὶ ἐξῆλθον οἱ υἱοὶ Βενιαµιν ἐκ τῆς πόλεως καὶ διέφθειραν ἐν Ισραηλ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ δύο καὶ εἴκοσι χιλιάδας ἀνδρῶν ἐπὶ τὴν γῆν. (22) καὶ ἐνίσχυσεν ἀνὴρ Ισραηλ καὶ προσέθεντο παρατάξασθαι πόλεµον ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ παρετάξαντο ἐκεῖ ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ πρώτῃ. (23) καὶ ἀνέβησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ ἔκλαυσαν ἐνώπιον κυρίου ἕως ἑσπέρας καὶ ἐπηρώτησαν ἐν κυρίῳ λέγοντες Εἰ προσθῶ προσεíίσαι εἰς πόλεµον µετὰ Βενιαµιν τοῦ ἀδελφοῦ µου; καὶ εἶπεν κύριος Ἀνάβητε πρὸς αὐτόν. (24) Καὶ προσήλθοσαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ πρὸς Βενιαµιν ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ δευτέρᾳ. (25) καὶ ἐξῆλθεν Βενιαµιν εἰς ἀπάντησιν αὐτῶν ἐκ τῆς Γαβαα ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ δευτέρᾳ καὶ διέφθειρεν ἐκ τοῦ λαοῦ ὀκτωκαίδεκα χιλιάδας ἀνδρῶν ἐπὶ τὴν γῆν· πάντες οὗτοι ἐσπασµένοι ῥοµφαίαν. (26) καὶ ἀνέβησαν πάντες οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ πᾶς ὁ λαὸς καὶ ἤλθοσαν εἰς Βαιθηλ καὶ ἔκλαυσαν ἔναντι κυρίου καὶ ἐνήστευσαν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καὶ ἀνήνεγκαν ὁλοκαυτώµατα σωτηρίου ἔναντι κυρίου, (27) καὶ ἐπηρώτησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐν κυρίῳ· καὶ ἐκεῖ ἡ κιβωτὸς διαθήκης κυρίου ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις, (28) καὶ Φινεες υἱὸς Ελεαζαρ υἱοῦ Ααρων παρεστηκὼς ἐνώπιον αὐτῆς ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις λέγων Εἰ προσθῶ ἔτι ἐξελθεῖν εἰς πόλεµον µετὰ υἱῶν Βενιαµιν τοῦ ἀδελφοῦ µου ἢ κοπάσω; καὶ εἶπεν κύριος Ἀνάβητε, ὅτι αὔριον παραδώσω αὐτὸν ἐν χειρί σου. (29) Καὶ ἔθηκαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἔνεδρα ἐν τῇ Γαβαα κύκλῳ. (30) καὶ ἔταξεν Ισραηλ πρὸς τὸν Βενιαµιν ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ τρίτῃ καὶ παρετάξαντο πρὸς Γαβαα καθὼς ἅπαξ καὶ ἅπαξ. (31) καὶ ἐξῆλθον οἱ υἱοὶ Βενιαµιν εἰς ἀπάντησιν τοῦ λαοῦ καὶ ἐξειλκύσθησαν ἐκ τῆς πόλεως καὶ ἤρξαντο τύπτειν ἐκ τοῦ λαοῦ καθὼς ἅπαξ καὶ ἅπαξ ἐν ταῖς ὁδοῖς, ἥ ἐστιν µία ἀναβαίνουσα εἰς Βαιθηλ καὶ µία ἀναβαίνουσα εἰς Γαβαα ἐν τῷ ἀγρῷ, ὡσεὶ τριάκοντα ἄνδρας ἐν τῷ Ισραηλ. (32) καὶ εἶπαν οἱ υἱοὶ Βενιαµιν Προσκόπτουσιν ἐνώπιον ἡµῶν καθὼς ἔµπροσθεν. καὶ οἱ υἱοὶ Ισραηλ εἶπαν Φύγωµεν καὶ ἐκσπάσωµεν αὐτοὺς ἐκ τῆς πόλεως εἰς τὰς ὁδούς. (33) καὶ πᾶς ἀνὴρ Ισραηλ ἀνέστη ἐκ τοῦ τόπου αὐτοῦ καὶ παρετάξαντο ἐν Βααλθαµαρ, καὶ τὸ ἔνεδρον Ισραηλ ἐπάλαιεν ἐκ τοῦ τόπου αὐτοῦ ἀπὸ δυσµῶν τῆς Γαβαα. (34) καὶ παρεγένοντο ἐξ ἐναντίας τῆς Γαβαα δέκα χιλιάδες ἀνδρῶν ἐκλεκτῶν ἐκ παντὸς Ισραηλ, καὶ ὁ πόλεµος ἐβαρύνθη· καὶ αὐτοὶ οὐκ ἔγνωσαν ὅτι ἀφῆπται αὐτῶν ἡ κακία. (35) καὶ ἐτρόπωσεν κύριος τὸν Βενιαµιν κατὰ πρόσωπον Ισραηλ, καὶ διέφθειραν οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐν τῷ Βενιαµιν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ εἴκοσι καὶ πέντε χιλιάδας καὶ ἑκατὸν ἄνδρας· πάντες οὗτοι σπώµενοι ῥοµφαίαν. (36) καὶ εἶδεν Βενιαµιν ὅτι τετρόπωται· καὶ ἔδωκεν ἀνὴρ Ισραηλ τῷ Βενιαµιν τόπον, ὅτι ἤλπισαν ἐπὶ τὸ ἔνεδρον, ὃ ἔταξαν πρὸς τὴν Γαβαα. (37) καὶ τὸ ἔνεδρον ὥρµησεν καὶ ἐξεχύθησαν πρὸς τὴν Γαβαα, καὶ ἐπορεύθη τὸ ἔνεδρον καὶ ἐπάταξαν ὅλην τὴν πόλιν ἐν στόµατι ῥοµφαίας. (38) καὶ ἡ συνταγὴ ἦν ἀνδρὶ Ισραηλ πρὸς τὸ ἔνεδρον τοῦ ἀνενέγκαι αὐτοὺς πυρσὸν τοῦ καπνοῦ τῆς πόλεως. (39) καὶ ἀνέστρεψαν ἀνὴρ Ισραηλ ἐν τῷ πολέµῳ, καὶ Βενιαµιν ἦρκται τοῦ τύπτειν τραυµατίας ἐν τῷ ἀνδρὶ Ισραηλ ὡσεὶ τριάκοντα ἄνδρας, ὅτι εἶπαν Πλὴν τροπούµενος τροποῦται ἐναντίον ἡµῶν καθὼς ὁ πόλεµος ὁ ἔµπροσθεν. (40) καὶ ὁ πυρσὸς ἤρξατο ἀναβαίνειν ἐκ τῆς πόλεως στῦλος καπνοῦ· καὶ ἐπέβλεψεν Βενιαµιν ὀπίσω αὐτοῦ, καὶ ἰδοὺ ἀνέβη συντέλεια τῆς πόλεως εἰς τὸν οὐρανόν. (41) καὶ ἀνὴρ Ισραηλ ἀπέστρεψεν, καὶ ἔσπευσεν ἀνὴρ Βενιαµιν καὶ εἶδεν ὅτι ἧπται αὐτοῦ ἡ κακία. (42) καὶ ἔκλιναν ἐνώπιον ἀνδρὸς Ισραηλ εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ἐρήµου, καὶ ὁ πόλεµος κατέφθασεν αὐτόν, καὶ οἱ ἀπὸ τῶν πόλεων διέφθειραν αὐτὸν ἐν µέσῳ αὐτῶν. (43) καὶ ἔκοψαν τὸν Βενιαµιν καταπαῦσαι αὐτὸν κατάπαυσιν καὶ κατεπάτησαν αὐτὸν ἕως ἐξ ἐναντίας τῆς Γαβαα ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου. (44) καὶ ἔπεσαν ἐκ τοῦ Βενιαµιν ὀκτωκαίδεκα χιλιάδες ἀνδρῶν· σὺν πᾶσιν τούτοις ἄνδρες δυνατοί. (45) καὶ ἐξέκλιναν καὶ ἔφυγον εἰς τὴν ἔρηµον πρὸς τὴν πέτραν τὴν Ρεµµων, καὶ ἐκαλαµήσαντο ἐν ταῖς ὁδοῖς πέντε χιλιάδας ἀνδρῶν· καὶ προσεκολλήθησαν ὀπίσω αὐτοῦ ἕως Γαδααµ καὶ ἐπάταξαν ἐξ αὐτῶν δισχιλίους ἄνδρας. (46) καὶ ἐγένοντο πάντες οἱ πεπτωκότες ἐν τῷ Βενιαµιν εἴκοσι καὶ πέντε χιλιάδες ἀνδρῶν σπωµένων ῥοµφαίαν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ· σὺν πᾶσι τούτοις ἄνδρες δυνατοί. (47) καὶ ἐξέκλιναν καὶ ἔφυγον εἰς τὴν ἔρηµον πρὸς τὴν πέτραν τὴν Ρεµµων ἑξακόσιοι ἄνδρες καὶ ἐκάθισαν ἐν τῇ πέτρᾳ Ρεµµων τετράµηνον. (48) καὶ ἀνὴρ Ισραηλ ἀπέκλεισεν τοὺς υἱοὺς Βενιαµιν καὶ ἐπάταξαν αὐτοὺς ἐν στόµατι ῥοµφαίας ἀπὸ πόλεως ἑξῆς ἕως κτήνους ἕως παντὸς τοῦ εὑρεθέντος εἰς πάσας τὰς πόλεις· καὶ τὰς πόλεις τὰς εὑρεθείσας ἐξαπέστειλαν ἐν πυρί.

21

(1) Καὶ ἀνὴρ Ισραηλ ὤµοσεν ἐν Μασσηφα λέγων Ἀνὴρ ἐξ ἡµῶν οὐ δώσει τὴν θυγατέρα αὐτοῦ τῷ Βενιαµιν εἰς γυναῖκα. (2) καὶ παρεγένοντο πᾶς ὁ λαὸς εἰς Μασσηφα καὶ Βαιθηλ καὶ ἐκάθισαν ἐκεῖ ἕως ἑσπέρας ἐνώπιον τοῦ θεοῦ καὶ ἐπῆραν τὴν φωνὴν αὐτῶν καὶ ἔκλαυσαν κλαυθµὸν µέγαν (3) καὶ εἶπαν Ἵνα τί, κύριε ὁ θεὸς Ισραηλ, ἐγενήθη αὕτη ἐν τῷ Ισραηλ, τοῦ ἐπισκεπῆναι σήµερον ἐν τῷ Ισραηλ φυλὴν µίαν; (4) καὶ ἐγένετο ἐν τῇ ἐπαύριον καὶ ὤρθρισεν ὁ λαὸς καὶ ᾠκοδόµησαν ἐκεῖ θυσιαστήριον καὶ ἀνήνεγκαν ὁλοκαυτώµατα σωτηρίου. (5) καὶ εἶπαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ Τίς ὁ µὴ ἀναβὰς ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ἐκ πασῶν φυλῶν Ισραηλ πρὸς κύριον; ὅτι ὅρκος µέγας ἦν τῷ µὴ ἀναβάντι πρὸς κύριον εἰς Μασσηφα λέγοντες Θανάτῳ ἀποθανεῖται. (6) καὶ παρεκλήθησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ περὶ Βενιαµιν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτῶν καὶ εἶπαν Ἀφῄρηται σήµερον φυλὴ µία ἐξ Ισραηλ· (7) τί ποιήσωµεν αὐτοῖς τοῖς ὑπολειφθεῖσιν εἰς γυναῖκας; καὶ ἡµεῖς ὠµόσαµεν ἐν κυρίῳ τοῦ µὴ δοῦναι αὐτοῖς ἀπὸ τῶν θυγατέρων ἡµῶν εἰς γυναῖκας. (8) καὶ εἶπαν Τίς µία τῶν φυλῶν Ισραηλ, ἥτις οὐκ ἀνέβη πρὸς κύριον εἰς Μασσηφα; καὶ ἰδοὺ οὐκ ἦλθεν ἀνὴρ εἰς τὴν παρεµβολὴν ἀπὸ Ιαβις Γαλααδ εἰς τὴν ἐκκλησίαν. (9) καὶ ἐπεσκέπη ὁ λαός, καὶ ἰδοὺ οὐκ ἔστιν ἐκεῖ ἀνὴρ ἀπὸ τῶν κατοικούντων Ιαβις Γαλααδ. (10) καὶ ἀπέστειλαν ἐκεῖ ἡ συναγωγὴ δώδεκα χιλιάδας ἀνδρῶν ἀπὸ τῶν υἱῶν τῆς δυνάµεως καὶ ἐνετείλαντο αὐτοῖς λέγοντες Πορεύθητε καὶ πατάξατε πάντας τοὺς κατοικοῦντας Ιαβις Γαλααδ ἐν στόµατι ῥοµφαίας καὶ τὰς γυναῖκας καὶ τὸν λαόν. (11) καὶ οὗτος ὁ λόγος, ὃν ποιήσετε· πᾶν ἀρσενικὸν καὶ πᾶσαν γυναῖκα γινώσκουσαν κοίτην ἄρσενος ἀναθεµατιεῖτε. (12) καὶ εὗρον ἀπὸ τῶν κατοικούντων Ιαβις Γαλααδ τετρακοσίας νεάνιδας παρθένους, αἳ οὐκ ἔγνωσαν ἄνδρα εἰς κοίτην ἄρσενος, καὶ ἦγον αὐτὰς εἰς τὴν παρεµβολὴν εἰς Σηλω, ἥ ἐστιν ἐν γῇ Χανααν. (13) καὶ ἀπέστειλεν πᾶσα ἡ συναγωγὴ καὶ ἐλάλησαν πρὸς Βενιαµιν τὸν ἐν τῇ πέτρᾳ Ρεµµων καὶ ἐκάλεσαν αὐτοὺς εἰς εἰρήνην. (14) καὶ ἀπέστρεψεν Βενιαµιν πρὸς τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, καὶ ἔδωκαν αὐτοῖς τὰς γυναῖκας, αἵτινες ἦσαν ἐκ τῶν γυναικῶν Ιαβις Γαλααδ· καὶ ἤρεσεν αὐτοῖς οὕτως. (15) Καὶ ὁ λαὸς παρεκλήθη τῷ Βενιαµιν, ὅτι ἐποίησεν κύριος διακοπὴν ἐν ταῖς φυλαῖς Ισραηλ. (16) καὶ εἶπαν οἱ πρεσβύτεροι τῆς συναγωγῆς Τί ποιήσωµεν τοῖς ἐπιλοίποις εἰς γυναῖκας; ὅτι ἠφάνισται ἐκ τοῦ Βενιαµιν γυνή. (17) καὶ εἶπαν Κληρονοµία διασεσῳσµένη τῷ Βενιαµιν, καὶ οὐ µὴ ἐξαλειφθῇ φυλὴ ἐξ Ισραηλ· (18) καὶ ἡµεῖς οὐ δυνησόµεθα δοῦναι αὐτοῖς γυναῖκας ἀπὸ τῶν θυγατέρων ἡµῶν, ὅτι ὠµόσαµεν οἱ υἱοὶ Ισραηλ λέγοντες Ἐπικατάρατος ὁ διδοὺς γυναῖκα τῷ Βενιαµιν. (19) καὶ εἶπαν Ἑορτὴ τῷ κυρίῳ ἐν Σηλω ἀφ’ ἡµερῶν εἰς ἡµέρας, ἥ ἐστιν ἀπὸ βορρᾶ τῆς Βαιθηλ κατ’ ἀνατολὰς ἡλίου ἐν τῇ ὁδῷ τῇ ἀναβαινούσῃ ἐκ Βαιθηλ εἰς Σικιµα καὶ ἀπὸ νότου τοῦ Λιβάνου τῆς Λεβωνα. (20) καὶ ἐνετείλαντο τοῖς υἱοῖς Βενιαµιν λέγοντες Διέλθατε καὶ ἐνεδρεύσατε ἐν τοῖς ἀµπελῶσιν· (21) καὶ ὄψεσθε καὶ ἰδοὺ ὡς ἂν ἐξέλθωσιν αἱ θυγατέρες τῶν κατοικούντων Σηλω ἐν Σηλω χορεῦσαι ἐν χοροῖς, καὶ ἐξελεύσεσθε ἀπὸ τῶν ἀµπελώνων καὶ ἁρπάσετε ἀνὴρ ἑαυτῷ γυναῖκα ἀπὸ τῶν θυγατέρων Σηλω καὶ ἀπελεύσεσθε εἰς γῆν Βενιαµιν. (22) καὶ ἔσται ὅταν ἔλθωσιν οἱ πατέρες αὐτῶν ἢ οἱ ἀδελφοὶ αὐτῶν κρίνεσθαι πρὸς ὑµᾶς, καὶ ἐροῦµεν πρὸς αὐτούς Ἐλεήσατε αὐτούς, ὅτι οὐκ ἔλαβον ἀνὴρ γυναῖκα αὐτοῦ ἐν τῷ πολέµῳ· οὐ γὰρ ὑµεῖς δεδώκατε αὐτοῖς· κατὰ τὸν καιρὸν ἐπληµµελήσατε. (23) καὶ ἐποίησαν οὕτως οἱ υἱοὶ Βενιαµιν καὶ ἔλαβον γυναῖκας κατὰ τὸν ἀριθµὸν αὐτῶν ἀπὸ τῶν χορευουσῶν, ἃς διήρπασαν· καὶ ἀπῆλθον καὶ ἀπέστρεψαν ἐπὶ τὴν κληρονοµίαν αὐτῶν καὶ ᾠκοδόµησαν ἑαυτοῖς πόλεις καὶ κατῴκησαν ἐν αὐταῖς. (24) καὶ περιεπάτησαν ἐκεῖθεν οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἀνὴρ εἰς τὴν φυλὴν αὐτοῦ καὶ εἰς τὴν συíένειαν αὐτοῦ, καὶ ἀπῆλθον ἐκεῖθεν, ἀνὴρ εἰς τὴν κληρονοµίαν αὐτοῦ. — (25) ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις οὐκ ἦν βασιλεὺς ἐν Ισραηλ· ἀνὴρ ἕκαστος τὸ εὐθὲς ἐν ὀφθαλµοῖς αὐτοῦ ἐποίει.

Ruth

1 2 3 4

1

(1) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ κρίνειν τοὺς κριτὰς καὶ ἐγένετο λιµὸς ἐν τῇ γῇ, καὶ ἐπορεύθη ἀνὴρ ἀπὸ Βαιθλεεµ τῆς Ιουδα τοῦ παροικῆσαι ἐν ἀγρῷ Μωαβ, αὐτὸς καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ. (2) καὶ ὄνοµα τῷ ἀνδρὶ Αβιµελεχ, καὶ ὄνοµα τῇ γυναικὶ αὐτοῦ Νωεµιν, καὶ ὄνοµα τοῖς δυσὶν υἱοῖς αὐτοῦ Μααλων καὶ Χελαιων, Εφραθαῖοι ἐκ Βαιθλεεµ τῆς Ιουδα· καὶ ἤλθοσαν εἰς ἀγρὸν Μωαβ καὶ ἦσαν ἐκεῖ. (3) καὶ ἀπέθανεν Αβιµελεχ ὁ ἀνὴρ τῆς Νωεµιν, καὶ κατελείφθη αὐτὴ καὶ οἱ δύο υἱοὶ αὐτῆς. (4) καὶ ἐλάβοσαν ἑαυτοῖς γυναῖκας Μωαβίτιδας, ὄνοµα τῇ µιᾷ Ορφα, καὶ ὄνοµα τῇ δευτέρᾳ Ρουθ· καὶ κατῴκησαν ἐκεῖ ὡς δέκα ἔτη. (5) καὶ ἀπέθανον καί γε ἀµφότεροι, Μααλων καὶ Χελαιων, καὶ κατελείφθη ἡ γυνὴ ἀπὸ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς καὶ ἀπὸ τῶν δύο υἱῶν αὐτῆς. (6) καὶ ἀνέστη αὐτὴ καὶ αἱ δύο νύµφαι αὐτῆς καὶ ἀπέστρεψαν ἐξ ἀγροῦ Μωαβ, ὅτι ἤκουσαν ἐν ἀγρῷ Μωαβ ὅτι ἐπέσκεπται κύριος τὸν λαὸν αὐτοῦ δοῦναι αὐτοῖς ἄρτους. (7) καὶ ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ τόπου, οὗ ἦν ἐκεῖ, καὶ αἱ δύο νύµφαι αὐτῆς µετ’ αὐτῆς· καὶ ἐπορεύοντο ἐν τῇ ὁδῷ τοῦ ἐπιστρέψαι εἰς τὴν γῆν Ιουδα. (8) καὶ εἶπεν Νωεµιν ταῖς νύµφαις αὐτῆς Πορεύεσθε δὴ ἀποστράφητε ἑκάστη εἰς οἶκον µητρὸς αὐτῆς· ποιήσαι κύριος µεθ’ ὑµῶν ἔλεος, καθὼς ἐποιήσατε µετὰ τῶν τεθνηκότων καὶ µετ’ ἐµοῦ· (9) δῴη κύριος ὑµῖν καὶ εὕροιτε ἀνάπαυσιν ἑκάστη ἐν οἴκῳ ἀνδρὸς αὐτῆς. καὶ κατεφίλησεν αὐτάς, καὶ ἐπῆραν τὴν φωνὴν αὐτῶν καὶ ἔκλαυσαν. (10) καὶ εἶπαν αὐτῇ Μετὰ σοῦ ἐπιστρέφοµεν εἰς τὸν λαόν σου. (11) καὶ εἶπεν Νωεµιν Ἐπιστράφητε δή, θυγατέρες µου· καὶ ἵνα τί πορεύεσθε µετ’ ἐµοῦ; µὴ ἔτι µοι υἱοὶ ἐν τῇ κοιλίᾳ µου καὶ ἔσονται ὑµῖν εἰς ἄνδρας; (12) ἐπιστράφητε δή, θυγατέρες µου, διότι γεγήρακα τοῦ µὴ εἶναι ἀνδρί· ὅτι εἶπα ὅτι ἔστιν µοι ὑπόστασις τοῦ γενηθῆναί µε ἀνδρὶ καὶ τέξοµαι υἱούς, (13) µὴ αὐτοὺς προσδέξεσθε ἕως οὗ ἁδρυνθῶσιν; ἢ αὐτοῖς κατασχεθήσεσθε τοῦ µὴ γενέσθαι ἀνδρί; µὴ δή, θυγατέρες µου, ὅτι ἐπικράνθη µοι ὑπὲρ ὑµᾶς ὅτι ἐξῆλθεν ἐν ἐµοὶ χεὶρ κυρίου. (14) καὶ ἐπῆραν τὴν φωνὴν αὐτῶν καὶ ἔκλαυσαν ἔτι· καὶ κατεφίλησεν Ορφα τὴν πενθερὰν αὐτῆς καὶ ἐπέστρεψεν εἰς τὸν λαὸν αὐτῆς, Ρουθ δὲ ἠκολούθησεν αὐτῇ. (15) καὶ εἶπεν Νωεµιν πρὸς Ρουθ Ἰδοὺ ἀνέστρεψεν ἡ σύννυµφός σου πρὸς λαὸν αὐτῆς καὶ πρὸς τοὺς θεοὺς αὐτῆς· ἐπιστράφητι δὴ καὶ σὺ ὀπίσω τῆς συννύµφου σου. (16) εἶπεν δὲ Ρουθ Μὴ ἀπαντήσαι ἐµοὶ τοῦ καταλιπεῖν σε ἢ ἀποστρέψαι ὄπισθέν σου· ὅτι σὺ ὅπου ἐὰν πορευθῇς, πορεύσοµαι, καὶ οὗ ἐὰν αὐλισθῇς, αὐλισθήσοµαι· ὁ λαός σου λαός µου, καὶ ὁ θεός σου θεός µου· (17) καὶ οὗ ἐὰν ἀποθάνῃς, ἀποθανοῦµαι κἀκεῖ ταφήσοµαι· τάδε ποιήσαι µοι κύριος καὶ τάδε προσθείη, ὅτι θάνατος διαστελεῖ ἀνὰ µέσον ἐµοῦ καὶ σοῦ. (18) ἰδοῦσα δὲ Νωεµιν ὅτι κραταιοῦται αὐτὴ τοῦ πορεύεσθαι µετ’ αὐτῆς, ἐκόπασεν τοῦ λαλῆσαι πρὸς αὐτὴν ἔτι. (19) ἐπορεύθησαν δὲ ἀµφότεραι ἕως τοῦ παραγενέσθαι αὐτὰς εἰς Βαιθλεεµ. καὶ ἤχησεν πᾶσα ἡ πόλις ἐπ’ αὐταῖς καὶ εἶπον Αὕτη ἐστὶν Νωεµιν; (20) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτάς Μὴ δὴ καλεῖτέ µε Νωεµιν, καλέσατέ µε Πικράν, ὅτι ἐπικράνθη ἐν ἐµοὶ ὁ ἱκανὸς σφόδρα· (21) ἐγὼ πλήρης ἐπορεύθην, καὶ κενὴν ἀπέστρεψέν µε ὁ κύριος· καὶ ἵνα τί καλεῖτέ µε Νωεµιν; καὶ κύριος ἐταπείνωσέν µε, καὶ ὁ ἱκανὸς ἐκάκωσέν µε. (22) καὶ ἐπέστρεψεν Νωεµιν καὶ Ρουθ ἡ Μωαβῖτις ἡ νύµφη αὐτῆς ἐπιστρέφουσα ἐξ ἀγροῦ Μωαβ· αὐταὶ δὲ παρεγενήθησαν εἰς Βαιθλεεµ ἐν ἀρχῇ θερισµοῦ κριθῶν.

2

(1) Καὶ τῇ Νωεµιν ἀνὴρ γνώριµος τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς· ὁ δὲ ἀνὴρ δυνατὸς ἰσχύι ἐκ τῆς συγγενείας Αβιµελεχ, καὶ ὄνοµα αὐτῷ Βοος. (2) καὶ εἶπεν Ρουθ ἡ Μωαβῖτις πρὸς Νωεµιν Πορευθῶ δὴ εἰς ἀγρὸν καὶ συνάξω ἐν τοῖς στάχυσιν κατόπισθεν οὗ ἐὰν εὕρω χάριν ἐν ὀφθαλµοῖς αὐτοῦ. εἶπεν δὲ αὐτῇ Πορεύου, θύγατερ. (3) καὶ ἐπορεύθη καὶ συνέλεξεν ἐν τῷ ἀγρῷ κατόπισθεν τῶν θεριζόντων· καὶ περιέπεσεν περιπτώµατι τῇ µερίδι τοῦ ἀγροῦ Βοος τοῦ ἐκ συγγενείας Αβιµελεχ. (4) καὶ ἰδοὺ Βοος ἦλθεν ἐκ Βαιθλεεµ καὶ εἶπεν τοῖς θερίζουσιν Κύριος µεθ’ ὑµῶν· καὶ εἶπον αὐτῷ Εὐλογήσαι σε κύριος. (5) καὶ εἶπεν Βοος τῷ παιδαρίῳ αὐτοῦ τῷ ἐφεστῶτι ἐπὶ τοὺς θερίζοντας Τίνος ἡ νεᾶνις αὕτη; (6) καὶ ἀπεκρίθη τὸ παιδάριον τὸ ἐφεστὸς ἐπὶ τοὺς θερίζοντας καὶ εἶπεν Ἡ παῖς ἡ Μωαβῖτίς ἐστιν ἡ ἀποστραφεῖσα µετὰ Νωεµιν ἐξ ἀγροῦ Μωαβ (7) καὶ εἶπεν Συλλέξω δὴ καὶ συνάξω ἐν τοῖς δράγµασιν ὄπισθεν τῶν θεριζόντων· καὶ ἦλθεν καὶ ἔστη ἀπὸ πρωίθεν καὶ ἕως ἑσπέρας, οὐ κατέπαυσεν ἐν τῷ ἀγρῷ µικρόν. (8) καὶ εἶπεν Βοος πρὸς Ρουθ Οὐκ ἤκουσας, θύγατερ; µὴ πορευθῇς ἐν ἀγρῷ συλλέξαι ἑτέρῳ, καὶ σὺ οὐ πορεύσῃ ἐντεῦθεν· ὧδε κολλήθητι µετὰ τῶν κορασίων µου· (9) οἱ ὀφθαλµοί σου εἰς τὸν ἀγρόν, οὗ ἐὰν θερίζωσιν, καὶ πορεύσῃ κατόπισθεν αὐτῶν· ἰδοὺ ἐνετειλάµην τοῖς παιδαρίοις τοῦ µὴ ἅψασθαί σου· καὶ ὅ τι διψήσεις, καὶ πορευθήσῃ εἰς τὰ σκεύη καὶ πίεσαι ὅθεν ἂν ὑδρεύωνται τὰ παιδάρια. (10) καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον αὐτῆς καὶ προσεκύνησεν ἐπὶ τὴν γῆν καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Τί ὅτι εὗρον χάριν ἐν ὀφθαλµοῖς σου τοῦ ἐπιγνῶναί µε; καὶ ἐγώ εἰµι ξένη. (11) καὶ ἀπεκρίθη Βοος καὶ εἶπεν αὐτῇ Ἀπαγγελίᾳ ἀπηγγέλη µοι ὅσα πεποίηκας µετὰ τῆς πενθερᾶς σου µετὰ τὸ ἀποθανεῖν τὸν ἄνδρα σου καὶ πῶς κατέλιπες τὸν πατέρα σου καὶ τὴν µητέρα σου καὶ τὴν γῆν γενέσεώς σου καὶ ἐπορεύθης πρὸς λαὸν ὃν οὐκ ᾔδεις ἐχθὲς καὶ τρίτης· (12) ἀποτείσαι κύριος τὴν ἐργασίαν σου, καὶ γένοιτο ὁ µισθός σου πλήρης παρὰ κυρίου θεοῦ Ισραηλ, πρὸς ὃν ἦλθες πεποιθέναι ὑπὸ τὰς πτέρυγας αὐτοῦ. (13) ἡ δὲ εἶπεν Εὕροιµι χάριν ἐν ὀφθαλµοῖς σου, κύριε, ὅτι παρεκάλεσάς µε καὶ ὅτι ἐλάλησας ἐπὶ καρδίαν τῆς δούλης σου, καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἔσοµαι ὡς µία τῶν παιδισκῶν σου. (14) καὶ εἶπεν αὐτῇ Βοος Ἤδη ὥρα τοῦ φαγεῖν πρόσελθε ὧδε καὶ φάγεσαι τῶν ἄρτων καὶ βάψεις τὸν ψωµόν σου ἐν τῷ ὄξει. καὶ ἐκάθισεν Ρουθ ἐκ πλαγίων τῶν θεριζόντων, καὶ ἐβούνισεν αὐτῇ Βοος ἄλφιτον, καὶ ἔφαγεν καὶ ἐνεπλήσθη καὶ κατέλιπεν. (15) καὶ ἀνέστη τοῦ συλλέγειν, καὶ ἐνετείλατο Βοος τοῖς παιδαρίοις αὐτοῦ λέγων Καί γε ἀνὰ µέσον τῶν δραγµάτων συλλεγέτω, καὶ µὴ καταισχύνητε αὐτήν· (16) καὶ βαστάζοντες βαστάξατε αὐτῇ καί γε παραβάλλοντες παραβαλεῖτε αὐτῇ ἐκ τῶν βεβουνισµένων, καὶ ἄφετε καὶ συλλέξει, καὶ οὐκ ἐπιτιµήσετε αὐτῇ. (17) καὶ συνέλεξεν ἐν τῷ ἀγρῷ ἕως ἑσπέρας· καὶ ἐρράβδισεν ἃ συνέλεξεν, καὶ ἐγενήθη ὡς οιφι κριθῶν. (18) καὶ ἦρεν καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὴν πόλιν, καὶ εἶδεν ἡ πενθερὰ αὐτῆς ἃ συνέλεξεν, καὶ ἐξενέγκασα Ρουθ ἔδωκεν αὐτῇ ἃ κατέλιπεν ἐξ ὧν ἐνεπλήσθη. (19) καὶ εἶπεν αὐτῇ ἡ πενθερὰ αὐτῆς Ποῦ συνέλεξας σήµερον καὶ ποῦ ἐποίησας; εἴη ὁ ἐπιγνούς σε εὐλογηµένος. καὶ ἀπήγγειλεν Ρουθ τῇ πενθερᾷ αὐτῆς ποῦ ἐποίησεν, καὶ εἶπεν Τὸ ὄνοµα τοῦ ἀνδρός, µεθ’ οὗ ἐποίησα σήµερον, Βοος. (20) καὶ εἶπεν Νωεµιν τῇ νύµφῃ αὐτῆς Εὐλογητός ἐστιν τῷ κυρίῳ, ὅτι οὐκ ἐγκατέλιπεν τὸ ἔλεος αὐτοῦ µετὰ τῶν ζώντων καὶ µετὰ τῶν τεθνηκότων. καὶ εἶπεν αὐτῇ Νωεµιν Ἐγγίζει ἡµῖν ὁ ἀνὴρ, ἐκ τῶν ἀγχιστευόντων ἡµᾶς ἐστιν. (21) καὶ εἶπεν Ρουθ πρὸς τὴν πενθερὰν αὐτῆς Καί γε ὅτι εἶπεν πρός µε Μετὰ τῶν παιδαρίων µου προσκολλήθητι, ἕως ἂν τελέσωσιν ὅλον τὸν ἀµητόν, ὃς ὑπάρχει µοι. (22) καὶ εἶπεν Νωεµιν πρὸς Ρουθ τὴν νύµφην αὐτῆς Ἀγαθόν, θύγατερ, ὅτι ἐπορεύθης µετὰ τῶν κορασίων αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἀπαντήσονταί σοι ἐν ἀγρῷ ἑτέρῳ. (23) καὶ προσεκολλήθη Ρουθ τοῖς κορασίοις Βοος συλλέγειν ἕως οὗ συνετέλεσεν τὸν θερισµὸν τῶν κριθῶν καὶ τῶν πυρῶν. καὶ ἐκάθισεν µετὰ τῆς πενθερᾶς αὐτῆς.

3

(1) Εἶπεν δὲ αὐτῇ Νωεµιν ἡ πενθερὰ αὐτῆς Θύγατερ, οὐ µὴ ζητήσω σοι ἀνάπαυσιν, ἵνα εὖ γένηταί σοι; (2) καὶ νῦν οὐχὶ Βοος γνώριµος ἡµῶν, οὗ ἦς µετὰ τῶν κορασίων αὐτοῦ; ἰδοὺ αὐτὸς λικµᾷ τὸν ἅλωνα τῶν κριθῶν ταύτῃ τῇ νυκτί. (3) σὺ δὲ λούσῃ καὶ ἀλείψῃ καὶ περιθήσεις τὸν ἱµατισµόν σου ἐπὶ σεαυτῇ καὶ ἀναβήσῃ ἐπὶ τὸν ἅλω· µὴ γνωρισθῇς τῷ ἀνδρὶ ἕως οὗ συντελέσαι αὐτὸν πιεῖν καὶ φαγεῖν· (4) καὶ ἔσται ἐν τῷ κοιµηθῆναι αὐτόν, καὶ γνώσῃ τὸν τόπον, ὅπου κοιµᾶται ἐκεῖ, καὶ ἐλεύσῃ καὶ ἀποκαλύψεις τὰ πρὸς ποδῶν αὐτοῦ καὶ κοιµηθήσῃ, καὶ αὐτὸς ἀπαγγελεῖ σοι ἃ ποιήσεις. (5) εἶπεν δὲ Ρουθ πρὸς αὐτήν Πάντα, ὅσα ἐὰν εἴπῃς, ποιήσω. (6) καὶ κατέβη εἰς τὸν ἅλω καὶ ἐποίησεν κατὰ πάντα, ὅσα ἐνετείλατο αὐτῇ ἡ πενθερὰ αὐτῆς. (7) καὶ ἔφαγεν Βοος, καὶ ἠγαθύνθη ἡ καρδία αὐτοῦ, καὶ ἦλθεν κοιµηθῆναι ἐν µερίδι τῆς στοιβῆς· ἡ δὲ ἦλθεν κρυφῇ καὶ ἀπεκάλυψεν τὰ πρὸς ποδῶν αὐτοῦ. (8) ἐγένετο δὲ ἐν τῷ µεσονυκτίῳ καὶ ἐξέστη ὁ ἀνὴρ καὶ ἐταράχθη, καὶ ἰδοὺ γυνὴ κοιµᾶται πρὸς ποδῶν αὐτοῦ. (9) εἶπεν δέ Τίς εἶ σύ; ἡ δὲ εἶπεν Ἐγώ εἰµι Ρουθ ἡ δούλη σου, καὶ περιβαλεῖς τὸ πτερύγιόν σου ἐπὶ τὴν δούλην σου, ὅτι ἀγχιστεὺς εἶ σύ. (10) καὶ εἶπεν Βοος Εὐλογηµένη σὺ τῷ κυρίῳ θεῷ, θύγατερ, ὅτι ἠγάθυνας τὸ ἔλεός σου τὸ ἔσχατον ὑπὲρ τὸ πρῶτον, τὸ µὴ πορευθῆναί σε ὀπίσω νεανιῶν, εἴτοι πτωχὸς εἴτοι πλούσιος. (11) καὶ νῦν, θύγατερ, µὴ φοβοῦ· πάντα, ὅσα ἐὰν εἴπῃς, ποιήσω σοι· οἶδεν γὰρ πᾶσα φυλὴ λαοῦ µου ὅτι γυνὴ δυνάµεως εἶ σύ, (12) καὶ ὅτι ἀληθῶς ἀγχιστεὺς ἐγώ εἰµι, καί γε ἔστιν ἀγχιστεὺς ἐγγίων ὑπὲρ ἐµέ. (13) αὐλίσθητι τὴν νύκτα, καὶ ἔσται τὸ πρωί, ἐὰν ἀγχιστεύσῃ σε, ἀγαθόν, ἀγχιστευέτω· ἐὰν δὲ µὴ βούληται ἀγχιστεῦσαί σε, ἀγχιστεύσω σε ἐγώ, ζῇ κύριος· κοιµήθητι ἕως πρωί. (14) καὶ ἐκοιµήθη πρὸς ποδῶν αὐτοῦ ἕως πρωί. ἡ δὲ ἀνέστη πρὸ τοῦ ἐπιγνῶναι ἄνδρα τὸν πλησίον αὐτοῦ· καὶ εἶπεν Βοος Μὴ γνωσθήτω ὅτι ἦλθεν γυνὴ εἰς τὸν ἅλωνα. (15) καὶ εἶπεν αὐτῇ Φέρε τὸ περίζωµα τὸ ἐπάνω σου. καὶ ἐκράτησεν αὐτό, καὶ ἐµέτρησεν ἓξ κριθῶν καὶ ἐπέθηκεν ἐπ’ αὐτήν· καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὴν πόλιν. (16) καὶ Ρουθ εἰσῆλθεν πρὸς τὴν πενθερὰν αὐτῆς· ἡ δὲ εἶπεν Τίς εἶ, θύγατερ· καὶ εἶπεν αὐτῇ πάντα, ὅσα ἐποίησεν αὐτῇ ὁ ἀνήρ. (17) καὶ εἶπεν αὐτῇ Τὰ ἓξ τῶν κριθῶν ταῦτα ἔδωκέν µοι, ὅτι εἶπεν πρός µε Μὴ εἰσέλθῃς κενὴ πρὸς τὴν πενθεράν σου. (18) ἡ δὲ εἶπεν Κάθου, θύγατερ, ἕως τοῦ ἐπιγνῶναί σε πῶς οὐ πεσεῖται ῥῆµα· οὐ γὰρ µὴ ἡσυχάσῃ ὁ ἀνήρ, ἕως ἂν τελέσῃ τὸ ῥῆµα σήµερον.

4

(1) Καὶ Βοος ἀνέβη ἐπὶ τὴν πύλην καὶ ἐκάθισεν ἐκεῖ, καὶ ἰδοὺ ὁ ἀγχιστευτὴς παρεπορεύετο, ὃν εἶπεν Βοος. καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Βοος Ἐκκλίνας κάθισον ὧδε, κρύφιε· καὶ ἐξέκλινεν καὶ ἐκάθισεν. (2) καὶ ἔλαβεν Βοος δέκα ἄνδρας ἀπὸ τῶν πρεσβυτέρων τῆς πόλεως καὶ εἶπεν Καθίσατε ὧδε· καὶ ἐκάθισαν. (3) καὶ εἶπεν Βοος τῷ ἀγχιστεῖ Τὴν µερίδα τοῦ ἀγροῦ, ἥ ἐστιν τοῦ ἀδελφοῦ ἡµῶν τοῦ Αβιµελεχ, ἣ δέδοται Νωεµιν τῇ ἐπιστρεφούσῃ ἐξ ἀγροῦ Μωαβ, (4) κἀγὼ εἶπα Ἀποκαλύψω τὸ οὖς σου λέγων Κτῆσαι ἐναντίον τῶν καθηµένων καὶ ἐναντίον τῶν πρεσβυτέρων τοῦ λαοῦ µου· εἰ ἀγχιστεύεις, ἀγχίστευε· εἰ δὲ µὴ ἀγχιστεύεις, ἀνάγγειλόν µοι καὶ γνώσοµαι· ὅτι οὐκ ἔστιν πάρεξ σοῦ τοῦ ἀγχιστεῦσαι, κἀγώ εἰµι µετὰ σέ. ὁ δὲ εἶπεν Ἐγώ εἰµι ἀγχιστεύσω. (5) καὶ εἶπεν Βοος Ἐν ἡµέρᾳ τοῦ κτήσασθαί σε τὸν ἀγρὸν ἐκ χειρὸς Νωεµιν καὶ παρὰ Ρουθ τῆς Μωαβίτιδος γυναικὸς τοῦ τεθνηκότος, καὶ αὐτὴν κτήσασθαί σε δεῖ ὥστε ἀναστῆσαι τὸ ὄνοµα τοῦ τεθνηκότος ἐπὶ τῆς κληρονοµίας αὐτοῦ. (6) καὶ εἶπεν ὁ ἀγχιστεύς Οὐ δυνήσοµαι ἀγχιστεῦσαι ἐµαυτῷ, µήποτε διαφθείρω τὴν κληρονοµίαν µου· ἀγχίστευσον σεαυτῷ τὴν ἀγχιστείαν µου, ὅτι οὐ δυνήσοµαι ἀγχιστεῦσαι. (7) καὶ τοῦτο τὸ δικαίωµα ἔµπροσθεν ἐν τῷ Ισραηλ ἐπὶ τὴν ἀγχιστείαν καὶ ἐπὶ τὸ ἀντάλλαγµα τοῦ στῆσαι πᾶν λόγον, καὶ ὑπελύετο ὁ ἀνὴρ τὸ ὑπόδηµα αὐτοῦ καὶ ἐδίδου τῷ πλησίον αὐτοῦ τῷ ἀγχιστεύοντι τὴν ἀγχιστείαν αὐτοῦ, καὶ τοῦτο ἦν µαρτύριον ἐν Ισραηλ. (8) καὶ εἶπεν ὁ ἀγχιστεὺς τῷ Βοος Κτῆσαι σεαυτῷ τὴν ἀγχιστείαν µου· καὶ ὑπελύσατο τὸ ὑπόδηµα αὐτοῦ καὶ ἔδωκεν αὐτῷ. (9) καὶ εἶπεν Βοος τοῖς πρεσβυτέροις καὶ παντὶ τῷ λαῷ Μάρτυρες ὑµεῖς σήµερον ὅτι κέκτηµαι πάντα τὰ τοῦ Αβιµελεχ καὶ πάντα, ὅσα ὑπάρχει τῷ Χελαιων καὶ τῷ Μααλων, ἐκ χειρὸς Νωεµιν· (10) καί γε Ρουθ τὴν Μωαβῖτιν τὴν γυναῖκα Μααλων κέκτηµαι ἐµαυτῷ εἰς γυναῖκα τοῦ ἀναστῆσαι τὸ ὄνοµα τοῦ τεθνηκότος ἐπὶ τῆς κληρονοµίας αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἐξολεθρευθήσεται τὸ ὄνοµα τοῦ τεθνηκότος ἐκ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ καὶ ἐκ τῆς φυλῆς λαοῦ αὐτοῦ· µάρτυρες ὑµεῖς σήµερον. (11) καὶ εἴποσαν πᾶς ὁ λαὸς οἱ ἐν τῇ πύλῃ Μάρτυρες. καὶ οἱ πρεσβύτεροι εἴποσαν Δῴη κύριος τὴν γυναῖκά σου τὴν εἰσπορευοµένην εἰς τὸν οἶκόν σου ὡς Ραχηλ καὶ ὡς Λειαν, αἳ ᾠκοδόµησαν ἀµφότεραι τὸν οἶκον Ισραηλ καὶ ἐποίησαν δύναµιν ἐν Εφραθα, καὶ ἔσται ὄνοµα ἐν Βαιθλεεµ· (12) καὶ γένοιτο ὁ οἶκός σου ὡς ὁ οἶκος Φαρες, ὃν ἔτεκεν Θαµαρ τῷ Ιουδα, ἐκ τοῦ σπέρµατος, οὗ δώσει κύριός σοι ἐκ τῆς παιδίσκης ταύτης. (13) καὶ ἔλαβεν Βοος τὴν Ρουθ, καὶ ἐγενήθη αὐτῷ εἰς γυναῖκα, καὶ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτήν, καὶ ἔδωκεν αὐτῇ κύριος κύησιν, καὶ ἔτεκεν υἱόν. (14) καὶ εἶπαν αἱ γυναῖκες πρὸς Νωεµιν Εὐλογητὸς κύριος, ὃς οὐ κατέλυσέ σοι σήµερον τὸν ἀγχιστέα, καὶ καλέσαι τὸ ὄνοµά σου ἐν Ισραηλ, (15) καὶ ἔσται σοι εἰς ἐπιστρέφοντα ψυχὴν καὶ τοῦ διαθρέψαι τὴν πολιάν σου, ὅτι ἡ νύµφη σου ἡ ἀγαπήσασά σε ἔτεκεν αὐτόν, ἥ ἐστιν ἀγαθή σοι ὑπὲρ ἑπτὰ υἱούς. (16) καὶ ἔλαβεν Νωεµιν τὸ παιδίον καὶ ἔθηκεν εἰς τὸν κόλπον αὐτῆς καὶ ἐγενήθη αὐτῷ εἰς τιθηνόν. (17) καὶ ἐκάλεσαν αὐτοῦ αἱ γείτονες ὄνοµα λέγουσαι Ἐτέχθη υἱὸς τῇ Νωεµιν· καὶ ἐκάλεσαν τὸ ὄνοµα αὐτοῦ Ωβηδ· οὗτος πατὴρ Ιεσσαι πατρὸς Δαυιδ. (18) Καὶ αὗται αἱ γενέσεις Φαρες· Φαρες ἐγέννησεν τὸν Εσρων, (19) Εσρων δὲ ἐγέννησεν τὸν Αρραν, καὶ Αρραν ἐγέννησεν τὸν Αµιναδαβ, (20) καὶ Αµιναδαβ ἐγέννησεν τὸν Ναασσων, καὶ Ναασσων ἐγέννησεν τὸν Σαλµαν, (21) καὶ Σαλµαν ἐγέννησεν τὸν Βοος, καὶ Βοος ἐγέννησεν τὸν Ωβηδ, (22) καὶ Ωβηδ ἐγέννησεν τὸν Ιεσσαι, καὶ Ιεσσαι ἐγέννησεν τὸν Δαυιδ.

First Samuel

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31

1

(1) Ἄνθρωπος ἦν ἐξ Αρµαθαιµ Σιφα ἐξ ὄρους Εφραιµ, καὶ ὄνοµα αὐτῷ Ελκανα υἱὸς Ιερεµεηλ υἱοῦ Ηλιου υἱοῦ Θοκε ἐν Νασιβ Εφραιµ. (2) καὶ τούτῳ δύο γυναῖκες· ὄνοµα τῇ µιᾷ Αννα, καὶ ὄνοµα τῇ δευτέρᾳ Φεννανα· καὶ ἦν τῇ Φεννανα παιδία, καὶ τῇ Αννα οὐκ ἦν παιδίον. (3) καὶ ἀνέβαινεν ὁ ἄνθρωπος ἐξ ἡµερῶν εἰς ἡµέρας ἐκ πόλεως αὐτοῦ ἐξ Αρµαθαιµ προσκυνεῖν καὶ θύειν τῷ κυρίῳ θεῷ σαβαωθ εἰς Σηλω· καὶ ἐκεῖ Ηλι καὶ οἱ δύο υἱοὶ αὐτοῦ Οφνι καὶ Φινεες ἱερεῖς τοῦ κυρίου. (4) καὶ ἐγενήθη ἡµέρᾳ καὶ ἔθυσεν Ελκανα καὶ ἔδωκεν τῇ Φεννανα γυναικὶ αὐτοῦ καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτῆς καὶ ταῖς θυγατράσιν αὐτῆς µερίδας· (5) καὶ τῇ Αννα ἔδωκεν µερίδα µίαν, ὅτι οὐκ ἦν αὐτῇ παιδίον· πλὴν ὅτι τὴν Ανναν ἠγάπα Ελκανα ὑπὲρ ταύτην, καὶ κύριος ἀπέκλεισεν τὰ περὶ τὴν µήτραν αὐτῆς· (6) ὅτι οὐκ ἔδωκεν αὐτῇ κύριος παιδίον κατὰ τὴν θλῖψιν αὐτῆς καὶ κατὰ τὴν ἀθυµίαν τῆς θλίψεως αὐτῆς, καὶ ἠθύµει διὰ τοῦτο, ὅτι συνέκλεισεν κύριος τὰ περὶ τὴν µήτραν αὐτῆς τοῦ µὴ δοῦναι αὐτῇ παιδίον. (7) οὕτως ἐποίει ἐνιαυτὸν κατ’ ἐνιαυτὸν ἐν τῷ ἀναβαίνειν αὐτὴν εἰς οἶκον κυρίου· καὶ ἠθύµει καὶ ἔκλαιεν καὶ οὐκ ἤσθιεν. (8) καὶ εἶπεν αὐτῇ Ελκανα ὁ ἀνὴρ αὐτῆς Αννα. καὶ εἶπεν αὐτῷ Ἰδοὺ ἐγώ, κύριε. καὶ εἶπεν αὐτῇ Τί ἐστίν σοι, ὅτι κλαίεις; καὶ ἵνα τί οὐκ ἐσθίεις; καὶ ἵνα τί τύπτει σε ἡ καρδία σου; οὐκ ἀγαθὸς ἐγώ σοι ὑπὲρ δέκα τέκνα; (9) καὶ ἀνέστη Αννα µετὰ τὸ φαγεῖν αὐτοὺς ἐν Σηλω καὶ κατέστη ἐνώπιον κυρίου, καὶ Ηλι ὁ ἱερεὺς ἐκάθητο ἐπὶ τοῦ δίφρου ἐπὶ τῶν φλιῶν ναοῦ κυρίου. (10) καὶ αὐτὴ κατώδυνος ψυχῇ καὶ προσηύξατο πρὸς κύριον καὶ κλαίουσα ἔκλαυσεν (11) καὶ ηὔξατο εὐχὴν κυρίῳ λέγουσα Αδωναι κύριε ελωαι σαβαωθ, ἐὰν ἐπιβλέπων ἐπιβλέψῃς ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης σου καὶ µνησθῇς µου καὶ δῷς τῇ δούλῃ σου σπέρµα ἀνδρῶν, καὶ δώσω αὐτὸν ἐνώπιόν σου δοτὸν ἕως ἡµέρας θανάτου αὐτοῦ, καὶ οἶνον καὶ µέθυσµα οὐ πίεται, καὶ σίδηρος οὐκ ἀναβήσεται ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. (12) καὶ ἐγενήθη ὅτε ἐπλήθυνεν προσευχοµένη ἐνώπιον κυρίου, καὶ Ηλι ὁ ἱερεὺς ἐφύλαξεν τὸ στόµα αὐτῆς· (13) καὶ αὐτὴ ἐλάλει ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς, καὶ τὰ χείλη αὐτῆς ἐκινεῖτο, καὶ φωνὴ αὐτῆς οὐκ ἠκούετο· καὶ ἐλογίσατο αὐτὴν Ηλι εἰς µεθύουσαν. (14) καὶ εἶπεν αὐτῇ τὸ παιδάριον Ηλι Ἕως πότε µεθυσθήσῃ; περιελοῦ τὸν οἶνόν σου καὶ πορεύου ἐκ προσώπου κυρίου. (15) καὶ ἀπεκρίθη Αννα καὶ εἶπεν Οὐχί, κύριε· γυνή, ᾗ σκληρὰ ἡµέρα, ἐγώ εἰµι καὶ οἶνον καὶ µέθυσµα οὐ πέπωκα καὶ ἐκχέω τὴν ψυχήν µου ἐνώπιον κυρίου· (16) µὴ δῷς τὴν δούλην σου εἰς θυγατέρα λοιµήν, ὅτι ἐκ πλήθους ἀδολεσχίας µου ἐκτέτακα ἕως νῦν. (17) καὶ ἀπεκρίθη Ηλι καὶ εἶπεν αὐτῇ Πορεύου εἰς εἰρήνην· ὁ θεὸς Ισραηλ δῴη σοι πᾶν αἴτηµά σου, ὃ ᾐτήσω παρ’ αὐτοῦ. (18) καὶ εἶπεν Εὗρεν ἡ δούλη σου χάριν ἐν ὀφθαλµοῖς σου. καὶ ἐπορεύθη ἡ γυνὴ εἰς τὴν ὁδὸν αὐτῆς καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸ κατάλυµα αὐτῆς καὶ ἔφαγεν µετὰ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς καὶ ἔπιεν, καὶ τὸ πρόσωπον αὐτῆς οὐ συνέπεσεν ἔτι. (19) καὶ ὀρθρίζουσιν τὸ πρωὶ καὶ προσκυνοῦσιν τῷ κυρίῳ καὶ πορεύονται τὴν ὁδὸν αὐτῶν. καὶ εἰσῆλθεν Ελκανα εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ Αρµαθαιµ καὶ ἔγνω τὴν Ανναν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ ἐµνήσθη αὐτῆς κύριος, (20) καὶ συνέλαβεν. καὶ ἐγενήθη τῷ καιρῷ τῶν ἡµερῶν καὶ ἔτεκεν υἱόν· καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνοµα αὐτοῦ Σαµουηλ καὶ εἶπεν Ὅτι παρὰ κυρίου θεοῦ σαβαωθ ᾐτησάµην αὐτόν. (21) Καὶ ἀνέβη ὁ ἄνθρωπος Ελκανα καὶ πᾶς ὁ οἶκος αὐτοῦ θῦσαι ἐν Σηλωµ τὴν θυσίαν τῶν ἡµερῶν καὶ τὰς εὐχὰς αὐτοῦ καὶ πάσας τὰς δεκάτας τῆς γῆς αὐτοῦ· (22) καὶ Αννα οὐκ ἀνέβη µετ’ αὐτοῦ, ὅτι εἶπεν τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς Ἕως τοῦ ἀναβῆναι τὸ παιδάριον, ἐὰν ἀπογαλακτίσω αὐτό, καὶ ὀφθήσεται τῷ προσώπῳ κυρίου καὶ καθήσεται ἐκεῖ ἕως αἰῶνος. (23) καὶ εἶπεν αὐτῇ Ελκανα ὁ ἀνὴρ αὐτῆς Ποίει τὸ ἀγαθὸν ἐν ὀφθαλµοῖς σου· κάθου, ἕως ἂν ἀπογαλακτίσῃς αὐτό· ἀλλὰ στήσαι κύριος τὸ ἐξελθὸν ἐκ τοῦ στόµατός σου. καὶ ἐκάθισεν ἡ γυνὴ καὶ ἐθήλασεν τὸν υἱὸν αὐτῆς, ἕως ἂν ἀπογαλακτίσῃ αὐτόν. (24) καὶ ἀνέβη µετ’ αὐτοῦ εἰς Σηλωµ ἐν µόσχῳ τριετίζοντι καὶ ἄρτοις καὶ οιφι σεµιδάλεως καὶ νεβελ οἴνου καὶ εἰσῆλθεν εἰς οἶκον κυρίου ἐν Σηλωµ, καὶ τὸ παιδάριον µετ’ αὐτῶν. (25) καὶ προσήγαγον ἐνώπιον κυρίου, καὶ ἔσφαξεν ὁ πατὴρ αὐτοῦ τὴν θυσίαν, ἣν ἐποίει ἐξ ἡµερῶν εἰς ἡµέρας τῷ κυρίῳ, καὶ προσήγαγεν τὸ παιδάριον καὶ ἔσφαξεν τὸν µόσχον. καὶ προσήγαγεν Αννα ἡ µήτηρ τοῦ παιδαρίου πρὸς Ηλι (26) καὶ εἶπεν Ἐν ἐµοί, κύριε· ζῇ ἡ ψυχή σου, ἐγὼ ἡ γυνὴ ἡ καταστᾶσα ἐνώπιόν σου ἐν τῷ προσεύξασθαι πρὸς κύριον· (27) ὑπὲρ τοῦ παιδαρίου τούτου προσηυξάµην, καὶ ἔδωκέν µοι κύριος τὸ αἴτηµά µου, ὃ ᾐτησάµην παρ’ αὐτοῦ· (28) κἀγὼ κιχρῶ αὐτὸν τῷ κυρίῳ πάσας τὰς ἡµέρας, ἃς ζῇ αὐτός, χρῆσιν τῷ κυρίῳ.

2

(1) Καὶ εἶπεν Ἐστερεώθη ἡ καρδία µου ἐν κυρίῳ, ὑψώθη κέρας µου ἐν θεῷ µου· ἐπλατύνθη ἐπὶ ἐχθροὺς τὸ στόµα µου, εὐφράνθην ἐν σωτηρίᾳ σου. (2) ὅτι οὐκ ἔστιν ἅγιος ὡς κύριος, καὶ οὐκ ἔστιν δίκαιος ὡς ὁ θεὸς ἡµῶν· οὐκ ἔστιν ἅγιος πλὴν σοῦ. (3) µὴ καυχᾶσθε καὶ µὴ λαλεῖτε ὑψηλά, µὴ ἐξελθάτω µεγαλορρηµοσύνη ἐκ τοῦ στόµατος ὑµῶν, ὅτι θεὸς γνώσεων κύριος καὶ θεὸς ἑτοιµάζων ἐπιτηδεύµατα αὐτοῦ. (4) τόξον δυνατῶν ἠσθένησεν, καὶ ἀσθενοῦντες περιεζώσαντο δύναµιν· (5) πλήρεις ἄρτων ἠλαττώθησαν, καὶ οἱ πεινῶντες παρῆκαν γῆν· ὅτι στεῖρα ἔτεκεν ἑπτά, καὶ ἡ πολλὴ ἐν τέκνοις ἠσθένησεν. (6) κύριος θανατοῖ καὶ ζωογονεῖ, κατάγει εἰς ᾅδου καὶ ἀνάγει· (7) κύριος πτωχίζει καὶ πλουτίζει, ταπεινοῖ καὶ ἀνυψοῖ. (8) ἀνιστᾷ ἀπὸ γῆς πένητα καὶ ἀπὸ κοπρίας ἐγείρει πτωχὸν καθίσαι µετὰ δυναστῶν λαῶν καὶ θρόνον δόξης κατακληρονοµῶν αὐτοῖς. (9) διδοὺς εὐχὴν τῷ εὐχοµένῳ καὶ εὐλόγησεν ἔτη δικαίου· ὅτι οὐκ ἐν ἰσχύι δυνατὸς ἀνήρ, (10) κύριος ἀσθενῆ ποιήσει ἀντίδικον αὐτοῦ, κύριος ἅγιος. µὴ καυχάσθω ὁ φρόνιµος ἐν τῇ φρονήσει αὐτοῦ, καὶ µὴ καυχάσθω ὁ δυνατὸς ἐν τῇ δυνάµει αὐτοῦ, καὶ µὴ καυχάσθω ὁ πλούσιος ἐν τῷ πλούτῳ αὐτοῦ, ἀλλ’ ἢ ἐν τούτῳ καυχάσθω ὁ καυχώµενος, συνίειν καὶ γινώσκειν τὸν κύριον καὶ ποιεῖν κρίµα καὶ δικαιοσύνην ἐν µέσῳ τῆς γῆς. κύριος ἀνέβη εἰς οὐρανοὺς καὶ ἐβρόντησεν, αὐτὸς κρινεῖ ἄκρα γῆς καὶ δίδωσιν ἰσχὺν τοῖς βασιλεῦσιν ἡµῶν καὶ ὑψώσει κέρας χριστοῦ αὐτοῦ. (11) Καὶ κατέλιπον αὐτὸν ἐκεῖ ἐνώπιον κυρίου καὶ ἀπῆλθον εἰς Αρµαθαιµ, καὶ τὸ παιδάριον ἦν λειτουργῶν τῷ προσώπῳ κυρίου ἐνώπιον Ηλι τοῦ ἱερέως. (12) Καὶ οἱ υἱοὶ Ηλι τοῦ ἱερέως υἱοὶ λοιµοὶ οὐκ εἰδότες τὸν κύριον. (13) καὶ τὸ δικαίωµα τοῦ ἱερέως παρὰ τοῦ λαοῦ, παντὸς τοῦ θύοντος· καὶ ἤρχετο τὸ παιδάριον τοῦ ἱερέως, ὡς ἂν ἡψήθη τὸ κρέας, καὶ κρεάγρα τριόδους ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ, (14) καὶ ἐπάταξεν αὐτὴν εἰς τὸν λέβητα τὸν µέγαν ἢ εἰς τὸ χαλκίον ἢ εἰς τὴν κύθραν· πᾶν, ὃ ἐὰν ἀνέβη ἐν τῇ κρεάγρᾳ, ἐλάµβανεν ἑαυτῷ ὁ ἱερεύς· κατὰ τάδε ἐποίουν παντὶ Ισραηλ τοῖς ἐρχοµένοις θῦσαι κυρίῳ ἐν Σηλωµ. (15) καὶ πρὶν θυµιαθῆναι τὸ στέαρ ἤρχετο τὸ παιδάριον τοῦ ἱερέως καὶ ἔλεγεν τῷ ἀνδρὶ τῷ θύοντι Δὸς κρέας ὀπτῆσαι τῷ ἱερεῖ, καὶ οὐ µὴ λάβω παρὰ σοῦ ἑφθὸν ἐκ τοῦ λέβητος. (16) καὶ ἔλεγεν ὁ ἀνὴρ ὁ θύων Θυµιαθήτω πρῶτον, ὡς καθήκει, τὸ στέαρ, καὶ λαβὲ σεαυτῷ ἐκ πάντων, ὧν ἐπιθυµεῖ ἡ ψυχή σου. καὶ εἶπεν Οὐχί, ὅτι νῦν δώσεις, καὶ ἐὰν µή, λήµψοµαι κραταιῶς. (17) καὶ ἦν ἡ ἁµαρτία τῶν παιδαρίων ἐνώπιον κυρίου µεγάλη σφόδρα, ὅτι ἠθέτουν τὴν θυσίαν κυρίου. — (18) καὶ Σαµουηλ ἦν λειτουργῶν ἐνώπιον κυρίου παιδάριον περιεζωσµένον εφουδ βαρ, (19) καὶ διπλοί̈δα µικρὰν ἐποίησεν αὐτῷ ἡ µήτηρ αὐτοῦ καὶ ἀνέφερεν αὐτῷ ἐξ ἡµερῶν εἰς ἡµέρας ἐν τῷ ἀναβαίνειν αὐτὴν µετὰ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς θῦσαι τὴν θυσίαν τῶν ἡµερῶν. (20) καὶ εὐλόγησεν Ηλι τὸν Ελκανα καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ λέγων Ἀποτείσαι σοι κύριος σπέρµα ἐκ τῆς γυναικὸς ταύτης ἀντὶ τοῦ χρέους, οὗ ἔχρησας τῷ κυρίῳ. καὶ ἀπῆλθεν ὁ ἄνθρωπος εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ, (21) καὶ ἐπεσκέψατο κύριος τὴν Ανναν, καὶ ἔτεκεν ἔτι τρεῖς υἱοὺς καὶ δύο θυγατέρας. καὶ ἐµεγαλύνθη τὸ παιδάριον Σαµουηλ ἐνώπιον κυρίου. (22) Καὶ Ηλι πρεσβύτης σφόδρα· καὶ ἤκουσεν ἃ ἐποίουν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τοῖς υἱοῖς Ισραηλ, (23) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ἵνα τί ποιεῖτε κατὰ τὸ ῥῆµα τοῦτο, ὃ ἐγὼ ἀκούω ἐκ στόµατος παντὸς τοῦ λαοῦ κυρίου; (24) µή, τέκνα, ὅτι οὐκ ἀγαθὴ ἡ ἀκοή, ἣν ἐγὼ ἀκούω· µὴ ποιεῖτε οὕτως, ὅτι οὐκ ἀγαθαὶ αἱ ἀκοαί, ἃς ἐγὼ ἀκούω, τοῦ µὴ δουλεύειν λαὸν θεῷ. (25) ἐὰν ἁµαρτάνων ἁµάρτῃ ἀνὴρ εἰς ἄνδρα, καὶ προσεύξονται ὑπὲρ αὐτοῦ πρὸς κύριον· καὶ ἐὰν τῷ κυρίῳ ἁµάρτῃ, τίς προσεύξεται ὑπὲρ αὐτοῦ; καὶ οὐκ ἤκουον τῆς φωνῆς τοῦ πατρὸς αὐτῶν, ὅτι βουλόµενος ἐβούλετο κύριος διαφθεῖραι αὐτούς. — (26) καὶ τὸ παιδάριον Σαµουηλ ἐπορεύετο καὶ ἐµεγαλύνετο καὶ ἀγαθὸν καὶ µετὰ κυρίου καὶ µετὰ ἀνθρώπων. — (27) καὶ ἦλθεν ἄνθρωπος θεοῦ πρὸς Ηλι καὶ εἶπεν Τάδε λέγει κύριος Ἀποκαλυφθεὶς ἀπεκαλύφθην πρὸς οἶκον πατρός σου ὄντων αὐτῶν ἐν γῇ Αἰγύπτῳ δούλων τῷ οἴκῳ Φαραω (28) καὶ ἐξελεξάµην τὸν οἶκον τοῦ πατρός σου ἐκ πάντων τῶν σκήπτρων Ισραηλ ἐµοὶ ἱερατεύειν καὶ ἀναβαίνειν ἐπὶ θυσιαστήριόν µου καὶ θυµιᾶν θυµίαµα καὶ αἴρειν εφουδ καὶ ἔδωκα τῷ οἴκῳ τοῦ πατρός σου τὰ πάντα τοῦ πυρὸς υἱῶν Ισραηλ εἰς βρῶσιν· (29) καὶ ἵνα τί ἐπέβλεψας ἐπὶ τὸ θυµίαµά µου καὶ εἰς τὴν θυσίαν µου ἀναιδεῖ ὀφθαλµῷ καὶ ἐδόξασας τοὺς υἱούς σου ὑπὲρ ἐµὲ ἐνευλογεῖσθαι ἀπαρχῆς πάσης θυσίας Ισραηλ ἔµπροσθέν µου; (30) διὰ τοῦτο τάδε εἶπεν κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Εἶπα Ὁ οἶκός σου καὶ ὁ οἶκος τοῦ πατρός σου διελεύσεται ἐνώπιόν µου ἕως αἰῶνος· καὶ νῦν φησιν κύριος Μηδαµῶς ἐµοί, ὅτι ἀλλ’ ἢ τοὺς δοξάζοντάς µε δοξάσω, καὶ ὁ ἐξουθενῶν µε ἀτιµωθήσεται. (31) ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται καὶ ἐξολεθρεύσω τὸ σπέρµα σου καὶ τὸ σπέρµα οἴκου πατρός σου, (32) καὶ οὐκ ἔσται σου πρεσβύτης ἐν οἴκῳ µου πάσας τὰς ἡµέρας· (33) καὶ ἄνδρα οὐκ ἐξολεθρεύσω σοι ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου µου ἐκλιπεῖν τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ καὶ καταρρεῖν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ, καὶ πᾶς περισσεύων οἴκου σου πεσοῦνται ἐν ῥοµφαίᾳ ἀνδρῶν. (34) καὶ τοῦτό σοι τὸ σηµεῖον, ὃ ἥξει ἐπὶ τοὺς δύο υἱούς σου τούτους Οφνι καὶ Φινεες· ἐν ἡµέρᾳ µιᾷ ἀποθανοῦνται ἀµφότεροι. (35) καὶ ἀναστήσω ἐµαυτῷ ἱερέα πιστόν, ὃς πάντα τὰ ἐν τῇ καρδίᾳ µου καὶ τὰ ἐν τῇ ψυχῇ µου ποιήσει· καὶ οἰκοδοµήσω αὐτῷ οἶκον πιστόν, καὶ διελεύσεται ἐνώπιον χριστοῦ µου πάσας τὰς ἡµέρας. (36) καὶ ἔσται ὁ περισσεύων ἐν οἴκῳ σου ἥξει προσκυνεῖν αὐτῷ ὀβολοῦ ἀργυρίου λέγων Παράρριψόν µε ἐπὶ µίαν τῶν ἱερατειῶν σου φαγεῖν ἄρτον.

3

(1) Καὶ τὸ παιδάριον Σαµουηλ ἦν λειτουργῶν τῷ κυρίῳ ἐνώπιον Ηλι τοῦ ἱερέως· καὶ ῥῆµα κυρίου ἦν τίµιον ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις, οὐκ ἦν ὅρασις διαστέλλουσα. (2) καὶ ἐγένετο ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καὶ Ηλι ἐκάθευδεν ἐν τῷ τόπῳ αὐτοῦ, καὶ οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτοῦ ἤρξαντο βαρύνεσθαι, καὶ οὐκ ἠδύνατο βλέπειν, (3) καὶ ὁ λύχνος τοῦ θεοῦ πρὶν ἐπισκευασθῆναι, καὶ Σαµουηλ ἐκάθευδεν ἐν τῷ ναῷ, οὗ ἡ κιβωτὸς τοῦ θεοῦ, (4) καὶ ἐκάλεσεν κύριος Σαµουηλ Σαµουηλ· καὶ εἶπεν Ἰδοὺ ἐγώ. (5) καὶ ἔδραµεν πρὸς Ηλι καὶ εἶπεν Ἰδοὺ ἐγώ, ὅτι κέκληκάς µε· καὶ εἶπεν Οὐ κέκληκά σε, ἀνάστρεφε κάθευδε. καὶ ἀνέστρεψεν καὶ ἐκάθευδεν. (6) καὶ προσέθετο κύριος καὶ ἐκάλεσεν Σαµουηλ Σαµουηλ· καὶ ἐπορεύθη πρὸς Ηλι τὸ δεύτερον καὶ εἶπεν Ἰδοὺ ἐγώ, ὅτι κέκληκάς µε· καὶ εἶπεν Οὐ κέκληκά σε, ἀνάστρεφε κάθευδε· (7) καὶ Σαµουηλ πρὶν ἢ γνῶναι θεὸν καὶ ἀποκαλυφθῆναι αὐτῷ ῥῆµα κυρίου. (8) καὶ προσέθετο κύριος καλέσαι Σαµουηλ ἐν τρίτῳ· καὶ ἀνέστη καὶ ἐπορεύθη πρὸς Ηλι καὶ εἶπεν Ἰδοὺ ἐγώ, ὅτι κέκληκάς µε. καὶ ἐσοφίσατο Ηλι ὅτι κύριος κέκληκεν τὸ παιδάριον, (9) καὶ εἶπεν Ἀνάστρεφε κάθευδε, τέκνον, καὶ ἔσται ἐὰν καλέσῃ σε, καὶ ἐρεῖς Λάλει, κύριε, ὅτι ἀκούει ὁ δοῦλός σου. καὶ ἐπορεύθη Σαµουηλ καὶ ἐκοιµήθη ἐν τῷ τόπῳ αὐτοῦ. (10) καὶ ἦλθεν κύριος καὶ κατέστη καὶ ἐκάλεσεν αὐτὸν ὡς ἅπαξ καὶ ἅπαξ, καὶ εἶπεν Σαµουηλ Λάλει, ὅτι ἀκούει ὁ δοῦλός σου. (11) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Σαµουηλ Ἰδοὺ ἐγὼ ποιῶ τὰ ῥήµατά µου ἐν Ισραηλ ὥστε παντὸς ἀκούοντος αὐτὰ ἠχήσει ἀµφότερα τὰ ὦτα αὐτοῦ. (12) ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐπεγερῶ ἐπὶ Ηλι πάντα, ὅσα ἐλάλησα εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, ἄρξοµαι καὶ ἐπιτελέσω. (13) καὶ ἀνήγγελκα αὐτῷ ὅτι ἐκδικῶ ἐγὼ τὸν οἶκον αὐτοῦ ἕως αἰῶνος ἐν ἀδικίαις υἱῶν αὐτοῦ, ὅτι κακολογοῦντες θεὸν υἱοὶ αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἐνουθέτει αὐτοὺς καὶ οὐδ’ οὕτως. (14) ὤµοσα τῷ οἴκῳ Ηλι Εἰ ἐξιλασθήσεται ἀδικία οἴκου Ηλι ἐν θυµιάµατι καὶ ἐν θυσίαις ἕως αἰῶνος. (15) καὶ κοιµᾶται Σαµουηλ ἕως πρωὶ καὶ ὤρθρισεν τὸ πρωὶ καὶ ἤνοιξεν τὰς θύρας οἴκου κυρίου· καὶ Σαµουηλ ἐφοβήθη ἀπαγγεῖλαι τὴν ὅρασιν τῷ Ηλι. (16) καὶ εἶπεν Ηλι πρὸς Σαµουηλ Σαµουηλ τέκνον· καὶ εἶπεν Ἰδοὺ ἐγώ. (17) καὶ εἶπεν Τί τὸ ῥῆµα τὸ λαληθὲν πρὸς σέ; µὴ δὴ κρύψῃς ἀπ’ ἐµοῦ· τάδε ποιήσαι σοι ὁ θεὸς καὶ τάδε προσθείη, ἐὰν κρύψῃς ἀπ’ ἐµοῦ ῥῆµα ἐκ πάντων τῶν λόγων τῶν λαληθέντων σοι ἐν τοῖς ὠσίν σου. (18) καὶ ἀπήγγειλεν Σαµουηλ πάντας τοὺς λόγους καὶ οὐκ ἔκρυψεν ἀπ’ αὐτοῦ, καὶ εἶπεν Ηλι Κύριος αὐτός· τὸ ἀγαθὸν ἐνώπιον αὐτοῦ ποιήσει. (19) Καὶ ἐµεγαλύνθη Σαµουηλ, καὶ ἦν κύριος µετ’ αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔπεσεν ἀπὸ πάντων τῶν λόγων αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν. (20) καὶ ἔγνωσαν πᾶς Ισραηλ ἀπὸ Δαν καὶ ἕως Βηρσαβεε ὅτι πιστὸς Σαµουηλ εἰς προφήτην τῷ κυρίῳ. (21) καὶ προσέθετο κύριος δηλωθῆναι ἐν Σηλωµ, ὅτι ἀπεκαλύφθη κύριος πρὸς Σαµουηλ· καὶ ἐπιστεύθη Σαµουηλ προφήτης γενέσθαι τῷ κυρίῳ εἰς πάντα Ισραηλ ἀπ’ ἄκρων τῆς γῆς καὶ ἕως ἄκρων. καὶ Ηλι πρεσβύτης σφόδρα, καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ πορευόµενοι ἐπορεύοντο καὶ πονηρὰ ἡ ὁδὸς αὐτῶν ἐνώπιον κυρίου.

4

(1) Καὶ ἐγενήθη ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις καὶ συναθροίζονται ἀλλόφυλοι εἰς πόλεµον ἐπὶ Ισραηλ· καὶ ἐξῆλθεν Ισραηλ εἰς ἀπάντησιν αὐτοῖς εἰς πόλεµον καὶ παρεµβάλλουσιν ἐπὶ Αβενεζερ, καὶ οἱ ἀλλόφυλοι παρεµβάλλουσιν ἐν Αφεκ. (2) καὶ παρατάσσονται οἱ ἀλλόφυλοι εἰς πόλεµον ἐπὶ Ισραηλ· καὶ ἔκλινεν ὁ πόλεµος, καὶ ἔπταισεν ἀνὴρ Ισραηλ ἐνώπιον ἀλλοφύλων, καὶ ἐπλήγησαν ἐν τῇ παρατάξει ἐν ἀγρῷ τέσσαρες χιλιάδες ἀνδρῶν. (3) καὶ ἦλθεν ὁ λαὸς εἰς τὴν παρεµβολήν, καὶ εἶπαν οἱ πρεσβύτεροι Ισραηλ Κατὰ τί ἔπταισεν ἡµᾶς κύριος σήµερον ἐνώπιον ἀλλοφύλων; λάβωµεν τὴν κιβωτὸν τοῦ θεοῦ ἡµῶν ἐκ Σηλωµ, καὶ ἐξελθέτω ἐν µέσῳ ἡµῶν καὶ σώσει ἡµᾶς ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν ἡµῶν. (4) καὶ ἀπέστειλεν ὁ λαὸς εἰς Σηλωµ, καὶ αἴρουσιν ἐκεῖθεν τὴν κιβωτὸν κυρίου καθηµένου χερουβιµ· καὶ ἀµφότεροι οἱ υἱοὶ Ηλι µετὰ τῆς κιβωτοῦ, Οφνι καὶ Φινεες. (5) καὶ ἐγενήθη ὡς ἦλθεν κιβωτὸς κυρίου εἰς τὴν παρεµβολήν, καὶ ἀνέκραξεν πᾶς Ισραηλ φωνῇ µεγάλῃ, καὶ ἤχησεν ἡ γῆ. (6) καὶ ἤκουσαν οἱ ἀλλόφυλοι τῆς κραυγῆς, καὶ εἶπον οἱ ἀλλόφυλοι Τίς ἡ κραυγὴ ἡ µεγάλη αὕτη ἐν παρεµβολῇ τῶν Εβραίων; καὶ ἔγνωσαν ὅτι κιβωτὸς κυρίου ἥκει εἰς τὴν παρεµβολήν. (7) καὶ ἐφοβήθησαν οἱ ἀλλόφυλοι καὶ εἶπον Οὗτοι οἱ θεοὶ ἥκασιν πρὸς αὐτοὺς εἰς τὴν παρεµβολήν· οὐαὶ ἡµῖν· ἐξελοῦ ἡµᾶς, κύριε, σήµερον, ὅτι οὐ γέγονεν τοιαύτη ἐχθὲς καὶ τρίτην. (8) οὐαὶ ἡµῖν· τίς ἐξελεῖται ἡµᾶς ἐκ χειρὸς τῶν θεῶν τῶν στερεῶν τούτων; οὗτοι οἱ θεοὶ οἱ πατάξαντες τὴν Αἴγυπτον ἐν πάσῃ πληγῇ καὶ ἐν τῇ ἐρήµῳ. (9) κραταιοῦσθε καὶ γίνεσθε εἰς ἄνδρας, ἀλλόφυλοι, µήποτε δουλεύσητε τοῖς Εβραίοις, καθὼς ἐδούλευσαν ἡµῖν, καὶ ἔσεσθε εἰς ἄνδρας καὶ πολεµήσατε αὐτούς. (10) καὶ ἐπολέµησαν αὐτούς· καὶ πταίει ἀνὴρ Ισραηλ, καὶ ἔφυγεν ἕκαστος εἰς σκήνωµα αὐτοῦ· καὶ ἐγένετο πληγὴ µεγάλη σφόδρα, καὶ ἔπεσαν ἐξ Ισραηλ τριάκοντα χιλιάδες ταγµάτων. (11) καὶ κιβωτὸς θεοῦ ἐλήµφθη, καὶ ἀµφότεροι υἱοὶ Ηλι ἀπέθανον, Οφνι καὶ Φινεες. (12) Καὶ ἔδραµεν ἀνὴρ Ιεµιναῖος ἐκ τῆς παρατάξεως καὶ ἦλθεν εἰς Σηλωµ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ, καὶ τὰ ἱµάτια αὐτοῦ διερρηγότα, καὶ γῆ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ. (13) καὶ ἦλθεν, καὶ ἰδοὺ Ηλι ἐκάθητο ἐπὶ τοῦ δίφρου παρὰ τὴν πύλην σκοπεύων τὴν ὁδόν, ὅτι ἦν ἡ καρδία αὐτοῦ ἐξεστηκυῖα περὶ τῆς κιβωτοῦ τοῦ θεοῦ· καὶ ὁ ἄνθρωπος εἰσῆλθεν εἰς τὴν πόλιν ἀπαγγεῖλαι, καὶ ἀνεβόησεν ἡ πόλις. (14) καὶ ἤκουσεν Ηλι τὴν φωνὴν τῆς βοῆς καὶ εἶπεν Τίς ἡ βοὴ τῆς φωνῆς ταύτης; καὶ ὁ ἄνθρωπος σπεύσας εἰσῆλθεν καὶ ἀπήγγειλεν τῷ Ηλι. (15) καὶ Ηλι υἱὸς ἐνενήκοντα ἐτῶν, καὶ οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτοῦ ἐπανέστησαν, καὶ οὐκ ἔβλεπεν· καὶ εἶπεν Ηλι τοῖς ἀνδράσιν τοῖς περιεστηκόσιν αὐτῷ Τίς ἡ φωνὴ τοῦ ἤχους τούτου; (16) καὶ ὁ ἀνὴρ σπεύσας προσῆλθεν πρὸς Ηλι καὶ εἶπεν αὐτῷ Ἐγώ εἰµι ὁ ἥκων ἐκ τῆς παρεµβολῆς, κἀγὼ πέφευγα ἐκ τῆς παρατάξεως σήµερον. καὶ εἶπεν Τί τὸ γεγονὸς ῥῆµα, τέκνον; (17) καὶ ἀπεκρίθη τὸ παιδάριον καὶ εἶπεν Πέφευγεν ἀνὴρ Ισραηλ ἐκ προσώπου ἀλλοφύλων, καὶ ἐγένετο πληγὴ µεγάλη ἐν τῷ λαῷ, καὶ ἀµφότεροι οἱ υἱοί σου τεθνήκασιν, καὶ ἡ κιβωτὸς τοῦ θεοῦ ἐλήµφθη. (18) καὶ ἐγένετο ὡς ἐµνήσθη τῆς κιβωτοῦ τοῦ θεοῦ, καὶ ἔπεσεν ἀπὸ τοῦ δίφρου ὀπισθίως ἐχόµενος τῆς πύλης, καὶ συνετρίβη ὁ νῶτος αὐτοῦ καὶ ἀπέθανεν, ὅτι πρεσβύτης ὁ ἄνθρωπος καὶ βαρύς· καὶ αὐτὸς ἔκρινεν τὸν Ισραηλ εἴκοσι ἔτη. (19) Καὶ νύµφη αὐτοῦ γυνὴ Φινεες συνειληφυῖα τοῦ τεκεῖν· καὶ ἤκουσεν τὴν ἀγγελίαν ὅτι ἐλήµφθη ἡ κιβωτὸς τοῦ θεοῦ καὶ ὅτι τέθνηκεν ὁ πενθερὸς αὐτῆς καὶ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, καὶ ὤκλασεν καὶ ἔτεκεν, ὅτι ἐπεστράφησαν ἐπ’ αὐτὴν ὠδῖνες αὐτῆς. (20) καὶ ἐν τῷ καιρῷ αὐτῆς ἀποθνῄσκει, καὶ εἶπον αὐτῇ αἱ γυναῖκες αἱ παρεστηκυῖαι αὐτῇ Μὴ φοβοῦ, ὅτι υἱὸν τέτοκας· καὶ οὐκ ἀπεκρίθη, καὶ οὐκ ἐνόησεν ἡ καρδία αὐτῆς. (21) καὶ ἐκάλεσεν τὸ παιδάριον Οὐαὶ βαρχαβωθ ὑπὲρ τῆς κιβωτοῦ τοῦ θεοῦ καὶ ὑπὲρ τοῦ πενθεροῦ αὐτῆς καὶ ὑπὲρ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς. (22) καὶ εἶπαν Ἀπῴκισται δόξα Ισραηλ ἐν τῷ ληµφθῆναι τὴν κιβωτὸν κυρίου.

5

(1) Καὶ ἀλλόφυλοι ἔλαβον τὴν κιβωτὸν τοῦ θεοῦ καὶ εἰσήνεγκαν αὐτὴν ἐξ Αβεννεζερ εἰς Ἄζωτον. (2) καὶ ἔλαβον ἀλλόφυλοι τὴν κιβωτὸν κυρίου καὶ εἰσήνεγκαν αὐτὴν εἰς οἶκον Δαγων καὶ παρέστησαν αὐτὴν παρὰ Δαγων. (3) καὶ ὤρθρισαν οἱ Ἀζώτιοι καὶ εἰσῆλθον εἰς οἶκον Δαγων καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ Δαγων πεπτωκὼς ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ ἐνώπιον κιβωτοῦ τοῦ θεοῦ· καὶ ἤγειραν τὸν Δαγων καὶ κατέστησαν εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ. καὶ ἐβαρύνθη χεὶρ κυρίου ἐπὶ τοὺς Ἀζωτίους καὶ ἐβασάνισεν αὐτοὺς καὶ ἐπάταξεν αὐτοὺς εἰς τὰς ἕδρας αὐτῶν, τὴν Ἄζωτον καὶ τὰ ὅρια αὐτῆς. (4) καὶ ἐγένετο ὅτε ὤρθρισαν τὸ πρωί, καὶ ἰδοὺ Δαγων πεπτωκὼς ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ ἐνώπιον κιβωτοῦ διαθήκης κυρίου, καὶ ἡ κεφαλὴ Δαγων καὶ ἀµφότερα τὰ ἴχνη χειρῶν αὐτοῦ ἀφῃρηµένα ἐπὶ τὰ ἐµπρόσθια αµαφεθ ἕκαστον, καὶ ἀµφότεροι οἱ καρποὶ τῶν χειρῶν αὐτοῦ πεπτωκότες ἐπὶ τὸ πρόθυρον, πλὴν ἡ ῥάχις Δαγων ὑπελείφθη. (5) διὰ τοῦτο οὐκ ἐπιβαίνουσιν οἱ ἱερεῖς Δαγων καὶ πᾶς ὁ εἰσπορευόµενος εἰς οἶκον Δαγων ἐπὶ βαθµὸν οἴκου Δαγων ἐν Ἀζώτῳ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης, ὅτι ὑπερβαίνοντες ὑπερβαίνουσιν. — (6) καὶ ἐβαρύνθη χεὶρ κυρίου ἐπὶ Ἄζωτον, καὶ ἐπήγαγεν αὐτοῖς καὶ ἐξέζεσεν αὐτοῖς εἰς τὰς ναῦς, καὶ µέσον τῆς χώρας αὐτῆς ἀνεφύησαν µύες, καὶ ἐγένετο σύγχυσις θανάτου µεγάλη ἐν τῇ πόλει. (7) καὶ εἶδον οἱ ἄνδρες Ἀζώτου ὅτι οὕτως, καὶ λέγουσιν ὅτι Οὐ καθήσεται κιβωτὸς τοῦ θεοῦ Ισραηλ µεθ’ ἡµῶν, ὅτι σκληρὰ χεὶρ αὐτοῦ ἐφ’ ἡµᾶς καὶ ἐπὶ Δαγων θεὸν ἡµῶν. (8) καὶ ἀποστέλλουσιν καὶ συνάγουσιν τοὺς σατράπας τῶν ἀλλοφύλων πρὸς αὐτοὺς καὶ λέγουσιν Τί ποιήσωµεν κιβωτῷ θεοῦ Ισραηλ; καὶ λέγουσιν οἱ Γεθθαῖοι Μετελθέτω κιβωτὸς τοῦ θεοῦ πρὸς ἡµᾶς· καὶ µετῆλθεν κιβωτὸς τοῦ θεοῦ εἰς Γεθθα. (9) καὶ ἐγενήθη µετὰ τὸ µετελθεῖν αὐτὴν καὶ γίνεται χεὶρ κυρίου ἐν τῇ πόλει, τάραχος µέγας σφόδρα, καὶ ἐπάταξεν τοὺς ἄνδρας τῆς πόλεως ἀπὸ µικροῦ ἕως µεγάλου καὶ ἐπάταξεν αὐτοὺς εἰς τὰς ἕδρας αὐτῶν, καὶ ἐποίησαν ἑαυτοῖς οἱ Γεθθαῖοι ἕδρας. (10) καὶ ἐξαποστέλλουσιν τὴν κιβωτὸν τοῦ θεοῦ εἰς Ἀσκαλῶνα, καὶ ἐγενήθη ὡς εἰσῆλθεν κιβωτὸς θεοῦ εἰς Ἀσκαλῶνα, καὶ ἐβόησαν οἱ Ἀσκαλωνῖται λέγοντες Τί ἀπεστρέψατε πρὸς ἡµᾶς τὴν κιβωτὸν τοῦ θεοῦ Ισραηλ θανατῶσαι ἡµᾶς καὶ τὸν λαὸν ἡµῶν; (11) καὶ ἐξαποστέλλουσιν καὶ συνάγουσιν τοὺς σατράπας τῶν ἀλλοφύλων καὶ εἶπον Ἐξαποστείλατε τὴν κιβωτὸν τοῦ θεοῦ Ισραηλ, καὶ καθισάτω εἰς τὸν τόπον αὐτῆς καὶ οὐ µὴ θανατώσῃ ἡµᾶς καὶ τὸν λαὸν ἡµῶν· ὅτι ἐγενήθη σύγχυσις θανάτου ἐν ὅλῃ τῇ πόλει βαρεῖα σφόδρα, ὡς εἰσῆλθεν κιβωτὸς θεοῦ Ισραηλ ἐκεῖ, (12) καὶ οἱ ζῶντες καὶ οὐκ ἀποθανόντες ἐπλήγησαν εἰς τὰς ἕδρας, καὶ ἀνέβη ἡ κραυγὴ τῆς πόλεως εἰς τὸν οὐρανόν.

6

(1) Καὶ ἦν ἡ κιβωτὸς ἐν ἀγρῷ τῶν ἀλλοφύλων ἑπτὰ µῆνας, καὶ ἐξέζεσεν ἡ γῆ αὐτῶν µύας. (2) καὶ καλοῦσιν ἀλλόφυλοι τοὺς ἱερεῖς καὶ τοὺς µάντεις καὶ τοὺς ἐπαοιδοὺς αὐτῶν λέγοντες Τί ποιήσωµεν τῇ κιβωτῷ κυρίου; γνωρίσατε ἡµῖν ἐν τίνι ἀποστελοῦµεν αὐτὴν εἰς τὸν τόπον αὐτῆς. (3) καὶ εἶπαν Εἰ ἐξαποστέλλετε ὑµεῖς τὴν κιβωτὸν διαθήκης κυρίου θεοῦ Ισραηλ, µὴ δὴ ἐξαποστείλητε αὐτὴν κενήν, ἀλλὰ ἀποδιδόντες ἀπόδοτε αὐτῇ τῆς βασάνου, καὶ τότε ἰαθήσεσθε, καὶ ἐξιλασθήσεται ὑµῖν, µὴ οὐκ ἀποστῇ ἡ χεὶρ αὐτοῦ ἀφ’ ὑµῶν. (4) καὶ λέγουσιν Τί τὸ τῆς βασάνου ἀποδώσοµεν αὐτῇ; καὶ εἶπαν Κατ’ ἀριθµὸν τῶν σατραπῶν τῶν ἀλλοφύλων πέντε ἕδρας χρυσᾶς, ὅτι πταῖσµα ἓν ὑµῖν καὶ τοῖς ἄρχουσιν ὑµῶν καὶ τῷ λαῷ, (5) καὶ µῦς χρυσοῦς ὁµοίωµα τῶν µυῶν ὑµῶν τῶν διαφθειρόντων τὴν γῆν· καὶ δώσετε τῷ κυρίῳ δόξαν, ὅπως κουφίσῃ τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἀφ’ ὑµῶν καὶ ἀπὸ τῶν θεῶν ὑµῶν καὶ ἀπὸ τῆς γῆς ὑµῶν. (6) καὶ ἵνα τί βαρύνετε τὰς καρδίας ὑµῶν, ὡς ἐβάρυνεν Αἴγυπτος καὶ Φαραω τὴν καρδίαν αὐτῶν; οὐχὶ ὅτε ἐνέπαιξεν αὐτοῖς, ἐξαπέστειλαν αὐτούς, καὶ ἀπῆλθον; (7) καὶ νῦν λάβετε καὶ ποιήσατε ἅµαξαν καινὴν καὶ δύο βόας πρωτοτοκούσας ἄνευ τῶν τέκνων καὶ ζεύξατε τὰς βόας ἐν τῇ ἁµάξῃ καὶ ἀπαγάγετε τὰ τέκνα ἀπὸ ὄπισθεν αὐτῶν εἰς οἶκον· (8) καὶ λήµψεσθε τὴν κιβωτὸν καὶ θήσετε αὐτὴν ἐπὶ τὴν ἅµαξαν καὶ τὰ σκεύη τὰ χρυσᾶ ἀποδώσετε αὐτῇ τῆς βασάνου καὶ θήσετε ἐν θέµατι βερσεχθαν ἐκ µέρους αὐτῆς καὶ ἐξαποστελεῖτε αὐτὴν καὶ ἀπελάσατε αὐτήν, καὶ ἀπελεύσεται· (9) καὶ ὄψεσθε, εἰ εἰς ὁδὸν ὁρίων αὐτῆς πορεύσεται κατὰ Βαιθσαµυς, αὐτὸς πεποίηκεν ἡµῖν τὴν κακίαν ταύτην τὴν µεγάλην, καὶ ἐὰν µή, καὶ γνωσόµεθα ὅτι οὐ χεὶρ αὐτοῦ ἧπται ἡµῶν, ἀλλὰ σύµπτωµα τοῦτο γέγονεν ἡµῖν. (10) καὶ ἐποίησαν οἱ ἀλλόφυλοι οὕτως καὶ ἔλαβον δύο βόας πρωτοτοκούσας καὶ ἔζευξαν αὐτὰς ἐν τῇ ἁµάξῃ καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν ἀπεκώλυσαν εἰς οἶκον (11) καὶ ἔθεντο τὴν κιβωτὸν ἐπὶ τὴν ἅµαξαν καὶ τὸ θέµα εργαβ καὶ τοὺς µῦς τοὺς χρυσοῦς. (12) καὶ κατεύθυναν αἱ βόες ἐν τῇ ὁδῷ εἰς ὁδὸν Βαιθσαµυς, ἐν τρίβῳ ἑνὶ ἐπορεύοντο καὶ ἐκοπίων καὶ οὐ µεθίσταντο δεξιὰ οὐδὲ ἀριστερά· καὶ οἱ σατράπαι τῶν ἀλλοφύλων ἐπορεύοντο ὀπίσω αὐτῆς ἕως ὁρίων Βαιθσαµυς. (13) καὶ οἱ ἐν Βαιθσαµυς ἐθέριζον θερισµὸν πυρῶν ἐν κοιλάδι· καὶ ἦραν ὀφθαλµοὺς αὐτῶν καὶ εἶδον κιβωτὸν κυρίου καὶ ηὐφράνθησαν εἰς ἀπάντησιν αὐτῆς. (14) καὶ ἡ ἅµαξα εἰσῆλθεν εἰς ἀγρὸν Ωσηε τὸν ἐν Βαιθσαµυς, καὶ ἔστησαν ἐκεῖ παρ’ αὐτῇ λίθον µέγαν καὶ σχίζουσιν τὰ ξύλα τῆς ἁµάξης καὶ τὰς βόας ἀνήνεγκαν εἰς ὁλοκαύτωσιν τῷ κυρίῳ. (15) καὶ οἱ Λευῖται ἀνήνεγκαν τὴν κιβωτὸν τοῦ κυρίου καὶ τὸ θέµα εργαβ µετ’ αὐτῆς καὶ τὰ ἐπ’ αὐτῆς σκεύη τὰ χρυσᾶ καὶ ἔθεντο ἐπὶ τοῦ λίθου τοῦ µεγάλου, καὶ οἱ ἄνδρες Βαιθσαµυς ἀνήνεγκαν ὁλοκαυτώσεις καὶ θυσίας ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ τῷ κυρίῳ. (16) καὶ οἱ πέντε σατράπαι τῶν ἀλλοφύλων ἑώρων καὶ ἀνέστρεψαν εἰς Ἀσκαλῶνα τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ. (17) καὶ αὗται αἱ ἕδραι αἱ χρυσαῖ, ἃς ἀπέδωκαν οἱ ἀλλόφυλοι τῆς βασάνου τῷ κυρίῳ· τῆς Ἀζώτου µίαν, τῆς Γάζης µίαν, τῆς Ἀσκαλῶνος µίαν, τῆς Γεθ µίαν, τῆς Ακκαρων µίαν. (18) καὶ µῦς οἱ χρυσοῖ κατ’ ἀριθµὸν πασῶν πόλεων τῶν ἀλλοφύλων τῶν πέντε σατραπῶν ἐκ πόλεως ἐστερεωµένης καὶ ἕως κώµης τοῦ Φερεζαίου καὶ ἕως λίθου τοῦ µεγάλου, οὗ ἐπέθηκαν ἐπ’ αὐτοῦ τὴν κιβωτὸν διαθήκης κυρίου, τοῦ ἐν ἀγρῷ Ωσηε τοῦ Βαιθσαµυσίτου. (19) Καὶ οὐκ ἠσµένισαν οἱ υἱοὶ Ιεχονιου ἐν τοῖς ἀνδράσιν Βαιθσαµυς, ὅτι εἶδαν κιβωτὸν κυρίου· καὶ ἐπάταξεν ἐν αὐτοῖς ἑβδοµήκοντα ἄνδρας καὶ πεντήκοντα χιλιάδας ἀνδρῶν. καὶ ἐπένθησεν ὁ λαός, ὅτι ἐπάταξεν κύριος ἐν τῷ λαῷ πληγὴν µεγάλην σφόδρα. (20) καὶ εἶπαν οἱ ἄνδρες οἱ ἐκ Βαιθσαµυς Τίς δυνήσεται διελθεῖν ἐνώπιον κυρίου τοῦ ἁγίου τούτου; καὶ πρὸς τίνα ἀναβήσεται κιβωτὸς κυρίου ἀφ’ ἡµῶν; (21) καὶ ἀποστέλλουσιν ἀγγέλους πρὸς τοὺς κατοικοῦντας Καριαθιαριµ λέγοντες Ἀπεστρόφασιν ἀλλόφυλοι τὴν κιβωτὸν κυρίου· κατάβητε καὶ ἀναγάγετε αὐτὴν πρὸς ἑαυτούς.

7

(1) καὶ ἔρχονται οἱ ἄνδρες Καριαθιαριµ καὶ ἀνάγουσιν τὴν κιβωτὸν διαθήκης κυρίου καὶ εἰσάγουσιν αὐτὴν εἰς οἶκον Αµιναδαβ τὸν ἐν τῷ βουνῷ· καὶ τὸν Ελεαζαρ υἱὸν αὐτοῦ ἡγίασαν φυλάσσειν τὴν κιβωτὸν διαθήκης κυρίου. (2) Καὶ ἐγενήθη ἀφ’ ἧς ἡµέρας ἦν ἡ κιβωτὸς ἐν Καριαθιαριµ, ἐπλήθυναν αἱ ἡµέραι καὶ ἐγένοντο εἴκοσι ἔτη, καὶ ἐπέβλεψεν πᾶς οἶκος Ισραηλ ὀπίσω κυρίου. (3) καὶ εἶπεν Σαµουηλ πρὸς πάντα οἶκον Ισραηλ λέγων Εἰ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ ὑµῶν ὑµεῖς ἐπιστρέφετε πρὸς κύριον, περιέλετε τοὺς θεοὺς τοὺς ἀλλοτρίους ἐκ µέσου ὑµῶν καὶ τὰ ἄλση καὶ ἑτοιµάσατε τὰς καρδίας ὑµῶν πρὸς κύριον καὶ δουλεύσατε αὐτῷ µόνῳ, καὶ ἐξελεῖται ὑµᾶς ἐκ χειρὸς ἀλλοφύλων. (4) καὶ περιεῖλον οἱ υἱοὶ Ισραηλ τὰς Βααλιµ καὶ τὰ ἄλση Ασταρωθ καὶ ἐδούλευσαν κυρίῳ µόνῳ. (5) καὶ εἶπεν Σαµουηλ Ἀθροίσατε πάντα Ισραηλ εἰς Μασσηφαθ, καὶ προσεύξοµαι περὶ ὑµῶν πρὸς κύριον. (6) καὶ συνήχθησαν εἰς Μασσηφαθ καὶ ὑδρεύονται ὕδωρ καὶ ἐξέχεαν ἐνώπιον κυρίου ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ἐνήστευσαν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καὶ εἶπαν Ἡµαρτήκαµεν ἐνώπιον κυρίου· καὶ ἐδίκαζεν Σαµουηλ τοὺς υἱοὺς Ισραηλ εἰς Μασσηφαθ. (7) καὶ ἤκουσαν οἱ ἀλλόφυλοι ὅτι συνηθροίσθησαν πάντες οἱ υἱοὶ Ισραηλ εἰς Μασσηφαθ, καὶ ἀνέβησαν σατράπαι ἀλλοφύλων ἐπὶ Ισραηλ· καὶ ἀκούουσιν οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ ἐφοβήθησαν ἀπὸ προσώπου ἀλλοφύλων. (8) καὶ εἶπαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ πρὸς Σαµουηλ Μὴ παρασιωπήσῃς ἀφ’ ἡµῶν τοῦ µὴ βοᾶν πρὸς κύριον θεόν σου, καὶ σώσει ἡµᾶς ἐκ χειρὸς ἀλλοφύλων. (9) καὶ ἔλαβεν Σαµουηλ ἄρνα γαλαθηνὸν ἕνα καὶ ἀνήνεγκεν αὐτὸν ὁλοκαύτωσιν σὺν παντὶ τῷ λαῷ τῷ κυρίῳ, καὶ ἐβόησεν Σαµουηλ πρὸς κύριον περὶ Ισραηλ, καὶ ἐπήκουσεν αὐτοῦ κύριος. (10) καὶ ἦν Σαµουηλ ἀναφέρων τὴν ὁλοκαύτωσιν, καὶ ἀλλόφυλοι προσῆγον εἰς πόλεµον ἐπὶ Ισραηλ. καὶ ἐβρόντησεν κύριος ἐν φωνῇ µεγάλῃ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐπὶ τοὺς ἀλλοφύλους, καὶ συνεχύθησαν καὶ ἔπταισαν ἐνώπιον Ισραηλ. (11) καὶ ἐξῆλθαν ἄνδρες Ισραηλ ἐκ Μασσηφαθ καὶ κατεδίωξαν τοὺς ἀλλοφύλους καὶ ἐπάταξαν αὐτοὺς ἕως ὑποκάτω τοῦ Βαιθχορ. (12) καὶ ἔλαβεν Σαµουηλ λίθον ἕνα καὶ ἔστησεν αὐτὸν ἀνὰ µέσον Μασσηφαθ καὶ ἀνὰ µέσον τῆς παλαιᾶς καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνοµα αὐτοῦ Αβενεζερ, Λίθος τοῦ βοηθοῦ, καὶ εἶπεν Ἕως ἐνταῦθα ἐβοήθησεν ἡµῖν κύριος. (13) καὶ ἐταπείνωσεν κύριος τοὺς ἀλλοφύλους, καὶ οὐ προσέθεντο ἔτι προσελθεῖν εἰς ὅριον Ισραηλ· καὶ ἐγενήθη χεὶρ κυρίου ἐπὶ τοὺς ἀλλοφύλους πάσας τὰς ἡµέρας τοῦ Σαµουηλ. (14) καὶ ἀπεδόθησαν αἱ πόλεις, ἃς ἔλαβον οἱ ἀλλόφυλοι παρὰ τῶν υἱῶν Ισραηλ, καὶ ἀπέδωκαν αὐτὰς τῷ Ισραηλ ἀπὸ Ἀσκαλῶνος ἕως Αζοβ, καὶ τὸ ὅριον Ισραηλ ἀφείλαντο ἐκ χειρὸς ἀλλοφύλων. καὶ ἦν εἰρήνη ἀνὰ µέσον Ισραηλ καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ Αµορραίου. (15) καὶ ἐδίκαζεν Σαµουηλ τὸν Ισραηλ πάσας τὰς ἡµέρας τῆς ζωῆς αὐτοῦ· (16) καὶ ἐπορεύετο κατ’ ἐνιαυτὸν ἐνιαυτὸν καὶ ἐκύκλου Βαιθηλ καὶ τὴν Γαλγαλα καὶ τὴν Μασσηφαθ καὶ ἐδίκαζεν τὸν Ισραηλ ἐν πᾶσι τοῖς ἡγιασµένοις τούτοις, (17) ἡ δὲ ἀποστροφὴ αὐτοῦ εἰς Αρµαθαιµ, ὅτι ἐκεῖ ἦν ὁ οἶκος αὐτοῦ, καὶ ἐδίκαζεν ἐκεῖ τὸν Ισραηλ καὶ ᾠκοδόµησεν ἐκεῖ θυσιαστήριον τῷ κυρίῳ.

8

(1) Καὶ ἐγένετο ὡς ἐγήρασεν Σαµουηλ, καὶ κατέστησεν τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ δικαστὰς τῷ Ισραηλ. (2) καὶ ταῦτα τὰ ὀνόµατα τῶν υἱῶν αὐτοῦ· πρωτότοκος Ιωηλ, καὶ ὄνοµα τοῦ δευτέρου Αβια, δικασταὶ ἐν Βηρσαβεε. (3) καὶ οὐκ ἐπορεύθησαν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ἐν ὁδῷ αὐτοῦ καὶ ἐξέκλιναν ὀπίσω τῆς συντελείας καὶ ἐλάµβανον δῶρα καὶ ἐξέκλινον δικαιώµατα. (4) καὶ συναθροίζονται ἄνδρες Ισραηλ καὶ παραγίνονται εἰς Αρµαθαιµ πρὸς Σαµουηλ (5) καὶ εἶπαν αὐτῷ Ἰδοὺ σὺ γεγήρακας, καὶ οἱ υἱοί σου οὐ πορεύονται ἐν τῇ ὁδῷ σου· καὶ νῦν κατάστησον ἐφ’ ἡµᾶς βασιλέα δικάζειν ἡµᾶς καθὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἔθνη. (6) καὶ ἦν πονηρὸν τὸ ῥῆµα ἐν ὀφθαλµοῖς Σαµουηλ, ὡς εἶπαν Δὸς ἡµῖν βασιλέα δικάζειν ἡµᾶς· καὶ προσηύξατο Σαµουηλ πρὸς κύριον. (7) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Σαµουηλ Ἄκουε τῆς φωνῆς τοῦ λαοῦ καθὰ ἂν λαλήσωσίν σοι· ὅτι οὐ σὲ ἐξουθενήκασιν, ἀλλ’ ἢ ἐµὲ ἐξουδενώκασιν τοῦ µὴ βασιλεύειν ἐπ’ αὐτῶν. (8) κατὰ πάντα τὰ ποιήµατα, ἃ ἐποίησάν µοι ἀφ’ ἧς ἡµέρας ἀνήγαγον αὐτοὺς ἐξ Αἰγύπτου ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης καὶ ἐγκατέλιπόν µε καὶ ἐδούλευον θεοῖς ἑτέροις, οὕτως αὐτοὶ ποιοῦσιν καὶ σοί. (9) καὶ νῦν ἄκουε τῆς φωνῆς αὐτῶν· πλὴν ὅτι διαµαρτυρόµενος διαµαρτύρῃ αὐτοῖς καὶ ἀπαγγελεῖς αὐτοῖς τὸ δικαίωµα τοῦ βασιλέως, ὃς βασιλεύσει ἐπ’ αὐτούς. (10) καὶ εἶπεν Σαµουηλ πᾶν τὸ ῥῆµα κυρίου πρὸς τὸν λαὸν τοὺς αἰτοῦντας παρ’ αὐτοῦ βασιλέα (11) καὶ εἶπεν Τοῦτο ἔσται τὸ δικαίωµα τοῦ βασιλέως, ὃς βασιλεύσει ἐφ’ ὑµᾶς· τοὺς υἱοὺς ὑµῶν λήµψεται καὶ θήσεται αὐτοὺς ἐν ἅρµασιν αὐτοῦ καὶ ἱππεῦσιν αὐτοῦ καὶ προτρέχοντας τῶν ἁρµάτων αὐτοῦ (12) καὶ θέσθαι αὐτοὺς ἑαυτῷ χιλιάρχους καὶ ἑκατοντάρχους καὶ θερίζειν θερισµὸν αὐτοῦ καὶ τρυγᾶν τρυγητὸν αὐτοῦ καὶ ποιεῖν σκεύη πολεµικὰ αὐτοῦ καὶ σκεύη ἁρµάτων αὐτοῦ· (13) καὶ τὰς θυγατέρας ὑµῶν λήµψεται εἰς µυρεψοὺς καὶ εἰς µαγειρίσσας καὶ εἰς πεσσούσας· (14) καὶ τοὺς ἀγροὺς ὑµῶν καὶ τοὺς ἀµπελῶνας ὑµῶν καὶ τοὺς ἐλαιῶνας ὑµῶν τοὺς ἀγαθοὺς λήµψεται καὶ δώσει τοῖς δούλοις αὐτοῦ· (15) καὶ τὰ σπέρµατα ὑµῶν καὶ τοὺς ἀµπελῶνας ὑµῶν ἀποδεκατώσει καὶ δώσει τοῖς εὐνούχοις αὐτοῦ καὶ τοῖς δούλοις αὐτοῦ· (16) καὶ τοὺς δούλους ὑµῶν καὶ τὰς δούλας ὑµῶν καὶ τὰ βουκόλια ὑµῶν τὰ ἀγαθὰ καὶ τοὺς ὄνους ὑµῶν λήµψεται καὶ ἀποδεκατώσει εἰς τὰ ἔργα αὐτοῦ (17) καὶ τὰ ποίµνια ὑµῶν ἀποδεκατώσει· καὶ ὑµεῖς ἔσεσθε αὐτῷ δοῦλοι. (18) καὶ βοήσεσθε ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐκ προσώπου βασιλέως ὑµῶν, οὗ ἐξελέξασθε ἑαυτοῖς, καὶ οὐκ ἐπακούσεται κύριος ὑµῶν ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις, ὅτι ὑµεῖς ἐξελέξασθε ἑαυτοῖς βασιλέα. (19) καὶ οὐκ ἠβούλετο ὁ λαὸς ἀκοῦσαι τοῦ Σαµουηλ καὶ εἶπαν αὐτῷ Οὐχί, ἀλλ’ ἢ βασιλεὺς ἔσται ἐφ’ ἡµᾶς, (20) καὶ ἐσόµεθα καὶ ἡµεῖς κατὰ πάντα τὰ ἔθνη, καὶ δικάσει ἡµᾶς βασιλεὺς ἡµῶν καὶ ἐξελεύσεται ἔµπροσθεν ἡµῶν καὶ πολεµήσει τὸν πόλεµον ἡµῶν. (21) καὶ ἤκουσεν Σαµουηλ πάντας τοὺς λόγους τοῦ λαοῦ καὶ ἐλάλησεν αὐτοὺς εἰς τὰ ὦτα κυρίου. (22) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Σαµουηλ Ἄκουε τῆς φωνῆς αὐτῶν καὶ βασίλευσον αὐτοῖς βασιλέα. καὶ εἶπεν Σαµουηλ πρὸς ἄνδρας Ισραηλ Ἀποτρεχέτω ἕκαστος εἰς τὴν πόλιν αὐτοῦ.

9

(1) Καὶ ἦν ἀνὴρ ἐξ υἱῶν Βενιαµιν, καὶ ὄνοµα αὐτῷ Κις υἱὸς Αβιηλ υἱοῦ Σαρεδ υἱοῦ Βαχιρ υἱοῦ Αφεκ υἱοῦ ἀνδρὸς Ιεµιναίου, ἀνὴρ δυνατός. (2) καὶ τούτῳ υἱός, καὶ ὄνοµα αὐτῷ Σαουλ, εὐµεγέθης, ἀνὴρ ἀγαθός, καὶ οὐκ ἦν ἐν υἱοῖς Ισραηλ ἀγαθὸς ὑπὲρ αὐτόν, ὑπὲρ ὠµίαν καὶ ἐπάνω ὑψηλὸς ὑπὲρ πᾶσαν τὴν γῆν. (3) καὶ ἀπώλοντο αἱ ὄνοι Κις πατρὸς Σαουλ, καὶ εἶπεν Κις πρὸς Σαουλ τὸν υἱὸν αὐτοῦ Λαβὲ µετὰ σεαυτοῦ ἓν τῶν παιδαρίων καὶ ἀνάστητε καὶ πορεύθητε καὶ ζητήσατε τὰς ὄνους. (4) καὶ διῆλθον δι’ ὄρους Εφραιµ καὶ διῆλθον διὰ τῆς γῆς Σελχα καὶ οὐχ εὗρον· καὶ διῆλθον διὰ τῆς γῆς Εασακεµ, καὶ οὐκ ἦν· καὶ διῆλθον διὰ τῆς γῆς Ιακιµ καὶ οὐχ εὗρον. (5) αὐτῶν ἐλθόντων εἰς τὴν Σιφ καὶ Σαουλ εἶπεν τῷ παιδαρίῳ αὐτοῦ τῷ µετ’ αὐτοῦ Δεῦρο καὶ ἀναστρέψωµεν, µὴ ἀνεὶς ὁ πατήρ µου τὰς ὄνους φροντίζῃ περὶ ἡµῶν. (6) καὶ εἶπεν αὐτῷ τὸ παιδάριον Ἰδοὺ δὴ ἄνθρωπος τοῦ θεοῦ ἐν τῇ πόλει ταύτῃ, καὶ ὁ ἄνθρωπος ἔνδοξος, πᾶν, ὃ ἐὰν λαλήσῃ, παραγινόµενον παρέσται· καὶ νῦν πορευθῶµεν, ὅπως ἀπαγγείλῃ ἡµῖν τὴν ὁδὸν ἡµῶν, ἐφ’ ἣν ἐπορεύθηµεν ἐπ’ αὐτήν. (7) καὶ εἶπεν Σαουλ τῷ παιδαρίῳ αὐτοῦ τῷ µετ’ αὐτοῦ Καὶ ἰδοὺ πορευσόµεθα, καὶ τί οἴσοµεν τῷ ἀνθρώπῳ τοῦ θεοῦ; ὅτι οἱ ἄρτοι ἐκλελοίπασιν ἐκ τῶν ἀγγείων ἡµῶν, καὶ πλεῖον οὐκ ἔστιν µεθ’ ἡµῶν εἰσενεγκεῖν τῷ ἀνθρώπῳ τοῦ θεοῦ τὸ ὑπάρχον ἡµῖν. (8) καὶ προσέθετο τὸ παιδάριον ἀποκριθῆναι τῷ Σαουλ καὶ εἶπεν Ἰδοὺ εὕρηται ἐν τῇ χειρί µου τέταρτον σίκλου ἀργυρίου, καὶ δώσεις τῷ ἀνθρώπῳ τοῦ θεοῦ, καὶ ἀπαγγελεῖ ἡµῖν τὴν ὁδὸν ἡµῶν. (9) καὶ ἔµπροσθεν ἐν Ισραηλ τάδε ἔλεγεν ἕκαστος ἐν τῷ πορεύεσθαι ἐπερωτᾶν τὸν θεόν Δεῦρο πορευθῶµεν πρὸς τὸν βλέποντα· ὅτι τὸν προφήτην ἐκάλει ὁ λαὸς ἔµπροσθεν Ὁ βλέπων. (10) καὶ εἶπεν Σαουλ πρὸς τὸ παιδάριον αὐτοῦ Ἀγαθὸν τὸ ῥῆµα, δεῦρο καὶ πορευθῶµεν. καὶ ἐπορεύθησαν εἰς τὴν πόλιν, οὗ ἦν ἐκεῖ ὁ ἄνθρωπος τοῦ θεοῦ. (11) αὐτῶν ἀναβαινόντων τὴν ἀνάβασιν τῆς πόλεως καὶ αὐτοὶ εὑρίσκουσιν τὰ κοράσια ἐξεληλυθότα ὑδρεύσασθαι ὕδωρ καὶ λέγουσιν αὐταῖς Εἰ ἔστιν ἐνταῦθα ὁ βλέπων; (12) καὶ ἀπεκρίθη τὰ κοράσια αὐτοῖς καὶ λέγουσιν αὐτοῖς Ἔστιν, ἰδοὺ κατὰ πρόσωπον ὑµῶν· νῦν διὰ τὴν ἡµέραν ἥκει εἰς τὴν πόλιν, ὅτι θυσία σήµερον τῷ λαῷ ἐν Βαµα· (13) ὡς ἂν εἰσέλθητε τὴν πόλιν, οὕτως εὑρήσετε αὐτὸν ἐν τῇ πόλει πρὶν ἀναβῆναι αὐτὸν εἰς Βαµα τοῦ φαγεῖν, ὅτι οὐ µὴ φάγῃ ὁ λαὸς ἕως τοῦ εἰσελθεῖν αὐτόν, ὅτι οὗτος εὐλογεῖ τὴν θυσίαν, καὶ µετὰ ταῦτα ἐσθίουσιν οἱ ξένοι· καὶ νῦν ἀνάβητε, ὅτι διὰ τὴν ἡµέραν εὑρήσετε αὐτόν. (14) καὶ ἀναβαίνουσιν τὴν πόλιν. αὐτῶν εἰσπορευοµένων εἰς µέσον τῆς πόλεως καὶ ἰδοὺ Σαµουηλ ἐξῆλθεν εἰς ἀπάντησιν αὐτῶν τοῦ ἀναβῆναι εἰς Βαµα. (15) καὶ κύριος ἀπεκάλυψεν τὸ ὠτίον Σαµουηλ ἡµέρᾳ µιᾷ ἔµπροσθεν τοῦ ἐλθεῖν πρὸς αὐτὸν Σαουλ λέγων (16) Ὡς ὁ καιρὸς αὔριον ἀποστελῶ πρὸς σὲ ἄνδρα ἐκ γῆς Βενιαµιν, καὶ χρίσεις αὐτὸν εἰς ἄρχοντα ἐπὶ τὸν λαόν µου Ισραηλ, καὶ σώσει τὸν λαόν µου ἐκ χειρὸς ἀλλοφύλων· ὅτι ἐπέβλεψα ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τοῦ λαοῦ µου, ὅτι ἦλθεν βοὴ αὐτῶν πρός µε. (17) καὶ Σαµουηλ εἶδεν τὸν Σαουλ· καὶ κύριος ἀπεκρίθη αὐτῷ Ἰδοὺ ὁ ἄνθρωπος, ὃν εἶπά σοι Οὗτος ἄρξει ἐν τῷ λαῷ µου. (18) καὶ προσήγαγεν Σαουλ πρὸς Σαµουηλ εἰς µέσον τῆς πόλεως καὶ εἶπεν Ἀπάγγειλον δὴ ποῖος ὁ οἶκος τοῦ βλέποντος. (19) καὶ ἀπεκρίθη Σαµουηλ τῷ Σαουλ καὶ εἶπεν Ἐγώ εἰµι αὐτός· ἀνάβηθι ἔµπροσθέν µου εἰς Βαµα καὶ φάγε µετ’ ἐµοῦ σήµερον, καὶ ἐξαποστελῶ σε πρωὶ καὶ πάντα τὰ ἐν τῇ καρδίᾳ σου ἀπαγγελῶ σοι· (20) καὶ περὶ τῶν ὄνων σου τῶν ἀπολωλυιῶν σήµερον τριταίων µὴ θῇς τὴν καρδίαν σου αὐταῖς, ὅτι εὕρηνται· καὶ τίνι τὰ ὡραῖα τοῦ Ισραηλ; οὐ σοὶ καὶ τῷ οἴκῳ τοῦ πατρός σου; (21) καὶ ἀπεκρίθη Σαουλ καὶ εἶπεν Οὐχὶ ἀνδρὸς υἱὸς Ιεµιναίου ἐγώ εἰµι τοῦ µικροῦ σκήπτρου φυλῆς Ισραηλ καὶ τῆς φυλῆς τῆς ἐλαχίστης ἐξ ὅλου σκήπτρου Βενιαµιν; καὶ ἵνα τί ἐλάλησας πρὸς ἐµὲ κατὰ τὸ ῥῆµα τοῦτο; (22) καὶ ἔλαβεν Σαµουηλ τὸν Σαουλ καὶ τὸ παιδάριον αὐτοῦ καὶ εἰσήγαγεν αὐτοὺς εἰς τὸ κατάλυµα καὶ ἔθετο αὐτοῖς τόπον ἐν πρώτοις τῶν κεκληµένων ὡσεὶ ἑβδοµήκοντα ἀνδρῶν. (23) καὶ εἶπεν Σαµουηλ τῷ µαγείρῳ Δός µοι τὴν µερίδα, ἣν ἔδωκά σοι, ἣν εἶπά σοι θεῖναι αὐτὴν παρὰ σοί. (24) καὶ ὕψωσεν ὁ µάγειρος τὴν κωλέαν καὶ παρέθηκεν αὐτὴν ἐνώπιον Σαουλ· καὶ εἶπεν Σαµουηλ τῷ Σαουλ Ἰδοὺ ὑπόλειµµα, παράθες αὐτὸ ἐνώπιόν σου καὶ φάγε, ὅτι εἰς µαρτύριον τέθειταί σοι παρὰ τοὺς ἄMους· ἀπόκνιζε. καὶ ἔφαγεν Σαουλ µετὰ Σαµουηλ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ. (25) καὶ κατέβη ἐκ τῆς Βαµα ἐν τῇ πόλει· καὶ διέστρωσαν τῷ Σαουλ ἐπὶ τῷ δώµατι, (26) καὶ ἐκοιµήθη. καὶ ἐγένετο ὡς ἀνέβαινεν ὁ ὄρθρος, καὶ ἐκάλεσεν Σαµουηλ τὸν Σαουλ ἐπὶ τῷ δώµατι λέγων Ἀνάστα, καὶ ἐξαποστελῶ σε· καὶ ἀνέστη Σαουλ, καὶ ἐξῆλθεν αὐτὸς καὶ Σαµουηλ ἕως ἔξω. (27) αὐτῶν καταβαινόντων εἰς µέρος τῆς πόλεως καὶ Σαµουηλ εἶπεν τῷ Σαουλ Εἰπόν τῷ νεανίσκῳ καὶ διελθέτω ἔµπροσθεν ἡµῶν, καὶ σὺ στῆθι ὡς σήµερον καὶ ἄκουσον ῥῆµα θεοῦ.

10

(1) καὶ ἔλαβεν Σαµουηλ τὸν φακὸν τοῦ ἐλαίου καὶ ἐπέχεεν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ ἐφίλησεν αὐτὸν καὶ εἶπεν αὐτῷ Οὐχὶ κέχρικέν σε κύριος εἰς ἄρχοντα ἐπὶ τὸν λαὸν αὐτοῦ, ἐπὶ Ισραηλ; καὶ σὺ ἄρξεις ἐν λαῷ κυρίου, καὶ σὺ σώσεις αὐτὸν ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν αὐτοῦ κυκλόθεν. καὶ τοῦτό σοι τὸ σηµεῖον ὅτι ἔχρισέν σε κύριος ἐπὶ κληρονοµίαν αὐτοῦ εἰς ἄρχοντα· (2) ὡς ἂν ἀπέλθῃς σήµερον ἀπ’ ἐµοῦ, καὶ εὑρήσεις δύο ἄνδρας πρὸς τοῖς τάφοις Ραχηλ ἐν τῷ ὁρίῳ Βενιαµιν ἁλλοµένους µεγάλα, καὶ ἐροῦσίν σοι Εὕρηνται αἱ ὄνοι, ἃς ἐπορεύθητε ζητεῖν, καὶ ἰδοὺ ὁ πατήρ σου ἀποτετίνακται τὸ ῥῆµα τῶν ὄνων καὶ ἐδαψιλεύσατο δι’ ὑµᾶς λέγων Τί ποιήσω ὑπὲρ τοῦ υἱοῦ µου; (3) καὶ ἀπελεύσει ἐκεῖθεν καὶ ἐπέκεινα ἥξεις ἕως τῆς δρυὸς Θαβωρ καὶ εὑρήσεις ἐκεῖ τρεῖς ἄνδρας ἀναβαίνοντας πρὸς τὸν θεὸν εἰς Βαιθηλ, ἕνα αἴροντα τρία αἰγίδια καὶ ἕνα αἴροντα τρία ἀγγεῖα ἄρτων καὶ ἕνα αἴροντα ἀσκὸν οἴνου· (4) καὶ ἐρωτήσουσίν σε τὰ εἰς εἰρήνην καὶ δώσουσίν σοι δύο ἀπαρχὰς ἄρτων, καὶ λήµψῃ ἐκ τῆς χειρὸς αὐτῶν. (5) καὶ µετὰ ταῦτα εἰσελεύσῃ εἰς τὸν βουνὸν τοῦ θεοῦ, οὗ ἐστιν ἐκεῖ τὸ ἀνάστηµα τῶν ἀλλοφύλων, ἐκεῖ Νασιβ ὁ ἀλλόφυλος· καὶ ἔσται ὡς ἂν εἰσέλθητε ἐκεῖ εἰς τὴν πόλιν, καὶ ἀπαντήσεις χορῷ προφητῶν καταβαινόντων ἐκ τῆς Βαµα, καὶ ἔµπροσθεν αὐτῶν νάβλα καὶ τύµπανον καὶ αὐλὸς καὶ κινύρα, καὶ αὐτοὶ προφητεύοντες· (6) καὶ ἐφαλεῖται ἐπὶ σὲ πνεῦµα κυρίου, καὶ προφητεύσεις µετ’ αὐτῶν καὶ στραφήσῃ εἰς ἄνδρα ἄMον. (7) καὶ ἔσται ὅταν ἥξει τὰ σηµεῖα ταῦτα ἐπὶ σέ, ποίει πάντα, ὅσα ἐὰν εὕρῃ ἡ χείρ σου, ὅτι θεὸς µετὰ σοῦ. (8) καὶ καταβήσῃ ἔµπροσθεν τῆς Γαλγαλα, καὶ ἰδοὺ καταβαίνω πρὸς σὲ ἀνενεγκεῖν ὁλοκαύτωσιν καὶ θυσίας εἰρηνικάς· ἑπτὰ ἡµέρας διαλείψεις ἕως τοῦ ἐλθεῖν µε πρὸς σέ, καὶ γνωρίσω σοι ἃ ποιήσεις. (9) καὶ ἐγενήθη ὥστε ἐπιστραφῆναι τῷ ὤµῳ αὐτοῦ ἀπελθεῖν ἀπὸ Σαµουηλ, µετέστρεψεν αὐτῷ ὁ θεὸς καρδίαν ἄMην· καὶ ἦλθεν πάντα τὰ σηµεῖα ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ. (10) καὶ ἔρχεται ἐκεῖθεν εἰς τὸν βουνόν, καὶ ἰδοὺ χορὸς προφητῶν ἐξ ἐναντίας αὐτοῦ· καὶ ἥλατο ἐπ’ αὐτὸν πνεῦµα θεοῦ, καὶ ἐπροφήτευσεν ἐν µέσῳ αὐτῶν. (11) καὶ ἐγενήθησαν πάντες οἱ εἰδότες αὐτὸν ἐχθὲς καὶ τρίτην καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ αὐτὸς ἐν µέσῳ τῶν προφητῶν, καὶ εἶπεν ὁ λαὸς ἕκαστος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ Τί τοῦτο τὸ γεγονὸς τῷ υἱῷ Κις; ἦ καὶ Σαουλ ἐν προφήταις; (12) καὶ ἀπεκρίθη τις αὐτῶν καὶ εἶπεν Καὶ τίς πατὴρ αὐτοῦ; διὰ τοῦτο ἐγενήθη εἰς παραβολήν Ἦ καὶ Σαουλ ἐν προφήταις; (13) καὶ συνετέλεσεν προφητεύων καὶ ἔρχεται εἰς τὸν βουνόν. (14) καὶ εἶπεν ὁ οἰκεῖος αὐτοῦ πρὸς αὐτὸν καὶ πρὸς τὸ παιδάριον αὐτοῦ Ποῦ ἐπορεύθητε; καὶ εἶπαν Ζητεῖν τὰς ὄνους· καὶ εἴδαµεν ὅτι οὐκ εἰσίν, καὶ εἰσήλθοµεν πρὸς Σαµουηλ. (15) καὶ εἶπεν ὁ οἰκεῖος πρὸς Σαουλ Ἀπάγγειλον δή µοι τί εἶπέν σοι Σαµουηλ. (16) καὶ εἶπεν Σαουλ πρὸς τὸν οἰκεῖον αὐτοῦ Ἀπήγγειλεν ἀπαγγέλλων µοι ὅτι εὕρηνται αἱ ὄνοι· τὸ δὲ ῥῆµα τῆς βασιλείας οὐκ ἀπήγγειλεν αὐτῷ. (17) Καὶ παρήγγειλεν Σαµουηλ παντὶ τῷ λαῷ πρὸς κύριον εἰς Μασσηφα (18) καὶ εἶπεν πρὸς υἱοὺς Ισραηλ Τάδε εἶπεν κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ λέγων Ἐγὼ ἀνήγαγον τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐξ Αἰγύπτου καὶ ἐξειλάµην ὑµᾶς ἐκ χειρὸς Φαραω βασιλέως Αἰγύπτου καὶ ἐκ πασῶν τῶν βασιλειῶν τῶν θλιβουσῶν ὑµᾶς· (19) καὶ ὑµεῖς σήµερον ἐξουθενήκατε τὸν θεόν, ὃς αὐτός ἐστιν ὑµῶν σωτὴρ ἐκ πάντων τῶν κακῶν ὑµῶν καὶ θλίψεων ὑµῶν, καὶ εἴπατε Οὐχί, ἀλλ’ ἢ ὅτι βασιλέα στήσεις ἐφ’ ἡµῶν· καὶ νῦν κατάστητε ἐνώπιον κυρίου κατὰ τὰ σκῆπτρα ὑµῶν καὶ κατὰ τὰς φυλὰς ὑµῶν. (20) καὶ προσήγαγεν Σαµουηλ πάντα τὰ σκῆπτρα Ισραηλ, καὶ κατακληροῦται σκῆπτρον Βενιαµιν· (21) καὶ προσάγει σκῆπτρον Βενιαµιν εἰς φυλάς, καὶ κατακληροῦται φυλὴ Ματταρι· καὶ προσάγουσιν τὴν φυλὴν Ματταρι εἰς ἄνδρας, καὶ κατακληροῦται Σαουλ υἱὸς Κις. καὶ ἐζήτει αὐτόν, καὶ οὐχ εὑρίσκετο. (22) καὶ ἐπηρώτησεν Σαµουηλ ἔτι ἐν κυρίῳ Εἰ ἔρχεται ὁ ἀνὴρ ἐνταῦθα; καὶ εἶπεν κύριος Ἰδοὺ αὐτὸς κέκρυπται ἐν τοῖς σκεύεσιν. (23) καὶ ἔδραµεν καὶ λαµβάνει αὐτὸν ἐκεῖθεν καὶ κατέστησεν ἐν µέσῳ τοῦ λαοῦ, καὶ ὑψώθη ὑπὲρ πάντα τὸν λαὸν ὑπὲρ ὠµίαν καὶ ἐπάνω. (24) καὶ εἶπεν Σαµουηλ πρὸς πάντα τὸν λαόν Εἰ ἑοράκατε ὃν ἐκλέλεκται ἑαυτῷ κύριος, ὅτι οὐκ ἔστιν αὐτῷ ὅµοιος ἐν πᾶσιν ὑµῖν; καὶ ἔγνωσαν πᾶς ὁ λαὸς καὶ εἶπαν Ζήτω ὁ βασιλεύς. (25) καὶ εἶπεν Σαµουηλ πρὸς τὸν λαὸν τὸ δικαίωµα τοῦ βασιλέως καὶ ἔγραψεν ἐν βιβλίῳ καὶ ἔθηκεν ἐνώπιον κυρίου. καὶ ἐξαπέστειλεν Σαµουηλ πάντα τὸν λαόν, καὶ ἀπῆλθεν ἕκαστος εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ. (26) καὶ Σαουλ ἀπῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ εἰς Γαβαα· καὶ ἐπορεύθησαν υἱοὶ δυνάµεων, ὧν ἥψατο κύριος καρδίας αὐτῶν, µετὰ Σαουλ. (27) καὶ υἱοὶ λοιµοὶ εἶπαν Τί σώσει ἡµᾶς οὗτος; καὶ ἠτίµασαν αὐτὸν καὶ οὐκ ἤνεγκαν αὐτῷ δῶρα.

11

(1) Καὶ ἐγενήθη ὡς µετὰ µῆνα καὶ ἀνέβη Ναας ὁ Αµµανίτης καὶ παρεµβάλλει ἐπὶ Ιαβις Γαλααδ. καὶ εἶπον πάντες οἱ ἄνδρες Ιαβις πρὸς Ναας τὸν Αµµανίτην Διάθου ἡµῖν διαθήκην, καὶ δουλεύσοµέν σοι. (2) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς Ναας ὁ Αµµανίτης Ἐν ταύτῃ διαθήσοµαι ὑµῖν διαθήκην, ἐν τῷ ἐξορύξαι ὑµῶν πάντα ὀφθαλµὸν δεξιόν, καὶ θήσοµαι ὄνειδος ἐπὶ Ισραηλ. (3) καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ ἄνδρες Ιαβις Ἄνες ἡµῖν ἑπτὰ ἡµέρας, καὶ ἀποστελοῦµεν ἀγγέλους εἰς πᾶν ὅριον Ισραηλ· ἐὰν µὴ ᾖ ὁ σῴζων ἡµᾶς, ἐξελευσόµεθα πρὸς ὑµᾶς. (4) καὶ ἔρχονται οἱ ἄγγελοι εἰς Γαβαα πρὸς Σαουλ καὶ λαλοῦσιν τοὺς λόγους εἰς τὰ ὦτα τοῦ λαοῦ, καὶ ἦραν πᾶς ὁ λαὸς τὴν φωνὴν αὐτῶν καὶ ἔκλαυσαν. (5) καὶ ἰδοὺ Σαουλ ἤρχετο µετὰ τὸ πρωὶ ἐξ ἀγροῦ, καὶ εἶπεν Σαουλ Τί ὅτι κλαίει ὁ λαός; καὶ διηγοῦνται αὐτῷ τὰ ῥήµατα τῶν υἱῶν Ιαβις. (6) καὶ ἐφήλατο πνεῦµα κυρίου ἐπὶ Σαουλ, ὡς ἤκουσεν τὰ ῥήµατα ταῦτα, καὶ ἐθυµώθη ἐπ’ αὐτοὺς ὀργὴ αὐτοῦ σφόδρα. (7) καὶ ἔλαβεν δύο βόας καὶ ἐµέλισεν αὐτὰς καὶ ἀπέστειλεν εἰς πᾶν ὅριον Ισραηλ ἐν χειρὶ ἀγγέλων λέγων Ὃς οὐκ ἔστιν ἐκπορευόµενος ὀπίσω Σαουλ καὶ ὀπίσω Σαµουηλ, κατὰ τάδε ποιήσουσιν τοῖς βουσὶν αὐτοῦ. καὶ ἐπῆλθεν ἔκστασις κυρίου ἐπὶ τὸν λαὸν Ισραηλ, καὶ ἐβόησαν ὡς ἀνὴρ εἷς. (8) καὶ ἐπισκέπτεται αὐτοὺς Αβιεζεκ ἐν Βαµα, πᾶν ἄνδρα Ισραηλ ἑξακοσίας χιλιάδας καὶ ἄνδρας Ιουδα ἑβδοµήκοντα χιλιάδας. (9) καὶ εἶπεν τοῖς ἀγγέλοις τοῖς ἐρχοµένοις Τάδε ἐρεῖτε τοῖς ἀνδράσιν Ιαβις Αὔριον ὑµῖν ἡ σωτηρία διαθερµάναντος τοῦ ἡλίου. καὶ ἦλθον οἱ ἄγγελοι εἰς τὴν πόλιν καὶ ἀπαγγέλλουσιν τοῖς ἀνδράσιν Ιαβις, καὶ εὐφράνθησαν. (10) καὶ εἶπαν οἱ ἄνδρες Ιαβις πρὸς Ναας τὸν Αµµανίτην Αὔριον ἐξελευσόµεθα πρὸς ὑµᾶς, καὶ ποιήσετε ἡµῖν τὸ ἀγαθὸν ἐνώπιον ὑµῶν. (11) καὶ ἐγενήθη µετὰ τὴν αὔριον καὶ ἔθετο Σαουλ τὸν λαὸν εἰς τρεῖς ἀρχάς, καὶ εἰσπορεύονται µέσον τῆς παρεµβολῆς ἐν φυλακῇ τῇ πρωινῇ καὶ ἔτυπτον τοὺς υἱοὺς Αµµων, ἕως διεθερµάνθη ἡ ἡµέρα, καὶ ἐγενήθησαν οἱ ὑπολελειµµένοι διεσπάρησαν, καὶ οὐχ ὑπελείφθησαν ἐν αὐτοῖς δύο κατὰ τὸ αὐτό. (12) καὶ εἶπεν ὁ λαὸς πρὸς Σαµουηλ Τίς ὁ εἴπας ὅτι Σαουλ οὐ βασιλεύσει ἡµῶν; παράδος τοὺς ἄνδρας, καὶ θανατώσοµεν αὐτούς. (13) καὶ εἶπεν Σαουλ Οὐκ ἀποθανεῖται οὐδεὶς ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ, ὅτι σήµερον κύριος ἐποίησεν σωτηρίαν ἐν Ισραηλ. (14) Καὶ εἶπεν Σαµουηλ πρὸς τὸν λαὸν λέγων Πορευθῶµεν εἰς Γαλγαλα καὶ ἐγκαινίσωµεν ἐκεῖ τὴν βασιλείαν. (15) καὶ ἐπορεύθη πᾶς ὁ λαὸς εἰς Γαλγαλα, καὶ ἔχρισεν Σαµουηλ ἐκεῖ τὸν Σαουλ εἰς βασιλέα ἐνώπιον κυρίου ἐν Γαλγαλοις καὶ ἔθυσεν ἐκεῖ θυσίας καὶ εἰρηνικὰς ἐνώπιον κυρίου· καὶ εὐφράνθη Σαµουηλ καὶ πᾶς Ισραηλ ὥστε λίαν.

12

(1) Καὶ εἶπεν Σαµουηλ πρὸς πάντα ἄνδρα Ισραηλ Ἰδοὺ ἤκουσα φωνῆς ὑµῶν εἰς πάντα, ὅσα εἴπατέ µοι, καὶ ἐβασίλευσα ἐφ’ ὑµᾶς βασιλέα. (2) καὶ νῦν ἰδοὺ ὁ βασιλεὺς διαπορεύεται ἐνώπιον ὑµῶν, κἀγὼ γεγήρακα καὶ καθήσοµαι, καὶ οἱ υἱοί µου ἰδοὺ ἐν ὑµῖν· κἀγὼ ἰδοὺ διελήλυθα ἐνώπιον ὑµῶν ἐκ νεότητός µου καὶ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. (3) ἰδοὺ ἐγώ, ἀποκρίθητε κατ’ ἐµοῦ ἐνώπιον κυρίου καὶ ἐνώπιον χριστοῦ αὐτοῦ· µόσχον τίνος εἴληφα ἢ ὄνον τίνος εἴληφα ἢ τίνα κατεδυνάστευσα ὑµῶν ἢ τίνα ἐξεπίεσα ἢ ἐκ χειρὸς τίνος εἴληφα ἐξίλασµα καὶ ὑπόδηµα; ἀποκρίθητε κατ’ ἐµοῦ, καὶ ἀποδώσω ὑµῖν. (4) καὶ εἶπαν πρὸς Σαµουηλ Οὐκ ἠδίκησας ἡµᾶς καὶ οὐ κατεδυνάστευσας καὶ οὐκ ἔθλασας ἡµᾶς καὶ οὐκ εἴληφας ἐκ χειρὸς οὐδενὸς οὐδέν. (5) καὶ εἶπεν Σαµουηλ πρὸς τὸν λαόν Μάρτυς κύριος ἐν ὑµῖν καὶ µάρτυς χριστὸς αὐτοῦ σήµερον ἐν ταύτῃ τῇ ἡµέρᾳ ὅτι οὐχ εὑρήκατε ἐν χειρί µου οὐθέν· καὶ εἶπαν Μάρτυς. (6) καὶ εἶπεν Σαµουηλ πρὸς τὸν λαὸν λέγων Μάρτυς κύριος ὁ ποιήσας τὸν Μωυσῆν καὶ τὸν Ααρων, ὁ ἀναγαγὼν τοὺς πατέρας ἡµῶν ἐξ Αἰγύπτου. (7) καὶ νῦν κατάστητε, καὶ δικάσω ὑµᾶς ἐνώπιον κυρίου καὶ ἀπαγγελῶ ὑµῖν τὴν πᾶσαν δικαιοσύνην κυρίου, ἃ ἐποίησεν ἐν ὑµῖν καὶ ἐν τοῖς πατράσιν ὑµῶν· (8) ὡς εἰσῆλθεν Ιακωβ καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἐταπείνωσεν αὐτοὺς Αἴγυπτος, καὶ ἐβόησαν οἱ πατέρες ἡµῶν πρὸς κύριον, καὶ ἀπέστειλεν κύριος τὸν Μωυσῆν καὶ τὸν Ααρων καὶ ἐξήγαγεν τοὺς πατέρας ἡµῶν ἐξ Αἰγύπτου καὶ κατῴκισεν αὐτοὺς ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ. (9) καὶ ἐπελάθοντο κυρίου τοῦ θεοῦ αὐτῶν, καὶ ἀπέδοτο αὐτοὺς εἰς χεῖρας Σισαρα ἀρχιστρατήγου Ιαβιν βασιλέως Ασωρ καὶ εἰς χεῖρας ἀλλοφύλων καὶ εἰς χεῖρας βασιλέως Μωαβ, καὶ ἐπολέµησαν ἐν αὐτοῖς. (10) καὶ ἐβόησαν πρὸς κύριον καὶ ἔλεγον Ἡµάρτοµεν, ὅτι ἐγκατελίποµεν τὸν κύριον καὶ ἐδουλεύσαµεν τοῖς Βααλιµ καὶ τοῖς ἄλσεσιν· καὶ νῦν ἐξελοῦ ἡµᾶς ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν ἡµῶν, καὶ δουλεύσοµέν σοι. (11) καὶ ἀπέστειλεν κύριος τὸν Ιεροβααλ καὶ τὸν Βαρακ καὶ τὸν Ιεφθαε καὶ τὸν Σαµουηλ καὶ ἐξείλατο ὑµᾶς ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν ὑµῶν τῶν κυκλόθεν, καὶ κατῳκεῖτε πεποιθότες. (12) καὶ εἴδετε ὅτι Ναας βασιλεὺς υἱῶν Αµµων ἦλθεν ἐφ’ ὑµᾶς, καὶ εἴπατε Οὐχί, ἀλλ’ ἢ ὅτι βασιλεὺς βασιλεύσει ἐφ’ ἡµῶν· καὶ κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν βασιλεὺς ἡµῶν. (13) καὶ νῦν ἰδοὺ ὁ βασιλεύς, ὃν ἐξελέξασθε, καὶ ἰδοὺ δέδωκεν κύριος ἐφ’ ὑµᾶς βασιλέα. (14) ἐὰν φοβηθῆτε τὸν κύριον καὶ δουλεύσητε αὐτῷ καὶ ἀκούσητε τῆς φωνῆς αὐτοῦ καὶ µὴ ἐρίσητε τῷ στόµατι κυρίου καὶ ἦτε καὶ ὑµεῖς καὶ ὁ βασιλεὺς ὁ βασιλεύων ἐφ’ ὑµῶν ὀπίσω κυρίου πορευόµενοι· (15) ἐὰν δὲ µὴ ἀκούσητε τῆς φωνῆς κυρίου καὶ ἐρίσητε τῷ στόµατι κυρίου, καὶ ἔσται χεὶρ κυρίου ἐπὶ ὑµᾶς καὶ ἐπὶ τὸν βασιλέα ὑµῶν. (16) καὶ νῦν κατάστητε καὶ ἴδετε τὸ ῥῆµα τὸ µέγα τοῦτο, ὃ ὁ κύριος ποιήσει ἐν ὀφθαλµοῖς ὑµῶν. (17) οὐχὶ θερισµὸς πυρῶν σήµερον; ἐπικαλέσοµαι κύριον, καὶ δώσει φωνὰς καὶ ὑετόν, καὶ γνῶτε καὶ ἴδετε ὅτι ἡ κακία ὑµῶν µεγάλη, ἣν ἐποιήσατε ἐνώπιον κυρίου αἰτήσαντες ἑαυτοῖς βασιλέα. (18) καὶ ἐπεκαλέσατο Σαµουηλ τὸν κύριον, καὶ ἔδωκεν κύριος φωνὰς καὶ ὑετὸν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ· καὶ ἐφοβήθησαν πᾶς ὁ λαὸς τὸν κύριον σφόδρα καὶ τὸν Σαµουηλ. (19) καὶ εἶπαν πᾶς ὁ λαὸς πρὸς Σαµουηλ Πρόσευξαι ὑπὲρ τῶν δούλων σου πρὸς κύριον θεόν σου, καὶ οὐ µὴ ἀποθάνωµεν, ὅτι προστεθείκαµεν πρὸς πάσας τὰς ἁµαρτίας ἡµῶν κακίαν αἰτήσαντες ἑαυτοῖς βασιλέα. (20) καὶ εἶπεν Σαµουηλ πρὸς τὸν λαόν Μὴ φοβεῖσθε· ὑµεῖς πεποιήκατε τὴν πᾶσαν κακίαν ταύτην, πλὴν µὴ ἐκκλίνητε ἀπὸ ὄπισθεν κυρίου καὶ δουλεύσατε τῷ κυρίῳ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ ὑµῶν (21) καὶ µὴ παραβῆτε ὀπίσω τῶν µηθὲν ὄντων, οἳ οὐ περανοῦσιν οὐθὲν καὶ οἳ οὐκ ἐξελοῦνται, ὅτι οὐθέν εἰσιν. (22) ὅτι οὐκ ἀπώσεται κύριος τὸν λαὸν αὐτοῦ διὰ τὸ ὄνοµα αὐτοῦ τὸ µέγα, ὅτι ἐπιεικέως κύριος προσελάβετο ὑµᾶς αὑτῷ εἰς λαόν. (23) καὶ ἐµοὶ µηδαµῶς τοῦ ἁµαρτεῖν τῷ κυρίῳ ἀνιέναι τοῦ προσεύχεσθαι περὶ ὑµῶν, καὶ δουλεύσω τῷ κυρίῳ καὶ δείξω ὑµῖν τὴν ὁδὸν τὴν ἀγαθὴν καὶ τὴν εὐθεῖαν· (24) πλὴν φοβεῖσθε τὸν κύριον καὶ δουλεύσατε αὐτῷ ἐν ἀληθείᾳ καὶ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ ὑµῶν, ὅτι εἴδετε ἃ ἐµεγάλυνεν µεθ’ ὑµῶν, (25) καὶ ἐὰν κακίᾳ κακοποιήσητε, καὶ ὑµεῖς καὶ ὁ βασιλεὺς ὑµῶν προστεθήσεσθε.

13

(1) (2) Καὶ ἐκλέγεται Σαουλ ἑαυτῷ τρεῖς χιλιάδας ἀνδρῶν ἐκ τῶν ἀνδρῶν Ισραηλ, καὶ ἦσαν µετὰ Σαουλ δισχίλιοι ἐν Μαχεµας καὶ ἐν τῷ ὄρει Βαιθηλ, χίλιοι ἦσαν µετὰ Ιωναθαν ἐν Γαβεε τοῦ Βενιαµιν, καὶ τὸ κατάλοιπον τοῦ λαοῦ ἐξαπέστειλεν ἕκαστον εἰς τὸ σκήνωµα αὐτοῦ. (3) καὶ ἐπάταξεν Ιωναθαν τὸν Νασιβ τὸν ἀλλόφυλον τὸν ἐν τῷ βουνῷ· καὶ ἀκούουσιν οἱ ἀλλόφυλοι. καὶ Σαουλ σάλπιγγι σαλπίζει εἰς πᾶσαν τὴν γῆν λέγων Ἠθετήκασιν οἱ δοῦλοι. (4) καὶ πᾶς Ισραηλ ἤκουσεν λεγόντων Πέπαικεν Σαουλ τὸν Νασιβ τὸν ἀλλόφυλον, καὶ ᾐσχύνθησαν Ισραηλ ἐν τοῖς ἀλλοφύλοις. καὶ ἀνεβόησαν ὁ λαὸς ὀπίσω Σαουλ ἐν Γαλγαλοις. (5) καὶ οἱ ἀλλόφυλοι συνάγονται εἰς πόλεµον ἐπὶ Ισραηλ, καὶ ἀναβαίνουσιν ἐπὶ Ισραηλ τριάκοντα χιλιάδες ἁρµάτων καὶ ἓξ χιλιάδες ἱππέων καὶ λαὸς ὡς ἡ ἄµµος ἡ παρὰ τὴν θάλασσαν τῷ πλήθει· καὶ ἀναβαίνουσιν καὶ παρεµβάλλουσιν ἐν Μαχεµας ἐξ ἐναντίας Βαιθων κατὰ νότου. (6) καὶ ἀνὴρ Ισραηλ εἶδεν ὅτι στενῶς αὐτῷ µὴ προσάγειν αὐτόν, καὶ ἐκρύβη ὁ λαὸς ἐν τοῖς σπηλαίοις καὶ ἐν ταῖς µάνδραις καὶ ἐν ταῖς πέτραις καὶ ἐν τοῖς βόθροις καὶ ἐν τοῖς λάκκοις, (7) καὶ οἱ διαβαίνοντες διέβησαν τὸν Ιορδάνην εἰς γῆν Γαδ καὶ Γαλααδ. καὶ Σαουλ ἔτι ἦν ἐν Γαλγαλοις, καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἐξέστη ὀπίσω αὐτοῦ. — (8) καὶ διέλιπεν ἑπτὰ ἡµέρας τῷ µαρτυρίῳ, ὡς εἶπεν Σαµουηλ, καὶ οὐ παρεγένετο Σαµουηλ εἰς Γαλγαλα, καὶ διεσπάρη ὁ λαὸς αὐτοῦ ἀπ’ αὐτοῦ. (9) καὶ εἶπεν Σαουλ Προσαγάγετε, ὅπως ποιήσω ὁλοκαύτωσιν καὶ εἰρηνικάς· καὶ ἀνήνεγκεν τὴν ὁλοκαύτωσιν. (10) καὶ ἐγένετο ὡς συνετέλεσεν ἀναφέρων τὴν ὁλοκαύτωσιν, καὶ Σαµουηλ παραγίνεται· καὶ ἐξῆλθεν Σαουλ εἰς ἀπάντησιν αὐτῷ εὐλογῆσαι αὐτόν. (11) καὶ εἶπεν Σαµουηλ Τί πεποίηκας; καὶ εἶπεν Σαουλ Ὅτι εἶδον ὡς διεσπάρη ὁ λαὸς ἀπ’ ἐµοῦ καὶ σὺ οὐ παρεγένου, ὡς διετάξω, ἐν τῷ µαρτυρίῳ τῶν ἡµερῶν καὶ οἱ ἀλλόφυλοι συνήχθησαν εἰς Μαχεµας, (12) καὶ εἶπα Νῦν καταβήσονται οἱ ἀλλόφυλοι πρός µε εἰς Γαλγαλα καὶ τοῦ προσώπου τοῦ κυρίου οὐκ ἐδεήθην· καὶ ἐνεκρατευσάµην καὶ ἀνήνεγκα τὴν ὁλοκαύτωσιν. (13) καὶ εἶπεν Σαµουηλ πρὸς Σαουλ Μεµαταίωταί σοι, ὅτι οὐκ ἐφύλαξας τὴν ἐντολήν µου, ἣν ἐνετείλατό σοι κύριος. ὡς νῦν ἡτοίµασεν κύριος τὴν βασιλείαν σου ἕως αἰῶνος ἐπὶ Ισραηλ· (14) καὶ νῦν ἡ βασιλεία σου οὐ στήσεται, καὶ ζητήσει κύριος ἑαυτῷ ἄνθρωπον κατὰ τὴν καρδίαν αὐτοῦ, καὶ ἐντελεῖται κύριος αὐτῷ εἰς ἄρχοντα ἐπὶ τὸν λαὸν αὐτοῦ, ὅτι οὐκ ἐφύλαξας ὅσα ἐνετείλατό σοι κύριος. (15) καὶ ἀνέστη Σαµουηλ καὶ ἀπῆλθεν ἐκ Γαλγαλων εἰς ὁδὸν αὐτοῦ. — καὶ τὸ κατάλειµµα τοῦ λαοῦ ἀνέβη ὀπίσω Σαουλ εἰς ἀπάντησιν ὀπίσω τοῦ λαοῦ τοῦ πολεµιστοῦ. αὐτῶν παραγενοµένων ἐκ Γαλγαλων εἰς Γαβαα Βενιαµιν καὶ ἐπεσκέψατο Σαουλ τὸν λαὸν τὸν εὑρεθέντα µετ’ αὐτοῦ ὡς ἑξακοσίους ἄνδρας. (16) καὶ Σαουλ καὶ Ιωναθαν υἱὸς αὐτοῦ καὶ ὁ λαὸς οἱ εὑρεθέντες µετ’ αὐτῶν ἐκάθισαν ἐν Γαβεε Βενιαµιν καὶ ἔκλαιον, καὶ οἱ ἀλλόφυλοι παρεµβεβλήκεισαν εἰς Μαχεµας. (17) καὶ ἐξῆλθεν διαφθείρων ἐξ ἀγροῦ ἀλλοφύλων τρισὶν ἀρχαῖς· ἡ ἀρχὴ ἡ µία ἐπιβλέπουσα ὁδὸν Γοφερα ἐπὶ γῆν Σωγαλ, (18) καὶ ἡ µία ἀρχὴ ἐπιβλέπουσα ὁδὸν Βαιθωρων, καὶ ἡ ἀρχὴ ἡ µία ἐπιβλέπουσα ὁδὸν Γαβεε τὴν εἰσκύπτουσαν ἐπὶ Γαι τὴν Σαβιν. (19) καὶ τέκτων σιδήρου οὐχ εὑρίσκετο ἐν πάσῃ γῇ Ισραηλ, ὅτι εἶπον οἱ ἀλλόφυλοι Μὴ ποιήσωσιν οἱ Εβραῖοι ῥοµφαίαν καὶ δόρυ. (20) καὶ κατέβαινον πᾶς Ισραηλ εἰς γῆν ἀλλοφύλων χαλκεύειν ἕκαστος τὸ θέριστρον αὐτοῦ καὶ τὸ σκεῦος αὐτοῦ καὶ ἕκαστος τὴν ἀξίνην αὐτοῦ καὶ τὸ δρέπανον αὐτοῦ. (21) καὶ ἦν ὁ τρυγητὸς ἕτοιµος τοῦ θερίζειν· τὰ δὲ σκεύη ἦν τρεῖς σίκλοι εἰς τὸν ὀδόντα, καὶ τῇ ἀξίνῃ καὶ τῷ δρεπάνῳ ὑπόστασις ἦν ἡ αὐτή. (22) καὶ ἐγενήθη ἐν ταῖς ἡµέραις τοῦ πολέµου Μαχεµας καὶ οὐχ εὑρέθη ῥοµφαία καὶ δόρυ ἐν χειρὶ παντὸς τοῦ λαοῦ τοῦ µετὰ Σαουλ καὶ µετὰ Ιωναθαν, καὶ εὑρέθη τῷ Σαουλ καὶ τῷ Ιωναθαν υἱῷ αὐτοῦ. (23) καὶ ἐξῆλθεν ἐξ ὑποστάσεως τῶν ἀλλοφύλων τὴν ἐν τῷ πέραν Μαχεµας.

14

(1) Καὶ γίνεται ἡµέρα καὶ εἶπεν Ιωναθαν υἱὸς Σαουλ τῷ παιδαρίῳ τῷ αἴροντι τὰ σκεύη αὐτοῦ Δεῦρο καὶ διαβῶµεν εἰς µεσσαβ τῶν ἀλλοφύλων τὴν ἐν τῷ πέραν ἐκείνῳ· καὶ τῷ πατρὶ αὐτοῦ οὐκ ἀπήγγειλεν. (2) καὶ Σαουλ ἐκάθητο ἐπ’ ἄκρου τοῦ βουνοῦ ὑπὸ τὴν ῥόαν τὴν ἐν Μαγδων, καὶ ἦσαν µετ’ αὐτοῦ ὡς ἑξακόσιοι ἄνδρες· (3) καὶ Αχια υἱὸς Αχιτωβ ἀδελφοῦ Ιωχαβηδ υἱοῦ Φινεες υἱοῦ Ηλι ἱερεὺς τοῦ θεοῦ ἐν Σηλωµ αἴρων εφουδ. καὶ ὁ λαὸς οὐκ ᾔδει ὅτι πεπόρευται Ιωναθαν. (4) καὶ ἀνὰ µέσον τῆς διαβάσεως, οὗ ἐζήτει Ιωναθαν διαβῆναι εἰς τὴν ὑπόστασιν τῶν ἀλλοφύλων, καὶ ἀκρωτήριον πέτρας ἔνθεν καὶ ἀκρωτήριον πέτρας ἔνθεν, ὄνοµα τῷ ἑνὶ Βαζες καὶ ὄνοµα τῷ ἄMῳ Σεννα· (5) ἡ ὁδὸς ἡ µία ἀπὸ βορρᾶ ἐρχοµένῳ Μαχµας καὶ ἡ ὁδὸς ἡ ἄMη ἀπὸ νότου ἐρχοµένῳ Γαβεε. (6) καὶ εἶπεν Ιωναθαν πρὸς τὸ παιδάριον τὸ αἶρον τὰ σκεύη αὐτοῦ Δεῦρο διαβῶµεν εἰς µεσσαβ τῶν ἀπεριτµήτων τούτων, εἴ τι ποιήσαι ἡµῖν κύριος· ὅτι οὐκ ἔστιν τῷ κυρίῳ συνεχόµενον σῴζειν ἐν πολλοῖς ἢ ἐν ὀλίγοις. (7) καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ αἴρων τὰ σκεύη αὐτοῦ Ποίει πᾶν, ὃ ἐὰν ἡ καρδία σου ἐκκλίνῃ· ἰδοὺ ἐγὼ µετὰ σοῦ, ὡς ἡ καρδία σοῦ καρδία µοῦ. (8) καὶ εἶπεν Ιωναθαν Ἰδοὺ ἡµεῖς διαβαίνοµεν πρὸς τοὺς ἄνδρας καὶ κατακυλισθησόµεθα πρὸς αὐτούς· (9) ἐὰν τάδε εἴπωσιν πρὸς ἡµᾶς Ἀπόστητε ἐκεῖ ἕως ἂν ἀπαγγείλωµεν ὑµῖν, καὶ στησόµεθα ἐφ’ ἑαυτοῖς καὶ οὐ µὴ ἀναβῶµεν ἐπ’ αὐτούς· (10) καὶ ἐὰν τάδε εἴπωσιν πρὸς ἡµᾶς Ἀνάβητε πρὸς ἡµᾶς, καὶ ἀναβησόµεθα, ὅτι παραδέδωκεν αὐτοὺς κύριος εἰς τὰς χεῖρας ἡµῶν· τοῦτο ἡµῖν τὸ σηµεῖον. (11) καὶ εἰσῆλθον ἀµφότεροι εἰς µεσσαβ τῶν ἀλλοφύλων· καὶ λέγουσιν οἱ ἀλλόφυλοι Ἰδοὺ οἱ Εβραῖοι ἐκπορεύονται ἐκ τῶν τρωγλῶν αὐτῶν, οὗ ἐκρύβησαν ἐκεῖ. (12) καὶ ἀπεκρίθησαν οἱ ἄνδρες µεσσαβ πρὸς Ιωναθαν καὶ πρὸς τὸν αἴροντα τὰ σκεύη αὐτοῦ καὶ λέγουσιν Ἀνάβητε πρὸς ἡµᾶς, καὶ γνωριοῦµεν ὑµῖν ῥῆµα. καὶ εἶπεν Ιωναθαν πρὸς τὸν αἴροντα τὰ σκεύη αὐτοῦ Ἀνάβηθι ὀπίσω µου, ὅτι παρέδωκεν αὐτοὺς κύριος εἰς χεῖρας Ισραηλ. (13) καὶ ἀνέβη Ιωναθαν ἐπὶ τὰς χεῖρας αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τοὺς πόδας αὐτοῦ καὶ ὁ αἴρων τὰ σκεύη αὐτοῦ µετ’ αὐτοῦ· καὶ ἐπέβλεψαν κατὰ πρόσωπον Ιωναθαν, καὶ ἐπάταξεν αὐτούς, καὶ ὁ αἴρων τὰ σκεύη αὐτοῦ ἐπεδίδου ὀπίσω αὐτοῦ. (14) καὶ ἐγενήθη ἡ πληγὴ ἡ πρώτη, ἣν ἐπάταξεν Ιωναθαν καὶ ὁ αἴρων τὰ σκεύη αὐτοῦ, ὡς εἴκοσι ἄνδρες ἐν βολίσι καὶ ἐν πετροβόλοις καὶ ἐν κόχλαξιν τοῦ πεδίου. (15) καὶ ἐγενήθη ἔκστασις ἐν τῇ παρεµβολῇ καὶ ἐν ἀγρῷ, καὶ πᾶς ὁ λαὸς οἱ ἐν µεσσαβ καὶ οἱ διαφθείροντες ἐξέστησαν, καὶ αὐτοὶ οὐκ ἤθελον ποιεῖν· καὶ ἐθάµβησεν ἡ γῆ, καὶ ἐγενήθη ἔκστασις παρὰ κυρίου. (16) καὶ εἶδον οἱ σκοποὶ τοῦ Σαουλ ἐν Γαβεε Βενιαµιν καὶ ἰδοὺ ἡ παρεµβολὴ τεταραγµένη ἔνθεν καὶ ἔνθεν. (17) καὶ εἶπεν Σαουλ τῷ λαῷ τῷ µετ’ αὐτοῦ Ἐπισκέψασθε δὴ καὶ ἴδετε τίς πεπόρευται ἐξ ὑµῶν· καὶ ἐπεσκέψαντο, καὶ ἰδοὺ οὐχ εὑρίσκετο Ιωναθαν καὶ ὁ αἴρων τὰ σκεύη αὐτοῦ. (18) καὶ εἶπεν Σαουλ τῷ Αχια Προσάγαγε τὸ εφουδ· ὅτι αὐτὸς ἦρεν τὸ εφουδ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐνώπιον Ισραηλ. (19) καὶ ἐγενήθη ὡς ἐλάλει Σαουλ πρὸς τὸν ἱερέα, καὶ ὁ ἦχος ἐν τῇ παρεµβολῇ τῶν ἀλλοφύλων ἐπορεύετο πορευόµενος καὶ ἐπλήθυνεν· καὶ εἶπεν Σαουλ πρὸς τὸν ἱερέα Συνάγαγε τὰς χεῖράς σου. (20) καὶ ἀνεβόησεν Σαουλ καὶ πᾶς ὁ λαὸς ὁ µετ’ αὐτοῦ καὶ ἔρχονται ἕως τοῦ πολέµου, καὶ ἰδοὺ ἐγένετο ῥοµφαία ἀνδρὸς ἐπὶ τὸν πλησίον αὐτοῦ, σύγχυσις µεγάλη σφόδρα. (21) καὶ οἱ δοῦλοι οἱ ὄντες ἐχθὲς καὶ τρίτην ἡµέραν µετὰ τῶν ἀλλοφύλων οἱ ἀναβάντες εἰς τὴν παρεµβολὴν ἐπεστράφησαν καὶ αὐτοὶ εἶναι µετὰ Ισραηλ τῶν µετὰ Σαουλ καὶ Ιωναθαν. (22) καὶ πᾶς Ισραηλ οἱ κρυπτόµενοι ἐν τῷ ὄρει Εφραιµ καὶ ἤκουσαν ὅτι πεφεύγασιν οἱ ἀλλόφυλοι, καὶ συνάπτουσιν καὶ αὐτοὶ ὀπίσω αὐτῶν εἰς πόλεµον. (23) καὶ ἔσωσεν κύριος ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ τὸν Ισραηλ. Καὶ ὁ πόλεµος διῆλθεν τὴν Βαιθων, καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἦν µετὰ Σαουλ ὡς δέκα χιλιάδες ἀνδρῶν· καὶ ἦν ὁ πόλεµος διεσπαρµένος εἰς ὅλην τὴν πόλιν ἐν τῷ ὄρει Εφραιµ. (24) καὶ Σαουλ ἠγνόησεν ἄγνοιαν µεγάλην ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καὶ ἀρᾶται τῷ λαῷ λέγων Ἐπικατάρατος ὁ ἄνθρωπος, ὃς φάγεται ἄρτον ἕως ἑσπέρας, καὶ ἐκδικήσω τὸν ἐχθρόν µου· καὶ οὐκ ἐγεύσατο πᾶς ὁ λαὸς ἄρτου. (25) καὶ πᾶσα ἡ γῆ ἠρίστα. καὶ ιααρ δρυµὸς ἦν µελισσῶνος κατὰ πρόσωπον τοῦ ἀγροῦ, (26) καὶ εἰσῆλθεν ὁ λαὸς εἰς τὸν µελισσῶνα, καὶ ἰδοὺ ἐπορεύετο λαλῶν, καὶ ἰδοὺ οὐκ ἦν ἐπιστρέφων τὴν χεῖρα αὐτοῦ εἰς τὸ στόµα αὐτοῦ, ὅτι ἐφοβήθη ὁ λαὸς τὸν ὅρκον κυρίου. (27) καὶ Ιωναθαν οὐκ ἀκηκόει ἐν τῷ ὁρκίζειν τὸν πατέρα αὐτοῦ τὸν λαόν· καὶ ἐξέτεινεν τὸ ἄκρον τοῦ σκήπτρου αὐτοῦ τοῦ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ καὶ ἔβαψεν αὐτὸ εἰς τὸ κηρίον τοῦ µέλιτος καὶ ἐπέστρεψεν τὴν χεῖρα αὐτοῦ εἰς τὸ στόµα αὐτοῦ, καὶ ἀνέβλεψαν οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτοῦ. (28) καὶ ἀπεκρίθη εἷς ἐκ τοῦ λαοῦ καὶ εἶπεν Ὁρκίσας ὥρκισεν ὁ πατήρ σου τὸν λαὸν λέγων Ἐπικατάρατος ὁ ἄνθρωπος, ὃς φάγεται ἄρτον σήµερον, καὶ ἐξελύθη ὁ λαός. (29) καὶ ἔγνω Ιωναθαν καὶ εἶπεν Ἀπήλλαχεν ὁ πατήρ µου τὴν γῆν· ἰδὲ δὴ ὅτι εἶδον οἱ ὀφθαλµοί µου, ὅτι ἐγευσάµην βραχὺ τοῦ µέλιτος τούτου· (30) ἀλλ’ ὅτι εἰ ἔφαγεν ἔσθων ὁ λαὸς σήµερον τῶν σκύλων τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν, ὧν εὗρεν, ὅτι νῦν ἂν µείζων ἦν ἡ πληγὴ ἐν τοῖς ἀλλοφύλοις. (31) καὶ ἐπάταξεν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐκ τῶν ἀλλοφύλων ἐν Μαχεµας, καὶ ἐκοπίασεν ὁ λαὸς σφόδρα. (32) καὶ ἐκλίθη ὁ λαὸς εἰς τὰ σκῦλα, καὶ ἔλαβεν ὁ λαὸς ποίµνια καὶ βουκόλια καὶ τέκνα βοῶν καὶ ἔσφαξεν ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ἤσθιεν ὁ λαὸς σὺν τῷ αἵµατι. (33) καὶ ἀπηγγέλη τῷ Σαουλ λέγοντες Ἡµάρτηκεν ὁ λαὸς τῷ κυρίῳ φαγὼν σὺν τῷ αἵµατι. καὶ εἶπεν Σαουλ ἐν Γεθθεµ Κυλίσατέ µοι λίθον ἐνταῦθα µέγαν. (34) καὶ εἶπεν Σαουλ Διασπάρητε ἐν τῷ λαῷ καὶ εἴπατε αὐτοῖς προσαγαγεῖν ἐνταῦθα ἕκαστος τὸν µόσχον αὐτοῦ καὶ ἕκαστος τὸ πρόβατον αὐτοῦ, καὶ σφαζέτω ἐπὶ τούτου, καὶ οὐ µὴ ἁµάρτητε τῷ κυρίῳ τοῦ ἐσθίειν σὺν τῷ αἵµατι· καὶ προσῆγεν πᾶς ὁ λαὸς ἕκαστος τὸ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ καὶ ἔσφαζον ἐκεῖ. (35) καὶ ᾠκοδόµησεν ἐκεῖ Σαουλ θυσιαστήριον τῷ κυρίῳ· τοῦτο ἤρξατο Σαουλ οἰκοδοµῆσαι θυσιαστήριον τῷ κυρίῳ. (36) Καὶ εἶπεν Σαουλ Καταβῶµεν ὀπίσω τῶν ἀλλοφύλων τὴν νύκτα καὶ διαρπάσωµεν ἐν αὐτοῖς, ἕως διαφαύσῃ ἡ ἡµέρα, καὶ µὴ ὑπολίπωµεν ἐν αὐτοῖς ἄνδρα. καὶ εἶπαν Πᾶν τὸ ἀγαθὸν ἐνώπιόν σου ποίει. καὶ εἶπεν ὁ ἱερεύς Προσέλθωµεν ἐνταῦθα πρὸς τὸν θεόν. (37) καὶ ἐπηρώτησεν Σαουλ τὸν θεόν Εἰ καταβῶ ὀπίσω τῶν ἀλλοφύλων; εἰ παραδώσεις αὐτοὺς εἰς χεῖρας Ισραηλ; καὶ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῷ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ. (38) καὶ εἶπεν Σαουλ Προσαγάγετε ἐνταῦθα πάσας τὰς γωνίας τοῦ Ισραηλ καὶ γνῶτε καὶ ἴδετε ἐν τίνι γέγονεν ἡ ἁµαρτία αὕτη σήµερον· (39) ὅτι ζῇ κύριος ὁ σώσας τὸν Ισραηλ, ὅτι ἐὰν ἀποκριθῇ κατὰ Ιωναθαν τοῦ υἱοῦ µου, θανάτῳ ἀποθανεῖται. καὶ οὐκ ἦν ὁ ἀποκρινόµενος ἐκ παντὸς τοῦ λαοῦ. (40) καὶ εἶπεν παντὶ Ισραηλ Ὑµεῖς ἔσεσθε εἰς δουλείαν, καὶ ἐγὼ καὶ Ιωναθαν ὁ υἱός µου ἐσόµεθα εἰς δουλείαν. καὶ εἶπεν ὁ λαὸς πρὸς Σαουλ Τὸ ἀγαθὸν ἐνώπιόν σου ποίει. (41) καὶ εἶπεν Σαουλ Κύριε ὁ θεὸς Ισραηλ, τί ὅτι οὐκ ἀπεκρίθης τῷ δούλῳ σου σήµερον; εἰ ἐν ἐµοὶ ἢ ἐν Ιωναθαν τῷ υἱῷ µου ἡ ἀδικία, κύριε ὁ θεὸς Ισραηλ, δὸς δήλους· καὶ ἐὰν τάδε εἴπῃς Ἐν τῷ λαῷ σου Ισραηλ, δὸς δὴ ὁσιότητα. καὶ κληροῦται Ιωναθαν καὶ Σαουλ, καὶ ὁ λαὸς ἐξῆλθεν. (42) καὶ εἶπεν Σαουλ Βάλετε ἀνὰ µέσον ἐµοῦ καὶ ἀνὰ µέσον Ιωναθαν τοῦ υἱοῦ µου· ὃν ἂν κατακληρώσηται κύριος, ἀποθανέτω. καὶ εἶπεν ὁ λαὸς πρὸς Σαουλ Οὐκ ἔστιν τὸ ῥῆµα τοῦτο. καὶ κατεκράτησεν Σαουλ τοῦ λαοῦ, καὶ βάλλουσιν ἀνὰ µέσον αὐτοῦ καὶ ἀνὰ µέσον Ιωναθαν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, καὶ κατακληροῦται Ιωναθαν. (43) καὶ εἶπεν Σαουλ πρὸς Ιωναθαν Ἀπάγγειλόν µοι τί πεποίηκας. καὶ ἀπήγγειλεν αὐτῷ Ιωναθαν καὶ εἶπεν Γευσάµενος ἐγευσάµην ἐν ἄκρῳ τῷ σκήπτρῳ τῷ ἐν τῇ χειρί µου βραχὺ µέλι· ἰδοὺ ἐγὼ ἀποθνῄσκω. (44) καὶ εἶπεν αὐτῷ Σαουλ Τάδε ποιήσαι µοι ὁ θεὸς καὶ τάδε προσθείη, ὅτι θανάτῳ ἀποθανῇ σήµερον. (45) καὶ εἶπεν ὁ λαὸς πρὸς Σαουλ Εἰ σήµερον θανατωθήσεται ὁ ποιήσας τὴν σωτηρίαν τὴν µεγάλην ταύτην ἐν Ισραηλ; ζῇ κύριος, εἰ πεσεῖται τῆς τριχὸς τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν· ὅτι ὁ λαὸς τοῦ θεοῦ ἐποίησεν τὴν ἡµέραν ταύτην. καὶ προσηύξατο ὁ λαὸς περὶ Ιωναθαν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ, καὶ οὐκ ἀπέθανεν. — (46) καὶ ἀνέβη Σαουλ ἀπὸ ὄπισθεν τῶν ἀλλοφύλων, καὶ οἱ ἀλλόφυλοι ἀπῆλθον εἰς τὸν τόπον αὐτῶν. (47) Καὶ Σαουλ κατακληροῦται ἔργον ἐπὶ Ισραηλ. καὶ ἐπολέµει κύκλῳ πάντας τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ, εἰς τὸν Μωαβ καὶ εἰς τοὺς υἱοὺς Αµµων καὶ εἰς τοὺς υἱοὺς Εδωµ καὶ εἰς τὸν Βαιθεωρ καὶ εἰς βασιλέα Σουβα καὶ εἰς τοὺς ἀλλοφύλους· οὗ ἂν ἐστράφη, ἐσῴζετο. (48) καὶ ἐποίησεν δύναµιν καὶ ἐπάταξεν τὸν Αµαληκ καὶ ἐξείλατο τὸν Ισραηλ ἐκ χειρὸς τῶν καταπατούντων αὐτόν. — (49) καὶ ἦσαν υἱοὶ Σαουλ Ιωναθαν καὶ Ιεσσιου καὶ Μελχισα· καὶ ὀνόµατα τῶν δύο θυγατέρων αὐτοῦ, ὄνοµα τῇ πρωτοτόκῳ Μεροβ, καὶ ὄνοµα τῇ δευτέρᾳ Μελχολ· (50) καὶ ὄνοµα τῇ γυναικὶ αὐτοῦ Αχινοοµ θυγάτηρ Αχιµαας. καὶ ὄνοµα τῷ ἀρχιστρατήγῳ Αβεννηρ υἱὸς Νηρ υἱοῦ οἰκείου Σαουλ· (51) καὶ Κις πατὴρ Σαουλ καὶ Νηρ πατὴρ Αβεννηρ υἱὸς Ιαµιν υἱοῦ Αβιηλ. — (52) καὶ ἦν ὁ πόλεµος κραταιὸς ἐπὶ τοὺς ἀλλοφύλους πάσας τὰς ἡµέρας Σαουλ, καὶ ἰδὼν Σαουλ πάντα ἄνδρα δυνατὸν καὶ πάντα ἄνδρα υἱὸν δυνάµεως καὶ συνήγαγεν αὐτοὺς πρὸς αὐτόν.

15

(1) Καὶ εἶπεν Σαµουηλ πρὸς Σαουλ Ἐµὲ ἀπέστειλεν κύριος χρῖσαί σε εἰς βασιλέα ἐπὶ Ισραηλ, καὶ νῦν ἄκουε τῆς φωνῆς κυρίου· (2) τάδε εἶπεν κύριος σαβαωθ Νῦν ἐκδικήσω ἃ ἐποίησεν Αµαληκ τῷ Ισραηλ, ὡς ἀπήντησεν αὐτῷ ἐν τῇ ὁδῷ ἀναβαίνοντος αὐτοῦ ἐξ Αἰγύπτου· (3) καὶ νῦν πορεύου καὶ πατάξεις τὸν Αµαληκ καὶ Ιεριµ καὶ πάντα τὰ αὐτοῦ καὶ οὐ περιποιήσῃ ἐξ αὐτοῦ καὶ ἐξολεθρεύσεις αὐτὸν καὶ ἀναθεµατιεῖς αὐτὸν καὶ πάντα τὰ αὐτοῦ καὶ οὐ φείσῃ ἀπ’ αὐτοῦ καὶ ἀποκτενεῖς ἀπὸ ἀνδρὸς καὶ ἕως γυναικὸς καὶ ἀπὸ νηπίου ἕως θηλάζοντος καὶ ἀπὸ µόσχου ἕως προβάτου καὶ ἀπὸ καµήλου ἕως ὄνου. (4) καὶ παρήγγειλεν Σαουλ τῷ λαῷ καὶ ἐπισκέπτεται αὐτοὺς ἐν Γαλγαλοις τετρακοσίας χιλιάδας ταγµάτων καὶ τὸν Ιουδαν τριάκοντα χιλιάδας ταγµάτων. (5) καὶ ἦλθεν Σαουλ ἕως τῶν πόλεων Αµαληκ καὶ ἐνήδρευσεν ἐν τῷ χειµάρρῳ. (6) καὶ εἶπεν Σαουλ πρὸς τὸν Κιναῖον Ἄπελθε καὶ ἔκκλινον ἐκ µέσου τοῦ Αµαληκίτου, µὴ προσθῶ σε µετ’ αὐτοῦ, καὶ σὺ ἐποίησας ἔλεος µετὰ τῶν υἱῶν Ισραηλ ἐν τῷ ἀναβαίνειν αὐτοὺς ἐξ Αἰγύπτου· καὶ ἐξέκλινεν ὁ Κιναῖος ἐκ µέσου Αµαληκ. (7) καὶ ἐπάταξεν Σαουλ τὸν Αµαληκ ἀπὸ Ευιλατ ἕως Σουρ ἐπὶ προσώπου Αἰγύπτου. (8) καὶ συνέλαβεν τὸν Αγαγ βασιλέα Αµαληκ ζῶντα καὶ πάντα τὸν λαὸν Ιεριµ ἀπέκτεινεν ἐν στόµατι ῥοµφαίας. (9) καὶ περιεποιήσατο Σαουλ καὶ πᾶς ὁ λαὸς τὸν Αγαγ ζῶντα καὶ τὰ ἀγαθὰ τῶν ποιµνίων καὶ τῶν βουκολίων καὶ τῶν ἐδεσµάτων καὶ τῶν ἀµπελώνων καὶ πάντων τῶν ἀγαθῶν καὶ οὐκ ἐβούλετο αὐτὰ ἐξολεθρεῦσαι· καὶ πᾶν ἔργον ἠτιµωµένον καὶ ἐξουδενωµένον ἐξωλέθρευσαν. (10) Καὶ ἐγενήθη ῥῆµα κυρίου πρὸς Σαµουηλ λέγων (11) Παρακέκληµαι ὅτι ἐβασίλευσα τὸν Σαουλ εἰς βασιλέα, ὅτι ἀπέστρεψεν ἀπὸ ὄπισθέν µου καὶ τοὺς λόγους µου οὐκ ἐτήρησεν. καὶ ἠθύµησεν Σαµουηλ καὶ ἐβόησεν πρὸς κύριον ὅλην τὴν νύκτα. (12) καὶ ὤρθρισεν Σαµουηλ καὶ ἐπορεύθη εἰς ἀπάντησιν Ισραηλ πρωί. καὶ ἀπηγγέλη τῷ Σαµουηλ λέγοντες Ἥκει Σαουλ εἰς Κάρµηλον καὶ ἀνέστακεν αὐτῷ χεῖρα καὶ ἐπέστρεψεν τὸ ἅρµα. καὶ κατέβη εἰς Γαλγαλα πρὸς Σαουλ, καὶ ἰδοὺ αὐτὸς ἀνέφερεν ὁλοκαύτωσιν τῷ κυρίῳ τὰ πρῶτα τῶν σκύλων, ὧν ἤνεγκεν ἐξ Αµαληκ. (13) καὶ παρεγένετο Σαµουηλ πρὸς Σαουλ, καὶ εἶπεν αὐτῷ Σαουλ Εὐλογητὸς σὺ τῷ κυρίῳ· ἔστησα πάντα, ὅσα ἐλάλησεν κύριος. (14) καὶ εἶπεν Σαµουηλ Καὶ τίς ἡ φωνὴ τοῦ ποιµνίου τούτου ἐν τοῖς ὠσίν µου καὶ φωνὴ τῶν βοῶν, ὧν ἐγὼ ἀκούω; (15) καὶ εἶπεν Σαουλ Ἐξ Αµαληκ ἤνεγκα αὐτά, ἃ περιεποιήσατο ὁ λαός, τὰ κράτιστα τοῦ ποιµνίου καὶ τῶν βοῶν, ὅπως τυθῇ τῷ κυρίῳ θεῷ σου, καὶ τὰ λοιπὰ ἐξωλέθρευσα. (16) καὶ εἶπεν Σαµουηλ πρὸς Σαουλ Ἄνες καὶ ἀπαγγελῶ σοι ἃ ἐλάλησεν κύριος πρός µε τὴν νύκτα· καὶ εἶπεν αὐτῷ Λάλησον. (17) καὶ εἶπεν Σαµουηλ πρὸς Σαουλ Οὐχὶ µικρὸς σὺ εἶ ἐνώπιον αὐτοῦ ἡγούµενος σκήπτρου φυλῆς Ισραηλ; καὶ ἔχρισέν σε κύριος εἰς βασιλέα ἐπὶ Ισραηλ. (18) καὶ ἀπέστειλέν σε κύριος ἐν ὁδῷ καὶ εἶπέν σοι Πορεύθητι καὶ ἐξολέθρευσον τοὺς ἁµαρτάνοντας εἰς ἐµέ, τὸν Αµαληκ, καὶ πολεµήσεις αὐτούς, ἕως συντελέσῃς αὐτούς. (19) καὶ ἵνα τί οὐκ ἤκουσας τῆς φωνῆς κυρίου, ἀλλ’ ὥρµησας τοῦ θέσθαι ἐπὶ τὰ σκῦλα καὶ ἐποίησας τὸ πονηρὸν ἐνώπιον κυρίου; (20) καὶ εἶπεν Σαουλ πρὸς Σαµουηλ Διὰ τὸ ἀκοῦσαί µε τῆς φωνῆς τοῦ λαοῦ· καὶ ἐπορεύθην ἐν τῇ ὁδῷ, ᾗ ἀπέστειλέν µε κύριος, καὶ ἤγαγον τὸν Αγαγ βασιλέα Αµαληκ καὶ τὸν Αµαληκ ἐξωλέθρευσα· (21) καὶ ἔλαβεν ὁ λαὸς τῶν σκύλων ποίµνια καὶ βουκόλια, τὰ πρῶτα τοῦ ἐξολεθρεύµατος, θῦσαι ἐνώπιον κυρίου θεοῦ ἡµῶν ἐν Γαλγαλοις. (22) καὶ εἶπεν Σαµουηλ Εἰ θελητὸν τῷ κυρίῳ ὁλοκαυτώµατα καὶ θυσίαι ὡς τὸ ἀκοῦσαι φωνῆς κυρίου; ἰδοὺ ἀκοὴ ὑπὲρ θυσίαν ἀγαθὴ καὶ ἡ ἐπακρόασις ὑπὲρ στέαρ κριῶν· (23) ὅτι ἁµαρτία οἰώνισµά ἐστιν, ὀδύνην καὶ πόνους θεραφιν ἐπάγουσιν· ὅτι ἐξουδένωσας τὸ ῥῆµα κυρίου, καὶ ἐξουδενώσει σε κύριος µὴ εἶναι βασιλέα ἐπὶ Ισραηλ. (24) καὶ εἶπεν Σαουλ πρὸς Σαµουηλ Ἡµάρτηκα ὅτι παρέβην τὸν λόγον κυρίου καὶ τὸ ῥῆµά σου, ὅτι ἐφοβήθην τὸν λαὸν καὶ ἤκουσα τῆς φωνῆς αὐτῶν· (25) καὶ νῦν ἆρον δὴ τὸ ἁµάρτηµά µου καὶ ἀνάστρεψον µετ’ ἐµοῦ, καὶ προσκυνήσω κυρίῳ τῷ θεῷ σου. (26) καὶ εἶπεν Σαµουηλ πρὸς Σαουλ Οὐκ ἀναστρέφω µετὰ σοῦ, ὅτι ἐξουδένωσας τὸ ῥῆµα κυρίου, καὶ ἐξουδενώσει σε κύριος τοῦ µὴ εἶναι βασιλέα ἐπὶ τὸν Ισραηλ. (27) καὶ ἀπέστρεψεν Σαµουηλ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ τοῦ ἀπελθεῖν. καὶ ἐκράτησεν Σαουλ τοῦ πτερυγίου τῆς διπλοί̈δος αὐτοῦ καὶ διέρρηξεν αὐτό· (28) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Σαµουηλ Διέρρηξεν κύριος τὴν βασιλείαν Ισραηλ ἐκ χειρός σου σήµερον καὶ δώσει αὐτὴν τῷ πλησίον σου τῷ ἀγαθῷ ὑπὲρ σέ· (29) καὶ διαιρεθήσεται Ισραηλ εἰς δύο, καὶ οὐκ ἀποστρέψει οὐδὲ µετανοήσει, ὅτι οὐχ ὡς ἄνθρωπός ἐστιν τοῦ µετανοῆσαι αὐτός. (30) καὶ εἶπεν Σαουλ Ἡµάρτηκα, ἀλλὰ δόξασον µε δὴ ἐνώπιον πρεσβυτέρων Ισραηλ καὶ ἐνώπιον λαοῦ µου καὶ ἀνάστρεψον µετ’ ἐµοῦ, καὶ προσκυνήσω τῷ κυρίῳ θεῷ σου. (31) καὶ ἀνέστρεψεν Σαµουηλ ὀπίσω Σαουλ, καὶ προσεκύνησεν τῷ κυρίῳ. (32) καὶ εἶπεν Σαµουηλ Προσαγάγετέ µοι τὸν Αγαγ βασιλέα Αµαληκ. καὶ προσῆλθεν πρὸς αὐτὸν Αγαγ τρέµων, καὶ εἶπεν Αγαγ Εἰ οὕτως πικρὸς ὁ θάνατος; (33) καὶ εἶπεν Σαµουηλ πρὸς Αγαγ Καθότι ἠτέκνωσεν γυναῖκας ἡ ῥοµφαία σου, οὕτως ἀτεκνωθήσεται ἐκ γυναικῶν ἡ µήτηρ σου. καὶ ἔσφαξεν Σαµουηλ τὸν Αγαγ ἐνώπιον κυρίου ἐν Γαλγαλ. (34) καὶ ἀπῆλθεν Σαµουηλ εἰς Αρµαθαιµ, καὶ Σαουλ ἀνέβη εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ εἰς Γαβαα. (35) καὶ οὐ προσέθετο Σαµουηλ ἔτι ἰδεῖν τὸν Σαουλ ἕως ἡµέρας θανάτου αὐτοῦ, ὅτι ἐπένθει Σαµουηλ ἐπὶ Σαουλ· καὶ κύριος µετεµελήθη ὅτι ἐβασίλευσεν τὸν Σαουλ ἐπὶ Ισραηλ.

16

(1) Καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Σαµουηλ Ἕως πότε σὺ πενθεῖς ἐπὶ Σαουλ, κἀγὼ ἐξουδένωκα αὐτὸν µὴ βασιλεύειν ἐπὶ Ισραηλ; πλῆσον τὸ κέρας σου ἐλαίου, καὶ δεῦρο ἀποστείλω σε πρὸς Ιεσσαι ἕως εἰς Βηθλεεµ, ὅτι ἑόρακα ἐν τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ ἐµοὶ βασιλεύειν. (2) καὶ εἶπεν Σαµουηλ Πῶς πορευθῶ; καὶ ἀκούσεται Σαουλ καὶ ἀποκτενεῖ µε. καὶ εἶπεν κύριος Δάµαλιν βοῶν λαβὲ ἐν τῇ χειρί σου καὶ ἐρεῖς Θῦσαι τῷ κυρίῳ ἥκω· (3) καὶ καλέσεις τὸν Ιεσσαι εἰς τὴν θυσίαν, καὶ γνωριῶ σοι ἃ ποιήσεις, καὶ χρίσεις ὃν ἐὰν εἴπω πρὸς σέ. (4) καὶ ἐποίησεν Σαµουηλ πάντα, ἃ ἐλάλησεν αὐτῷ κύριος, καὶ ἦλθεν εἰς Βηθλεεµ. καὶ ἐξέστησαν οἱ πρεσβύτεροι τῆς πόλεως τῇ ἀπαντήσει αὐτοῦ καὶ εἶπαν Εἰρήνη ἡ εἴσοδός σου, ὁ βλέπων; (5) καὶ εἶπεν Εἰρήνη· θῦσαι τῷ κυρίῳ ἥκω, ἁγιάσθητε καὶ εὐφράνθητε µετ’ ἐµοῦ σήµερον. καὶ ἡγίασεν τὸν Ιεσσαι καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ ἐκάλεσεν αὐτοὺς εἰς τὴν θυσίαν. (6) καὶ ἐγενήθη ἐν τῷ αὐτοὺς εἰσιέναι καὶ εἶδεν τὸν Ελιαβ καὶ εἶπεν Ἀλλὰ καὶ ἐνώπιον κυρίου χριστὸς αὐτοῦ. (7) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Σαµουηλ Μὴ ἐπιβλέψῃς ἐπὶ τὴν ὄψιν αὐτοῦ µηδὲ εἰς τὴν ἕξιν µεγέθους αὐτοῦ, ὅτι ἐξουδένωκα αὐτόν· ὅτι οὐχ ὡς ἐµβλέψεται ἄνθρωπος, ὄψεται ὁ θεός, ὅτι ἄνθρωπος ὄψεται εἰς πρόσωπον, ὁ δὲ θεὸς ὄψεται εἰς καρδίαν. (8) καὶ ἐκάλεσεν Ιεσσαι τὸν Αµιναδαβ, καὶ παρῆλθεν κατὰ πρόσωπον Σαµουηλ· καὶ εἶπεν Οὐδὲ τοῦτον ἐξελέξατο κύριος. (9) καὶ παρήγαγεν Ιεσσαι τὸν Σαµα· καὶ εἶπεν Καὶ ἐν τούτῳ οὐκ ἐξελέξατο κύριος. (10) καὶ παρήγαγεν Ιεσσαι τοὺς ἑπτὰ υἱοὺς αὐτοῦ ἐνώπιον Σαµουηλ· καὶ εἶπεν Σαµουηλ Οὐκ ἐξελέξατο κύριος ἐν τούτοις. (11) καὶ εἶπεν Σαµουηλ πρὸς Ιεσσαι Ἐκλελοίπασιν τὰ παιδάρια; καὶ εἶπεν Ἔτι ὁ µικρὸς ἰδοὺ ποιµαίνει ἐν τῷ ποιµνίῳ. καὶ εἶπεν Σαµουηλ πρὸς Ιεσσαι Ἀπόστειλον καὶ λαβὲ αὐτόν, ὅτι οὐ µὴ κατακλιθῶµεν ἕως τοῦ ἐλθεῖν αὐτόν. (12) καὶ ἀπέστειλεν καὶ εἰσήγαγεν αὐτόν· καὶ οὗτος πυρράκης µετὰ κάλλους ὀφθαλµῶν καὶ ἀγαθὸς ὁράσει κυρίῳ· καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Σαµουηλ Ἀνάστα καὶ χρῖσον τὸν Δαυιδ, ὅτι οὗτος ἀγαθός ἐστιν. (13) καὶ ἔλαβεν Σαµουηλ τὸ κέρας τοῦ ἐλαίου καὶ ἔχρισεν αὐτὸν ἐν µέσῳ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ, καὶ ἐφήλατο πνεῦµα κυρίου ἐπὶ Δαυιδ ἀπὸ τῆς ἡµέρας ἐκείνης καὶ ἐπάνω. καὶ ἀνέστη Σαµουηλ καὶ ἀπῆλθεν εἰς Αρµαθαιµ. (14) Καὶ πνεῦµα κυρίου ἀπέστη ἀπὸ Σαουλ, καὶ ἔπνιγεν αὐτὸν πνεῦµα πονηρὸν παρὰ κυρίου. (15) καὶ εἶπαν οἱ παῖδες Σαουλ πρὸς αὐτόν Ἰδοὺ δὴ πνεῦµα κυρίου πονηρὸν πνίγει σε· (16) εἰπάτωσαν δὴ οἱ δοῦλοί σου ἐνώπιόν σου καὶ ζητησάτωσαν τῷ κυρίῳ ἡµῶν ἄνδρα εἰδότα ψάλλειν ἐν κινύρᾳ, καὶ ἔσται ἐν τῷ εἶναι πνεῦµα πονηρὸν ἐπὶ σοὶ καὶ ψαλεῖ ἐν τῇ κινύρᾳ αὐτοῦ, καὶ ἀγαθόν σοι ἔσται, καὶ ἀναπαύσει σε. (17) καὶ εἶπεν Σαουλ πρὸς τοὺς παῖδας αὐτοῦ Ἴδετε δή µοι ἄνδρα ὀρθῶς ψάλλοντα καὶ εἰσαγάγετε αὐτὸν πρὸς ἐµέ. (18) καὶ ἀπεκρίθη εἷς τῶν παιδαρίων αὐτοῦ καὶ εἶπεν Ἰδοὺ ἑόρακα υἱὸν τῷ Ιεσσαι Βηθλεεµίτην καὶ αὐτὸν εἰδότα ψαλµόν, καὶ ὁ ἀνὴρ συνετός, καὶ ὁ ἀνὴρ πολεµιστὴς καὶ σοφὸς λόγῳ καὶ ἀνὴρ ἀγαθὸς τῷ εἴδει, καὶ κύριος µετ’ αὐτοῦ. (19) καὶ ἀπέστειλεν Σαουλ ἀγγέλους πρὸς Ιεσσαι λέγων Ἀπόστειλον πρός µε τὸν υἱόν σου Δαυιδ τὸν ἐν τῷ ποιµνίῳ σου. (20) καὶ ἔλαβεν Ιεσσαι γοµορ ἄρτων καὶ ἀσκὸν οἴνου καὶ ἔριφον αἰγῶν ἕνα καὶ ἐξαπέστειλεν ἐν χειρὶ Δαυιδ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ πρὸς Σαουλ. (21) καὶ εἰσῆλθεν Δαυιδ πρὸς Σαουλ καὶ παρειστήκει ἐνώπιον αὐτοῦ· καὶ ἠγάπησεν αὐτὸν σφόδρα, καὶ ἐγενήθη αὐτῷ αἴρων τὰ σκεύη αὐτοῦ. (22) καὶ ἀπέστειλεν Σαουλ πρὸς Ιεσσαι λέγων Παριστάσθω δὴ Δαυιδ ἐνώπιον ἐµοῦ, ὅτι εὗρεν χάριν ἐν ὀφθαλµοῖς µου. (23) καὶ ἐγενήθη ἐν τῷ εἶναι πνεῦµα πονηρὸν ἐπὶ Σαουλ καὶ ἐλάµβανεν Δαυιδ τὴν κινύραν καὶ ἔψαλλεν ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ, καὶ ἀνέψυχεν Σαουλ, καὶ ἀγαθὸν αὐτῷ, καὶ ἀφίστατο ἀπ’ αὐτοῦ τὸ πνεῦµα τὸ πονηρόν.

17

(1) Καὶ συνάγουσιν ἀλλόφυλοι τὰς παρεµβολὰς αὐτῶν εἰς πόλεµον καὶ συνάγονται εἰς Σοκχωθ τῆς Ιουδαίας καὶ παρεµβάλλουσιν ἀνὰ µέσον Σοκχωθ καὶ ἀνὰ µέσον Αζηκα ἐν Εφερµεµ. (2) καὶ Σαουλ καὶ οἱ ἄνδρες Ισραηλ συνάγονται καὶ παρεµβάλλουσιν ἐν τῇ κοιλάδι· αὐτοὶ παρατάσσονται εἰς πόλεµον ἐξ ἐναντίας ἀλλοφύλων. (3) καὶ ἀλλόφυλοι ἵστανται ἐπὶ τοῦ ὄρους ἐνταῦθα, καὶ Ισραηλ ἵσταται ἐπὶ τοῦ ὄρους ἐνταῦθα, καὶ ὁ αὐλὼν ἀνὰ µέσον αὐτῶν. (4) καὶ ἐξῆλθεν ἀνὴρ δυνατὸς ἐκ τῆς παρατάξεως τῶν ἀλλοφύλων, Γολιαθ ὄνοµα αὐτῷ ἐκ Γεθ, ὕψος αὐτοῦ τεσσάρων πήχεων καὶ σπιθαµῆς· (5) καὶ περικεφαλαία ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ, καὶ θώρακα ἁλυσιδωτὸν αὐτὸς ἐνδεδυκώς, καὶ ὁ σταθµὸς τοῦ θώρακος αὐτοῦ πέντε χιλιάδες σίκλων χαλκοῦ καὶ σιδήρου· (6) καὶ κνηµῖδες χαλκαῖ ἐπάνω τῶν σκελῶν αὐτοῦ, καὶ ἀσπὶς χαλκῆ ἀνὰ µέσον τῶν ὤµων αὐτοῦ· (7) καὶ ὁ κοντὸς τοῦ δόρατος αὐτοῦ ὡσεὶ µέσακλον ὑφαινόντων, καὶ ἡ λόγχη αὐτοῦ ἑξακοσίων σίκλων σιδήρου· καὶ ὁ αἴρων τὰ ὅπλα αὐτοῦ προεπορεύετο αὐτοῦ. (8) καὶ ἔστη καὶ ἀνεβόησεν εἰς τὴν παράταξιν Ισραηλ καὶ εἶπεν αὐτοῖς Τί ἐκπορεύεσθε παρατάξασθαι πολέµῳ ἐξ ἐναντίας ἡµῶν; οὐκ ἐγώ εἰµι ἀλλόφυλος καὶ ὑµεῖς Εβραῖοι τοῦ Σαουλ; ἐκλέξασθε ἑαυτοῖς ἄνδρα καὶ καταβήτω πρός µε, (9) καὶ ἐὰν δυνηθῇ πρὸς ἐµὲ πολεµῆσαι καὶ ἐὰν πατάξῃ µε, καὶ ἐσόµεθα ὑµῖν εἰς δούλους, ἐὰν δὲ ἐγὼ δυνηθῶ καὶ πατάξω αὐτόν, ἔσεσθε ἡµῖν εἰς δούλους καὶ δουλεύσετε ἡµῖν. (10) καὶ εἶπεν ὁ ἀλλόφυλος Ἰδοὺ ἐγὼ ὠνείδισα τὴν παράταξιν Ισραηλ σήµερον ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ· δότε µοι ἄνδρα, καὶ µονοµαχήσοµεν ἀµφότεροι. (11) καὶ ἤκουσεν Σαουλ καὶ πᾶς Ισραηλ τὰ ῥήµατα τοῦ ἀλλοφύλου ταῦτα καὶ ἐξέστησαν καὶ ἐφοβήθησαν σφόδρα. (12) (13) (14) (15) (16) (17) (18) (19) (20) (21) (22) (23) (24) (25) (26) (27) (28) (29) (30) (31) (32) Καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Σαουλ Μὴ δὴ συµπεσέτω ἡ καρδία τοῦ κυρίου µου ἐπ’ αὐτόν· ὁ δοῦλός σου πορεύσεται καὶ πολεµήσει µετὰ τοῦ ἀλλοφύλου τούτου. (33) καὶ εἶπεν Σαουλ πρὸς Δαυιδ Οὐ µὴ δυνήσῃ πορευθῆναι πρὸς τὸν ἀλλόφυλον τοῦ πολεµεῖν µετ’ αὐτοῦ, ὅτι παιδάριον εἶ σύ, καὶ αὐτὸς ἀνὴρ πολεµιστὴς ἐκ νεότητος αὐτοῦ. (34) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Σαουλ Ποιµαίνων ἦν ὁ δοῦλός σου τῷ πατρὶ αὐτοῦ ἐν τῷ ποιµνίῳ, καὶ ὅταν ἤρχετο ὁ λέων καὶ ἡ ἄρκος καὶ ἐλάµβανεν πρόβατον ἐκ τῆς ἀγέλης, (35) καὶ ἐξεπορευόµην ὀπίσω αὐτοῦ καὶ ἐπάταξα αὐτὸν καὶ ἐξέσπασα ἐκ τοῦ στόµατος αὐτοῦ, καὶ εἰ ἐπανίστατο ἐπ’ ἐµέ, καὶ ἐκράτησα τοῦ φάρυγγος αὐτοῦ καὶ ἐπάταξα καὶ ἐθανάτωσα αὐτόν· (36) καὶ τὴν ἄρκον ἔτυπτεν ὁ δοῦλός σου καὶ τὸν λέοντα, καὶ ἔσται ὁ ἀλλόφυλος ὁ ἀπερίτµητος ὡς ἓν τούτων· οὐχὶ πορεύσοµαι καὶ πατάξω αὐτὸν καὶ ἀφελῶ σήµερον ὄνειδος ἐξ Ισραηλ; διότι τίς ὁ ἀπερίτµητος οὗτος, ὃς ὠνείδισεν παράταξιν θεοῦ ζῶντος; (37) κύριος, ὃς ἐξείλατό µε ἐκ χειρὸς τοῦ λέοντος καὶ ἐκ χειρὸς τῆς ἄρκου, αὐτὸς ἐξελεῖταί µε ἐκ χειρὸς τοῦ ἀλλοφύλου τοῦ ἀπεριτµήτου τούτου. καὶ εἶπεν Σαουλ πρὸς Δαυιδ Πορεύου, καὶ ἔσται κύριος µετὰ σοῦ. (38) καὶ ἐνέδυσεν Σαουλ τὸν Δαυιδ µανδύαν καὶ περικεφαλαίαν χαλκῆν περὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ (39) καὶ ἔζωσεν τὸν Δαυιδ τὴν ῥοµφαίαν αὐτοῦ ἐπάνω τοῦ µανδύου αὐτοῦ. καὶ ἐκοπίασεν περιπατήσας ἅπαξ καὶ δίς· καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Σαουλ Οὐ µὴ δύνωµαι πορευθῆναι ἐν τούτοις, ὅτι οὐ πεπείραµαι. καὶ ἀφαιροῦσιν αὐτὰ ἀπ’ αὐτοῦ. (40) καὶ ἔλαβεν τὴν βακτηρίαν αὐτοῦ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ καὶ ἐξελέξατο ἑαυτῷ πέντε λίθους λείους ἐκ τοῦ χειµάρρου καὶ ἔθετο αὐτοὺς ἐν τῷ καδίῳ τῷ ποιµενικῷ τῷ ὄντι αὐτῷ εἰς συλλογὴν καὶ σφενδόνην αὐτοῦ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ καὶ προσῆλθεν πρὸς τὸν ἄνδρα τὸν ἀλλόφυλον. (41) (42) καὶ εἶδεν Γολιαδ τὸν Δαυιδ καὶ ἠτίµασεν αὐτόν, ὅτι αὐτὸς ἦν παιδάριον καὶ αὐτὸς πυρράκης µετὰ κάλλους ὀφθαλµῶν. (43) καὶ εἶπεν ὁ ἀλλόφυλος πρὸς Δαυιδ Ὡσεὶ κύων ἐγώ εἰµι, ὅτι σὺ ἔρχῃ ἐπ’ ἐµὲ ἐν ῥάβδῳ καὶ λίθοις; καὶ εἶπεν Δαυιδ Οὐχί, ἀλλ’ ἢ χείρω κυνός. καὶ κατηράσατο ὁ ἀλλόφυλος τὸν Δαυιδ ἐν τοῖς θεοῖς αὐτοῦ. (44) καὶ εἶπεν ὁ ἀλλόφυλος πρὸς Δαυιδ Δεῦρο πρός µε, καὶ δώσω τὰς σάρκας σου τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ καὶ τοῖς κτήνεσιν τῆς γῆς. (45) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς τὸν ἀλλόφυλον Σὺ ἔρχῃ πρός µε ἐν ῥοµφαίᾳ καὶ ἐν δόρατι καὶ ἐν ἀσπίδι, κἀγὼ πορεύοµαι πρὸς σὲ ἐν ὀνόµατι κυρίου σαβαωθ θεοῦ παρατάξεως Ισραηλ, ἣν ὠνείδισας σήµερον· (46) καὶ ἀποκλείσει σε κύριος σήµερον εἰς τὴν χεῖρά µου, καὶ ἀποκτενῶ σε καὶ ἀφελῶ τὴν κεφαλήν σου ἀπὸ σοῦ καὶ δώσω τὰ κῶλά σου καὶ τὰ κῶλα παρεµβολῆς ἀλλοφύλων ἐν ταύτῃ τῇ ἡµέρᾳ τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ καὶ τοῖς θηρίοις τῆς γῆς, καὶ γνώσεται πᾶσα ἡ γῆ ὅτι ἔστιν θεὸς ἐν Ισραηλ· (47) καὶ γνώσεται πᾶσα ἡ ἐκκλησία αὕτη ὅτι οὐκ ἐν ῥοµφαίᾳ καὶ δόρατι σῴζει κύριος, ὅτι τοῦ κυρίου ὁ πόλεµος, καὶ παραδώσει κύριος ὑµᾶς εἰς χεῖρας ἡµῶν. (48) καὶ ἀνέστη ὁ ἀλλόφυλος καὶ ἐπορεύθη εἰς συνάντησιν Δαυιδ. (49) καὶ ἐξέτεινεν Δαυιδ τὴν χεῖρα αὐτοῦ εἰς τὸ κάδιον καὶ ἔλαβεν ἐκεῖθεν λίθον ἕνα καὶ ἐσφενδόνησεν καὶ ἐπάταξεν τὸν ἀλλόφυλον ἐπὶ τὸ µέτωπον αὐτοῦ, καὶ διέδυ ὁ λίθος διὰ τῆς περικεφαλαίας εἰς τὸ µέτωπον αὐτοῦ, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν. (50) (51) καὶ ἔδραµεν Δαυιδ καὶ ἐπέστη ἐπ’ αὐτὸν καὶ ἔλαβεν τὴν ῥοµφαίαν αὐτοῦ καὶ ἐθανάτωσεν αὐτὸν καὶ ἀφεῖλεν τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. καὶ εἶδον οἱ ἀλλόφυλοι ὅτι τέθνηκεν ὁ δυνατὸς αὐτῶν, καὶ ἔφυγον. (52) καὶ ἀνίστανται ἄνδρες Ισραηλ καὶ Ιουδα καὶ ἠλάλαξαν καὶ κατεδίωξαν ὀπίσω αὐτῶν ἕως εἰσόδου Γεθ καὶ ἕως τῆς πύλης Ἀσκαλῶνος, καὶ ἔπεσαν τραυµατίαι τῶν ἀλλοφύλων ἐν τῇ ὁδῷ τῶν πυλῶν καὶ ἕως Γεθ καὶ ἕως Ακκαρων. (53) καὶ ἀνέστρεψαν ἄνδρες Ισραηλ ἐκκλίνοντες ὀπίσω τῶν ἀλλοφύλων καὶ κατεπάτουν τὰς παρεµβολὰς αὐτῶν. (54) καὶ ἔλαβεν Δαυιδ τὴν κεφαλὴν τοῦ ἀλλοφύλου καὶ ἤνεγκεν αὐτὴν εἰς Ιερουσαληµ καὶ τὰ σκεύη αὐτοῦ ἔθηκεν ἐν τῷ σκηνώµατι αὐτοῦ.

18

(1) (2) (3) (4) (5) (6) Καὶ ἐξῆλθον αἱ χορεύουσαι εἰς συνάντησιν Δαυιδ ἐκ πασῶν πόλεων Ισραηλ ἐν τυµπάνοις καὶ ἐν χαρµοσύνῃ καὶ ἐν κυµβάλοις, (7) καὶ ἐξῆρχον αἱ γυναῖκες καὶ ἔλεγον Ἐπάταξεν Σαουλ ἐν χιλιάσιν αὐτοῦ καὶ Δαυιδ ἐν µυριάσιν αὐτοῦ. (8) καὶ πονηρὸν ἐφάνη τὸ ῥῆµα ἐν ὀφθαλµοῖς Σαουλ περὶ τοῦ λόγου τούτου, καὶ εἶπεν Τῷ Δαυιδ ἔδωκαν τὰς µυριάδας καὶ ἐµοὶ ἔδωκαν τὰς χιλιάδας. (9) καὶ ἦν Σαουλ ὑποβλεπόµενος τὸν Δαυιδ ἀπὸ τῆς ἡµέρας ἐκείνης καὶ ἐπέκεινα. (10) (11) (12) καὶ ἐφοβήθη Σαουλ ἀπὸ προσώπου Δαυιδ (13) καὶ ἀπέστησεν αὐτὸν ἀπ’ αὐτοῦ καὶ κατέστησεν αὐτὸν ἑαυτῷ χιλίαρχον, καὶ ἐξεπορεύετο καὶ εἰσεπορεύετο ἔµπροσθεν τοῦ λαοῦ. (14) καὶ ἦν Δαυιδ ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ συνίων, καὶ κύριος µετ’ αὐτοῦ. (15) καὶ εἶδεν Σαουλ ὡς αὐτὸς συνίει σφόδρα, καὶ εὐλαβεῖτο ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ. (16) καὶ πᾶς Ισραηλ καὶ Ιουδας ἠγάπα τὸν Δαυιδ, ὅτι αὐτὸς ἐξεπορεύετο καὶ εἰσεπορεύετο πρὸ προσώπου τοῦ λαοῦ. (17) (18) (19) (20) Καὶ ἠγάπησεν Μελχολ ἡ θυγάτηρ Σαουλ τὸν Δαυιδ, καὶ ἀπηγγέλη Σαουλ, καὶ ηὐθύνθη ἐν ὀφθαλµοῖς αὐτοῦ. (21) καὶ εἶπεν Σαουλ Δώσω αὐτὴν αὐτῷ, καὶ ἔσται αὐτῷ εἰς σκάνδαλον. καὶ ἦν ἐπὶ Σαουλ χεὶρ ἀλλοφύλων· (22) καὶ ἐνετείλατο Σαουλ τοῖς παισὶν αὐτοῦ λέγων Λαλήσατε ὑµεῖς λάθρᾳ τῷ Δαυιδ λέγοντες Ἰδοὺ ὁ βασιλεὺς θέλει ἐν σοί, καὶ πάντες οἱ παῖδες αὐτοῦ ἀγαπῶσίν σε, καὶ σὺ ἐπιγάµβρευσον τῷ βασιλεῖ. (23) καὶ ἐλάλησαν οἱ παῖδες Σαουλ εἰς τὰ ὦτα Δαυιδ τὰ ῥήµατα ταῦτα, καὶ εἶπεν Δαυιδ Εἰ κοῦφον ἐν ὀφθαλµοῖς ὑµῶν ἐπιγαµβρεῦσαι βασιλεῖ; κἀγὼ ἀνὴρ ταπεινὸς καὶ οὐχὶ ἔνδοξος. (24) καὶ ἀπήγγειλαν οἱ παῖδες Σαουλ αὐτῷ κατὰ τὰ ῥήµατα ταῦτα, ἃ ἐλάλησεν Δαυιδ. (25) καὶ εἶπεν Σαουλ Τάδε ἐρεῖτε τῷ Δαυιδ Οὐ βούλεται ὁ βασιλεὺς ἐν δόµατι ἀλλ’ ἢ ἐν ἑκατὸν ἀκροβυστίαις ἀλλοφύλων ἐκδικῆσαι εἰς ἐχθροὺς τοῦ βασιλέως· καὶ Σαουλ ἐλογίσατο αὐτὸν ἐµβαλεῖν εἰς χεῖρας τῶν ἀλλοφύλων. (26) καὶ ἀπαγγέλλουσιν οἱ παῖδες Σαουλ τῷ Δαυιδ τὰ ῥήµατα ταῦτα, καὶ εὐθύνθη ὁ λόγος ἐν ὀφθαλµοῖς Δαυιδ ἐπιγαµβρεῦσαι τῷ βασιλεῖ. (27) καὶ ἀνέστη Δαυιδ καὶ ἐπορεύθη αὐτὸς καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ καὶ ἐπάταξεν ἐν τοῖς ἀλλοφύλοις ἑκατὸν ἄνδρας καὶ ἀνήνεγκεν τὰς ἀκροβυστίας αὐτῶν τῷ βασιλεῖ καὶ ἐπιγαµβρεύεται τῷ βασιλεῖ, καὶ δίδωσιν αὐτῷ τὴν Μελχολ θυγατέρα αὐτοῦ αὐτῷ εἰς γυναῖκα. (28) καὶ εἶδεν Σαουλ ὅτι κύριος µετὰ Δαυιδ καὶ πᾶς Ισραηλ ἠγάπα αὐτόν, (29) καὶ προσέθετο εὐλαβεῖσθαι ἀπὸ Δαυιδ ἔτι.

19

(1) Καὶ ἐλάλησεν Σαουλ πρὸς Ιωναθαν τὸν υἱὸν αὐτοῦ καὶ πρὸς πάντας τοὺς παῖδας αὐτοῦ θανατῶσαι τὸν Δαυιδ. καὶ Ιωναθαν υἱὸς Σαουλ ᾑρεῖτο τὸν Δαυιδ σφόδρα, (2) καὶ ἀπήγγειλεν Ιωναθαν τῷ Δαυιδ λέγων Σαουλ ζητεῖ θανατῶσαί σε· φύλαξαι οὖν αὔριον πρωὶ καὶ κρύβηθι καὶ κάθισον κρυβῇ, (3) καὶ ἐγὼ ἐξελεύσοµαι καὶ στήσοµαι ἐχόµενος τοῦ πατρός µου ἐν ἀγρῷ, οὗ ἐὰν ᾖς ἐκεῖ, καὶ ἐγὼ λαλήσω περὶ σοῦ πρὸς τὸν πατέρα µου καὶ ὄψοµαι ὅ τι ἐὰν ᾖ, καὶ ἀπαγγελῶ σοι. (4) καὶ ἐλάλησεν Ιωναθαν περὶ Δαυιδ ἀγαθὰ πρὸς Σαουλ τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Μὴ ἁµαρτησάτω ὁ βασιλεὺς εἰς τὸν δοῦλόν σου Δαυιδ, ὅτι οὐχ ἡµάρτηκεν εἰς σέ, καὶ τὰ ποιήµατα αὐτοῦ ἀγαθὰ σφόδρα, (5) καὶ ἔθετο τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ καὶ ἐπάταξεν τὸν ἀλλόφυλον, καὶ ἐποίησεν κύριος σωτηρίαν µεγάλην, καὶ πᾶς Ισραηλ εἶδον καὶ ἐχάρησαν· καὶ ἵνα τί ἁµαρτάνεις εἰς αἷµα ἀθῷον θανατῶσαι τὸν Δαυιδ δωρεάν; (6) καὶ ἤκουσεν Σαουλ τῆς φωνῆς Ιωναθαν, καὶ ὤµοσεν Σαουλ λέγων Ζῇ κύριος, εἰ ἀποθανεῖται. (7) καὶ ἐκάλεσεν Ιωναθαν τὸν Δαυιδ καὶ ἀπήγγειλεν αὐτῷ πάντα τὰ ῥήµατα ταῦτα, καὶ εἰσήγαγεν Ιωναθαν τὸν Δαυιδ πρὸς Σαουλ, καὶ ἦν ἐνώπιον αὐτοῦ ὡσεὶ ἐχθὲς καὶ τρίτην ἡµέραν. — (8) καὶ προσέθετο ὁ πόλεµος γενέσθαι πρὸς Σαουλ, καὶ κατίσχυσεν Δαυιδ καὶ ἐπολέµησεν τοὺς ἀλλοφύλους καὶ ἐπάταξεν ἐν αὐτοῖς πληγὴν µεγάλην σφόδρα, καὶ ἔφυγον ἐκ προσώπου αὐτοῦ. (9) Καὶ ἐγένετο πνεῦµα θεοῦ πονηρὸν ἐπὶ Σαουλ, καὶ αὐτὸς ἐν οἴκῳ καθεύδων, καὶ δόρυ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ, καὶ Δαυιδ ἔψαλλεν ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ· (10) καὶ ἐζήτει Σαουλ πατάξαι τὸ δόρυ εἰς Δαυιδ, καὶ ἀπέστη Δαυιδ ἐκ προσώπου Σαουλ, καὶ ἐπάταξεν τὸ δόρυ εἰς τὸν τοῖχον, καὶ Δαυιδ ἀνεχώρησεν καὶ διεσώθη. (11) καὶ ἐγενήθη ἐν τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ καὶ ἀπέστειλεν Σαουλ ἀγγέλους εἰς οἶκον Δαυιδ φυλάξαι αὐτὸν τοῦ θανατῶσαι αὐτὸν πρωί. καὶ ἀπήγγειλεν τῷ Δαυιδ Μελχολ ἡ γυνὴ αὐτοῦ λέγουσα Ἐὰν µὴ σὺ σώσῃς τὴν ψυχὴν σαυτοῦ τὴν νύκτα ταύτην, αὔριον θανατωθήσῃ. (12) καὶ κατάγει ἡ Μελχολ τὸν Δαυιδ διὰ τῆς θυρίδος, καὶ ἀπῆλθεν καὶ ἔφυγεν καὶ σῴζεται. (13) καὶ ἔλαβεν ἡ Μελχολ τὰ κενοτάφια καὶ ἔθετο ἐπὶ τὴν κλίνην καὶ ἧπαρ τῶν αἰγῶν ἔθετο πρὸς κεφαλῆς αὐτοῦ καὶ ἐκάλυψεν αὐτὰ ἱµατίῳ. (14) καὶ ἀπέστειλεν Σαουλ ἀγγέλους λαβεῖν τὸν Δαυιδ, καὶ λέγουσιν ἐνοχλεῖσθαι αὐτόν. (15) καὶ ἀποστέλλει ἐπὶ τὸν Δαυιδ λέγων Ἀγάγετε αὐτὸν ἐπὶ τῆς κλίνης πρός µε τοῦ θανατῶσαι αὐτόν. (16) καὶ ἔρχονται οἱ ἄγγελοι, καὶ ἰδοὺ τὰ κενοτάφια ἐπὶ τῆς κλίνης, καὶ ἧπαρ τῶν αἰγῶν πρὸς κεφαλῆς αὐτοῦ. (17) καὶ εἶπεν Σαουλ τῇ Μελχολ Ἵνα τί οὕτως παρελογίσω µε καὶ ἐξαπέστειλας τὸν ἐχθρόν µου καὶ διεσώθη; καὶ εἶπεν Μελχολ τῷ Σαουλ Αὐτὸς εἶπεν Ἐξαπόστειλόν µε· εἰ δὲ µή, θανατώσω σε. (18) Καὶ Δαυιδ ἔφυγεν καὶ διεσώθη καὶ παραγίνεται πρὸς Σαµουηλ εἰς Αρµαθαιµ καὶ ἀπαγγέλλει αὐτῷ πάντα, ὅσα ἐποίησεν αὐτῷ Σαουλ, καὶ ἐπορεύθη Δαυιδ καὶ Σαµουηλ καὶ ἐκάθισαν ἐν Ναυαθ ἐν Ραµα. (19) καὶ ἀπηγγέλη τῷ Σαουλ λέγοντες Ἰδοὺ Δαυιδ ἐν Ναυαθ ἐν Ραµα. (20) καὶ ἀπέστειλεν Σαουλ ἀγγέλους λαβεῖν τὸν Δαυιδ, καὶ εἶδαν τὴν ἐκκλησίαν τῶν προφητῶν, καὶ Σαµουηλ εἱστήκει καθεστηκὼς ἐπ’ αὐτῶν, καὶ ἐγενήθη ἐπὶ τοὺς ἀγγέλους τοῦ Σαουλ πνεῦµα θεοῦ, καὶ προφητεύουσιν. (21) καὶ ἀπηγγέλη τῷ Σαουλ, καὶ ἀπέστειλεν ἀγγέλους ἑτέρους, καὶ ἐπροφήτευσαν καὶ αὐτοί. καὶ προσέθετο Σαουλ ἀποστεῖλαι ἀγγέλους τρίτους, καὶ ἐπροφήτευσαν καὶ αὐτοί. (22) καὶ ἐθυµώθη ὀργῇ Σαουλ καὶ ἐπορεύθη καὶ αὐτὸς εἰς Αρµαθαιµ καὶ ἔρχεται ἕως τοῦ φρέατος τοῦ ἅλω τοῦ ἐν τῷ Σεφι καὶ ἠρώτησεν καὶ εἶπεν Ποῦ Σαµουηλ καὶ Δαυιδ; καὶ εἶπαν Ἰδοὺ ἐν Ναυαθ ἐν Ραµα. (23) καὶ ἐπορεύθη ἐκεῖθεν εἰς Ναυαθ ἐν Ραµα, καὶ ἐγενήθη καὶ ἐπ’ αὐτῷ πνεῦµα θεοῦ, καὶ ἐπορεύετο προφητεύων ἕως τοῦ ἐλθεῖν αὐτὸν εἰς Ναυαθ ἐν Ραµα. (24) καὶ ἐξεδύσατο τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ ἐπροφήτευσεν ἐνώπιον αὐτῶν καὶ ἔπεσεν γυµνὸς ὅλην τὴν ἡµέραν ἐκείνην καὶ ὅλην τὴν νύκτα· διὰ τοῦτο ἔλεγον Εἰ καὶ Σαουλ ἐν προφήταις;

20

(1) Καὶ ἀπέδρα Δαυιδ ἐκ Ναυαθ ἐν Ραµα καὶ ἔρχεται ἐνώπιον Ιωναθαν καὶ εἶπεν Τί πεποίηκα καὶ τί τὸ ἀδίκηµά µου καὶ τί ἡµάρτηκα ἐνώπιον τοῦ πατρός σου ὅτι ἐπιζητεῖ τὴν ψυχήν µου; (2) καὶ εἶπεν αὐτῷ Ιωναθαν Μηδαµῶς σοι, οὐ µὴ ἀποθάνῃς· ἰδοὺ οὐ µὴ ποιήσῃ ὁ πατήρ µου ῥῆµα µέγα ἢ µικρὸν καὶ οὐκ ἀποκαλύψει τὸ ὠτίον µου· καὶ τί ὅτι κρύψει ὁ πατήρ µου τὸ ῥῆµα τοῦτο; οὐκ ἔστιν τοῦτο. (3) καὶ ἀπεκρίθη Δαυιδ τῷ Ιωναθαν καὶ εἶπεν Γινώσκων οἶδεν ὁ πατήρ σου ὅτι εὕρηκα χάριν ἐν ὀφθαλµοῖς σου, καὶ εἶπεν Μὴ γνώτω τοῦτο Ιωναθαν, µὴ οὐ βούληται· ἀλλὰ ζῇ κύριος καὶ ζῇ ἡ ψυχή σου, ὅτι, καθὼς εἶπον, ἐµπέπλησται ἀνὰ µέσον µου καὶ τοῦ θανάτου. (4) καὶ εἶπεν Ιωναθαν πρὸς Δαυιδ Τί ἐπιθυµεῖ ἡ ψυχή σου καὶ τί ποιήσω σοι; (5) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Ιωναθαν Ἰδοὺ δὴ νεοµηνία αὔριον, καὶ ἐγὼ καθίσας οὐ καθήσοµαι µετὰ τοῦ βασιλέως φαγεῖν, καὶ ἐξαποστελεῖς µε, καὶ κρυβήσοµαι ἐν τῷ πεδίῳ ἕως δείλης. (6) ἐὰν ἐπισκεπτόµενος ἐπισκέψηταί µε ὁ πατήρ σου, καὶ ἐρεῖς Παραιτούµενος παρῃτήσατο ἀπ’ ἐµοῦ Δαυιδ δραµεῖν ἕως εἰς Βηθλεεµ τὴν πόλιν αὐτοῦ, ὅτι θυσία τῶν ἡµερῶν ἐκεῖ ὅλῃ τῇ φυλῇ. (7) ἐὰν τάδε εἴπῃ Ἀγαθῶς, εἰρήνη τῷ δούλῳ σου· καὶ ἐὰν σκληρῶς ἀποκριθῇ σοι, γνῶθι ὅτι συντετέλεσται ἡ κακία παρ’ αὐτοῦ. (8) καὶ ποιήσεις ἔλεος µετὰ τοῦ δούλου σου, ὅτι εἰσήγαγες εἰς διαθήκην κυρίου τὸν δοῦλόν σου µετὰ σεαυτοῦ· καὶ εἰ ἔστιν ἀδικία ἐν τῷ δούλῳ σου, θανάτωσόν µε σύ· καὶ ἕως τοῦ πατρός σου ἵνα τί οὕτως εἰσάγεις µε; (9) καὶ εἶπεν Ιωναθαν Μηδαµῶς σοι, ὅτι ἐὰν γινώσκων γνῶ ὅτι συντετέλεσται ἡ κακία παρὰ τοῦ πατρός µου τοῦ ἐλθεῖν ἐπὶ σέ· καὶ ἐὰν µή, εἰς τὰς πόλεις σου ἐγὼ ἀπαγγελῶ σοι. (10) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Ιωναθαν Τίς ἀπαγγελεῖ µοι, ἐὰν ἀποκριθῇ ὁ πατήρ σου σκληρῶς; (11) καὶ εἶπεν Ιωναθαν πρὸς Δαυιδ Πορεύου καὶ µένε εἰς ἀγρόν. καὶ ἐκπορεύονται ἀµφότεροι εἰς ἀγρόν. — (12) καὶ εἶπεν Ιωναθαν πρὸς Δαυιδ Κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ οἶδεν ὅτι ἀνακρινῶ τὸν πατέρα µου ὡς ἂν ὁ καιρὸς τρισσῶς, καὶ ἰδοὺ ἀγαθὸν ᾖ περὶ Δαυιδ, καὶ οὐ µὴ ἀποστείλω πρὸς σὲ εἰς ἀγρόν· (13) τάδε ποιήσαι ὁ θεὸς τῷ Ιωναθαν καὶ τάδε προσθείη, ὅτι ἀνοίσω τὰ κακὰ ἐπὶ σὲ καὶ ἀποκαλύψω τὸ ὠτίον σου καὶ ἐξαποστελῶ σε, καὶ ἀπελεύσῃ εἰς εἰρήνην· καὶ ἔσται κύριος µετὰ σοῦ, καθὼς ἦν µετὰ τοῦ πατρός µου. (14) καὶ µὲν ἔτι µου ζῶντος καὶ ποιήσεις ἔλεος µετ’ ἐµοῦ, καὶ ἐὰν θανάτῳ ἀποθάνω, (15) οὐκ ἐξαρεῖς ἔλεός σου ἀπὸ τοῦ οἴκου µου ἕως τοῦ αἰῶνος· καὶ εἰ µὴ ἐν τῷ ἐξαίρειν κύριον τοὺς ἐχθροὺς Δαυιδ ἕκαστον ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς (16) ἐξαρθῆναι τὸ ὄνοµα τοῦ Ιωναθαν ἀπὸ τοῦ οἴκου Δαυιδ, καὶ ἐκζητήσαι κύριος ἐχθροὺς τοῦ Δαυιδ. (17) καὶ προσέθετο ἔτι Ιωναθαν ὀµόσαι τῷ Δαυιδ, ὅτι ἠγάπησεν ψυχὴν ἀγαπῶντος αὐτόν. (18) καὶ εἶπεν Ιωναθαν Αὔριον νουµηνία, καὶ ἐπισκεπήσῃ, ὅτι ἐπισκεπήσεται καθέδρα σου. (19) καὶ τρισσεύσεις καὶ ἐπισκέψῃ καὶ ἥξεις εἰς τὸν τόπον σου, οὗ ἐκρύβης ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἐργασίµῃ, καὶ καθήσῃ παρὰ τὸ εργαβ ἐκεῖνο. (20) καὶ ἐγὼ τρισσεύσω ταῖς σχίζαις ἀκοντίζων ἐκπέµπων εἰς τὴν αµατταρι· (21) καὶ ἰδοὺ ἀποστελῶ τὸ παιδάριον λέγων Δεῦρο εὑρέ µοι τὴν σχίζαν· ἐὰν εἴπω λέγων τῷ παιδαρίῳ Ὧδε ἡ σχίζα ἀπὸ σοῦ καὶ ὧδε, λαβὲ αὐτήν, παραγίνου, ὅτι εἰρήνη σοι καὶ οὐκ ἔστιν λόγος, ζῇ κύριος· (22) ἐὰν τάδε εἴπω τῷ νεανίσκῳ Ὧδε ἡ σχίζα ἀπὸ σοῦ καὶ ἐπέκεινα, πορεύου, ὅτι ἐξαπέσταλκέν σε κύριος. (23) καὶ τὸ ῥῆµα, ὃ ἐλαλήσαµεν ἐγὼ καὶ σύ, ἰδοὺ κύριος µάρτυς ἀνὰ µέσον ἐµοῦ καὶ σοῦ ἕως αἰῶνος. (24) Καὶ κρύπτεται Δαυιδ ἐν ἀγρῷ, καὶ παραγίνεται ὁ µήν, καὶ ἔρχεται ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τὴν τράπεζαν τοῦ φαγεῖν. (25) καὶ ἐκάθισεν ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τὴν καθέδραν αὐτοῦ ὡς ἅπαξ καὶ ἅπαξ, ἐπὶ τῆς καθέδρας παρὰ τοῖχον, καὶ προέφθασεν τὸν Ιωναθαν, καὶ ἐκάθισεν Αβεννηρ ἐκ πλαγίων Σαουλ, καὶ ἐπεσκέπη ὁ τόπος Δαυιδ. (26) καὶ οὐκ ἐλάλησεν Σαουλ οὐδὲν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ, ὅτι εἶπεν Σύµπτωµα φαίνεται µὴ καθαρὸς εἶναι, ὅτι οὐ κεκαθάρισται. (27) καὶ ἐγενήθη τῇ ἐπαύριον τοῦ µηνὸς τῇ ἡµέρᾳ τῇ δευτέρᾳ καὶ ἐπεσκέπη ὁ τόπος τοῦ Δαυιδ, καὶ εἶπεν Σαουλ πρὸς Ιωναθαν τὸν υἱὸν αὐτοῦ Τί ὅτι οὐ παραγέγονεν ὁ υἱὸς Ιεσσαι καὶ ἐχθὲς καὶ σήµερον ἐπὶ τὴν τράπεζαν; (28) καὶ ἀπεκρίθη Ιωναθαν τῷ Σαουλ καὶ εἶπεν αὐτῷ Παρῄτηται Δαυιδ παρ’ ἐµοῦ ἕως εἰς Βηθλεεµ τὴν πόλιν αὐτοῦ πορευθῆναι (29) καὶ εἶπεν Ἐξαπόστειλον δή µε, ὅτι θυσία τῆς φυλῆς ἡµῖν ἐν τῇ πόλει, καὶ ἐνετείλαντο πρός µε οἱ ἀδελφοί µου, καὶ νῦν εἰ εὕρηκα χάριν ἐν ὀφθαλµοῖς σου, διασωθήσοµαι δὴ καὶ ὄψοµαι τοὺς ἀδελφούς µου· διὰ τοῦτο οὐ παραγέγονεν ἐπὶ τὴν τράπεζαν τοῦ βασιλέως. (30) καὶ ἐθυµώθη ὀργῇ Σαουλ ἐπὶ Ιωναθαν σφόδρα καὶ εἶπεν αὐτῷ Υἱὲ κορασίων αὐτοµολούντων, οὐ γὰρ οἶδα ὅτι µέτοχος εἶ σὺ τῷ υἱῷ Ιεσσαι εἰς αἰσχύνην σου καὶ εἰς αἰσχύνην ἀποκαλύψεως µητρός σου; (31) ὅτι πάσας τὰς ἡµέρας, ἃς ὁ υἱὸς Ιεσσαι ζῇ ἐπὶ τῆς γῆς, οὐχ ἑτοιµασθήσεται ἡ βασιλεία σου· νῦν οὖν ἀποστείλας λαβὲ τὸν νεανίαν, ὅτι υἱὸς θανάτου οὗτος. (32) καὶ ἀπεκρίθη Ιωναθαν τῷ Σαουλ Ἵνα τί ἀποθνῄσκει; τί πεποίηκεν; (33) καὶ ἐπῆρεν Σαουλ τὸ δόρυ ἐπὶ Ιωναθαν τοῦ θανατῶσαι αὐτόν. καὶ ἔγνω Ιωναθαν ὅτι συντετέλεσται ἡ κακία αὕτη παρὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ θανατῶσαι τὸν Δαυιδ, (34) καὶ ἀνεπήδησεν Ιωναθαν ἀπὸ τῆς τραπέζης ἐν ὀργῇ θυµοῦ καὶ οὐκ ἔφαγεν ἐν τῇ δευτέρᾳ τοῦ µηνὸς ἄρτον, ὅτι ἐθραύσθη ἐπὶ τὸν Δαυιδ, ὅτι συνετέλεσεν ἐπ’ αὐτὸν ὁ πατὴρ αὐτοῦ. (35) Καὶ ἐγενήθη πρωὶ καὶ ἐξῆλθεν Ιωναθαν εἰς ἀγρόν, καθὼς ἐτάξατο εἰς τὸ µαρτύριον Δαυιδ, καὶ παιδάριον µικρὸν µετ’ αὐτοῦ. (36) καὶ εἶπεν τῷ παιδαρίῳ Δράµε, εὑρέ µοι τὰς σχίζας, ἐν αἷς ἐγὼ ἀκοντίζω· καὶ τὸ παιδάριον ἔδραµε, καὶ αὐτὸς ἠκόντιζε τῇ σχίζῃ καὶ παρήγαγεν αὐτήν. (37) καὶ ἦλθεν τὸ παιδάριον ἕως τοῦ τόπου τῆς σχίζης, οὗ ἠκόντιζεν Ιωναθαν, καὶ ἀνεβόησεν Ιωναθαν ὀπίσω τοῦ νεανίου καὶ εἶπεν Ἐκεῖ ἡ σχίζα ἀπὸ σοῦ καὶ ἐπέκεινα· (38) καὶ ἀνεβόησεν Ιωναθαν ὀπίσω τοῦ παιδαρίου αὐτοῦ λέγων Ταχύνας σπεῦσον καὶ µὴ στῇς· καὶ ἀνέλεξεν τὸ παιδάριον Ιωναθαν τὰς σχίζας πρὸς τὸν κύριον αὐτοῦ. (39) καὶ τὸ παιδάριον οὐκ ἔγνω οὐθέν, πάρεξ Ιωναθαν καὶ Δαυιδ ἔγνωσαν τὸ ῥῆµα. (40) καὶ Ιωναθαν ἔδωκεν τὰ σκεύη αὐτοῦ ἐπὶ τὸ παιδάριον αὐτοῦ καὶ εἶπεν τῷ παιδαρίῳ αὐτοῦ Πορεύου εἴσελθε εἰς τὴν πόλιν. (41) καὶ ὡς εἰσῆλθεν τὸ παιδάριον, καὶ Δαυιδ ἀνέστη ἀπὸ τοῦ εργαβ καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ τρίς, καὶ κατεφίλησεν ἕκαστος τὸν πλησίον αὐτοῦ, καὶ ἔκλαυσεν ἕκαστος τῷ πλησίον αὐτοῦ ἕως συντελείας µεγάλης. (42) καὶ εἶπεν Ιωναθαν Πορεύου εἰς εἰρήνην, καὶ ὡς ὀµωµόκαµεν ἡµεῖς ἀµφότεροι ἐν ὀνόµατι κυρίου λέγοντες Κύριος ἔσται µάρτυς ἀνὰ µέσον ἐµοῦ καὶ σοῦ καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ σπέρµατός µου καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ σπέρµατός σου ἕως αἰῶνος. (21:1) καὶ ἀνέστη Δαυιδ καὶ ἀπῆλθεν,

21

καὶ Ιωναθαν εἰσῆλθεν εἰς τὴν πόλιν. (2) Καὶ ἔρχεται Δαυιδ εἰς Νοµβα πρὸς Αβιµελεχ τὸν ἱερέα. καὶ ἐξέστη Αβιµελεχ τῇ ἀπαντήσει αὐτοῦ καὶ εἶπεν αὐτῷ Τί ὅτι σὺ µόνος καὶ οὐθεὶς µετὰ σοῦ; (3) καὶ εἶπεν Δαυιδ τῷ ἱερεῖ Ὁ βασιλεὺς ἐντέταλταί µοι ῥῆµα σήµερον καὶ εἶπέν µοι Μηδεὶς γνώτω τὸ ῥῆµα, περὶ οὗ ἐγὼ ἀποστέλλω σε καὶ ὑπὲρ οὗ ἐντέταλµαί σοι· καὶ τοῖς παιδαρίοις διαµεµαρτύρηµαι ἐν τῷ τόπῳ τῷ λεγοµένῳ Θεοῦ πίστις, Φελλανι Αλεµωνι· (4) καὶ νῦν εἰ εἰσὶν ὑπὸ τὴν χεῖρά σου πέντε ἄρτοι, δὸς εἰς χεῖρά µου τὸ εὑρεθέν. (5) καὶ ἀπεκρίθη ὁ ἱερεὺς τῷ Δαυιδ καὶ εἶπεν Οὐκ εἰσὶν ἄρτοι βέβηλοι ὑπὸ τὴν χεῖρά µου, ὅτι ἀλλ’ ἢ ἄρτοι ἅγιοι εἰσίν· εἰ πεφυλαγµένα τὰ παιδάριά ἐστιν ἀπὸ γυναικός, καὶ φάγεται. (6) καὶ ἀπεκρίθη Δαυιδ τῷ ἱερεῖ καὶ εἶπεν αὐτῷ Ἀλλὰ ἀπὸ γυναικὸς ἀπεσχήµεθα ἐχθὲς καὶ τρίτην ἡµέραν· ἐν τῷ ἐξελθεῖν µε εἰς ὁδὸν γέγονε πάντα τὰ παιδάρια ἡγνισµένα, καὶ αὐτὴ ἡ ὁδὸς βέβηλος, διότι ἁγιασθήσεται σήµερον διὰ τὰ σκεύη µου. (7) καὶ ἔδωκεν αὐτῷ Αβιµελεχ ὁ ἱερεὺς τοὺς ἄρτους τῆς προθέσεως, ὅτι οὐκ ἦν ἐκεῖ ἄρτος ὅτι ἀλλ’ ἢ ἄρτοι τοῦ προσώπου οἱ ἀφῃρηµένοι ἐκ προσώπου κυρίου παρατεθῆναι ἄρτον θερµὸν ᾗ ἡµέρᾳ ἔλαβεν αὐτούς. (8) καὶ ἐκεῖ ἦν ἓν τῶν παιδαρίων τοῦ Σαουλ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ συνεχόµενος νεεσσαραν ἐνώπιον κυρίου, καὶ ὄνοµα αὐτῷ Δωηκ ὁ Σύρος νέµων τὰς ἡµιόνους Σαουλ. (9) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Αβιµελεχ Ἰδὲ εἰ ἔστιν ἐνταῦθα ὑπὸ τὴν χεῖρά σου δόρυ ἢ ῥοµφαία, ὅτι τὴν ῥοµφαίαν µου καὶ τὰ σκεύη οὐκ εἴληφα ἐν τῇ χειρί µου, ὅτι ἦν τὸ ῥῆµα τοῦ βασιλέως κατὰ σπουδήν. (10) καὶ εἶπεν ὁ ἱερεύς Ἰδοὺ ἡ ῥοµφαία Γολιαθ τοῦ ἀλλοφύλου, ὃν ἐπάταξας ἐν τῇ κοιλάδι Ηλα, καὶ αὐτὴ ἐνειληµένη ἐν ἱµατίῳ· εἰ ταύτην λήµψῃ σεαυτῷ, λαβέ, ὅτι οὐκ ἔστιν ἑτέρα πάρεξ ταύτης ἐνταῦθα. καὶ εἶπεν Δαυιδ Ἰδοὺ οὐκ ἔστιν ὥσπερ αὐτή, δός µοι αὐτήν. (11) καὶ ἔδωκεν αὐτὴν αὐτῷ· καὶ ἀνέστη Δαυιδ καὶ ἔφυγεν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐκ προσώπου Σαουλ. Καὶ ἦλθεν Δαυιδ πρὸς Αγχους βασιλέα Γεθ. (12) καὶ εἶπαν οἱ παῖδες Αγχους πρὸς αὐτόν Οὐχὶ οὗτος Δαυιδ ὁ βασιλεὺς τῆς γῆς; οὐχὶ τούτῳ ἐξῆρχον αἱ χορεύουσαι λέγουσαι Ἐπάταξεν Σαουλ ἐν χιλιάσιν αὐτοῦ καὶ Δαυιδ ἐν µυριάσιν αὐτοῦ; (13) καὶ ἔθετο Δαυιδ τὰ ῥήµατα ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ καὶ ἐφοβήθη σφόδρα ἀπὸ προσώπου Αγχους βασιλέως Γεθ. (14) καὶ ἠλλοίωσεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐνώπιον αὐτοῦ καὶ προσεποιήσατο ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καὶ ἐτυµπάνιζεν ἐπὶ ταῖς θύραις τῆς πόλεως καὶ παρεφέρετο ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ καὶ ἔπιπτεν ἐπὶ τὰς θύρας τῆς πύλης, καὶ τὰ σίελα αὐτοῦ κατέρρει ἐπὶ τὸν πώγωνα αὐτοῦ. (15) καὶ εἶπεν Αγχους πρὸς τοὺς παῖδας αὐτοῦ Ἰδοὺ ἴδετε ἄνδρα ἐπίληµπτον· ἵνα τί εἰσηγάγετε αὐτὸν πρός µε; (16) ἦ ἐλαττοῦµαι ἐπιλήµπτων ἐγώ, ὅτι εἰσαγειόχατε αὐτὸν ἐπιληµπτεύεσθαι πρός µε; οὗτος οὐκ εἰσελεύσεται εἰς οἰκίαν.

22

(1) Καὶ ἀπῆλθεν ἐκεῖθεν Δαυιδ καὶ διεσώθη καὶ ἔρχεται εἰς τὸ σπήλαιον τὸ Οδολλαµ. καὶ ἀκούουσιν οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ καὶ ὁ οἶκος τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ καταβαίνουσιν πρὸς αὐτὸν ἐκεῖ. (2) καὶ συνήγοντο πρὸς αὐτὸν πᾶς ἐν ἀνάγκῃ καὶ πᾶς ὑπόχρεως καὶ πᾶς κατώδυνος ψυχῇ, καὶ ἦν ἐπ’ αὐτῶν ἡγούµενος· καὶ ἦσαν µετ’ αὐτοῦ ὡς τετρακόσιοι ἄνδρες. (3) καὶ ἀπῆλθεν Δαυιδ ἐκεῖθεν εἰς Μασσηφα τῆς Μωαβ καὶ εἶπεν πρὸς βασιλέα Μωαβ Γινέσθωσαν δὴ ὁ πατήρ µου καὶ ἡ µήτηρ µου παρὰ σοί, ἕως ὅτου γνῶ τί ποιήσει µοι ὁ θεός. (4) καὶ παρεκάλεσεν τὸ πρόσωπον τοῦ βασιλέως Μωαβ, καὶ κατῴκουν µετ’ αὐτοῦ πάσας τὰς ἡµέρας ὄντος τοῦ Δαυιδ ἐν τῇ περιοχῇ. (5) καὶ εἶπεν Γαδ ὁ προφήτης πρὸς Δαυιδ Μὴ κάθου ἐν τῇ περιοχῇ, πορεύου καὶ ἥξεις εἰς γῆν Ιουδα. καὶ ἐπορεύθη Δαυιδ καὶ ἦλθεν καὶ ἐκάθισεν ἐν πόλει Σαριχ. (6) Καὶ ἤκουσεν Σαουλ ὅτι ἔγνωσται Δαυιδ καὶ οἱ ἄνδρες οἱ µετ’ αὐτοῦ· καὶ Σαουλ ἐκάθητο ἐν τῷ βουνῷ ὑπὸ τὴν ἄρουραν τὴν ἐν Ραµα, καὶ τὸ δόρυ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ, καὶ πάντες οἱ παῖδες αὐτοῦ παρειστήκεισαν αὐτῷ. (7) καὶ εἶπεν Σαουλ πρὸς τοὺς παῖδας αὐτοῦ τοὺς παρεστηκότας αὐτῷ καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ἀκούσατε δή, υἱοὶ Βενιαµιν· εἰ ἀληθῶς πᾶσιν ὑµῖν δώσει ὁ υἱὸς Ιεσσαι ἀγροὺς καὶ ἀµπελῶνας καὶ πάντας ὑµᾶς τάξει ἑκατοντάρχους καὶ χιλιάρχους; (8) ὅτι σύγκεισθε πάντες ὑµεῖς ἐπ’ ἐµέ, καὶ οὐκ ἔστιν ὁ ἀποκαλύπτων τὸ ὠτίον µου ἐν τῷ διαθέσθαι τὸν υἱόν µου διαθήκην µετὰ τοῦ υἱοῦ Ιεσσαι, καὶ οὐκ ἔστιν πονῶν περὶ ἐµοῦ ἐξ ὑµῶν καὶ ἀποκαλύπτων τὸ ὠτίον µου ὅτι ἐπήγειρεν ὁ υἱός µου τὸν δοῦλόν µου ἐπ’ ἐµὲ εἰς ἐχθρὸν ὡς ἡ ἡµέρα αὕτη. (9) καὶ ἀποκρίνεται Δωηκ ὁ Σύρος ὁ καθεστηκὼς ἐπὶ τὰς ἡµιόνους Σαουλ καὶ εἶπεν Ἑόρακα τὸν υἱὸν Ιεσσαι παραγινόµενον εἰς Νοµβα πρὸς Αβιµελεχ υἱὸν Αχιτωβ τὸν ἱερέα, (10) καὶ ἠρώτα αὐτῷ διὰ τοῦ θεοῦ καὶ ἐπισιτισµὸν ἔδωκεν αὐτῷ καὶ τὴν ῥοµφαίαν Γολιαδ τοῦ ἀλλοφύλου ἔδωκεν αὐτῷ. (11) καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς καλέσαι τὸν Αβιµελεχ υἱὸν Αχιτωβ καὶ πάντας τοὺς υἱοὺς τοῦ πατρὸς αὐτοῦ τοὺς ἱερεῖς τοὺς ἐν Νοµβα, καὶ παρεγένοντο πάντες πρὸς τὸν βασιλέα. (12) καὶ εἶπεν Σαουλ Ἄκουε δή, υἱὲ Αχιτωβ. καὶ εἶπεν Ἰδοὺ ἐγώ· λάλει, κύριε. (13) καὶ εἶπεν αὐτῷ Σαουλ Ἵνα τί συνέθου κατ’ ἐµοῦ σὺ καὶ ὁ υἱὸς Ιεσσαι δοῦναί σε αὐτῷ ἄρτον καὶ ῥοµφαίαν καὶ ἐρωτᾶν αὐτῷ διὰ τοῦ θεοῦ θέσθαι αὐτὸν ἐπ’ ἐµὲ εἰς ἐχθρὸν ὡς ἡ ἡµέρα αὕτη; (14) καὶ ἀπεκρίθη τῷ βασιλεῖ καὶ εἶπεν Καὶ τίς ἐν πᾶσιν τοῖς δούλοις σου ὡς Δαυιδ πιστὸς καὶ γαµβρὸς τοῦ βασιλέως καὶ ἄρχων παντὸς παραγγέλµατός σου καὶ ἔνδοξος ἐν τῷ οἴκῳ σου; (15) ἦ σήµερον ἦργµαι ἐρωτᾶν αὐτῷ διὰ τοῦ θεοῦ; µηδαµῶς. µὴ δότω ὁ βασιλεὺς κατὰ τοῦ δούλου αὐτοῦ λόγον καὶ ἐφ’ ὅλον τὸν οἶκον τοῦ πατρός µου, ὅτι οὐκ ᾔδει ὁ δοῦλος ὁ σὸς ἐν πᾶσιν τούτοις ῥῆµα µικρὸν ἢ µέγα. (16) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς Σαουλ Θανάτῳ ἀποθανῇ, Αβιµελεχ, σὺ καὶ πᾶς ὁ οἶκος τοῦ πατρός σου. (17) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τοῖς παρατρέχουσιν τοῖς ἐφεστηκόσιν ἐπ’ αὐτόν Προσαγάγετε καὶ θανατοῦτε τοὺς ἱερεῖς τοῦ κυρίου, ὅτι ἡ χεὶρ αὐτῶν µετὰ Δαυιδ, καὶ ὅτι ἔγνωσαν ὅτι φεύγει αὐτός, καὶ οὐκ ἀπεκάλυψαν τὸ ὠτίον µου. καὶ οὐκ ἐβουλήθησαν οἱ παῖδες τοῦ βασιλέως ἐπενεγκεῖν τὰς χεῖρας αὐτῶν ἀπαντῆσαι εἰς τοὺς ἱερεῖς κυρίου. (18) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ Δωηκ Ἐπιστρέφου σὺ καὶ ἀπάντα εἰς τοὺς ἱερεῖς. καὶ ἐπεστράφη Δωηκ ὁ Σύρος καὶ ἐθανάτωσεν τοὺς ἱερεῖς κυρίου ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ, τριακοσίους καὶ πέντε ἄνδρας, πάντας αἴροντας εφουδ. (19) καὶ τὴν Νοµβα τὴν πόλιν τῶν ἱερέων ἐπάταξεν ἐν στόµατι ῥοµφαίας ἀπὸ ἀνδρὸς ἕως γυναικός, ἀπὸ νηπίου ἕως θηλάζοντος καὶ µόσχου καὶ ὄνου καὶ προβάτου. — (20) καὶ διασῴζεται υἱὸς εἷς τῷ Αβιµελεχ υἱῷ Αχιτωβ, καὶ ὄνοµα αὐτῷ Αβιαθαρ, καὶ ἔφυγεν ὀπίσω Δαυιδ. (21) καὶ ἀπήγγειλεν Αβιαθαρ τῷ Δαυιδ ὅτι ἐθανάτωσεν Σαουλ πάντας τοὺς ἱερεῖς τοῦ κυρίου. (22) καὶ εἶπεν Δαυιδ τῷ Αβιαθαρ Ἤιδειν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ὅτι Δωηκ ὁ Σύρος ὅτι ἀπαγγέλλων ἀπαγγελεῖ τῷ Σαουλ· ἐγώ εἰµι αἴτιος τῶν ψυχῶν οἴκου τοῦ πατρός σου· (23) κάθου µετ’ ἐµοῦ, µὴ φοβοῦ, ὅτι οὗ ἐὰν ζητῶ τῇ ψυχῇ µου τόπον, ζητήσω καὶ τῇ ψυχῇ σου, ὅτι πεφύλαξαι σὺ παρ’ ἐµοί.

23

(1) Καὶ ἀπηγγέλη τῷ Δαυιδ λέγοντες Ἰδοὺ οἱ ἀλλόφυλοι πολεµοῦσιν ἐν τῇ Κεϊλα, καὶ αὐτοὶ διαρπάζουσιν, καταπατοῦσιν τοὺς ἅλω. (2) καὶ ἐπηρώτησεν Δαυιδ διὰ τοῦ κυρίου λέγων Εἰ πορευθῶ καὶ πατάξω τοὺς ἀλλοφύλους τούτους; καὶ εἶπεν κύριος Πορεύου καὶ πατάξεις ἐν τοῖς ἀλλοφύλοις τούτοις καὶ σώσεις τὴν Κεϊλα. (3) καὶ εἶπαν οἱ ἄνδρες τοῦ Δαυιδ πρὸς αὐτόν Ἰδοὺ ἡµεῖς ἐνταῦθα ἐν τῇ Ιουδαίᾳ φοβούµεθα, καὶ πῶς ἔσται ἐὰν πορευθῶµεν εἰς Κεϊλα; εἰς τὰ σκῦλα τῶν ἀλλοφύλων εἰσπορευσόµεθα. (4) καὶ προσέθετο Δαυιδ ἐρωτῆσαι ἔτι διὰ τοῦ κυρίου, καὶ ἀπεκρίθη αὐτῷ κύριος καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Ἀνάστηθι καὶ κατάβηθι εἰς Κεϊλα, ὅτι ἐγὼ παραδίδωµι τοὺς ἀλλοφύλους εἰς χεῖράς σου. (5) καὶ ἐπορεύθη Δαυιδ καὶ οἱ ἄνδρες οἱ µετ’ αὐτοῦ εἰς Κεϊλα καὶ ἐπολέµησεν ἐν τοῖς ἀλλοφύλοις, καὶ ἔφυγον ἐκ προσώπου αὐτοῦ, καὶ ἀπήγαγεν τὰ κτήνη αὐτῶν καὶ ἐπάταξεν ἐν αὐτοῖς πληγὴν µεγάλην, καὶ ἔσωσεν Δαυιδ τοὺς κατοικοῦντας Κεϊλα. (6) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ φυγεῖν Αβιαθαρ υἱὸν Αβιµελεχ πρὸς Δαυιδ καὶ αὐτὸς µετὰ Δαυιδ εἰς Κεϊλα κατέβη ἔχων εφουδ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ. (7) καὶ ἀπηγγέλη τῷ Σαουλ ὅτι ἥκει Δαυιδ εἰς Κεϊλα, καὶ εἶπεν Σαουλ Πέπρακεν αὐτὸν ὁ θεὸς εἰς χεῖράς µου, ὅτι ἀποκέκλεισται εἰσελθὼν εἰς πόλιν θυρῶν καὶ µοχλῶν. (8) καὶ παρήγγειλεν Σαουλ παντὶ τῷ λαῷ εἰς πόλεµον καταβαίνειν εἰς Κεϊλα συνέχειν τὸν Δαυιδ καὶ τοὺς ἄνδρας αὐτοῦ. (9) καὶ ἔγνω Δαυιδ ὅτι οὐ παρασιωπᾷ Σαουλ περὶ αὐτοῦ τὴν κακίαν, καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Αβιαθαρ τὸν ἱερέα Προσάγαγε τὸ εφουδ κυρίου. (10) καὶ εἶπεν Δαυιδ Κύριε ὁ θεὸς Ισραηλ, ἀκούων ἀκήκοεν ὁ δοῦλός σου ὅτι ζητεῖ Σαουλ ἐλθεῖν ἐπὶ Κεϊλα διαφθεῖραι τὴν πόλιν δι’ ἐµέ. (11) εἰ ἀποκλεισθήσεται; καὶ νῦν εἰ καταβήσεται Σαουλ, καθὼς ἤκουσεν ὁ δοῦλός σου; κύριε ὁ θεὸς Ισραηλ, ἀπάγγειλον τῷ δούλῳ σου. καὶ εἶπεν κύριος Ἀποκλεισθήσεται. (12) (13) καὶ ἀνέστη Δαυιδ καὶ οἱ ἄνδρες οἱ µετ’ αὐτοῦ ὡς τετρακόσιοι καὶ ἐξῆλθον ἐκ Κεϊλα καὶ ἐπορεύοντο οὗ ἐὰν ἐπορεύθησαν· καὶ τῷ Σαουλ ἀπηγγέλη ὅτι διασέσωται Δαυιδ ἐκ Κεϊλα, καὶ ἀνῆκεν τοῦ ἐξελθεῖν. (14) Καὶ ἐκάθισεν Δαυιδ ἐν τῇ ἐρήµῳ ἐν Μασερεµ ἐν τοῖς στενοῖς καὶ ἐκάθητο ἐν τῇ ἐρήµῳ ἐν τῷ ὄρει Ζιφ ἐν τῇ γῇ τῇ αὐχµώδει· καὶ ἐζήτει αὐτὸν Σαουλ πάσας τὰς ἡµέρας, καὶ οὐ παρέδωκεν αὐτὸν κύριος εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ. (15) καὶ εἶδεν Δαυιδ ὅτι ἐξέρχεται Σαουλ τοῦ ζητεῖν τὸν Δαυιδ· καὶ Δαυιδ ἐν τῷ ὄρει τῷ αὐχµώδει ἐν τῇ Καινῇ Ζιφ. (16) καὶ ἀνέστη Ιωναθαν υἱὸς Σαουλ καὶ ἐπορεύθη πρὸς Δαυιδ εἰς Καινὴν καὶ ἐκραταίωσεν τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἐν κυρίῳ. (17) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Μὴ φοβοῦ, ὅτι οὐ µὴ εὕρῃ σε ἡ χεὶρ Σαουλ τοῦ πατρός µου, καὶ σὺ βασιλεύσεις ἐπὶ Ισραηλ, καὶ ἐγὼ ἔσοµαί σοι εἰς δεύτερον· καὶ Σαουλ ὁ πατήρ µου οἶδεν οὕτως. (18) καὶ διέθεντο ἀµφότεροι διαθήκην ἐνώπιον κυρίου. καὶ ἐκάθητο Δαυιδ ἐν Καινῇ, καὶ Ιωναθαν ἀπῆλθεν εἰς οἶκον αὐτοῦ. (19) Καὶ ἀνέβησαν οἱ Ζιφαῖοι ἐκ τῆς αὐχµώδους πρὸς Σαουλ ἐπὶ τὸν βουνὸν λέγοντες Οὐκ ἰδοὺ Δαυιδ κέκρυπται παρ’ ἡµῖν ἐν Μεσσαρα ἐν τοῖς στενοῖς ἐν τῇ Καινῇ ἐν τῷ βουνῷ τοῦ Εχελα τοῦ ἐκ δεξιῶν τοῦ Ιεσσαιµουν; (20) καὶ νῦν πᾶν τὸ πρὸς ψυχὴν τοῦ βασιλέως εἰς κατάβασιν καταβαινέτω πρὸς ἡµᾶς· κεκλείκασιν αὐτὸν εἰς τὰς χεῖρας τοῦ βασιλέως. (21) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Σαουλ Εὐλογηµένοι ὑµεῖς τῷ κυρίῳ, ὅτι ἐπονέσατε περὶ ἐµοῦ· (22) πορεύθητε δὴ καὶ ἑτοιµάσατε ἔτι καὶ γνῶτε τὸν τόπον αὐτοῦ, οὗ ἔσται ὁ ποὺς αὐτοῦ, ἐν τάχει ἐκεῖ οὗ εἴπατε, µήποτε πανουργεύσηται· (23) καὶ ἴδετε καὶ γνῶτε, καὶ πορευσόµεθα µεθ’ ὑµῶν, καὶ ἔσται εἰ ἔστιν ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἐξερευνήσω αὐτὸν ἐν πάσαις χιλιάσιν Ιουδα. (24) καὶ ἀνέστησαν οἱ Ζιφαῖοι καὶ ἐπορεύθησαν ἔµπροσθεν Σαουλ· καὶ Δαυιδ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ ἐν τῇ ἐρήµῳ τῇ Μααν καθ’ ἑσπέραν ἐκ δεξιῶν τοῦ Ιεσσαιµουν. (25) καὶ ἐπορεύθη Σαουλ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ ζητεῖν αὐτόν· καὶ ἀπήγγειλαν τῷ Δαυιδ, καὶ κατέβη εἰς τὴν πέτραν τὴν ἐν τῇ ἐρήµῳ Μααν· καὶ ἤκουσεν Σαουλ καὶ κατεδίωξεν ὀπίσω Δαυιδ εἰς τὴν ἔρηµον Μααν. (26) καὶ πορεύονται Σαουλ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ ἐκ µέρους τοῦ ὄρους τούτου, καὶ ἦν Δαυιδ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ ἐκ µέρους τοῦ ὄρους τούτου· καὶ ἦν Δαυιδ σκεπαζόµενος πορεύεσθαι ἀπὸ προσώπου Σαουλ, καὶ Σαουλ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ παρενέβαλον ἐπὶ Δαυιδ καὶ τοὺς ἄνδρας αὐτοῦ συλλαβεῖν αὐτούς. (27) καὶ ἄγγελος πρὸς Σαουλ ἦλθεν λέγων Σπεῦδε καὶ δεῦρο, ὅτι ἐπέθεντο οἱ ἀλλόφυλοι ἐπὶ τὴν γῆν. (28) καὶ ἀνέστρεψεν Σαουλ µὴ καταδιώκειν ὀπίσω Δαυιδ καὶ ἐπορεύθη εἰς συνάντησιν τῶν ἀλλοφύλων· διὰ τοῦτο ἐπεκλήθη ὁ τόπος ἐκεῖνος Πέτρα ἡ µερισθεῖσα.

24

(1) Καὶ ἀνέβη Δαυιδ ἐκεῖθεν καὶ ἐκάθισεν ἐν τοῖς στενοῖς Εγγαδδι. (2) καὶ ἐγενήθη ὡς ἀνέστρεψεν Σαουλ ἀπὸ ὄπισθεν τῶν ἀλλοφύλων, καὶ ἀπηγγέλη αὐτῷ λεγόντων ὅτι Δαυιδ ἐν τῇ ἐρήµῳ Εγγαδδι. (3) καὶ ἔλαβεν µεθ’ ἑαυτοῦ τρεῖς χιλιάδας ἀνδρῶν ἐκλεκτοὺς ἐκ παντὸς Ισραηλ καὶ ἐπορεύθη ζητεῖν τὸν Δαυιδ καὶ τοὺς ἄνδρας αὐτοῦ ἐπὶ πρόσωπον Σαδαιεµ. (4) καὶ ἦλθεν εἰς τὰς ἀγέλας τῶν ποιµνίων τὰς ἐπὶ τῆς ὁδοῦ, καὶ ἦν ἐκεῖ σπήλαιον, καὶ Σαουλ εἰσῆλθεν παρασκευάσασθαι· καὶ Δαυιδ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ ἐσώτερον τοῦ σπηλαίου ἐκάθηντο. (5) καὶ εἶπον οἱ ἄνδρες Δαυιδ πρὸς αὐτόν Ἰδοὺ ἡ ἡµέρα αὕτη, ἣν εἶπεν κύριος πρὸς σὲ παραδοῦναι τὸν ἐχθρόν σου εἰς τὰς χεῖράς σου καὶ ποιήσεις αὐτῷ ὡς ἀγαθὸν ἐν ὀφθαλµοῖς σου. καὶ ἀνέστη Δαυιδ καὶ ἀφεῖλεν τὸ πτερύγιον τῆς διπλοί̈δος τῆς Σαουλ λαθραίως. (6) καὶ ἐγενήθη µετὰ ταῦτα καὶ ἐπάταξεν καρδία Δαυιδ αὐτόν, ὅτι ἀφεῖλεν τὸ πτερύγιον τῆς διπλοί̈δος αὐτοῦ, (7) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς τοὺς ἄνδρας αὐτοῦ Μηδαµῶς µοι παρὰ κυρίου, εἰ ποιήσω τὸ ῥῆµα τοῦτο τῷ κυρίῳ µου τῷ χριστῷ κυρίου ἐπενέγκαι χεῖρά µου ἐπ’ αὐτόν, ὅτι χριστὸς κυρίου ἐστὶν οὗτος· (8) καὶ ἔπεισεν Δαυιδ τοὺς ἄνδρας αὐτοῦ ἐν λόγοις καὶ οὐκ ἔδωκεν αὐτοῖς ἀναστάντας θανατῶσαι τὸν Σαουλ. καὶ ἀνέστη Σαουλ καὶ κατέβη εἰς τὴν ὁδόν. (9) καὶ ἀνέστη Δαυιδ ὀπίσω αὐτοῦ ἐκ τοῦ σπηλαίου, καὶ ἐβόησεν Δαυιδ ὀπίσω Σαουλ λέγων Κύριε βασιλεῦ· καὶ ἐπέβλεψεν Σαουλ εἰς τὰ ὀπίσω αὐτοῦ, καὶ ἔκυψεν Δαυιδ ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ. (10) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Σαουλ Ἵνα τί ἀκούεις τῶν λόγων τοῦ λαοῦ λεγόντων Ἰδοὺ Δαυιδ ζητεῖ τὴν ψυχήν σου; (11) ἰδοὺ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ ἑοράκασιν οἱ ὀφθαλµοί σου ὡς παρέδωκέν σε κύριος σήµερον εἰς χεῖρά µου ἐν τῷ σπηλαίῳ, καὶ οὐκ ἠβουλήθην ἀποκτεῖναί σε καὶ ἐφεισάµην σου καὶ εἶπα Οὐκ ἐποίσω χεῖρά µου ἐπὶ κύριόν µου, ὅτι χριστὸς κυρίου οὗτός ἐστιν. (12) καὶ ἰδοὺ τὸ πτερύγιον τῆς διπλοί̈δος σου ἐν τῇ χειρί µου· ἐγὼ ἀφῄρηκα τὸ πτερύγιον καὶ οὐκ ἀπέκταγκά σε. καὶ γνῶθι καὶ ἰδὲ σήµερον ὅτι οὐκ ἔστιν κακία ἐν τῇ χειρί µου οὐδὲ ἀσέβεια καὶ ἀθέτησις, καὶ οὐχ ἡµάρτηκα εἰς σέ· καὶ σὺ δεσµεύεις τὴν ψυχήν µου λαβεῖν αὐτήν. (13) δικάσαι κύριος ἀνὰ µέσον ἐµοῦ καὶ σοῦ, καὶ ἐκδικήσαι µε κύριος ἐκ σοῦ· καὶ ἡ χείρ µου οὐκ ἔσται ἐπὶ σοί, (14) καθὼς λέγεται ἡ παραβολὴ ἡ ἀρχαία Ἐξ ἀνόµων ἐξελεύσεται πληµµέλεια· καὶ ἡ χείρ µου οὐκ ἔσται ἐπὶ σέ. (15) καὶ νῦν ὀπίσω τίνος σὺ ἐκπορεύῃ, βασιλεῦ Ισραηλ; ὀπίσω τίνος καταδιώκεις σύ; ὀπίσω κυνὸς τεθνηκότος καὶ ὀπίσω ψύλλου ἑνός. (16) γένοιτο κύριος εἰς κριτὴν καὶ δικαστὴν ἀνὰ µέσον ἐµοῦ καὶ ἀνὰ µέσον σοῦ· ἴδοι κύριος καὶ κρίναι τὴν κρίσιν µου καὶ δικάσαι µοι ἐκ χειρός σου. (17) καὶ ἐγένετο ὡς συνετέλεσεν Δαυιδ τὰ ῥήµατα ταῦτα λαλῶν πρὸς Σαουλ, καὶ εἶπεν Σαουλ Ἦ φωνή σου αὕτη, τέκνον Δαυιδ; καὶ ἦρεν τὴν φωνὴν αὐτοῦ Σαουλ καὶ ἔκλαυσεν. (18) καὶ εἶπεν Σαουλ πρὸς Δαυιδ Δίκαιος σὺ ὑπὲρ ἐµέ, ὅτι σὺ ἀνταπέδωκάς µοι ἀγαθά, ἐγὼ δὲ ἀνταπέδωκά σοι κακά. (19) καὶ σὺ ἀπήγγειλάς µοι σήµερον ἃ ἐποίησάς µοι ἀγαθά, ὡς ἀπέκλεισέν µε κύριος σήµερον εἰς χεῖράς σου καὶ οὐκ ἀπέκτεινάς µε· (20) καὶ ὅτι εἰ εὕροιτό τις τὸν ἐχθρὸν αὐτοῦ ἐν θλίψει καὶ ἐκπέµψαι αὐτὸν ἐν ὁδῷ ἀγαθῇ, καὶ κύριος ἀνταποτείσει αὐτῷ ἀγαθά, καθὼς πεποίηκας σήµερον. (21) καὶ νῦν ἰδοὺ ἐγὼ γινώσκω ὅτι βασιλεύων βασιλεύσεις καὶ στήσεται ἐν χερσίν σου βασιλεία Ισραηλ. (22) καὶ νῦν ὄµοσόν µοι ἐν κυρίῳ ὅτι οὐκ ἐξολεθρεύσεις τὸ σπέρµα µου ὀπίσω µου καὶ οὐκ ἀφανιεῖς τὸ ὄνοµά µου ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός µου. (23) καὶ ὤµοσεν Δαυιδ τῷ Σαουλ. καὶ ἀπῆλθεν Σαουλ εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ, καὶ Δαυιδ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ ἀνέβησαν εἰς τὴν Μεσσαρα στενήν.

25

(1) Καὶ ἀπέθανεν Σαµουηλ, καὶ συναθροίζονται πᾶς Ισραηλ καὶ κόπτονται αὐτὸν καὶ θάπτουσιν αὐτὸν ἐν οἴκῳ αὐτοῦ ἐν Αρµαθαιµ. — καὶ ἀνέστη Δαυιδ καὶ κατέβη εἰς τὴν ἔρηµον Μααν. (2) καὶ ἦν ἄνθρωπος ἐν τῇ Μααν, καὶ τὰ ποίµνια αὐτοῦ ἐν τῷ Καρµήλῳ· καὶ ὁ ἄνθρωπος µέγας σφόδρα, καὶ τούτῳ ποίµνια τρισχίλια καὶ αἶγες χίλιαι· καὶ ἐγενήθη ἐν τῷ κείρειν τὸ ποίµνιον αὐτοῦ ἐν τῷ Καρµήλῳ. (3) καὶ ὄνοµα τῷ ἀνθρώπῳ Ναβαλ, καὶ ὄνοµα τῇ γυναικὶ αὐτοῦ Αβιγαια· καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ ἀγαθὴ συνέσει καὶ καλὴ τῷ εἴδει σφόδρα, καὶ ὁ ἄνθρωπος σκληρὸς καὶ πονηρὸς ἐν ἐπιτηδεύµασιν, καὶ ὁ ἄνθρωπος κυνικός. (4) καὶ ἤκουσεν Δαυιδ ἐν τῇ ἐρήµῳ ὅτι κείρει Ναβαλ ὁ Καρµήλιος τὸ ποίµνιον αὐτοῦ, (5) καὶ Δαυιδ ἀπέστειλεν δέκα παιδάρια καὶ εἶπεν τοῖς παιδαρίοις Ἀνάβητε εἰς Κάρµηλον καὶ ἀπέλθατε πρὸς Ναβαλ καὶ ἐρωτήσατε αὐτὸν ἐπὶ τῷ ὀνόµατί µου εἰς εἰρήνην (6) καὶ ἐρεῖτε τάδε Εἰς ὥρας· καὶ σὺ ὑγιαίνων, καὶ ὁ οἶκός σου καὶ πάντα τὰ σὰ ὑγιαίνοντα. (7) καὶ νῦν ἰδοὺ ἀκήκοα ὅτι κείρουσίν σοι· νῦν οἱ ποιµένες σου, οἳ ἦσαν µεθ’ ἡµῶν ἐν τῇ ἐρήµῳ, καὶ οὐκ ἀπεκωλύσαµεν αὐτοὺς καὶ οὐκ ἐνετειλάµεθα αὐτοῖς οὐθὲν πάσας τὰς ἡµέρας ὄντων αὐτῶν ἐν Καρµήλῳ· (8) ἐρώτησον τὰ παιδάριά σου, καὶ ἀπαγγελοῦσίν σοι. καὶ εὑρέτωσαν τὰ παιδάρια χάριν ἐν ὀφθαλµοῖς σου, ὅτι ἐφ’ ἡµέραν ἀγαθὴν ἥκοµεν· δὸς δὴ ὃ ἐὰν εὕρῃ ἡ χείρ σου τῷ υἱῷ σου τῷ Δαυιδ. (9) καὶ ἔρχονται τὰ παιδάρια καὶ λαλοῦσιν τοὺς λόγους τούτους πρὸς Ναβαλ κατὰ πάντα τὰ ῥήµατα ταῦτα ἐν τῷ ὀνόµατι Δαυιδ. καὶ ἀνεπήδησεν (10) καὶ ἀπεκρίθη Ναβαλ τοῖς παισὶν Δαυιδ καὶ εἶπεν Τίς ὁ Δαυιδ καὶ τίς ὁ υἱὸς Ιεσσαι; σήµερον πεπληθυµµένοι εἰσὶν οἱ δοῦλοι ἀναχωροῦντες ἕκαστος ἐκ προσώπου τοῦ κυρίου αὐτοῦ. (11) καὶ λήµψοµαι τοὺς ἄρτους µου καὶ τὸν οἶνόν µου καὶ τὰ θύµατά µου, ἃ τέθυκα τοῖς κείρουσίν µου, τὰ πρόβατα, καὶ δώσω αὐτὰ ἀνδράσιν, οἷς οὐκ οἶδα πόθεν εἰσίν; (12) καὶ ἀπεστράφησαν τὰ παιδάρια Δαυιδ εἰς ὁδὸν αὐτῶν καὶ ἀνέστρεψαν καὶ ἦλθον καὶ ἀνήγγειλαν τῷ Δαυιδ κατὰ τὰ ῥήµατα ταῦτα. (13) καὶ εἶπεν Δαυιδ τοῖς ἀνδράσιν αὐτοῦ Ζώσασθε ἕκαστος τὴν ῥοµφαίαν αὐτοῦ· καὶ ἀνέβησαν ὀπίσω Δαυιδ ὡς τετρακόσιοι ἄνδρες, καὶ οἱ διακόσιοι ἐκάθισαν µετὰ τῶν σκευῶν. (14) καὶ τῇ Αβιγαια γυναικὶ Ναβαλ ἀπήγγειλεν ἓν τῶν παιδαρίων λέγων Ἰδοὺ Δαυιδ ἀπέστειλεν ἀγγέλους ἐκ τῆς ἐρήµου εὐλογῆσαι τὸν κύριον ἡµῶν, καὶ ἐξέκλινεν ἀπ’ αὐτῶν. (15) καὶ οἱ ἄνδρες ἀγαθοὶ ἡµῖν σφόδρα· οὐκ ἀπεκώλυσαν ἡµᾶς οὐδὲ ἐνετείλαντο ἡµῖν πάσας τὰς ἡµέρας, ἃς ἦµεν παρ’ αὐτοῖς· καὶ ἐν τῷ εἶναι ἡµᾶς ἐν ἀγρῷ (16) ὡς τεῖχος ἦσαν περὶ ἡµᾶς καὶ τὴν νύκτα καὶ τὴν ἡµέραν πάσας τὰς ἡµέρας, ἃς ἤµεθα παρ’ αὐτοῖς ποιµαίνοντες τὸ ποίµνιον. (17) καὶ νῦν γνῶθι καὶ ἰδὲ τί σὺ ποιήσεις, ὅτι συντετέλεσται ἡ κακία εἰς τὸν κύριον ἡµῶν καὶ εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ· καὶ οὗτος υἱὸς λοιµός, καὶ οὐκ ἔστιν λαλῆσαι πρὸς αὐτόν. (18) καὶ ἔσπευσεν Αβιγαια καὶ ἔλαβεν διακοσίους ἄρτους καὶ δύο ἀγγεῖα οἴνου καὶ πέντε πρόβατα πεποιηµένα καὶ πέντε οιφι ἀλφίτου καὶ γοµορ ἓν σταφίδος καὶ διακοσίας παλάθας καὶ ἔθετο ἐπὶ τοὺς ὄνους (19) καὶ εἶπεν τοῖς παιδαρίοις αὐτῆς Προπορεύεσθε ἔµπροσθέν µου, καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ὀπίσω ὑµῶν παραγίνοµαι. καὶ τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς οὐκ ἀπήγγειλεν. (20) καὶ ἐγενήθη αὐτῆς ἐπιβεβηκυίης ἐπὶ τὴν ὄνον καὶ καταβαινούσης ἐν σκέπῃ τοῦ ὄρους καὶ ἰδοὺ Δαυιδ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ κατέβαινον εἰς συνάντησιν αὐτῆς, καὶ ἀπήντησεν αὐτοῖς. (21) καὶ Δαυιδ εἶπεν Ἴσως εἰς ἄδικον πεφύλακα πάντα τὰ αὐτοῦ ἐν τῇ ἐρήµῳ καὶ οὐκ ἐνετειλάµεθα λαβεῖν ἐκ πάντων τῶν αὐτοῦ οὐθέν, καὶ ἀνταπέδωκέν µοι πονηρὰ ἀντὶ ἀγαθῶν· (22) τάδε ποιήσαι ὁ θεὸς τῷ Δαυιδ καὶ τάδε προσθείη, εἰ ὑπολείψοµαι ἐκ πάντων τῶν τοῦ Ναβαλ ἕως πρωὶ οὐροῦντα πρὸς τοῖχον. (23) καὶ εἶδεν Αβιγαια τὸν Δαυιδ καὶ ἔσπευσεν καὶ κατεπήδησεν ἀπὸ τῆς ὄνου καὶ ἔπεσεν ἐνώπιον Δαυιδ ἐπὶ πρόσωπον αὐτῆς καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ ἐπὶ τὴν γῆν (24) ἐπὶ τοὺς πόδας αὐτοῦ καὶ εἶπεν Ἐν ἐµοί, κύριέ µου, ἡ ἀδικία· λαλησάτω δὴ ἡ δούλη σου εἰς τὰ ὦτά σου, καὶ ἄκουσον τῆς δούλης σου λόγον. (25) µὴ δὴ θέσθω ὁ κύριός µου καρδίαν αὐτοῦ ἐπὶ τὸν ἄνθρωπον τὸν λοιµὸν τοῦτον, ὅτι κατὰ τὸ ὄνοµα αὐτοῦ οὕτως ἐστίν· Ναβαλ ὄνοµα αὐτῷ, καὶ ἀφροσύνη µετ’ αὐτοῦ· καὶ ἐγὼ ἡ δούλη σου οὐκ εἶδον τὰ παιδάριά σου, ἃ ἀπέστειλας. (26) καὶ νῦν, κύριε, ζῇ κύριος καὶ ζῇ ἡ ψυχή σου, καθὼς ἐκώλυσέν σε κύριος τοῦ µὴ ἐλθεῖν εἰς αἷµα ἀθῷον καὶ σῴζειν τὴν χεῖρά σού σοι, καὶ νῦν γένοιντο ὡς Ναβαλ οἱ ἐχθροί σου καὶ οἱ ζητοῦντες τῷ κυρίῳ µου κακά. (27) καὶ νῦν λαβὲ τὴν εὐλογίαν ταύτην, ἣν ἐνήνοχεν ἡ δούλη σου τῷ κυρίῳ µου, καὶ δώσεις τοῖς παιδαρίοις τοῖς παρεστηκόσιν τῷ κυρίῳ µου. (28) ἆρον δὴ τὸ ἀνόµηµα τῆς δούλης σου, ὅτι ποιῶν ποιήσει κύριος τῷ κυρίῳ µου οἶκον πιστόν, ὅτι πόλεµον κυρίου ὁ κύριός µου πολεµεῖ, καὶ κακία οὐχ εὑρεθήσεται ἐν σοὶ πώποτε. (29) καὶ ἀναστήσεται ἄνθρωπος καταδιώκων σε καὶ ζητῶν τὴν ψυχήν σου, καὶ ἔσται ἡ ψυχὴ κυρίου µου ἐνδεδεµένη ἐν δεσµῷ τῆς ζωῆς παρὰ κυρίῳ τῷ θεῷ, καὶ ψυχὴν ἐχθρῶν σου σφενδονήσεις ἐν µέσῳ τῆς σφενδόνης. (30) καὶ ἔσται ὅτι ποιήσει κύριος τῷ κυρίῳ µου πάντα, ὅσα ἐλάλησεν ἀγαθὰ ἐπὶ σέ, καὶ ἐντελεῖταί σοι κύριος εἰς ἡγούµενον ἐπὶ Ισραηλ, (31) καὶ οὐκ ἔσται σοι τοῦτο βδελυγµὸς καὶ σκάνδαλον τῷ κυρίῳ µου, ἐκχέαι αἷµα ἀθῷον δωρεὰν καὶ σῶσαι χεῖρα κυρίου µου αὐτῷ. καὶ ἀγαθώσει κύριος τῷ κυρίῳ µου, καὶ µνησθήσῃ τῆς δούλης σου ἀγαθῶσαι αὐτῇ. (32) καὶ εἶπεν Δαυιδ τῇ Αβιγαια Εὐλογητὸς κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ, ὃς ἀπέστειλέν σε σήµερον ἐν ταύτῃ εἰς ἀπάντησίν µου, (33) καὶ εὐλογητὸς ὁ τρόπος σου, καὶ εὐλογηµένη σὺ ἡ ἀποκωλύσασά µε σήµερον ἐν ταύτῃ µὴ ἐλθεῖν εἰς αἵµατα καὶ σῶσαι χεῖρά µου ἐµοί. (34) πλὴν ὅτι ζῇ κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ, ὃς ἀπεκώλυσέν µε σήµερον τοῦ κακοποιῆσαί σε, ὅτι εἰ µὴ ἔσπευσας καὶ παρεγένου εἰς ἀπάντησίν µοι, τότε εἶπα Εἰ ὑπολειφθήσεται τῷ Ναβαλ ἕως φωτὸς τοῦ πρωὶ οὐρῶν πρὸς τοῖχον. (35) καὶ ἔλαβεν Δαυιδ ἐκ χειρὸς αὐτῆς πάντα, ἃ ἔφερεν αὐτῷ, καὶ εἶπεν αὐτῇ Ἀνάβηθι εἰς εἰρήνην εἰς οἶκόν σου· βλέπε ἤκουσα τῆς φωνῆς σου καὶ ᾑρέτισα τὸ πρόσωπόν σου. (36) καὶ παρεγενήθη Αβιγαια πρὸς Ναβαλ, καὶ ἰδοὺ αὐτῷ πότος ἐν οἴκῳ αὐτοῦ ὡς πότος βασιλέως, καὶ ἡ καρδία Ναβαλ ἀγαθὴ ἐπ’ αὐτόν, καὶ αὐτὸς µεθύων ἕως σφόδρα· καὶ οὐκ ἀπήγγειλεν αὐτῷ ῥῆµα µικρὸν ἢ µέγα ἕως φωτὸς τοῦ πρωί. (37) καὶ ἐγένετο πρωί, ὡς ἐξένηψεν ἀπὸ τοῦ οἴνου Ναβαλ, ἀπήγγειλεν αὐτῷ ἡ γυνὴ αὐτοῦ τὰ ῥήµατα ταῦτα, καὶ ἐναπέθανεν ἡ καρδία αὐτοῦ ἐν αὐτῷ, καὶ αὐτὸς γίνεται ὡς λίθος. (38) καὶ ἐγένετο ὡσεὶ δέκα ἡµέραι καὶ ἐπάταξεν κύριος τὸν Ναβαλ, καὶ ἀπέθανεν. (39) καὶ ἤκουσεν Δαυιδ καὶ εἶπεν Εὐλογητὸς κύριος, ὃς ἔκρινεν τὴν κρίσιν τοῦ ὀνειδισµοῦ µου ἐκ χειρὸς Ναβαλ καὶ τὸν δοῦλον αὐτοῦ περιεποιήσατο ἐκ χειρὸς κακῶν, καὶ τὴν κακίαν Ναβαλ ἀπέστρεψεν κύριος εἰς κεφαλὴν αὐτοῦ. καὶ ἀπέστειλεν Δαυιδ καὶ ἐλάλησεν περὶ Αβιγαιας λαβεῖν αὐτὴν ἑαυτῷ εἰς γυναῖκα. (40) καὶ ἦλθον οἱ παῖδες Δαυιδ πρὸς Αβιγαιαν εἰς Κάρµηλον καὶ ἐλάλησαν αὐτῇ λέγοντες Δαυιδ ἀπέστειλεν ἡµᾶς πρὸς σὲ λαβεῖν σε αὐτῷ εἰς γυναῖκα. (41) καὶ ἀνέστη καὶ προσεκύνησεν ἐπὶ τὴν γῆν ἐπὶ πρόσωπον καὶ εἶπεν Ἰδοὺ ἡ δούλη σου εἰς παιδίσκην νίψαι πόδας τῶν παίδων σου. (42) καὶ ἀνέστη Αβιγαια καὶ ἐπέβη ἐπὶ τὴν ὄνον, καὶ πέντε κοράσια ἠκολούθουν αὐτῇ, καὶ ἐπορεύθη ὀπίσω τῶν παίδων Δαυιδ καὶ γίνεται αὐτῷ εἰς γυναῖκα. (43) καὶ τὴν Αχινααµ ἔλαβεν Δαυιδ ἐξ Ιεζραελ, καὶ ἀµφότεραι ἦσαν αὐτῷ γυναῖκες. (44) καὶ Σαουλ ἔδωκεν Μελχολ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ τὴν γυναῖκα Δαυιδ τῷ Φαλτι υἱῷ Λαις τῷ ἐκ Ροµµα.

26

(1) Καὶ ἔρχονται οἱ Ζιφαῖοι ἐκ τῆς αὐχµώδους πρὸς τὸν Σαουλ εἰς τὸν βουνὸν λέγοντες Ἰδοὺ Δαυιδ σκεπάζεται µεθ’ ἡµῶν ἐν τῷ βουνῷ τοῦ Εχελα τοῦ κατὰ πρόσωπον τοῦ Ιεσσαιµουν. (2) καὶ ἀνέστη Σαουλ καὶ κατέβη εἰς τὴν ἔρηµον Ζιφ καὶ µετ’ αὐτοῦ τρεῖς χιλιάδες ἀνδρῶν ἐκλεκτοὶ ἐξ Ισραηλ ζητεῖν τὸν Δαυιδ ἐν τῇ ἐρήµῳ Ζιφ. (3) καὶ παρενέβαλεν Σαουλ ἐν τῷ βουνῷ τοῦ Εχελα ἐπὶ προσώπου τοῦ Ιεσσαιµουν ἐπὶ τῆς ὁδοῦ, καὶ Δαυιδ ἐκάθισεν ἐν τῇ ἐρήµῳ. καὶ εἶδεν Δαυιδ ὅτι ἥκει Σαουλ ὀπίσω αὐτοῦ εἰς τὴν ἔρηµον, (4) καὶ ἀπέστειλεν Δαυιδ κατασκόπους καὶ ἔγνω ὅτι ἥκει Σαουλ ἕτοιµος ἐκ Κεϊλα. (5) καὶ ἀνέστη Δαυιδ λάθρᾳ καὶ εἰσπορεύεται εἰς τὸν τόπον, οὗ ἐκάθευδεν ἐκεῖ Σαουλ, καὶ ἐκεῖ Αβεννηρ υἱὸς Νηρ ἀρχιστράτηγος αὐτοῦ, καὶ Σαουλ ἐκάθευδεν ἐν λαµπήνῃ, καὶ ὁ λαὸς παρεµβεβληκὼς κύκλῳ αὐτοῦ. (6) καὶ ἀπεκρίθη Δαυιδ καὶ εἶπεν πρὸς Αχιµελεχ τὸν Χετταῖον καὶ πρὸς Αβεσσα υἱὸν Σαρουιας ἀδελφὸν Ιωαβ λέγων Τίς εἰσελεύσεται µετ’ ἐµοῦ πρὸς Σαουλ εἰς τὴν παρεµβολήν; καὶ εἶπεν Αβεσσα Ἐγὼ εἰσελεύσοµαι µετὰ σοῦ. (7) καὶ εἰσπορεύεται Δαυιδ καὶ Αβεσσα εἰς τὸν λαὸν τὴν νύκτα, καὶ ἰδοὺ Σαουλ καθεύδων ὕπνῳ ἐν λαµπήνῃ, καὶ τὸ δόρυ ἐµπεπηγὸς εἰς τὴν γῆν πρὸς κεφαλῆς αὐτοῦ, καὶ Αβεννηρ καὶ ὁ λαὸς αὐτοῦ ἐκάθευδεν κύκλῳ αὐτοῦ. (8) καὶ εἶπεν Αβεσσα πρὸς Δαυιδ Ἀπέκλεισεν σήµερον κύριος τὸν ἐχθρόν σου εἰς τὰς χεῖράς σου, καὶ νῦν πατάξω αὐτὸν τῷ δόρατι εἰς τὴν γῆν ἅπαξ καὶ οὐ δευτερώσω αὐτῷ. (9) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Αβεσσα Μὴ ταπεινώσῃς αὐτόν, ὅτι τίς ἐποίσει χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ χριστὸν κυρίου καὶ ἀθῳωθήσεται; (10) καὶ εἶπεν Δαυιδ Ζῇ κύριος, ἐὰν µὴ κύριος παίσῃ αὐτόν, ἢ ἡ ἡµέρα αὐτοῦ ἔλθῃ καὶ ἀποθάνῃ, ἢ εἰς πόλεµον καταβῇ καὶ προστεθῇ· (11) µηδαµῶς µοι παρὰ κυρίου ἐπενεγκεῖν χεῖρά µου ἐπὶ χριστὸν κυρίου· καὶ νῦν λαβὲ δὴ τὸ δόρυ ἀπὸ πρὸς κεφαλῆς αὐτοῦ καὶ τὸν φακὸν τοῦ ὕδατος, καὶ ἀπέλθωµεν καθ’ ἑαυτούς. (12) καὶ ἔλαβεν Δαυιδ τὸ δόρυ καὶ τὸν φακὸν τοῦ ὕδατος ἀπὸ πρὸς κεφαλῆς αὐτοῦ, καὶ ἀπῆλθον καθ’ ἑαυτούς· καὶ οὐκ ἦν ὁ βλέπων καὶ οὐκ ἦν ὁ γινώσκων καὶ οὐκ ἦν ὁ ἐξεγειρόµενος, πάντες ὑπνοῦντες, ὅτι θάµβος κυρίου ἐπέπεσεν ἐπ’ αὐτούς. (13) καὶ διέβη Δαυιδ εἰς τὸ πέραν καὶ ἔστη ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους µακρόθεν, καὶ πολλὴ ἡ ὁδὸς ἀνὰ µέσον αὐτῶν. (14) καὶ προσεκαλέσατο Δαυιδ τὸν λαὸν καὶ τῷ Αβεννηρ ἐλάλησεν λέγων Οὐκ ἀποκριθήσει, Αβεννηρ; καὶ ἀπεκρίθη Αβεννηρ καὶ εἶπεν Τίς εἶ σὺ ὁ καλῶν µε; (15) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Αβεννηρ Οὐκ ἀνὴρ σύ; καὶ τίς ὡς σὺ ἐν Ισραηλ; καὶ διὰ τί οὐ φυλάσσεις τὸν κύριόν σου τὸν βασιλέα; ὅτι εἰσῆλθεν εἷς ἐκ τοῦ λαοῦ διαφθεῖραι τὸν βασιλέα κύριόν σου. (16) καὶ οὐκ ἀγαθὸν τὸ ῥῆµα τοῦτο, ὃ πεποίηκας· ζῇ κύριος, ὅτι υἱοὶ θανατώσεως ὑµεῖς οἱ φυλάσσοντες τὸν βασιλέα κύριον ὑµῶν τὸν χριστὸν κυρίου. καὶ νῦν ἰδὲ δή· τὸ δόρυ τοῦ βασιλέως καὶ ὁ φακὸς τοῦ ὕδατος ποῦ ἐστιν τὰ πρὸς κεφαλῆς αὐτοῦ; (17) καὶ ἐπέγνω Σαουλ τὴν φωνὴν τοῦ Δαυιδ καὶ εἶπεν Ἦ φωνή σου αὕτη, τέκνον Δαυιδ; καὶ εἶπεν Δαυιδ Δοῦλός σου, κύριε βασιλεῦ. (18) καὶ εἶπεν Ἵνα τί τοῦτο καταδιώκει ὁ κύριός µου ὀπίσω τοῦ δούλου αὐτοῦ; ὅτι τί ἡµάρτηκα καὶ τί εὑρέθη ἐν ἐµοὶ ἀδίκηµα; (19) καὶ νῦν ἀκουσάτω δὴ ὁ κύριός µου ὁ βασιλεὺς τὸ ῥῆµα τοῦ δούλου αὐτοῦ· εἰ ὁ θεὸς ἐπισείει σε ἐπ’ ἐµέ, ὀσφρανθείη θυσίας σου· καὶ εἰ υἱοὶ ἀνθρώπων, ἐπικατάρατοι οὗτοι ἐνώπιον κυρίου, ὅτι ἐξέβαλόν µε σήµερον µὴ ἐστηρίσθαι ἐν κληρονοµίᾳ κυρίου λέγοντες Πορεύου δούλευε θεοῖς ἑτέροις. (20) καὶ νῦν µὴ πέσοι τὸ αἷµά µου ἐπὶ τὴν γῆν ἐξ ἐναντίας προσώπου κυρίου, ὅτι ἐξελήλυθεν ὁ βασιλεὺς Ισραηλ ζητεῖν τὴν ψυχήν µου, καθὼς καταδιώκει ὁ νυκτικόραξ ἐν τοῖς ὄρεσιν. (21) καὶ εἶπεν Σαουλ Ἡµάρτηκα· ἐπίστρεφε, τέκνον Δαυιδ, ὅτι οὐ κακοποιήσω σε ἀνθ’ ὧν ἔντιµος ψυχή µου ἐν ὀφθαλµοῖς σου ἐν τῇ σήµερον· µεµαταίωµαι καὶ ἠγνόηκα πολλὰ σφόδρα. (22) καὶ ἀπεκρίθη Δαυιδ καὶ εἶπεν Ἰδοὺ τὸ δόρυ τοῦ βασιλέως· διελθέτω εἷς τῶν παιδαρίων καὶ λαβέτω αὐτό. (23) καὶ κύριος ἐπιστρέψει ἑκάστῳ τὰς δικαιοσύνας αὐτοῦ καὶ τὴν πίστιν αὐτοῦ, ὡς παρέδωκέν σε κύριος σήµερον εἰς χεῖράς µου καὶ οὐκ ἠθέλησα ἐπενεγκεῖν χεῖρά µου ἐπὶ χριστὸν κυρίου· (24) καὶ ἰδοὺ καθὼς ἐµεγαλύνθη ἡ ψυχή σου σήµερον ἐν ταύτῃ ἐν ὀφθαλµοῖς µου, οὕτως µεγαλυνθείη ἡ ψυχή µου ἐνώπιον κυρίου καὶ σκεπάσαι µε καὶ ἐξελεῖταί µε ἐκ πάσης θλίψεως. (25) καὶ εἶπεν Σαουλ πρὸς Δαυιδ Εὐλογηµένος σύ, τέκνον, καὶ ποιῶν ποιήσεις καὶ δυνάµενος δυνήσει. καὶ ἀπῆλθεν Δαυιδ εἰς τὴν ὁδὸν αὐτοῦ, καὶ Σαουλ ἀνέστρεψεν εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ.

27

(1) Καὶ εἶπεν Δαυιδ ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ λέγων Νῦν προστεθήσοµαι ἐν ἡµέρᾳ µιᾷ εἰς χεῖρας Σαουλ, καὶ οὐκ ἔστιν µοι ἀγαθόν, ἐὰν µὴ σωθῶ εἰς γῆν ἀλλοφύλων καὶ ἀνῇ Σαουλ τοῦ ζητεῖν µε εἰς πᾶν ὅριον Ισραηλ, καὶ σωθήσοµαι ἐκ χειρὸς αὐτοῦ. (2) καὶ ἀνέστη Δαυιδ καὶ οἱ τετρακόσιοι ἄνδρες µετ’ αὐτοῦ καὶ ἐπορεύθη πρὸς Αγχους υἱὸν Αµµαχ βασιλέα Γεθ. (3) καὶ ἐκάθισεν Δαυιδ µετὰ Αγχους ἐν Γεθ, αὐτὸς καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ, ἕκαστος καὶ ὁ οἶκος αὐτοῦ, καὶ Δαυιδ καὶ ἀµφότεραι αἱ γυναῖκες αὐτοῦ Αχινααµ ἡ Ιεζραηλῖτις καὶ Αβιγαια ἡ γυνὴ Ναβαλ τοῦ Καρµηλίου. (4) καὶ ἀνηγγέλη τῷ Σαουλ ὅτι πέφευγεν Δαυιδ εἰς Γεθ, καὶ οὐ προσέθετο ἔτι ζητεῖν αὐτόν. (5) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Αγχους Εἰ δὴ εὕρηκεν ὁ δοῦλός σου χάριν ἐν ὀφθαλµοῖς σου, δότωσαν δή µοι τόπον ἐν µιᾷ τῶν πόλεων τῶν κατ’ ἀγρὸν καὶ καθήσοµαι ἐκεῖ· καὶ ἵνα τί κάθηται ὁ δοῦλός σου ἐν πόλει βασιλευοµένῃ µετὰ σοῦ; (6) καὶ ἔδωκεν αὐτῷ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ τὴν Σεκελακ· διὰ τοῦτο ἐγενήθη Σεκελακ τῷ βασιλεῖ τῆς Ιουδαίας ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. (7) καὶ ἐγενήθη ὁ ἀριθµὸς τῶν ἡµερῶν, ὧν ἐκάθισεν Δαυιδ ἐν ἀγρῷ τῶν ἀλλοφύλων, τέσσαρας µῆνας. (8) καὶ ἀνέβαινεν Δαυιδ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ καὶ ἐπετίθεντο ἐπὶ πάντα τὸν Γεσιρι καὶ ἐπὶ τὸν Αµαληκίτην· καὶ ἰδοὺ ἡ γῆ κατῳκεῖτο ἀπὸ ἀνηκόντων ἡ ἀπὸ Γελαµψουρ τετειχισµένων καὶ ἕως γῆς Αἰγύπτου. (9) καὶ ἔτυπτε τὴν γῆν καὶ οὐκ ἐζωογόνει ἄνδρα καὶ γυναῖκα καὶ ἐλάµβανεν ποίµνια καὶ βουκόλια καὶ ὄνους καὶ καµήλους καὶ ἱµατισµόν, καὶ ἀνέστρεψαν καὶ ἤρχοντο πρὸς Αγχους. (10) καὶ εἶπεν Αγχους πρὸς Δαυιδ Ἐπὶ τίνα ἐπέθεσθε σήµερον; καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Αγχους Κατὰ νότον τῆς Ιουδαίας καὶ κατὰ νότον Ιεσµεγα καὶ κατὰ νότον τοῦ Κενεζι. (11) καὶ ἄνδρα καὶ γυναῖκα οὐκ ἐζωογόνησεν τοῦ εἰσαγαγεῖν εἰς Γεθ λέγων Μὴ ἀναγγείλωσιν εἰς Γεθ καθ’ ἡµῶν λέγοντες Τάδε Δαυιδ ποιεῖ. καὶ τόδε τὸ δικαίωµα αὐτοῦ πάσας τὰς ἡµέρας, ἃς ἐκάθητο Δαυιδ ἐν ἀγρῷ τῶν ἀλλοφύλων. (12) καὶ ἐπιστεύθη Δαυιδ ἐν τῷ Αγχους σφόδρα λέγων ᾜσχυνται αἰσχυνόµενος ἐν τῷ λαῷ αὐτοῦ ἐν Ισραηλ καὶ ἔσται µοι δοῦλος εἰς τὸν αἰῶνα.

28

(1) Καὶ ἐγενήθη ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις καὶ συναθροίζονται ἀλλόφυλοι ἐν ταῖς παρεµβολαῖς αὐτῶν ἐξελθεῖν πολεµεῖν µετὰ Ισραηλ, καὶ εἶπεν Αγχους πρὸς Δαυιδ Γινώσκων γνώσει ὅτι µετ’ ἐµοῦ ἐξελεύσει εἰς πόλεµον σὺ καὶ οἱ ἄνδρες σου. (2) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Αγχους Οὕτω νῦν γνώσει ἃ ποιήσει ὁ δοῦλός σου· καὶ εἶπεν Αγχους πρὸς Δαυιδ Οὕτως ἀρχισωµατοφύλακα θήσοµαί σε πάσας τὰς ἡµέρας. (3) Καὶ Σαµουηλ ἀπέθανεν, καὶ ἐκόψαντο αὐτὸν πᾶς Ισραηλ καὶ θάπτουσιν αὐτὸν ἐν Αρµαθαιµ ἐν πόλει αὐτοῦ. καὶ Σαουλ περιεῖλεν τοὺς ἐγγαστριµύθους καὶ τοὺς γνώστας ἀπὸ τῆς γῆς. (4) καὶ συναθροίζονται οἱ ἀλλόφυλοι καὶ ἔρχονται καὶ παρεµβάλλουσιν εἰς Σωµαν, καὶ συναθροίζει Σαουλ πάντα ἄνδρα Ισραηλ καὶ παρεµβάλλουσιν εἰς Γελβουε. (5) καὶ εἶδεν Σαουλ τὴν παρεµβολὴν τῶν ἀλλοφύλων καὶ ἐφοβήθη, καὶ ἐξέστη ἡ καρδία αὐτοῦ σφόδρα. (6) καὶ ἐπηρώτησεν Σαουλ διὰ κυρίου, καὶ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῷ κύριος ἐν τοῖς ἐνυπνίοις καὶ ἐν τοῖς δήλοις καὶ ἐν τοῖς προφήταις. (7) καὶ εἶπεν Σαουλ τοῖς παισὶν αὐτοῦ Ζητήσατέ µοι γυναῖκα ἐγγαστρίµυθον, καὶ πορεύσοµαι πρὸς αὐτὴν καὶ ζητήσω ἐν αὐτῇ· καὶ εἶπαν οἱ παῖδες αὐτοῦ πρὸς αὐτόν Ἰδοὺ γυνὴ ἐγγαστρίµυθος ἐν Αενδωρ. (8) καὶ συνεκαλύψατο Σαουλ καὶ περιεβάλετο ἱµάτια ἕτερα καὶ πορεύεται αὐτὸς καὶ δύο ἄνδρες µετ’ αὐτοῦ καὶ ἔρχονται πρὸς τὴν γυναῖκα νυκτὸς καὶ εἶπεν αὐτῇ Μάντευσαι δή µοι ἐν τῷ ἐγγαστριµύθῳ καὶ ἀνάγαγέ µοι ὃν ἐὰν εἴπω σοι. (9) καὶ εἶπεν ἡ γυνὴ πρὸς αὐτόν Ἰδοὺ δὴ σὺ οἶδας ὅσα ἐποίησεν Σαουλ, ὡς ἐξωλέθρευσεν τοὺς ἐγγαστριµύθους καὶ τοὺς γνώστας ἀπὸ τῆς γῆς· καὶ ἵνα τί σὺ παγιδεύεις τὴν ψυχήν µου θανατῶσαι αὐτήν; (10) καὶ ὤµοσεν αὐτῇ Σαουλ λέγων Ζῇ κύριος, εἰ ἀπαντήσεταί σοι ἀδικία ἐν τῷ λόγῳ τούτῳ. (11) καὶ εἶπεν ἡ γυνή Τίνα ἀναγάγω σοι; καὶ εἶπεν Τὸν Σαµουηλ ἀνάγαγέ µοι. (12) καὶ εἶδεν ἡ γυνὴ τὸν Σαµουηλ καὶ ἀνεβόησεν φωνῇ µεγάλῃ· καὶ εἶπεν ἡ γυνὴ πρὸς Σαουλ Ἵνα τί παρελογίσω µε; καὶ σὺ εἶ Σαουλ. (13) καὶ εἶπεν αὐτῇ ὁ βασιλεύς Μὴ φοβοῦ, εἰπὸν τίνα ἑόρακας. καὶ εἶπεν αὐτῷ Θεοὺς ἑόρακα ἀναβαίνοντας ἐκ τῆς γῆς. (14) καὶ εἶπεν αὐτῇ Τί ἔγνως; καὶ εἶπεν αὐτῷ Ἄνδρα ὄρθιον ἀναβαίνοντα ἐκ τῆς γῆς, καὶ οὗτος διπλοί̈δα ἀναβεβληµένος. καὶ ἔγνω Σαουλ ὅτι Σαµουηλ οὗτος, καὶ ἔκυψεν ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ. (15) καὶ εἶπεν Σαµουηλ Ἵνα τί παρηνώχλησάς µοι ἀναβῆναί µε; καὶ εἶπεν Σαουλ Θλίβοµαι σφόδρα, καὶ οἱ ἀλλόφυλοι πολεµοῦσιν ἐν ἐµοί, καὶ ὁ θεὸς ἀφέστηκεν ἀπ’ ἐµοῦ καὶ οὐκ ἐπακήκοέν µοι ἔτι καὶ ἐν χειρὶ τῶν προφητῶν καὶ ἐν τοῖς ἐνυπνίοις· καὶ νῦν κέκληκά σε γνωρίσαι µοι τί ποιήσω. (16) καὶ εἶπεν Σαµουηλ Ἵνα τί ἐπερωτᾷς µε; καὶ κύριος ἀφέστηκεν ἀπὸ σοῦ καὶ γέγονεν µετὰ τοῦ πλησίον σου· (17) καὶ πεποίηκεν κύριός σοι καθὼς ἐλάλησεν ἐν χειρί µου, καὶ διαρρήξει κύριος τὴν βασιλείαν σου ἐκ χειρός σου καὶ δώσει αὐτὴν τῷ πλησίον σου τῷ Δαυιδ. (18) διότι οὐκ ἤκουσας φωνῆς κυρίου καὶ οὐκ ἐποίησας θυµὸν ὀργῆς αὐτοῦ ἐν Αµαληκ, διὰ τοῦτο τὸ ῥῆµα ἐποίησεν κύριός σοι τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ. (19) καὶ παραδώσει κύριος τὸν Ισραηλ µετὰ σοῦ εἰς χεῖρας ἀλλοφύλων, καὶ αὔριον σὺ καὶ οἱ υἱοί σου µετὰ σοῦ πεσοῦνται, καὶ τὴν παρεµβολὴν Ισραηλ δώσει κύριος εἰς χεῖρας ἀλλοφύλων. (20) καὶ ἔσπευσεν Σαουλ καὶ ἔπεσεν ἑστηκὼς ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ἐφοβήθη σφόδρα ἀπὸ τῶν λόγων Σαµουηλ· καὶ ἰσχὺς ἐν αὐτῷ οὐκ ἦν ἔτι, οὐ γὰρ ἔφαγεν ἄρτον ὅλην τὴν ἡµέραν καὶ ὅλην τὴν νύκτα ἐκείνην. (21) καὶ εἰσῆλθεν ἡ γυνὴ πρὸς Σαουλ καὶ εἶδεν ὅτι ἔσπευσεν σφόδρα, καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Ἰδοὺ δὴ ἤκουσεν ἡ δούλη σου τῆς φωνῆς σου καὶ ἐθέµην τὴν ψυχήν µου ἐν τῇ χειρί µου καὶ ἤκουσα τοὺς λόγους, οὓς ἐλάλησάς µοι· (22) καὶ νῦν ἄκουσον δὴ φωνῆς τῆς δούλης σου, καὶ παραθήσω ἐνώπιόν σου ψωµὸν ἄρτου, καὶ φάγε, καὶ ἔσται ἐν σοὶ ἰσχύς, ὅτι πορεύσῃ ἐν ὁδῷ. (23) καὶ οὐκ ἐβουλήθη φαγεῖν· καὶ παρεβιάζοντο αὐτὸν οἱ παῖδες αὐτοῦ καὶ ἡ γυνή, καὶ ἤκουσεν τῆς φωνῆς αὐτῶν καὶ ἀνέστη ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἐκάθισεν ἐπὶ τὸν δίφρον. (24) καὶ τῇ γυναικὶ ἦν δάµαλις νοµὰς ἐν τῇ οἰκίᾳ, καὶ ἔσπευσεν καὶ ἔθυσεν αὐτὴν καὶ ἔλαβεν ἄλευρα καὶ ἐφύρασεν καὶ ἔπεψεν ἄζυµα (25) καὶ προσήγαγεν ἐνώπιον Σαουλ καὶ ἐνώπιον τῶν παίδων αὐτοῦ, καὶ ἔφαγον. καὶ ἀνέστησαν καὶ ἀπῆλθον τὴν νύκτα ἐκείνην.

29

(1) Καὶ συναθροίζουσιν ἀλλόφυλοι πάσας τὰς παρεµβολὰς αὐτῶν εἰς Αφεκ, καὶ Ισραηλ παρενέβαλεν ἐν Αενδωρ τῇ ἐν Ιεζραελ. (2) καὶ σατράπαι ἀλλοφύλων παρεπορεύοντο εἰς ἑκατοντάδας καὶ χιλιάδας, καὶ Δαυιδ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ παρεπορεύοντο ἐπ’ ἐσχάτων µετὰ Αγχους. (3) καὶ εἶπον οἱ σατράπαι τῶν ἀλλοφύλων Τίνες οἱ διαπορευόµενοι οὗτοι; καὶ εἶπεν Αγχους πρὸς τοὺς στρατηγοὺς τῶν ἀλλοφύλων Οὐχ οὗτος Δαυιδ ὁ δοῦλος Σαουλ βασιλέως Ισραηλ; γέγονεν µεθ’ ἡµῶν ἡµέρας τοῦτο δεύτερον ἔτος, καὶ οὐχ εὕρηκα ἐν αὐτῷ οὐθὲν ἀφ’ ἧς ἡµέρας ἐνέπεσεν πρός µε καὶ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. (4) καὶ ἐλυπήθησαν ἐπ’ αὐτῷ οἱ στρατηγοὶ τῶν ἀλλοφύλων καὶ λέγουσιν αὐτῷ Ἀπόστρεψον τὸν ἄνδρα εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ, οὗ κατέστησας αὐτὸν ἐκεῖ, καὶ µὴ ἐρχέσθω µεθ’ ἡµῶν εἰς τὸν πόλεµον καὶ µὴ γινέσθω ἐπίβουλος τῆς παρεµβολῆς· καὶ ἐν τίνι διαλλαγήσεται οὗτος τῷ κυρίῳ αὐτοῦ; οὐχὶ ἐν ταῖς κεφαλαῖς τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων; (5) οὐχ οὗτος Δαυιδ, ᾧ ἐξῆρχον ἐν χοροῖς λέγοντες Ἐπάταξεν Σαουλ ἐν χιλιάσιν αὐτοῦ καὶ Δαυιδ ἐν µυριάσιν αὐτοῦ; (6) καὶ ἐκάλεσεν Αγχους τὸν Δαυιδ καὶ εἶπεν αὐτῷ Ζῇ κύριος ὅτι εὐθὴς σὺ καὶ ἀγαθὸς ἐν ὀφθαλµοῖς µου, καὶ ἡ ἔξοδός σου καὶ ἡ εἴσοδός σου µετ’ ἐµοῦ ἐν τῇ παρεµβολῇ, καὶ ὅτι οὐχ εὕρηκα κατὰ σοῦ κακίαν ἀφ’ ἧς ἡµέρας ἥκεις πρός µε ἕως τῆς σήµερον ἡµέρας· καὶ ἐν ὀφθαλµοῖς τῶν σατραπῶν οὐκ ἀγαθὸς σύ· (7) καὶ νῦν ἀνάστρεφε καὶ πορεύου εἰς εἰρήνην, καὶ οὐ µὴ ποιήσεις κακίαν ἐν ὀφθαλµοῖς τῶν σατραπῶν τῶν ἀλλοφύλων. (8) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Αγχους Τί πεποίηκά σοι καὶ τί εὗρες ἐν τῷ δούλῳ σου ἀφ’ ἧς ἡµέρας ἤµην ἐνώπιόν σου καὶ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης, ὅτι οὐ µὴ ἔλθω πολεµῆσαι τοὺς ἐχθροὺς τοῦ κυρίου µου τοῦ βασιλέως; (9) καὶ ἀπεκρίθη Αγχους πρὸς Δαυιδ Οἶδα ὅτι ἀγαθὸς σὺ ἐν ὀφθαλµοῖς µου, ἀλλ’ οἱ σατράπαι τῶν ἀλλοφύλων λέγουσιν Οὐχ ἥξει µεθ’ ἡµῶν εἰς πόλεµον. (10) καὶ νῦν ὄρθρισον τὸ πρωί, σὺ καὶ οἱ παῖδες τοῦ κυρίου σου οἱ ἥκοντες µετὰ σοῦ, καὶ πορεύεσθε εἰς τὸν τόπον, οὗ κατέστησα ὑµᾶς ἐκεῖ, καὶ λόγον λοιµὸν µὴ θῇς ἐν καρδίᾳ σου, ὅτι ἀγαθὸς σὺ ἐνώπιόν µου· καὶ ὀρθρίσατε ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ φωτισάτω ὑµῖν, καὶ πορεύθητε. (11) καὶ ὤρθρισεν Δαυιδ αὐτὸς καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ ἀπελθεῖν καὶ φυλάσσειν τὴν γῆν τῶν ἀλλοφύλων, καὶ οἱ ἀλλόφυλοι ἀνέβησαν πολεµεῖν ἐπὶ Ισραηλ.

30

(1) Καὶ ἐγενήθη εἰσελθόντος Δαυιδ καὶ τῶν ἀνδρῶν αὐτοῦ εἰς Σεκελακ τῇ ἡµέρᾳ τῇ τρίτῃ, καὶ Αµαληκ ἐπέθετο ἐπὶ τὸν νότον καὶ ἐπὶ Σεκελακ καὶ ἐπάταξεν τὴν Σεκελακ καὶ ἐνεπύρισεν αὐτὴν ἐν πυρί· (2) καὶ τὰς γυναῖκας καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῇ ἀπὸ µικροῦ ἕως µεγάλου οὐκ ἐθανάτωσαν ἄνδρα καὶ γυναῖκα, ἀλλ’ ᾐχµαλώτευσαν καὶ ἀπῆλθον εἰς τὴν ὁδὸν αὐτῶν. (3) καὶ ἦλθεν Δαυιδ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ εἰς τὴν πόλιν, καὶ ἰδοὺ ἐµπεπύρισται ἐν πυρί, αἱ δὲ γυναῖκες αὐτῶν καὶ οἱ υἱοὶ αὐτῶν καὶ αἱ θυγατέρες αὐτῶν ᾐχµαλωτευµένοι. (4) καὶ ἦρεν Δαυιδ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ τὴν φωνὴν αὐτῶν καὶ ἔκλαυσαν, ἕως ὅτου οὐκ ἦν ἐν αὐτοῖς ἰσχὺς ἔτι κλαίειν. (5) καὶ ἀµφότεραι αἱ γυναῖκες Δαυιδ ᾐχµαλωτεύθησαν, Αχινοοµ ἡ Ιεζραηλῖτις καὶ Αβιγαια ἡ γυνὴ Ναβαλ τοῦ Καρµηλίου. (6) καὶ ἐθλίβη Δαυιδ σφόδρα, ὅτι εἶπεν ὁ λαὸς λιθοβολῆσαι αὐτόν, ὅτι κατώδυνος ψυχὴ παντὸς τοῦ λαοῦ, ἑκάστου ἐπὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τὰς θυγατέρας αὐτοῦ· καὶ ἐκραταιώθη Δαυιδ ἐν κυρίῳ θεῷ αὐτοῦ. (7) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Αβιαθαρ τὸν ἱερέα υἱὸν Αχιµελεχ Προσάγαγε τὸ εφουδ. (8) καὶ ἐπηρώτησεν Δαυιδ διὰ τοῦ κυρίου λέγων Εἰ καταδιώξω ὀπίσω τοῦ γεδδουρ τούτου; εἰ καταλήµψοµαι αὐτούς; καὶ εἶπεν αὐτῷ Καταδίωκε, ὅτι καταλαµβάνων καταλήµψῃ καὶ ἐξαιρούµενος ἐξελῇ. (9) καὶ ἐπορεύθη Δαυιδ, αὐτὸς καὶ οἱ ἑξακόσιοι ἄνδρες µετ’ αὐτοῦ, καὶ ἔρχονται ἕως τοῦ χειµάρρου Βοσορ, καὶ οἱ περισσοὶ ἔστησαν. (10) καὶ κατεδίωξεν ἐν τετρακοσίοις ἀνδράσιν, ὑπέστησαν δὲ διακόσιοι ἄνδρες, οἵτινες ἐκάθισαν πέραν τοῦ χειµάρρου τοῦ Βοσορ. (11) καὶ εὑρίσκουσιν ἄνδρα Αἰγύπτιον ἐν ἀγρῷ καὶ λαµβάνουσιν αὐτὸν καὶ ἄγουσιν αὐτὸν πρὸς Δαυιδ ἐν ἀγρῷ· καὶ διδόασιν αὐτῷ ἄρτον, καὶ ἔφαγεν, καὶ ἐπότισαν αὐτὸν ὕδωρ· (12) καὶ διδόασιν αὐτῷ κλάσµα παλάθης, καὶ ἔφαγεν, καὶ κατέστη τὸ πνεῦµα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ, ὅτι οὐ βεβρώκει ἄρτον καὶ οὐ πεπώκει ὕδωρ τρεῖς ἡµέρας καὶ τρεῖς νύκτας. (13) καὶ εἶπεν αὐτῷ Δαυιδ Τίνος σὺ εἶ καὶ πόθεν εἶ; καὶ εἶπεν τὸ παιδάριον τὸ Αἰγύπτιον Ἐγώ εἰµι δοῦλος ἀνδρὸς Αµαληκίτου, καὶ κατέλιπέν µε ὁ κύριός µου, ὅτι ἠνωχλήθην ἐγὼ σήµερον τριταῖος. (14) καὶ ἡµεῖς ἐπεθέµεθα ἐπὶ νότον τοῦ Χολθι καὶ ἐπὶ τὰ τῆς Ιουδαίας µέρη καὶ ἐπὶ νότον Χελουβ καὶ τὴν Σεκελακ ἐνεπυρίσαµεν ἐν πυρί. (15) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Δαυιδ Εἰ κατάξεις µε ἐπὶ τὸ γεδδουρ τοῦτο; καὶ εἶπεν Ὄµοσον δή µοι κατὰ τοῦ θεοῦ µὴ θανατώσειν µε καὶ µὴ παραδοῦναί µε εἰς χεῖρας τοῦ κυρίου µου, καὶ κατάξω σε ἐπὶ τὸ γεδδουρ τοῦτο. (16) καὶ κατήγαγεν αὐτὸν ἐκεῖ, καὶ ἰδοὺ οὗτοι διακεχυµένοι ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς ἐσθίοντες καὶ πίνοντες καὶ ἑορτάζοντες ἐν πᾶσι τοῖς σκύλοις τοῖς µεγάλοις, οἷς ἔλαβον ἐκ γῆς ἀλλοφύλων καὶ ἐκ γῆς Ιουδα. (17) καὶ ἦλθεν ἐπ’ αὐτοὺς Δαυιδ καὶ ἐπάταξεν αὐτοὺς ἀπὸ ἑωσφόρου ἕως δείλης καὶ τῇ ἐπαύριον, καὶ οὐκ ἐσώθη ἐξ αὐτῶν ἀνὴρ ὅτι ἀλλ’ ἢ τετρακόσια παιδάρια, ἃ ἦν ἐπιβεβηκότα ἐπὶ τὰς καµήλους καὶ ἔφυγον. (18) καὶ ἀφείλατο Δαυιδ πάντα, ἃ ἔλαβον οἱ Αµαληκῖται, καὶ ἀµφοτέρας τὰς γυναῖκας αὐτοῦ ἐξείλατο. (19) καὶ οὐ διεφώνησεν αὐτοῖς ἀπὸ µικροῦ ἕως µεγάλου καὶ ἀπὸ τῶν σκύλων καὶ ἕως υἱῶν καὶ θυγατέρων καὶ ἕως πάντων, ὧν ἔλαβον αὐτῶν· τὰ πάντα ἐπέστρεψεν Δαυιδ. (20) καὶ ἔλαβεν Δαυιδ πάντα τὰ ποίµνια καὶ τὰ βουκόλια καὶ ἀπήγαγεν ἔµπροσθεν τῶν σκύλων, καὶ τοῖς σκύλοις ἐκείνοις ἐλέγετο Ταῦτα τὰ σκῦλα Δαυιδ. — (21) καὶ παραγίνεται Δαυιδ πρὸς τοὺς διακοσίους ἄνδρας τοὺς ἐκλυθέντας τοῦ πορεύεσθαι ὀπίσω Δαυιδ καὶ ἐκάθισεν αὐτοὺς ἐν τῷ χειµάρρῳ τῷ Βοσορ, καὶ ἐξῆλθον εἰς ἀπάντησιν Δαυιδ καὶ εἰς ἀπάντησιν τοῦ λαοῦ τοῦ µετ’ αὐτοῦ, καὶ προσήγαγεν Δαυιδ ἕως τοῦ λαοῦ, καὶ ἠρώτησαν αὐτὸν τὰ εἰς εἰρήνην. (22) καὶ ἀπεκρίθη πᾶς ἀνὴρ λοιµὸς καὶ πονηρὸς τῶν ἀνδρῶν τῶν πολεµιστῶν τῶν πορευθέντων µετὰ Δαυιδ καὶ εἶπαν Ὅτι οὐ κατεδίωξαν µεθ’ ἡµῶν, οὐ δώσοµεν αὐτοῖς ἐκ τῶν σκύλων, ὧν ἐξειλάµεθα, ὅτι ἀλλ’ ἢ ἕκαστος τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ ἀπαγέσθωσαν καὶ ἀποστρεφέτωσαν. (23) καὶ εἶπεν Δαυιδ Οὐ ποιήσετε οὕτως µετὰ τὸ παραδοῦναι τὸν κύριον ἡµῖν καὶ φυλάξαι ἡµᾶς καὶ παρέδωκεν κύριος τὸν γεδδουρ τὸν ἐπερχόµενον ἐφ’ ἡµᾶς εἰς χεῖρας ἡµῶν. (24) καὶ τίς ὑπακούσεται ὑµῶν τῶν λόγων τούτων; ὅτι οὐχ ἧττον ὑµῶν εἰσιν· διότι κατὰ τὴν µερίδα τοῦ καταβαίνοντος εἰς πόλεµον οὕτως ἔσται ἡ µερὶς τοῦ καθηµένου ἐπὶ τὰ σκεύη· κατὰ τὸ αὐτὸ µεριοῦνται. (25) καὶ ἐγενήθη ἀπὸ τῆς ἡµέρας ἐκείνης καὶ ἐπάνω καὶ ἐγένετο εἰς πρόσταγµα καὶ εἰς δικαίωµα τῷ Ισραηλ ἕως τῆς σήµερον. (26) Καὶ ἦλθεν Δαυιδ εἰς Σεκελακ καὶ ἀπέστειλεν τοῖς πρεσβυτέροις Ιουδα τῶν σκύλων καὶ τοῖς πλησίον αὐτοῦ λέγων Ἰδοὺ ἀπὸ τῶν σκύλων τῶν ἐχθρῶν κυρίου· (27) τοῖς ἐν Βαιθσουρ καὶ τοῖς ἐν Ραµα νότου καὶ τοῖς ἐν Ιεθθορ (28) καὶ τοῖς ἐν Αροηρ καὶ τοῖς Αµµαδι καὶ τοῖς ἐν Σαφι καὶ τοῖς ἐν Εσθιε (28a) καὶ τοῖς ἐν Γεθ καὶ τοῖς ἐν Κιναν καὶ τοῖς ἐν Σαφεκ καὶ τοῖς ἐν Θιµαθ (29) καὶ τοῖς ἐν Καρµήλῳ καὶ τοῖς ἐν ταῖς πόλεσιν τοῦ Ιεραµηλι καὶ τοῖς ἐν ταῖς πόλεσιν τοῦ Κενεζι (30) καὶ τοῖς ἐν Ιεριµουθ καὶ τοῖς ἐν Βηρσαβεε καὶ τοῖς ἐν Νοο (31) καὶ τοῖς ἐν Χεβρων καὶ εἰς πάντας τοὺς τόπους, οὓς διῆλθεν Δαυιδ ἐκεῖ, αὐτὸς καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ.

31

(1) Καὶ οἱ ἀλλόφυλοι ἐπολέµουν ἐπὶ Ισραηλ, καὶ ἔφυγον οἱ ἄνδρες Ισραηλ ἐκ προσώπου τῶν ἀλλοφύλων, καὶ πίπτουσιν τραυµατίαι ἐν τῷ ὄρει τῷ Γελβουε. (2) καὶ συνάπτουσιν ἀλλόφυλοι τῷ Σαουλ καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ, καὶ τύπτουσιν ἀλλόφυλοι τὸν Ιωναθαν καὶ τὸν Αµιναδαβ καὶ τὸν Μελχισα υἱοὺς Σαουλ. (3) καὶ βαρύνεται ὁ πόλεµος ἐπὶ Σαουλ, καὶ εὑρίσκουσιν αὐτὸν οἱ ἀκοντισταί, ἄνδρες τοξόται, καὶ ἐτραυµατίσθη εἰς τὰ ὑποχόνδρια. (4) καὶ εἶπεν Σαουλ πρὸς τὸν αἴροντα τὰ σκεύη αὐτοῦ Σπάσαι τὴν ῥοµφαίαν σου καὶ ἀποκέντησόν µε ἐν αὐτῇ, µὴ ἔλθωσιν οἱ ἀπερίτµητοι οὗτοι καὶ ἀποκεντήσωσίν µε καὶ ἐµπαίξωσίν µοι. καὶ οὐκ ἐβούλετο ὁ αἴρων τὰ σκεύη αὐτοῦ, ὅτι ἐφοβήθη σφόδρα· καὶ ἔλαβεν Σαουλ τὴν ῥοµφαίαν καὶ ἐπέπεσεν ἐπ’ αὐτήν. (5) καὶ εἶδεν ὁ αἴρων τὰ σκεύη αὐτοῦ ὅτι τέθνηκεν Σαουλ, καὶ ἐπέπεσεν καὶ αὐτὸς ἐπὶ τὴν ῥοµφαίαν αὐτοῦ καὶ ἀπέθανεν µετ’ αὐτοῦ. (6) καὶ ἀπέθανεν Σαουλ καὶ οἱ τρεῖς υἱοὶ αὐτοῦ καὶ ὁ αἴρων τὰ σκεύη αὐτοῦ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ κατὰ τὸ αὐτό. (7) καὶ εἶδον οἱ ἄνδρες Ισραηλ οἱ ἐν τῷ πέραν τῆς κοιλάδος καὶ οἱ ἐν τῷ πέραν τοῦ Ιορδάνου ὅτι ἔφυγον οἱ ἄνδρες Ισραηλ καὶ ὅτι τέθνηκεν Σαουλ καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ, καὶ καταλείπουσιν τὰς πόλεις αὐτῶν καὶ φεύγουσιν· καὶ ἔρχονται οἱ ἀλλόφυλοι καὶ κατοικοῦσιν ἐν αὐταῖς. — (8) καὶ ἐγενήθη τῇ ἐπαύριον καὶ ἔρχονται οἱ ἀλλόφυλοι ἐκδιδύσκειν τοὺς νεκροὺς καὶ εὑρίσκουσιν τὸν Σαουλ καὶ τοὺς τρεῖς υἱοὺς αὐτοῦ πεπτωκότας ἐπὶ τὰ ὄρη Γελβουε. (9) καὶ ἀποστρέφουσιν αὐτὸν καὶ ἐξέδυσαν τὰ σκεύη αὐτοῦ καὶ ἀποστέλλουσιν αὐτὰ εἰς γῆν ἀλλοφύλων κύκλῳ εὐαγγελίζοντες τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν καὶ τῷ λαῷ αὐτῶν· (10) καὶ ἀνέθηκαν τὰ σκεύη αὐτοῦ εἰς τὸ Ἀσταρτεῖον καὶ τὸ σῶµα αὐτοῦ κατέπηξαν ἐν τῷ τείχει Βαιθσαν. (11) καὶ ἀκούουσιν οἱ κατοικοῦντες Ιαβις τῆς Γαλααδίτιδος ἃ ἐποίησαν οἱ ἀλλόφυλοι τῷ Σαουλ. (12) καὶ ἀνέστησαν πᾶς ἀνὴρ δυνάµεως καὶ ἐπορεύθησαν ὅλην τὴν νύκτα καὶ ἔλαβον τὸ σῶµα Σαουλ καὶ τὸ σῶµα Ιωναθαν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ ἀπὸ τείχους Βαιθσαν καὶ φέρουσιν αὐτοὺς εἰς Ιαβις καὶ κατακαίουσιν αὐτοὺς ἐκεῖ. (13) καὶ λαµβάνουσιν τὰ ὀστᾶ αὐτῶν καὶ θάπτουσιν ὑπὸ τὴν ἄρουραν τὴν Ιαβις καὶ νηστεύουσιν ἑπτὰ ἡµέρας.

Second Samuel

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24

1

(1) Καὶ ἐγένετο µετὰ τὸ ἀποθανεῖν Σαουλ καὶ Δαυιδ ἀνέστρεψεν τύπτων τὸν Αµαληκ, καὶ ἐκάθισεν Δαυιδ ἐν Σεκελακ ἡµέρας δύο. (2) καὶ ἐγενήθη τῇ ἡµέρᾳ τῇ τρίτῃ καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ ἦλθεν ἐκ τῆς παρεµβολῆς ἐκ τοῦ λαοῦ Σαουλ, καὶ τὰ ἱµάτια αὐτοῦ διερρωγότα, καὶ γῆ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ, καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἰσελθεῖν αὐτὸν πρὸς Δαυιδ καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τὴν γῆν καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ. (3) καὶ εἶπεν αὐτῷ Δαυιδ Πόθεν σὺ παραγίνῃ; καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Ἐκ τῆς παρεµβολῆς Ισραηλ ἐγὼ διασέσῳσµαι. (4) καὶ εἶπεν αὐτῷ Δαυιδ Τίς ὁ λόγος οὗτος; ἀπάγγειλόν µοι. καὶ εἶπεν ὅτι Ἔφυγεν ὁ λαὸς ἐκ τοῦ πολέµου, καὶ πεπτώκασι πολλοὶ ἐκ τοῦ λαοῦ καὶ ἀπέθανον· καὶ ἀπέθανεν καὶ Σαουλ, καὶ Ιωναθαν ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἀπέθανεν. (5) καὶ εἶπεν Δαυιδ τῷ παιδαρίῳ τῷ ἀπαγγέλλοντι αὐτῷ Πῶς οἶδας ὅτι τέθνηκεν Σαουλ καὶ Ιωναθαν ὁ υἱὸς αὐτοῦ; (6) καὶ εἶπεν τὸ παιδάριον τὸ ἀπαγγέλλον αὐτῷ Περιπτώµατι περιέπεσον ἐν τῷ ὄρει τῷ Γελβουε, καὶ ἰδοὺ Σαουλ ἐπεστήρικτο ἐπὶ τὸ δόρυ αὐτοῦ, καὶ ἰδοὺ τὰ ἅρµατα καὶ οἱ ἱππάρχαι συνῆψαν αὐτῷ. (7) καὶ ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὰ ὀπίσω αὐτοῦ καὶ εἶδέν µε καὶ ἐκάλεσέν µε, καὶ εἶπα Ἰδοὺ ἐγώ. (8) καὶ εἶπέν µοι Τίς εἶ σύ; καὶ εἶπα Αµαληκίτης ἐγώ εἰµι. (9) καὶ εἶπεν πρός µε Στῆθι δὴ ἐπάνω µου καὶ θανάτωσόν µε, ὅτι κατέσχεν µε σκότος δεινόν, ὅτι πᾶσα ἡ ψυχή µου ἐν ἐµοί. (10) καὶ ἐπέστην ἐπ’ αὐτὸν καὶ ἐθανάτωσα αὐτόν, ὅτι ᾔδειν ὅτι οὐ ζήσεται µετὰ τὸ πεσεῖν αὐτόν· καὶ ἔλαβον τὸ βασίλειον τὸ ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ τὸν χλιδῶνα τὸν ἐπὶ τοῦ βραχίονος αὐτοῦ καὶ ἐνήνοχα αὐτὰ τῷ κυρίῳ µου ὧδε. (11) καὶ ἐκράτησεν Δαυιδ τῶν ἱµατίων αὐτοῦ καὶ διέρρηξεν αὐτά, καὶ πάντες οἱ ἄνδρες οἱ µετ’ αὐτοῦ διέρρηξαν τὰ ἱµάτια αὐτῶν. (12) καὶ ἐκόψαντο καὶ ἔκλαυσαν καὶ ἐνήστευσαν ἕως δείλης ἐπὶ Σαουλ καὶ ἐπὶ Ιωναθαν τὸν υἱὸν αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τὸν λαὸν Ιουδα καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον Ισραηλ, ὅτι ἐπλήγησαν ἐν ῥοµφαίᾳ. (13) καὶ εἶπεν Δαυιδ τῷ παιδαρίῳ τῷ ἀπαγγέλλοντι αὐτῷ Πόθεν εἶ σύ; καὶ εἶπεν Υἱὸς ἀνδρὸς παροίκου Αµαληκίτου ἐγώ εἰµι. (14) καὶ εἶπεν αὐτῷ Δαυιδ Πῶς οὐκ ἐφοβήθης ἐπενεγκεῖν χεῖρά σου διαφθεῖραι τὸν χριστὸν κυρίου; (15) καὶ ἐκάλεσεν Δαυιδ ἓν τῶν παιδαρίων αὐτοῦ καὶ εἶπεν Προσελθὼν ἀπάντησον αὐτῷ· καὶ ἐπάταξεν αὐτόν, καὶ ἀπέθανεν. (16) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς αὐτόν Τὸ αἷµά σου ἐπὶ τὴν κεφαλήν σου, ὅτι τὸ στόµα σου ἀπεκρίθη κατὰ σοῦ λέγων ὅτι Ἐγὼ ἐθανάτωσα τὸν χριστὸν κυρίου. (17) Καὶ ἐθρήνησεν Δαυιδ τὸν θρῆνον τοῦτον ἐπὶ Σαουλ καὶ ἐπὶ Ιωναθαν τὸν υἱὸν αὐτοῦ (18) καὶ εἶπεν τοῦ διδάξαι τοὺς υἱοὺς Ιουδα — ἰδοὺ γέγραπται ἐπὶ βιβλίου τοῦ εὐθοῦς — (19) Στήλωσον, Ισραηλ, ὑπὲρ τῶν τεθνηκότων ἐπὶ τὰ ὕψη σου τραυµατιῶν· πῶς ἔπεσαν δυνατοί. (20) µὴ ἀναγγείλητε ἐν Γεθ καὶ µὴ εὐαγγελίσησθε ἐν ταῖς ἐξόδοις Ἀσκαλῶνος, µήποτε εὐφρανθῶσιν θυγατέρες ἀλλοφύλων, µήποτε ἀγαλλιάσωνται θυγατέρες τῶν ἀπεριτµήτων. (21) ὄρη τὰ ἐν Γελβουε, µὴ καταβῇ δρόσος καὶ µὴ ὑετὸς ἐφ’ ὑµᾶς καὶ ἀγροὶ ἀπαρχῶν, ὅτι ἐκεῖ προσωχθίσθη θυρεὸς δυνατῶν, θυρεὸς Σαουλ οὐκ ἐχρίσθη ἐν ἐλαίῳ. (22) ἀφ’ αἵµατος τραυµατιῶν, ἀπὸ στέατος δυνατῶν τόξον Ιωναθαν οὐκ ἀπεστράφη κενὸν εἰς τὰ ὀπίσω, καὶ ῥοµφαία Σαουλ οὐκ ἀνέκαµψεν κενή. (23) Σαουλ καὶ Ιωναθαν, οἱ ἠγαπηµένοι καὶ ὡραῖοι, οὐ διακεχωρισµένοι, εὐπρεπεῖς ἐν τῇ ζωῇ αὐτῶν καὶ ἐν τῷ θανάτῳ αὐτῶν οὐ διεχωρίσθησαν, ὑπὲρ ἀετοὺς κοῦφοι καὶ ὑπὲρ λέοντας ἐκραταιώθησαν. (24) θυγατέρες Ισραηλ, ἐπὶ Σαουλ κλαύσατε τὸν ἐνδιδύσκοντα ὑµᾶς κόκκινα µετὰ κόσµου ὑµῶν, τὸν ἀναφέροντα κόσµον χρυσοῦν ἐπὶ τὰ ἐνδύµατα ὑµῶν. (25) πῶς ἔπεσαν δυνατοὶ ἐν µέσῳ τοῦ πολέµου· Ιωναθαν ἐπὶ τὰ ὕψη σου τραυµατίας. (26) ἀλγῶ ἐπὶ σοί, ἄδελφέ µου Ιωναθαν· ὡραιώθης µοι σφόδρα, ἐθαυµαστώθη ἡ ἀγάπησίς σου ἐµοὶ ὑπὲρ ἀγάπησιν γυναικῶν. (27) πῶς ἔπεσαν δυνατοὶ καὶ ἀπώλοντο σκεύη πολεµικά.

2

(1) Καὶ ἐγένετο µετὰ ταῦτα καὶ ἐπηρώτησεν Δαυιδ ἐν κυρίῳ λέγων Εἰ ἀναβῶ εἰς µίαν τῶν πόλεων Ιουδα; καὶ εἶπεν κύριος πρὸς αὐτόν Ἀνάβηθι. καὶ εἶπεν Δαυιδ Ποῦ ἀναβῶ; καὶ εἶπεν Εἰς Χεβρων. (2) καὶ ἀνέβη ἐκεῖ Δαυιδ εἰς Χεβρων καὶ ἀµφότεραι αἱ γυναῖκες αὐτοῦ, Αχινοοµ ἡ Ιεζραηλῖτις καὶ Αβιγαια ἡ γυνὴ Ναβαλ τοῦ Καρµηλίου, (3) καὶ οἱ ἄνδρες οἱ µετ’ αὐτοῦ, ἕκαστος καὶ ὁ οἶκος αὐτοῦ, καὶ κατῴκουν ἐν ταῖς πόλεσιν Χεβρων. (4) καὶ ἔρχονται ἄνδρες τῆς Ιουδαίας καὶ χρίουσιν τὸν Δαυιδ ἐκεῖ τοῦ βασιλεύειν ἐπὶ τὸν οἶκον Ιουδα. Καὶ ἀπήγγειλαν τῷ Δαυιδ λέγοντες ὅτι Οἱ ἄνδρες Ιαβις τῆς Γαλααδίτιδος ἔθαψαν τὸν Σαουλ. (5) καὶ ἀπέστειλεν Δαυιδ ἀγγέλους πρὸς τοὺς ἡγουµένους Ιαβις τῆς Γαλααδίτιδος καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Εὐλογηµένοι ὑµεῖς τῷ κυρίῳ, ὅτι πεποιήκατε τὸ ἔλεος τοῦτο ἐπὶ τὸν κύριον ὑµῶν ἐπὶ Σαουλ τὸν χριστὸν κυρίου καὶ ἐθάψατε αὐτὸν καὶ Ιωναθαν τὸν υἱὸν αὐτοῦ· (6) καὶ νῦν ποιήσαι κύριος µεθ’ ὑµῶν ἔλεος καὶ ἀλήθειαν, καί γε ἐγὼ ποιήσω µεθ’ ὑµῶν τὰ ἀγαθὰ ταῦτα, ὅτι ἐποιήσατε τὸ ῥῆµα τοῦτο· (7) καὶ νῦν κραταιούσθωσαν αἱ χεῖρες ὑµῶν καὶ γίνεσθε εἰς υἱοὺς δυνατούς, ὅτι τέθνηκεν ὁ κύριος ὑµῶν Σαουλ, καί γε ἐµὲ κέχρικεν ὁ οἶκος Ιουδα ἐφ’ ἑαυτοὺς εἰς βασιλέα. (8) Καὶ Αβεννηρ υἱὸς Νηρ ἀρχιστράτηγος τοῦ Σαουλ ἔλαβεν τὸν Ιεβοσθε υἱὸν Σαουλ καὶ ἀνεβίβασεν αὐτὸν ἐκ τῆς παρεµβολῆς εἰς Μαναεµ (9) καὶ ἐβασίλευσεν αὐτὸν ἐπὶ τὴν Γαλααδῖτιν καὶ ἐπὶ τὸν Θασιρι καὶ ἐπὶ τὸν Ιεζραελ καὶ ἐπὶ τὸν Εφραιµ καὶ ἐπὶ τὸν Βενιαµιν καὶ ἐπὶ πάντα Ισραηλ. (10) τεσσαράκοντα ἐτῶν Ιεβοσθε υἱὸς Σαουλ, ὅτε ἐβασίλευσεν ἐπὶ τὸν Ισραηλ, καὶ δύο ἔτη ἐβασίλευσεν πλὴν τοῦ οἴκου Ιουδα, οἳ ἦσαν ὀπίσω Δαυιδ· (11) καὶ ἐγένοντο αἱ ἡµέραι, ἃς Δαυιδ ἐβασίλευσεν ἐν Χεβρων ἐπὶ τὸν οἶκον Ιουδα, ἑπτὰ ἔτη καὶ ἓξ µῆνας. (12) Καὶ ἐξῆλθεν Αβεννηρ υἱὸς Νηρ καὶ οἱ παῖδες Ιεβοσθε υἱοῦ Σαουλ ἐκ Μαναεµ εἰς Γαβαων· (13) καὶ Ιωαβ υἱὸς Σαρουιας καὶ οἱ παῖδες Δαυιδ ἐξήλθοσαν ἐκ Χεβρων καὶ συναντῶσιν αὐτοῖς ἐπὶ τὴν κρήνην τὴν Γαβαων ἐπὶ τὸ αὐτό, καὶ ἐκάθισαν οὗτοι ἐπὶ τὴν κρήνην τὴν Γαβαων ἐντεῦθεν καὶ οὗτοι ἐπὶ τὴν κρήνην ἐντεῦθεν. (14) καὶ εἶπεν Αβεννερ πρὸς Ιωαβ Ἀναστήτωσαν δὴ τὰ παιδάρια καὶ παιξάτωσαν ἐνώπιον ἡµῶν· καὶ εἶπεν Ιωαβ Ἀναστήτωσαν. (15) καὶ ἀνέστησαν καὶ παρῆλθον ἐν ἀριθµῷ τῶν παίδων Βενιαµιν δώδεκα τῶν Ιεβοσθε υἱοῦ Σαουλ καὶ δώδεκα ἐκ τῶν παίδων Δαυιδ. (16) καὶ ἐκράτησαν ἕκαστος τῇ χειρὶ τὴν κεφαλὴν τοῦ πλησίον αὐτοῦ, καὶ µάχαιρα αὐτοῦ εἰς πλευρὰν τοῦ πλησίον αὐτοῦ, καὶ πίπτουσιν κατὰ τὸ αὐτό· καὶ ἐκλήθη τὸ ὄνοµα τοῦ τόπου ἐκείνου Μερὶς τῶν ἐπιβούλων, ἥ ἐστιν ἐν Γαβαων. (17) καὶ ἐγένετο ὁ πόλεµος σκληρὸς ὥστε λίαν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ, καὶ ἔπταισεν Αβεννηρ καὶ ἄνδρες Ισραηλ ἐνώπιον παίδων Δαυιδ. — (18) καὶ ἐγένοντο ἐκεῖ τρεῖς υἱοὶ Σαρουιας, Ιωαβ καὶ Αβεσσα καὶ Ασαηλ, καὶ Ασαηλ κοῦφος τοῖς ποσὶν αὐτοῦ ὡσεὶ µία δορκὰς ἐν ἀγρῷ. (19) καὶ κατεδίωξεν Ασαηλ ὀπίσω Αβεννηρ καὶ οὐκ ἐξέκλινεν τοῦ πορεύεσθαι εἰς δεξιὰ οὐδὲ εἰς ἀριστερὰ κατόπισθεν Αβεννηρ. (20) καὶ ἐπέβλεψεν Αβεννηρ εἰς τὰ ὀπίσω αὐτοῦ καὶ εἶπεν Εἰ σὺ εἶ αὐτὸς Ασαηλ; καὶ εἶπεν Ἐγώ εἰµι. (21) καὶ εἶπεν αὐτῷ Αβεννηρ Ἔκκλινον σὺ εἰς τὰ δεξιὰ ἢ εἰς τὰ ἀριστερὰ καὶ κάτασχε σαυτῷ ἓν τῶν παιδαρίων καὶ λαβὲ σεαυτῷ τὴν πανοπλίαν αὐτοῦ· καὶ οὐκ ἠθέλησεν Ασαηλ ἐκκλῖναι ἐκ τῶν ὄπισθεν αὐτοῦ. (22) καὶ προσέθετο ἔτι Αβεννηρ λέγων τῷ Ασαηλ Ἀπόστηθι ἀπ’ ἐµοῦ, ἵνα µὴ πατάξω σε εἰς τὴν γῆν· καὶ πῶς ἀρῶ τὸ πρόσωπόν µου πρὸς Ιωαβ; καὶ ποῦ ἐστιν ταῦτα; ἐπίστρεφε πρὸς Ιωαβ τὸν ἀδελφόν σου. (23) καὶ οὐκ ἐβούλετο τοῦ ἀποστῆναι. καὶ τύπτει αὐτὸν Αβεννηρ ἐν τῷ ὀπίσω τοῦ δόρατος ἐπὶ τὴν ψόαν, καὶ διεξῆλθεν τὸ δόρυ ἐκ τῶν ὀπίσω αὐτοῦ, καὶ πίπτει ἐκεῖ καὶ ἀποθνῄσκει ὑποκάτω αὐτοῦ. καὶ ἐγένετο πᾶς ὁ ἐρχόµενος ἕως τοῦ τόπου, οὗ ἔπεσεν ἐκεῖ Ασαηλ καὶ ἀπέθανεν, καὶ ὑφίστατο. — (24) καὶ κατεδίωξεν Ιωαβ καὶ Αβεσσα ὀπίσω Αβεννηρ· καὶ ὁ ἥλιος ἔδυνεν, καὶ αὐτοὶ εἰσῆλθον ἕως τοῦ βουνοῦ Αµµαν, ὅ ἐστιν ἐπὶ προσώπου Γαι ὁδὸν ἔρηµον Γαβαων. (25) καὶ συναθροίζονται υἱοὶ Βενιαµιν οἱ ὀπίσω Αβεννηρ καὶ ἐγενήθησαν εἰς συνάντησιν µίαν καὶ ἔστησαν ἐπὶ κεφαλὴν βουνοῦ ἑνός. (26) καὶ ἐκάλεσεν Αβεννηρ Ιωαβ καὶ εἶπεν Μὴ εἰς νῖκος καταφάγεται ἡ ῥοµφαία; ἦ οὐκ οἶδας ὅτι πικρὰ ἔσται εἰς τὰ ἔσχατα; καὶ ἕως πότε οὐ µὴ εἴπῃς τῷ λαῷ ἀναστρέφειν ἀπὸ ὄπισθεν τῶν ἀδελφῶν ἡµῶν; (27) καὶ εἶπεν Ιωαβ Ζῇ κύριος ὅτι εἰ µὴ ἐλάλησας, διότι τότε ἐκ πρωίθεν ἀνέβη ὁ λαὸς ἕκαστος κατόπισθεν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ. (28) καὶ ἐσάλπισεν Ιωαβ τῇ σάλπιγγι, καὶ ἀπέστησαν πᾶς ὁ λαὸς καὶ οὐ κατεδίωξαν ὀπίσω τοῦ Ισραηλ καὶ οὐ προσέθεντο ἔτι τοῦ πολεµεῖν. (29) καὶ Αβεννηρ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ ἀπῆλθον εἰς δυσµὰς ὅλην τὴν νύκτα ἐκείνην καὶ διέβαιναν τὸν Ιορδάνην καὶ ἐπορεύθησαν ὅλην τὴν παρατείνουσαν καὶ ἔρχονται εἰς τὴν παρεµβολήν. (30) καὶ Ιωαβ ἀνέστρεψεν ὄπισθεν ἀπὸ τοῦ Αβεννηρ καὶ συνήθροισεν πάντα τὸν λαόν, καὶ ἐπεσκέπησαν τῶν παίδων Δαυιδ ἐννεακαίδεκα ἄνδρες καὶ Ασαηλ. (31) καὶ οἱ παῖδες Δαυιδ ἐπάταξαν τῶν υἱῶν Βενιαµιν τῶν ἀνδρῶν Αβεννηρ τριακοσίους ἑξήκοντα ἄνδρας παρ’ αὐτοῦ. (32) καὶ αἴρουσιν τὸν Ασαηλ καὶ θάπτουσιν αὐτὸν ἐν τῷ τάφῳ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἐν Βαιθλεεµ. καὶ ἐπορεύθη Ιωαβ καὶ οἱ ἄνδρες οἱ µετ’ αὐτοῦ ὅλην τὴν νύκτα, καὶ διέφαυσεν αὐτοῖς ἐν Χεβρων.

3

(1) Καὶ ἐγένετο ὁ πόλεµος ἐπὶ πολὺ ἀνὰ µέσον τοῦ οἴκου Σαουλ καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ οἴκου Δαυιδ· καὶ ὁ οἶκος Δαυιδ ἐπορεύετο καὶ ἐκραταιοῦτο, καὶ ὁ οἶκος Σαουλ ἐπορεύετο καὶ ἠσθένει. (2) Καὶ ἐτέχθησαν τῷ Δαυιδ υἱοὶ ἐν Χεβρων, καὶ ἦν ὁ πρωτότοκος αὐτοῦ Αµνων τῆς Αχινοοµ τῆς Ιεζραηλίτιδος, (3) καὶ ὁ δεύτερος αὐτοῦ Δαλουια τῆς Αβιγαιας τῆς Καρµηλίας, καὶ ὁ τρίτος Αβεσσαλωµ υἱὸς Μααχα θυγατρὸς Θολµι βασιλέως Γεσιρ, (4) καὶ ὁ τέταρτος Ορνια υἱὸς Φεγγιθ, καὶ ὁ πέµπτος Σαβατια τῆς Αβιταλ, (5) καὶ ὁ ἕκτος Ιεθερααµ τῆς Αιγλα γυναικὸς Δαυιδ· οὗτοι ἐτέχθησαν τῷ Δαυιδ ἐν Χεβρων. (6) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἶναι τὸν πόλεµον ἀνὰ µέσον τοῦ οἴκου Σαουλ καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ οἴκου Δαυιδ καὶ Αβεννηρ ἦν κρατῶν τοῦ οἴκου Σαουλ. (7) καὶ τῷ Σαουλ παλλακὴ Ρεσφα θυγάτηρ Ιαλ· καὶ εἶπεν Μεµφιβοσθε υἱὸς Σαουλ πρὸς Αβεννηρ Τί ὅτι εἰσῆλθες πρὸς τὴν παλλακὴν τοῦ πατρός µου; (8) καὶ ἐθυµώθη σφόδρα Αβεννηρ περὶ τοῦ λόγου Μεµφιβοσθε, καὶ εἶπεν Αβεννηρ πρὸς αὐτόν Μὴ κεφαλὴ κυνὸς ἐγώ εἰµι; ἐποίησα ἔλεος σήµερον µετὰ τοῦ οἴκου Σαουλ τοῦ πατρός σου καὶ περὶ ἀδελφῶν καὶ γνωρίµων καὶ οὐκ ηὐτοµόλησα εἰς τὸν οἶκον Δαυιδ· καὶ ἐπιζητεῖς ἐπ’ ἐµὲ ὑπὲρ ἀδικίας γυναικὸς σήµερον; (9) τάδε ποιήσαι ὁ θεὸς τῷ Αβεννηρ καὶ τάδε προσθείη αὐτῷ, ὅτι καθὼς ὤµοσεν κύριος τῷ Δαυιδ, ὅτι οὕτως ποιήσω αὐτῷ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ (10) περιελεῖν τὴν βασιλείαν ἀπὸ τοῦ οἴκου Σαουλ καὶ τοῦ ἀναστῆσαι τὸν θρόνον Δαυιδ ἐπὶ Ισραηλ καὶ ἐπὶ τὸν Ιουδαν ἀπὸ Δαν ἕως Βηρσαβεε. (11) καὶ οὐκ ἠδυνάσθη ἔτι Μεµφιβοσθε ἀποκριθῆναι τῷ Αβεννηρ ῥῆµα ἀπὸ τοῦ φοβεῖσθαι αὐτόν. (12) Καὶ ἀπέστειλεν Αβεννηρ ἀγγέλους πρὸς Δαυιδ εἰς Θαιλαµ, οὗ ἦν παραχρῆµα, λέγων Διάθου διαθήκην σου µετ’ ἐµοῦ, καὶ ἰδοὺ ἡ χείρ µου µετὰ σοῦ τοῦ ἐπιστρέψαι πρὸς σὲ πάντα τὸν οἶκον Ισραηλ. (13) καὶ εἶπεν Δαυιδ Ἐγὼ καλῶς διαθήσοµαι πρὸς σὲ διαθήκην, πλὴν λόγον ἕνα ἐγὼ αἰτοῦµαι παρὰ σοῦ λέγων Οὐκ ὄψει τὸ πρόσωπόν µου, ἐὰν µὴ ἀγάγῃς τὴν Μελχολ θυγατέρα Σαουλ παραγινοµένου σου ἰδεῖν τὸ πρόσωπόν µου. (14) καὶ ἐξαπέστειλεν Δαυιδ πρὸς Μεµφιβοσθε υἱὸν Σαουλ ἀγγέλους λέγων Ἀπόδος µοι τὴν γυναῖκά µου τὴν Μελχολ, ἣν ἔλαβον ἐν ἑκατὸν ἀκροβυστίαις ἀλλοφύλων. (15) καὶ ἀπέστειλεν Μεµφιβοσθε καὶ ἔλαβεν αὐτὴν παρὰ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς, παρὰ Φαλτιηλ υἱοῦ Σελλης. (16) καὶ ἐπορεύετο ὁ ἀνὴρ αὐτῆς µετ’ αὐτῆς κλαίων ὀπίσω αὐτῆς ἕως Βαρακιµ· καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Αβεννηρ Πορεύου ἀνάστρεφε· καὶ ἀνέστρεψεν. — (17) καὶ εἶπεν Αβεννηρ πρὸς τοὺς πρεσβυτέρους Ισραηλ λέγων Ἐχθὲς καὶ τρίτην ἐζητεῖτε τὸν Δαυιδ βασιλεύειν ἐφ’ ὑµῶν· (18) καὶ νῦν ποιήσατε, ὅτι κύριος ἐλάλησεν περὶ Δαυιδ λέγων Ἐν χειρὶ τοῦ δούλου µου Δαυιδ σώσω τὸν Ισραηλ ἐκ χειρὸς ἀλλοφύλων καὶ ἐκ χειρὸς πάντων τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν. (19) καὶ ἐλάλησεν Αβεννηρ ἐν τοῖς ὠσὶν Βενιαµιν. καὶ ἐπορεύθη Αβεννηρ τοῦ λαλῆσαι εἰς τὰ ὦτα τοῦ Δαυιδ εἰς Χεβρων πάντα, ὅσα ἤρεσεν ἐν ὀφθαλµοῖς Ισραηλ καὶ ἐν ὀφθαλµοῖς παντὸς οἴκου Βενιαµιν. (20) Καὶ ἦλθεν Αβεννηρ πρὸς Δαυιδ εἰς Χεβρων καὶ µετ’ αὐτοῦ εἴκοσι ἄνδρες. καὶ ἐποίησεν Δαυιδ τῷ Αβεννηρ καὶ τοῖς ἀνδράσιν τοῖς µετ’ αὐτοῦ πότον. (21) καὶ εἶπεν Αβεννηρ πρὸς Δαυιδ Ἀναστήσοµαι δὴ καὶ πορεύσοµαι καὶ συναθροίσω πρὸς κύριόν µου τὸν βασιλέα πάντα Ισραηλ καὶ διαθήσοµαι µετὰ σοῦ διαθήκην, καὶ βασιλεύσεις ἐπὶ πᾶσιν, οἷς ἐπιθυµεῖ ἡ ψυχή σου. καὶ ἀπέστειλεν Δαυιδ τὸν Αβεννηρ, καὶ ἐπορεύθη ἐν εἰρήνῃ. — (22) καὶ ἰδοὺ οἱ παῖδες Δαυιδ καὶ Ιωαβ παρεγίνοντο ἐκ τῆς ἐξοδίας καὶ σκῦλα πολλὰ ἔφερον µετ’ αὐτῶν· καὶ Αβεννηρ οὐκ ἦν µετὰ Δαυιδ εἰς Χεβρων, ὅτι ἀπεστάλκει αὐτὸν καὶ ἀπεληλύθει ἐν εἰρήνῃ. (23) καὶ Ιωαβ καὶ πᾶσα ἡ στρατιὰ αὐτοῦ ἤχθησαν, καὶ ἀπηγγέλη τῷ Ιωαβ λέγοντες Ἥκει Αβεννηρ υἱὸς Νηρ πρὸς Δαυιδ, καὶ ἀπέσταλκεν αὐτὸν καὶ ἀπῆλθεν ἐν εἰρήνῃ. (24) καὶ εἰσῆλθεν Ιωαβ πρὸς τὸν βασιλέα καὶ εἶπεν Τί τοῦτο ἐποίησας; ἰδοὺ ἦλθεν Αβεννηρ πρὸς σέ, καὶ ἵνα τί ἐξαπέσταλκας αὐτὸν καὶ ἀπελήλυθεν ἐν εἰρήνῃ; (25) ἦ οὐκ οἶδας τὴν κακίαν Αβεννηρ υἱοῦ Νηρ, ὅτι ἀπατῆσαί σε παρεγένετο καὶ γνῶναι τὴν ἔξοδόν σου καὶ τὴν εἴσοδόν σου καὶ γνῶναι ἅπαντα, ὅσα σὺ ποιεῖς; (26) καὶ ἀνέστρεψεν Ιωαβ ἀπὸ τοῦ Δαυιδ καὶ ἀπέστειλεν ἀγγέλους ὀπίσω Αβεννηρ, καὶ ἐπιστρέφουσιν αὐτὸν ἀπὸ τοῦ φρέατος τοῦ Σεϊραµ· καὶ Δαυιδ οὐκ ᾔδει. (27) καὶ ἐπέστρεψεν Αβεννηρ εἰς Χεβρων, καὶ ἐξέκλινεν αὐτὸν Ιωαβ ἐκ πλαγίων τῆς πύλης λαλῆσαι πρὸς αὐτὸν ἐνεδρεύων καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν ἐκεῖ ἐπὶ τὴν ψόαν, καὶ ἀπέθανεν ἐν τῷ αἵµατι Ασαηλ τοῦ ἀδελφοῦ Ιωαβ. (28) Καὶ ἤκουσεν Δαυιδ µετὰ ταῦτα καὶ εἶπεν Ἀθῷός εἰµι ἐγὼ καὶ ἡ βασιλεία µου ἀπὸ κυρίου ἕως αἰῶνος ἀπὸ τῶν αἱµάτων Αβεννηρ υἱοῦ Νηρ· (29) καταντησάτωσαν ἐπὶ κεφαλὴν Ιωαβ καὶ ἐπὶ πάντα τὸν οἶκον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, καὶ µὴ ἐκλίποι ἐκ τοῦ οἴκου Ιωαβ γονορρυὴς καὶ λεπρὸς καὶ κρατῶν σκυτάλης καὶ πίπτων ἐν ῥοµφαίᾳ καὶ ἐλασσούµενος ἄρτοις. (30) Ιωαβ δὲ καὶ Αβεσσα ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ διεπαρετηροῦντο τὸν Αβεννηρ ἀνθ’ ὧν ἐθανάτωσεν τὸν Ασαηλ τὸν ἀδελφὸν αὐτῶν ἐν Γαβαων ἐν τῷ πολέµῳ. — (31) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Ιωαβ καὶ πρὸς πάντα τὸν λαὸν τὸν µετ’ αὐτοῦ Διαρρήξατε τὰ ἱµάτια ὑµῶν καὶ περιζώσασθε σάκκους καὶ κόπτεσθε ἔµπροσθεν Αβεννηρ· καὶ ὁ βασιλεὺς Δαυιδ ἐπορεύετο ὀπίσω τῆς κλίνης. (32) καὶ θάπτουσιν τὸν Αβεννηρ εἰς Χεβρων· καὶ ἦρεν ὁ βασιλεὺς τὴν φωνὴν αὐτοῦ καὶ ἔκλαυσεν ἐπὶ τοῦ τάφου αὐτοῦ, καὶ ἔκλαυσεν πᾶς ὁ λαὸς ἐπὶ Αβεννηρ. (33) καὶ ἐθρήνησεν ὁ βασιλεὺς ἐπὶ Αβεννηρ καὶ εἶπεν Εἰ κατὰ τὸν θάνατον Ναβαλ ἀποθανεῖται Αβεννηρ; (34) αἱ χεῖρές σου οὐκ ἐδέθησαν, οἱ πόδες σου οὐκ ἐν πέδαις· οὐ προσήγαγεν ὡς Ναβαλ, ἐνώπιον υἱῶν ἀδικίας ἔπεσας. καὶ συνήχθη πᾶς ὁ λαὸς τοῦ κλαῦσαι αὐτόν. (35) καὶ ἦλθεν πᾶς ὁ λαὸς περιδειπνῆσαι τὸν Δαυιδ ἄρτοις ἔτι οὔσης ἡµέρας, καὶ ὤµοσεν Δαυιδ λέγων Τάδε ποιήσαι µοι ὁ θεὸς καὶ τάδε προσθείη, ὅτι ἐὰν µὴ δύῃ ὁ ἥλιος, οὐ µὴ γεύσωµαι ἄρτου ἢ ἀπὸ παντός τινος. (36) καὶ ἔγνω πᾶς ὁ λαός, καὶ ἤρεσεν ἐνώπιον αὐτῶν πάντα, ὅσα ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς ἐνώπιον τοῦ λαοῦ. (37) καὶ ἔγνω πᾶς ὁ λαὸς καὶ πᾶς Ισραηλ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ὅτι οὐκ ἐγένετο παρὰ τοῦ βασιλέως θανατῶσαι τὸν Αβεννηρ υἱὸν Νηρ. (38) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς τοὺς παῖδας αὐτοῦ Οὐκ οἴδατε ὅτι ἡγούµενος µέγας πέπτωκεν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ ἐν τῷ Ισραηλ; (39) καὶ ὅτι ἐγώ εἰµι σήµερον συγγενὴς καὶ καθεσταµένος ὑπὸ βασιλέως, οἱ δὲ ἄνδρες οὗτοι υἱοὶ Σαρουιας σκληρότεροί µού εἰσιν· ἀνταποδῷ κύριος τῷ ποιοῦντι πονηρὰ κατὰ τὴν κακίαν αὐτοῦ.

4

(1) Καὶ ἤκουσεν Μεµφιβοσθε υἱὸς Σαουλ ὅτι τέθνηκεν Αβεννηρ ἐν Χεβρων, καὶ ἐξελύθησαν αἱ χεῖρες αὐτοῦ, καὶ πάντες οἱ ἄνδρες Ισραηλ παρείθησαν. (2) καὶ δύο ἄνδρες ἡγούµενοι συστρεµµάτων τῷ Μεµφιβοσθε υἱῷ Σαουλ, ὄνοµα τῷ ἑνὶ Βαανα καὶ ὄνοµα τῷ δευτέρῳ Ρηχαβ, υἱοὶ Ρεµµων τοῦ Βηρωθαίου ἐκ τῶν υἱῶν Βενιαµιν· ὅτι Βηρωθ ἐλογίζετο τοῖς υἱοῖς Βενιαµιν, (3) καὶ ἀπέδρασαν οἱ Βηρωθαῖοι εἰς Γεθθαιµ καὶ ἦσαν ἐκεῖ παροικοῦντες ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. — (4) καὶ τῷ Ιωναθαν υἱῷ Σαουλ υἱὸς πεπληγὼς τοὺς πόδας· υἱὸς ἐτῶν πέντε οὗτος ἐν τῷ ἐλθεῖν τὴν ἀγγελίαν Σαουλ καὶ Ιωναθαν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ ἐξ Ιεζραελ, καὶ ἦρεν αὐτὸν ἡ τιθηνὸς αὐτοῦ καὶ ἔφυγεν, καὶ ἐγένετο ἐν τῷ σπεύδειν αὐτὴν καὶ ἀναχωρεῖν καὶ ἔπεσεν καὶ ἐχωλάνθη, καὶ ὄνοµα αὐτῷ Μεµφιβοσθε. — (5) καὶ ἐπορεύθησαν υἱοὶ Ρεµµων τοῦ Βηρωθαίου Ρεκχα καὶ Βαανα καὶ εἰσῆλθον ἐν τῷ καύµατι τῆς ἡµέρας εἰς οἶκον Μεµφιβοσθε, καὶ αὐτὸς ἐκάθευδεν ἐν τῇ κοίτῃ τῆς µεσηµβρίας, (6) καὶ ἰδοὺ ἡ θυρωρὸς τοῦ οἴκου ἐκάθαιρεν πυροὺς καὶ ἐνύσταξεν καὶ ἐκάθευδεν, καὶ Ρεκχα καὶ Βαανα οἱ ἀδελφοὶ διέλαθον (7) καὶ εἰσῆλθον εἰς τὸν οἶκον, καὶ Μεµφιβοσθε ἐκάθευδεν ἐπὶ τῆς κλίνης αὐτοῦ ἐν τῷ κοιτῶνι αὐτοῦ, καὶ τύπτουσιν αὐτὸν καὶ θανατοῦσιν καὶ ἀφαιροῦσιν τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ ἔλαβον τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ ἀπῆλθον ὁδὸν τὴν κατὰ δυσµὰς ὅλην τὴν νύκτα. (8) καὶ ἤνεγκαν τὴν κεφαλὴν Μεµφιβοσθε τῷ Δαυιδ εἰς Χεβρων καὶ εἶπαν πρὸς τὸν βασιλέα Ἰδοὺ ἡ κεφαλὴ Μεµφιβοσθε υἱοῦ Σαουλ τοῦ ἐχθροῦ σου, ὃς ἐζήτει τὴν ψυχήν σου, καὶ ἔδωκεν κύριος τῷ κυρίῳ βασιλεῖ ἐκδίκησιν τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ ὡς ἡ ἡµέρα αὕτη, ἐκ Σαουλ τοῦ ἐχθροῦ σου καὶ ἐκ τοῦ σπέρµατος αὐτοῦ. (9) καὶ ἀπεκρίθη Δαυιδ τῷ Ρεκχα καὶ τῷ Βαανα ἀδελφῷ αὐτοῦ υἱοῖς Ρεµµων τοῦ Βηρωθαίου καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ζῇ κύριος, ὃς ἐλυτρώσατο τὴν ψυχήν µου ἐκ πάσης θλίψεως, (10) ὅτι ὁ ἀπαγγείλας µοι ὅτι τέθνηκεν Σαουλ — καὶ αὐτὸς ἦν ὡς εὐαγγελιζόµενος ἐνώπιόν µου — καὶ κατέσχον αὐτὸν καὶ ἀπέκτεινα ἐν Σεκελακ, ᾧ ἔδει µε δοῦναι εὐαγγέλια· (11) καὶ νῦν ἄνδρες πονηροὶ ἀπεκτάγκασιν ἄνδρα δίκαιον ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ἐπὶ τῆς κοίτης αὐτοῦ· καὶ νῦν ἐκζητήσω τὸ αἷµα αὐτοῦ ἐκ χειρὸς ὑµῶν καὶ ἐξολεθρεύσω ὑµᾶς ἐκ τῆς γῆς. (12) καὶ ἐνετείλατο Δαυιδ τοῖς παιδαρίοις αὐτοῦ καὶ ἀποκτέννουσιν αὐτοὺς καὶ κολοβοῦσιν τὰς χεῖρας αὐτῶν καὶ τοὺς πόδας αὐτῶν καὶ ἐκρέµασαν αὐτοὺς ἐπὶ τῆς κρήνης ἐν Χεβρων· καὶ τὴν κεφαλὴν Μεµφιβοσθε ἔθαψαν ἐν τῷ τάφῳ Αβεννηρ υἱοῦ Νηρ.

5

(1) Καὶ παραγίνονται πᾶσαι αἱ φυλαὶ Ισραηλ πρὸς Δαυιδ εἰς Χεβρων καὶ εἶπαν αὐτῷ Ἰδοὺ ὀστᾶ σου καὶ σάρκες σου ἡµεῖς· (2) καὶ ἐχθὲς καὶ τρίτην ὄντος Σαουλ βασιλέως ἐφ’ ἡµῖν σὺ ἦσθα ὁ ἐξάγων καὶ εἰσάγων τὸν Ισραηλ, καὶ εἶπεν κύριος πρὸς σέ Σὺ ποιµανεῖς τὸν λαόν µου τὸν Ισραηλ, καὶ σὺ ἔσει εἰς ἡγούµενον ἐπὶ τὸν Ισραηλ. (3) καὶ ἔρχονται πάντες οἱ πρεσβύτεροι Ισραηλ πρὸς τὸν βασιλέα εἰς Χεβρων, καὶ διέθετο αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς Δαυιδ διαθήκην ἐν Χεβρων ἐνώπιον κυρίου, καὶ χρίουσιν τὸν Δαυιδ εἰς βασιλέα ἐπὶ πάντα Ισραηλ. — (4) υἱὸς τριάκοντα ἐτῶν Δαυιδ ἐν τῷ βασιλεῦσαι αὐτὸν καὶ τεσσαράκοντα ἔτη ἐβασίλευσεν, (5) ἑπτὰ ἔτη καὶ ἓξ µῆνας ἐβασίλευσεν ἐν Χεβρων ἐπὶ τὸν Ιουδαν καὶ τριάκοντα τρία ἔτη ἐβασίλευσεν ἐπὶ πάντα Ισραηλ καὶ Ιουδαν ἐν Ιερουσαληµ. (6) Καὶ ἀπῆλθεν Δαυιδ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ εἰς Ιερουσαληµ πρὸς τὸν Ιεβουσαῖον τὸν κατοικοῦντα τὴν γῆν. καὶ ἐρρέθη τῷ Δαυιδ Οὐκ εἰσελεύσει ὧδε, ὅτι ἀντέστησαν οἱ τυφλοὶ καὶ οἱ χωλοί, λέγοντες ὅτι Οὐκ εἰσελεύσεται Δαυιδ ὧδε. (7) καὶ κατελάβετο Δαυιδ τὴν περιοχὴν Σιων (αὕτη ἡ πόλις τοῦ Δαυιδ). (8) καὶ εἶπεν Δαυιδ τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ Πᾶς τύπτων Ιεβουσαῖον ἁπτέσθω ἐν παραξιφίδι καὶ τοὺς χωλοὺς καὶ τοὺς τυφλοὺς καὶ τοὺς µισοῦντας τὴν ψυχὴν Δαυιδ· διὰ τοῦτο ἐροῦσιν Τυφλοὶ καὶ χωλοὶ οὐκ εἰσελεύσονται εἰς οἶκον κυρίου. (9) καὶ ἐκάθισεν Δαυιδ ἐν τῇ περιοχῇ, καὶ ἐκλήθη αὕτη ἡ πόλις Δαυιδ· καὶ ᾠκοδόµησεν τὴν πόλιν κύκλῳ ἀπὸ τῆς ἄκρας καὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ. (10) καὶ ἐπορεύετο Δαυιδ πορευόµενος καὶ µεγαλυνόµενος, καὶ κύριος παντοκράτωρ µετ’ αὐτοῦ. — (11) καὶ ἀπέστειλεν Χιραµ βασιλεὺς Τύρου ἀγγέλους πρὸς Δαυιδ καὶ ξύλα κέδρινα καὶ τέκτονας ξύλων καὶ τέκτονας λίθων, καὶ ᾠκοδόµησαν οἶκον τῷ Δαυιδ. (12) καὶ ἔγνω Δαυιδ ὅτι ἡτοίµασεν αὐτὸν κύριος εἰς βασιλέα ἐπὶ Ισραηλ, καὶ ὅτι ἐπήρθη ἡ βασιλεία αὐτοῦ διὰ τὸν λαὸν αὐτοῦ Ισραηλ. — (13) καὶ ἔλαβεν Δαυιδ ἔτι γυναῖκας καὶ παλλακὰς ἐξ Ιερουσαληµ µετὰ τὸ ἐλθεῖν αὐτὸν ἐκ Χεβρων, καὶ ἐγένοντο τῷ Δαυιδ ἔτι υἱοὶ καὶ θυγατέρες. (14) καὶ ταῦτα τὰ ὀνόµατα τῶν γεννηθέντων αὐτῷ ἐν Ιερουσαληµ· Σαµµους καὶ Σωβαβ καὶ Ναθαν καὶ Σαλωµων (15) καὶ Εβεαρ καὶ Ελισους καὶ Ναφεκ καὶ Ιεφιες (16) καὶ Ελισαµα καὶ Ελιδαε καὶ Ελιφαλαθ, (16a) Σαµαε, Ιεσσιβαθ, Ναθαν, Γαλαµααν, Ιεβααρ, Θεησους, Ελφαλατ, Ναγεδ, Ναφεκ, Ιαναθα, Λεασαµυς, Βααλιµαθ, Ελιφαλαθ. (17) Καὶ ἤκουσαν ἀλλόφυλοι ὅτι κέχρισται Δαυιδ βασιλεὺς ἐπὶ Ισραηλ, καὶ ἀνέβησαν πάντες οἱ ἀλλόφυλοι ζητεῖν τὸν Δαυιδ· καὶ ἤκουσεν Δαυιδ καὶ κατέβη εἰς τὴν περιοχήν. (18) καὶ οἱ ἀλλόφυλοι παραγίνονται καὶ συνέπεσαν εἰς τὴν κοιλάδα τῶν τιτάνων. (19) καὶ ἠρώτησεν Δαυιδ διὰ κυρίου λέγων Εἰ ἀναβῶ πρὸς τοὺς ἀλλοφύλους καὶ παραδώσεις αὐτοὺς εἰς τὰς χεῖράς µου; καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Δαυιδ Ἀνάβαινε, ὅτι παραδιδοὺς παραδώσω τοὺς ἀλλοφύλους εἰς τὰς χεῖράς σου. (20) καὶ ἦλθεν Δαυιδ ἐκ τῶν ἐπάνω διακοπῶν καὶ ἔκοψεν τοὺς ἀλλοφύλους ἐκεῖ, καὶ εἶπεν Δαυιδ Διέκοψεν κύριος τοὺς ἐχθρούς µου τοὺς ἀλλοφύλους ἐνώπιον ἐµοῦ ὡς διακόπτεται ὕδατα· διὰ τοῦτο ἐκλήθη τὸ ὄνοµα τοῦ τόπου ἐκείνου Ἐπάνω διακοπῶν. (21) καὶ καταλιµπάνουσιν ἐκεῖ τοὺς θεοὺς αὐτῶν, καὶ ἐλάβοσαν αὐτοὺς Δαυιδ καὶ οἱ ἄνδρες οἱ µετ’ αὐτοῦ. — (22) καὶ προσέθεντο ἔτι ἀλλόφυλοι τοῦ ἀναβῆναι καὶ συνέπεσαν ἐν τῇ κοιλάδι τῶν τιτάνων. (23) καὶ ἐπηρώτησεν Δαυιδ διὰ κυρίου, καὶ εἶπεν κύριος Οὐκ ἀναβήσει εἰς συνάντησιν αὐτῶν, ἀποστρέφου ἀπ’ αὐτῶν καὶ παρέσει αὐτοῖς πλησίον τοῦ κλαυθµῶνος· (24) καὶ ἔσται ἐν τῷ ἀκοῦσαί σε τὴν φωνὴν τοῦ συγκλεισµοῦ τοῦ ἄλσους τοῦ κλαυθµῶνος, τότε καταβήσει πρὸς αὐτούς, ὅτι τότε ἐξελεύσεται κύριος ἔµπροσθέν σου κόπτειν ἐν τῷ πολέµῳ τῶν ἀλλοφύλων. (25) καὶ ἐποίησεν Δαυιδ καθὼς ἐνετείλατο αὐτῷ κύριος, καὶ ἐπάταξεν τοὺς ἀλλοφύλους ἀπὸ Γαβαων ἕως τῆς γῆς Γαζηρα.

6

(1) Καὶ συνήγαγεν ἔτι Δαυιδ πάντα νεανίαν ἐξ Ισραηλ ὡς ἑβδοµήκοντα χιλιάδας. (2) καὶ ἀνέστη καὶ ἐπορεύθη Δαυιδ καὶ πᾶς ὁ λαὸς ὁ µετ’ αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἀρχόντων Ιουδα ἐν ἀναβάσει τοῦ ἀναγαγεῖν ἐκεῖθεν τὴν κιβωτὸν τοῦ θεοῦ, ἐφ’ ἣν ἐπεκλήθη τὸ ὄνοµα κυρίου τῶν δυνάµεων καθηµένου ἐπὶ τῶν Χερουβιν ἐπ’ αὐτῆς. (3) καὶ ἐπεβίβασεν τὴν κιβωτὸν κυρίου ἐφ’ ἅµαξαν καινὴν καὶ ἦρεν αὐτὴν ἐξ οἴκου Αµιναδαβ τοῦ ἐν τῷ βουνῷ· καὶ Οζα καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ υἱοὶ Αµιναδαβ ἦγον τὴν ἅµαξαν (4) σὺν τῇ κιβωτῷ, καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ ἐπορεύοντο ἔµπροσθεν τῆς κιβωτοῦ. (5) καὶ Δαυιδ καὶ οἱ υἱοὶ Ισραηλ παίζοντες ἐνώπιον κυρίου ἐν ὀργάνοις ἡρµοσµένοις ἐν ἰσχύι καὶ ἐν ᾠδαῖς καὶ ἐν κινύραις καὶ ἐν νάβλαις καὶ ἐν τυµπάνοις καὶ ἐν κυµβάλοις καὶ ἐν αὐλοῖς. (6) καὶ παραγίνονται ἕως ἅλω Νωδαβ, καὶ ἐξέτεινεν Οζα τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ τὴν κιβωτὸν τοῦ θεοῦ κατασχεῖν αὐτὴν καὶ ἐκράτησεν αὐτήν, ὅτι περιέσπασεν αὐτὴν ὁ µόσχος, τοῦ κατασχεῖν αὐτήν. (7) καὶ ἐθυµώθη κύριος τῷ Οζα, καὶ ἔπαισεν αὐτὸν ἐκεῖ ὁ θεός, καὶ ἀπέθανεν ἐκεῖ παρὰ τὴν κιβωτὸν τοῦ κυρίου ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. (8) καὶ ἠθύµησεν Δαυιδ ὑπὲρ οὗ διέκοψεν κύριος διακοπὴν ἐν τῷ Οζα· καὶ ἐκλήθη ὁ τόπος ἐκεῖνος Διακοπὴ Οζα ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. (9) καὶ ἐφοβήθη Δαυιδ τὸν κύριον ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ λέγων Πῶς εἰσελεύσεται πρός µε ἡ κιβωτὸς κυρίου; (10) καὶ οὐκ ἐβούλετο Δαυιδ τοῦ ἐκκλῖναι πρὸς αὑτὸν τὴν κιβωτὸν διαθήκης κυρίου εἰς τὴν πόλιν Δαυιδ, καὶ ἀπέκλινεν αὐτὴν Δαυιδ εἰς οἶκον Αβεδδαρα τοῦ Γεθθαίου. (11) καὶ ἐκάθισεν ἡ κιβωτὸς τοῦ κυρίου εἰς οἶκον Αβεδδαρα τοῦ Γεθθαίου µῆνας τρεῖς· καὶ εὐλόγησεν κύριος ὅλον τὸν οἶκον Αβεδδαρα καὶ πάντα τὰ αὐτοῦ. (12) Καὶ ἀπηγγέλη τῷ βασιλεῖ Δαυιδ λέγοντες Ηὐλόγησεν κύριος τὸν οἶκον Αβεδδαρα καὶ πάντα τὰ αὐτοῦ ἕνεκεν τῆς κιβωτοῦ τοῦ θεοῦ. καὶ ἐπορεύθη Δαυιδ καὶ ἀνήγαγεν τὴν κιβωτὸν τοῦ κυρίου ἐκ τοῦ οἴκου Αβεδδαρα εἰς τὴν πόλιν Δαυιδ ἐν εὐφροσύνῃ. (13) καὶ ἦσαν µετ’ αὐτῶν αἴροντες τὴν κιβωτὸν ἑπτὰ χοροὶ καὶ θῦµα µόσχος καὶ ἄρνα. (14) καὶ Δαυιδ ἀνεκρούετο ἐν ὀργάνοις ἡρµοσµένοις ἐνώπιον κυρίου, καὶ ὁ Δαυιδ ἐνδεδυκὼς στολὴν ἔξαλλον. (15) καὶ Δαυιδ καὶ πᾶς ὁ οἶκος Ισραηλ ἀνήγαγον τὴν κιβωτὸν κυρίου µετὰ κραυγῆς καὶ µετὰ φωνῆς σάλπιγγος. (16) καὶ ἐγένετο τῆς κιβωτοῦ παραγινοµένης ἕως πόλεως Δαυιδ καὶ Μελχολ ἡ θυγάτηρ Σαουλ διέκυπτεν διὰ τῆς θυρίδος καὶ εἶδεν τὸν βασιλέα Δαυιδ ὀρχούµενον καὶ ἀνακρουόµενον ἐνώπιον κυρίου καὶ ἐξουδένωσεν αὐτὸν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς. (17) καὶ φέρουσιν τὴν κιβωτὸν τοῦ κυρίου καὶ ἀνέθηκαν αὐτὴν εἰς τὸν τόπον αὐτῆς εἰς µέσον τῆς σκηνῆς, ἧς ἔπηξεν αὐτῇ Δαυιδ· καὶ ἀνήνεγκεν Δαυιδ ὁλοκαυτώµατα ἐνώπιον κυρίου καὶ εἰρηνικάς. (18) καὶ συνετέλεσεν Δαυιδ συναναφέρων τὰς ὁλοκαυτώσεις καὶ τὰς εἰρηνικὰς καὶ εὐλόγησεν τὸν λαὸν ἐν ὀνόµατι κυρίου τῶν δυνάµεων. (19) καὶ διεµέρισεν παντὶ τῷ λαῷ εἰς πᾶσαν τὴν δύναµιν τοῦ Ισραηλ ἀπὸ Δαν ἕως Βηρσαβεε ἀπὸ ἀνδρὸς ἕως γυναικὸς ἑκάστῳ κολλυρίδα ἄρτου καὶ ἐσχαρίτην καὶ λάγανον ἀπὸ τηγάνου· καὶ ἀπῆλθεν πᾶς ὁ λαὸς ἕκαστος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. — (20) καὶ ἐπέστρεψεν Δαυιδ εὐλογῆσαι τὸν οἶκον αὐτοῦ, καὶ ἐξῆλθεν Μελχολ ἡ θυγάτηρ Σαουλ εἰς ἀπάντησιν Δαυιδ καὶ εὐλόγησεν αὐτὸν καὶ εἶπεν Τί δεδόξασται σήµερον ὁ βασιλεὺς Ισραηλ, ὃς ἀπεκαλύφθη σήµερον ἐν ὀφθαλµοῖς παιδισκῶν τῶν δούλων ἑαυτοῦ, καθὼς ἀποκαλύπτεται ἀποκαλυφθεὶς εἷς τῶν ὀρχουµένων. (21) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Μελχολ Ἐνώπιον κυρίου ὀρχήσοµαι· εὐλογητὸς κύριος, ὃς ἐξελέξατό µε ὑπὲρ τὸν πατέρα σου καὶ ὑπὲρ πάντα τὸν οἶκον αὐτοῦ τοῦ καταστῆσαί µε εἰς ἡγούµενον ἐπὶ τὸν λαὸν αὐτοῦ ἐπὶ τὸν Ισραηλ· καὶ παίξοµαι καὶ ὀρχήσοµαι ἐνώπιον κυρίου (22) καὶ ἀποκαλυφθήσοµαι ἔτι οὕτως καὶ ἔσοµαι ἀχρεῖος ἐν ὀφθαλµοῖς σου καὶ µετὰ τῶν παιδισκῶν, ὧν εἶπάς µε δοξασθῆναι. (23) καὶ τῇ Μελχολ θυγατρὶ Σαουλ οὐκ ἐγένετο παιδίον ἕως τῆς ἡµέρας τοῦ ἀποθανεῖν αὐτήν.

7

(1) Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐκάθισεν ὁ βασιλεὺς ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ καὶ κύριος κατεκληρονόµησεν αὐτὸν κύκλῳ ἀπὸ πάντων τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ τῶν κύκλῳ, (2) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς Ναθαν τὸν προφήτην Ἰδοὺ δὴ ἐγὼ κατοικῶ ἐν οἴκῳ κεδρίνῳ, καὶ ἡ κιβωτὸς τοῦ θεοῦ κάθηται ἐν µέσῳ τῆς σκηνῆς. (3) καὶ εἶπεν Ναθαν πρὸς τὸν βασιλέα Πάντα, ὅσα ἂν ἐν τῇ καρδίᾳ σου, βάδιζε καὶ ποίει, ὅτι κύριος µετὰ σοῦ. — (4) καὶ ἐγένετο τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ καὶ ἐγένετο ῥῆµα κυρίου πρὸς Ναθαν λέγων (5) Πορεύου καὶ εἰπὸν πρὸς τὸν δοῦλόν µου Δαυιδ Τάδε λέγει κύριος Οὐ σὺ οἰκοδοµήσεις µοι οἶκον τοῦ κατοικῆσαί µε· (6) ὅτι οὐ κατῴκηκα ἐν οἴκῳ ἀφ’ ἧς ἡµέρας ἀνήγαγον ἐξ Αἰγύπτου τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης καὶ ἤµην ἐµπεριπατῶν ἐν καταλύµατι καὶ ἐν σκηνῇ. (7) ἐν πᾶσιν, οἷς διῆλθον ἐν παντὶ Ισραηλ, εἰ λαλῶν ἐλάλησα πρὸς µίαν φυλὴν τοῦ Ισραηλ, ᾧ ἐνετειλάµην ποιµαίνειν τὸν λαόν µου Ισραηλ, λέγων Τί ὅτι οὐκ ᾠκοδοµήκατέ µοι οἶκον κέδρινον; (8) καὶ νῦν τάδε ἐρεῖς τῷ δούλῳ µου Δαυιδ Τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ἔλαβόν σε ἐκ τῆς µάνδρας τῶν προβάτων τοῦ εἶναί σε εἰς ἡγούµενον ἐπὶ τὸν λαόν µου ἐπὶ τὸν Ισραηλ (9) καὶ ἤµην µετὰ σοῦ ἐν πᾶσιν, οἷς ἐπορεύου, καὶ ἐξωλέθρευσα πάντας τοὺς ἐχθρούς σου ἀπὸ προσώπου σου καὶ ἐποίησά σε ὀνοµαστὸν κατὰ τὸ ὄνοµα τῶν µεγάλων τῶν ἐπὶ τῆς γῆς. (10) καὶ θήσοµαι τόπον τῷ λαῷ µου τῷ Ισραηλ καὶ καταφυτεύσω αὐτόν, καὶ κατασκηνώσει καθ’ ἑαυτὸν καὶ οὐ µεριµνήσει οὐκέτι, καὶ οὐ προσθήσει υἱὸς ἀδικίας τοῦ ταπεινῶσαι αὐτὸν καθὼς ἀπ’ ἀρχῆς (11) ἀπὸ τῶν ἡµερῶν, ὧν ἔταξα κριτὰς ἐπὶ τὸν λαόν µου Ισραηλ, καὶ ἀναπαύσω σε ἀπὸ πάντων τῶν ἐχθρῶν σου, καὶ ἀπαγγελεῖ σοι κύριος ὅτι οἶκον οἰκοδοµήσεις αὐτῷ. (12) καὶ ἔσται ἐὰν πληρωθῶσιν αἱ ἡµέραι σου καὶ κοιµηθήσῃ µετὰ τῶν πατέρων σου, καὶ ἀναστήσω τὸ σπέρµα σου µετὰ σέ, ὃς ἔσται ἐκ τῆς κοιλίας σου, καὶ ἑτοιµάσω τὴν βασιλείαν αὐτοῦ· (13) αὐτὸς οἰκοδοµήσει µοι οἶκον τῷ ὀνόµατί µου, καὶ ἀνορθώσω τὸν θρόνον αὐτοῦ ἕως εἰς τὸν αἰῶνα. (14) ἐγὼ ἔσοµαι αὐτῷ εἰς πατέρα, καὶ αὐτὸς ἔσται µοι εἰς υἱόν· καὶ ἐὰν ἔλθῃ ἡ ἀδικία αὐτοῦ, καὶ ἐλέγξω αὐτὸν ἐν ῥάβδῳ ἀνδρῶν καὶ ἐν ἁφαῖς υἱῶν ἀνθρώπων· (15) τὸ δὲ ἔλεός µου οὐκ ἀποστήσω ἀπ’ αὐτοῦ, καθὼς ἀπέστησα ἀφ’ ὧν ἀπέστησα ἐκ προσώπου µου. (16) καὶ πιστωθήσεται ὁ οἶκος αὐτοῦ καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ ἕως αἰῶνος ἐνώπιον ἐµοῦ, καὶ ὁ θρόνος αὐτοῦ ἔσται ἀνωρθωµένος εἰς τὸν αἰῶνα. (17) κατὰ πάντας τοὺς λόγους τούτους καὶ κατὰ πᾶσαν τὴν ὅρασιν ταύτην, οὕτως ἐλάλησεν Ναθαν πρὸς Δαυιδ. — (18) καὶ εἰσῆλθεν ὁ βασιλεὺς Δαυιδ καὶ ἐκάθισεν ἐνώπιον κυρίου καὶ εἶπεν Τίς εἰµι ἐγώ, κύριέ µου κύριε, καὶ τίς ὁ οἶκός µου, ὅτι ἠγάπηκάς µε ἕως τούτων; (19) καὶ κατεσµικρύνθη µικρὸν ἐνώπιόν σου, κύριέ µου κύριε, καὶ ἐλάλησας ὑπὲρ τοῦ οἴκου τοῦ δούλου σου εἰς µακράν· οὗτος δὲ ὁ νόµος τοῦ ἀνθρώπου, κύριέ µου κύριε. (20) καὶ τί προσθήσει Δαυιδ ἔτι τοῦ λαλῆσαι πρὸς σέ; καὶ νῦν σὺ οἶδας τὸν δοῦλόν σου, κύριέ µου κύριε. (21) διὰ τὸν λόγον σου πεποίηκας καὶ κατὰ τὴν καρδίαν σου ἐποίησας πᾶσαν τὴν µεγαλωσύνην ταύτην γνωρίσαι τῷ δούλῳ σου (22) ἕνεκεν τοῦ µεγαλῦναί σε, κύριέ µου κύριε, ὅτι οὐκ ἔστιν ὡς σὺ καὶ οὐκ ἔστιν θεὸς πλὴν σοῦ ἐν πᾶσιν, οἷς ἠκούσαµεν ἐν τοῖς ὠσὶν ἡµῶν. (23) καὶ τίς ὡς ὁ λαός σου Ισραηλ ἔθνος ἄMο ἐν τῇ γῇ; ὡς ὡδήγησεν αὐτὸν ὁ θεὸς τοῦ λυτρώσασθαι αὐτῷ λαὸν τοῦ θέσθαι σε ὄνοµα τοῦ ποιῆσαι µεγαλωσύνην καὶ ἐπιφάνειαν τοῦ ἐκβαλεῖν σε ἐκ προσώπου τοῦ λαοῦ σου, οὗ ἐλυτρώσω σεαυτῷ ἐξ Αἰγύπτου, ἔθνη καὶ σκηνώµατα. (24) καὶ ἡτοίµασας σεαυτῷ τὸν λαόν σου Ισραηλ λαὸν ἕως αἰῶνος, καὶ σύ, κύριε, ἐγένου αὐτοῖς εἰς θεόν. (25) καὶ νῦν, κύριέ µου κύριε, τὸ ῥῆµα, ὃ ἐλάλησας περὶ τοῦ δούλου σου καὶ τοῦ οἴκου αὐτοῦ, πίστωσον ἕως αἰῶνος, κύριε παντοκράτωρ θεὲ τοῦ Ισραηλ· καὶ νῦν καθὼς ἐλάλησας, (26) µεγαλυνθείη τὸ ὄνοµά σου ἕως αἰῶνος. (27) κύριε παντοκράτωρ θεὸς Ισραηλ, ἀπεκάλυψας τὸ ὠτίον τοῦ δούλου σου λέγων Οἶκον οἰκοδοµήσω σοι· διὰ τοῦτο εὗρεν ὁ δοῦλός σου τὴν καρδίαν ἑαυτοῦ τοῦ προσεύξασθαι πρὸς σὲ τὴν προσευχὴν ταύτην. (28) καὶ νῦν, κύριέ µου κύριε, σὺ εἶ ὁ θεός, καὶ οἱ λόγοι σου ἔσονται ἀληθινοί, καὶ ἐλάλησας ὑπὲρ τοῦ δούλου σου τὰ ἀγαθὰ ταῦτα· (29) καὶ νῦν ἄρξαι καὶ εὐλόγησον τὸν οἶκον τοῦ δούλου σου τοῦ εἶναι εἰς τὸν αἰῶνα ἐνώπιόν σου, ὅτι σὺ εἶ, κύριέ µου κύριε, ἐλάλησας, καὶ ἀπὸ τῆς εὐλογίας σου εὐλογηθήσεται ὁ οἶκος τοῦ δούλου σου εἰς τὸν αἰῶνα.

8

(1) Καὶ ἐγένετο µετὰ ταῦτα καὶ ἐπάταξεν Δαυιδ τοὺς ἀλλοφύλους καὶ ἐτροπώσατο αὐτούς· καὶ ἔλαβεν Δαυιδ τὴν ἀφωρισµένην ἐκ χειρὸς τῶν ἀλλοφύλων. (2) καὶ ἐπάταξεν Δαυιδ τὴν Μωαβ καὶ διεµέτρησεν αὐτοὺς ἐν σχοινίοις κοιµίσας αὐτοὺς ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ἐγένετο τὰ δύο σχοινίσµατα τοῦ θανατῶσαι, καὶ τὰ δύο σχοινίσµατα ἐζώγρησεν, καὶ ἐγένετο Μωαβ τῷ Δαυιδ εἰς δούλους φέροντας ξένια. (3) καὶ ἐπάταξεν Δαυιδ τὸν Αδρααζαρ υἱὸν Ρααβ βασιλέα Σουβα πορευοµένου αὐτοῦ ἐπιστῆσαι τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ τὸν ποταµὸν Εὐφράτην. (4) καὶ προκατελάβετο Δαυιδ τῶν αὐτοῦ χίλια ἅρµατα καὶ ἑπτὰ χιλιάδας ἱππέων καὶ εἴκοσι χιλιάδας ἀνδρῶν πεζῶν, καὶ παρέλυσεν Δαυιδ πάντα τὰ ἅρµατα καὶ ὑπελίπετο ἐξ αὐτῶν ἑκατὸν ἅρµατα. (5) καὶ παραγίνεται Συρία Δαµασκοῦ βοηθῆσαι τῷ Αδρααζαρ βασιλεῖ Σουβα, καὶ ἐπάταξεν Δαυιδ ἐν τῷ Σύρῳ εἴκοσι δύο χιλιάδας ἀνδρῶν. (6) καὶ ἔθετο Δαυιδ φρουρὰν ἐν Συρίᾳ τῇ κατὰ Δαµασκόν, καὶ ἐγένετο ὁ Σύρος τῷ Δαυιδ εἰς δούλους φέροντας ξένια. καὶ ἔσωσεν κύριος τὸν Δαυιδ ἐν πᾶσιν, οἷς ἐπορεύετο. — (7) καὶ ἔλαβεν Δαυιδ τοὺς χλιδῶνας τοὺς χρυσοῦς, οἳ ἦσαν ἐπὶ τῶν παίδων τῶν Αδρααζαρ βασιλέως Σουβα, καὶ ἤνεγκεν αὐτὰ εἰς Ιερουσαληµ· καὶ ἔλαβεν αὐτὰ Σουσακιµ βασιλεὺς Αἰγύπτου ἐν τῷ ἀναβῆναι αὐτὸν εἰς Ιερουσαληµ ἐν ἡµέραις Ροβοαµ υἱοῦ Σολοµῶντος. (8) καὶ ἐκ τῆς Μασβακ ἐκ τῶν ἐκλεκτῶν πόλεων τοῦ Αδρααζαρ ἔλαβεν ὁ βασιλεὺς Δαυιδ χαλκὸν πολὺν σφόδρα· ἐν αὐτῷ ἐποίησεν Σαλωµων τὴν θάλασσαν τὴν χαλκῆν καὶ τοὺς στύλους καὶ τοὺς λουτῆρας καὶ πάντα τὰ σκεύη. — (9) καὶ ἤκουσεν Θοου ὁ βασιλεὺς Ηµαθ ὅτι ἐπάταξεν Δαυιδ πᾶσαν τὴν δύναµιν Αδρααζαρ, (10) καὶ ἀπέστειλεν Θοου Ιεδδουραν τὸν υἱὸν αὐτοῦ πρὸς βασιλέα Δαυιδ ἐρωτῆσαι αὐτὸν τὰ εἰς εἰρήνην καὶ εὐλογῆσαι αὐτὸν ὑπὲρ οὗ ἐπολέµησεν τὸν Αδρααζαρ καὶ ἐπάταξεν αὐτόν, ὅτι ἀντικείµενος ἦν τῷ Αδρααζαρ, καὶ ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ ἦσαν σκεύη ἀργυρᾶ καὶ σκεύη χρυσᾶ καὶ σκεύη χαλκᾶ. (11) καὶ ταῦτα ἡγίασεν ὁ βασιλεὺς Δαυιδ τῷ κυρίῳ µετὰ τοῦ ἀργυρίου καὶ µετὰ τοῦ χρυσίου, οὗ ἡγίασεν ἐκ πασῶν τῶν πόλεων, ὧν κατεδυνάστευσεν, (12) ἐκ τῆς Ιδουµαίας καὶ ἐκ τῆς Μωαβ καὶ ἐκ τῶν υἱῶν Αµµων καὶ ἐκ τῶν ἀλλοφύλων καὶ ἐξ Αµαληκ καὶ ἐκ τῶν σκύλων Αδρααζαρ υἱοῦ Ρααβ βασιλέως Σουβα. — (13) καὶ ἐποίησεν Δαυιδ ὄνοµα· καὶ ἐν τῷ ἀνακάµπτειν αὐτὸν ἐπάταξεν τὴν Ιδουµαίαν ἐν Γαιµελε εἰς ὀκτωκαίδεκα χιλιάδας. (14) καὶ ἔθετο ἐν τῇ Ιδουµαίᾳ φρουράν, ἐν πάσῃ τῇ Ιδουµαίᾳ, καὶ ἐγένοντο πάντες οἱ Ιδουµαῖοι δοῦλοι τῷ βασιλεῖ. καὶ ἔσωσεν κύριος τὸν Δαυιδ ἐν πᾶσιν, οἷς ἐπορεύετο. (15) Καὶ ἐβασίλευσεν Δαυιδ ἐπὶ Ισραηλ, καὶ ἦν Δαυιδ ποιῶν κρίµα καὶ δικαιοσύνην ἐπὶ πάντα τὸν λαὸν αὐτοῦ. (16) καὶ Ιωαβ υἱὸς Σαρουιας ἐπὶ τῆς στρατιᾶς, καὶ Ιωσαφατ υἱὸς Αχια ἐπὶ τῶν ὑποµνηµάτων, (17) καὶ Σαδδουκ υἱὸς Αχιτωβ καὶ Αχιµελεχ υἱὸς Αβιαθαρ ἱερεῖς, καὶ Ασα ὁ γραµµατεύς, (18) καὶ Βαναιας υἱὸς Ιωδαε σύµβουλος, καὶ ὁ Χελεθθι καὶ ὁ Φελεττι· καὶ υἱοὶ Δαυιδ αὐλάρχαι ἦσαν.

9

(1) Καὶ εἶπεν Δαυιδ Εἰ ἔστιν ἔτι ὑπολελειµµένος τῷ οἴκῳ Σαουλ καὶ ποιήσω µετ’ αὐτοῦ ἔλεος ἕνεκεν Ιωναθαν; (2) καὶ ἐκ τοῦ οἴκου Σαουλ παῖς ἦν καὶ ὄνοµα αὐτῷ Σιβα, καὶ καλοῦσιν αὐτὸν πρὸς Δαυιδ. καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν ὁ βασιλεύς Εἰ σὺ εἶ Σιβα; καὶ εἶπεν Ἐγὼ δοῦλος σός. (3) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Εἰ ὑπολέλειπται ἐκ τοῦ οἴκου Σαουλ ἔτι ἀνὴρ καὶ ποιήσω µετ’ αὐτοῦ ἔλεος θεοῦ; καὶ εἶπεν Σιβα πρὸς τὸν βασιλέα Ἔτι ἔστιν υἱὸς τῷ Ιωναθαν πεπληγὼς τοὺς πόδας. (4) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Ποῦ οὗτος; καὶ εἶπεν Σιβα πρὸς τὸν βασιλέα Ἰδοὺ ἐν οἴκῳ Μαχιρ υἱοῦ Αµιηλ ἐκ τῆς Λαδαβαρ. (5) καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Δαυιδ καὶ ἔλαβεν αὐτὸν ἐκ τοῦ οἴκου Μαχιρ υἱοῦ Αµιηλ ἐκ τῆς Λαδαβαρ. (6) καὶ παραγίνεται Μεµφιβοσθε υἱὸς Ιωναθαν υἱοῦ Σαουλ πρὸς τὸν βασιλέα Δαυιδ καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ. καὶ εἶπεν αὐτῷ Δαυιδ Μεµφιβοσθε· καὶ εἶπεν Ἰδοὺ ὁ δοῦλός σου. (7) καὶ εἶπεν αὐτῷ Δαυιδ Μὴ φοβοῦ, ὅτι ποιῶν ποιήσω µετὰ σοῦ ἔλεος διὰ Ιωναθαν τὸν πατέρα σου καὶ ἀποκαταστήσω σοι πάντα ἀγρὸν Σαουλ πατρὸς τοῦ πατρός σου, καὶ σὺ φάγῃ ἄρτον ἐπὶ τῆς τραπέζης µου διὰ παντός. (8) καὶ προσεκύνησεν Μεµφιβοσθε καὶ εἶπεν Τίς εἰµι ὁ δοῦλός σου, ὅτι ἐπέβλεψας ἐπὶ τὸν κύνα τὸν τεθνηκότα τὸν ὅµοιον ἐµοί; (9) καὶ ἐκάλεσεν ὁ βασιλεὺς Σιβα τὸ παιδάριον Σαουλ καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Πάντα, ὅσα ἐστὶν τῷ Σαουλ καὶ ὅλῳ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, δέδωκα τῷ υἱῷ τοῦ κυρίου σου· (10) καὶ ἐργᾷ αὐτῷ τὴν γῆν, σὺ καὶ οἱ υἱοί σου καὶ οἱ δοῦλοί σου, καὶ εἰσοίσεις τῷ υἱῷ τοῦ κυρίου σου ἄρτους, καὶ ἔδεται αὐτούς· καὶ Μεµφιβοσθε υἱὸς τοῦ κυρίου σου φάγεται διὰ παντὸς ἄρτον ἐπὶ τῆς τραπέζης µου. (καὶ τῷ Σιβα ἦσαν πεντεκαίδεκα υἱοὶ καὶ εἴκοσι δοῦλοι.) (11) καὶ εἶπεν Σιβα πρὸς τὸν βασιλέα Κατὰ πάντα, ὅσα ἐντέταλται ὁ κύριός µου ὁ βασιλεὺς τῷ δούλῳ αὐτοῦ, οὕτως ποιήσει ὁ δοῦλός σου. καὶ Μεµφιβοσθε ἤσθιεν ἐπὶ τῆς τραπέζης Δαυιδ καθὼς εἷς τῶν υἱῶν τοῦ βασιλέως. (12) καὶ τῷ Μεµφιβοσθε υἱὸς µικρὸς καὶ ὄνοµα αὐτῷ Μιχα. καὶ πᾶσα ἡ κατοίκησις τοῦ οἴκου Σιβα δοῦλοι τοῦ Μεµφιβοσθε. (13) καὶ Μεµφιβοσθε κατῴκει ἐν Ιερουσαληµ, ὅτι ἐπὶ τῆς τραπέζης τοῦ βασιλέως διὰ παντὸς ἤσθιεν· καὶ αὐτὸς ἦν χωλὸς ἀµφοτέροις τοῖς ποσὶν αὐτοῦ.

10

(1) Καὶ ἐγένετο µετὰ ταῦτα καὶ ἀπέθανεν βασιλεὺς υἱῶν Αµµων, καὶ ἐβασίλευσεν Αννων υἱὸς αὐτοῦ ἀντ’ αὐτοῦ. (2) καὶ εἶπεν Δαυιδ Ποιήσω ἔλεος µετὰ Αννων υἱοῦ Ναας, ὃν τρόπον ἐποίησεν ὁ πατὴρ αὐτοῦ µετ’ ἐµοῦ ἔλεος· καὶ ἀπέστειλεν Δαυιδ παρακαλέσαι αὐτὸν ἐν χειρὶ τῶν δούλων αὐτοῦ περὶ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. καὶ παρεγένοντο οἱ παῖδες Δαυιδ εἰς τὴν γῆν υἱῶν Αµµων. (3) καὶ εἶπον οἱ ἄρχοντες υἱῶν Αµµων πρὸς Αννων τὸν κύριον αὐτῶν Μὴ παρὰ τὸ δοξάζειν Δαυιδ τὸν πατέρα σου ἐνώπιόν σου, ὅτι ἀπέστειλέν σοι παρακαλοῦντας; ἀλλ’ οὐχὶ ὅπως ἐρευνήσωσιν τὴν πόλιν καὶ κατασκοπήσωσιν αὐτὴν καὶ τοῦ κατασκέψασθαι αὐτὴν ἀπέστειλεν Δαυιδ τοὺς παῖδας αὐτοῦ πρὸς σέ; (4) καὶ ἔλαβεν Αννων τοὺς παῖδας Δαυιδ καὶ ἐξύρησεν τοὺς πώγωνας αὐτῶν καὶ ἀπέκοψεν τοὺς µανδύας αὐτῶν ἐν τῷ ἡµίσει ἕως τῶν ἰσχίων αὐτῶν καὶ ἐξαπέστειλεν αὐτούς. (5) καὶ ἀνήγγειλαν τῷ Δαυιδ ὑπὲρ τῶν ἀνδρῶν, καὶ ἀπέστειλεν εἰς ἀπαντὴν αὐτῶν, ὅτι ἦσαν οἱ ἄνδρες ἠτιµασµένοι σφόδρα· καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Καθίσατε ἐν Ιεριχω ἕως τοῦ ἀνατεῖλαι τοὺς πώγωνας ὑµῶν, καὶ ἐπιστραφήσεσθε. — (6) καὶ εἶδαν οἱ υἱοὶ Αµµων ὅτι κατῃσχύνθησαν ὁ λαὸς Δαυιδ, καὶ ἀπέστειλαν οἱ υἱοὶ Αµµων καὶ ἐµισθώσαντο τὴν Συρίαν Βαιθροωβ, εἴκοσι χιλιάδας πεζῶν, καὶ τὸν βασιλέα Μααχα, χιλίους ἄνδρας, καὶ Ιστωβ, δώδεκα χιλιάδας ἀνδρῶν. (7) καὶ ἤκουσεν Δαυιδ καὶ ἀπέστειλεν τὸν Ιωαβ καὶ πᾶσαν τὴν δύναµιν, τοὺς δυνατούς. (8) καὶ ἐξῆλθαν οἱ υἱοὶ Αµµων καὶ παρετάξαντο πόλεµον παρὰ τῇ θύρᾳ τῆς πύλης, καὶ Συρία Σουβα καὶ Ροωβ καὶ Ιστωβ καὶ Μααχα µόνοι ἐν ἀγρῷ. (9) καὶ εἶδεν Ιωαβ ὅτι ἐγενήθη πρὸς αὐτὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ πολέµου, ἐκ τοῦ κατὰ πρόσωπον ἐξ ἐναντίας καὶ ἐκ τοῦ ὄπισθεν, καὶ ἐπέλεξεν ἐκ πάντων τῶν νεανίσκων Ισραηλ, καὶ παρετάξαντο ἐξ ἐναντίας Συρίας. (10) καὶ τὸ κατάλοιπον τοῦ λαοῦ ἔδωκεν ἐν χειρὶ Αβεσσα τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, καὶ παρετάξαντο ἐξ ἐναντίας υἱῶν Αµµων. (11) καὶ εἶπεν Ἐὰν κραταιωθῇ Συρία ὑπὲρ ἐµέ, καὶ ἔσεσθέ µοι εἰς σωτηρίαν, καὶ ἐὰν υἱοὶ Αµµων κραταιωθῶσιν ὑπὲρ σέ, καὶ ἐσόµεθα τοῦ σῶσαί σε· (12) ἀνδρίζου καὶ κραταιωθῶµεν ὑπὲρ τοῦ λαοῦ ἡµῶν καὶ περὶ τῶν πόλεων τοῦ θεοῦ ἡµῶν, καὶ κύριος ποιήσει τὸ ἀγαθὸν ἐν ὀφθαλµοῖς αὐτοῦ. (13) καὶ προσῆλθεν Ιωαβ καὶ ὁ λαὸς αὐτοῦ µετ’ αὐτοῦ εἰς πόλεµον πρὸς Συρίαν, καὶ ἔφυγαν ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ. (14) καὶ οἱ υἱοὶ Αµµων εἶδαν ὅτι ἔφυγεν Συρία, καὶ ἔφυγαν ἀπὸ προσώπου Αβεσσα καὶ εἰσῆλθαν εἰς τὴν πόλιν. καὶ ἀνέστρεψεν Ιωαβ ἀπὸ τῶν υἱῶν Αµµων καὶ παρεγένοντο εἰς Ιερουσαληµ. — (15) καὶ εἶδεν Συρία ὅτι ἔπταισεν ἔµπροσθεν Ισραηλ, καὶ συνήχθησαν ἐπὶ τὸ αὐτό. (16) καὶ ἀπέστειλεν Αδρααζαρ καὶ συνήγαγεν τὴν Συρίαν τὴν ἐκ τοῦ πέραν τοῦ ποταµοῦ Χαλαµακ, καὶ παρεγένοντο Αιλαµ, καὶ Σωβακ ἄρχων τῆς δυνάµεως Αδρααζαρ ἔµπροσθεν αὐτῶν. (17) καὶ ἀνηγγέλη τῷ Δαυιδ, καὶ συνήγαγεν τὸν πάντα Ισραηλ καὶ διέβη τὸν Ιορδάνην καὶ παρεγένοντο εἰς Αιλαµ· καὶ παρετάξατο Συρία ἀπέναντι Δαυιδ καὶ ἐπολέµησαν µετ’ αὐτοῦ. (18) καὶ ἔφυγεν Συρία ἀπὸ προσώπου Ισραηλ, καὶ ἀνεῖλεν Δαυιδ ἐκ τῆς Συρίας ἑπτακόσια ἅρµατα καὶ τεσσαράκοντα χιλιάδας ἱππέων· καὶ τὸν Σωβακ τὸν ἄρχοντα τῆς δυνάµεως αὐτοῦ ἐπάταξεν, καὶ ἀπέθανεν ἐκεῖ. (19) καὶ εἶδαν πάντες οἱ βασιλεῖς οἱ δοῦλοι Αδρααζαρ ὅτι ἔπταισαν ἔµπροσθεν Ισραηλ, καὶ ηὐτοµόλησαν µετὰ Ισραηλ καὶ ἐδούλευσαν αὐτοῖς. καὶ ἐφοβήθη Συρία τοῦ σῶσαι ἔτι τοὺς υἱοὺς Αµµων.

11

(1) Καὶ ἐγένετο ἐπιστρέψαντος τοῦ ἐνιαυτοῦ εἰς τὸν καιρὸν τῆς ἐξοδίας τῶν βασιλέων καὶ ἀπέστειλεν Δαυιδ τὸν Ιωαβ καὶ τοὺς παῖδας αὐτοῦ µετ’ αὐτοῦ καὶ τὸν πάντα Ισραηλ, καὶ διέφθειραν τοὺς υἱοὺς Αµµων καὶ διεκάθισαν ἐπὶ Ραββαθ· καὶ Δαυιδ ἐκάθισεν ἐν Ιερουσαληµ. (2) Καὶ ἐγένετο πρὸς ἑσπέραν καὶ ἀνέστη Δαυιδ ἀπὸ τῆς κοίτης αὐτοῦ καὶ περιεπάτει ἐπὶ τοῦ δώµατος τοῦ οἴκου τοῦ βασιλέως καὶ εἶδεν γυναῖκα λουοµένην ἀπὸ τοῦ δώµατος, καὶ ἡ γυνὴ καλὴ τῷ εἴδει σφόδρα. (3) καὶ ἀπέστειλεν Δαυιδ καὶ ἐζήτησεν τὴν γυναῖκα, καὶ εἶπεν Οὐχὶ αὕτη Βηρσαβεε θυγάτηρ Ελιαβ γυνὴ Ουριου τοῦ Χετταίου; (4) καὶ ἀπέστειλεν Δαυιδ ἀγγέλους καὶ ἔλαβεν αὐτήν, καὶ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτόν, καὶ ἐκοιµήθη µετ’ αὐτῆς, καὶ αὐτὴ ἁγιαζοµένη ἀπὸ ἀκαθαρσίας αὐτῆς καὶ ἀπέστρεψεν εἰς τὸν οἶκον αὐτῆς. (5) καὶ ἐν γαστρὶ ἔλαβεν ἡ γυνή· καὶ ἀποστείλασα ἀπήγγειλεν τῷ Δαυιδ καὶ εἶπεν Ἐγώ εἰµι ἐν γαστρὶ ἔχω. (6) καὶ ἀπέστειλεν Δαυιδ πρὸς Ιωαβ λέγων Ἀπόστειλον πρός µε τὸν Ουριαν τὸν Χετταῖον· καὶ ἀπέστειλεν Ιωαβ τὸν Ουριαν πρὸς Δαυιδ. (7) καὶ παραγίνεται Ουριας καὶ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτόν, καὶ ἐπηρώτησεν Δαυιδ εἰς εἰρήνην Ιωαβ καὶ εἰς εἰρήνην τοῦ λαοῦ καὶ εἰς εἰρήνην τοῦ πολέµου. (8) καὶ εἶπεν Δαυιδ τῷ Ουρια Κατάβηθι εἰς τὸν οἶκόν σου καὶ νίψαι τοὺς πόδας σου· καὶ ἐξῆλθεν Ουριας ἐξ οἴκου τοῦ βασιλέως, καὶ ἐξῆλθεν ὀπίσω αὐτοῦ ἄρσις τοῦ βασιλέως. (9) καὶ ἐκοιµήθη Ουριας παρὰ τῇ θύρᾳ τοῦ βασιλέως µετὰ τῶν δούλων τοῦ κυρίου αὐτοῦ καὶ οὐ κατέβη εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. (10) καὶ ἀνήγγειλαν τῷ Δαυιδ λέγοντες ὅτι Οὐ κατέβη Ουριας εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Ουριαν Οὐχὶ ἐξ ὁδοῦ σὺ ἔρχῃ; τί ὅτι οὐ κατέβης εἰς τὸν οἶκόν σου; (11) καὶ εἶπεν Ουριας πρὸς Δαυιδ Ἡ κιβωτὸς καὶ Ισραηλ καὶ Ιουδας κατοικοῦσιν ἐν σκηναῖς, καὶ ὁ κύριός µου Ιωαβ καὶ οἱ δοῦλοι τοῦ κυρίου µου ἐπὶ πρόσωπον τοῦ ἀγροῦ παρεµβάλλουσιν· καὶ ἐγὼ εἰσελεύσοµαι εἰς τὸν οἶκόν µου φαγεῖν καὶ πιεῖν καὶ κοιµηθῆναι µετὰ τῆς γυναικός µου; πῶς; ζῇ ἡ ψυχή σου, εἰ ποιήσω τὸ ῥῆµα τοῦτο. (12) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Ουριαν Κάθισον ἐνταῦθα καί γε σήµερον, καὶ αὔριον ἐξαποστελῶ σε· καὶ ἐκάθισεν Ουριας ἐν Ιερουσαληµ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καὶ τῇ ἐπαύριον. (13) καὶ ἐκάλεσεν αὐτὸν Δαυιδ, καὶ ἔφαγεν ἐνώπιον αὐτοῦ καὶ ἔπιεν, καὶ ἐµέθυσεν αὐτόν· καὶ ἐξῆλθεν ἑσπέρας τοῦ κοιµηθῆναι ἐπὶ τῆς κοίτης αὐτοῦ µετὰ τῶν δούλων τοῦ κυρίου αὐτοῦ, καὶ εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ οὐ κατέβη. (14) καὶ ἐγένετο πρωὶ καὶ ἔγραψεν Δαυιδ βιβλίον πρὸς Ιωαβ καὶ ἀπέστειλεν ἐν χειρὶ Ουριου. (15) καὶ ἔγραψεν ἐν τῷ βιβλίῳ λέγων Εἰσάγαγε τὸν Ουριαν ἐξ ἐναντίας τοῦ πολέµου τοῦ κραταιοῦ, καὶ ἀποστραφήσεσθε ἀπὸ ὄπισθεν αὐτοῦ, καὶ πληγήσεται καὶ ἀποθανεῖται. (16) καὶ ἐγενήθη ἐν τῷ φυλάσσειν Ιωαβ ἐπὶ τὴν πόλιν καὶ ἔθηκεν τὸν Ουριαν εἰς τὸν τόπον, οὗ ᾔδει ὅτι ἄνδρες δυνάµεως ἐκεῖ. (17) καὶ ἐξῆλθον οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως καὶ ἐπολέµουν µετὰ Ιωαβ, καὶ ἔπεσαν ἐκ τοῦ λαοῦ ἐκ τῶν δούλων Δαυιδ, καὶ ἀπέθανεν καί γε Ουριας ὁ Χετταῖος. (18) καὶ ἀπέστειλεν Ιωαβ καὶ ἀπήγγειλεν τῷ βασιλεῖ πάντας τοὺς λόγους τοῦ πολέµου (19) καὶ ἐνετείλατο τῷ ἀγγέλῳ λέγων Ἐν τῷ συντελέσαι σε πάντας τοὺς λόγους τοῦ πολέµου λαλῆσαι πρὸς τὸν βασιλέα (20) καὶ ἔσται ἐὰν ἀναβῇ ὁ θυµὸς τοῦ βασιλέως καὶ εἴπῃ σοι Τί ὅτι ἠγγίσατε πρὸς τὴν πόλιν πολεµῆσαι; οὐκ ᾔδειτε ὅτι τοξεύσουσιν ἀπάνωθεν τοῦ τείχους; (21) τίς ἐπάταξεν τὸν Αβιµελεχ υἱὸν Ιεροβααλ; οὐχὶ γυνὴ ἔρριψεν ἐπ’ αὐτὸν κλάσµα µύλου ἐπάνωθεν τοῦ τείχους καὶ ἀπέθανεν ἐν Θαµασι; ἵνα τί προσηγάγετε πρὸς τὸ τεῖχος; καὶ ἐρεῖς Καί γε Ουριας ὁ δοῦλός σου ὁ Χετταῖος ἀπέθανεν. (22) καὶ ἐπορεύθη ὁ ἄγγελος Ιωαβ πρὸς τὸν βασιλέα εἰς Ιερουσαληµ καὶ παρεγένετο καὶ ἀπήγγειλεν τῷ Δαυιδ πάντα, ὅσα ἀπήγγειλεν αὐτῷ Ιωαβ, πάντα τὰ ῥήµατα τοῦ πολέµου. καὶ ἐθυµώθη Δαυιδ πρὸς Ιωαβ καὶ εἶπεν πρὸς τὸν ἄγγελον Ἵνα τί προσηγάγετε πρὸς τὴν πόλιν τοῦ πολεµῆσαι; οὐκ ᾔδειτε ὅτι πληγήσεσθε ἀπὸ τοῦ τείχους; τίς ἐπάταξεν τὸν Αβιµελεχ υἱὸν Ιεροβααλ; οὐχὶ γυνὴ ἔρριψεν ἐπ’ αὐτὸν κλάσµα µύλου ἀπὸ τοῦ τείχους καὶ ἀπέθανεν ἐν Θαµασι; ἵνα τί προσηγάγετε πρὸς τὸ τεῖχος; (23) καὶ εἶπεν ὁ ἄγγελος πρὸς Δαυιδ Ὅτι ἐκραταίωσαν ἐφ’ ἡµᾶς οἱ ἄνδρες καὶ ἐξῆλθαν ἐφ’ ἡµᾶς εἰς τὸν ἀγρόν, καὶ ἐγενήθηµεν ἐπ’ αὐτοὺς ἕως τῆς θύρας τῆς πύλης, (24) καὶ ἐτόξευσαν οἱ τοξεύοντες πρὸς τοὺς παῖδάς σου ἀπάνωθεν τοῦ τείχους, καὶ ἀπέθαναν τῶν παίδων τοῦ βασιλέως, καί γε ὁ δοῦλός σου Ουριας ὁ Χετταῖος ἀπέθανεν. (25) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς τὸν ἄγγελον Τάδε ἐρεῖς πρὸς Ιωαβ Μὴ πονηρὸν ἔστω ἐν ὀφθαλµοῖς σου τὸ ῥῆµα τοῦτο, ὅτι ποτὲ µὲν οὕτως καὶ ποτὲ οὕτως φάγεται ἡ µάχαιρα· κραταίωσον τὸν πόλεµόν σου πρὸς τὴν πόλιν καὶ κατάσπασον αὐτὴν καὶ κραταίωσον αὐτόν. (26) καὶ ἤκουσεν ἡ γυνὴ Ουριου ὅτι ἀπέθανεν Ουριας ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, καὶ ἐκόψατο τὸν ἄνδρα αὐτῆς. (27) καὶ διῆλθεν τὸ πένθος, καὶ ἀπέστειλεν Δαυιδ καὶ συνήγαγεν αὐτὴν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, καὶ ἐγενήθη αὐτῷ εἰς γυναῖκα καὶ ἔτεκεν αὐτῷ υἱόν. Καὶ πονηρὸν ἐφάνη τὸ ῥῆµα, ὃ ἐποίησεν Δαυιδ, ἐν ὀφθαλµοῖς κυρίου.

12

(1) καὶ ἀπέστειλεν κύριος τὸν Ναθαν τὸν προφήτην πρὸς Δαυιδ, καὶ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτὸν καὶ εἶπεν αὐτῷ Δύο ἦσαν ἄνδρες ἐν πόλει µιᾷ, εἷς πλούσιος καὶ εἷς πένης· (2) καὶ τῷ πλουσίῳ ἦν ποίµνια καὶ βουκόλια πολλὰ σφόδρα, (3) καὶ τῷ πένητι οὐδὲν ἀλλ’ ἢ ἀµνὰς µία µικρά, ἣν ἐκτήσατο καὶ περιεποιήσατο καὶ ἐξέθρεψεν αὐτήν, καὶ ἡδρύνθη µετ’ αὐτοῦ καὶ µετὰ τῶν υἱῶν αὐτοῦ ἐπὶ τὸ αὐτό, ἐκ τοῦ ἄρτου αὐτοῦ ἤσθιεν καὶ ἐκ τοῦ ποτηρίου αὐτοῦ ἔπινεν καὶ ἐν τῷ κόλπῳ αὐτοῦ ἐκάθευδεν καὶ ἦν αὐτῷ ὡς θυγάτηρ· (4) καὶ ἦλθεν πάροδος τῷ ἀνδρὶ τῷ πλουσίῳ, καὶ ἐφείσατο λαβεῖν ἐκ τῶν ποιµνίων αὐτοῦ καὶ ἐκ τῶν βουκολίων αὐτοῦ τοῦ ποιῆσαι τῷ ξένῳ ὁδοιπόρῳ ἐλθόντι πρὸς αὐτὸν καὶ ἔλαβεν τὴν ἀµνάδα τοῦ πένητος καὶ ἐποίησεν αὐτὴν τῷ ἀνδρὶ τῷ ἐλθόντι πρὸς αὐτόν. (5) καὶ ἐθυµώθη ὀργῇ Δαυιδ σφόδρα τῷ ἀνδρί, καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Ναθαν Ζῇ κύριος, ὅτι υἱὸς θανάτου ὁ ἀνὴρ ὁ ποιήσας τοῦτο (6) καὶ τὴν ἀµνάδα ἀποτείσει ἑπταπλασίονα ἀνθ’ ὧν ὅτι ἐποίησεν τὸ ῥῆµα τοῦτο καὶ περὶ οὗ οὐκ ἐφείσατο. (7) καὶ εἶπεν Ναθαν πρὸς Δαυιδ Σὺ εἶ ὁ ἀνὴρ ὁ ποιήσας τοῦτο· τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Ἐγώ εἰµι ἔχρισά σε εἰς βασιλέα ἐπὶ Ισραηλ, καὶ ἐγώ εἰµι ἐρρυσάµην σε ἐκ χειρὸς Σαουλ (8) καὶ ἔδωκά σοι τὸν οἶκον τοῦ κυρίου σου καὶ τὰς γυναῖκας τοῦ κυρίου σου ἐν τῷ κόλπῳ σου καὶ ἔδωκά σοι τὸν οἶκον Ισραηλ καὶ Ιουδα· καὶ εἰ µικρόν ἐστιν, προσθήσω σοι κατὰ ταῦτα. (9) τί ὅτι ἐφαύλισας τὸν λόγον κυρίου τοῦ ποιῆσαι τὸ πονηρὸν ἐν ὀφθαλµοῖς αὐτοῦ; τὸν Ουριαν τὸν Χετταῖον ἐπάταξας ἐν ῥοµφαίᾳ καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ ἔλαβες σεαυτῷ εἰς γυναῖκα καὶ αὐτὸν ἀπέκτεινας ἐν ῥοµφαίᾳ υἱῶν Αµµων. (10) καὶ νῦν οὐκ ἀποστήσεται ῥοµφαία ἐκ τοῦ οἴκου σου ἕως αἰῶνος ἀνθ’ ὧν ὅτι ἐξουδένωσάς µε καὶ ἔλαβες τὴν γυναῖκα τοῦ Ουριου τοῦ Χετταίου τοῦ εἶναί σοι εἰς γυναῖκα. (11) τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐξεγείρω ἐπὶ σὲ κακὰ ἐκ τοῦ οἴκου σου καὶ λήµψοµαι τὰς γυναῖκάς σου κατ’ ὀφθαλµούς σου καὶ δώσω τῷ πλησίον σου, καὶ κοιµηθήσεται µετὰ τῶν γυναικῶν σου ἐναντίον τοῦ ἡλίου τούτου· (12) ὅτι σὺ ἐποίησας κρυβῇ, κἀγὼ ποιήσω τὸ ῥῆµα τοῦτο ἐναντίον παντὸς Ισραηλ καὶ ἀπέναντι τούτου τοῦ ἡλίου. (13) καὶ εἶπεν Δαυιδ τῷ Ναθαν Ἡµάρτηκα τῷ κυρίῳ. καὶ εἶπεν Ναθαν πρὸς Δαυιδ Καὶ κύριος παρεβίβασεν τὸ ἁµάρτηµά σου, οὐ µὴ ἀποθάνῃς· (14) πλὴν ὅτι παροξύνων παρώξυνας τοὺς ἐχθροὺς κυρίου ἐν τῷ ῥήµατι τούτῳ, καί γε ὁ υἱός σου ὁ τεχθείς σοι θανάτῳ ἀποθανεῖται. (15) καὶ ἀπῆλθεν Ναθαν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. Καὶ ἔθραυσεν κύριος τὸ παιδίον, ὃ ἔτεκεν ἡ γυνὴ Ουριου τῷ Δαυιδ, καὶ ἠρρώστησεν. (16) καὶ ἐζήτησεν Δαυιδ τὸν θεὸν περὶ τοῦ παιδαρίου, καὶ ἐνήστευσεν Δαυιδ νηστείαν καὶ εἰσῆλθεν καὶ ηὐλίσθη ἐν σάκκῳ ἐπὶ τῆς γῆς. (17) καὶ ἀνέστησαν ἐπ’ αὐτὸν οἱ πρεσβύτεροι τοῦ οἴκου αὐτοῦ τοῦ ἐγεῖραι αὐτὸν ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ οὐκ ἠθέλησεν καὶ οὐ συνέφαγεν αὐτοῖς ἄρτον. (18) καὶ ἐγένετο ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ καὶ ἀπέθανε τὸ παιδάριον· καὶ ἐφοβήθησαν οἱ δοῦλοι Δαυιδ ἀναγγεῖλαι αὐτῷ ὅτι τέθνηκεν τὸ παιδάριον, ὅτι εἶπαν Ἰδοὺ ἐν τῷ ἔτι τὸ παιδάριον ζῆν ἐλαλήσαµεν πρὸς αὐτόν, καὶ οὐκ εἰσήκουσεν τῆς φωνῆς ἡµῶν· καὶ πῶς εἴπωµεν πρὸς αὐτὸν ὅτι τέθνηκεν τὸ παιδάριον; καὶ ποιήσει κακά. (19) καὶ συνῆκεν Δαυιδ ὅτι οἱ παῖδες αὐτοῦ ψιθυρίζουσιν, καὶ ἐνόησεν Δαυιδ ὅτι τέθνηκεν τὸ παιδάριον· καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς τοὺς παῖδας αὐτοῦ Εἰ τέθνηκεν τὸ παιδάριον; καὶ εἶπαν Τέθνηκεν. (20) καὶ ἀνέστη Δαυιδ ἐκ τῆς γῆς καὶ ἐλούσατο καὶ ἠλείψατο καὶ ἤMαξεν τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ· καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ ᾔτησεν ἄρτον φαγεῖν, καὶ παρέθηκαν αὐτῷ ἄρτον, καὶ ἔφαγεν. (21) καὶ εἶπαν οἱ παῖδες αὐτοῦ πρὸς αὐτόν Τί τὸ ῥῆµα τοῦτο, ὃ ἐποίησας; ἕνεκα τοῦ παιδαρίου ἔτι ζῶντος ἐνήστευες καὶ ἔκλαιες καὶ ἠγρύπνεις, καὶ ἡνίκα ἀπέθανεν τὸ παιδάριον, ἀνέστης καὶ ἔφαγες ἄρτον καὶ πέπωκας. (22) καὶ εἶπεν Δαυιδ Ἐν τῷ τὸ παιδάριον ἔτι ζῆν ἐνήστευσα καὶ ἔκλαυσα, ὅτι εἶπα Τίς οἶδεν εἰ ἐλεήσει µε κύριος καὶ ζήσεται τὸ παιδάριον; (23) καὶ νῦν τέθνηκεν· ἵνα τί τοῦτο ἐγὼ νηστεύω; µὴ δυνήσοµαι ἐπιστρέψαι αὐτὸ ἔτι; ἐγὼ πορεύσοµαι πρὸς αὐτόν, καὶ αὐτὸς οὐκ ἀναστρέψει πρός µε. (24) καὶ παρεκάλεσεν Δαυιδ Βηρσαβεε τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτὴν καὶ ἐκοιµήθη µετ’ αὐτῆς, καὶ συνέλαβεν καὶ ἔτεκεν υἱόν, καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνοµα αὐτοῦ Σαλωµων, καὶ κύριος ἠγάπησεν αὐτόν. (25) καὶ ἀπέστειλεν ἐν χειρὶ Ναθαν τοῦ προφήτου, καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνοµα αὐτοῦ Ιδεδι ἕνεκεν κυρίου. (26) Καὶ ἐπολέµησεν Ιωαβ ἐν Ραββαθ υἱῶν Αµµων καὶ κατέλαβεν τὴν πόλιν τῆς βασιλείας. (27) καὶ ἀπέστειλεν Ιωαβ ἀγγέλους πρὸς Δαυιδ καὶ εἶπεν Ἐπολέµησα ἐν Ραββαθ καὶ κατελαβόµην τὴν πόλιν τῶν ὑδάτων· (28) καὶ νῦν συνάγαγε τὸ κατάλοιπον τοῦ λαοῦ καὶ παρέµβαλε ἐπὶ τὴν πόλιν καὶ προκαταλαβοῦ αὐτήν, ἵνα µὴ προκαταλάβωµαι ἐγὼ τὴν πόλιν καὶ κληθῇ τὸ ὄνοµά µου ἐπ’ αὐτήν. (29) καὶ συνήγαγεν Δαυιδ πάντα τὸν λαὸν καὶ ἐπορεύθη εἰς Ραββαθ καὶ ἐπολέµησεν ἐν αὐτῇ καὶ κατελάβετο αὐτήν. (30) καὶ ἔλαβεν τὸν στέφανον Μελχολ τοῦ βασιλέως αὐτῶν ἀπὸ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ, καὶ ὁ σταθµὸς αὐτοῦ τάλαντον χρυσίου καὶ λίθου τιµίου, καὶ ἦν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς Δαυιδ· καὶ σκῦλα τῆς πόλεως ἐξήνεγκεν πολλὰ σφόδρα. (31) καὶ τὸν λαὸν τὸν ὄντα ἐν αὐτῇ ἐξήγαγεν καὶ ἔθηκεν ἐν τῷ πρίονι καὶ ἐν τοῖς τριβόλοις τοῖς σιδηροῖς καὶ διήγαγεν αὐτοὺς διὰ τοῦ πλινθείου· καὶ οὕτως ἐποίησεν πάσαις ταῖς πόλεσιν υἱῶν Αµµων. καὶ ἐπέστρεψεν Δαυιδ καὶ πᾶς ὁ λαὸς εἰς Ιερουσαληµ.

13

(1) Καὶ ἐγενήθη µετὰ ταῦτα καὶ τῷ Αβεσσαλωµ υἱῷ Δαυιδ ἀδελφὴ καλὴ τῷ εἴδει σφόδρα, καὶ ὄνοµα αὐτῇ Θηµαρ, καὶ ἠγάπησεν αὐτὴν Αµνων υἱὸς Δαυιδ. (2) καὶ ἐθλίβετο Αµνων ὥστε ἀρρωστεῖν διὰ Θηµαρ τὴν ἀδελφὴν αὐτοῦ, ὅτι παρθένος ἦν αὐτή, καὶ ὑπέρογκον ἐν ὀφθαλµοῖς Αµνων τοῦ ποιῆσαί τι αὐτῇ. (3) καὶ ἦν τῷ Αµνων ἑταῖρος, καὶ ὄνοµα αὐτῷ Ιωναδαβ υἱὸς Σαµαα τοῦ ἀδελφοῦ Δαυιδ· καὶ Ιωναδαβ ἀνὴρ σοφὸς σφόδρα. (4) καὶ εἶπεν αὐτῷ Τί σοι ὅτι σὺ οὕτως ἀσθενής, υἱὲ τοῦ βασιλέως, τὸ πρωὶ πρωί; οὐκ ἀπαγγελεῖς µοι; καὶ εἶπεν αὐτῷ Αµνων Θηµαρ τὴν ἀδελφὴν Αβεσσαλωµ τοῦ ἀδελφοῦ µου ἐγὼ ἀγαπῶ. (5) καὶ εἶπεν αὐτῷ Ιωναδαβ Κοιµήθητι ἐπὶ τῆς κοίτης σου καὶ µαλακίσθητι, καὶ εἰσελεύσεται ὁ πατήρ σου τοῦ ἰδεῖν σε, καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτόν Ἐλθέτω δὴ Θηµαρ ἡ ἀδελφή µου καὶ ψωµισάτω µε καὶ ποιησάτω κατ’ ὀφθαλµούς µου βρῶµα, ὅπως ἴδω καὶ φάγω ἐκ τῶν χειρῶν αὐτῆς. (6) καὶ ἐκοιµήθη Αµνων καὶ ἠρρώστησεν, καὶ εἰσῆλθεν ὁ βασιλεὺς ἰδεῖν αὐτόν, καὶ εἶπεν Αµνων πρὸς τὸν βασιλέα Ἐλθέτω δὴ Θηµαρ ἡ ἀδελφή µου πρός µε καὶ κολλυρισάτω ἐν ὀφθαλµοῖς µου δύο κολλυρίδας, καὶ φάγοµαι ἐκ τῆς χειρὸς αὐτῆς. (7) καὶ ἀπέστειλεν Δαυιδ πρὸς Θηµαρ εἰς τὸν οἶκον λέγων Πορεύθητι δὴ εἰς τὸν οἶκον Αµνων τοῦ ἀδελφοῦ σου καὶ ποίησον αὐτῷ βρῶµα. (8) καὶ ἐπορεύθη Θηµαρ εἰς τὸν οἶκον Αµνων ἀδελφοῦ αὐτῆς, καὶ αὐτὸς κοιµώµενος. καὶ ἔλαβεν τὸ σταῖς καὶ ἐφύρασεν καὶ ἐκολλύρισεν κατ’ ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ καὶ ἥψησεν τὰς κολλυρίδας· (9) καὶ ἔλαβεν τὸ τήγανον καὶ κατεκένωσεν ἐνώπιον αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἠθέλησεν φαγεῖν. καὶ εἶπεν Αµνων Ἐξαγάγετε πάντα ἄνδρα ἐπάνωθέν µου· καὶ ἐξήγαγον πάντα ἄνδρα ἀπὸ ἐπάνωθεν αὐτοῦ. (10) καὶ εἶπεν Αµνων πρὸς Θηµαρ Εἰσένεγκε τὸ βρῶµα εἰς τὸ ταµιεῖον, καὶ φάγοµαι ἐκ τῆς χειρός σου. καὶ ἔλαβεν Θηµαρ τὰς κολλυρίδας, ἃς ἐποίησεν, καὶ εἰσήνεγκεν τῷ Αµνων ἀδελφῷ αὐτῆς εἰς τὸν κοιτῶνα (11) καὶ προσήγαγεν αὐτῷ τοῦ φαγεῖν, καὶ ἐπελάβετο αὐτῆς καὶ εἶπεν αὐτῇ Δεῦρο κοιµήθητι µετ’ ἐµοῦ, ἀδελφή µου. (12) καὶ εἶπεν αὐτῷ Μή, ἄδελφέ µου, µὴ ταπεινώσῃς µε, διότι οὐ ποιηθήσεται οὕτως ἐν Ισραηλ· µὴ ποιήσῃς τὴν ἀφροσύνην ταύτην· (13) καὶ ἐγὼ ποῦ ἀποίσω τὸ ὄνειδός µου; καὶ σὺ ἔσῃ ὡς εἷς τῶν ἀφρόνων ἐν Ισραηλ· καὶ νῦν λάλησον δὴ πρὸς τὸν βασιλέα, ὅτι οὐ µὴ κωλύσῃ µε ἀπὸ σοῦ. (14) καὶ οὐκ ἠθέλησεν Αµνων τοῦ ἀκοῦσαι τῆς φωνῆς αὐτῆς καὶ ἐκραταίωσεν ὑπὲρ αὐτὴν καὶ ἐταπείνωσεν αὐτὴν καὶ ἐκοιµήθη µετ’ αὐτῆς. (15) καὶ ἐµίσησεν αὐτὴν Αµνων µῖσος µέγα σφόδρα, ὅτι µέγα τὸ µῖσος, ὃ ἐµίσησεν αὐτήν, ὑπὲρ τὴν ἀγάπην, ἣν ἠγάπησεν αὐτήν. καὶ εἶπεν αὐτῇ Αµνων Ἀνάστηθι καὶ πορεύου. (16) καὶ εἶπεν αὐτῷ Θηµαρ Μή, ἄδελφε, ὅτι µεγάλη ἡ κακία ἡ ἐσχάτη ὑπὲρ τὴν πρώτην, ἣν ἐποίησας µετ’ ἐµοῦ, τοῦ ἐξαποστεῖλαί µε. καὶ οὐκ ἠθέλησεν Αµνων ἀκοῦσαι τῆς φωνῆς αὐτῆς. (17) καὶ ἐκάλεσεν τὸ παιδάριον αὐτοῦ τὸν προεστηκότα τοῦ οἴκου αὐτοῦ καὶ εἶπεν αὐτῷ Ἐξαποστείλατε δὴ ταύτην ἀπ’ ἐµοῦ ἔξω καὶ ἀπόκλεισον τὴν θύραν ὀπίσω αὐτῆς. (18) καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἦν χιτὼν καρπωτός, ὅτι οὕτως ἐνεδιδύσκοντο αἱ θυγατέρες τοῦ βασιλέως αἱ παρθένοι τοὺς ἐπενδύτας αὐτῶν· καὶ ἐξήγαγεν αὐτὴν ὁ λειτουργὸς αὐτοῦ ἔξω καὶ ἀπέκλεισεν τὴν θύραν ὀπίσω αὐτῆς· (19) καὶ ἔλαβεν Θηµαρ σποδὸν καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτῆς καὶ τὸν χιτῶνα τὸν καρπωτὸν τὸν ἐπ’ αὐτῆς διέρρηξεν καὶ ἐπέθηκεν τὰς χεῖρας αὐτῆς ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτῆς καὶ ἐπορεύθη πορευοµένη καὶ κράζουσα. (20) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὴν Αβεσσαλωµ ὁ ἀδελφὸς αὐτῆς Μὴ Αµνων ὁ ἀδελφός σου ἐγένετο µετὰ σοῦ; καὶ νῦν, ἀδελφή µου, κώφευσον, ὅτι ἀδελφός σού ἐστιν· µὴ θῇς τὴν καρδίαν σου τοῦ λαλῆσαι εἰς τὸ ῥῆµα τοῦτο. καὶ ἐκάθισεν Θηµαρ χηρεύουσα ἐν οἴκῳ Αβεσσαλωµ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτῆς. (21) καὶ ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς Δαυιδ πάντας τοὺς λόγους τούτους καὶ ἐθυµώθη σφόδρα· καὶ οὐκ ἐλύπησεν τὸ πνεῦµα Αµνων τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, ὅτι ἠγάπα αὐτόν, ὅτι πρωτότοκος αὐτοῦ ἦν. (22) καὶ οὐκ ἐλάλησεν Αβεσσαλωµ µετὰ Αµνων ἀπὸ πονηροῦ ἕως ἀγαθοῦ, ὅτι ἐµίσει Αβεσσαλωµ τὸν Αµνων ἐπὶ λόγου οὗ ἐταπείνωσεν Θηµαρ τὴν ἀδελφὴν αὐτοῦ. (23) Καὶ ἐγένετο εἰς διετηρίδα ἡµερῶν καὶ ἦσαν κείροντες τῷ Αβεσσαλωµ ἐν Βελασωρ τῇ ἐχόµενα Εφραιµ, καὶ ἐκάλεσεν Αβεσσαλωµ πάντας τοὺς υἱοὺς τοῦ βασιλέως. (24) καὶ ἦλθεν Αβεσσαλωµ πρὸς τὸν βασιλέα καὶ εἶπεν Ἰδοὺ δὴ κείρουσιν τῷ δούλῳ σου, πορευθήτω δὴ ὁ βασιλεὺς καὶ οἱ παῖδες αὐτοῦ µετὰ τοῦ δούλου σου. (25) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς Αβεσσαλωµ Μὴ δή, υἱέ µου, µὴ πορευθῶµεν πάντες ἡµεῖς, καὶ οὐ µὴ καταβαρυνθῶµεν ἐπὶ σέ. καὶ ἐβιάσατο αὐτόν, καὶ οὐκ ἠθέλησεν τοῦ πορευθῆναι καὶ εὐλόγησεν αὐτόν. (26) καὶ εἶπεν Αβεσσαλωµ Καὶ εἰ µή, πορευθήτω δὴ µεθ’ ἡµῶν Αµνων ὁ ἀδελφός µου. καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ βασιλεύς Ἵνα τί πορευθῇ µετὰ σοῦ; (27) καὶ ἐβιάσατο αὐτὸν Αβεσσαλωµ, καὶ ἀπέστειλεν µετ’ αὐτοῦ τὸν Αµνων καὶ πάντας τοὺς υἱοὺς τοῦ βασιλέως. καὶ ἐποίησεν Αβεσσαλωµ πότον κατὰ τὸν πότον τοῦ βασιλέως. (28) καὶ ἐνετείλατο Αβεσσαλωµ τοῖς παιδαρίοις αὐτοῦ λέγων Ἴδετε ὡς ἂν ἀγαθυνθῇ ἡ καρδία Αµνων ἐν τῷ οἴνῳ καὶ εἴπω πρὸς ὑµᾶς Πατάξατε τὸν Αµνων, καὶ θανατώσατε αὐτόν· µὴ φοβηθῆτε, ὅτι οὐχὶ ἐγώ εἰµι ἐντέλλοµαι ὑµῖν; ἀνδρίζεσθε καὶ γίνεσθε εἰς υἱοὺς δυνάµεως. (29) καὶ ἐποίησαν τὰ παιδάρια Αβεσσαλωµ τῷ Αµνων καθὰ ἐνετείλατο αὐτοῖς Αβεσσαλωµ. καὶ ἀνέστησαν πάντες οἱ υἱοὶ τοῦ βασιλέως καὶ ἐπεκάθισαν ἀνὴρ ἐπὶ τὴν ἡµίονον αὐτοῦ καὶ ἔφυγαν. (30) καὶ ἐγένετο αὐτῶν ὄντων ἐν τῇ ὁδῷ καὶ ἡ ἀκοὴ ἦλθεν πρὸς Δαυιδ λέγων Ἐπάταξεν Αβεσσαλωµ πάντας τοὺς υἱοὺς τοῦ βασιλέως, καὶ οὐ κατελείφθη ἐξ αὐτῶν οὐδὲ εἷς. (31) καὶ ἀνέστη ὁ βασιλεὺς καὶ διέρρηξεν τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ ἐκοιµήθη ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ πάντες οἱ παῖδες αὐτοῦ οἱ περιεστῶτες αὐτῷ διέρρηξαν τὰ ἱµάτια αὐτῶν. (32) καὶ ἀπεκρίθη Ιωναδαβ υἱὸς Σαµαα ἀδελφοῦ Δαυιδ καὶ εἶπεν Μὴ εἰπάτω ὁ κύριός µου ὁ βασιλεὺς ὅτι πάντα τὰ παιδάρια τοὺς υἱοὺς τοῦ βασιλέως ἐθανάτωσεν, ὅτι Αµνων µονώτατος ἀπέθανεν· ὅτι ἐπὶ στόµατος Αβεσσαλωµ ἦν κείµενος ἀπὸ τῆς ἡµέρας, ἧς ἐταπείνωσεν Θηµαρ τὴν ἀδελφὴν αὐτοῦ· (33) καὶ νῦν µὴ θέσθω ὁ κύριός µου ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτοῦ ῥῆµα λέγων Πάντες οἱ υἱοὶ τοῦ βασιλέως ἀπέθαναν, ὅτι ἀλλ’ ἢ Αµνων µονώτατος ἀπέθανεν. (34) καὶ ἀπέδρα Αβεσσαλωµ. καὶ ἦρεν τὸ παιδάριον ὁ σκοπὸς τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ καὶ εἶδεν καὶ ἰδοὺ λαὸς πολὺς πορευόµενος ἐν τῇ ὁδῷ ὄπισθεν αὐτοῦ ἐκ πλευρᾶς τοῦ ὄρους ἐν τῇ καταβάσει· καὶ παρεγένετο ὁ σκοπὸς καὶ ἀπήγγειλεν τῷ βασιλεῖ καὶ εἶπεν Ἄνδρας ἑώρακα ἐκ τῆς ὁδοῦ τῆς Ωρωνην ἐκ µέρους τοῦ ὄρους. (35) καὶ εἶπεν Ιωναδαβ πρὸς τὸν βασιλέα Ἰδοὺ οἱ υἱοὶ τοῦ βασιλέως πάρεισιν· κατὰ τὸν λόγον τοῦ δούλου σου, οὕτως ἐγένετο. (36) καὶ ἐγένετο ἡνίκα συνετέλεσεν λαλῶν, καὶ ἰδοὺ οἱ υἱοὶ τοῦ βασιλέως ἦλθαν καὶ ἐπῆραν τὴν φωνὴν αὐτῶν καὶ ἔκλαυσαν, καί γε ὁ βασιλεὺς καὶ πάντες οἱ παῖδες αὐτοῦ ἔκλαυσαν κλαυθµὸν µέγαν σφόδρα. (37) καὶ Αβεσσαλωµ ἔφυγεν καὶ ἐπορεύθη πρὸς Θολµαι υἱὸν Εµιουδ βασιλέα Γεδσουρ εἰς γῆν Μαχαδ. καὶ ἐπένθησεν ὁ βασιλεὺς Δαυιδ ἐπὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ πάσας τὰς ἡµέρας. (38) Καὶ Αβεσσαλωµ ἀπέδρα καὶ ἐπορεύθη εἰς Γεδσουρ καὶ ἦν ἐκεῖ ἔτη τρία. (39) καὶ ἐκόπασεν τὸ πνεῦµα τοῦ βασιλέως τοῦ ἐξελθεῖν ὀπίσω Αβεσσαλωµ, ὅτι παρεκλήθη ἐπὶ Αµνων ὅτι ἀπέθανεν.

14

(1) καὶ ἔγνω Ιωαβ υἱὸς Σαρουιας ὅτι ἡ καρδία τοῦ βασιλέως ἐπὶ Αβεσσαλωµ. (2) καὶ ἀπέστειλεν Ιωαβ εἰς Θεκωε καὶ ἔλαβεν ἐκεῖθεν γυναῖκα σοφὴν καὶ εἶπεν πρὸς αὐτήν Πένθησον δὴ καὶ ἔνδυσαι ἱµάτια πενθικὰ καὶ µὴ ἀλείψῃ ἔλαιον καὶ ἔσῃ ὡς γυνὴ πενθοῦσα ἐπὶ τεθνηκότι τοῦτο ἡµέρας πολλὰς (3) καὶ ἐλεύσῃ πρὸς τὸν βασιλέα καὶ λαλήσεις πρὸς αὐτὸν κατὰ τὸ ῥῆµα τοῦτο· καὶ ἔθηκεν Ιωαβ τοὺς λόγους ἐν τῷ στόµατι αὐτῆς. (4) καὶ εἰσῆλθεν ἡ γυνὴ ἡ Θεκωῖτις πρὸς τὸν βασιλέα καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον αὐτῆς εἰς τὴν γῆν καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ καὶ εἶπεν Σῶσον, βασιλεῦ, σῶσον. (5) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὴν ὁ βασιλεύς Τί ἐστίν σοι; ἡ δὲ εἶπεν Καὶ µάλα γυνὴ χήρα ἐγώ εἰµι, καὶ ἀπέθανεν ὁ ἀνήρ µου. (6) καί γε τῇ δούλῃ σου δύο υἱοί, καὶ ἐµαχέσαντο ἀµφότεροι ἐν τῷ ἀγρῷ, καὶ οὐκ ἦν ὁ ἐξαιρούµενος ἀνὰ µέσον αὐτῶν, καὶ ἔπαισεν ὁ εἷς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ ἐθανάτωσεν αὐτόν. (7) καὶ ἰδοὺ ἐπανέστη ὅλη ἡ πατριὰ πρὸς τὴν δούλην σου καὶ εἶπαν Δὸς τὸν παίσαντα τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ θανατώσοµεν αὐτὸν ἀντὶ τῆς ψυχῆς τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, οὗ ἀπέκτεινεν, καὶ ἐξαροῦµεν καί γε τὸν κληρονόµον ὑµῶν· καὶ σβέσουσιν τὸν ἄνθρακά µου τὸν καταλειφθέντα ὥστε µὴ θέσθαι τῷ ἀνδρί µου κατάλειµµα καὶ ὄνοµα ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς. (8) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Ὑγιαίνουσα βάδιζε εἰς τὸν οἶκόν σου, κἀγὼ ἐντελοῦµαι περὶ σοῦ. (9) καὶ εἶπεν ἡ γυνὴ ἡ Θεκωῖτις πρὸς τὸν βασιλέα Ἐπ’ ἐµέ, κύριέ µου βασιλεῦ, ἡ ἀνοµία καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦ πατρός µου, καὶ ὁ βασιλεὺς καὶ ὁ θρόνος αὐτοῦ ἀθῷος. (10) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Τίς ὁ λαλῶν πρὸς σέ; καὶ ἄξεις αὐτὸν πρὸς ἐµέ, καὶ οὐ προσθήσει ἔτι ἅψασθαι αὐτοῦ. (11) καὶ εἶπεν Μνηµονευσάτω δὴ ὁ βασιλεὺς τὸν κύριον θεὸν αὐτοῦ πληθυνθῆναι ἀγχιστέα τοῦ αἵµατος τοῦ διαφθεῖραι καὶ οὐ µὴ ἐξάρωσιν τὸν υἱόν µου· καὶ εἶπεν Ζῇ κύριος, εἰ πεσεῖται ἀπὸ τῆς τριχὸς τοῦ υἱοῦ σου ἐπὶ τὴν γῆν. (12) καὶ εἶπεν ἡ γυνή Λαλησάτω δὴ ἡ δούλη σου πρὸς τὸν κύριόν µου τὸν βασιλέα ῥῆµα· καὶ εἶπεν Λάλησον. (13) καὶ εἶπεν ἡ γυνή Ἵνα τί ἐλογίσω τοιοῦτο ἐπὶ λαὸν θεοῦ; ἦ ἐκ στόµατος τοῦ βασιλέως ὁ λόγος οὗτος ὡς πληµµέλεια τοῦ µὴ ἐπιστρέψαι τὸν βασιλέα τὸν ἐξωσµένον αὐτοῦ. (14) ὅτι θανάτῳ ἀποθανούµεθα, καὶ ὥσπερ τὸ ὕδωρ τὸ καταφερόµενον ἐπὶ τῆς γῆς, ὃ οὐ συναχθήσεται· καὶ λήµψεται ὁ θεὸς ψυχήν, καὶ λογιζόµενος τοῦ ἐξῶσαι ἀπ’ αὐτοῦ ἐξωσµένον. (15) καὶ νῦν ὃ ἦλθον λαλῆσαι πρὸς τὸν βασιλέα τὸν κύριόν µου τὸ ῥῆµα τοῦτο, ὅτι ὄψεταί µε ὁ λαός, καὶ ἐρεῖ ἡ δούλη σου Λαλησάτω δὴ πρὸς τὸν βασιλέα, εἴ πως ποιήσει ὁ βασιλεὺς τὸ ῥῆµα τῆς δούλης αὐτοῦ· (16) ὅτι ἀκούσει ὁ βασιλεὺς ῥύσασθαι τὴν δούλην αὐτοῦ ἐκ χειρὸς τοῦ ἀνδρὸς τοῦ ζητοῦντος ἐξᾶραί µε καὶ τὸν υἱόν µου ἀπὸ κληρονοµίας θεοῦ. (17) καὶ εἶπεν ἡ γυνή Εἴη δὴ ὁ λόγος τοῦ κυρίου µου τοῦ βασιλέως εἰς θυσίαν, ὅτι καθὼς ἄγγελος θεοῦ οὕτως ὁ κύριός µου ὁ βασιλεὺς τοῦ ἀκούειν τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ πονηρόν, καὶ κύριος ὁ θεός σου ἔσται µετὰ σοῦ. (18) καὶ ἀπεκρίθη ὁ βασιλεὺς καὶ εἶπεν πρὸς τὴν γυναῖκα Μὴ δὴ κρύψῃς ἀπ’ ἐµοῦ ῥῆµα, ὃ ἐγὼ ἐπερωτῶ σε. καὶ εἶπεν ἡ γυνή Λαλησάτω δὴ ὁ κύριός µου ὁ βασιλεύς. (19) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Μὴ ἡ χεὶρ Ιωαβ ἐν παντὶ τούτῳ µετὰ σοῦ; καὶ εἶπεν ἡ γυνὴ τῷ βασιλεῖ Ζῇ ἡ ψυχή σου, κύριέ µου βασιλεῦ, εἰ ἔστιν εἰς τὰ δεξιὰ ἢ εἰς τὰ ἀριστερὰ ἐκ πάντων, ὧν ἐλάλησεν ὁ κύριός µου ὁ βασιλεύς, ὅτι ὁ δοῦλός σου Ιωαβ αὐτὸς ἐνετείλατό µοι καὶ αὐτὸς ἔθετο ἐν τῷ στόµατι τῆς δούλης σου πάντας τοὺς λόγους τούτους· (20) ἕνεκεν τοῦ περιελθεῖν τὸ πρόσωπον τοῦ ῥήµατος τούτου ἐποίησεν ὁ δοῦλός σου Ιωαβ τὸν λόγον τοῦτον, καὶ ὁ κύριός µου σοφὸς καθὼς σοφία ἀγγέλου τοῦ θεοῦ τοῦ γνῶναι πάντα τὰ ἐν τῇ γῇ. (21) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς Ιωαβ Ἰδοὺ δὴ ἐποίησά σοι κατὰ τὸν λόγον σου τοῦτον· πορεύου ἐπίστρεψον τὸ παιδάριον τὸν Αβεσσαλωµ. (22) καὶ ἔπεσεν Ιωαβ ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν καὶ προσεκύνησεν καὶ εὐλόγησεν τὸν βασιλέα, καὶ εἶπεν Ιωαβ Σήµερον ἔγνω ὁ δοῦλός σου ὅτι εὗρον χάριν ἐν ὀφθαλµοῖς σου, κύριέ µου βασιλεῦ, ὅτι ἐποίησεν ὁ κύριός µου ὁ βασιλεὺς τὸν λόγον τοῦ δούλου αὐτοῦ. (23) καὶ ἀνέστη Ιωαβ καὶ ἐπορεύθη εἰς Γεδσουρ καὶ ἤγαγεν τὸν Αβεσσαλωµ εἰς Ιερουσαληµ. (24) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Ἀποστραφήτω εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ τὸ πρόσωπόν µου µὴ βλεπέτω. καὶ ἀπέστρεψεν Αβεσσαλωµ εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ τὸ πρόσωπον τοῦ βασιλέως οὐκ εἶδεν. — (25) καὶ ὡς Αβεσσαλωµ οὐκ ἦν ἀνὴρ ἐν παντὶ Ισραηλ αἰνετὸς σφόδρα, ἀπὸ ἴχνους ποδὸς αὐτοῦ καὶ ἕως κορυφῆς αὐτοῦ οὐκ ἦν ἐν αὐτῷ µῶµος. (26) καὶ ἐν τῷ κείρεσθαι αὐτὸν τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ — καὶ ἐγένετο ἀπ’ ἀρχῆς ἡµερῶν εἰς ἡµέρας, ὡς ἂν ἐκείρετο, ὅτι κατεβαρύνετο ἐπ’ αὐτόν — καὶ κειρόµενος αὐτὴν ἔστησεν τὴν τρίχα τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ διακοσίους σίκλους ἐν τῷ σίκλῳ τῷ βασιλικῷ. (27) καὶ ἐτέχθησαν τῷ Αβεσσαλωµ τρεῖς υἱοὶ καὶ θυγάτηρ µία, καὶ ὄνοµα αὐτῇ Θηµαρ· αὕτη ἦν γυνὴ καλὴ σφόδρα καὶ γίνεται γυνὴ τῷ Ροβοαµ υἱῷ Σαλωµων καὶ τίκτει αὐτῷ τὸν Αβια. (28) Καὶ ἐκάθισεν Αβεσσαλωµ ἐν Ιερουσαληµ δύο ἔτη ἡµερῶν καὶ τὸ πρόσωπον τοῦ βασιλέως οὐκ εἶδεν. (29) καὶ ἀπέστειλεν Αβεσσαλωµ πρὸς Ιωαβ τοῦ ἀποστεῖλαι αὐτὸν πρὸς τὸν βασιλέα, καὶ οὐκ ἠθέλησεν ἐλθεῖν πρὸς αὐτόν· καὶ ἀπέστειλεν ἐκ δευτέρου πρὸς αὐτόν, καὶ οὐκ ἠθέλησεν παραγενέσθαι. (30) καὶ εἶπεν Αβεσσαλωµ πρὸς τοὺς παῖδας αὐτοῦ Ἴδετε ἡ µερὶς ἐν ἀγρῷ τοῦ Ιωαβ ἐχόµενά µου, καὶ αὐτῷ κριθαὶ ἐκεῖ, πορεύεσθε καὶ ἐµπρήσατε αὐτὴν ἐν πυρί· καὶ ἐνέπρησαν αὐτὰς οἱ παῖδες Αβεσσαλωµ. καὶ παραγίνονται οἱ δοῦλοι Ιωαβ πρὸς αὐτὸν διερρηχότες τὰ ἱµάτια αὐτῶν καὶ εἶπαν Ἐνεπύρισαν οἱ δοῦλοι Αβεσσαλωµ τὴν µερίδα ἐν πυρί. (31) καὶ ἀνέστη Ιωαβ καὶ ἦλθεν πρὸς Αβεσσαλωµ εἰς τὸν οἶκον καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Ἵνα τί οἱ παῖδές σου ἐνεπύρισαν τὴν µερίδα τὴν ἐµὴν ἐν πυρί; (32) καὶ εἶπεν Αβεσσαλωµ πρὸς Ιωαβ Ἰδοὺ ἀπέστειλα πρὸς σὲ λέγων Ἧκε ὧδε καὶ ἀποστελῶ σε πρὸς τὸν βασιλέα λέγων Ἵνα τί ἦλθον ἐκ Γεδσουρ; ἀγαθόν µοι ἦν τοῦ ἔτι εἶναί µε ἐκεῖ· καὶ νῦν ἰδοὺ τὸ πρόσωπον τοῦ βασιλέως οὐκ εἶδον· εἰ δέ ἐστιν ἐν ἐµοὶ ἀδικία, καὶ θανάτωσόν µε. (33) καὶ εἰσῆλθεν Ιωαβ πρὸς τὸν βασιλέα καὶ ἀπήγγειλεν αὐτῷ, καὶ ἐκάλεσεν τὸν Αβεσσαλωµ, καὶ εἰσῆλθεν πρὸς τὸν βασιλέα καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν κατὰ πρόσωπον τοῦ βασιλέως, καὶ κατεφίλησεν ὁ βασιλεὺς τὸν Αβεσσαλωµ.

15

(1) Καὶ ἐγένετο µετὰ ταῦτα καὶ ἐποίησεν ἑαυτῷ Αβεσσαλωµ ἅρµατα καὶ ἵππους καὶ πεντήκοντα ἄνδρας παρατρέχειν ἔµπροσθεν αὐτοῦ. (2) καὶ ὤρθρισεν Αβεσσαλωµ καὶ ἔστη ἀνὰ χεῖρα τῆς ὁδοῦ τῆς πύλης, καὶ ἐγένετο πᾶς ἀνήρ, ᾧ ἐγένετο κρίσις, ἦλθεν πρὸς τὸν βασιλέα εἰς κρίσιν, καὶ ἐβόησεν πρὸς αὐτὸν Αβεσσαλωµ καὶ ἔλεγεν αὐτῷ Ἐκ ποίας πόλεως σὺ εἶ; καὶ εἶπεν ὁ ἀνήρ Ἐκ µιᾶς φυλῶν Ισραηλ ὁ δοῦλός σου. (3) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Αβεσσαλωµ Ἰδοὺ οἱ λόγοι σου ἀγαθοὶ καὶ εὔκολοι, καὶ ἀκούων οὐκ ἔστιν σοι παρὰ τοῦ βασιλέως· (4) καὶ εἶπεν Αβεσσαλωµ Τίς µε καταστήσει κριτὴν ἐν τῇ γῇ, καὶ ἐπ’ ἐµὲ ἐλεύσεται πᾶς ἀνήρ, ᾧ ἐὰν ᾖ ἀντιλογία καὶ κρίσις, καὶ δικαιώσω αὐτόν; (5) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐγγίζειν ἄνδρα τοῦ προσκυνῆσαι αὐτῷ καὶ ἐξέτεινεν τὴν χεῖρα αὐτοῦ καὶ ἐπελαµβάνετο αὐτοῦ καὶ κατεφίλησεν αὐτόν. (6) καὶ ἐποίησεν Αβεσσαλωµ κατὰ τὸ ῥῆµα τοῦτο παντὶ Ισραηλ τοῖς παραγινοµένοις εἰς κρίσιν πρὸς τὸν βασιλέα, καὶ ἰδιοποιεῖτο Αβεσσαλωµ τὴν καρδίαν ἀνδρῶν Ισραηλ. (7) Καὶ ἐγένετο ἀπὸ τέλους τεσσαράκοντα ἐτῶν καὶ εἶπεν Αβεσσαλωµ πρὸς τὸν πατέρα αὐτοῦ Πορεύσοµαι δὴ καὶ ἀποτείσω τὰς εὐχάς µου, ἃς ηὐξάµην τῷ κυρίῳ, ἐν Χεβρων· (8) ὅτι εὐχὴν ηὔξατο ὁ δοῦλός σου ἐν τῷ οἰκεῖν µε ἐν Γεδσουρ ἐν Συρίᾳ λέγων Ἐὰν ἐπιστρέφων ἐπιστρέψῃ µε κύριος εἰς Ιερουσαληµ, καὶ λατρεύσω τῷ κυρίῳ. (9) καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ βασιλεύς Βάδιζε εἰς εἰρήνην· καὶ ἀναστὰς ἐπορεύθη εἰς Χεβρων. (10) καὶ ἀπέστειλεν Αβεσσαλωµ κατασκόπους ἐν πάσαις φυλαῖς Ισραηλ λέγων Ἐν τῷ ἀκοῦσαι ὑµᾶς τὴν φωνὴν τῆς κερατίνης καὶ ἐρεῖτε Βεβασίλευκεν βασιλεὺς Αβεσσαλωµ ἐν Χεβρων. (11) καὶ µετὰ Αβεσσαλωµ ἐπορεύθησαν διακόσιοι ἄνδρες ἐξ Ιερουσαληµ κλητοὶ καὶ πορευόµενοι τῇ ἁπλότητι αὐτῶν καὶ οὐκ ἔγνωσαν πᾶν ῥῆµα. (12) καὶ ἀπέστειλεν Αβεσσαλωµ καὶ ἐκάλεσεν τὸν Αχιτοφελ τὸν Γελµωναῖον τὸν σύµβουλον Δαυιδ ἐκ τῆς πόλεως αὐτοῦ ἐκ Γωλα ἐν τῷ θυσιάζειν αὐτόν. καὶ ἐγένετο σύστρεµµα ἰσχυρόν, καὶ ὁ λαὸς πορευόµενος καὶ πολὺς µετὰ Αβεσσαλωµ. (13) Καὶ παρεγένετο ὁ ἀπαγγέλλων πρὸς Δαυιδ λέγων Ἐγενήθη ἡ καρδία ἀνδρῶν Ισραηλ ὀπίσω Αβεσσαλωµ. (14) καὶ εἶπεν Δαυιδ πᾶσιν τοῖς παισὶν αὐτοῦ τοῖς µετ’ αὐτοῦ τοῖς ἐν Ιερουσαληµ Ἀνάστητε καὶ φύγωµεν, ὅτι οὐκ ἔστιν ἡµῖν σωτηρία ἀπὸ προσώπου Αβεσσαλωµ· ταχύνατε τοῦ πορευθῆναι, ἵνα µὴ ταχύνῃ καὶ καταλάβῃ ἡµᾶς καὶ ἐξώσῃ ἐφ’ ἡµᾶς τὴν κακίαν καὶ πατάξῃ τὴν πόλιν στόµατι µαχαίρης. (15) καὶ εἶπον οἱ παῖδες τοῦ βασιλέως πρὸς τὸν βασιλέα Κατὰ πάντα, ὅσα αἱρεῖται ὁ κύριος ἡµῶν ὁ βασιλεύς, ἰδοὺ οἱ παῖδές σου. (16) καὶ ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς καὶ πᾶς ὁ οἶκος αὐτοῦ τοῖς ποσὶν αὐτῶν· καὶ ἀφῆκεν ὁ βασιλεὺς δέκα γυναῖκας τῶν παλλακῶν αὐτοῦ φυλάσσειν τὸν οἶκον. (17) καὶ ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς καὶ πάντες οἱ παῖδες αὐτοῦ πεζῇ καὶ ἔστησαν ἐν οἴκῳ τῷ µακράν. (18) καὶ πάντες οἱ παῖδες αὐτοῦ ἀνὰ χεῖρα αὐτοῦ παρῆγον καὶ πᾶς ὁ Χεττι καὶ πᾶς ὁ Φελετθι καὶ ἔστησαν ἐπὶ τῆς ἐλαίας ἐν τῇ ἐρήµῳ· καὶ πᾶς ὁ λαὸς παρεπορεύετο ἐχόµενος αὐτοῦ καὶ πάντες οἱ περὶ αὐτὸν καὶ πάντες οἱ ἁδροὶ καὶ πάντες οἱ µαχηταί, ἑξακόσιοι ἄνδρες, καὶ παρῆσαν ἐπὶ χεῖρα αὐτοῦ· καὶ πᾶς ὁ Χερεθθι καὶ πᾶς ὁ Φελεθθι καὶ πάντες οἱ Γεθθαῖοι, ἑξακόσιοι ἄνδρες οἱ ἐλθόντες τοῖς ποσὶν αὐτῶν ἐκ Γεθ, πορευόµενοι ἐπὶ πρόσωπον τοῦ βασιλέως. (19) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς Εθθι τὸν Γεθθαῖον Ἵνα τί πορεύῃ καὶ σὺ µεθ’ ἡµῶν; ἐπίστρεφε καὶ οἴκει µετὰ τοῦ βασιλέως, ὅτι ξένος εἶ σὺ καὶ ὅτι µετῴκηκας σὺ ἐκ τοῦ τόπου σου. (20) εἰ ἐχθὲς παραγέγονας, καὶ σήµερον κινήσω σε µεθ’ ἡµῶν καί γε µεταναστήσεις τὸν τόπον σου; ἐχθὲς ἡ ἐξέλευσίς σου, καὶ σήµερον µετακινήσω σε µεθ’ ἡµῶν τοῦ πορευθῆναι; καὶ ἐγὼ πορεύσοµαι οὗ ἂν ἐγὼ πορευθῶ. ἐπιστρέφου καὶ ἐπίστρεψον τοὺς ἀδελφούς σου µετὰ σοῦ, καὶ κύριος ποιήσει µετὰ σοῦ ἔλεος καὶ ἀλήθειαν. (21) καὶ ἀπεκρίθη Εθθι τῷ βασιλεῖ καὶ εἶπεν Ζῇ κύριος καὶ ζῇ ὁ κύριός µου ὁ βασιλεύς, ὅτι εἰς τὸν τόπον, οὗ ἐὰν ᾖ ὁ κύριός µου, καὶ ἐὰν εἰς θάνατον καὶ ἐὰν εἰς ζωήν, ὅτι ἐκεῖ ἔσται ὁ δοῦλός σου. (22) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς Εθθι Δεῦρο καὶ διάβαινε µετ’ ἐµοῦ· καὶ παρῆλθεν Εθθι ὁ Γεθθαῖος καὶ πάντες οἱ παῖδες αὐτοῦ καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ὁ µετ’ αὐτοῦ. (23) καὶ πᾶσα ἡ γῆ ἔκλαιεν φωνῇ µεγάλῃ. καὶ πᾶς ὁ λαὸς παρεπορεύοντο ἐν τῷ χειµάρρῳ Κεδρων, καὶ ὁ βασιλεὺς διέβη τὸν χειµάρρουν Κεδρων· καὶ πᾶς ὁ λαὸς καὶ ὁ βασιλεὺς παρεπορεύοντο ἐπὶ πρόσωπον ὁδοῦ τὴν ἔρηµον. — (24) καὶ ἰδοὺ καί γε Σαδωκ καὶ πάντες οἱ Λευῖται µετ’ αὐτοῦ αἴροντες τὴν κιβωτὸν διαθήκης κυρίου ἀπὸ Βαιθαρ καὶ ἔστησαν τὴν κιβωτὸν τοῦ θεοῦ, καὶ ἀνέβη Αβιαθαρ, ἕως ἐπαύσατο πᾶς ὁ λαὸς παρελθεῖν ἐκ τῆς πόλεως. (25) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ Σαδωκ Ἀπόστρεψον τὴν κιβωτὸν τοῦ θεοῦ εἰς τὴν πόλιν· ἐὰν εὕρω χάριν ἐν ὀφθαλµοῖς κυρίου, καὶ ἐπιστρέψει µε καὶ δείξει µοι αὐτὴν καὶ τὴν εὐπρέπειαν αὐτῆς· (26) καὶ ἐὰν εἴπῃ οὕτως Οὐκ ἠθέληκα ἐν σοί, ἰδοὺ ἐγώ εἰµι, ποιείτω µοι κατὰ τὸ ἀγαθὸν ἐν ὀφθαλµοῖς αὐτοῦ. (27) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ Σαδωκ τῷ ἱερεῖ Ἴδετε σὺ ἐπιστρέφεις εἰς τὴν πόλιν ἐν εἰρήνῃ, καὶ Αχιµαας ὁ υἱός σου καὶ Ιωναθαν ὁ υἱὸς Αβιαθαρ οἱ δύο υἱοὶ ὑµῶν µεθ’ ὑµῶν· (28) ἴδετε ἐγώ εἰµι στρατεύοµαι ἐν Αραβωθ τῆς ἐρήµου ἕως τοῦ ἐλθεῖν ῥῆµα παρ’ ὑµῶν τοῦ ἀπαγγεῖλαί µοι. (29) καὶ ἀπέστρεψεν Σαδωκ καὶ Αβιαθαρ τὴν κιβωτὸν εἰς Ιερουσαληµ καὶ ἐκάθισεν ἐκεῖ. (30) καὶ Δαυιδ ἀνέβαινεν ἐν τῇ ἀναβάσει τῶν ἐλαιῶν ἀναβαίνων καὶ κλαίων καὶ τὴν κεφαλὴν ἐπικεκαλυµµένος καὶ αὐτὸς ἐπορεύετο ἀνυπόδετος, καὶ πᾶς ὁ λαὸς ὁ µετ’ αὐτοῦ ἐπεκάλυψεν ἀνὴρ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ ἀνέβαινον ἀναβαίνοντες καὶ κλαίοντες. — (31) καὶ ἀνηγγέλη Δαυιδ λέγοντες Καὶ Αχιτοφελ ἐν τοῖς συστρεφοµένοις µετὰ Αβεσσαλωµ· καὶ εἶπεν Δαυιδ Διασκέδασον δὴ τὴν βουλὴν Αχιτοφελ, κύριε ὁ θεός µου. (32) καὶ ἦν Δαυιδ ἐρχόµενος ἕως τοῦ Ροως, οὗ προσεκύνησεν ἐκεῖ τῷ θεῷ, καὶ ἰδοὺ εἰς ἀπαντὴν αὐτῷ Χουσι ὁ Αρχι ἑταῖρος Δαυιδ διερρηχὼς τὸν χιτῶνα αὐτοῦ καὶ γῆ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ. (33) καὶ εἶπεν αὐτῷ Δαυιδ Ἐὰν µὲν διαβῇς µετ’ ἐµοῦ, καὶ ἔσῃ ἐπ’ ἐµὲ εἴς βάσταγµα· (34) καὶ ἐὰν εἰς τὴν πόλιν ἐπιστρέψῃς, καὶ ἐρεῖς τῷ Αβεσσαλωµ Διεληλύθασιν οἱ ἀδελφοί σου, καὶ ὁ βασιλεὺς κατόπισθέν µου διελήλυθεν ὁ πατήρ σου, καὶ νῦν παῖς σού εἰµι, βασιλεῦ, ἔασόν µε ζῆσαι, παῖς τοῦ πατρός σου ἤµην τότε καὶ ἀρτίως, καὶ νῦν ἐγὼ δοῦλος σός· καὶ διασκεδάσεις µοι τὴν βουλὴν Αχιτοφελ. (35) καὶ ἰδοὺ µετὰ σοῦ ἐκεῖ Σαδωκ καὶ Αβιαθαρ οἱ ἱερεῖς, καὶ ἔσται πᾶν ῥῆµα, ὃ ἐὰν ἀκούσῃς ἐξ οἴκου τοῦ βασιλέως, καὶ ἀναγγελεῖς τῷ Σαδωκ καὶ τῷ Αβιαθαρ τοῖς ἱερεῦσιν· (36) ἰδοὺ ἐκεῖ µετ’ αὐτῶν δύο υἱοὶ αὐτῶν, Αχιµαας υἱὸς τῷ Σαδωκ καὶ Ιωναθαν υἱὸς τῷ Αβιαθαρ, καὶ ἀποστελεῖτε ἐν χειρὶ αὐτῶν πρός µε πᾶν ῥῆµα, ὃ ἐὰν ἀκούσητε. (37) καὶ εἰσῆλθεν Χουσι ὁ ἑταῖρος Δαυιδ εἰς τὴν πόλιν, καὶ Αβεσσαλωµ εἰσεπορεύετο εἰς Ιερουσαληµ. —

16

(1) καὶ Δαυιδ παρῆλθεν βραχύ τι ἀπὸ τῆς Ροως, καὶ ἰδοὺ Σιβα τὸ παιδάριον Μεµφιβοσθε εἰς ἀπαντὴν αὐτοῦ καὶ ζεῦγος ὄνων ἐπισεσαγµένων, καὶ ἐπ’ αὐτοῖς διακόσιοι ἄρτοι καὶ ἑκατὸν σταφίδες καὶ ἑκατὸν φοίνικες καὶ νεβελ οἴνου. (2) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς Σιβα Τί ταῦτά σοι; καὶ εἶπεν Σιβα Τὰ ὑποζύγια τῇ οἰκίᾳ τοῦ βασιλέως τοῦ ἐπικαθῆσθαι, καὶ οἱ ἄρτοι καὶ οἱ φοίνικες εἰς βρῶσιν τοῖς παιδαρίοις, καὶ ὁ οἶνος πιεῖν τοῖς ἐκλελυµένοις ἐν τῇ ἐρήµῳ. (3) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Καὶ ποῦ ὁ υἱὸς τοῦ κυρίου σου; καὶ εἶπεν Σιβα πρὸς τὸν βασιλέα Ἰδοὺ κάθηται ἐν Ιερουσαληµ, ὅτι εἶπεν Σήµερον ἐπιστρέψουσίν µοι ὁ οἶκος Ισραηλ τὴν βασιλείαν τοῦ πατρός µου. (4) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ Σιβα Ιδοὺ σοὶ πάντα, ὅσα ἐστὶν τῷ Μεµφιβοσθε. καὶ εἶπεν Σιβα προσκυνήσας Εὕροιµι χάριν ἐν ὀφθαλµοῖς σου, κύριέ µου βασιλεῦ. — (5) καὶ ἦλθεν ὁ βασιλεὺς Δαυιδ ἕως Βαουριµ· καὶ ἰδοὺ ἐκεῖθεν ἀνὴρ ἐξεπορεύετο ἐκ συγγενείας οἴκου Σαουλ, καὶ ὄνοµα αὐτῷ Σεµεϊ υἱὸς Γηρα· ἐξῆλθεν ἐκπορευόµενος καὶ καταρώµενος (6) καὶ λιθάζων ἐν λίθοις τὸν Δαυιδ καὶ πάντας τοὺς παῖδας τοῦ βασιλέως Δαυιδ, καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἦν καὶ πάντες οἱ δυνατοὶ ἐκ δεξιῶν καὶ ἐξ εὐωνύµων τοῦ βασιλέως. (7) καὶ οὕτως ἔλεγεν Σεµεϊ ἐν τῷ καταρᾶσθαι αὐτόν Ἔξελθε ἔξελθε, ἀνὴρ αἱµάτων καὶ ἀνὴρ ὁ παράνοµος· (8) ἐπέστρεψεν ἐπὶ σὲ κύριος πάντα τὰ αἵµατα τοῦ οἴκου Σαουλ, ὅτι ἐβασίλευσας ἀντ’ αὐτοῦ, καὶ ἔδωκεν κύριος τὴν βασιλείαν ἐν χειρὶ Αβεσσαλωµ τοῦ υἱοῦ σου· καὶ ἰδοὺ σὺ ἐν τῇ κακίᾳ σου, ὅτι ἀνὴρ αἱµάτων σύ. (9) καὶ εἶπεν Αβεσσα υἱὸς Σαρουιας πρὸς τὸν βασιλέα Ἵνα τί καταρᾶται ὁ κύων ὁ τεθνηκὼς οὗτος τὸν κύριόν µου τὸν βασιλέα; διαβήσοµαι δὴ καὶ ἀφελῶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. (10) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Τί ἐµοὶ καὶ ὑµῖν, υἱοὶ Σαρουιας; ἄφετε αὐτὸν καὶ οὕτως καταράσθω, ὅτι κύριος εἶπεν αὐτῷ καταρᾶσθαι τὸν Δαυιδ, καὶ τίς ἐρεῖ Ὡς τί ἐποίησας οὕτως; (11) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Αβεσσα καὶ πρὸς πάντας τοὺς παῖδας αὐτοῦ Ἰδοὺ ὁ υἱός µου ὁ ἐξελθὼν ἐκ τῆς κοιλίας µου ζητεῖ τὴν ψυχήν µου, καὶ προσέτι νῦν ὁ υἱὸς τοῦ Ιεµινι· ἄφετε αὐτὸν καταρᾶσθαι, ὅτι εἶπεν αὐτῷ κύριος· (12) εἴ πως ἴδοι κύριος ἐν τῇ ταπεινώσει µου καὶ ἐπιστρέψει µοι ἀγαθὰ ἀντὶ τῆς κατάρας αὐτοῦ τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ. (13) καὶ ἐπορεύθη Δαυιδ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ ἐν τῇ ὁδῷ, καὶ Σεµεϊ ἐπορεύετο ἐκ πλευρᾶς τοῦ ὄρους ἐχόµενα αὐτοῦ πορευόµενος καὶ καταρώµενος καὶ λιθάζων ἐν λίθοις ἐκ πλαγίων αὐτοῦ καὶ τῷ χοῒ πάσσων. (14) καὶ ἦλθεν ὁ βασιλεὺς καὶ πᾶς ὁ λαὸς αὐτοῦ ἐκλελυµένοι καὶ ἀνέψυξαν ἐκεῖ. (15) Καὶ Αβεσσαλωµ καὶ πᾶς ἀνὴρ Ισραηλ εἰσῆλθον εἰς Ιερουσαληµ καὶ Αχιτοφελ µετ’ αὐτοῦ. (16) καὶ ἐγενήθη ἡνίκα ἦλθεν Χουσι ὁ Αρχι ἑταῖρος Δαυιδ πρὸς Αβεσσαλωµ, καὶ εἶπεν Χουσι πρὸς Αβεσσαλωµ Ζήτω ὁ βασιλεύς. (17) καὶ εἶπεν Αβεσσαλωµ πρὸς Χουσι Τοῦτο τὸ ἔλεός σου µετὰ τοῦ ἑταίρου σου; ἵνα τί οὐκ ἀπῆλθες µετὰ τοῦ ἑταίρου σου; (18) καὶ εἶπεν Χουσι πρὸς Αβεσσαλωµ Οὐχί, ἀλλὰ κατόπισθεν οὗ ἐξελέξατο κύριος καὶ ὁ λαὸς οὗτος καὶ πᾶς ἀνὴρ Ισραηλ, αὐτῷ ἔσοµαι καὶ µετ’ αὐτοῦ καθήσοµαι· (19) καὶ τὸ δεύτερον τίνι ἐγὼ δουλεύσω; οὐχὶ ἐνώπιον τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ; καθάπερ ἐδούλευσα ἐνώπιον τοῦ πατρός σου, οὕτως ἔσοµαι ἐνώπιόν σου. (20) καὶ εἶπεν Αβεσσαλωµ πρὸς Αχιτοφελ Φέρετε ἑαυτοῖς βουλὴν τί ποιήσωµεν. (21) καὶ εἶπεν Αχιτοφελ πρὸς Αβεσσαλωµ Εἴσελθε πρὸς τὰς παλλακὰς τοῦ πατρός σου, ἃς κατέλιπεν φυλάσσειν τὸν οἶκον αὐτοῦ, καὶ ἀκούσεται πᾶς Ισραηλ ὅτι κατῄσχυνας τὸν πατέρα σου, καὶ ἐνισχύσουσιν αἱ χεῖρες πάντων τῶν µετὰ σοῦ. (22) καὶ ἔπηξαν τὴν σκηνὴν τῷ Αβεσσαλωµ ἐπὶ τὸ δῶµα, καὶ εἰσῆλθεν Αβεσσαλωµ πρὸς τὰς παλλακὰς τοῦ πατρὸς αὐτοῦ κατ’ ὀφθαλµοὺς παντὸς Ισραηλ. (23) καὶ ἡ βουλὴ Αχιτοφελ, ἣν ἐβουλεύσατο ἐν ταῖς ἡµέραις ταῖς πρώταις, ὃν τρόπον ἐπερωτήσῃ ἐν λόγῳ τοῦ θεοῦ, οὕτως πᾶσα ἡ βουλὴ τοῦ Αχιτοφελ καί γε τῷ Δαυιδ καί γε τῷ Αβεσσαλωµ. —

17

(1) καὶ εἶπεν Αχιτοφελ πρὸς Αβεσσαλωµ Ἐπιλέξω δὴ ἐµαυτῷ δώδεκα χιλιάδας ἀνδρῶν καὶ ἀναστήσοµαι καὶ καταδιώξω ὀπίσω Δαυιδ τὴν νύκτα· (2) καὶ ἐπελεύσοµαι ἐπ’ αὐτόν, καὶ αὐτὸς κοπιῶν καὶ ἐκλελυµένος χερσίν, καὶ ἐκστήσω αὐτόν, καὶ φεύξεται πᾶς ὁ λαὸς ὁ µετ’ αὐτοῦ, καὶ πατάξω τὸν βασιλέα µονώτατον· (3) καὶ ἐπιστρέψω πάντα τὸν λαὸν πρὸς σέ, ὃν τρόπον ἐπιστρέφει ἡ νύµφη πρὸς τὸν ἄνδρα αὐτῆς· πλὴν ψυχὴν ἑνὸς ἀνδρὸς σὺ ζητεῖς, καὶ παντὶ τῷ λαῷ ἔσται εἰρήνη. (4) καὶ εὐθὴς ὁ λόγος ἐν ὀφθαλµοῖς Αβεσσαλωµ καὶ ἐν ὀφθαλµοῖς πάντων τῶν πρεσβυτέρων Ισραηλ. (5) καὶ εἶπεν Αβεσσαλωµ Καλέσατε δὴ καί γε τὸν Χουσι τὸν Αραχι, καὶ ἀκούσωµεν τί ἐν τῷ στόµατι αὐτοῦ καί γε αὐτοῦ. (6) καὶ εἰσῆλθεν Χουσι πρὸς Αβεσσαλωµ· καὶ εἶπεν Αβεσσαλωµ πρὸς αὐτὸν λέγων Κατὰ τὸ ῥῆµα τοῦτο ἐλάλησεν Αχιτοφελ· εἰ ποιήσοµεν κατὰ τὸν λόγον αὐτοῦ; εἰ δὲ µή, σὺ λάλησον. (7) καὶ εἶπεν Χουσι πρὸς Αβεσσαλωµ Οὐκ ἀγαθὴ αὕτη ἡ βουλή, ἣν ἐβουλεύσατο Αχιτοφελ τὸ ἅπαξ τοῦτο. (8) καὶ εἶπεν Χουσι Σὺ οἶδας τὸν πατέρα σου καὶ τοὺς ἄνδρας αὐτοῦ ὅτι δυνατοί εἰσιν σφόδρα καὶ κατάπικροι τῇ ψυχῇ αὐτῶν ὡς ἄρκος ἠτεκνωµένη ἐν ἀγρῷ καὶ ὡς ὗς τραχεῖα ἐν τῷ πεδίῳ, καὶ ὁ πατήρ σου ἀνὴρ πολεµιστὴς καὶ οὐ µὴ καταλύσῃ τὸν λαόν· (9) ἰδοὺ γὰρ αὐτὸς νῦν κέκρυπται ἐν ἑνὶ τῶν βουνῶν ἢ ἐν ἑνὶ τῶν τόπων, καὶ ἔσται ἐν τῷ ἐπιπεσεῖν αὐτοῖς ἐν ἀρχῇ καὶ ἀκούσῃ ὁ ἀκούων καὶ εἴπῃ Ἐγενήθη θραῦσις ἐν τῷ λαῷ τῷ ὀπίσω Αβεσσαλωµ, (10) καί γε αὐτὸς υἱὸς δυνάµεως, οὗ ἡ καρδία καθὼς ἡ καρδία τοῦ λέοντος, τηκοµένη τακήσεται, ὅτι οἶδεν πᾶς Ισραηλ ὅτι δυνατὸς ὁ πατήρ σου καὶ υἱοὶ δυνάµεως οἱ µετ’ αὐτοῦ. (11) ὅτι οὕτως συµβουλεύων ἐγὼ συνεβούλευσα, καὶ συναγόµενος συναχθήσεται ἐπὶ σὲ πᾶς Ισραηλ ἀπὸ Δαν καὶ ἕως Βηρσαβεε ὡς ἡ ἄµµος ἡ ἐπὶ τῆς θαλάσσης εἰς πλῆθος, καὶ τὸ πρόσωπόν σου πορευόµενον ἐν µέσῳ αὐτῶν, (12) καὶ ἥξοµεν πρὸς αὐτὸν εἰς ἕνα τῶν τόπων, οὗ ἐὰν εὕρωµεν αὐτὸν ἐκεῖ, καὶ παρεµβαλοῦµεν ἐπ’ αὐτόν, ὡς πίπτει ἡ δρόσος ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ οὐχ ὑπολειψόµεθα ἐν αὐτῷ καὶ τοῖς ἀνδράσιν τοῖς µετ’ αὐτοῦ καί γε ἕνα· (13) καὶ ἐὰν εἰς πόλιν συναχθῇ, καὶ λήµψεται πᾶς Ισραηλ πρὸς τὴν πόλιν ἐκείνην σχοινία καὶ συροῦµεν αὐτὴν ἕως εἰς τὸν χειµάρρουν, ὅπως µὴ καταλειφθῇ ἐκεῖ µηδὲ λίθος. (14) καὶ εἶπεν Αβεσσαλωµ καὶ πᾶς ἀνὴρ Ισραηλ Ἀγαθὴ ἡ βουλὴ Χουσι τοῦ Αραχι ὑπὲρ τὴν βουλὴν Αχιτοφελ· καὶ κύριος ἐνετείλατο διασκεδάσαι τὴν βουλὴν Αχιτοφελ τὴν ἀγαθήν, ὅπως ἂν ἐπαγάγῃ κύριος ἐπὶ Αβεσσαλωµ τὰ κακὰ πάντα. — (15) καὶ εἶπεν Χουσι ὁ τοῦ Αραχι πρὸς Σαδωκ καὶ Αβιαθαρ τοὺς ἱερεῖς Οὕτως καὶ οὕτως συνεβούλευσεν Αχιτοφελ τῷ Αβεσσαλωµ καὶ τοῖς πρεσβυτέροις Ισραηλ, καὶ οὕτως καὶ οὕτως συνεβούλευσα ἐγώ· (16) καὶ νῦν ἀποστείλατε ταχὺ καὶ ἀναγγείλατε τῷ Δαυιδ λέγοντες Μὴ αὐλισθῇς τὴν νύκτα ἐν Αραβωθ τῆς ἐρήµου καί γε διαβαίνων σπεῦσον, µήποτε καταπίῃ τὸν βασιλέα καὶ πάντα τὸν λαὸν τὸν µετ’ αὐτοῦ. (17) καὶ Ιωναθαν καὶ Αχιµαας εἱστήκεισαν ἐν τῇ πηγῇ Ρωγηλ, καὶ ἐπορεύθη ἡ παιδίσκη καὶ ἀνήγγειλεν αὐτοῖς, καὶ αὐτοὶ πορεύονται καὶ ἀναγγέλλουσιν τῷ βασιλεῖ Δαυιδ, ὅτι οὐκ ἐδύναντο ὀφθῆναι τοῦ εἰσελθεῖν εἰς τὴν πόλιν. (18) καὶ εἶδεν αὐτοὺς παιδάριον καὶ ἀπήγγειλεν τῷ Αβεσσαλωµ, καὶ ἐπορεύθησαν οἱ δύο ταχέως καὶ εἰσῆλθαν εἰς οἰκίαν ἀνδρὸς ἐν Βαουριµ, καὶ αὐτῷ λάκκος ἐν τῇ αὐλῇ, καὶ κατέβησαν ἐκεῖ. (19) καὶ ἔλαβεν ἡ γυνὴ καὶ διεπέτασεν τὸ ἐπικάλυµµα ἐπὶ πρόσωπον τοῦ λάκκου καὶ ἔψυξεν ἐπ’ αὐτῷ αραφωθ, καὶ οὐκ ἐγνώσθη ῥῆµα. (20) καὶ ἦλθαν οἱ παῖδες Αβεσσαλωµ πρὸς τὴν γυναῖκα εἰς τὴν οἰκίαν καὶ εἶπαν Ποῦ Αχιµαας καὶ Ιωναθαν; καὶ εἶπεν αὐτοῖς ἡ γυνή Παρῆλθαν µικρὸν τοῦ ὕδατος· καὶ ἐζήτησαν καὶ οὐχ εὗραν καὶ ἀνέστρεψαν εἰς Ιερουσαληµ. (21) ἐγένετο δὲ µετὰ τὸ ἀπελθεῖν αὐτοὺς καὶ ἀνέβησαν ἐκ τοῦ λάκκου καὶ ἐπορεύθησαν καὶ ἀνήγγειλαν τῷ βασιλεῖ Δαυιδ καὶ εἶπαν πρὸς Δαυιδ Ἀνάστητε καὶ διάβητε ταχέως τὸ ὕδωρ, ὅτι οὕτως ἐβουλεύσατο περὶ ὑµῶν Αχιτοφελ. (22) καὶ ἀνέστη Δαυιδ καὶ πᾶς ὁ λαὸς ὁ µετ’ αὐτοῦ καὶ διέβησαν τὸν Ιορδάνην ἕως τοῦ φωτὸς τοῦ πρωί, ἕως ἑνὸς οὐκ ἔλαθεν ὃς οὐ διῆλθεν τὸν Ιορδάνην. (23) καὶ Αχιτοφελ εἶδεν ὅτι οὐκ ἐγενήθη ἡ βουλὴ αὐτοῦ, καὶ ἐπέσαξεν τὴν ὄνον αὐτοῦ καὶ ἀνέστη καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ εἰς τὴν πόλιν αὐτοῦ· καὶ ἐνετείλατο τῷ οἴκῳ αὐτοῦ καὶ ἀπήγξατο καὶ ἀπέθανεν καὶ ἐτάφη ἐν τῷ τάφῳ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. (24) Καὶ Δαυιδ διῆλθεν εἰς Μαναϊµ, καὶ Αβεσσαλωµ διέβη τὸν Ιορδάνην αὐτὸς καὶ πᾶς ἀνὴρ Ισραηλ µετ’ αὐτοῦ. (25) καὶ τὸν Αµεσσαϊ κατέστησεν Αβεσσαλωµ ἀντὶ Ιωαβ ἐπὶ τῆς δυνάµεως· καὶ Αµεσσαϊ υἱὸς ἀνδρὸς καὶ ὄνοµα αὐτῷ Ιοθορ ὁ Ισραηλίτης, οὗτος εἰσῆλθεν πρὸς Αβιγαιαν θυγατέρα Ναας ἀδελφὴν Σαρουιας µητρὸς Ιωαβ. (26) καὶ παρενέβαλεν πᾶς Ισραηλ καὶ Αβεσσαλωµ εἰς τὴν γῆν Γαλααδ. (27) καὶ ἐγένετο ἡνίκα ἦλθεν Δαυιδ εἰς Μαναϊµ, Ουεσβι υἱὸς Ναας ἐκ Ραββαθ υἱῶν Αµµων καὶ Μαχιρ υἱὸς Αµιηλ ἐκ Λωδαβαρ καὶ Βερζελλι ὁ Γαλααδίτης ἐκ Ρωγελλιµ (28) ἤνεγκαν δέκα κοίτας καὶ ἀµφιτάπους καὶ λέβητας δέκα καὶ σκεύη κεράµου καὶ πυροὺς καὶ κριθὰς καὶ ἄλευρον καὶ ἄλφιτον καὶ κύαµον καὶ φακὸν (29) καὶ µέλι καὶ βούτυρον καὶ πρόβατα καὶ σαφφωθ βοῶν καὶ προσήνεγκαν τῷ Δαυιδ καὶ τῷ λαῷ τῷ µετ’ αὐτοῦ φαγεῖν, ὅτι εἶπαν Ὁ λαὸς πεινῶν καὶ ἐκλελυµένος καὶ διψῶν ἐν τῇ ἐρήµῳ.

18

(1) Καὶ ἐπεσκέψατο Δαυιδ τὸν λαὸν τὸν µετ’ αὐτοῦ καὶ κατέστησεν ἐπ’ αὐτῶν χιλιάρχους καὶ ἑκατοντάρχους, (2) καὶ ἀπέστειλεν Δαυιδ τὸν λαόν, τὸ τρίτον ἐν χειρὶ Ιωαβ καὶ τὸ τρίτον ἐν χειρὶ Αβεσσα υἱοῦ Σαρουιας ἀδελφοῦ Ιωαβ καὶ τὸ τρίτον ἐν χειρὶ Εθθι τοῦ Γεθθαίου. καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς τὸν λαόν Ἐξελθὼν ἐξελεύσοµαι καί γε ἐγὼ µεθ’ ὑµῶν. (3) καὶ εἶπαν Οὐκ ἐξελεύσῃ, ὅτι ἐὰν φυγῇ φύγωµεν, οὐ θήσουσιν ἐφ’ ἡµᾶς καρδίαν, καὶ ἐὰν ἀποθάνωµεν τὸ ἥµισυ ἡµῶν, οὐ θήσουσιν ἐφ’ ἡµᾶς καρδίαν, ὅτι σὺ ὡς ἡµεῖς δέκα χιλιάδες· καὶ νῦν ἀγαθὸν ὅτι ἔσῃ ἡµῖν ἐν τῇ πόλει βοήθεια τοῦ βοηθεῖν. (4) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς ὁ βασιλεύς Ὃ ἐὰν ἀρέσῃ ἐν ὀφθαλµοῖς ὑµῶν, ποιήσω. καὶ ἔστη ὁ βασιλεὺς ἀνὰ χεῖρα τῆς πύλης, καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἐξεπορεύετο εἰς ἑκατοντάδας καὶ εἰς χιλιάδας. (5) καὶ ἐνετείλατο ὁ βασιλεὺς τῷ Ιωαβ καὶ τῷ Αβεσσα καὶ τῷ Εθθι λέγων Φείσασθέ µοι τοῦ παιδαρίου τοῦ Αβεσσαλωµ· καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἤκουσεν ἐντελλοµένου τοῦ βασιλέως πᾶσιν τοῖς ἄρχουσιν ὑπὲρ Αβεσσαλωµ. (6) καὶ ἐξῆλθεν πᾶς ὁ λαὸς εἰς τὸν δρυµὸν ἐξ ἐναντίας Ισραηλ, καὶ ἐγένετο ὁ πόλεµος ἐν τῷ δρυµῷ Εφραιµ. (7) καὶ ἔπταισεν ἐκεῖ ὁ λαὸς Ισραηλ ἐνώπιον τῶν παίδων Δαυιδ, καὶ ἐγένετο ἡ θραῦσις µεγάλη ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ, εἴκοσι χιλιάδες ἀνδρῶν. (8) καὶ ἐγένετο ἐκεῖ ὁ πόλεµος διεσπαρµένος ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς, καὶ ἐπλεόνασεν ὁ δρυµὸς τοῦ καταφαγεῖν ἐκ τοῦ λαοῦ ὑπὲρ οὓς κατέφαγεν ἐν τῷ λαῷ ἡ µάχαιρα ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ. (9) καὶ συνήντησεν Αβεσσαλωµ ἐνώπιον τῶν παίδων Δαυιδ, καὶ Αβεσσαλωµ ἐπιβεβηκὼς ἐπὶ τοῦ ἡµιόνου αὐτοῦ, καὶ εἰσῆλθεν ὁ ἡµίονος ὑπὸ τὸ δάσος τῆς δρυὸς τῆς µεγάλης, καὶ ἐκρεµάσθη ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ ἐν τῇ δρυί, καὶ ἐκρεµάσθη ἀνὰ µέσον τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἀνὰ µέσον τῆς γῆς, καὶ ὁ ἡµίονος ὑποκάτω αὐτοῦ παρῆλθεν. (10) καὶ εἶδεν ἀνὴρ εἷς καὶ ἀνήγγειλεν Ιωαβ καὶ εἶπεν Ἰδοὺ ἑώρακα τὸν Αβεσσαλωµ κρεµάµενον ἐν τῇ δρυί. (11) καὶ εἶπεν Ιωαβ τῷ ἀνδρὶ τῷ ἀπαγγέλλοντι Καὶ ἰδοὺ ἑόρακας· τί ὅτι οὐκ ἐπάταξας αὐτὸν εἰς τὴν γῆν; καὶ ἐγὼ ἂν δεδώκειν σοι δέκα ἀργυρίου καὶ παραζώνην µίαν. (12) εἶπεν δὲ ὁ ἀνὴρ πρὸς Ιωαβ Καὶ ἐγώ εἰµι ἵστηµι ἐπὶ τὰς χεῖράς µου χιλίους σίκλους ἀργυρίου, οὐ µὴ ἐπιβάλω χεῖρά µου ἐπὶ τὸν υἱὸν τοῦ βασιλέως, ὅτι ἐν τοῖς ὠσὶν ἡµῶν ἐνετείλατο ὁ βασιλεὺς σοὶ καὶ Αβεσσα καὶ τῷ Εθθι λέγων Φυλάξατέ µοι τὸ παιδάριον τὸν Αβεσσαλωµ (13) µὴ ποιῆσαι ἐν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ ἄδικον· καὶ πᾶς ὁ λόγος οὐ λήσεται ἀπὸ τοῦ βασιλέως, καὶ σὺ στήσῃ ἐξ ἐναντίας. (14) καὶ εἶπεν Ιωαβ Τοῦτο ἐγὼ ἄρξοµαι· οὐχ οὕτως µενῶ ἐνώπιόν σου. καὶ ἔλαβεν Ιωαβ τρία βέλη ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ καὶ ἐνέπηξεν αὐτὰ ἐν τῇ καρδίᾳ Αβεσσαλωµ. ἔτι αὐτοῦ ζῶντος ἐν τῇ καρδίᾳ τῆς δρυὸς (15) καὶ ἐκύκλωσαν δέκα παιδάρια αἴροντα τὰ σκεύη Ιωαβ καὶ ἐπάταξαν τὸν Αβεσσαλωµ καὶ ἐθανάτωσαν αὐτόν. (16) καὶ ἐσάλπισεν Ιωαβ ἐν κερατίνῃ, καὶ ἀπέστρεψεν ὁ λαὸς τοῦ µὴ διώκειν ὀπίσω Ισραηλ, ὅτι ἐφείδετο Ιωαβ τοῦ λαοῦ. (17) καὶ ἔλαβεν τὸν Αβεσσαλωµ καὶ ἔρριψεν αὐτὸν εἰς χάσµα µέγα ἐν τῷ δρυµῷ εἰς τὸν βόθυνον τὸν µέγαν καὶ ἐστήλωσεν ἐπ’ αὐτὸν σωρὸν λίθων µέγαν σφόδρα. καὶ πᾶς Ισραηλ ἔφυγεν ἀνὴρ εἰς τὸ σκήνωµα αὐτοῦ. (18) καὶ Αβεσσαλωµ ἔτι ζῶν καὶ ἔστησεν ἑαυτῷ τὴν στήλην, ἐν ᾗ ἐλήµφθη, καὶ ἐστήλωσεν αὐτὴν λαβεῖν, τὴν στήλην τὴν ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ βασιλέως, ὅτι εἶπεν Οὐκ ἔστιν αὐτῷ υἱὸς ἕνεκεν τοῦ ἀναµνῆσαι τὸ ὄνοµα αὐτοῦ· καὶ ἐκάλεσεν τὴν στήλην Χεὶρ Αβεσσαλωµ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. (19) Καὶ Αχιµαας υἱὸς Σαδωκ εἶπεν Δράµω δὴ καὶ εὐαγγελιῶ τῷ βασιλεῖ ὅτι ἔκρινεν αὐτῷ κύριος ἐκ χειρὸς τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ. (20) καὶ εἶπεν αὐτῷ Ιωαβ Οὐκ ἀνὴρ εὐαγγελίας σὺ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ καὶ εὐαγγελιῇ ἐν ἡµέρᾳ ἄMῃ, ἐν δὲ τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ οὐκ εὐαγγελιῇ, οὗ εἵνεκεν ὁ υἱὸς τοῦ βασιλέως ἀπέθανεν. (21) καὶ εἶπεν Ιωαβ τῷ Χουσι Βαδίσας ἀνάγγειλον τῷ βασιλεῖ ὅσα εἶδες· καὶ προσεκύνησεν Χουσι τῷ Ιωαβ καὶ ἐξῆλθεν. (22) καὶ προσέθετο ἔτι Αχιµαας υἱὸς Σαδωκ καὶ εἶπεν πρὸς Ιωαβ Καὶ ἔστω ὅτι δράµω καί γε ἐγὼ ὀπίσω τοῦ Χουσι. καὶ εἶπεν Ιωαβ Ἵνα τί τοῦτο τρέχεις, υἱέ µου; δεῦρο, οὐκ ἔστιν σοι εὐαγγελία εἰς ὠφέλειαν πορευοµένῳ. (23) καὶ εἶπεν Τί γὰρ ἐὰν δραµοῦµαι; καὶ εἶπεν αὐτῷ Ιωαβ Δράµε. καὶ ἔδραµεν Αχιµαας ὁδὸν τὴν τοῦ Κεχαρ καὶ ὑπερέβη τὸν Χουσι. — (24) καὶ Δαυιδ ἐκάθητο ἀνὰ µέσον τῶν δύο πυλῶν. καὶ ἐπορεύθη ὁ σκοπὸς εἰς τὸ δῶµα τῆς πύλης πρὸς τὸ τεῖχος καὶ ἐπῆρεν τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ καὶ εἶδεν καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ τρέχων µόνος ἐνώπιον αὐτοῦ, (25) καὶ ἀνεβόησεν ὁ σκοπὸς καὶ ἀπήγγειλεν τῷ βασιλεῖ. καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Εἰ µόνος ἐστίν, εὐαγγελία ἐν τῷ στόµατι αὐτοῦ. καὶ ἐπορεύετο πορευόµενος καὶ ἐγγίζων. (26) καὶ εἶδεν ὁ σκοπὸς ἄνδρα ἕτερον τρέχοντα, καὶ ἐβόησεν ὁ σκοπὸς πρὸς τῇ πύλῃ καὶ εἶπεν Ἰδοὺ ἀνὴρ ἕτερος τρέχων µόνος. καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Καί γε οὗτος εὐαγγελιζόµενος. (27) καὶ εἶπεν ὁ σκοπός Ἐγὼ ὁρῶ τὸν δρόµον τοῦ πρώτου ὡς δρόµον Αχιµαας υἱοῦ Σαδωκ. καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Ἀνὴρ ἀγαθὸς οὗτος καί γε εἰς εὐαγγελίαν ἀγαθὴν ἐλεύσεται. (28) καὶ ἐβόησεν Αχιµαας καὶ εἶπεν πρὸς τὸν βασιλέα Εἰρήνη· καὶ προσεκύνησεν τῷ βασιλεῖ ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν· καὶ εἶπεν Εὐλογητὸς κύριος ὁ θεός σου, ὃς ἀπέκλεισεν τοὺς ἄνδρας τοὺς µισοῦντας τὴν χεῖρα αὐτῶν ἐν τῷ κυρίῳ µου τῷ βασιλεῖ. (29) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Εἰρήνη τῷ παιδαρίῳ τῷ Αβεσσαλωµ; καὶ εἶπεν Αχιµαας Εἶδον τὸ πλῆθος τὸ µέγα τοῦ ἀποστεῖλαι τὸν δοῦλον τοῦ βασιλέως Ιωαβ καὶ τὸν δοῦλόν σου, καὶ οὐκ ἔγνων τί ἐκεῖ. (30) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Ἐπίστρεψον, στηλώθητι ὧδε· καὶ ἐπεστράφη καὶ ἔστη. (31) καὶ ἰδοὺ ὁ Χουσι παρεγένετο καὶ εἶπεν τῷ βασιλεῖ Εὐαγγελισθήτω ὁ κύριός µου ὁ βασιλεύς, ὅτι ἔκρινέν σοι κύριος σήµερον ἐκ χειρὸς πάντων τῶν ἐπεγειροµένων ἐπὶ σέ. (32) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς τὸν Χουσι Εἰ εἰρήνη τῷ παιδαρίῳ τῷ Αβεσσαλωµ; καὶ εἶπεν ὁ Χουσι Γένοιντο ὡς τὸ παιδάριον οἱ ἐχθροὶ τοῦ κυρίου µου τοῦ βασιλέως καὶ πάντες, ὅσοι ἐπανέστησαν ἐπ’ αὐτὸν εἰς κακά. (19:1) καὶ ἐταράχθη ὁ βασιλεὺς καὶ ἀνέβη εἰς τὸ ὑπερῷον τῆς πύλης καὶ ἔκλαυσεν· καὶ οὕτως εἶπεν ἐν τῷ πορεύεσθαι αὐτόν Υἱέ µου Αβεσσαλωµ, υἱέ µου υἱέ µου Αβεσσαλωµ, τίς δῴη τὸν θάνατόν µου ἀντὶ σοῦ, ἐγὼ ἀντὶ σοῦ; Αβεσσαλωµ υἱέ µου υἱέ µου. —

19

(2) καὶ ἀνηγγέλη τῷ Ιωαβ λέγοντες Ἰδοὺ ὁ βασιλεὺς κλαίει καὶ πενθεῖ ἐπὶ Αβεσσαλωµ. (3) καὶ ἐγένετο ἡ σωτηρία ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ εἰς πένθος παντὶ τῷ λαῷ, ὅτι ἤκουσεν ὁ λαὸς ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ λέγων ὅτι Λυπεῖται ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τῷ υἱῷ αὐτοῦ· (4) καὶ διεκλέπτετο ὁ λαὸς ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ τοῦ εἰσελθεῖν εἰς τὴν πόλιν, καθὼς διακλέπτεται ὁ λαὸς οἱ αἰσχυνόµενοι ἐν τῷ αὐτοὺς φεύγειν ἐν τῷ πολέµῳ. (5) καὶ ὁ βασιλεὺς ἔκρυψεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, καὶ ἔκραξεν ὁ βασιλεὺς φωνῇ µεγάλῃ λέγων Υἱέ µου Αβεσσαλωµ, Αβεσσαλωµ υἱέ µου. (6) καὶ εἰσῆλθεν Ιωαβ πρὸς τὸν βασιλέα εἰς τὸν οἶκον καὶ εἶπεν Κατῄσχυνας σήµερον τὸ πρόσωπον πάντων τῶν δούλων σου τῶν ἐξαιρουµένων σε σήµερον καὶ τὴν ψυχὴν τῶν υἱῶν σου καὶ τῶν θυγατέρων σου καὶ τὴν ψυχὴν τῶν γυναικῶν σου καὶ τῶν παλλακῶν σου (7) τοῦ ἀγαπᾶν τοὺς µισοῦντάς σε καὶ µισεῖν τοὺς ἀγαπῶντάς σε καὶ ἀνήγγειλας σήµερον ὅτι οὔκ εἰσιν οἱ ἄρχοντές σου οὐδὲ παῖδες, ὅτι ἔγνωκα σήµερον ὅτι εἰ Αβεσσαλωµ ἔζη, πάντες ἡµεῖς σήµερον νεκροί, ὅτι τότε τὸ εὐθὲς ἦν ἐν ὀφθαλµοῖς σου· (8) καὶ νῦν ἀναστὰς ἔξελθε καὶ λάλησον εἰς τὴν καρδίαν τῶν δούλων σου, ὅτι ἐν κυρίῳ ὤµοσα ὅτι εἰ µὴ ἐκπορεύσῃ σήµερον, εἰ αὐλισθήσεται ἀνὴρ µετὰ σοῦ τὴν νύκτα ταύτην· καὶ ἐπίγνωθι σεαυτῷ καὶ κακόν σοι τοῦτο ὑπὲρ πᾶν τὸ κακὸν τὸ ἐπελθόν σοι ἐκ νεότητός σου ἕως τοῦ νῦν. (9) καὶ ἀνέστη ὁ βασιλεὺς καὶ ἐκάθισεν ἐν τῇ πύλῃ, καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἀνήγγειλαν λέγοντες Ἰδοὺ ὁ βασιλεὺς κάθηται ἐν τῇ πύλῃ· καὶ εἰσῆλθεν πᾶς ὁ λαὸς κατὰ πρόσωπον τοῦ βασιλέως. Καὶ Ισραηλ ἔφυγεν ἀνὴρ εἰς τὰ σκηνώµατα αὐτοῦ. (10) καὶ ἦν πᾶς ὁ λαὸς κρινόµενος ἐν πάσαις φυλαῖς Ισραηλ λέγοντες Ὁ βασιλεὺς Δαυιδ ἐρρύσατο ἡµᾶς ἀπὸ πάντων τῶν ἐχθρῶν ἡµῶν, καὶ αὐτὸς ἐξείλατο ἡµᾶς ἐκ χειρὸς ἀλλοφύλων, καὶ νῦν πέφευγεν ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἀπὸ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἀπὸ Αβεσσαλωµ· (11) καὶ Αβεσσαλωµ, ὃν ἐχρίσαµεν ἐφ’ ἡµῶν, ἀπέθανεν ἐν τῷ πολέµῳ, καὶ νῦν ἵνα τί ὑµεῖς κωφεύετε τοῦ ἐπιστρέψαι τὸν βασιλέα; καὶ τὸ ῥῆµα παντὸς Ισραηλ ἦλθεν πρὸς τὸν βασιλέα. — (12) καὶ ὁ βασιλεὺς Δαυιδ ἀπέστειλεν πρὸς Σαδωκ καὶ πρὸς Αβιαθαρ τοὺς ἱερεῖς λέγων Λαλήσατε πρὸς τοὺς πρεσβυτέρους Ιουδα λέγοντες Ἵνα τί γίνεσθε ἔσχατοι τοῦ ἐπιστρέψαι τὸν βασιλέα εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ; καὶ λόγος παντὸς Ισραηλ ἦλθεν πρὸς τὸν βασιλέα. (13) ἀδελφοί µου ὑµεῖς, ὀστᾶ µου καὶ σάρκες µου ὑµεῖς, καὶ ἵνα τί γίνεσθε ἔσχατοι τοῦ ἐπιστρέψαι τὸν βασιλέα εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ; (14) καὶ τῷ Αµεσσαϊ ἐρεῖτε Οὐχὶ ὀστοῦν µου καὶ σάρξ µου σύ; καὶ νῦν τάδε ποιήσαι µοι ὁ θεὸς καὶ τάδε προσθείη, εἰ µὴ ἄρχων δυνάµεως ἔσῃ ἐνώπιον ἐµοῦ πάσας τὰς ἡµέρας ἀντὶ Ιωαβ. (15) καὶ ἔκλινεν τὴν καρδίαν παντὸς ἀνδρὸς Ιουδα ὡς ἀνδρὸς ἑνός, καὶ ἀπέστειλαν πρὸς τὸν βασιλέα λέγοντες Ἐπιστράφητι σὺ καὶ πάντες οἱ δοῦλοί σου. (16) καὶ ἐπέστρεψεν ὁ βασιλεὺς καὶ ἦλθεν ἕως τοῦ Ιορδάνου, καὶ ἄνδρες Ιουδα ἦλθαν εἰς Γαλγαλα τοῦ πορεύεσθαι εἰς ἀπαντὴν τοῦ βασιλέως διαβιβάσαι τὸν βασιλέα τὸν Ιορδάνην. — (17) καὶ ἐτάχυνεν Σεµεϊ υἱὸς Γηρα υἱοῦ τοῦ Ιεµενι ἐκ Βαουριµ καὶ κατέβη µετὰ ἀνδρὸς Ιουδα εἰς ἀπαντὴν τοῦ βασιλέως Δαυιδ (18) καὶ χίλιοι ἄνδρες µετ’ αὐτοῦ ἐκ τοῦ Βενιαµιν καὶ Σιβα τὸ παιδάριον τοῦ οἴκου Σαουλ καὶ δέκα πέντε υἱοὶ αὐτοῦ µετ’ αὐτοῦ καὶ εἴκοσι δοῦλοι αὐτοῦ µετ’ αὐτοῦ καὶ κατεύθυναν τὸν Ιορδάνην ἔµπροσθεν τοῦ βασιλέως (19) καὶ ἐλειτούργησαν τὴν λειτουργίαν τοῦ διαβιβάσαι τὸν βασιλέα, καὶ διέβη ἡ διάβασις ἐξεγεῖραι τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως καὶ τοῦ ποιῆσαι τὸ εὐθὲς ἐν ὀφθαλµοῖς αὐτοῦ. καὶ Σεµεϊ υἱὸς Γηρα ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ ἐνώπιον τοῦ βασιλέως διαβαίνοντος αὐτοῦ τὸν Ιορδάνην (20) καὶ εἶπεν πρὸς τὸν βασιλέα Μὴ διαλογισάσθω ὁ κύριός µου ἀνοµίαν καὶ µὴ µνησθῇς ὅσα ἠδίκησεν ὁ παῖς σου ἐν τῇ ἡµέρᾳ, ᾗ ὁ κύριός µου ὁ βασιλεὺς ἐξεπορεύετο ἐξ Ιερουσαληµ, τοῦ θέσθαι τὸν βασιλέα εἰς τὴν καρδίαν αὐτοῦ, (21) ὅτι ἔγνω ὁ δοῦλός σου ὅτι ἐγὼ ἥµαρτον, καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἦλθον σήµερον πρότερος παντὸς οἴκου Ιωσηφ τοῦ καταβῆναι εἰς ἀπαντὴν τοῦ κυρίου µου τοῦ βασιλέως. (22) καὶ ἀπεκρίθη Αβεσσα υἱὸς Σαρουιας καὶ εἶπεν Μὴ ἀντὶ τούτου οὐ θανατωθήσεται Σεµεϊ, ὅτι κατηράσατο τὸν χριστὸν κυρίου; (23) καὶ εἶπεν Δαυιδ Τί ἐµοὶ καὶ ὑµῖν, υἱοὶ Σαρουιας, ὅτι γίνεσθέ µοι σήµερον εἰς ἐπίβουλον; σήµερον οὐ θανατωθήσεταί τις ἀνὴρ ἐξ Ισραηλ, ὅτι οὐκ οἶδα εἰ σήµερον βασιλεύω ἐγὼ ἐπὶ τὸν Ισραηλ. (24) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς Σεµεϊ Οὐ µὴ ἀποθάνῃς· καὶ ὤµοσεν αὐτῷ ὁ βασιλεύς. — (25) καὶ Μεµφιβοσθε υἱὸς Ιωναθαν υἱοῦ Σαουλ κατέβη εἰς ἀπαντὴν τοῦ βασιλέως· καὶ οὐκ ἐθεράπευσεν τοὺς πόδας αὐτοῦ οὐδὲ ὠνυχίσατο οὐδὲ ἐποίησεν τὸν µύστακα αὐτοῦ καὶ τὰ ἱµάτια αὐτοῦ οὐκ ἔπλυνεν ἀπὸ τῆς ἡµέρας, ἧς ἀπῆλθεν ὁ βασιλεύς, ἕως τῆς ἡµέρας, ἧς αὐτὸς παρεγένετο ἐν εἰρήνῃ. (26) καὶ ἐγένετο ὅτε εἰσῆλθεν εἰς Ιερουσαληµ εἰς ἀπάντησιν τοῦ βασιλέως, καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ βασιλεύς Τί ὅτι οὐκ ἐπορεύθης µετ’ ἐµοῦ, Μεµφιβοσθε; (27) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Μεµφιβοσθε Κύριέ µου βασιλεῦ, ὁ δοῦλός µου παρελογίσατό µε, ὅτι εἶπεν ὁ παῖς σου αὐτῷ Ἐπίσαξόν µοι τὴν ὄνον καὶ ἐπιβῶ ἐπ’ αὐτὴν καὶ πορεύσοµαι µετὰ τοῦ βασιλέως, ὅτι χωλὸς ὁ δοῦλός σου· (28) καὶ µεθώδευσεν ἐν τῷ δούλῳ σου πρὸς τὸν κύριόν µου τὸν βασιλέα, καὶ ὁ κύριός µου ὁ βασιλεὺς ὡς ἄγγελος τοῦ θεοῦ, καὶ ποίησον τὸ ἀγαθὸν ἐν ὀφθαλµοῖς σου· (29) ὅτι οὐκ ἦν πᾶς ὁ οἶκος τοῦ πατρός µου ἀλλ’ ἢ ὅτι ἄνδρες θανάτου τῷ κυρίῳ µου τῷ βασιλεῖ, καὶ ἔθηκας τὸν δοῦλόν σου ἐν τοῖς ἐσθίουσιν τὴν τράπεζάν σου· καὶ τί ἐστίν µοι ἔτι δικαίωµα καὶ τοῦ κεκραγέναι µε ἔτι πρὸς τὸν βασιλέα; (30) καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ βασιλεύς Ἵνα τί λαλεῖς ἔτι τοὺς λόγους σου; εἶπον Σὺ καὶ Σιβα διελεῖσθε τὸν ἀγρόν. (31) καὶ εἶπεν Μεµφιβοσθε πρὸς τὸν βασιλέα Καί γε τὰ πάντα λαβέτω µετὰ τὸ παραγενέσθαι τὸν κύριόν µου τὸν βασιλέα ἐν εἰρήνῃ εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. — (32) καὶ Βερζελλι ὁ Γαλααδίτης κατέβη ἐκ Ρωγελλιµ καὶ διέβη µετὰ τοῦ βασιλέως τὸν Ιορδάνην ἐκπέµψαι αὐτὸν τὸν Ιορδάνην· (33) καὶ Βερζελλι ἀνὴρ πρεσβύτερος σφόδρα, υἱὸς ὀγδοήκοντα ἐτῶν, καὶ αὐτὸς διέθρεψεν τὸν βασιλέα ἐν τῷ οἰκεῖν αὐτὸν ἐν Μαναϊµ, ὅτι ἀνὴρ µέγας ἐστὶν σφόδρα. (34) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς Βερζελλι Σὺ διαβήσῃ µετ’ ἐµοῦ, καὶ διαθρέψω τὸ γῆράς σου µετ’ ἐµοῦ ἐν Ιερουσαληµ. (35) καὶ εἶπεν Βερζελλι πρὸς τὸν βασιλέα Πόσαι ἡµέραι ἐτῶν ζωῆς µου, ὅτι ἀναβήσοµαι µετὰ τοῦ βασιλέως εἰς Ιερουσαληµ; (36) υἱὸς ὀγδοήκοντα ἐτῶν ἐγώ εἰµι σήµερον· µὴ γνώσοµαι ἀνὰ µέσον ἀγαθοῦ καὶ κακοῦ; ἢ γεύσεται ὁ δοῦλός σου ἔτι ὃ φάγοµαι ἢ πίοµαι; ἢ ἀκούσοµαι ἔτι φωνὴν ᾀδόντων καὶ ᾀδουσῶν; ἵνα τί ἔσται ἔτι ὁ δοῦλός σου εἰς φορτίον ἐπὶ τὸν κύριόν µου τὸν βασιλέα; (37) ὡς βραχὺ διαβήσεται ὁ δοῦλός σου τὸν Ιορδάνην µετὰ τοῦ βασιλέως· καὶ ἵνα τί ἀνταποδίδωσίν µοι ὁ βασιλεὺς τὴν ἀνταπόδοσιν ταύτην; (38) καθισάτω δὴ ὁ δοῦλός σου καὶ ἀποθανοῦµαι ἐν τῇ πόλει µου παρὰ τῷ τάφῳ τοῦ πατρός µου καὶ τῆς µητρός µου· καὶ ἰδοὺ ὁ δοῦλός σου Χαµααµ διαβήσεται µετὰ τοῦ κυρίου µου τοῦ βασιλέως, καὶ ποίησον αὐτῷ τὸ ἀγαθὸν ἐν ὀφθαλµοῖς σου. (39) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Μετ’ ἐµοῦ διαβήτω Χαµααµ, κἀγὼ ποιήσω αὐτῷ τὸ ἀγαθὸν ἐν ὀφθαλµοῖς σου καὶ πάντα, ὅσα ἐκλέξῃ ἐπ’ ἐµοί, ποιήσω σοι. (40) καὶ διέβη πᾶς ὁ λαὸς τὸν Ιορδάνην, καὶ ὁ βασιλεὺς διέβη· καὶ κατεφίλησεν ὁ βασιλεὺς τὸν Βερζελλι καὶ εὐλόγησεν αὐτόν, καὶ ἐπέστρεψεν εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ. (41) καὶ διέβη ὁ βασιλεὺς εἰς Γαλγαλα, καὶ Χαµααµ διέβη µετ’ αὐτοῦ, καὶ πᾶς ὁ λαὸς Ιουδα διαβαίνοντες µετὰ τοῦ βασιλέως καί γε τὸ ἥµισυ τοῦ λαοῦ Ισραηλ. — (42) καὶ ἰδοὺ πᾶς ἀνὴρ Ισραηλ παρεγένοντο πρὸς τὸν βασιλέα καὶ εἶπον πρὸς τὸν βασιλέα Τί ὅτι ἔκλεψάν σε οἱ ἀδελφοὶ ἡµῶν ἀνὴρ Ιουδα καὶ διεβίβασαν τὸν βασιλέα καὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ τὸν Ιορδάνην καὶ πάντες ἄνδρες Δαυιδ µετ’ αὐτοῦ; (43) καὶ ἀπεκρίθη πᾶς ἀνὴρ Ιουδα πρὸς ἄνδρα Ισραηλ καὶ εἶπαν Διότι ἐγγίζει πρός µε ὁ βασιλεύς· καὶ ἵνα τί οὕτως ἐθυµώθης περὶ τοῦ λόγου τούτου; µὴ βρώσει ἐφάγαµεν ἐκ τοῦ βασιλέως, ἢ δόµα ἔδωκεν ἢ ἄρσιν ἦρεν ἡµῖν; (44) καὶ ἀπεκρίθη ἀνὴρ Ισραηλ τῷ ἀνδρὶ Ιουδα καὶ εἶπεν Δέκα χεῖρές µοι ἐν τῷ βασιλεῖ, καὶ πρωτότοκος ἐγὼ ἢ σύ, καί γε ἐν τῷ Δαυιδ εἰµὶ ὑπὲρ σέ· καὶ ἵνα τί τοῦτο ὕβρισάς µε καὶ οὐκ ἐλογίσθη ὁ λόγος µου πρῶτός µοι τοῦ ἐπιστρέψαι τὸν βασιλέα ἐµοί; καὶ ἐσκληρύνθη ὁ λόγος ἀνδρὸς Ιουδα ὑπὲρ τὸν λόγον ἀνδρὸς Ισραηλ.

20

(1) Καὶ ἐκεῖ ἐπικαλούµενος υἱὸς παράνοµος καὶ ὄνοµα αὐτῷ Σαβεε υἱὸς Βοχορι ἀνὴρ ὁ Ιεµενι καὶ ἐσάλπισεν ἐν τῇ κερατίνῃ καὶ εἶπεν Οὐκ ἔστιν ἡµῖν µερὶς ἐν Δαυιδ οὐδὲ κληρονοµία ἡµῖν ἐν τῷ υἱῷ Ιεσσαι· ἀνὴρ εἰς τὰ σκηνώµατά σου, Ισραηλ. (2) καὶ ἀνέβη πᾶς ἀνὴρ Ισραηλ ἀπὸ ὄπισθεν Δαυιδ ὀπίσω Σαβεε υἱοῦ Βοχορι, καὶ ἀνὴρ Ιουδα ἐκολλήθη τῷ βασιλεῖ αὐτῶν ἀπὸ τοῦ Ιορδάνου καὶ ἕως Ιερουσαληµ. (3) καὶ εἰσῆλθεν Δαυιδ εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ εἰς Ιερουσαληµ, καὶ ἔλαβεν ὁ βασιλεὺς τὰς δέκα γυναῖκας τὰς παλλακὰς αὐτοῦ, ἃς ἀφῆκεν φυλάσσειν τὸν οἶκον, καὶ ἔδωκεν αὐτὰς ἐν οἴκῳ φυλακῆς καὶ διέθρεψεν αὐτὰς καὶ πρὸς αὐτὰς οὐκ εἰσῆλθεν, καὶ ἦσαν συνεχόµεναι ἕως ἡµέρας θανάτου αὐτῶν, χῆραι ζῶσαι. — (4) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς Αµεσσαϊ Βόησόν µοι τὸν ἄνδρα Ιουδα τρεῖς ἡµέρας, σὺ δὲ αὐτοῦ στῆθι. (5) καὶ ἐπορεύθη Αµεσσαϊ τοῦ βοῆσαι τὸν Ιουδαν καὶ ἐχρόνισεν ἀπὸ τοῦ καιροῦ, οὗ ἐτάξατο αὐτῷ Δαυιδ. (6) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Αβεσσα Νῦν κακοποιήσει ἡµᾶς Σαβεε υἱὸς Βοχορι ὑπὲρ Αβεσσαλωµ, καὶ νῦν σὺ λαβὲ µετὰ σεαυτοῦ τοὺς παῖδας τοῦ κυρίου σου καὶ καταδίωξον ὀπίσω αὐτοῦ, µήποτε ἑαυτῷ εὕρῃ πόλεις ὀχυρὰς καὶ σκιάσει τοὺς ὀφθαλµοὺς ἡµῶν. (7) καὶ ἐξῆλθον ὀπίσω αὐτοῦ οἱ ἄνδρες Ιωαβ καὶ ὁ Χερεθθι καὶ ὁ Φελεθθι καὶ πάντες οἱ δυνατοὶ καὶ ἐξῆλθαν ἐξ Ιερουσαληµ διῶξαι ὀπίσω Σαβεε υἱοῦ Βοχορι. — (8) καὶ αὐτοὶ παρὰ τῷ λίθῳ τῷ µεγάλῳ τῷ ἐν Γαβαων, καὶ Αµεσσαϊ εἰσῆλθεν ἔµπροσθεν αὐτῶν. καὶ Ιωαβ περιεζωσµένος µανδύαν τὸ ἔνδυµα αὐτοῦ καὶ ἐπ’ αὐτῷ περιεζωσµένος µάχαιραν ἐζευγµένην ἐπὶ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ ἐν κολεῷ αὐτῆς, καὶ ἡ µάχαιρα ἐξῆλθεν καὶ ἔπεσεν. (9) καὶ εἶπεν Ιωαβ τῷ Αµεσσαϊ Εἰ ὑγιαίνεις σύ, ἀδελφέ; καὶ ἐκράτησεν ἡ χεὶρ ἡ δεξιὰ Ιωαβ τοῦ πώγωνος Αµεσσαϊ τοῦ καταφιλῆσαι αὐτόν· (10) καὶ Αµεσσαϊ οὐκ ἐφυλάξατο τὴν µάχαιραν τὴν ἐν τῇ χειρὶ Ιωαβ, καὶ ἔπαισεν αὐτὸν ἐν αὐτῇ Ιωαβ εἰς τὴν ψόαν, καὶ ἐξεχύθη ἡ κοιλία αὐτοῦ εἰς τὴν γῆν, καὶ οὐκ ἐδευτέρωσεν αὐτῷ, καὶ ἀπέθανεν. καὶ Ιωαβ καὶ Αβεσσα ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ ἐδίωξεν ὀπίσω Σαβεε υἱοῦ Βοχορι· (11) καὶ ἀνὴρ ἔστη ἐπ’ αὐτὸν τῶν παιδαρίων Ιωαβ καὶ εἶπεν Τίς ὁ βουλόµενος Ιωαβ καὶ τίς τοῦ Δαυιδ, ὀπίσω Ιωαβ· (12) καὶ Αµεσσαϊ πεφυρµένος ἐν τῷ αἵµατι ἐν µέσῳ τῆς τρίβου, καὶ εἶδεν ὁ ἀνὴρ ὅτι εἱστήκει πᾶς ὁ λαός, καὶ ἀπέστρεψεν τὸν Αµεσσαϊ ἐκ τῆς τρίβου εἰς ἀγρὸν καὶ ἐπέρριψεν ἐπ’ αὐτὸν ἱµάτιον, καθότι εἶδεν πάντα τὸν ἐρχόµενον ἐπ’ αὐτὸν ἑστηκότα· (13) ἡνίκα δὲ ἔφθασεν ἐκ τῆς τρίβου, παρῆλθεν πᾶς ἀνὴρ Ισραηλ ὀπίσω Ιωαβ τοῦ διῶξαι ὀπίσω Σαβεε υἱοῦ Βοχορι. — (14) καὶ διῆλθεν ἐν πάσαις φυλαῖς Ισραηλ εἰς Αβελ καὶ εἰς Βαιθµαχα καὶ πάντες ἐν Χαρρι, καὶ ἐξεκκλησιάσθησαν καὶ ἦλθον κατόπισθεν αὐτοῦ. (15) καὶ παρεγενήθησαν καὶ ἐπολιόρκουν ἐπ’ αὐτὸν τὴν Αβελ καὶ τὴν Βαιθµαχα καὶ ἐξέχεαν πρόσχωµα πρὸς τὴν πόλιν, καὶ ἔστη ἐν τῷ προτειχίσµατι, καὶ πᾶς ὁ λαὸς ὁ µετὰ Ιωαβ ἐνοοῦσαν καταβαλεῖν τὸ τεῖχος. (16) καὶ ἐβόησεν γυνὴ σοφὴ ἐκ τοῦ τείχους καὶ εἶπεν Ἀκούσατε ἀκούσατε, εἴπατε δὴ πρὸς Ιωαβ Ἔγγισον ἕως ὧδε, καὶ λαλήσω πρὸς αὐτόν. (17) καὶ προσήγγισεν πρὸς αὐτήν, καὶ εἶπεν ἡ γυνή Εἰ σὺ εἶ Ιωαβ; ὁ δὲ εἶπεν Ἐγώ. εἶπεν δὲ αὐτῷ Ἄκουσον τοὺς λόγους τῆς δούλης σου. καὶ εἶπεν Ιωαβ Ἀκούω ἐγώ εἰµι. (18) καὶ εἶπεν λέγουσα Λόγον ἐλάλησαν ἐν πρώτοις λέγοντες Ἠρωτηµένος ἠρωτήθη ἐν τῇ Αβελ καὶ ἐν Δαν εἰ ἐξέλιπον ἃ ἔθεντο οἱ πιστοὶ τοῦ Ισραηλ, ἐρωτῶντες ἐπερωτήσουσιν ἐν Αβελ καὶ οὕτως εἰ ἐξέλιπον. (19) ἐγώ εἰµι εἰρηνικὰ τῶν στηριγµάτων Ισραηλ, σὺ δὲ ζητεῖς θανατῶσαι πόλιν καὶ µητρόπολιν ἐν Ισραηλ· ἵνα τί καταποντίζεις κληρονοµίαν κυρίου; (20) καὶ ἀπεκρίθη Ιωαβ καὶ εἶπεν Ἵλεώς µοι ἵλεώς µοι, εἰ καταποντιῶ καὶ εἰ διαφθερῶ· (21) οὐχ οὗτος ὁ λόγος, ὅτι ἀνὴρ ἐξ ὄρους Εφραιµ, Σαβεε υἱὸς Βοχορι ὄνοµα αὐτοῦ, καὶ ἐπῆρεν τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ τὸν βασιλέα Δαυιδ· δότε αὐτόν µοι µόνον, καὶ ἀπελεύσοµαι ἀπάνωθεν τῆς πόλεως. καὶ εἶπεν ἡ γυνὴ πρὸς Ιωαβ Ἰδοὺ ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ ῥιφήσεται πρὸς σὲ διὰ τοῦ τείχους. (22) καὶ εἰσῆλθεν ἡ γυνὴ πρὸς πάντα τὸν λαὸν καὶ ἐλάλησεν πρὸς πᾶσαν τὴν πόλιν ἐν τῇ σοφίᾳ αὐτῆς· καὶ ἀφεῖλεν τὴν κεφαλὴν Σαβεε υἱοῦ Βοχορι καὶ ἔβαλεν πρὸς Ιωαβ. καὶ ἐσάλπισεν ἐν κερατίνῃ, καὶ διεσπάρησαν ἀπὸ τῆς πόλεως ἀνὴρ εἰς τὰ σκηνώµατα αὐτοῦ· καὶ Ιωαβ ἀπέστρεψεν εἰς Ιερουσαληµ πρὸς τὸν βασιλέα. (23) Καὶ Ιωαβ πρὸς πάσῃ τῇ δυνάµει Ισραηλ, καὶ Βαναιας υἱὸς Ιωδαε ἐπὶ τοῦ Χερεθθι καὶ ἐπὶ τοῦ Φελεθθι, (24) καὶ Αδωνιραµ ἐπὶ τοῦ φόρου, καὶ Ιωσαφατ υἱὸς Αχιλουθ ἀναµιµνῄσκων, (25) καὶ Σουσα γραµµατεύς, καὶ Σαδωκ καὶ Αβιαθαρ ἱερεῖς, (26) καί γε Ιρας ὁ Ιαριν ἦν ἱερεὺς τοῦ Δαυιδ.

21

(1) Καὶ ἐγένετο λιµὸς ἐν ταῖς ἡµέραις Δαυιδ τρία ἔτη, ἐνιαυτὸς ἐχόµενος ἐνιαυτοῦ, καὶ ἐζήτησεν Δαυιδ τὸ πρόσωπον τοῦ κυρίου. καὶ εἶπεν κύριος Ἐπὶ Σαουλ καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ ἀδικία διὰ τὸ αὐτὸν θανάτῳ αἱµάτων περὶ οὗ ἐθανάτωσεν τοὺς Γαβαωνίτας. (2) καὶ ἐκάλεσεν ὁ βασιλεὺς Δαυιδ τοὺς Γαβαωνίτας καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς· καὶ οἱ Γαβαωνῖται οὐχ υἱοὶ Ισραηλ εἰσίν, ὅτι ἀλλ’ ἢ ἐκ τοῦ λείµµατος τοῦ Αµορραίου, καὶ οἱ υἱοὶ Ισραηλ ὤµοσαν αὐτοῖς· καὶ ἐζήτησεν Σαουλ πατάξαι αὐτοὺς ἐν τῷ ζηλῶσαι αὐτὸν τοὺς υἱοὺς Ισραηλ καὶ Ιουδα. (3) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς τοὺς Γαβαωνίτας Τί ποιήσω ὑµῖν καὶ ἐν τίνι ἐξιλάσοµαι καὶ εὐλογήσετε τὴν κληρονοµίαν κυρίου; (4) καὶ εἶπαν αὐτῷ οἱ Γαβαωνῖται Οὐκ ἔστιν ἡµῖν ἀργύριον καὶ χρυσίον µετὰ Σαουλ καὶ µετὰ τοῦ οἴκου αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν ἡµῖν ἀνὴρ θανατῶσαι ἐν Ισραηλ. καὶ εἶπεν Τί ὑµεῖς λέγετε καὶ ποιήσω ὑµῖν; (5) καὶ εἶπαν πρὸς τὸν βασιλέα Ὁ ἀνὴρ συνετέλεσεν ἐφ’ ἡµᾶς καὶ ἐδίωξεν ἡµᾶς, ὃς παρελογίσατο ἐξολεθρεῦσαι ἡµᾶς· ἀφανίσωµεν αὐτὸν τοῦ µὴ ἑστάναι αὐτὸν ἐν παντὶ ὁρίῳ Ισραηλ· (6) δότω ἡµῖν ἑπτὰ ἄνδρας ἐκ τῶν υἱῶν αὐτοῦ, καὶ ἐξηλιάσωµεν αὐτοὺς τῷ κυρίῳ ἐν Γαβαων Σαουλ ἐκλεκτοὺς κυρίου. καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Ἐγὼ δώσω. (7) καὶ ἐφείσατο ὁ βασιλεὺς ἐπὶ Μεµφιβοσθε υἱὸν Ιωναθαν υἱοῦ Σαουλ διὰ τὸν ὅρκον κυρίου τὸν ἀνὰ µέσον αὐτῶν, ἀνὰ µέσον Δαυιδ καὶ ἀνὰ µέσον Ιωναθαν υἱοῦ Σαουλ. (8) καὶ ἔλαβεν ὁ βασιλεὺς τοὺς δύο υἱοὺς Ρεσφα θυγατρὸς Αια, οὓς ἔτεκεν τῷ Σαουλ, τὸν Ερµωνι καὶ τὸν Μεµφιβοσθε, καὶ τοὺς πέντε υἱοὺς Μιχολ θυγατρὸς Σαουλ, οὓς ἔτεκεν τῷ Εσριηλ υἱῷ Βερζελλι τῷ Μοουλαθι, (9) καὶ ἔδωκεν αὐτοὺς ἐν χειρὶ τῶν Γαβαωνιτῶν, καὶ ἐξηλίασαν αὐτοὺς ἐν τῷ ὄρει ἔναντι κυρίου, καὶ ἔπεσαν οἱ ἑπτὰ αὐτοὶ ἐπὶ τὸ αὐτό· καὶ αὐτοὶ δὲ ἐθανατώθησαν ἐν ἡµέραις θερισµοῦ ἐν πρώτοις ἐν ἀρχῇ θερισµοῦ κριθῶν. (10) καὶ ἔλαβεν Ρεσφα θυγάτηρ Αια τὸν σάκκον καὶ ἔπηξεν αὑτῇ πρὸς τὴν πέτραν ἐν ἀρχῇ θερισµοῦ κριθῶν, ἕως ἔσταξεν ἐπ’ αὐτοὺς ὕδωρ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ οὐκ ἔδωκεν τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ καταπαῦσαι ἐπ’ αὐτοὺς ἡµέρας καὶ τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ νυκτός. — (11) καὶ ἀπηγγέλη τῷ Δαυιδ ὅσα ἐποίησεν Ρεσφα θυγάτηρ Αια παλλακὴ Σαουλ, καὶ ἐξελύθησαν, καὶ κατέλαβεν αὐτοὺς Δαν υἱὸς Ιωα ἐκ τῶν ἀπογόνων τῶν γιγάντων, (12) καὶ ἐπορεύθη Δαυιδ καὶ ἔλαβεν τὰ ὀστᾶ Σαουλ καὶ τὰ ὀστᾶ Ιωναθαν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ παρὰ τῶν ἀνδρῶν υἱῶν Ιαβις Γαλααδ, οἳ ἔκλεψαν αὐτοὺς ἐκ τῆς πλατείας Βαιθσαν, ὅτι ἔστησαν αὐτοὺς ἐκεῖ οἱ ἀλλόφυλοι ἐν ἡµέρᾳ, ᾗ ἐπάταξαν οἱ ἀλλόφυλοι τὸν Σαουλ ἐν Γελβουε, (13) καὶ ἀνήνεγκεν ἐκεῖθεν τὰ ὀστᾶ Σαουλ καὶ τὰ ὀστᾶ Ιωναθαν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ καὶ συνήγαγεν τὰ ὀστᾶ τῶν ἐξηλιασµένων. (14) καὶ ἔθαψαν τὰ ὀστᾶ Σαουλ καὶ τὰ ὀστᾶ Ιωναθαν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ καὶ τῶν ἡλιασθέντων ἐν γῇ Βενιαµιν ἐν τῇ πλευρᾷ ἐν τῷ τάφῳ Κις τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ ἐποίησαν πάντα, ὅσα ἐνετείλατο ὁ βασιλεύς. — καὶ ἐπήκουσεν ὁ θεὸς τῇ γῇ µετὰ ταῦτα. (15) Καὶ ἐγενήθη ἔτι πόλεµος τοῖς ἀλλοφύλοις µετὰ Ισραηλ. καὶ κατέβη Δαυιδ καὶ οἱ παῖδες αὐτοῦ µετ’ αὐτοῦ καὶ ἐπολέµησαν µετὰ τῶν ἀλλοφύλων, καὶ ἐξελύθη Δαυιδ. (16) καὶ Ιεσβι, ὃς ἦν ἐν τοῖς ἐκγόνοις τοῦ Ραφα καὶ ὁ σταθµὸς τοῦ δόρατος αὐτοῦ τριακοσίων σίκλων ὁλκὴ χαλκοῦ καὶ αὐτὸς περιεζωσµένος κορύνην, καὶ διενοεῖτο πατάξαι τὸν Δαυιδ. (17) καὶ ἐβοήθησεν αὐτῷ Αβεσσα υἱὸς Σαρουιας καὶ ἐπάταξεν τὸν ἀλλόφυλον καὶ ἐθανάτωσεν αὐτόν. τότε ὤµοσαν οἱ ἄνδρες Δαυιδ λέγοντες Οὐκ ἐξελεύσῃ ἔτι µεθ’ ἡµῶν εἰς πόλεµον καὶ οὐ µὴ σβέσῃς τὸν λύχνον Ισραηλ. — (18) καὶ ἐγενήθη µετὰ ταῦτα ἔτι πόλεµος ἐν Γεθ µετὰ τῶν ἀλλοφύλων. τότε ἐπάταξεν Σεβοχα ὁ Αστατωθι τὸν Σεφ τὸν ἐν τοῖς ἐκγόνοις τοῦ Ραφα. — (19) καὶ ἐγένετο ὁ πόλεµος ἐν Γοβ µετὰ τῶν ἀλλοφύλων. καὶ ἐπάταξεν Ελεαναν υἱὸς Αριωργιµ ὁ Βαιθλεεµίτης τὸν Γολιαθ τὸν Γεθθαῖον, καὶ τὸ ξύλον τοῦ δόρατος αὐτοῦ ὡς ἀντίον ὑφαινόντων. — (20) καὶ ἐγένετο ἔτι πόλεµος ἐν Γεθ. καὶ ἦν ἀνὴρ Μαδων, καὶ οἱ δάκτυλοι τῶν χειρῶν αὐτοῦ καὶ οἱ δάκτυλοι τῶν ποδῶν αὐτοῦ ἓξ καὶ ἕξ, εἴκοσι τέσσαρες ἀριθµῷ, καί γε αὐτὸς ἐτέχθη τῷ Ραφα. (21) καὶ ὠνείδισεν τὸν Ισραηλ, καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν Ιωναθαν υἱὸς Σεµεϊ ἀδελφοῦ Δαυιδ. — (22) οἱ τέσσαρες οὗτοι ἐτέχθησαν ἀπόγονοι τῶν γιγάντων ἐν Γεθ τῷ Ραφα οἶκος, καὶ ἔπεσαν ἐν χειρὶ Δαυιδ καὶ ἐν χειρὶ τῶν δούλων αὐτοῦ.

22

(1) Καὶ ἐλάλησεν Δαυιδ τῷ κυρίῳ τοὺς λόγους τῆς ᾠδῆς ταύτης ἐν ᾗ ἡµέρᾳ ἐξείλατο αὐτὸν κύριος ἐκ χειρὸς πάντων τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ καὶ ἐκ χειρὸς Σαουλ, (2) καὶ εἶπεν Κύριε, πέτρα µου καὶ ὀχύρωµά µου καὶ ἐξαιρούµενός µε ἐµοί, (3) ὁ θεός µου φύλαξ ἔσται µου, πεποιθὼς ἔσοµαι ἐπ’ αὐτῷ, ὑπερασπιστής µου καὶ κέρας σωτηρίας µου, ἀντιλήµπτωρ µου καὶ καταφυγή µου σωτηρίας µου, ἐξ ἀδίκου σώσεις µε. (4) αἰνετὸν ἐπικαλέσοµαι κύριον καὶ ἐκ τῶν ἐχθρῶν µου σωθήσοµαι. (5) ὅτι περιέσχον µε συντριµµοὶ θανάτου, χείµαρροι ἀνοµίας ἐθάµβησάν µε· (6) ὠδῖνες θανάτου ἐκύκλωσάν µε, προέφθασάν µε σκληρότητες θανάτου. (7) ἐν τῷ θλίβεσθαί µε ἐπικαλέσοµαι κύριον καὶ πρὸς τὸν θεόν µου βοήσοµαι· καὶ ἐπακούσεται ἐκ ναοῦ αὐτοῦ φωνῆς µου, καὶ ἡ κραυγή µου ἐν τοῖς ὠσὶν αὐτοῦ. (8) καὶ ἐταράχθη καὶ ἐσείσθη ἡ γῆ, καὶ τὰ θεµέλια τοῦ οὐρανοῦ συνεταράχθησαν καὶ ἐσπαράχθησαν, ὅτι ἐθυµώθη κύριος αὐτοῖς. (9) ἀνέβη καπνὸς ἐν τῇ ὀργῇ αὐτοῦ, καὶ πῦρ ἐκ στόµατος αὐτοῦ κατέδεται, ἄνθρακες ἐξεκαύθησαν ἀπ’ αὐτοῦ. (10) καὶ ἔκλινεν οὐρανοὺς καὶ κατέβη, καὶ γνόφος ὑποκάτω τῶν ποδῶν αὐτοῦ. (11) καὶ ἐπεκάθισεν ἐπὶ Χερουβιν καὶ ἐπετάσθη καὶ ὤφθη ἐπὶ πτερύγων ἀνέµου. (12) καὶ ἔθετο σκότος ἀποκρυφὴν αὐτοῦ κύκλῳ αὐτοῦ, ἡ σκηνὴ αὐτοῦ σκότος ὑδάτων· ἐπάχυνεν ἐν νεφέλαις ἀέρος. (13) ἀπὸ τοῦ φέγγους ἐναντίον αὐτοῦ ἐξεκαύθησαν ἄνθρακες πυρός. (14) ἐβρόντησεν ἐξ οὐρανοῦ κύριος, καὶ ὁ ὕψιστος ἔδωκεν φωνὴν αὐτοῦ (15) καὶ ἀπέστειλεν βέλη καὶ ἐσκόρπισεν αὐτούς, ἀστραπὴν καὶ ἐξέστησεν αὐτούς. (16) καὶ ὤφθησαν ἀφέσεις θαλάσσης, καὶ ἀπεκαλύφθη θεµέλια τῆς οἰκουµένης ἐν τῇ ἐπιτιµήσει κυρίου, ἀπὸ πνοῆς πνεύµατος θυµοῦ αὐτοῦ. (17) ἀπέστειλεν ἐξ ὕψους καὶ ἔλαβέν µε, εἵλκυσέν µε ἐξ ὑδάτων πολλῶν· (18) ἐρρύσατό µε ἐξ ἐχθρῶν µου ἰσχύος, ἐκ τῶν µισούντων µε, ὅτι ἐκραταιώθησαν ὑπὲρ ἐµέ. (19) προέφθασάν µε ἐν ἡµέρᾳ θλίψεώς µου, καὶ ἐγένετο κύριος ἐπιστήριγµά µου (20) καὶ ἐξήγαγέν µε εἰς πλατυσµὸν καὶ ἐξείλατό µε, ὅτι εὐδόκησεν ἐν ἐµοί. (21) καὶ ἀνταπέδωκέν µοι κύριος κατὰ τὴν δικαιοσύνην µου, κατὰ τὴν καθαριότητα τῶν χειρῶν µου ἀνταπέδωκέν µοι, (22) ὅτι ἐφύλαξα ὁδοὺς κυρίου καὶ οὐκ ἠσέβησα ἀπὸ τοῦ θεοῦ µου, (23) ὅτι πάντα τὰ κρίµατα αὐτοῦ κατεναντίον µου, καὶ τὰ δικαιώµατα αὐτοῦ, οὐκ ἀπέστην ἀπ’ αὐτῶν. (24) καὶ ἔσοµαι ἄµωµος αὐτῷ καὶ προφυλάξοµαι ἀπὸ τῆς ἀνοµίας µου. (25) καὶ ἀποδώσει µοι κύριος κατὰ τὴν δικαιοσύνην µου καὶ κατὰ τὴν καθαριότητα τῶν χειρῶν µου ἐνώπιον τῶν ὀφθαλµῶν αὐτοῦ. (26) µετὰ ὁσίου ὁσιωθήσῃ καὶ µετὰ ἀνδρὸς τελείου τελειωθήσῃ (27) καὶ µετὰ ἐκλεκτοῦ ἐκλεκτὸς ἔσῃ καὶ µετὰ στρεβλοῦ στρεβλωθήσῃ. (28) καὶ τὸν λαὸν τὸν πτωχὸν σώσεις καὶ ὀφθαλµοὺς ἐπὶ µετεώρων ταπεινώσεις. (29) ὅτι σὺ ὁ λύχνος µου, κύριε, καὶ κύριος ἐκλάµψει µοι τὸ σκότος µου. (30) ὅτι ἐν σοὶ δραµοῦµαι µονόζωνος καὶ ἐν τῷ θεῷ µου ὑπερβήσοµαι τεῖχος. (31) ὁ ἰσχυρός, ἄµωµος ἡ ὁδὸς αὐτοῦ, τὸ ῥῆµα κυρίου κραταιόν, πεπυρωµένον, ὑπερασπιστής ἐστιν πᾶσιν τοῖς πεποιθόσιν ἐπ’ αὐτῷ. (32) τίς ἰσχυρὸς πλὴν κυρίου; καὶ τίς κτίστης ἔσται πλὴν τοῦ θεοῦ ἡµῶν; (33) ὁ ἰσχυρὸς ὁ κραταιῶν µε δυνάµει, καὶ ἐξετίναξεν ἄµωµον τὴν ὁδόν µου· (34) τιθεὶς τοὺς πόδας µου ὡς ἐλάφων καὶ ἐπὶ τὰ ὕψη ἱστῶν µε· (35) διδάσκων χεῖράς µου εἰς πόλεµον καὶ κατάξας τόξον χαλκοῦν ἐν βραχίονί µου. (36) καὶ ἔδωκάς µοι ὑπερασπισµὸν σωτηρίας µου, καὶ ἡ ὑπακοή σου ἐπλήθυνέν µε (37) εἰς πλατυσµὸν εἰς τὰ διαβήµατά µου ὑποκάτω µου, καὶ οὐκ ἐσαλεύθησαν τὰ σκέλη µου. (38) διώξω ἐχθρούς µου καὶ ἀφανιῶ αὐτοὺς καὶ οὐκ ἀναστρέψω, ἕως συντελέσω αὐτούς· (39) καὶ θλάσω αὐτούς, καὶ οὐκ ἀναστήσονται καὶ πεσοῦνται ὑπὸ τοὺς πόδας µου. (40) καὶ ἐνισχύσεις µε δυνάµει εἰς πόλεµον, κάµψεις τοὺς ἐπανιστανοµένους µοι ὑποκάτω µου· (41) καὶ τοὺς ἐχθρούς µου ἔδωκάς µοι νῶτον, τοὺς µισοῦντάς µε, καὶ ἐθανάτωσας αὐτούς. (42) βοήσονται, καὶ οὐκ ἔστιν βοηθός, πρὸς κύριον, καὶ οὐχ ὑπήκουσεν αὐτῶν. (43) καὶ ἐλέανα αὐτοὺς ὡς χοῦν γῆς, ὡς πηλὸν ἐξόδων ἐλέπτυνα αὐτούς. (44) καὶ ῥύσῃ µε ἐκ µάχης λαῶν, φυλάξεις µε εἰς κεφαλὴν ἐθνῶν· λαός, ὃν οὐκ ἔγνων, ἐδούλευσάν µοι, (45) υἱοὶ ἀλλότριοι ἐψεύσαντό µοι, εἰς ἀκοὴν ὠτίου ἤκουσάν µου· (46) υἱοὶ ἀλλότριοι ἀπορριφήσονται καὶ σφαλοῦσιν ἐκ τῶν συγκλεισµῶν αὐτῶν. (47) ζῇ κύριος, καὶ εὐλογητὸς ὁ φύλαξ µου, καὶ ὑψωθήσεται ὁ θεός µου, ὁ φύλαξ τῆς σωτηρίας µου. (48) ἰσχυρὸς κύριος ὁ διδοὺς ἐκδικήσεις ἐµοί, παιδεύων λαοὺς ὑποκάτω µου (49) καὶ ἐξάγων µε ἐξ ἐχθρῶν µου, καὶ ἐκ τῶν ἐπεγειροµένων µοι ὑψώσεις µε, ἐξ ἀνδρὸς ἀδικηµάτων ῥύσῃ µε. (50) διὰ τοῦτο ἐξοµολογήσοµαί σοι, κύριε, ἐν τοῖς ἔθνεσιν καὶ ἐν τῷ ὀνόµατί σου ψαλῶ, (51) µεγαλύνων σωτηρίας βασιλέως αὐτοῦ καὶ ποιῶν ἔλεος τῷ χριστῷ αὐτοῦ, τῷ Δαυιδ καὶ τῷ σπέρµατι αὐτοῦ ἕως αἰῶνος.

23

(1) Καὶ οὗτοι οἱ λόγοι Δαυιδ οἱ ἔσχατοι Πιστὸς Δαυιδ υἱὸς Ιεσσαι, καὶ πιστὸς ἀνήρ, ὃν ἀνέστησεν κύριος ἐπὶ χριστὸν θεοῦ Ιακωβ, καὶ εὐπρεπεῖς ψαλµοὶ Ισραηλ. (2) πνεῦµα κυρίου ἐλάλησεν ἐν ἐµοί, καὶ ὁ λόγος αὐτοῦ ἐπὶ γλώσσης µου· (3) λέγει ὁ θεὸς Ισραηλ, ἐµοὶ ἐλάλησεν φύλαξ Ισραηλ Παραβολὴν εἰπόν Ἐν ἀνθρώπῳ πῶς κραταιώσητε φόβον θεοῦ; (4) καὶ ἐν θεῷ φωτὶ πρωίας ἀνατείλαι ἥλιος, τὸ πρωὶ οὐ παρῆλθεν ἐκ φέγγους καὶ ὡς ἐξ ὑετοῦ χλόης ἀπὸ γῆς. (5) οὐ γὰρ οὕτως ὁ οἶκός µου µετὰ ἰσχυροῦ; διαθήκην γὰρ αἰώνιον ἔθετό µοι, ἑτοίµην ἐν παντὶ καιρῷ, πεφυλαγµένην, ὅτι πᾶσα σωτηρία µου καὶ πᾶν θέληµα, ὅτι οὐ µὴ βλαστήσῃ ὁ παράνοµος. (6) ὥσπερ ἄκανθα ἐξωσµένη πάντες αὐτοί, ὅτι οὐ χειρὶ ληµφθήσονται, (7) καὶ ἀνὴρ οὐ κοπιάσει ἐν αὐτοῖς, καὶ πλῆρες σιδήρου καὶ ξύλον δόρατος, καὶ ἐν πυρὶ καύσει καυθήσονται αἰσχύνῃ αὐτῶν. (8) Ταῦτα τὰ ὀνόµατα τῶν δυνατῶν Δαυιδ· Ιεβοσθε ὁ Χαναναῖος ἄρχων τοῦ τρίτου ἐστίν, Αδινων ὁ Ασωναῖος. οὗτος ἐσπάσατο τὴν ῥοµφαίαν αὐτοῦ ἐπὶ ὀκτακοσίους τραυµατίας εἰς ἅπαξ. — (9) καὶ µετ’ αὐτὸν Ελεαζαρ υἱὸς πατραδέλφου αὐτοῦ υἱὸς Σουσίτου ἐν τοῖς τρισὶν δυνατοῖς. οὗτος ἦν µετὰ Δαυιδ ἐν Σερραν, καὶ ἐν τῷ ὀνειδίσαι αὐτὸν ἐν τοῖς ἀλλοφύλοις συνήχθησαν ἐκεῖ εἰς πόλεµον, καὶ ἀνέβησαν ἀνὴρ Ισραηλ· (10) αὐτὸς ἀνέστη καὶ ἐπάταξεν ἐν τοῖς ἀλλοφύλοις, ἕως οὗ ἐκοπίασεν ἡ χεὶρ αὐτοῦ καὶ προσεκολλήθη ἡ χεὶρ αὐτοῦ πρὸς τὴν µάχαιραν, καὶ ἐποίησεν κύριος σωτηρίαν µεγάλην ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ· καὶ ὁ λαὸς ἐκάθητο ὀπίσω αὐτοῦ πλὴν ἐκδιδύσκειν. — (11) καὶ µετ’ αὐτὸν Σαµαια υἱὸς Ασα ὁ Αρουχαῖος. καὶ συνήχθησαν οἱ ἀλλόφυλοι εἰς Θηρία, καὶ ἦν ἐκεῖ µερὶς τοῦ ἀγροῦ πλήρης φακοῦ, καὶ ὁ λαὸς ἔφυγεν ἐκ προσώπου ἀλλοφύλων· (12) καὶ ἐστηλώθη ἐν µέσῳ τῆς µερίδος καὶ ἐξείλατο αὐτὴν καὶ ἐπάταξεν τοὺς ἀλλοφύλους, καὶ ἐποίησεν κύριος σωτηρίαν µεγάλην. — (13) καὶ κατέβησαν τρεῖς ἀπὸ τῶν τριάκοντα καὶ ἦλθον εἰς Κασων πρὸς Δαυιδ εἰς τὸ σπήλαιον Οδολλαµ, καὶ τάγµα τῶν ἀλλοφύλων παρενέβαλον ἐν τῇ κοιλάδι Ραφαϊµ· (14) καὶ Δαυιδ τότε ἐν τῇ περιοχῇ, καὶ τὸ ὑπόστηµα τῶν ἀλλοφύλων τότε ἐν Βαιθλεεµ. (15) καὶ ἐπεθύµησεν Δαυιδ καὶ εἶπεν Τίς ποτιεῖ µε ὕδωρ ἐκ τοῦ λάκκου τοῦ ἐν Βαιθλεεµ τοῦ ἐν τῇ πύλῃ; τὸ δὲ σύστηµα τῶν ἀλλοφύλων τότε ἐν Βαιθλεεµ. (16) καὶ διέρρηξαν οἱ τρεῖς δυνατοὶ ἐν τῇ παρεµβολῇ τῶν ἀλλοφύλων καὶ ὑδρεύσαντο ὕδωρ ἐκ τοῦ λάκκου τοῦ ἐν Βαιθλεεµ τοῦ ἐν τῇ πύλῃ καὶ ἔλαβαν καὶ παρεγένοντο πρὸς Δαυιδ, καὶ οὐκ ἠθέλησεν πιεῖν αὐτὸ καὶ ἔσπεισεν αὐτὸ τῷ κυρίῳ (17) καὶ εἶπεν Ἵλεώς µοι, κύριε, τοῦ ποιῆσαι τοῦτο· εἰ αἷµα τῶν ἀνδρῶν τῶν πορευθέντων ἐν ταῖς ψυχαῖς αὐτῶν πίοµαι; καὶ οὐκ ἠθέλησεν πιεῖν αὐτό. ταῦτα ἐποίησαν οἱ τρεῖς δυνατοί. (18) Καὶ Αβεσσα ἀδελφὸς Ιωαβ υἱὸς Σαρουιας, αὐτὸς ἄρχων ἐν τοῖς τρισίν. καὶ αὐτὸς ἐξήγειρεν τὸ δόρυ αὐτοῦ ἐπὶ τριακοσίους τραυµατίας, καὶ αὐτῷ ὄνοµα ἐν τοῖς τρισίν· (19) ἐκ τῶν τριῶν ἐκείνων ἔνδοξος, καὶ ἐγένετο αὐτοῖς εἰς ἄρχοντα, καὶ ἕως τῶν τριῶν οὐκ ἦλθεν. — (20) καὶ Βαναιας υἱὸς Ιωδαε, ἀνὴρ αὐτὸς πολλοστὸς ἔργοις ἀπὸ Καβεσεηλ. καὶ αὐτὸς ἐπάταξεν τοὺς δύο υἱοὺς Αριηλ τοῦ Μωαβ· καὶ αὐτὸς κατέβη καὶ ἐπάταξε τὸν λέοντα ἐν µέσῳ τοῦ λάκκου ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῆς χιόνος· (21) αὐτὸς ἐπάταξεν τὸν ἄνδρα τὸν Αἰγύπτιον, ἄνδρα ὁρατόν, ἐν δὲ τῇ χειρὶ τοῦ Αἰγυπτίου δόρυ ὡς ξύλον διαβάθρας, καὶ κατέβη πρὸς αὐτὸν ἐν ῥάβδῳ καὶ ἥρπασεν τὸ δόρυ ἐκ τῆς χειρὸς τοῦ Αἰγυπτίου καὶ ἀπέκτεινεν αὐτὸν ἐν τῷ δόρατι αὐτοῦ. (22) ταῦτα ἐποίησεν Βαναιας υἱὸς Ιωδαε, καὶ αὐτῷ ὄνοµα ἐν τοῖς τρισὶν τοῖς δυνατοῖς· (23) ἐκ τῶν τριῶν ἔνδοξος, καὶ πρὸς τοὺς τρεῖς οὐκ ἦλθεν· καὶ ἔταξεν αὐτὸν Δαυιδ εἰς τὰς ἀκοὰς αὐτοῦ. (24) Καὶ ταῦτα τὰ ὀνόµατα τῶν δυνατῶν Δαυιδ βασιλέως· Ασαηλ ἀδελφὸς Ιωαβ (οὗτος ἐν τοῖς τριάκοντα), Ελεαναν υἱὸς Δουδι πατραδέλφου αὐτοῦ ἐν Βαιθλεεµ, (25) Σαµαι ὁ Αρουδαῖος, Ελικα ὁ Αρωδαῖος, (26) Ελλης ὁ Φελωθι, Ιρας υἱὸς Εκκας ὁ Θεκωίτης, (27) Αβιεζερ ὁ Αναθωθίτης ἐκ τῶν υἱῶν τοῦ Ασωθίτου, (28) Σελµων ὁ Αωίτης, Μοορε ὁ Νετωφαθίτης, (29) Ελα υἱὸς Βαανα ὁ Νετωφαθίτης, Εθθι υἱὸς Ριβα ἐκ Γαβαεθ υἱὸς Βενιαµιν, (30) Βαναιας ὁ Φαραθωνίτης, (31) Αζµωθ ὁ Βαρσαµίτης, (32) Ελιασου ὁ Σαλαβωνίτης, υἱοὶ Ιασαν, Ιωναθαν, (33) Σαµµα ὁ Αρωδίτης, Αχιαν υἱὸς Σαραδ ὁ Αραουρίτης, (34) Αλιφαλεθ υἱὸς τοῦ Ασβίτου υἱὸς τοῦ Μααχατι, Ελιαβ υἱὸς Αχιτοφελ τοῦ Γελωνίτου, (35) Ασαραι ὁ Καρµήλιος, Φαραϊ ὁ Ερχι, (36) Ιγααλ υἱὸς Ναθαν ἀπὸ δυνάµεως, υἱὸς Γαδδι, (37) Ελιε ὁ Αµµανίτης, Γελωραι ὁ Βηρωθαῖος αἴρων τὰ σκεύη Ιωαβ υἱοῦ Σαρουιας, (38) Ιρας ὁ Ιεθιραῖος, Γαρηβ ὁ Ιεθιραῖος, (39) Ουριας ὁ Χετταῖος, πάντες τριάκοντα καὶ ἑπτά. (30) Ουρι ἐκ Ναχαλιγαιας, (31) Αβιηλ υἱὸς τοῦ Αραβωθίτου,

24

(1) Καὶ προσέθετο ὀργὴ κυρίου ἐκκαῆναι ἐν Ισραηλ, καὶ ἐπέσεισεν τὸν Δαυιδ ἐν αὐτοῖς λέγων Βάδιζε ἀρίθµησον τὸν Ισραηλ καὶ τὸν Ιουδα. (2) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς Ιωαβ ἄρχοντα τῆς ἰσχύος τὸν µετ’ αὐτοῦ Δίελθε δὴ πάσας φυλὰς Ισραηλ ἀπὸ Δαν καὶ ἕως Βηρσαβεε καὶ ἐπίσκεψαι τὸν λαόν, καὶ γνώσοµαι τὸν ἀριθµὸν τοῦ λαοῦ. (3) καὶ εἶπεν Ιωαβ πρὸς τὸν βασιλέα Καὶ προσθείη κύριος ὁ θεός σου πρὸς τὸν λαὸν ὥσπερ αὐτοὺς καὶ ὥσπερ αὐτοὺς ἑκατονταπλασίονα, καὶ ὀφθαλµοὶ τοῦ κυρίου µου τοῦ βασιλέως ὁρῶντες· καὶ ὁ κύριός µου ὁ βασιλεὺς ἵνα τί βούλεται ἐν τῷ λόγῳ τούτῳ; (4) καὶ ὑπερίσχυσεν ὁ λόγος τοῦ βασιλέως πρὸς Ιωαβ καὶ εἰς τοὺς ἄρχοντας τῆς δυνάµεως. καὶ ἐξῆλθεν Ιωαβ καὶ οἱ ἄρχοντες τῆς ἰσχύος ἐνώπιον τοῦ βασιλέως ἐπισκέψασθαι τὸν λαὸν Ισραηλ. (5) καὶ διέβησαν τὸν Ιορδάνην καὶ παρενέβαλον ἐν Αροηρ ἐκ δεξιῶν τῆς πόλεως τῆς ἐν µέσῳ τῆς φάραγγος Γαδ καὶ Ελιεζερ (6) καὶ ἦλθον εἰς τὴν Γαλααδ καὶ εἰς γῆν Θαβασων, ἥ ἐστιν Αδασαι, καὶ παρεγένοντο εἰς Δανιδαν καὶ Ουδαν καὶ ἐκύκλωσαν εἰς Σιδῶνα (7) καὶ ἦλθαν εἰς Μαψαρ Τύρου καὶ πάσας τὰς πόλεις τοῦ Ευαίου καὶ τοῦ Χαναναίου καὶ ἦλθαν κατὰ νότον Ιουδα εἰς Βηρσαβεε (8) καὶ περιώδευσαν ἐν πάσῃ τῇ γῇ καὶ παρεγένοντο ἀπὸ τέλους ἐννέα µηνῶν καὶ εἴκοσι ἡµερῶν εἰς Ιερουσαληµ. (9) καὶ ἔδωκεν Ιωαβ τὸν ἀριθµὸν τῆς ἐπισκέψεως τοῦ λαοῦ πρὸς τὸν βασιλέα, καὶ ἐγένετο Ισραηλ ὀκτακόσιαι χιλιάδες ἀνδρῶν δυνάµεως σπωµένων ῥοµφαίαν καὶ ἀνὴρ Ιουδα πεντακόσιαι χιλιάδες ἀνδρῶν µαχητῶν. (10) Καὶ ἐπάταξεν καρδία Δαυιδ αὐτὸν µετὰ τὸ ἀριθµῆσαι τὸν λαόν, καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς κύριον Ἥµαρτον σφόδρα ὃ ἐποίησα· νῦν, κύριε, παραβίβασον δὴ τὴν ἀνοµίαν τοῦ δούλου σου, ὅτι ἐµωράνθην σφόδρα. (11) καὶ ἀνέστη Δαυιδ τὸ πρωί. καὶ λόγος κυρίου ἐγένετο πρὸς Γαδ τὸν προφήτην τὸν ὁρῶντα Δαυιδ λέγων (12) Πορεύθητι καὶ λάλησον πρὸς Δαυιδ λέγων Τάδε λέγει κύριος Τρία ἐγώ εἰµι αἴρω ἐπὶ σέ, καὶ ἔκλεξαι σεαυτῷ ἓν ἐξ αὐτῶν, καὶ ποιήσω σοι. (13) καὶ εἰσῆλθεν Γαδ πρὸς Δαυιδ καὶ ἀνήγγειλεν αὐτῷ καὶ εἶπεν αὐτῷ Ἔκλεξαι σεαυτῷ γενέσθαι, εἰ ἔλθῃ σοι τρία ἔτη λιµὸς ἐν τῇ γῇ σου, ἢ τρεῖς µῆνας φεύγειν σε ἔµπροσθεν τῶν ἐχθρῶν σου καὶ ἔσονται διώκοντές σε, ἢ γενέσθαι τρεῖς ἡµέρας θάνατον ἐν τῇ γῇ σου· νῦν οὖν γνῶθι καὶ ἰδὲ τί ἀποκριθῶ τῷ ἀποστείλαντί µε ῥῆµα. (14) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς Γαδ Στενά µοι πάντοθεν σφόδρα ἐστίν· ἐµπεσοῦµαι δὴ ἐν χειρὶ κυρίου, ὅτι πολλοὶ οἱ οἰκτιρµοὶ αὐτοῦ σφόδρα, εἰς δὲ χεῖρας ἀνθρώπου οὐ µὴ ἐµπέσω· καὶ ἐξελέξατο ἑαυτῷ Δαυιδ τὸν θάνατον. (15) καὶ ἡµέραι θερισµοῦ πυρῶν, καὶ ἔδωκεν κύριος ἐν Ισραηλ θάνατον ἀπὸ πρωίθεν ἕως ὥρας ἀρίστου, καὶ ἤρξατο ἡ θραῦσις ἐν τῷ λαῷ, καὶ ἀπέθανεν ἐκ τοῦ λαοῦ ἀπὸ Δαν καὶ ἕως Βηρσαβεε ἑβδοµήκοντα χιλιάδες ἀνδρῶν. (16) καὶ ἐξέτεινεν ὁ ἄγγελος τοῦ θεοῦ τὴν χεῖρα αὐτοῦ εἰς Ιερουσαληµ τοῦ διαφθεῖραι αὐτήν, καὶ παρεκλήθη κύριος ἐπὶ τῇ κακίᾳ καὶ εἶπεν τῷ ἀγγέλῳ τῷ διαφθείροντι ἐν τῷ λαῷ Πολὺ νῦν, ἄνες τὴν χεῖρά σου· καὶ ὁ ἄγγελος κυρίου ἦν παρὰ τῷ ἅλῳ Ορνα τοῦ Ιεβουσαίου. (17) καὶ εἶπεν Δαυιδ πρὸς κύριον ἐν τῷ ἰδεῖν αὐτὸν τὸν ἄγγελον τύπτοντα ἐν τῷ λαῷ καὶ εἶπεν Ἰδοὺ ἐγώ εἰµι ἠδίκησα καὶ ἐγώ εἰµι ὁ ποιµὴν ἐκακοποίησα, καὶ οὗτοι τὰ πρόβατα τί ἐποίησαν; γενέσθω δὴ ἡ χείρ σου ἐν ἐµοὶ καὶ ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρός µου. (18) καὶ ἦλθεν Γαδ πρὸς Δαυιδ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καὶ εἶπεν αὐτῷ Ἀνάβηθι καὶ στῆσον τῷ κυρίῳ θυσιαστήριον ἐν τῷ ἅλωνι Ορνα τοῦ Ιεβουσαίου. (19) καὶ ἀνέβη Δαυιδ κατὰ τὸν λόγον Γαδ, καθ’ ὃν τρόπον ἐνετείλατο αὐτῷ κύριος. (20) καὶ διέκυψεν Ορνα καὶ εἶδεν τὸν βασιλέα καὶ τοὺς παῖδας αὐτοῦ παραπορευοµένους ἐπάνω αὐτοῦ, καὶ ἐξῆλθεν Ορνα καὶ προσεκύνησεν τῷ βασιλεῖ ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν. (21) καὶ εἶπεν Ορνα Τί ὅτι ἦλθεν ὁ κύριός µου ὁ βασιλεὺς πρὸς τὸν δοῦλον αὐτοῦ; καὶ εἶπεν Δαυιδ Κτήσασθαι παρὰ σοῦ τὸν ἅλωνα τοῦ οἰκοδοµῆσαι θυσιαστήριον τῷ κυρίῳ, καὶ συσχεθῇ ἡ θραῦσις ἐπάνω τοῦ λαοῦ. (22) καὶ εἶπεν Ορνα πρὸς Δαυιδ Λαβέτω καὶ ἀνενεγκέτω ὁ κύριός µου ὁ βασιλεὺς τῷ κυρίῳ τὸ ἀγαθὸν ἐν ὀφθαλµοῖς αὐτοῦ· ἰδοὺ οἱ βόες εἰς ὁλοκαύτωµα, καὶ οἱ τροχοὶ καὶ τὰ σκεύη τῶν βοῶν εἰς ξύλα. (23) τὰ πάντα ἔδωκεν Ορνα τῷ βασιλεῖ, καὶ εἶπεν Ορνα πρὸς τὸν βασιλέα Κύριος ὁ θεός σου εὐλογήσαι σε. (24) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς Ορνα Οὐχί, ὅτι ἀλλὰ κτώµενος κτήσοµαι παρὰ σοῦ ἐν ἀλλάγµατι καὶ οὐκ ἀνοίσω τῷ κυρίῳ θεῷ µου ὁλοκαύτωµα δωρεάν· καὶ ἐκτήσατο Δαυιδ τὸν ἅλωνα καὶ τοὺς βόας ἐν ἀργυρίῳ σίκλων πεντήκοντα. (25) καὶ ᾠκοδόµησεν ἐκεῖ Δαυιδ θυσιαστήριον κυρίῳ καὶ ἀνήνεγκεν ὁλοκαυτώσεις καὶ εἰρηνικάς· καὶ προσέθηκεν Σαλωµων ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον ἐπ’ ἐσχάτῳ, ὅτι µικρὸν ἦν ἐν πρώτοις. καὶ ἐπήκουσεν κύριος τῇ γῇ, καὶ συνεσχέθη ἡ θραῦσις ἐπάνωθεν Ισραηλ.

First Kings

2 8 9 17

2

(1) Καὶ ἤγγισαν αἱ ἡµέραι Δαυιδ ἀποθανεῖν αὐτόν, καὶ ἐνετείλατο τῷ Σαλωµων υἱῷ αὐτοῦ λέγων (2) Ἐγώ εἰµι πορεύοµαι ἐν ὁδῷ πάσης τῆς γῆς· καὶ ἰσχύσεις καὶ ἔσῃ εἰς ἄνδρα (3) καὶ φυλάξεις τὴν φυλακὴν κυρίου τοῦ θεοῦ σου τοῦ πορεύεσθαι ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ φυλάσσειν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ τὰ δικαιώµατα καὶ τὰ κρίµατα τὰ γεγραµµένα ἐν νόµῳ Μωυσέως, ἵνα συνίῃς ἃ ποιήσεις κατὰ πάντα, ὅσα ἂν ἐντείλωµαί σοι, (4) ἵνα στήσῃ κύριος τὸν λόγον αὐτοῦ, ὃν ἐλάλησεν λέγων Ἐὰν φυλάξωσιν οἱ υἱοί σου τὴν ὁδὸν αὐτῶν πορεύεσθαι ἐνώπιον ἐµοῦ ἐν ἀληθείᾳ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ αὐτῶν καὶ ἐν ὅλῃ ψυχῇ αὐτῶν, λέγων Οὐκ ἐξολεθρευθήσεταί σοι ἀνὴρ ἐπάνωθεν θρόνου Ισραηλ. (5) καί γε σὺ ἔγνως ὅσα ἐποίησέν µοι Ιωαβ υἱὸς Σαρουιας, ὅσα ἐποίησεν τοῖς δυσὶν ἄρχουσιν τῶν δυνάµεων Ισραηλ, τῷ Αβεννηρ υἱῷ Νηρ καὶ τῷ Αµεσσαϊ υἱῷ Ιεθερ, καὶ ἀπέκτεινεν αὐτοὺς καὶ ἔταξεν τὰ αἵµατα πολέµου ἐν εἰρήνῃ καὶ ἔδωκεν αἷµα ἀθῷον ἐν τῇ ζώνῃ αὐτοῦ τῇ ἐν τῇ ὀσφύι αὐτοῦ καὶ ἐν τῷ ὑποδήµατι αὐτοῦ τῷ ἐν τῷ ποδὶ αὐτοῦ· (6) καὶ ποιήσεις κατὰ τὴν σοφίαν σου καὶ οὐ κατάξεις τὴν πολιὰν αὐτοῦ ἐν εἰρήνῃ εἰς ᾅδου. (7) καὶ τοῖς υἱοῖς Βερζελλι τοῦ Γαλααδίτου ποιήσεις ἔλεος, καὶ ἔσονται ἐν τοῖς ἐσθίουσιν τὴν τράπεζάν σου, ὅτι οὕτως ἤγγισάν µοι ἐν τῷ µε ἀποδιδράσκειν ἀπὸ προσώπου Αβεσσαλωµ τοῦ ἀδελφοῦ σου. (8) καὶ ἰδοὺ µετὰ σοῦ Σεµεϊ υἱὸς Γηρα υἱὸς τοῦ Ιεµενι ἐκ Βαουριµ, καὶ αὐτὸς κατηράσατό µε κατάραν ὀδυνηρὰν τῇ ἡµέρᾳ, ᾗ ἐπορευόµην εἰς Παρεµβολάς, καὶ αὐτὸς κατέβη εἰς ἀπαντήν µου εἰς τὸν Ιορδάνην, καὶ ὤµοσα αὐτῷ ἐν κυρίῳ λέγων Εἰ θανατώσω σε ἐν ῥοµφαίᾳ· (9) καὶ οὐ µὴ ἀθῳώσῃς αὐτόν, ὅτι ἀνὴρ σοφὸς εἶ σὺ καὶ γνώσῃ ἃ ποιήσεις αὐτῷ, καὶ κατάξεις τὴν πολιὰν αὐτοῦ ἐν αἵµατι εἰς ᾅδου. (10) καὶ ἐκοιµήθη Δαυιδ µετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ ἐτάφη ἐν πόλει Δαυιδ. (11) καὶ αἱ ἡµέραι, ἃς ἐβασίλευσεν Δαυιδ ἐπὶ τὸν Ισραηλ, τεσσαράκοντα ἔτη· ἐν Χεβρων ἐβασίλευσεν ἔτη ἑπτὰ καὶ ἐν Ιερουσαληµ τριάκοντα τρία ἔτη. (12) Καὶ Σαλωµων ἐκάθισεν ἐπὶ τοῦ θρόνου Δαυιδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ υἱὸς ἐτῶν δώδεκα, καὶ ἡτοιµάσθη ἡ βασιλεία αὐτοῦ σφόδρα. (13) καὶ εἰσῆλθεν Αδωνιας υἱὸς Αγγιθ πρὸς Βηρσαβεε µητέρα Σαλωµων καὶ προσεκύνησεν αὐτῇ. ἡ δὲ εἶπεν Εἰρήνη ἡ εἴσοδός σου; καὶ εἶπεν Εἰρήνη· (14) λόγος µοι πρὸς σέ. καὶ εἶπεν αὐτῷ Λάλησον. (15) καὶ εἶπεν αὐτῇ Σὺ οἶδας ὅτι ἐµοὶ ἦν ἡ βασιλεία καὶ ἐπ’ ἐµὲ ἔθετο πᾶς Ισραηλ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ εἰς βασιλέα, καὶ ἐστράφη ἡ βασιλεία καὶ ἐγενήθη τῷ ἀδελφῷ µου, ὅτι παρὰ κυρίου ἐγένετο αὐτῷ· (16) καὶ νῦν αἴτησιν µίαν ἐγὼ αἰτοῦµαι παρὰ σοῦ, µὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου. καὶ εἶπεν αὐτῷ Βηρσαβεε Λάλει. (17) καὶ εἶπεν αὐτῇ Εἰπὸν δὴ πρὸς Σαλωµων τὸν βασιλέα — ὅτι οὐκ ἀποστρέψει τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἀπὸ σοῦ — καὶ δώσει µοι τὴν Αβισακ τὴν Σωµανῖτιν εἰς γυναῖκα. (18) καὶ εἶπεν Βηρσαβεε Καλῶς· ἐγὼ λαλήσω περὶ σοῦ τῷ βασιλεῖ. (19) καὶ εἰσῆλθεν Βηρσαβεε πρὸς τὸν βασιλέα Σαλωµων λαλῆσαι αὐτῷ περὶ Αδωνιου. καὶ ἐξανέστη ὁ βασιλεὺς εἰς ἀπαντὴν αὐτῇ καὶ κατεφίλησεν αὐτὴν καὶ ἐκάθισεν ἐπὶ τοῦ θρόνου αὐτοῦ, καὶ ἐτέθη θρόνος τῇ µητρὶ τοῦ βασιλέως καὶ ἐκάθισεν ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ. (20) καὶ εἶπεν αὐτῷ Αἴτησιν µίαν µικρὰν ἐγὼ αἰτοῦµαι παρὰ σοῦ, µὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου. καὶ εἶπεν αὐτῇ ὁ βασιλεύς Αἴτησαι, µῆτερ ἐµή, ὅτι οὐκ ἀποστρέψω σε. (21) καὶ εἶπεν Δοθήτω δὲ Αβισακ ἡ Σωµανῖτις τῷ Αδωνια τῷ ἀδελφῷ σου εἰς γυναῖκα. (22) καὶ ἀπεκρίθη Σαλωµων ὁ βασιλεὺς καὶ εἶπεν τῇ µητρὶ αὐτοῦ Καὶ ἵνα τί σὺ ᾔτησαι τὴν Αβισακ τῷ Αδωνια; καὶ αἴτησαι αὐτῷ τὴν βασιλείαν, ὅτι οὗτος ἀδελφός µου ὁ µέγας ὑπὲρ ἐµέ, καὶ αὐτῷ Αβιαθαρ ὁ ἱερεὺς καὶ αὐτῷ Ιωαβ ὁ υἱὸς Σαρουιας ὁ ἀρχιστράτηγος ἑταῖρος. (23) καὶ ὤµοσεν ὁ βασιλεὺς Σαλωµων κατὰ τοῦ κυρίου λέγων Τάδε ποιήσαι µοι ὁ θεὸς καὶ τάδε προσθείη, ὅτι κατὰ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ ἐλάλησεν Αδωνιας τὸν λόγον τοῦτον· (24) καὶ νῦν ζῇ κύριος, ὃς ἡτοίµασέν µε καὶ ἔθετό µε ἐπὶ τὸν θρόνον Δαυιδ τοῦ πατρός µου καὶ αὐτὸς ἐποίησέν µοι οἶκον, καθὼς ἐλάλησεν κύριος, ὅτι σήµερον θανατωθήσεται Αδωνιας. (25) καὶ ἐξαπέστειλεν Σαλωµων ὁ βασιλεὺς ἐν χειρὶ Βαναιου υἱοῦ Ιωδαε καὶ ἀνεῖλεν αὐτόν, καὶ ἀπέθανεν Αδωνιας ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ. (26) Καὶ τῷ Αβιαθαρ τῷ ἱερεῖ εἶπεν ὁ βασιλεύς Ἀπότρεχε σὺ εἰς Αναθωθ εἰς ἀγρόν σου, ὅτι ἀνὴρ θανάτου εἶ σὺ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ, καὶ οὐ θανατώσω σε, ὅτι ἦρας τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης κυρίου ἐνώπιον τοῦ πατρός µου, καὶ ὅτι ἐκακουχήθης ἐν ἅπασιν, οἷς ἐκακουχήθη ὁ πατήρ µου. (27) καὶ ἐξέβαλεν Σαλωµων τὸν Αβιαθαρ τοῦ µὴ εἶναι ἱερέα τοῦ κυρίου, πληρωθῆναι τὸ ῥῆµα κυρίου, ὃ ἐλάλησεν ἐπὶ τὸν οἶκον Ηλι ἐν Σηλωµ. — (28) καὶ ἡ ἀκοὴ ἦλθεν ἕως Ιωαβ τοῦ υἱοῦ Σαρουιας (ὅτι Ιωαβ ἦν κεκλικὼς ὀπίσω Αδωνιου, καὶ ὀπίσω Σαλωµων οὐκ ἔκλινεν), καὶ ἔφυγεν Ιωαβ εἰς τὸ σκήνωµα τοῦ κυρίου καὶ κατέσχεν τῶν κεράτων τοῦ θυσιαστηρίου. (29) καὶ ἀπηγγέλη τῷ Σαλωµων λέγοντες ὅτι Ἔφυγεν Ιωαβ εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ κυρίου καὶ ἰδοὺ κατέχει τῶν κεράτων τοῦ θυσιαστηρίου. καὶ ἀπέστειλεν Σαλωµων πρὸς Ιωαβ λέγων Τί γέγονέν σοι, ὅτι πέφευγας εἰς τὸ θυσιαστήριον; καὶ εἶπεν Ιωαβ Ὅτι ἐφοβήθην ἀπὸ προσώπου σου, καὶ ἔφυγον πρὸς κύριον. καὶ ἀπέστειλεν Σαλωµων ὁ βασιλεὺς τὸν Βαναιου υἱὸν Ιωδαε λέγων Πορεύου καὶ ἄνελε αὐτὸν καὶ θάψον αὐτόν. (30) καὶ ἦλθεν Βαναιου υἱὸς Ιωδαε πρὸς Ιωαβ εἰς τὴν σκηνὴν τοῦ κυρίου καὶ εἶπεν αὐτῷ Τάδε λέγει ὁ βασιλεύς Ἔξελθε. καὶ εἶπεν Ιωαβ Οὐκ ἐκπορεύοµαι, ὅτι ὧδε ἀποθανοῦµαι. καὶ ἀπέστρεψεν Βαναιας υἱὸς Ιωδαε καὶ εἶπεν τῷ βασιλεῖ λέγων Τάδε λελάληκεν Ιωαβ καὶ τάδε ἀποκέκριταί µοι. (31) καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ βασιλεύς Πορεύου καὶ ποίησον αὐτῷ καθὼς εἴρηκεν, καὶ ἄνελε αὐτὸν καὶ θάψεις αὐτὸν καὶ ἐξαρεῖς σήµερον τὸ αἷµα, ὃ δωρεὰν ἐξέχεεν Ιωαβ, ἀπ’ ἐµοῦ καὶ ἀπὸ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός µου· (32) καὶ ἀπέστρεψεν κύριος τὸ αἷµα τῆς ἀδικίας αὐτοῦ εἰς κεφαλὴν αὐτοῦ, ὡς ἀπήντησεν τοῖς δυσὶν ἀνθρώποις τοῖς δικαίοις καὶ ἀγαθοῖς ὑπὲρ αὐτὸν καὶ ἀπέκτεινεν αὐτοὺς ἐν ῥοµφαίᾳ, καὶ ὁ πατήρ µου Δαυιδ οὐκ ἔγνω τὸ αἷµα αὐτῶν, τὸν Αβεννηρ υἱὸν Νηρ ἀρχιστράτηγον Ισραηλ καὶ τὸν Αµεσσα υἱὸν Ιεθερ ἀρχιστράτηγον Ιουδα· (33) καὶ ἐπεστράφη τὰ αἵµατα αὐτῶν εἰς κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ εἰς κεφαλὴν τοῦ σπέρµατος αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ τῷ Δαυιδ καὶ τῷ σπέρµατι αὐτοῦ καὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ καὶ τῷ θρόνῳ αὐτοῦ γένοιτο εἰρήνη ἕως αἰῶνος παρὰ κυρίου. (34) καὶ ἀπήντησεν Βαναιου υἱὸς Ιωδαε τῷ Ιωαβ καὶ ἐθανάτωσεν αὐτὸν καὶ ἔθαψεν αὐτὸν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ἐν τῇ ἐρήµῳ.— (35) καὶ ἔδωκεν ὁ βασιλεὺς τὸν Βαναιου υἱὸν Ιωδαε ἀντ’ αὐτοῦ ἐπὶ τὴν στρατηγίαν· καὶ ἡ βασιλεία κατωρθοῦτο ἐν Ιερουσαληµ· καὶ τὸν Σαδωκ τὸν ἱερέα ἔδωκεν ὁ βασιλεὺς εἰς ἱερέα πρῶτον ἀντὶ Αβιαθαρ. (35a) Καὶ ἔδωκεν κύριος φρόνησιν τῷ Σαλωµων καὶ σοφίαν πολλὴν σφόδρα καὶ πλάτος καρδίας ὡς ἡ ἄµµος ἡ παρὰ τὴν θάλασσαν, (35b) καὶ ἐπληθύνθη ἡ φρόνησις Σαλωµων σφόδρα ὑπὲρ τὴν φρόνησιν πάντων ἀρχαίων υἱῶν καὶ ὑπὲρ πάντας φρονίµους Αἰγύπτου. (35c) καὶ ἔλαβεν τὴν θυγατέρα Φαραω καὶ εἰσήγαγεν αὐτὴν εἰς τὴν πόλιν Δαυιδ ἕως συντελέσαι αὐτὸν τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ τὸν οἶκον κυρίου ἐν πρώτοις καὶ τὸ τεῖχος Ιερουσαληµ κυκλόθεν· ἐν ἑπτὰ ἔτεσιν ἐποίησεν καὶ συνετέλεσεν. (35d) καὶ ἦν τῷ Σαλωµων ἑβδοµήκοντα χιλιάδες αἴροντες ἄρσιν καὶ ὀγδοήκοντα χιλιάδες λατόµων ἐν τῷ ὄρει. (35e) καὶ ἐποίησεν Σαλωµων τὴν θάλασσαν καὶ τὰ ὑποστηρίγµατα καὶ τοὺς λουτῆρας τοὺς µεγάλους καὶ τοὺς στύλους καὶ τὴν κρήνην τῆς αὐλῆς καὶ τὴν θάλασσαν τὴν χαλκῆν. (35f) καὶ ᾠκοδόµησεν τὴν ἄκραν καὶ τὰς ἐπάλξεις αὐτῆς καὶ διέκοψεν τὴν πόλιν Δαυιδ· οὕτως θυγάτηρ Φαραω ἀνέβαινεν ἐκ τῆς πόλεως Δαυιδ εἰς τὸν οἶκον αὐτῆς, ὃν ᾠκοδόµησεν αὐτῇ· τότε ᾠκοδόµησεν τὴν ἄκραν. (35g) καὶ Σαλωµων ἀνέφερεν τρεῖς ἐν τῷ ἐνιαυτῷ ὁλοκαυτώσεις καὶ εἰρηνικὰς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον, ὃ ᾠκοδόµησεν τῷ κυρίῳ, καὶ ἐθυµία ἐνώπιον κυρίου. καὶ συνετέλεσεν τὸν οἶκον. (35h) καὶ οὗτοι οἱ ἄρχοντες οἱ καθεσταµένοι ἐπὶ τὰ ἔργα τοῦ Σαλωµων· τρεῖς χιλιάδες καὶ ἑξακόσιοι ἐπιστάται τοῦ λαοῦ τῶν ποιούντων τὰ ἔργα. (35i) καὶ ᾠκοδόµησεν τὴν Ασσουρ καὶ τὴν Μαγδω καὶ τὴν Γαζερ καὶ τὴν Βαιθωρων τὴν ἐπάνω καὶ τὰ Βααλαθ· (35k) πλὴν µετὰ τὸ οἰκοδοµῆσαι αὐτὸν τὸν οἶκον τοῦ κυρίου καὶ τὸ τεῖχος Ιερουσαληµ κύκλῳ, µετὰ ταῦτα ᾠκοδόµησεν τὰς πόλεις ταύτας. (35l) Καὶ ἐν τῷ ἔτι Δαυιδ ζῆν ἐνετείλατο τῷ Σαλωµων λέγων Ἰδοὺ µετὰ σοῦ Σεµεϊ υἱὸς Γηρα υἱὸς σπέρµατος τοῦ Ιεµινι ἐκ Χεβρων· (35m) οὗτος κατηράσατό µε κατάραν ὀδυνηρὰν ἐν ᾗ ἡµέρᾳ ἐπορευόµην εἰς Παρεµβολάς, (35n) καὶ αὐτὸς κατέβαινεν εἰς ἀπαντήν µοι ἐπὶ τὸν Ιορδάνην, καὶ ὤµοσα αὐτῷ κατὰ τοῦ κυρίου λέγων Εἰ θανατωθήσεται ἐν ῥοµφαίᾳ· (35o) καὶ νῦν µὴ ἀθῳώσῃς αὐτόν, ὅτι ἀνὴρ φρόνιµος σὺ καὶ γνώσῃ ἃ ποιήσεις αὐτῷ, καὶ κατάξεις τὴν πολιὰν αὐτοῦ ἐν αἵµατι εἰς ᾅδου. (36) καὶ ἐκάλεσεν ὁ βασιλεὺς τὸν Σεµεϊ καὶ εἶπεν αὐτῷ Οἰκοδόµησον σεαυτῷ οἶκον ἐν Ιερουσαληµ καὶ κάθου ἐκεῖ καὶ οὐκ ἐξελεύσῃ ἐκεῖθεν οὐδαµοῦ· (37) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῆς ἐξόδου σου καὶ διαβήσῃ τὸν χειµάρρουν Κεδρων, γινώσκων γνώσῃ ὅτι θανάτῳ ἀποθανῇ, τὸ αἷµά σου ἔσται ἐπὶ τὴν κεφαλήν σου. καὶ ὥρκισεν αὐτὸν ὁ βασιλεὺς ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ. (38) καὶ εἶπεν Σεµεϊ πρὸς τὸν βασιλέα Ἀγαθὸν τὸ ῥῆµα, ὃ ἐλάλησας, κύριέ µου βασιλεῦ· οὕτω ποιήσει ὁ δοῦλός σου. καὶ ἐκάθισεν Σεµεϊ ἐν Ιερουσαληµ τρία ἔτη. (39) καὶ ἐγενήθη µετὰ τρία ἔτη καὶ ἀπέδρασαν δύο δοῦλοι τοῦ Σεµεϊ πρὸς Αγχους υἱὸν Μααχα βασιλέα Γεθ, καὶ ἀπηγγέλη τῷ Σεµεϊ λέγοντες Ἰδοὺ οἱ δοῦλοί σου ἐν Γεθ· (40) καὶ ἀνέστη Σεµεϊ καὶ ἐπέσαξε τὴν ὄνον αὐτοῦ καὶ ἐπορεύθη εἰς Γεθ πρὸς Αγχους τοῦ ἐκζητῆσαι τοὺς δούλους αὐτοῦ, καὶ ἐπορεύθη Σεµεϊ καὶ ἤγαγεν τοὺς δούλους αὐτοῦ ἐκ Γεθ. (41) καὶ ἀπηγγέλη τῷ Σαλωµων λέγοντες ὅτι Ἐπορεύθη Σεµεϊ ἐξ Ιερουσαληµ εἰς Γεθ καὶ ἀπέστρεψεν τοὺς δούλους αὐτοῦ. (42) καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς καὶ ἐκάλεσεν τὸν Σεµεϊ καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Οὐχὶ ὥρκισά σε κατὰ τοῦ κυρίου καὶ ἐπεµαρτυράµην σοι λέγων Ἐν ᾗ ἂν ἡµέρᾳ ἐξέλθῃς ἐξ Ιερουσαληµ καὶ πορευθῇς εἰς δεξιὰ ἢ εἰς ἀριστερά, γινώσκων γνώσῃ ὅτι θανάτῳ ἀποθανῇ; (43) καὶ τί ὅτι οὐκ ἐφύλαξας τὸν ὅρκον κυρίου καὶ τὴν ἐντολήν, ἣν ἐνετειλάµην κατὰ σοῦ; (44) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς Σεµεϊ Σὺ οἶδας πᾶσαν τὴν κακίαν σου, ἣν ἔγνω ἡ καρδία σου, ἃ ἐποίησας τῷ Δαυιδ τῷ πατρί µου, καὶ ἀνταπέδωκεν κύριος τὴν κακίαν σου εἰς κεφαλήν σου· (45) καὶ ὁ βασιλεὺς Σαλωµων ηὐλογηµένος, καὶ ὁ θρόνος Δαυιδ ἔσται ἕτοιµος ἐνώπιον κυρίου εἰς τὸν αἰῶνα. (46) καὶ ἐνετείλατο ὁ βασιλεὺς Σαλωµων τῷ Βαναια υἱῷ Ιωδαε, καὶ ἐξῆλθεν καὶ ἀνεῖλεν αὐτόν, καὶ ἀπέθανεν. (46a) Καὶ ἦν ὁ βασιλεὺς Σαλωµων φρόνιµος σφόδρα καὶ σοφός, καὶ Ιουδα καὶ Ισραηλ πολλοὶ σφόδρα ὡς ἡ ἄµµος ἡ ἐπὶ τῆς θαλάσσης εἰς πλῆθος, ἐσθίοντες καὶ πίνοντες καὶ χαίροντες· (46b) καὶ Σαλωµων ἦν ἄρχων ἐν πάσαις ταῖς βασιλείαις, καὶ ἦσαν προσφέροντες δῶρα καὶ ἐδούλευον τῷ Σαλωµων πάσας τὰς ἡµέρας τῆς ζωῆς αὐτοῦ. (46c) καὶ Σαλωµων ἤρξατο διανοίγειν τὰ δυναστεύµατα τοῦ Λιβάνου, (46d) καὶ αὐτὸς ᾠκοδόµησεν τὴν Θερµαι ἐν τῇ ἐρήµῳ. (46e) καὶ τοῦτο τὸ ἄριστον τῷ Σαλωµων· τριάκοντα κόροι σεµιδάλεως καὶ ἑξήκοντα κόροι ἀλεύρου κεκοπανισµένου, δέκα µόσχοι ἐκλεκτοὶ καὶ εἴκοσι βόες νοµάδες καὶ ἑκατὸν πρόβατα ἐκτὸς ἐλάφων καὶ δορκάδων καὶ ὀρνίθων ἐκλεκτῶν νοµάδων. (46f) ὅτι ἦν ἄρχων ἐν παντὶ πέραν τοῦ ποταµοῦ ἀπὸ Ραφι ἕως Γάζης, ἐν πᾶσιν τοῖς βασιλεῦσιν πέραν τοῦ ποταµοῦ· (46g) καὶ ἦν αὐτῷ εἰρήνη ἐκ πάντων τῶν µερῶν αὐτοῦ κυκλόθεν, καὶ κατῴκει Ιουδα καὶ Ισραηλ πεποιθότες, ἕκαστος ὑπὸ τὴν ἄµπελον αὐτοῦ καὶ ὑπὸ τὴν συκῆν αὐτοῦ, ἐσθίοντες καὶ πίνοντες, ἀπὸ Δαν καὶ ἕως Βηρσαβεε πάσας τὰς ἡµέρας Σαλωµων. — (46h) καὶ οὗτοι οἱ ἄρχοντες τοῦ Σαλωµων· Αζαριον υἱὸς Σαδωκ τοῦ ἱερέως καὶ Ορνιου υἱὸς Ναθαν ἄρχων τῶν ἐφεστηκότων καὶ Εδραµ ἐπὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ Σουβα γραµµατεὺς καὶ Βασα υἱὸς Αχιθαλαµ ἀναµιµνῄσκων καὶ Αβι υἱὸς Ιωαβ ἀρχιστράτηγος καὶ Αχιρε υἱὸς Εδραϊ ἐπὶ τὰς ἄρσεις καὶ Βαναια υἱὸς Ιωδαε ἐπὶ τῆς αὐλαρχίας καὶ ἐπὶ τοῦ πλινθείου καὶ Ζαχουρ υἱὸς Ναθαν ὁ σύµβουλος. — (46i) καὶ ἦσαν τῷ Σαλωµων τεσσαράκοντα χιλιάδες τοκάδες ἵπποι εἰς ἅρµατα καὶ δώδεκα χιλιάδες ἱππέων. (46k) καὶ ἦν ἄρχων ἐν πᾶσιν τοῖς βασιλεῦσιν ἀπὸ τοῦ ποταµοῦ καὶ ἕως γῆς ἀλλοφύλων καὶ ἕως ὁρίων Αἰγύπτου. (46l) Σαλωµων υἱὸς Δαυιδ ἐβασίλευσεν ἐπὶ Ισραηλ καὶ Ιουδα ἐν Ιερουσαληµ.

8

(1) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ συντελέσαι Σαλωµων τοῦ οἰκοδοµῆσαι τὸν οἶκον κυρίου καὶ τὸν οἶκον ἑαυτοῦ µετὰ εἴκοσι ἔτη, τότε ἐξεκκλησίασεν ὁ βασιλεὺς Σαλωµων πάντας τοὺς πρεσβυτέρους Ισραηλ ἐν Σιων τοῦ ἀνενεγκεῖν τὴν κιβωτὸν διαθήκης κυρίου ἐκ πόλεως Δαυιδ (αὕτη ἐστὶν Σιων) (2) ἐν µηνὶ Αθανιν. (3) καὶ ἦραν οἱ ἱερεῖς τὴν κιβωτὸν (4) καὶ τὸ σκήνωµα τοῦ µαρτυρίου καὶ πάντα τὰ σκεύη τὰ ἅγια τὰ ἐν τῷ σκηνώµατι τοῦ µαρτυρίου, (5) καὶ ὁ βασιλεὺς καὶ πᾶς Ισραηλ ἔµπροσθεν τῆς κιβωτοῦ θύοντες πρόβατα καὶ βόας ἀναρίθµητα. (6) καὶ εἰσφέρουσιν οἱ ἱερεῖς τὴν κιβωτὸν εἰς τὸν τόπον αὐτῆς εἰς τὸ δαβιρ τοῦ οἴκου εἰς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων ὑπὸ τὰς πτέρυγας τῶν χερουβιν· (7) ὅτι τὰ χερουβιν διαπεπετασµένα ταῖς πτέρυξιν ἐπὶ τὸν τόπον τῆς κιβωτοῦ, καὶ περιεκάλυπτον τὰ χερουβιν ἐπὶ τὴν κιβωτὸν καὶ ἐπὶ τὰ ἅγια αὐτῆς ἐπάνωθεν, (8) καὶ ὑπερεῖχον τὰ ἡγιασµένα, καὶ ἐνεβλέποντο αἱ κεφαλαὶ τῶν ἡγιασµένων ἐκ τῶν ἁγίων εἰς πρόσωπον τοῦ δαβιρ καὶ οὐκ ὠπτάνοντο ἔξω. (9) οὐκ ἦν ἐν τῇ κιβωτῷ πλὴν δύο πλάκες λίθιναι, πλάκες τῆς διαθήκης, ἃς ἔθηκεν ἐκεῖ Μωυσῆς ἐν Χωρηβ, ἃ διέθετο κύριος µετὰ τῶν υἱῶν Ισραηλ ἐν τῷ ἐκπορεύεσθαι αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου. (10) καὶ ἐγένετο ὡς ἐξῆλθον οἱ ἱερεῖς ἐκ τοῦ ἁγίου, καὶ ἡ νεφέλη ἔπλησεν τὸν οἶκον· (11) καὶ οὐκ ἠδύναντο οἱ ἱερεῖς στῆναι λειτουργεῖν ἀπὸ προσώπου τῆς νεφέλης, ὅτι ἔπλησεν δόξα κυρίου τὸν οἶκον. (12) (13) (14) Καὶ ἀπέστρεψεν ὁ βασιλεὺς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, καὶ εὐλόγησεν ὁ βασιλεὺς πάντα Ισραηλ, καὶ πᾶσα ἐκκλησία Ισραηλ εἱστήκει. (15) καὶ εἶπεν Εὐλογητὸς κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ σήµερον, ὃς ἐλάλησεν ἐν τῷ στόµατι αὐτοῦ περὶ Δαυιδ τοῦ πατρός µου καὶ ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ ἐπλήρωσεν λέγων (16) Ἀφ’ ἧς ἡµέρας ἐξήγαγον τὸν λαόν µου τὸν Ισραηλ ἐξ Αἰγύπτου, οὐκ ἐξελεξάµην ἐν πόλει ἐν ἑνὶ σκήπτρῳ Ισραηλ τοῦ οἰκοδοµῆσαι οἶκον τοῦ εἶναι τὸ ὄνοµά µου ἐκεῖ· καὶ ἐξελεξάµην ἐν Ιερουσαληµ εἶναι τὸ ὄνοµά µου ἐκεῖ καὶ ἐξελεξάµην τὸν Δαυιδ τοῦ εἶναι ἐπὶ τὸν λαόν µου τὸν Ισραηλ. (17) καὶ ἐγένετο ἐπὶ τῆς καρδίας Δαυιδ τοῦ πατρός µου οἰκοδοµῆσαι οἶκον τῷ ὀνόµατι κυρίου θεοῦ Ισραηλ. (18) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Δαυιδ τὸν πατέρα µου Ἀνθ’ ὧν ἦλθεν ἐπὶ τὴν καρδίαν σου τοῦ οἰκοδοµῆσαι οἶκον τῷ ὀνόµατί µου, καλῶς ἐποίησας ὅτι ἐγενήθη ἐπὶ τὴν καρδίαν σου· (19) πλὴν σὺ οὐκ οἰκοδοµήσεις τὸν οἶκον, ἀλλ’ ἣ ὁ υἱός σου ὁ ἐξελθὼν ἐκ τῶν πλευρῶν σου, οὗτος οἰκοδοµήσει τὸν οἶκον τῷ ὀνόµατί µου. (20) καὶ ἀνέστησεν κύριος τὸ ῥῆµα αὐτοῦ, ὃ ἐλάλησεν, καὶ ἀνέστην ἀντὶ Δαυιδ τοῦ πατρός µου καὶ ἐκάθισα ἐπὶ τοῦ θρόνου Ισραηλ, καθὼς ἐλάλησεν κύριος, καὶ ᾠκοδόµησα τὸν οἶκον τῷ ὀνόµατι κυρίου θεοῦ Ισραηλ. (21) καὶ ἐθέµην ἐκεῖ τόπον τῇ κιβωτῷ, ἐν ᾗ ἐστιν ἐκεῖ διαθήκη κυρίου, ἣν διέθετο κύριος µετὰ τῶν πατέρων ἡµῶν ἐν τῷ ἐξαγαγεῖν αὐτὸν αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου. (22) Καὶ ἔστη Σαλωµων κατὰ πρόσωπον τοῦ θυσιαστηρίου κυρίου ἐνώπιον πάσης ἐκκλησίας Ισραηλ καὶ διεπέτασεν τὰς χεῖρας αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν (23) καὶ εἶπεν Κύριε ὁ θεὸς Ισραηλ, οὐκ ἔστιν ὡς σὺ θεὸς ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω καὶ ἐπὶ τῆς γῆς κάτω φυλάσσων διαθήκην καὶ ἔλεος τῷ δούλῳ σου τῷ πορευοµένῳ ἐνώπιόν σου ἐν ὅλῃ τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ, (24) ἃ ἐφύλαξας τῷ δούλῳ σου Δαυιδ τῷ πατρί µου καὶ ἐλάλησας ἐν τῷ στόµατί σου καὶ ἐν χερσίν σου ἐπλήρωσας ὡς ἡ ἡµέρα αὕτη. (25) καὶ νῦν, κύριε ὁ θεὸς Ισραηλ, φύλαξον τῷ δούλῳ σου τῷ Δαυιδ τῷ πατρί µου ἃ ἐλάλησας αὐτῷ λέγων Οὐκ ἐξαρθήσεταί σου ἀνὴρ ἐκ προσώπου µου καθήµενος ἐπὶ θρόνου Ισραηλ, πλὴν ἐὰν φυλάξωνται τὰ τέκνα σου τὰς ὁδοὺς αὐτῶν τοῦ πορεύεσθαι ἐνώπιον ἐµοῦ, καθὼς ἐπορεύθης ἐνώπιον ἐµοῦ. (26) καὶ νῦν, κύριε ὁ θεὸς Ισραηλ, πιστωθήτω δὴ τὸ ῥῆµά σου τῷ Δαυιδ τῷ πατρί µου. (27) ὅτι εἰ ἀληθῶς κατοικήσει ὁ θεὸς µετὰ ἀνθρώπων ἐπὶ τῆς γῆς; εἰ ὁ οὐρανὸς καὶ ὁ οὐρανὸς τοῦ οὐρανοῦ οὐκ ἀρκέσουσίν σοι, πλὴν καὶ ὁ οἶκος οὗτος, ὃν ᾠκοδόµησα τῷ ὀνόµατί σου; (28) καὶ ἐπιβλέψῃ ἐπὶ τὴν δέησίν µου, κύριε ὁ θεὸς Ισραηλ, ἀκούειν τῆς τέρψεως, ἧς ὁ δοῦλός σου προσεύχεται ἐνώπιόν σου πρὸς σὲ σήµερον, (29) τοῦ εἶναι ὀφθαλµούς σου ἠνεῳγµένους εἰς τὸν οἶκον τοῦτον ἡµέρας καὶ νυκτός, εἰς τὸν τόπον, ὃν εἶπας Ἔσται τὸ ὄνοµά µου ἐκεῖ, τοῦ εἰσακούειν τῆς προσευχῆς, ἧς προσεύχεται ὁ δοῦλός σου εἰς τὸν τόπον τοῦτον ἡµέρας καὶ νυκτός. (30) καὶ εἰσακούσῃ τῆς δεήσεως τοῦ δούλου σου καὶ τοῦ λαοῦ σου Ισραηλ, ἃ ἂν προσεύξωνται εἰς τὸν τόπον τοῦτον, καὶ σὺ εἰσακούσῃ ἐν τῷ τόπῳ τῆς κατοικήσεώς σου ἐν οὐρανῷ καὶ ποιήσεις καὶ ἵλεως ἔσῃ. — (31) ὅσα ἂν ἁµάρτῃ ἕκαστος τῷ πλησίον αὐτοῦ, καὶ ἐὰν λάβῃ ἐπ’ αὐτὸν ἀρὰν τοῦ ἀρᾶσθαι αὐτόν, καὶ ἔλθῃ καὶ ἐξαγορεύσῃ κατὰ πρόσωπον τοῦ θυσιαστηρίου σου ἐν τῷ οἴκῳ τούτῳ, (32) καὶ σὺ εἰσακούσει ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ποιήσεις καὶ κρινεῖς τὸν λαόν σου Ισραηλ ἀνοµηθῆναι ἄνοµον δοῦναι τὴν ὁδὸν αὐτοῦ εἰς κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ τοῦ δικαιῶσαι δίκαιον δοῦναι αὐτῷ κατὰ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ. — (33) ἐν τῷ πταῖσαι τὸν λαόν σου Ισραηλ ἐνώπιον ἐχθρῶν, ὅτι ἁµαρτήσονταί σοι, καὶ ἐπιστρέψουσιν καὶ ἐξοµολογήσονται τῷ ὀνόµατί σου καὶ προσεύξονται καὶ δεηθήσονται ἐν τῷ οἴκῳ τούτῳ, (34) καὶ σὺ εἰσακούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἵλεως ἔσῃ ταῖς ἁµαρτίαις τοῦ λαοῦ σου Ισραηλ καὶ ἀποστρέψεις αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν, ἣν ἔδωκας τοῖς πατράσιν αὐτῶν. — (35) ἐν τῷ συσχεθῆναι τὸν οὐρανὸν καὶ µὴ γενέσθαι ὑετόν, ὅτι ἁµαρτήσονταί σοι, καὶ προσεύξονται εἰς τὸν τόπον τοῦτον καὶ ἐξοµολογήσονται τῷ ὀνόµατί σου καὶ ἀπὸ τῶν ἁµαρτιῶν αὐτῶν ἀποστρέψουσιν, ὅταν ταπεινώσῃς αὐτούς, (36) καὶ εἰσακούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἵλεως ἔσῃ ταῖς ἁµαρτίαις τοῦ δούλου σου καὶ τοῦ λαοῦ σου Ισραηλ· ὅτι δηλώσεις αὐτοῖς τὴν ὁδὸν τὴν ἀγαθὴν πορεύεσθαι ἐν αὐτῇ καὶ δώσεις ὑετὸν ἐπὶ τὴν γῆν, ἣν ἔδωκας τῷ λαῷ σου ἐν κληρονοµίᾳ. — (37) λιµὸς ἐὰν γένηται, θάνατος ἐὰν γένηται, ὅτι ἔσται ἐµπυρισµός, βροῦχος, ἐρυσίβη ἐὰν γένηται, καὶ ἐὰν θλίψῃ αὐτὸν ἐχθρὸς αὐτοῦ ἐν µιᾷ τῶν πόλεων αὐτοῦ, πᾶν συνάντηµα, πᾶν πόνον, (38) πᾶσαν προσευχήν, πᾶσαν δέησιν, ἐὰν γένηται παντὶ ἀνθρώπῳ, ὡς ἂν γνῶσιν ἕκαστος ἁφὴν καρδίας αὐτοῦ καὶ διαπετάσῃ τὰς χεῖρας αὐτοῦ εἰς τὸν οἶκον τοῦτον, (39) καὶ σὺ εἰσακούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐξ ἑτοίµου κατοικητηρίου σου καὶ ἵλεως ἔσῃ καὶ ποιήσεις καὶ δώσεις ἀνδρὶ κατὰ τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ, καθὼς ἂν γνῷς τὴν καρδίαν αὐτοῦ, ὅτι σὺ µονώτατος οἶδας τὴν καρδίαν πάντων υἱῶν ἀνθρώπων, (40) ὅπως φοβῶνταί σε πάσας τὰς ἡµέρας, ἃς αὐτοὶ ζῶσιν ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς ἔδωκας τοῖς πατράσιν ἡµῶν. — (41) καὶ τῷ ἀλλοτρίῳ, ὃς οὐκ ἔστιν ἀπὸ λαοῦ σου οὗτος, (42) καὶ ἥξουσιν καὶ προσεύξονται εἰς τὸν τόπον τοῦτον, (43) καὶ σὺ εἰσακούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐξ ἑτοίµου κατοικητηρίου σου καὶ ποιήσεις κατὰ πάντα, ὅσα ἂν ἐπικαλέσηταί σε ὁ ἀλλότριος, ὅπως γνῶσιν πάντες οἱ λαοὶ τὸ ὄνοµά σου καὶ φοβῶνταί σε καθὼς ὁ λαός σου Ισραηλ καὶ γνῶσιν ὅτι τὸ ὄνοµά σου ἐπικέκληται ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦτον, ὃν ᾠκοδόµησα. — (44) ὅτι ἐξελεύσεται ὁ λαός σου εἰς πόλεµον ἐπὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ ἐν ὁδῷ, ᾗ ἐπιστρέψεις αὐτούς, καὶ προσεύξονται ἐν ὀνόµατι κυρίου ὁδὸν τῆς πόλεως, ἧς ἐξελέξω ἐν αὐτῇ, καὶ τοῦ οἴκου, οὗ ᾠκοδόµησα τῷ ὀνόµατί σου, (45) καὶ εἰσακούσει ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τῆς δεήσεως αὐτῶν καὶ τῆς προσευχῆς αὐτῶν καὶ ποιήσεις τὸ δικαίωµα αὐτοῖς.— (46) ὅτι ἁµαρτήσονταί σοι — ὅτι οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος, ὃς οὐχ ἁµαρτήσεται — καὶ ἐπάξεις ἐπ’ αὐτοὺς καὶ παραδώσεις αὐτοὺς ἐνώπιον ἐχθρῶν καὶ αἰχµαλωτιοῦσιν αὐτοὺς οἱ αἰχµαλωτίζοντες εἰς γῆν µακρὰν καὶ ἐγγύς, (47) καὶ ἐπιστρέψουσιν καρδίας αὐτῶν ἐν τῇ γῇ, οὗ µετήχθησαν ἐκεῖ, καὶ ἐπιστρέψωσιν καὶ δεηθῶσίν σου ἐν γῇ µετοικίας αὐτῶν λέγοντες Ἡµάρτοµεν ἠνοµήσαµεν ἠδικήσαµεν, (48) καὶ ἐπιστρέψωσιν πρὸς σὲ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ αὐτῶν καὶ ἐν ὅλῃ ψυχῇ αὐτῶν ἐν τῇ γῇ ἐχθρῶν αὐτῶν, οὗ µετήγαγες αὐτούς, καὶ προσεύξονται πρὸς σὲ ὁδὸν γῆς αὐτῶν, ἧς ἔδωκας τοῖς πατράσιν αὐτῶν, τῆς πόλεως, ἧς ἐξελέξω, καὶ τοῦ οἴκου, οὗ ᾠκοδόµηκα τῷ ὀνόµατί σου, (49) καὶ εἰσακούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐξ ἑτοίµου κατοικητηρίου σου (50) καὶ ἵλεως ἔσῃ ταῖς ἀδικίαις αὐτῶν, αἷς ἥµαρτόν σοι, καὶ κατὰ πάντα τὰ ἀθετήµατα αὐτῶν, ἃ ἠθέτησάν σοι, καὶ δώσεις αὐτοὺς εἰς οἰκτιρµοὺς ἐνώπιον αἰχµαλωτευόντων αὐτούς, καὶ οἰκτιρήσουσιν αὐτούς· (51) ὅτι λαός σου καὶ κληρονοµία σου, οὓς ἐξήγαγες ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐκ µέσου χωνευτηρίου σιδήρου. (52) καὶ ἔστωσαν οἱ ὀφθαλµοί σου καὶ τὰ ὦτά σου ἠνεῳγµένα εἰς τὴν δέησιν τοῦ δούλου σου καὶ εἰς τὴν δέησιν τοῦ λαοῦ σου Ισραηλ εἰσακούειν αὐτῶν ἐν πᾶσιν, οἷς ἂν ἐπικαλέσωνταί σε, (53) ὅτι σὺ διέστειλας αὐτοὺς σαυτῷ εἰς κληρονοµίαν ἐκ πάντων τῶν λαῶν τῆς γῆς, καθὼς ἐλάλησας ἐν χειρὶ δούλου σου Μωυσῆ ἐν τῷ ἐξαγαγεῖν σε τοὺς πατέρας ἡµῶν ἐκ γῆς Αἰγύπτου, κύριε κύριε. (53a) Τότε ἐλάλησεν Σαλωµων ὑπὲρ τοῦ οἴκου, ὡς συνετέλεσεν τοῦ οἰκοδοµῆσαι αὐτόν Ἥλιον ἐγνώρισεν ἐν οὐρανῷ κύριος, εἶπεν τοῦ κατοικεῖν ἐν γνόφῳ Οἰκοδόµησον οἶκόν µου, οἶκον ἐκπρεπῆ σαυτῷ, τοῦ κατοικεῖν ἐπὶ καινότητος. οὐκ ἰδοὺ αὕτη γέγραπται ἐν βιβλίῳ τῆς ᾠδῆς; (54) Καὶ ἐγένετο ὡς συνετέλεσεν Σαλωµων προσευχόµενος πρὸς κύριον ὅλην τὴν προσευχὴν καὶ τὴν δέησιν ταύτην, καὶ ἀνέστη ἀπὸ προσώπου τοῦ θυσιαστηρίου κυρίου ὀκλακὼς ἐπὶ τὰ γόνατα αὐτοῦ καὶ αἱ χεῖρες αὐτοῦ διαπεπετασµέναι εἰς τὸν οὐρανόν. (55) καὶ ἔστη καὶ εὐλόγησεν πᾶσαν ἐκκλησίαν Ισραηλ φωνῇ µεγάλῃ λέγων (56) Εὐλογητὸς κύριος σήµερον, ὃς ἔδωκεν κατάπαυσιν τῷ λαῷ αὐτοῦ Ισραηλ κατὰ πάντα, ὅσα ἐλάλησεν· οὐ διεφώνησεν λόγος εἷς ἐν πᾶσιν τοῖς λόγοις αὐτοῦ τοῖς ἀγαθοῖς, οἷς ἐλάλησεν ἐν χειρὶ Μωυσῆ δούλου αὐτοῦ. (57) γένοιτο κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν µεθ’ ἡµῶν, καθὼς ἦν µετὰ τῶν πατέρων ἡµῶν· µὴ ἐγκαταλίποιτο ἡµᾶς µηδὲ ἀποστρέψοιτο ἡµᾶς (58) ἐπικλῖναι καρδίας ἡµῶν πρὸς αὐτὸν τοῦ πορεύεσθαι ἐν πάσαις ὁδοῖς αὐτοῦ καὶ φυλάσσειν πάσας τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ καὶ προστάγµατα αὐτοῦ, ἃ ἐνετείλατο τοῖς πατράσιν ἡµῶν. (59) καὶ ἔστωσαν οἱ λόγοι οὗτοι, οὓς δεδέηµαι ἐνώπιον κυρίου θεοῦ ἡµῶν, ἐγγίζοντες πρὸς κύριον θεὸν ἡµῶν ἡµέρας καὶ νυκτὸς τοῦ ποιεῖν τὸ δικαίωµα τοῦ δούλου σου καὶ τὸ δικαίωµα λαοῦ σου Ισραηλ ῥῆµα ἡµέρας ἐν ἡµέρᾳ αὐτοῦ, (60) ὅπως γνῶσιν πάντες οἱ λαοὶ τῆς γῆς ὅτι κύριος ὁ θεός, αὐτὸς θεὸς καὶ οὐκ ἔστιν ἔτι. (61) καὶ ἔστωσαν αἱ καρδίαι ἡµῶν τέλειαι πρὸς κύριον θεὸν ἡµῶν καὶ ὁσίως πορεύεσθαι ἐν τοῖς προστάγµασιν αὐτοῦ καὶ φυλάσσειν ἐντολὰς αὐτοῦ ὡς ἡ ἡµέρα αὕτη. (62) Καὶ ὁ βασιλεὺς καὶ πάντες οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἔθυσαν θυσίαν ἐνώπιον κυρίου. (63) καὶ ἔθυσεν ὁ βασιλεὺς Σαλωµων τὰς θυσίας τῶν εἰρηνικῶν, ἃς ἔθυσεν τῷ κυρίῳ, βοῶν δύο καὶ εἴκοσι χιλιάδας καὶ προβάτων ἑκατὸν εἴκοσι χιλιάδας· καὶ ἐνεκαίνισεν τὸν οἶκον κυρίου ὁ βασιλεὺς καὶ πάντες οἱ υἱοὶ Ισραηλ. (64) τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἡγίασεν ὁ βασιλεὺς τὸ µέσον τῆς αὐλῆς τὸ κατὰ πρόσωπον τοῦ οἴκου κυρίου· ὅτι ἐποίησεν ἐκεῖ τὴν ὁλοκαύτωσιν καὶ τὰς θυσίας καὶ τὰ στέατα τῶν εἰρηνικῶν, ὅτι τὸ θυσιαστήριον τὸ χαλκοῦν τὸ ἐνώπιον κυρίου µικρὸν τοῦ µὴ δύνασθαι τὴν ὁλοκαύτωσιν καὶ τὰς θυσίας τῶν εἰρηνικῶν ὑπενεγκεῖν. (65) καὶ ἐποίησεν Σαλωµων τὴν ἑορτὴν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καὶ πᾶς Ισραηλ µετ’ αὐτοῦ, ἐκκλησία µεγάλη ἀπὸ τῆς εἰσόδου Ηµαθ ἕως ποταµοῦ Αἰγύπτου, ἐνώπιον κυρίου θεοῦ ἡµῶν ἐν τῷ οἴκῳ, ᾧ ᾠκοδόµησεν, ἐσθίων καὶ πίνων καὶ εὐφραινόµενος ἐνώπιον κυρίου θεοῦ ἡµῶν ἑπτὰ ἡµέρας. (66) καὶ ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ ὀγδόῃ ἐξαπέστειλεν τὸν λαὸν καὶ εὐλόγησεν αὐτόν, καὶ ἀπῆλθον ἕκαστος εἰς τὰ σκηνώµατα αὐτοῦ χαίροντες καὶ ἀγαθῇ καρδίᾳ ἐπὶ τοῖς ἀγαθοῖς, οἷς ἐποίησεν κύριος τῷ Δαυιδ δούλῳ αὐτοῦ καὶ τῷ Ισραηλ λαῷ αὐτοῦ.

9

(1) Καὶ ἐγενήθη ὡς συνετέλεσεν Σαλωµων οἰκοδοµεῖν τὸν οἶκον κυρίου καὶ τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως καὶ πᾶσαν τὴν πραγµατείαν Σαλωµων, ὅσα ἠθέλησεν ποιῆσαι, (2) καὶ ὤφθη κύριος τῷ Σαλωµων δεύτερον, καθὼς ὤφθη ἐν Γαβαων, (3) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν κύριος Ἤκουσα τῆς φωνῆς τῆς προσευχῆς σου καὶ τῆς δεήσεώς σου, ἧς ἐδεήθης ἐνώπιον ἐµοῦ· πεποίηκά σοι κατὰ πᾶσαν τὴν προσευχήν σου, ἡγίακα τὸν οἶκον τοῦτον, ὃν ᾠκοδόµησας, τοῦ θέσθαι τὸ ὄνοµά µου ἐκεῖ εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ ἔσονται οἱ ὀφθαλµοί µου ἐκεῖ καὶ ἡ καρδία µου πάσας τὰς ἡµέρας. (4) καὶ σὺ ἐὰν πορευθῇς ἐνώπιον ἐµοῦ, καθὼς ἐπορεύθη Δαυιδ ὁ πατήρ σου, ἐν ὁσιότητι καρδίας καὶ ἐν εὐθύτητι καὶ τοῦ ποιεῖν κατὰ πάντα, ἃ ἐνετειλάµην αὐτῷ, καὶ τὰ προστάγµατά µου καὶ τὰς ἐντολάς µου φυλάξῃς, (5) καὶ ἀναστήσω τὸν θρόνον τῆς βασιλείας σου ἐπὶ Ισραηλ εἰς τὸν αἰῶνα, καθὼς ἐλάλησα τῷ Δαυιδ πατρί σου λέγων Οὐκ ἐξαρθήσεταί σοι ἀνὴρ ἡγούµενος ἐν Ισραηλ. (6) ἐὰν δὲ ἀποστραφέντες ἀποστραφῆτε ὑµεῖς καὶ τὰ τέκνα ὑµῶν ἀπ’ ἐµοῦ καὶ µὴ φυλάξητε τὰς ἐντολάς µου καὶ τὰ προστάγµατά µου, ἃ ἔδωκεν Μωυσῆς ἐνώπιον ὑµῶν, καὶ πορευθῆτε καὶ δουλεύσητε θεοῖς ἑτέροις καὶ προσκυνήσητε αὐτοῖς, (7) καὶ ἐξαρῶ τὸν Ισραηλ ἀπὸ τῆς γῆς, ἧς ἔδωκα αὐτοῖς, καὶ τὸν οἶκον τοῦτον, ὃν ἡγίασα τῷ ὀνόµατί µου, ἀπορρίψω ἐκ προσώπου µου, καὶ ἔσται Ισραηλ εἰς ἀφανισµὸν καὶ εἰς λάληµα εἰς πάντας τοὺς λαούς. (8) καὶ ὁ οἶκος οὗτος ὁ ὑψηλός, πᾶς ὁ διαπορευόµενος δι’ αὐτοῦ ἐκστήσεται καὶ συριεῖ καὶ ἐροῦσιν Ἕνεκα τίνος ἐποίησεν κύριος οὕτως τῇ γῇ ταύτῃ καὶ τῷ οἴκῳ τούτῳ; (9) καὶ ἐροῦσιν Ἀνθ’ ὧν ἐγκατέλιπον κύριον θεὸν αὐτῶν, ὃς ἐξήγαγεν τοὺς πατέρας αὐτῶν ἐξ Αἰγύπτου ἐξ οἴκου δουλείας, καὶ ἀντελάβοντο θεῶν ἀλλοτρίων καὶ προσεκύνησαν αὐτοῖς καὶ ἐδούλευσαν αὐτοῖς, διὰ τοῦτο ἐπήγαγεν κύριος ἐπ’ αὐτοὺς τὴν κακίαν ταύτην. (9a) Τότε ἀνήγαγεν Σαλωµων τὴν θυγατέρα Φαραω ἐκ πόλεως Δαυιδ εἰς οἶκον αὐτοῦ, ὃν ᾠκοδόµησεν ἑαυτῷ ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις. (10) Εἴκοσι ἔτη, ἐν οἷς ᾠκοδόµησεν Σαλωµων τοὺς δύο οἴκους, τὸν οἶκον κυρίου καὶ τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως, (11) Χιραµ βασιλεὺς Τύρου ἀντελάβετο τοῦ Σαλωµων ἐν ξύλοις κεδρίνοις καὶ ἐν ξύλοις πευκίνοις καὶ ἐν χρυσίῳ καὶ ἐν παντὶ θελήµατι αὐτοῦ. τότε ἔδωκεν ὁ βασιλεὺς τῷ Χιραµ εἴκοσι πόλεις ἐν τῇ γῇ τῇ Γαλιλαίᾳ. (12) καὶ ἐξῆλθεν Χιραµ ἐκ Τύρου καὶ ἐπορεύθη εἰς τὴν Γαλιλαίαν τοῦ ἰδεῖν τὰς πόλεις, ἃς ἔδωκεν αὐτῷ Σαλωµων, καὶ οὐκ ἤρεσαν αὐτῷ· (13) καὶ εἶπεν Τί αἱ πόλεις αὗται, ἃς ἔδωκάς µοι, ἀδελφέ; καὶ ἐκάλεσεν αὐτάς Ὅριον ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. (14) καὶ ἤνεγκεν Χιραµ τῷ Σαλωµων ἑκατὸν καὶ εἴκοσι τάλαντα χρυσίου (26) καὶ ναῦν ὑπὲρ οὗ ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς Σαλωµων ἐν Γασιωνγαβερ τὴν οὖσαν ἐχοµένην Αιλαθ ἐπὶ τοῦ χείλους τῆς ἐσχάτης θαλάσσης ἐν γῇ Εδωµ. (27) καὶ ἀπέστειλεν Χιραµ ἐν τῇ νηὶ τῶν παίδων αὐτοῦ ἄνδρας ναυτικοὺς ἐλαύνειν εἰδότας θάλασσαν µετὰ τῶν παίδων Σαλωµων. (28) καὶ ἦλθον εἰς Σωφηρα καὶ ἔλαβον ἐκεῖθεν χρυσίου ἑκατὸν καὶ εἴκοσι τάλαντα καὶ ἤνεγκαν τῷ βασιλεῖ Σαλωµων.

17

(1) Καὶ εἶπεν Ηλιου ὁ προφήτης ὁ Θεσβίτης ἐκ Θεσβων τῆς Γαλααδ πρὸς Αχααβ Ζῇ κύριος ὁ θεὸς τῶν δυνάµεων ὁ θεὸς Ισραηλ, ᾧ παρέστην ἐνώπιον αὐτοῦ, εἰ ἔσται τὰ ἔτη ταῦτα δρόσος καὶ ὑετὸς ὅτι εἰ µὴ διὰ στόµατος λόγου µου. (2) καὶ ἐγένετο ῥῆµα κυρίου πρὸς Ηλιου (3) Πορεύου ἐντεῦθεν κατὰ ἀνατολὰς καὶ κρύβηθι ἐν τῷ χειµάρρῳ Χορραθ τοῦ ἐπὶ προσώπου τοῦ Ιορδάνου· (4) καὶ ἔσται ἐκ τοῦ χειµάρρου πίεσαι ὕδωρ, καὶ τοῖς κόραξιν ἐντελοῦµαι διατρέφειν σε ἐκεῖ. (5) καὶ ἐποίησεν Ηλιου κατὰ τὸ ῥῆµα κυρίου καὶ ἐκάθισεν ἐν τῷ χειµάρρῳ Χορραθ ἐπὶ προσώπου τοῦ Ιορδάνου. (6) καὶ οἱ κόρακες ἔφερον αὐτῷ ἄρτους τὸ πρωὶ καὶ κρέα τὸ δείλης, καὶ ἐκ τοῦ χειµάρρου ἔπινεν ὕδωρ. (7) Καὶ ἐγένετο µετὰ ἡµέρας καὶ ἐξηράνθη ὁ χειµάρρους, ὅτι οὐκ ἐγένετο ὑετὸς ἐπὶ τῆς γῆς. (8) καὶ ἐγένετο ῥῆµα κυρίου πρὸς Ηλιου (9) Ἀνάστηθι καὶ πορεύου εἰς Σαρεπτα τῆς Σιδωνίας· ἰδοὺ ἐντέταλµαι ἐκεῖ γυναικὶ χήρᾳ τοῦ διατρέφειν σε. (10) καὶ ἀνέστη καὶ ἐπορεύθη εἰς Σαρεπτα εἰς τὸν πυλῶνα τῆς πόλεως, καὶ ἰδοὺ ἐκεῖ γυνὴ χήρα συνέλεγεν ξύλα· καὶ ἐβόησεν ὀπίσω αὐτῆς Ηλιου καὶ εἶπεν αὐτῇ Λαβὲ δή µοι ὀλίγον ὕδωρ εἰς ἄγγος καὶ πίοµαι. (11) καὶ ἐπορεύθη λαβεῖν, καὶ ἐβόησεν ὀπίσω αὐτῆς Ηλιου καὶ εἶπεν Λήµψῃ δή µοι ψωµὸν ἄρτου ἐν τῇ χειρί σου. (12) καὶ εἶπεν ἡ γυνή Ζῇ κύριος ὁ θεός σου, εἰ ἔστιν µοι ἐγκρυφίας ἀλλ’ ἢ ὅσον δρὰξ ἀλεύρου ἐν τῇ ὑδρίᾳ καὶ ὀλίγον ἔλαιον ἐν τῷ καψάκῃ· καὶ ἰδοὺ ἐγὼ συλλέγω δύο ξυλάρια καὶ εἰσελεύσοµαι καὶ ποιήσω αὐτὸ ἐµαυτῇ καὶ τοῖς τέκνοις µου, καὶ φαγόµεθα καὶ ἀποθανούµεθα. (13) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὴν Ηλιου Θάρσει, εἴσελθε καὶ ποίησον κατὰ τὸ ῥῆµά σου· ἀλλὰ ποίησον ἐµοὶ ἐκεῖθεν ἐγκρυφίαν µικρὸν ἐν πρώτοις καὶ ἐξοίσεις µοι, σαυτῇ δὲ καὶ τοῖς τέκνοις σου ποιήσεις ἐπ’ ἐσχάτου· (14) ὅτι τάδε λέγει κύριος Ἡ ὑδρία τοῦ ἀλεύρου οὐκ ἐκλείψει καὶ ὁ καψάκης τοῦ ἐλαίου οὐκ ἐλαττονήσει ἕως ἡµέρας τοῦ δοῦναι κύριον τὸν ὑετὸν ἐπὶ τῆς γῆς. (15) καὶ ἐπορεύθη ἡ γυνὴ καὶ ἐποίησεν· καὶ ἤσθιεν αὐτὴ καὶ αὐτὸς καὶ τὰ τέκνα αὐτῆς. (16) καὶ ἡ ὑδρία τοῦ ἀλεύρου οὐκ ἐξέλιπεν καὶ ὁ καψάκης τοῦ ἐλαίου οὐκ ἐλαττονώθη κατὰ τὸ ῥῆµα κυρίου, ὃ ἐλάλησεν ἐν χειρὶ Ηλιου. (17) Καὶ ἐγένετο µετὰ ταῦτα καὶ ἠρρώστησεν ὁ υἱὸς τῆς γυναικὸς τῆς κυρίας τοῦ οἴκου, καὶ ἦν ἡ ἀρρωστία αὐτοῦ κραταιὰ σφόδρα, ἕως οὗ οὐχ ὑπελείφθη ἐν αὐτῷ πνεῦµα. (18) καὶ εἶπεν πρὸς Ηλιου Τί ἐµοὶ καὶ σοί, ἄνθρωπε τοῦ θεοῦ; εἰσῆλθες πρός µε τοῦ ἀναµνῆσαι τὰς ἀδικίας µου καὶ θανατῶσαι τὸν υἱόν µου. (19) καὶ εἶπεν Ηλιου πρὸς τὴν γυναῖκα Δός µοι τὸν υἱόν σου. καὶ ἔλαβεν αὐτὸν ἐκ τοῦ κόλπου αὐτῆς καὶ ἀνήνεγκεν αὐτὸν εἰς τὸ ὑπερῷον, ἐν ᾧ αὐτὸς ἐκάθητο ἐκεῖ, καὶ ἐκοίµισεν αὐτὸν ἐπὶ τῆς κλίνης αὐτοῦ. (20) καὶ ἀνεβόησεν Ηλιου καὶ εἶπεν Οἴµµοι, κύριε ὁ µάρτυς τῆς χήρας, µεθ’ ἧς ἐγὼ κατοικῶ µετ’ αὐτῆς, σὺ κεκάκωκας τοῦ θανατῶσαι τὸν υἱὸν αὐτῆς. (21) καὶ ἐνεφύσησεν τῷ παιδαρίῳ τρὶς καὶ ἐπεκαλέσατο τὸν κύριον καὶ εἶπεν Κύριε ὁ θεός µου, ἐπιστραφήτω δὴ ἡ ψυχὴ τοῦ παιδαρίου τούτου εἰς αὐτόν. (22) καὶ ἐγένετο οὕτως, καὶ ἀνεβόησεν τὸ παιδάριον. (23) καὶ κατήγαγεν αὐτὸν ἀπὸ τοῦ ὑπερῴου εἰς τὸν οἶκον καὶ ἔδωκεν αὐτὸν τῇ µητρὶ αὐτοῦ· καὶ εἶπεν Ηλιου Βλέπε, ζῇ ὁ υἱός σου. (24) καὶ εἶπεν ἡ γυνὴ πρὸς Ηλιου Ἰδοὺ ἔγνωκα ὅτι ἄνθρωπος θεοῦ εἶ σὺ καὶ ῥῆµα κυρίου ἐν στόµατί σου ἀληθινόν.

Second Kings

4

4

(1) Καὶ γυνὴ µία ἀπὸ τῶν υἱῶν τῶν προφητῶν ἐβόα πρὸς Ελισαιε λέγουσα Ὁ δοῦλός σου ὁ ἀνήρ µου ἀπέθανεν, καὶ σὺ ἔγνως ὅτι δοῦλος ἦν φοβούµενος τὸν κύριον· καὶ ὁ δανιστὴς ἦλθεν λαβεῖν τοὺς δύο υἱούς µου ἑαυτῷ εἰς δούλους. (2) καὶ εἶπεν Ελισαιε Τί ποιήσω σοι; ἀνάγγειλόν µοι τί ἐστίν σοι ἐν τῷ οἴκῳ. ἡ δὲ εἶπεν Οὐκ ἔστιν τῇ δούλῃ σου οὐθὲν ἐν τῷ οἴκῳ ὅτι ἀλλ’ ἢ ὃ ἀλείψοµαι ἔλαιον. (3) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτήν Δεῦρο αἴτησον σαυτῇ σκεύη ἔξωθεν παρὰ πάντων τῶν γειτόνων σου, σκεύη κενά, µὴ ὀλιγώσῃς, (4) καὶ εἰσελεύσῃ καὶ ἀποκλείσεις τὴν θύραν κατὰ σοῦ καὶ κατὰ τῶν υἱῶν σου καὶ ἀποχεεῖς εἰς τὰ σκεύη ταῦτα καὶ τὸ πληρωθὲν ἀρεῖς. (5) καὶ ἀπῆλθεν παρ’ αὐτοῦ καὶ ἐποίησεν οὕτως καὶ ἀπέκλεισεν τὴν θύραν κατ’ αὐτῆς καὶ κατὰ τῶν υἱῶν αὐτῆς· αὐτοὶ προσήγγιζον πρὸς αὐτήν, καὶ αὐτὴ ἐπέχεεν, (6) ἕως ἐπλήσθησαν τὰ σκεύη. καὶ εἶπεν πρὸς τοὺς υἱοὺς αὐτῆς Ἐγγίσατε ἔτι πρός µε σκεῦος· καὶ εἶπον αὐτῇ Οὐκ ἔστιν ἔτι σκεῦος· καὶ ἔστη τὸ ἔλαιον. (7) καὶ ἦλθεν καὶ ἀπήγγειλεν τῷ ἀνθρώπῳ τοῦ θεοῦ, καὶ εἶπεν Ελισαιε Δεῦρο καὶ ἀπόδου τὸ ἔλαιον καὶ ἀποτείσεις τοὺς τόκους σου, καὶ σὺ καὶ οἱ υἱοί σου ζήσεσθε ἐν τῷ ἐπιλοίπῳ ἐλαίῳ. (8) Καὶ ἐγένετο ἡµέρα καὶ διέβη Ελισαιε εἰς Σουµαν, καὶ ἐκεῖ γυνὴ µεγάλη καὶ ἐκράτησεν αὐτὸν φαγεῖν ἄρτον. καὶ ἐγένετο ἀφ’ ἱκανοῦ τοῦ εἰσπορεύεσθαι αὐτὸν ἐξέκλινεν τοῦ ἐκεῖ φαγεῖν. (9) καὶ εἶπεν ἡ γυνὴ πρὸς τὸν ἄνδρα αὐτῆς Ἰδοὺ δὴ ἔγνων ὅτι ἄνθρωπος τοῦ θεοῦ ἅγιος οὗτος διαπορεύεται ἐφ’ ἡµᾶς διὰ παντός· (10) ποιήσωµεν δὴ αὐτῷ ὑπερῷον τόπον µικρὸν καὶ θῶµεν αὐτῷ ἐκεῖ κλίνην καὶ τράπεζαν καὶ δίφρον καὶ λυχνίαν, καὶ ἔσται ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαι πρὸς ἡµᾶς καὶ ἐκκλινεῖ ἐκεῖ. (11) καὶ ἐγένετο ἡµέρα καὶ εἰσῆλθεν ἐκεῖ καὶ ἐξέκλινεν εἰς τὸ ὑπερῷον καὶ ἐκοιµήθη ἐκεῖ. (12) καὶ εἶπεν πρὸς Γιεζι τὸ παιδάριον αὐτοῦ Κάλεσόν µοι τὴν Σωµανῖτιν ταύτην· καὶ ἐκάλεσεν αὐτήν, καὶ ἔστη ἐνώπιον αὐτοῦ. (13) καὶ εἶπεν αὐτῷ Εἰπὸν δὴ πρὸς αὐτήν Ἰδοὺ ἐξέστησας ἡµῖν πᾶσαν τὴν ἔκστασιν ταύτην· τί δεῖ ποιῆσαί σοι; εἰ ἔστιν λόγος σοι πρὸς τὸν βασιλέα ἢ πρὸς τὸν ἄρχοντα τῆς δυνάµεως; ἡ δὲ εἶπεν Ἐν µέσῳ τοῦ λαοῦ µου ἐγώ εἰµι οἰκῶ. (14) καὶ εἶπεν Τί δεῖ ποιῆσαι αὐτῇ; καὶ εἶπεν Γιεζι τὸ παιδάριον αὐτοῦ Καὶ µάλα υἱὸς οὐκ ἔστιν αὐτῇ, καὶ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς πρεσβύτης. (15) καὶ ἐκάλεσεν αὐτήν, καὶ ἔστη παρὰ τὴν θύραν. (16) καὶ εἶπεν Ελισαιε πρὸς αὐτήν Εἰς τὸν καιρὸν τοῦτον ὡς ἡ ὥρα ζῶσα σὺ περιειληφυῖα υἱόν· ἡ δὲ εἶπεν Μή, κύριέ µου, µὴ διαψεύσῃ τὴν δούλην σου. (17) καὶ ἐν γαστρὶ ἔλαβεν ἡ γυνὴ καὶ ἔτεκεν υἱὸν εἰς τὸν καιρὸν τοῦτον ὡς ἡ ὥρα ζῶσα, ὡς ἐλάλησεν πρὸς αὐτὴν Ελισαιε.— (18) καὶ ἡδρύνθη τὸ παιδάριον· καὶ ἐγένετο ἡνίκα ἐξῆλθεν τὸ παιδάριον πρὸς τὸν πατέρα αὐτοῦ πρὸς τοὺς θερίζοντας, (19) καὶ εἶπεν πρὸς τὸν πατέρα αὐτοῦ Τὴν κεφαλήν µου, τὴν κεφαλήν µου· καὶ εἶπεν τῷ παιδαρίῳ Ἆρον αὐτὸν πρὸς τὴν µητέρα αὐτοῦ. (20) καὶ ἦρεν αὐτὸν πρὸς τὴν µητέρα αὐτοῦ, καὶ ἐκοιµήθη ἐπὶ τῶν γονάτων αὐτῆς ἕως µεσηµβρίας καὶ ἀπέθανεν. (21) καὶ ἀνήνεγκεν αὐτὸν καὶ ἐκοίµισεν αὐτὸν ἐπὶ τὴν κλίνην τοῦ ἀνθρώπου τοῦ θεοῦ καὶ ἀπέκλεισεν κατ’ αὐτοῦ καὶ ἐξῆλθεν. (22) καὶ ἐκάλεσεν τὸν ἄνδρα αὐτῆς καὶ εἶπεν Ἀπόστειλον δή µοι ἓν τῶν παιδαρίων καὶ µίαν τῶν ὄνων, καὶ δραµοῦµαι ἕως τοῦ ἀνθρώπου τοῦ θεοῦ καὶ ἐπιστρέψω. (23) καὶ εἶπεν Τί ὅτι σὺ πορεύῃ πρὸς αὐτὸν σήµερον; οὐ νεοµηνία οὐδὲ σάββατον. ἡ δὲ εἶπεν Εἰρήνη. (24) καὶ ἐπέσαξεν τὴν ὄνον καὶ εἶπεν πρὸς τὸ παιδάριον αὐτῆς Ἄγε πορεύου, µὴ ἐπίσχῃς µοι τοῦ ἐπιβῆναι, ὅτι ἐὰν εἴπω σοι· (25) δεῦρο καὶ πορεύσῃ καὶ ἐλεύσῃ πρὸς τὸν ἄνθρωπον τοῦ θεοῦ εἰς τὸ ὄρος τὸ Καρµήλιον. καὶ ἐγένετο ὡς εἶδεν Ελισαιε ἐρχοµένην αὐτήν, καὶ εἶπεν πρὸς Γιεζι τὸ παιδάριον αὐτοῦ Ἰδοὺ δὴ ἡ Σωµανῖτις ἐκείνη· (26) νῦν δράµε εἰς ἀπαντὴν αὐτῆς καὶ ἐρεῖς Εἰ εἰρήνη σοι; εἰ εἰρήνη τῷ ἀνδρί σου; εἰ εἰρήνη τῷ παιδαρίῳ; ἡ δὲ εἶπεν Εἰρήνη. (27) καὶ ἦλθεν πρὸς Ελισαιε εἰς τὸ ὄρος καὶ ἐπελάβετο τῶν ποδῶν αὐτοῦ. καὶ ἤγγισεν Γιεζι ἀπώσασθαι αὐτήν, καὶ εἶπεν Ελισαιε Ἄφες αὐτήν, ὅτι ἡ ψυχὴ αὐτῆς κατώδυνος αὐτῇ, καὶ κύριος ἀπέκρυψεν ἀπ’ ἐµοῦ καὶ οὐκ ἀνήγγειλέν µοι. (28) ἡ δὲ εἶπεν Μὴ ᾐτησάµην υἱὸν παρὰ τοῦ κυρίου µου; οὐκ εἶπα Οὐ πλανήσεις µετ’ ἐµοῦ; (29) καὶ εἶπεν Ελισαιε τῷ Γιεζι Ζῶσαι τὴν ὀσφύν σου καὶ λαβὲ τὴν βακτηρίαν µου ἐν τῇ χειρί σου καὶ δεῦρο· ὅτι ἐὰν εὕρῃς ἄνδρα, οὐκ εὐλογήσεις αὐτόν, καὶ ἐὰν εὐλογήσῃ σε ἀνήρ, οὐκ ἀποκριθήσῃ αὐτῷ· καὶ ἐπιθήσεις τὴν βακτηρίαν µου ἐπὶ πρόσωπον τοῦ παιδαρίου. (30) καὶ εἶπεν ἡ µήτηρ τοῦ παιδαρίου Ζῇ κύριος καὶ ζῇ ἡ ψυχή σου, εἰ ἐγκαταλείψω σε· καὶ ἀνέστη Ελισαιε καὶ ἐπορεύθη ὀπίσω αὐτῆς. (31) καὶ Γιεζι διῆλθεν ἔµπροσθεν αὐτῆς καὶ ἐπέθηκεν τὴν βακτηρίαν ἐπὶ πρόσωπον τοῦ παιδαρίου, καὶ οὐκ ἦν φωνὴ καὶ οὐκ ἦν ἀκρόασις· καὶ ἐπέστρεψεν εἰς ἀπαντὴν αὐτοῦ καὶ ἀπήγγειλεν αὐτῷ λέγων Οὐκ ἠγέρθη τὸ παιδάριον. (32) καὶ εἰσῆλθεν Ελισαιε εἰς τὸν οἶκον, καὶ ἰδοὺ τὸ παιδάριον τεθνηκὸς κεκοιµισµένον ἐπὶ τὴν κλίνην αὐτοῦ. (33) καὶ εἰσῆλθεν Ελισαιε εἰς τὸν οἶκον καὶ ἀπέκλεισεν τὴν θύραν κατὰ τῶν δύο ἑαυτῶν καὶ προσηύξατο πρὸς κύριον· (34) καὶ ἀνέβη καὶ ἐκοιµήθη ἐπὶ τὸ παιδάριον καὶ ἔθηκεν τὸ στόµα αὐτοῦ ἐπὶ τὸ στόµα αὐτοῦ καὶ τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ ἐπὶ τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ καὶ τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἐπὶ τὰς χεῖρας αὐτοῦ καὶ διέκαµψεν ἐπ’ αὐτόν, καὶ διεθερµάνθη ἡ σὰρξ τοῦ παιδαρίου. (35) καὶ ἐπέστρεψεν καὶ ἐπορεύθη ἐν τῇ οἰκίᾳ ἔνθεν καὶ ἔνθεν καὶ ἀνέβη καὶ συνέκαµψεν ἐπὶ τὸ παιδάριον ἕως ἑπτάκις, καὶ ἤνοιξεν τὸ παιδάριον τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ. (36) καὶ ἐξεβόησεν Ελισαιε πρὸς Γιεζι καὶ εἶπεν Κάλεσον τὴν Σωµανῖτιν ταύτην· καὶ ἐκάλεσεν, καὶ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτόν. καὶ εἶπεν Ελισαιε Λαβὲ τὸν υἱόν σου. (37) καὶ εἰσῆλθεν ἡ γυνὴ καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τοὺς πόδας αὐτοῦ καὶ προσεκύνησεν ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ἔλαβεν τὸν υἱὸν αὐτῆς καὶ ἐξῆλθεν. (38) Καὶ Ελισαιε ἐπέστρεψεν εἰς Γαλγαλα, καὶ ὁ λιµὸς ἐν τῇ γῇ, καὶ οἱ υἱοὶ τῶν προφητῶν ἐκάθηντο ἐνώπιον αὐτοῦ. καὶ εἶπεν Ελισαιε τῷ παιδαρίῳ αὐτοῦ Ἐπίστησον τὸν λέβητα τὸν µέγαν καὶ ἕψε ἕψεµα τοῖς υἱοῖς τῶν προφητῶν. (39) καὶ ἐξῆλθεν εἷς εἰς τὸν ἀγρὸν συλλέξαι αριωθ καὶ εὗρεν ἄµπελον ἐν τῷ ἀγρῷ καὶ συνέλεξεν ἀπ’ αὐτῆς τολύπην ἀγρίαν πλῆρες τὸ ἱµάτιον αὐτοῦ καὶ ἐνέβαλεν εἰς τὸν λέβητα τοῦ ἑψέµατος, ὅτι οὐκ ἔγνωσαν. (40) καὶ ἐνέχει τοῖς ἀνδράσιν φαγεῖν, καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐσθίειν αὐτοὺς ἐκ τοῦ ἑψήµατος καὶ ἰδοὺ ἀνεβόησαν καὶ εἶπον Θάνατος ἐν τῷ λέβητι, ἄνθρωπε τοῦ θεοῦ· καὶ οὐκ ἠδύναντο φαγεῖν. (41) καὶ εἶπεν Λάβετε ἄλευρον καὶ ἐµβάλετε εἰς τὸν λέβητα· καὶ εἶπεν Ελισαιε πρὸς Γιεζι τὸ παιδάριον Ἔγχει τῷ λαῷ καὶ ἐσθιέτωσαν· καὶ οὐκ ἐγενήθη ἔτι ἐκεῖ ῥῆµα πονηρὸν ἐν τῷ λέβητι.— (42) αὶ παλάθας, καὶ εἶπεν Δότε τῷ λαῷ καὶ ἐσθιέτωσαν. 43καὶ εἶπεν ὁ λειτουργὸς αὐτοῦ Τί δῶ τοῦτο ἐνώπιον ἑκατὸν ἀνδρῶν; καὶ εἶπεν Δὸς τῷ λαῷ καὶ ἐσθιέτωσαν, ὅτι τά (43) καὶ εἶπεν ὁ λειτουργὸς αὐτοῦ Τί δῶ τοῦτο ἐνώπιον ἑκατὸν ἀνδρῶν; καὶ εἶπεν Δὸς τῷ λαῷ καὶ ἐσθιέτωσαν, ὅτι τάδε λέγει κύριος Φάγονται καὶ καταλείψουσιν. (44) καὶ ἔφαγον καὶ κατέλιπον κατὰ τὸ ῥῆµα κυρίου.

First Chronicles

15 16 28 29

15

(1) Καὶ ἐποίησεν αὐτῷ οἰκίας ἐν πόλει Δαυιδ· καὶ ἡτοίµασεν τὸν τόπον τῇ κιβωτῷ τοῦ θεοῦ καὶ ἐποίησεν αὐτῇ σκηνήν. (2) Τότε εἶπεν Δαυιδ Οὐκ ἔστιν ἆραι τὴν κιβωτὸν τοῦ θεοῦ ἀλλ’ ἢ τοὺς Λευίτας, ὅτι αὐτοὺς ἐξελέξατο κύριος αἴρειν τὴν κιβωτὸν κυρίου καὶ λειτουργεῖν αὐτῷ ἕως αἰῶνος. (3) καὶ ἐξεκκλησίασεν Δαυιδ τὸν πάντα Ισραηλ εἰς Ιερουσαληµ τοῦ ἀνενέγκαι τὴν κιβωτὸν κυρίου εἰς τὸν τόπον, ὃν ἡτοίµασεν αὐτῇ. (4) καὶ συνήγαγεν Δαυιδ τοὺς υἱοὺς Ααρων καὶ τοὺς Λευίτας. (5) τῶν υἱῶν Κααθ· Ουριηλ ὁ ἄρχων καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ, ἑκατὸν εἴκοσι. (6) τῶν υἱῶν Μεραρι· Ασαια ὁ ἄρχων καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ, διακόσιοι πεντήκοντα. (7) τῶν υἱῶν Γηρσαµ· Ιωηλ ὁ ἄρχων καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ, ἑκατὸν πεντήκοντα. (8) τῶν υἱῶν Ελισαφαν· Σαµαιας ὁ ἄρχων καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ, διακόσιοι. (9) τῶν υἱῶν Χεβρων· Ελιηλ ὁ ἄρχων καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ, ὀγδοήκοντα. (10) τῶν υἱῶν Οζιηλ· Αµιναδαβ ὁ ἄρχων καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ, ἑκατὸν δέκα δύο. — (11) καὶ ἐκάλεσεν Δαυιδ τὸν Σαδωκ καὶ Αβιαθαρ τοὺς ἱερεῖς καὶ τοὺς Λευίτας, τὸν Ουριηλ, Ασαια, Ιωηλ, Σαµαιαν, Ελιηλ, Αµιναδαβ, (12) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ὑµεῖς ἄρχοντες πατριῶν τῶν Λευιτῶν, ἁγνίσθητε ὑµεῖς καὶ οἱ ἀδελφοὶ ὑµῶν καὶ ἀνοίσετε τὴν κιβωτὸν τοῦ θεοῦ Ισραηλ οὗ ἡτοίµασα αὐτῇ· (13) ὅτι οὐκ ἐν τῷ πρότερον ὑµᾶς εἶναι διέκοψεν ὁ θεὸς ἡµῶν ἐν ἡµῖν, ὅτι οὐκ ἐζητήσαµεν ἐν κρίµατι. (14) καὶ ἡγνίσθησαν οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ Λευῖται τοῦ ἀνενέγκαι τὴν κιβωτὸν θεοῦ Ισραηλ. (15) καὶ ἔλαβον οἱ υἱοὶ τῶν Λευιτῶν τὴν κιβωτὸν τοῦ θεοῦ, ὡς ἐνετείλατο Μωυσῆς ἐν λόγῳ θεοῦ κατὰ τὴν γραφήν, ἐν ἀναφορεῦσιν ἐπ’ αὐτούς.— (16) καὶ εἶπεν Δαυιδ τοῖς ἄρχουσιν τῶν Λευιτῶν Στήσατε τοὺς ἀδελφοὺς αὐτῶν τοὺς ψαλτῳδοὺς ἐν ὀργάνοις ᾠδῶν, νάβλαις καὶ κινύραις καὶ κυµβάλοις, τοῦ φωνῆσαι εἰς ὕψος ἐν φωνῇ εὐφροσύνης. (17) καὶ ἔστησαν οἱ Λευῖται τὸν Αιµαν υἱὸν Ιωηλ· ἐκ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ Ασαφ υἱὸς Βαραχια, καὶ ἐκ τῶν υἱῶν Μεραρι ἀδελφῶν αὐτοῦ Αιθαν υἱὸς Κισαιου. (18) καὶ µετ’ αὐτῶν ἀδελφοὶ αὐτῶν οἱ δεύτεροι, Ζαχαριας καὶ Οζιηλ καὶ Σεµιραµωθ καὶ Ιιηλ καὶ Ωνι καὶ Ελιαβ καὶ Βαναια καὶ Μαασαια καὶ Ματταθια καὶ Ελιφαλια καὶ Μακενια καὶ Αβδεδοµ καὶ Ιιηλ καὶ Οζιας, οἱ πυλωροί. (19) καὶ οἱ ψαλτῳδοί· Αιµαν, Ασαφ καὶ Αιθαν ἐν κυµβάλοις χαλκοῖς τοῦ ἀκουσθῆναι ποιῆσαι· (20) Ζαχαριας καὶ Οζιηλ, Σεµιραµωθ, Ιιηλ, Ωνι, Ελιαβ, Μασαιας, Βαναιας ἐν νάβλαις ἐπὶ αλαιµωθ· (21) καὶ Ματταθιας καὶ Ελιφαλιας καὶ Μακενιας καὶ Αβδεδοµ καὶ Ιιηλ καὶ Οζιας ἐν κινύραις αµασενιθ τοῦ ἐνισχῦσαι. (22) καὶ Χωνενια ἄρχων τῶν Λευιτῶν ἄρχων τῶν ᾠδῶν, ὅτι συνετὸς ἦν. (23) καὶ Βαραχια καὶ Ηλκανα πυλωροὶ τῆς κιβωτοῦ. (24) καὶ Σοβνια καὶ Ιωσαφατ καὶ Ναθαναηλ καὶ Αµασαι καὶ Ζαχαρια καὶ Βαναι καὶ Ελιεζερ οἱ ἱερεῖς σαλπίζοντες ταῖς σάλπιγξιν ἔµπροσθεν τῆς κιβωτοῦ τοῦ θεοῦ. καὶ Αβδεδοµ καὶ Ιια πυλωροὶ τῆς κιβωτοῦ τοῦ θεοῦ. (25) Καὶ ἦν Δαυιδ καὶ οἱ πρεσβύτεροι Ισραηλ καὶ οἱ χιλίαρχοι οἱ πορευόµενοι τοῦ ἀναγαγεῖν τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης κυρίου ἐξ οἴκου Αβδεδοµ ἐν εὐφροσύνῃ. (26) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ κατισχῦσαι τὸν θεὸν τοὺς Λευίτας αἴροντας τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης κυρίου καὶ ἔθυσαν ἑπτὰ µόσχους καὶ ἑπτὰ κριούς. (27) καὶ Δαυιδ περιεζωσµένος ἐν στολῇ βυσσίνῃ καὶ πάντες οἱ Λευῖται αἴροντες τὴν κιβωτὸν διαθήκης κυρίου καὶ οἱ ψαλτῳδοὶ καὶ Χωνενιας ὁ ἄρχων τῶν ᾠδῶν τῶν ᾀδόντων, καὶ ἐπὶ Δαυιδ στολὴ βυσσίνη. (28) καὶ πᾶς Ισραηλ ἀνάγοντες τὴν κιβωτὸν διαθήκης κυρίου ἐν σηµασίᾳ καὶ ἐν φωνῇ σωφερ καὶ ἐν σάλπιγξιν καὶ ἐν κυµβάλοις, ἀναφωνοῦντες νάβλαις καὶ ἐν κινύραις. (29) καὶ ἐγένετο κιβωτὸς διαθήκης κυρίου καὶ ἦλθεν ἕως πόλεως Δαυιδ, καὶ Μελχολ θυγάτηρ Σαουλ παρέκυψεν διὰ τῆς θυρίδος καὶ εἶδεν τὸν βασιλέα Δαυιδ ὀρχούµενον καὶ παίζοντα καὶ ἐξουδένωσεν αὐτὸν ἐν τῇ ψυχῇ αὐτῆς.

16

(1) Καὶ εἰσήνεγκαν τὴν κιβωτὸν τοῦ θεοῦ καὶ ἀπηρείσαντο αὐτὴν ἐν µέσῳ τῆς σκηνῆς, ἧς ἔπηξεν αὐτῇ Δαυιδ, καὶ προσήνεγκαν ὁλοκαυτώµατα καὶ σωτηρίου ἐναντίον τοῦ θεοῦ. (2) καὶ συνετέλεσεν Δαυιδ ἀναφέρων ὁλοκαυτώµατα καὶ σωτηρίου καὶ εὐλόγησεν τὸν λαὸν ἐν ὀνόµατι κυρίου. (3) καὶ διεµέρισεν παντὶ ἀνδρὶ Ισραηλ ἀπὸ ἀνδρὸς καὶ ἕως γυναικὸς τῷ ἀνδρὶ ἄρτον ἕνα ἀρτοκοπικὸν καὶ ἀµορίτην. (4) Καὶ ἔταξεν κατὰ πρόσωπον τῆς κιβωτοῦ διαθήκης κυρίου ἐκ τῶν Λευιτῶν λειτουργοῦντας ἀναφωνοῦντας καὶ ἐξοµολογεῖσθαι καὶ αἰνεῖν κύριον τὸν θεὸν Ισραηλ· (5) Ασαφ ὁ ἡγούµενος, καὶ δευτερεύων αὐτῷ Ζαχαριας, Ιιηλ, Σεµιραµωθ, Ιιηλ, Ματταθιας, Ελιαβ καὶ Βαναιας καὶ Αβδεδοµ καὶ Ιιηλ ἐν ὀργάνοις, νάβλαις καὶ κινύραις, καὶ Ασαφ ἐν κυµβάλοις ἀναφωνῶν, (6) καὶ Βαναιας καὶ Οζιηλ οἱ ἱερεῖς ἐν ταῖς σάλπιγξιν διὰ παντὸς ἐναντίον τῆς κιβωτοῦ τῆς διαθήκης τοῦ θεοῦ. (7) Ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ τότε ἔταξεν Δαυιδ ἐν ἀρχῇ τοῦ αἰνεῖν τὸν κύριον ἐν χειρὶ Ασαφ καὶ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ (8) Ἐξοµολογεῖσθε τῷ κυρίῳ, ἐπικαλεῖσθε αὐτὸν ἐν ὀνόµατι αὐτοῦ, γνωρίσατε ἐν λαοῖς τὰ ἐπιτηδεύµατα αὐτοῦ· (9) ᾄσατε αὐτῷ καὶ ὑµνήσατε αὐτῷ, διηγήσασθε πᾶσιν τὰ θαυµάσια αὐτοῦ, ἃ ἐποίησεν κύριος. (10) αἰνεῖτε ἐν ὀνόµατι ἁγίῳ αὐτοῦ, εὐφρανθήσεται καρδία ζητοῦσα τὴν εὐδοκίαν αὐτοῦ· (11) ζητήσατε τὸν κύριον καὶ ἰσχύσατε, ζητήσατε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ διὰ παντός. (12) µνηµονεύετε τὰ θαυµάσια αὐτοῦ, ἃ ἐποίησεν, τέρατα καὶ κρίµατα τοῦ στόµατος αὐτοῦ, (13) σπέρµα Ισραηλ παῖδες αὐτοῦ, υἱοὶ Ιακωβ ἐκλεκτοὶ αὐτοῦ. (14) αὐτὸς κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν, ἐν πάσῃ τῇ γῇ τὰ κρίµατα αὐτοῦ. (15) µνηµονεύων εἰς αἰῶνα διαθήκης αὐτοῦ, λόγον αὐτοῦ, ὃν ἐνετείλατο εἰς χιλίας γενεάς, (16) ὃν διέθετο τῷ Αβρααµ, καὶ τὸν ὅρκον αὐτοῦ τῷ Ισαακ· (17) ἔστησεν αὐτὸν τῷ Ιακωβ εἰς πρόσταγµα, τῷ Ισραηλ διαθήκην αἰώνιον (18) λέγων Σοὶ δώσω τὴν γῆν Χανααν σχοίνισµα κληρονοµίας ὑµῶν. (19) ἐν τῷ γενέσθαι αὐτοὺς ὀλιγοστοὺς ἀριθµῷ ὡς ἐσµικρύνθησαν καὶ παρῴκησαν ἐν αὐτῇ. (20) καὶ ἐπορεύθησαν ἀπὸ ἔθνους εἰς ἔθνος καὶ ἀπὸ βασιλείας εἰς λαὸν ἕτερον· (21) οὐκ ἀφῆκεν ἄνδρα τοῦ δυναστεῦσαι αὐτοὺς καὶ ἤλεγξεν περὶ αὐτῶν βασιλεῖς (22) Μὴ ἅψησθε τῶν χριστῶν µου καὶ ἐν τοῖς προφήταις µου µὴ πονηρεύεσθε. (23) ᾄσατε τῷ κυρίῳ, πᾶσα ἡ γῆ, ἀναγγείλατε ἐξ ἡµέρας εἰς ἡµέραν σωτηρίαν αὐτοῦ. (24) (25) ὅτι µέγας κύριος καὶ αἰνετὸς σφόδρα, φοβερός ἐστιν ἐπὶ πάντας τοὺς θεούς· (26) ὅτι πάντες οἱ θεοὶ τῶν ἐθνῶν εἴδωλα, καὶ ὁ θεὸς ἡµῶν οὐρανὸν ἐποίησεν· (27) δόξα καὶ ἔπαινος κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ, ἰσχὺς καὶ καύχηµα ἐν τόπῳ αὐτοῦ. (28) δότε τῷ κυρίῳ, πατριαὶ τῶν ἐθνῶν, δότε τῷ κυρίῳ δόξαν καὶ ἰσχύν· (29) δότε τῷ κυρίῳ δόξαν ὀνόµατος αὐτοῦ, λάβετε δῶρα καὶ ἐνέγκατε κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ προσκυνήσατε τῷ κυρίῳ ἐν αὐλαῖς ἁγίαις αὐτοῦ. (30) φοβηθήτω ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ πᾶσα ἡ γῆ, κατορθωθήτω ἡ γῆ καὶ µὴ σαλευθήτω· (31) εὐφρανθήτω ὁ οὐρανός, καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ, καὶ εἰπάτωσαν ἐν τοῖς ἔθνεσιν Κύριος βασιλεύων. (32) βοµβήσει ἡ θάλασσα σὺν τῷ πληρώµατι καὶ ξύλον ἀγροῦ καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῷ· (33) τότε εὐφρανθήσεται τὰ ξύλα τοῦ δρυµοῦ ἀπὸ προσώπου κυρίου, ὅτι ἦλθεν κρῖναι τὴν γῆν. (34) ἐξοµολογεῖσθε τῷ κυρίῳ, ὅτι ἀγαθόν, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ. (35) καὶ εἴπατε Σῶσον ἡµᾶς, ὁ θεὸς τῆς σωτηρίας ἡµῶν, καὶ ἐξελοῦ ἡµᾶς ἐκ τῶν ἐθνῶν τοῦ αἰνεῖν τὸ ὄνοµα τὸ ἅγιόν σου καὶ καυχᾶσθαι ἐν ταῖς αἰνέσεσίν σου. (36) εὐλογηµένος κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος· καὶ ἐρεῖ πᾶς ὁ λαός Αµην. καὶ ᾔνεσαν τῷ κυρίῳ. (37) Καὶ κατέλιπον ἐκεῖ ἔναντι τῆς κιβωτοῦ διαθήκης κυρίου τὸν Ασαφ καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ τοῦ λειτουργεῖν ἐναντίον τῆς κιβωτοῦ διὰ παντὸς τὸ τῆς ἡµέρας εἰς ἡµέραν· (38) καὶ Αβδεδοµ καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ, ἑξήκοντα καὶ ὀκτώ, καὶ Αβδεδοµ υἱὸς Ιδιθων καὶ Οσσα εἰς πυλωρούς. (39) καὶ τὸν Σαδωκ τὸν ἱερέα καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ τοὺς ἱερεῖς ἐναντίον σκηνῆς κυρίου ἐν Βαµα τῇ ἐν Γαβαων (40) τοῦ ἀναφέρειν ὁλοκαυτώµατα τῷ κυρίῳ ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου τῶν ὁλοκαυτωµάτων διὰ παντὸς τὸ πρωὶ καὶ τὸ ἑσπέρας καὶ κατὰ πάντα τὰ γεγραµµένα ἐν νόµῳ κυρίου, ὅσα ἐνετείλατο ἐφ’ υἱοῖς Ισραηλ ἐν χειρὶ Μωυσῆ τοῦ θεράποντος τοῦ θεοῦ· (41) καὶ µετ’ αὐτοῦ Αιµαν καὶ Ιδιθων καὶ οἱ λοιποὶ ἐκλεγέντες ἐπ’ ὀνόµατος τοῦ αἰνεῖν τὸν κύριον, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ, (42) καὶ µετ’ αὐτῶν σάλπιγγες καὶ κύµβαλα τοῦ ἀναφωνεῖν καὶ ὄργανα τῶν ᾠδῶν τοῦ θεοῦ, υἱοὶ Ιδιθων εἰς τὴν πύλην. (43) Καὶ ἐπορεύθη ἅπας ὁ λαὸς ἕκαστος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, καὶ ἐπέστρεψεν Δαυιδ τοῦ εὐλογῆσαι τὸν οἶκον αὐτοῦ.

28

(1) Καὶ ἐξεκκλησίασεν Δαυιδ πάντας τοὺς ἄρχοντας Ισραηλ, ἄρχοντας τῶν κριτῶν καὶ τοὺς ἄρχοντας τῶν ἐφηµεριῶν τῶν περὶ τὸ σῶµα τοῦ βασιλέως καὶ ἄρχοντας τῶν χιλιάδων καὶ τῶν ἑκατοντάδων καὶ τοὺς γαζοφύλακας καὶ τοὺς ἐπὶ τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῦ καὶ τοὺς δυνάστας καὶ τοὺς µαχητὰς τῆς στρατιᾶς, ἐν Ιερουσαληµ. (2) καὶ ἔστη Δαυιδ ἐν µέσῳ τῆς ἐκκλησίας καὶ εἶπεν Ἀκούσατέ µου, ἀδελφοὶ καὶ λαός µου. ἐµοὶ ἐγένετο ἐπὶ καρδίαν οἰκοδοµῆσαι οἶκον ἀναπαύσεως τῆς κιβωτοῦ διαθήκης κυρίου καὶ στάσιν ποδῶν κυρίου ἡµῶν, καὶ ἡτοίµασα τὰ εἰς τὴν κατασκήνωσιν ἐπιτήδεια· (3) καὶ ὁ θεὸς εἶπεν Οὐκ οἰκοδοµήσεις ἐµοὶ οἶκον τοῦ ἐπονοµάσαι τὸ ὄνοµά µου ἐπ’ αὐτῷ, ὅτι ἄνθρωπος πολεµιστὴς εἶ σὺ καὶ αἵµατα ἐξέχεας. (4) καὶ ἐξελέξατο κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ ἐν ἐµοὶ ἀπὸ παντὸς οἴκου πατρός µου εἶναι βασιλέα ἐπὶ Ισραηλ εἰς τὸν αἰῶνα· καὶ ἐν Ιουδα ᾑρέτικεν τὸ βασίλειον καὶ ἐξ οἴκου Ιουδα τὸν οἶκον τοῦ πατρός µου, καὶ ἐν τοῖς υἱοῖς τοῦ πατρός µου ἐν ἐµοὶ ἠθέλησεν τοῦ γενέσθαι µε βασιλέα ἐπὶ τῷ παντὶ Ισραηλ. (5) καὶ ἀπὸ πάντων τῶν υἱῶν µου (ὅτι πολλοὺς υἱοὺς ἔδωκέν µοι κύριος) ἐξελέξατο ἐν Σαλωµων τῷ υἱῷ µου καθίσαι αὐτὸν ἐπὶ θρόνου βασιλείας κυρίου ἐπὶ τὸν Ισραηλ· (6) καὶ εἶπέν µοι ὁ θεός Σαλωµων ὁ υἱός σου οἰκοδοµήσει τὸν οἶκόν µου καὶ τὴν αὐλήν µου, ὅτι ᾑρέτικα ἐν αὐτῷ εἶναί µου υἱόν, κἀγὼ ἔσοµαι αὐτῷ εἰς πατέρα (7) καὶ κατορθώσω τὴν βασιλείαν αὐτοῦ ἕως αἰῶνος, ἐὰν ἰσχύσῃ τοῦ φυλάξασθαι τὰς ἐντολάς µου καὶ τὰ κρίµατά µου ὡς ἡ ἡµέρα αὕτη. (8) καὶ νῦν κατὰ πρόσωπον πάσης ἐκκλησίας κυρίου καὶ ἐν ὠσὶν θεοῦ ἡµῶν φυλάξασθε καὶ ζητήσατε πάσας τὰς ἐντολὰς κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν, ἵνα κληρονοµήσητε τὴν γῆν τὴν ἀγαθὴν καὶ κατακληρονοµήσητε τοῖς υἱοῖς ὑµῶν µεθ’ ὑµᾶς ἕως αἰῶνος. (9) καὶ νῦν, Σαλωµων υἱέ µου, γνῶθι τὸν θεὸν τῶν πατέρων σου καὶ δούλευε αὐτῷ ἐν καρδίᾳ τελείᾳ καὶ ψυχῇ θελούσῃ, ὅτι πάσας καρδίας ἐτάζει κύριος καὶ πᾶν ἐνθύµηµα γιγνώσκει· ἐὰν ζητήσῃς αὐτόν, εὑρεθήσεταί σοι, καὶ ἐὰν καταλείψῃς αὐτόν, καταλείψει σε εἰς τέλος. (10) ἰδὲ τοίνυν ὅτι κύριος ᾑρέτικέν σε οἰκοδοµῆσαι αὐτῷ οἶκον εἰς ἁγίασµα· ἴσχυε καὶ ποίει.— (11) καὶ ἔδωκεν Δαυιδ Σαλωµων τῷ υἱῷ αὐτοῦ τὸ παράδειγµα τοῦ ναοῦ καὶ τῶν οἴκων αὐτοῦ καὶ τῶν ζακχω αὐτοῦ καὶ τῶν ὑπερῴων καὶ τῶν ἀποθηκῶν τῶν ἐσωτέρων καὶ τοῦ οἴκου τοῦ ἐξιλασµοῦ (12) καὶ τὸ παράδειγµα, ὃ εἶχεν ἐν πνεύµατι αὐτοῦ, τῶν αὐλῶν οἴκου κυρίου καὶ πάντων τῶν παστοφορίων τῶν κύκλῳ τῶν εἰς τὰς ἀποθήκας οἴκου κυρίου καὶ τῶν ἀποθηκῶν τῶν ἁγίων (13) καὶ τῶν καταλυµάτων τῶν ἐφηµεριῶν τῶν ἱερέων καὶ τῶν Λευιτῶν εἰς πᾶσαν ἐργασίαν λειτουργίας οἴκου κυρίου καὶ τῶν ἀποθηκῶν τῶν λειτουργησίµων σκευῶν τῆς λατρείας οἴκου κυρίου. (14) καὶ τὸν σταθµὸν τῆς ὁλκῆς αὐτῶν, τῶν τε χρυσῶν καὶ ἀργυρῶν, (15) λυχνιῶν τὴν ὁλκὴν ἔδωκεν αὐτῷ καὶ τῶν λύχνων· (16) ἔδωκεν αὐτῷ ὁµοίως τὸν σταθµὸν τῶν τραπεζῶν τῆς προθέσεως, ἑκάστης τραπέζης χρυσῆς καὶ ὡσαύτως τῶν ἀργυρῶν, (17) καὶ τῶν κρεαγρῶν καὶ σπονδείων καὶ τῶν φιαλῶν τῶν χρυσῶν καὶ τὸν σταθµὸν τῶν χρυσῶν καὶ τῶν ἀργυρῶν, κεφφουρε ἑκάστου σταθµοῦ. (18) καὶ τὸν τοῦ θυσιαστηρίου τῶν θυµιαµάτων ἐκ χρυσίου δοκίµου σταθµὸν ὑπέδειξεν αὐτῷ καὶ τὸ παράδειγµα τοῦ ἅρµατος τῶν χερουβιν τῶν διαπεπετασµένων ταῖς πτέρυξιν καὶ σκιαζόντων ἐπὶ τῆς κιβωτοῦ διαθήκης κυρίου. (19) πάντα ἐν γραφῇ χειρὸς κυρίου ἔδωκεν Δαυιδ Σαλωµων κατὰ τὴν περιγενηθεῖσαν αὐτῷ σύνεσιν τῆς κατεργασίας τοῦ παραδείγµατος. — (20) καὶ εἶπεν Δαυιδ Σαλωµων τῷ υἱῷ αὐτοῦ Ἴσχυε καὶ ἀνδρίζου καὶ ποίει, µὴ φοβοῦ µηδὲ πτοηθῇς, ὅτι κύριος ὁ θεός µου µετὰ σοῦ, οὐκ ἀνήσει σε καὶ οὐ µή σε ἐγκαταλίπῃ ἕως τοῦ συντελέσαι σε πᾶσαν ἐργασίαν λειτουργίας οἴκου κυρίου. (21) καὶ ἰδοὺ αἱ ἐφηµερίαι τῶν ἱερέων καὶ τῶν Λευιτῶν εἰς πᾶσαν λειτουργίαν οἴκου τοῦ θεοῦ καὶ µετὰ σοῦ ἐν πάσῃ πραγµατείᾳ καὶ πᾶς πρόθυµος ἐν σοφίᾳ κατὰ πᾶσαν τέχνην καὶ οἱ ἄρχοντες καὶ πᾶς ὁ λαὸς εἰς πάντας τοὺς λόγους σου.

29

(1) Καὶ εἶπεν Δαυιδ ὁ βασιλεὺς πάσῃ τῇ ἐκκλησίᾳ Σαλωµων ὁ υἱός µου, εἷς ὃν ᾑρέτικεν ἐν αὐτῷ κύριος, νέος καὶ ἁπαλός, καὶ τὸ ἔργον µέγα, ὅτι οὐκ ἀνθρώπῳ ἡ οἰκοδοµή, ἀλλ’ ἢ κυρίῳ θεῷ. (2) κατὰ πᾶσαν τὴν δύναµιν ἡτοίµακα εἰς οἶκον θεοῦ µου χρυσίον, ἀργύριον, χαλκόν, σίδηρον, ξύλα, λίθους σοοµ καὶ πληρώσεως καὶ λίθους πολυτελεῖς καὶ ποικίλους καὶ πάντα λίθον τίµιον καὶ πάριον πολύν. (3) καὶ ἔτι ἐν τῷ εὐδοκῆσαί µε ἐν οἴκῳ θεοῦ µου ἔστιν µοι ὃ περιπεποίηµαι χρυσίον καὶ ἀργύριον, καὶ ἰδοὺ δέδωκα εἰς οἶκον θεοῦ µου εἰς ὕψος ἐκτὸς ὧν ἡτοίµακα εἰς τὸν οἶκον τῶν ἁγίων, (4) τρισχίλια τάλαντα χρυσίου τοῦ ἐκ Σουφιρ καὶ ἑπτακισχίλια τάλαντα ἀργυρίου δοκίµου ἐξαλειφθῆναι ἐν αὐτοῖς τοὺς τοίχους τοῦ ἱεροῦ (5) διὰ χειρὸς τεχνιτῶν. καὶ τίς ὁ προθυµούµενος πληρῶσαι τὰς χεῖρας αὐτοῦ σήµερον κυρίῳ; (6) καὶ προεθυµήθησαν ἄρχοντες τῶν πατριῶν καὶ οἱ ἄρχοντες τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ οἱ χιλίαρχοι καὶ οἱ ἑκατόνταρχοι καὶ οἱ προστάται τῶν ἔργων καὶ οἱ οἰκονόµοι τοῦ βασιλέως (7) καὶ ἔδωκαν εἰς τὰ ἔργα οἴκου κυρίου χρυσίου τάλαντα πεντακισχίλια καὶ χρυσοῦς µυρίους καὶ ἀργυρίου ταλάντων δέκα χιλιάδας καὶ χαλκοῦ τάλαντα µύρια ὀκτακισχίλια καὶ σιδήρου ταλάντων χιλιάδας ἑκατόν. (8) καὶ οἷς εὑρέθη παρ’ αὐτοῖς λίθος, ἔδωκαν εἰς τὰς ἀποθήκας οἴκου κυρίου διὰ χειρὸς Ιιηλ τοῦ Γηρσωνι. (9) καὶ εὐφράνθη ὁ λαὸς ὑπὲρ τοῦ προθυµηθῆναι, ὅτι ἐν καρδίᾳ πλήρει προεθυµήθησαν τῷ κυρίῳ, καὶ Δαυιδ ὁ βασιλεὺς εὐφράνθη µεγάλως. (10) καὶ εὐλόγησεν ὁ βασιλεὺς Δαυιδ τὸν κύριον ἐνώπιον τῆς ἐκκλησίας λέγων Εὐλογητὸς εἶ, κύριε ὁ θεὸς Ισραηλ, ὁ πατὴρ ἡµῶν ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος. (11) σοί, κύριε, ἡ µεγαλωσύνη καὶ ἡ δύναµις καὶ τὸ καύχηµα καὶ ἡ νίκη καὶ ἡ ἰσχύς, ὅτι σὺ πάντων τῶν ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς δεσπόζεις, ἀπὸ προσώπου σου ταράσσεται πᾶς βασιλεὺς καὶ ἔθνος. (12) παρὰ σοῦ ὁ πλοῦτος καὶ ἡ δόξα, σὺ πάντων ἄρχεις, κύριε ὁ ἄρχων πάσης ἀρχῆς, καὶ ἐν χειρί σου ἰσχὺς καὶ δυναστεία, καὶ ἐν χειρί σου, παντοκράτωρ, µεγαλῦναι καὶ κατισχῦσαι τὰ πάντα. (13) καὶ νῦν, κύριε, ἐξοµολογούµεθά σοι καὶ αἰνοῦµεν τὸ ὄνοµα τῆς καυχήσεώς σου. (14) καὶ τίς εἰµι ἐγὼ καὶ τίς ὁ λαός µου, ὅτι ἰσχύσαµεν προθυµηθῆναί σοι κατὰ ταῦτα; ὅτι σὰ τὰ πάντα, καὶ ἐκ τῶν σῶν δεδώκαµέν σοι. (15) ὅτι πάροικοί ἐσµεν ἐναντίον σου καὶ παροικοῦντες ὡς πάντες οἱ πατέρες ἡµῶν· ὡς σκιὰ αἱ ἡµέραι ἡµῶν ἐπὶ γῆς, καὶ οὐκ ἔστιν ὑποµονή. (16) κύριε ὁ θεὸς ἡµῶν, πᾶν τὸ πλῆθος τοῦτο, ὃ ἡτοίµακα οἰκοδοµηθῆναι οἶκον τῷ ὀνόµατι τῷ ἁγίῳ σου, ἐκ χειρός σού ἐστιν, καὶ σοὶ τὰ πάντα. (17) καὶ ἔγνων, κύριε, ὅτι σὺ εἶ ὁ ἐτάζων καρδίας καὶ δικαιοσύνην ἀγαπᾷς· ἐν ἁπλότητι καρδίας προεθυµήθην πάντα ταῦτα, καὶ νῦν τὸν λαόν σου τὸν εὑρεθέντα ὧδε εἶδον ἐν εὐφροσύνῃ προθυµηθέντα σοι. (18) κύριε ὁ θεὸς Αβρααµ καὶ Ισαακ καὶ Ισραηλ τῶν πατέρων ἡµῶν, φύλαξον ταῦτα ἐν διανοίᾳ καρδίας λαοῦ σου εἰς τὸν αἰῶνα καὶ κατεύθυνον τὰς καρδίας αὐτῶν πρὸς σέ. (19) καὶ Σαλωµων τῷ υἱῷ µου δὸς καρδίαν ἀγαθὴν ποιεῖν τὰς ἐντολάς σου καὶ τὰ µαρτύριά σου καὶ τὰ προστάγµατά σου καὶ τοῦ ἐπὶ τέλος ἀγαγεῖν τὴν κατασκευὴν τοῦ οἴκου σου. (20) καὶ εἶπεν Δαυιδ πάσῃ τῇ ἐκκλησίᾳ Εὐλογήσατε κύριον τὸν θεὸν ὑµῶν· καὶ εὐλόγησεν πᾶσα ἡ ἐκκλησία κύριον τὸν θεὸν τῶν πατέρων αὐτῶν καὶ κάµψαντες τὰ γόνατα προσεκύνησαν τῷ κυρίῳ καὶ τῷ βασιλεῖ. (21) καὶ ἔθυσεν Δαυιδ τῷ κυρίῳ θυσίας καὶ ἀνήνεγκεν ὁλοκαυτώµατα τῷ θεῷ τῇ ἐπαύριον τῆς πρώτης ἡµέρας, µόσχους χιλίους, κριοὺς χιλίους, ἄρνας χιλίους καὶ τὰς σπονδὰς αὐτῶν καὶ θυσίας εἰς πλῆθος παντὶ τῷ Ισραηλ. (22) καὶ ἔφαγον καὶ ἔπιον ἐναντίον κυρίου ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ µετὰ χαρᾶς καὶ ἐβασίλευσαν ἐκ δευτέρου τὸν Σαλωµων υἱὸν Δαυιδ καὶ ἔχρισαν αὐτὸν τῷ κυρίῳ εἰς βασιλέα καὶ Σαδωκ εἰς ἱερωσύνην. (23) καὶ ἐκάθισεν Σαλωµων ἐπὶ θρόνου Δαυιδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ εὐδοκήθη, καὶ ἐπήκουσαν αὐτοῦ πᾶς Ισραηλ· (24) οἱ ἄρχοντες καὶ οἱ δυνάσται καὶ πάντες υἱοὶ τοῦ βασιλέως Δαυιδ πατρὸς αὐτοῦ ὑπετάγησαν αὐτῷ. (25) καὶ ἐµεγάλυνεν κύριος τὸν Σαλωµων ἐπάνωθεν ἐναντίον παντὸς Ισραηλ καὶ ἔδωκεν αὐτῷ δόξαν βασιλέως, ὃ οὐκ ἐγένετο ἐπὶ παντὸς βασιλέως ἔµπροσθεν αὐτοῦ. (26) Καὶ Δαυιδ υἱὸς Ιεσσαι ἐβασίλευσεν ἐπὶ Ισραηλ (27) ἔτη τεσσαράκοντα, ἐν Χεβρων ἔτη ἑπτὰ καὶ ἐν Ιερουσαληµ ἔτη τριάκοντα τρία. (28) καὶ ἐτελεύτησεν ἐν γήρει καλῷ πλήρης ἡµερῶν πλούτῳ καὶ δόξῃ, καὶ ἐβασίλευσεν Σαλωµων υἱὸς αὐτοῦ ἀντ’ αὐτοῦ. (29) οἱ δὲ λοιποὶ λόγοι τοῦ βασιλέως Δαυιδ οἱ πρότεροι καὶ οἱ ὕστεροι γεγραµµένοι εἰσὶν ἐν λόγοις Σαµουηλ τοῦ βλέποντος καὶ ἐπὶ λόγων Ναθαν τοῦ προφήτου καὶ ἐπὶ λόγων Γαδ τοῦ βλέποντος (30) περὶ πάσης τῆς βασιλείας αὐτοῦ καὶ τῆς δυναστείας αὐτοῦ καὶ οἱ καιροί, οἳ ἐγένοντο ἐπ’ αὐτῷ καὶ ἐπὶ τὸν Ισραηλ καὶ ἐπὶ πάσας βασιλείας τῆς γῆς.

Second Chronicles

3 4 5 6 7

3

(1) Καὶ ἤρξατο Σαλωµων τοῦ οἰκοδοµεῖν τὸν οἶκον κυρίου ἐν Ιερουσαληµ ἐν ὄρει τοῦ Αµορια, οὗ ὤφθη κύριος τῷ Δαυιδ πατρὶ αὐτοῦ, ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἡτοίµασεν Δαυιδ ἐν ἅλῳ Ορνα τοῦ Ιεβουσαίου. (2) καὶ ἤρξατο οἰκοδοµῆσαι ἐν τῷ µηνὶ τῷ δευτέρῳ ἐν τῷ ἔτει τῷ τετάρτῳ τῆς βασιλείας αὐτοῦ. (3) καὶ ταῦτα ἤρξατο Σαλωµων τοῦ οἰκοδοµῆσαι τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ· µῆκος πήχεων ἡ διαµέτρησις ἡ πρώτη πήχεων ἑξήκοντα καὶ εὖρος πήχεων εἴκοσι. (4) καὶ αιλαµ κατὰ πρόσωπον τοῦ οἴκου, µῆκος ἐπὶ πρόσωπον πλάτους τοῦ οἴκου πήχεων εἴκοσι καὶ ὕψος πήχεων ἑκατὸν εἴκοσι· καὶ κατεχρύσωσεν αὐτὸν ἔσωθεν χρυσίῳ καθαρῷ. (5) καὶ τὸν οἶκον τὸν µέγαν ἐξύλωσεν ξύλοις κεδρίνοις καὶ κατεχρύσωσεν χρυσίῳ καθαρῷ καὶ ἔγλυψεν ἐπ’ αὐτοῦ φοίνικας καὶ χαλαστά. (6) καὶ ἐκόσµησεν τὸν οἶκον λίθοις τιµίοις εἰς δόξαν καὶ χρυσίῳ χρυσίου τοῦ ἐκ Φαρουαιµ (7) καὶ ἐχρύσωσεν τὸν οἶκον καὶ τοὺς τοίχους καὶ τοὺς πυλῶνας καὶ τὰ ὀροφώµατα καὶ τὰ θυρώµατα χρυσίῳ καὶ ἔγλυψεν χερουβιν ἐπὶ τῶν τοίχων.— (8) καὶ ἐποίησεν τὸν οἶκον τοῦ ἁγίου τῶν ἁγίων, µῆκος αὐτοῦ ἐπὶ πρόσωπον πλάτους πήχεων εἴκοσι καὶ τὸ εὖρος πήχεων εἴκοσι, καὶ κατεχρύσωσεν αὐτὸν χρυσίῳ καθαρῷ εἰς χερουβιν εἰς τάλαντα ἑξακόσια. (9) καὶ ὁλκὴ τῶν ἥλων, ὁλκὴ τοῦ ἑνὸς πεντήκοντα σίκλοι χρυσίου. καὶ τὸ ὑπερῷον ἐχρύσωσεν χρυσίῳ. (10) καὶ ἐποίησεν ἐν τῷ οἴκῳ τῷ ἁγίῳ τῶν ἁγίων χερουβιν δύο ἔργον ἐκ ξύλων καὶ ἐχρύσωσεν αὐτὰ χρυσίῳ. (11) καὶ αἱ πτέρυγες τῶν χερουβιν τὸ µῆκος πήχεων εἴκοσι, καὶ ἡ πτέρυξ ἡ µία πήχεων πέντε ἁπτοµένη τοῦ τοίχου τοῦ οἴκου, καὶ ἡ πτέρυξ ἡ ἑτέρα πήχεων πέντε ἁπτοµένη τῆς πτέρυγος τοῦ χερουβ τοῦ ἑτέρου· (12) καὶ ἡ πτέρυξ τοῦ χερουβ τοῦ ἑνὸς πήχεων πέντε ἁπτοµένη τοῦ τοίχου τοῦ οἴκου, καὶ ἡ πτέρυξ ἡ ἑτέρα πήχεων πέντε ἁπτοµένη τῆς πτέρυγος τοῦ χερουβ τοῦ ἑτέρου· (13) καὶ αἱ πτέρυγες τῶν χερουβιν διαπεπετασµέναι πήχεων εἴκοσι· καὶ αὐτὰ ἑστηκότα ἐπὶ τοὺς πόδας αὐτῶν, καὶ τὰ πρόσωπα αὐτῶν εἰς τὸν οἶκον. (14) καὶ ἐποίησεν τὸ καταπέτασµα ἐξ ὑακίνθου καὶ πορφύρας καὶ κοκκίνου καὶ βύσσου καὶ ὕφανεν ἐν αὐτῷ χερουβιν. — (15) καὶ ἐποίησεν ἔµπροσθεν τοῦ οἴκου στύλους δύο, πήχεων τριάκοντα πέντε τὸ ὕψος καὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν πήχεων πέντε. (16) καὶ ἐποίησεν σερσερωθ ἐν τῷ δαβιρ καὶ ἔδωκεν ἐπὶ τῶν κεφαλῶν τῶν στύλων καὶ ἐποίησεν ῥοί̈σκους ἑκατὸν καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τῶν χαλαστῶν. (17) καὶ ἔστησεν τοὺς στύλους κατὰ πρόσωπον τοῦ ναοῦ, ἕνα ἐκ δεξιῶν καὶ τὸν ἕνα ἐξ εὐωνύµων, καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνοµα τοῦ ἐκ δεξιῶν Κατόρθωσις καὶ τὸ ὄνοµα τοῦ ἐξ ἀριστερῶν Ἰσχύς.

4

(1) Καὶ ἐποίησεν τὸ θυσιαστήριον χαλκοῦν, πήχεων εἴκοσι µῆκος καὶ τὸ εὖρος πήχεων εἴκοσι, ὕψος πήχεων δέκα. (2) καὶ ἐποίησεν τὴν θάλασσαν χυτήν, πήχεων δέκα τὴν διαµέτρησιν, στρογγύλην κυκλόθεν, καὶ πήχεων πέντε τὸ ὕψος καὶ τὸ κύκλωµα πήχεων τριάκοντα. (3) καὶ ὁµοίωµα µόσχων ὑποκάτωθεν αὐτῆς· κύκλῳ κυκλοῦσιν αὐτήν, πήχεις δέκα περιέχουσιν τὸν λουτῆρα κυκλόθεν· δύο γένη ἐχώνευσαν τοὺς µόσχους ἐν τῇ χωνεύσει αὐτῶν, (4) ᾗ ἐποίησαν αὐτούς, δώδεκα µόσχους, οἱ τρεῖς βλέποντες βορρᾶν καὶ οἱ τρεῖς βλέποντες δυσµὰς καὶ οἱ τρεῖς βλέποντες νότον καὶ οἱ τρεῖς βλέποντες κατ’ ἀνατολάς, καὶ ἡ θάλασσα ἐπ’ αὐτῶν ἄνω, ἦσαν τὰ ὀπίσθια αὐτῶν ἔσω. (5) καὶ τὸ πάχος αὐτῆς παλαιστής, καὶ τὸ χεῖλος αὐτῆς ὡς χεῖλος ποτηρίου, διαγεγλυµµένα βλαστοὺς κρίνου, χωροῦσαν µετρητὰς τρισχιλίους· καὶ ἐξετέλεσεν. (6) καὶ ἐποίησεν λουτῆρας δέκα καὶ ἔθηκεν τοὺς πέντε ἐκ δεξιῶν καὶ τοὺς πέντε ἐξ ἀριστερῶν τοῦ πλύνειν ἐν αὐτοῖς τὰ ἔργα τῶν ὁλοκαυτωµάτων καὶ ἀποκλύζειν ἐν αὐτοῖς. καὶ ἡ θάλασσα εἰς τὸ νίπτεσθαι τοὺς ἱερεῖς ἐν αὐτῇ. (7) καὶ ἐποίησεν τὰς λυχνίας τὰς χρυσᾶς δέκα κατὰ τὸ κρίµα αὐτῶν καὶ ἔθηκεν ἐν τῷ ναῷ, πέντε ἐκ δεξιῶν καὶ πέντε ἐξ ἀριστερῶν. (8) καὶ ἐποίησεν τραπέζας δέκα καὶ ἔθηκεν ἐν τῷ ναῷ, πέντε ἐκ δεξιῶν καὶ πέντε ἐξ εὐωνύµων. καὶ ἐποίησεν φιάλας χρυσᾶς ἑκατόν. (9) καὶ ἐποίησεν τὴν αὐλὴν τῶν ἱερέων καὶ τὴν αὐλὴν τὴν µεγάλην καὶ θύρας τῇ αὐλῇ καὶ θυρώµατα αὐτῶν κατακεχαλκωµένα χαλκῷ. (10) καὶ τὴν θάλασσαν ἔθηκεν ἀπὸ γωνίας τοῦ οἴκου ἐκ δεξιῶν ὡς πρὸς ἀνατολὰς κατέναντι. (11) καὶ ἐποίησεν Χιραµ τὰς κρεάγρας καὶ τὰ πυρεῖα καὶ τὴν ἐσχάραν τοῦ θυσιαστηρίου καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτοῦ. καὶ συνετέλεσεν Χιραµ ποιῆσαι πᾶσαν τὴν ἐργασίαν, ἣν ἐποίησεν Σαλωµων τῷ βασιλεῖ ἐν οἴκῳ τοῦ θεοῦ, (12) στύλους δύο καὶ ἐπ’ αὐτῶν γωλαθ τῇ χωθαρεθ ἐπὶ τῶν κεφαλῶν τῶν στύλων δύο καὶ δίκτυα δύο συγκαλύψαι τὰς κεφαλὰς τῶν χωθαρεθ, ἅ ἐστιν ἐπὶ τῶν κεφαλῶν τῶν στύλων, (13) καὶ κώδωνας χρυσοῦς τετρακοσίους εἰς τὰ δύο δίκτυα καὶ δύο γένη ῥοί̈σκων ἐν τῷ δικτύῳ τῷ ἑνὶ τοῦ συγκαλύψαι τὰς δύο γωλαθ τῶν χωθαρεθ, ἅ ἐστιν ἐπάνω τῶν στύλων. (14) καὶ τὰς µεχωνωθ ἐποίησεν δέκα καὶ τοὺς λουτῆρας ἐποίησεν ἐπὶ τῶν µεχωνωθ (15) καὶ τὴν θάλασσαν µίαν καὶ τοὺς µόσχους τοὺς δώδεκα ὑποκάτω αὐτῆς (16) καὶ τοὺς ποδιστῆρας καὶ τοὺς ἀναληµπτῆρας καὶ τοὺς λέβητας καὶ τὰς κρεάγρας καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτῶν, ἃ ἐποίησεν Χιραµ καὶ ἀνήνεγκεν τῷ βασιλεῖ Σαλωµων ἐν οἴκῳ κυρίου χαλκοῦ καθαροῦ. (17) ἐν τῷ περιχώρῳ τοῦ Ιορδάνου ἐχώνευσεν αὐτὰ ὁ βασιλεὺς ἐν τῷ πάχει τῆς γῆς ἐν οἴκῳ Σοκχωθ καὶ ἀνὰ µέσον Σιρδαθα. (18) καὶ ἐποίησεν Σαλωµων πάντα τὰ σκεύη ταῦτα εἰς πλῆθος σφόδρα, ὅτι οὐκ ἐξέλιπεν ὁλκὴ τοῦ χαλκοῦ. (19) καὶ ἐποίησεν Σαλωµων πάντα τὰ σκεύη οἴκου κυρίου καὶ τὸ θυσιαστήριον τὸ χρυσοῦν καὶ τὰς τραπέζας (καὶ ἐπ’ αὐτῶν ἄρτοι προθέσεως) (20) καὶ τὰς λυχνίας καὶ τοὺς λύχνους τοῦ φωτὸς κατὰ τὸ κρίµα καὶ κατὰ πρόσωπον τοῦ δαβιρ χρυσίου καθαροῦ (21) καὶ λαβίδες αὐτῶν καὶ οἱ λύχνοι αὐτῶν καὶ τὰς φιάλας καὶ τὰς θυί̈σκας καὶ τὰ πυρεῖα χρυσίου καθαροῦ· (22) καὶ ἡ θύρα τοῦ οἴκου ἡ ἐσωτέρα εἰς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων, εἰς τὰς θύρας τοῦ οἴκου τοῦ ναοῦ χρυσᾶς.

5

(1) καὶ συνετελέσθη πᾶσα ἡ ἐργασία, ἣν ἐποίησεν Σαλωµων ἐν οἴκῳ κυρίου. καὶ εἰσήνεγκεν Σαλωµων τὰ ἅγια Δαυιδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, τὸ ἀργύριον καὶ τὸ χρυσίον καὶ τὰ σκεύη ἔδωκεν εἰς θησαυρὸν οἴκου κυρίου. (2) Τότε ἐξεκκλησίασεν Σαλωµων τοὺς πρεσβυτέρους Ισραηλ καὶ πάντας τοὺς ἄρχοντας τῶν φυλῶν τοὺς ἡγουµένους πατριῶν υἱῶν Ισραηλ εἰς Ιερουσαληµ τοῦ ἀνενέγκαι κιβωτὸν διαθήκης κυρίου ἐκ πόλεως Δαυιδ (αὕτη Σιων); (3) καὶ ἐξεκκλησιάσθησαν πρὸς τὸν βασιλέα πᾶς ἀνὴρ Ισραηλ ἐν τῇ ἑορτῇ (οὗτος ὁ µὴν ἕβδοµος), (4) καὶ ἦλθον πάντες οἱ πρεσβύτεροι Ισραηλ, καὶ ἔλαβον πάντες οἱ Λευῖται τὴν κιβωτὸν (5) καὶ ἀνήνεγκαν τὴν κιβωτὸν καὶ τὴν σκηνὴν τοῦ µαρτυρίου καὶ πάντα τὰ σκεύη τὰ ἅγια τὰ ἐν τῇ σκηνῇ, καὶ ἀνήνεγκαν αὐτὴν οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ Λευῖται. (6) καὶ ὁ βασιλεὺς Σαλωµων καὶ πᾶσα συναγωγὴ Ισραηλ καὶ οἱ φοβούµενοι καὶ οἱ ἐπισυνηγµένοι αὐτῶν ἔµπροσθεν τῆς κιβωτοῦ θύοντες µόσχους καὶ πρόβατα, οἳ οὐκ ἀριθµηθήσονται καὶ οἳ οὐ λογισθήσονται ἀπὸ τοῦ πλήθους. (7) καὶ εἰσήνεγκαν οἱ ἱερεῖς τὴν κιβωτὸν διαθήκης κυρίου εἰς τὸν τόπον αὐτῆς εἰς τὸ δαβιρ τοῦ οἴκου εἰς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων ὑποκάτω τῶν πτερύγων τῶν χερουβιν, (8) καὶ ἦν τὰ χερουβιν διαπεπετακότα τὰς πτέρυγας αὐτῶν ἐπὶ τὸν τόπον τῆς κιβωτοῦ, καὶ συνεκάλυπτεν τὰ χερουβιν ἐπὶ τὴν κιβωτὸν καὶ ἐπὶ τοὺς ἀναφορεῖς αὐτῆς ἐπάνωθεν· (9) καὶ ὑπερεῖχον οἱ ἀναφορεῖς, καὶ ἐβλέποντο αἱ κεφαλαὶ τῶν ἀναφορέων ἐκ τῶν ἁγίων εἰς πρόσωπον τοῦ δαβιρ, οὐκ ἐβλέποντο ἔξω· καὶ ἦσαν ἐκεῖ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. (10) οὐκ ἦν ἐν τῇ κιβωτῷ πλὴν δύο πλάκες, ἃς ἔθηκεν Μωυσῆς ἐν Χωρηβ, ἃ διέθετο κύριος µετὰ τῶν υἱῶν Ισραηλ ἐν τῷ ἐξελθεῖν αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου. (11) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐξελθεῖν τοὺς ἱερεῖς ἐκ τῶν ἁγίων — ὅτι πάντες οἱ ἱερεῖς οἱ εὑρεθέντες ἡγιάσθησαν, οὐκ ἦσαν διατεταγµένοι κατ’ ἐφηµερίαν, (12) καὶ οἱ Λευῖται οἱ ψαλτῳδοὶ πάντες τοῖς υἱοῖς Ασαφ, τῷ Αιµαν, τῷ Ιδιθουν καὶ τοῖς υἱοῖς αὐτῶν καὶ τοῖς ἀδελφοῖς αὐτῶν, τῶν ἐνδεδυµένων στολὰς βυσσίνας, ἐν κυµβάλοις καὶ ἐν νάβλαις καὶ ἐν κινύραις ἑστηκότες κατέναντι τοῦ θυσιαστηρίου καὶ µετ’ αὐτῶν ἱερεῖς ἑκατὸν εἴκοσι σαλπίζοντες ταῖς σάλπιγξιν, (13) καὶ ἐγένετο µία φωνὴ ἐν τῷ σαλπίζειν καὶ ἐν τῷ ψαλτῳδεῖν καὶ ἐν τῷ ἀναφωνεῖν φωνῇ µιᾷ τοῦ ἐξοµολογεῖσθαι καὶ αἰνεῖν τῷ κυρίῳ — καὶ ὡς ὕψωσαν φωνὴν ἐν σάλπιγξιν καὶ ἐν κυµβάλοις καὶ ἐν ὀργάνοις τῶν ᾠδῶν καὶ ἔλεγον Ἐξοµολογεῖσθε τῷ κυρίῳ, ὅτι ἀγαθόν, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ, καὶ ὁ οἶκος ἐνεπλήσθη νεφέλης δόξης κυρίου, (14) καὶ οὐκ ἠδύναντο οἱ ἱερεῖς τοῦ στῆναι λειτουργεῖν ἀπὸ προσώπου τῆς νεφέλης, ὅτι ἐνέπλησεν δόξα κυρίου τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ.

6

(1) τότε εἶπεν Σαλωµων Κύριος εἶπεν τοῦ κατασκηνῶσαι ἐν γνόφῳ· (2) καὶ ἐγὼ ᾠκοδόµηκα οἶκον τῷ ὀνόµατί σου ἅγιόν σοι καὶ ἕτοιµον τοῦ κατασκηνῶσαι εἰς τοὺς αἰῶνας. (3) Καὶ ἐπέστρεψεν ὁ βασιλεὺς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ εὐλόγησεν τὴν πᾶσαν ἐκκλησίαν Ισραηλ, καὶ πᾶσα ἐκκλησία Ισραηλ παρειστήκει. (4) καὶ εἶπεν Εὐλογητὸς κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ, ὃς ἐλάλησεν ἐν στόµατι αὐτοῦ πρὸς Δαυιδ τὸν πατέρα µου καὶ ἐν χερσὶν αὐτοῦ ἐπλήρωσεν λέγων (5) Ἀπὸ τῆς ἡµέρας, ἧς ἀνήγαγον τὸν λαόν µου ἐκ γῆς Αἰγύπτου, οὐκ ἐξελεξάµην ἐν πόλει ἀπὸ πασῶν φυλῶν Ισραηλ τοῦ οἰκοδοµῆσαι οἶκον τοῦ εἶναι ὄνοµά µου ἐκεῖ καὶ οὐκ ἐξελεξάµην ἐν ἀνδρὶ τοῦ εἶναι εἰς ἡγούµενον ἐπὶ τὸν λαόν µου Ισραηλ· (6) καὶ ἐξελεξάµην ἐν Ιερουσαληµ γενέσθαι τὸ ὄνοµά µου ἐκεῖ καὶ ἐξελεξάµην ἐν Δαυιδ ὥστε εἶναι ἐπάνω τοῦ λαοῦ µου Ισραηλ. (7) καὶ ἐγένετο ἐπὶ καρδίαν Δαυιδ τοῦ πατρός µου τοῦ οἰκοδοµῆσαι οἶκον τῷ ὀνόµατι κυρίου θεοῦ Ισραηλ, (8) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Δαυιδ πατέρα µου Διότι ἐγένετο ἐπὶ καρδίαν σου τοῦ οἰκοδοµῆσαι οἶκον τῷ ὀνόµατί µου, καλῶς ἐποίησας ὅτι ἐγένετο ἐπὶ καρδίαν σου· (9) πλὴν σὺ οὐκ οἰκοδοµήσεις τὸν οἶκον, ὅτι ὁ υἱός σου, ὃς ἐξελεύσεται ἐκ τῆς ὀσφύος σου, οὗτος οἰκοδοµήσει τὸν οἶκον τῷ ὀνόµατί µου. (10) καὶ ἀνέστησεν κύριος τὸν λόγον αὐτοῦ, ὃν ἐλάλησεν, καὶ ἐγενήθην ἀντὶ Δαυιδ πατρός µου καὶ ἐκάθισα ἐπὶ τὸν θρόνον Ισραηλ, καθὼς ἐλάλησεν κύριος, καὶ ᾠκοδόµησα τὸν οἶκον τῷ ὀνόµατι κυρίου θεοῦ Ισραηλ (11) καὶ ἔθηκα ἐκεῖ τὴν κιβωτόν, ἐν ᾗ ἐκεῖ διαθήκη κυρίου, ἣν διέθετο τῷ Ισραηλ. (12) Καὶ ἔστη κατέναντι τοῦ θυσιαστηρίου κυρίου ἔναντι πάσης ἐκκλησίας Ισραηλ καὶ διεπέτασεν τὰς χεῖρας αὐτοῦ, (13) ὅτι ἐποίησεν Σαλωµων βάσιν χαλκῆν καὶ ἔθηκεν αὐτὴν ἐν µέσῳ τῆς αὐλῆς τοῦ ἱεροῦ, πέντε πήχεων τὸ µῆκος αὐτῆς καὶ πέντε πήχεων τὸ εὖρος αὐτῆς καὶ τριῶν πήχεων τὸ ὕψος αὐτῆς, καὶ ἔστη ἐπ’ αὐτῆς καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τὰ γόνατα ἔναντι πάσης ἐκκλησίας Ισραηλ καὶ διεπέτασεν τὰς χεῖρας αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν (14) καὶ εἶπεν Κύριε ὁ θεὸς Ισραηλ, οὐκ ἔστιν ὅµοιός σοι θεὸς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς, φυλάσσων τὴν διαθήκην καὶ τὸ ἔλεος τοῖς παισίν σου τοῖς πορευοµένοις ἐναντίον σου ἐν ὅλῃ καρδίᾳ. (15) ἃ ἐφύλαξας τῷ παιδί σου Δαυιδ τῷ πατρί µου, ἃ ἐλάλησας αὐτῷ λέγων, καὶ ἐλάλησας ἐν στόµατί σου καὶ ἐν χερσίν σου ἐπλήρωσας ὡς ἡ ἡµέρα αὕτη. (16) καὶ νῦν, κύριε ὁ θεὸς Ισραηλ, φύλαξον τῷ παιδί σου τῷ Δαυιδ τῷ πατρί µου ἃ ἐλάλησας αὐτῷ λέγων Οὐκ ἐκλείψει σοι ἀνὴρ ἀπὸ προσώπου µου καθήµενος ἐπὶ θρόνου Ισραηλ, πλὴν ἐὰν φυλάξωσιν οἱ υἱοί σου τὴν ὁδὸν αὐτῶν τοῦ πορεύεσθαι ἐν τῷ νόµῳ µου, ὡς ἐπορεύθης ἐναντίον µου. (17) καὶ νῦν, κύριε ὁ θεὸς Ισραηλ, πιστωθήτω δὴ τὸ ῥῆµά σου, ὃ ἐλάλησας τῷ παιδί σου τῷ Δαυιδ. (18) ὅτι εἰ ἀληθῶς κατοικήσει θεὸς µετὰ ἀνθρώπων ἐπὶ τῆς γῆς; εἰ ὁ οὐρανὸς καὶ ὁ οὐρανὸς τοῦ οὐρανοῦ οὐκ ἀρκέσουσίν σοι, καὶ τίς ὁ οἶκος οὗτος, ὃν ᾠκοδόµησα; (19) καὶ ἐπιβλέψῃ ἐπὶ τὴν προσευχὴν παιδός σου καὶ ἐπὶ τὴν δέησίν µου, κύριε ὁ θεός, τοῦ ἐπακοῦσαι τῆς δεήσεως καὶ τῆς προσευχῆς, ἧς ὁ παῖς σου προσεύχεται ἐναντίον σου σήµερον, (20) τοῦ εἶναι ὀφθαλµούς σου ἀνεῳγµένους ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦτον ἡµέρας καὶ νυκτός, εἰς τὸν τόπον τοῦτον, ὃν εἶπας ἐπικληθῆναι τὸ ὄνοµά σου ἐκεῖ, τοῦ ἀκοῦσαι τῆς προσευχῆς, ἧς ὁ παῖς σου προσεύχεται εἰς τὸν τόπον τοῦτον. (21) καὶ ἀκούσῃ τῆς δεήσεως τοῦ παιδός σου καὶ λαοῦ σου Ισραηλ, ἃ ἂν προσεύξωνται εἰς τὸν τόπον τοῦτον, καὶ σὺ εἰσακούσῃ ἐν τῷ τόπῳ τῆς κατοικήσεώς σου ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἀκούσῃ καὶ ἵλεως ἔσῃ. — (22) ἐὰν ἁµάρτῃ ἀνὴρ τῷ πλησίον αὐτοῦ, καὶ λάβῃ ἐπ’ αὐτὸν ἀρὰν τοῦ ἀρᾶσθαι αὐτόν, καὶ ἔλθῃ καὶ ἀράσηται κατέναντι τοῦ θυσιαστηρίου ἐν τῷ οἴκῳ τούτῳ, (23) καὶ σὺ εἰσακούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ποιήσεις καὶ κρινεῖς τοὺς δούλους σου τοῦ ἀποδοῦναι τῷ ἀνόµῳ καὶ ἀποδοῦναι ὁδοὺς αὐτοῦ εἰς κεφαλὴν αὐτοῦ, τοῦ δικαιῶσαι δίκαιον τοῦ ἀποδοῦναι αὐτῷ κατὰ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ. — (24) καὶ ἐὰν θραυσθῇ ὁ λαός σου Ισραηλ κατέναντι τοῦ ἐχθροῦ, ἐὰν ἁµάρτωσίν σοι, καὶ ἐπιστρέψωσιν καὶ ἐξοµολογήσωνται τῷ ὀνόµατί σου καὶ προσεύξωνται καὶ δεηθῶσιν ἐναντίον σου ἐν τῷ οἴκῳ τούτῳ, (25) καὶ σὺ εἰσακούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἵλεως ἔσῃ ταῖς ἁµαρτίαις λαοῦ σου Ισραηλ καὶ ἀποστρέψεις αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν, ἣν ἔδωκας αὐτοῖς καὶ τοῖς πατράσιν αὐτῶν. — (26) ἐν τῷ συσχεθῆναι τὸν οὐρανὸν καὶ µὴ γενέσθαι ὑετόν, ὅτι ἁµαρτήσονταί σοι, καὶ προσεύξονται εἰς τὸν τόπον τοῦτον καὶ αἰνέσουσιν τὸ ὄνοµά σου καὶ ἀπὸ τῶν ἁµαρτιῶν αὐτῶν ἐπιστρέψουσιν, ὅτι ταπεινώσεις αὐτούς, (27) καὶ σὺ εἰσακούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἵλεως ἔσῃ ταῖς ἁµαρτίαις τῶν παίδων σου καὶ τοῦ λαοῦ σου Ισραηλ, ὅτι δηλώσεις αὐτοῖς τὴν ὁδὸν τὴν ἀγαθήν, ἐν ᾗ πορεύσονται ἐν αὐτῇ, καὶ δώσεις ὑετὸν ἐπὶ τὴν γῆν σου, ἣν ἔδωκας τῷ λαῷ σου εἰς κληρονοµίαν. — (28) λιµὸς ἐὰν γένηται ἐπὶ τῆς γῆς, θάνατος ἐὰν γένηται, ἀνεµοφθορία καὶ ἴκτερος, ἀκρὶς καὶ βροῦχος ἐὰν γένηται, ἐὰν θλίψῃ αὐτὸν ὁ ἐχθρὸς κατέναντι τῶν πόλεων αὐτῶν, κατὰ πᾶσαν πληγὴν καὶ πᾶν πόνον, (29) καὶ πᾶσα προσευχὴ καὶ πᾶσα δέησις, ἣ ἐὰν γένηται παντὶ ἀνθρώπῳ καὶ παντὶ λαῷ σου Ισραηλ, ἐὰν γνῷ ἄνθρωπος τὴν ἁφὴν αὐτοῦ καὶ τὴν µαλακίαν αὐτοῦ καὶ διαπετάσῃ τὰς χεῖρας αὐτοῦ εἰς τὸν οἶκον τοῦτον, (30) καὶ σὺ εἰσακούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐξ ἑτοίµου κατοικητηρίου σου καὶ ἱλάσῃ καὶ δώσεις ἀνδρὶ κατὰ τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ, ὡς ἂν γνῷς τὴν καρδίαν αὐτοῦ, ὅτι µόνος γινώσκεις τὴν καρδίαν υἱῶν ἀνθρώπων, (31) ὅπως φοβῶνται τὰς ὁδούς σου πάσας τὰς ἡµέρας, ἃς αὐτοὶ ζῶσιν ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς, ἧς ἔδωκας τοῖς πατράσιν ἡµῶν. — (32) καὶ πᾶς ἀλλότριος, ὃς οὐκ ἐκ τοῦ λαοῦ σου Ισραηλ ἐστὶν αὐτὸς καὶ ἔλθῃ ἐκ γῆς µακρόθεν διὰ τὸ ὄνοµά σου τὸ µέγα καὶ τὴν χεῖρά σου τὴν κραταιὰν καὶ τὸν βραχίονά σου τὸν ὑψηλὸν καὶ ἔλθωσιν καὶ προσεύξωνται εἰς τὸν τόπον τοῦτον, (33) καὶ εἰσακούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐξ ἑτοίµου κατοικητηρίου σου καὶ ποιήσεις κατὰ πάντα, ὅσα ἐὰν ἐπικαλέσηταί σε ὁ ἀλλότριος, ὅπως γνῶσιν πάντες οἱ λαοὶ τῆς γῆς τὸ ὄνοµά σου καὶ τοῦ φοβεῖσθαί σε ὡς ὁ λαός σου Ισραηλ καὶ τοῦ γνῶναι ὅτι ἐπικέκληται τὸ ὄνοµά σου ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦτον, ὃν ᾠκοδόµησα. — (34) ἐὰν δὲ ἐξέλθῃ ὁ λαός σου εἰς πόλεµον ἐπὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ ἐν ὁδῷ, ᾗ ἀποστελεῖς αὐτούς, καὶ προσεύξωνται πρὸς σὲ κατὰ τὴν ὁδὸν τῆς πόλεως ταύτης, ἣν ἐξελέξω ἐν αὐτῇ, καὶ οἴκου, οὗ ᾠκοδόµησα τῷ ὀνόµατί σου, (35) καὶ ἀκούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τῆς δεήσεως αὐτῶν καὶ τῆς προσευχῆς αὐτῶν καὶ ποιήσεις τὸ δικαίωµα αὐτῶν. — (36) ὅτι ἁµαρτήσονταί σοι (ὅτι οὐκ ἔσται ἄνθρωπος, ὃς οὐχ ἁµαρτήσεται) καὶ πατάξεις αὐτοὺς καὶ παραδώσεις αὐτοὺς κατὰ πρόσωπον ἐχθρῶν καὶ αἰχµαλωτεύσουσιν οἱ αἰχµαλωτεύοντες αὐτοὺς εἰς γῆν ἐχθρῶν εἰς γῆν µακρὰν ἢ ἐγγὺς (37) καὶ ἐπιστρέψωσιν καρδίαν αὐτῶν ἐν τῇ γῇ αὐτῶν, οὗ µετήχθησαν ἐκεῖ, καί γε ἐπιστρέψωσιν καὶ δεηθῶσίν σου ἐν τῇ αἰχµαλωσίᾳ αὐτῶν λέγοντες Ἡµάρτοµεν ἠδικήσαµεν ἠνοµήσαµεν, (38) καὶ ἐπιστρέψωσιν πρὸς σὲ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ καὶ ἐν ὅλῃ ψυχῇ αὐτῶν ἐν γῇ αἰχµαλωτευσάντων αὐτοὺς καὶ προσεύξωνται ὁδὸν γῆς αὐτῶν, ἧς ἔδωκας τοῖς πατράσιν αὐτῶν, καὶ τῆς πόλεως, ἧς ἐξελέξω, καὶ τοῦ οἴκου, οὗ ᾠκοδόµησα τῷ ὀνόµατί σου, (39) καὶ ἀκούσῃ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐξ ἑτοίµου κατοικητηρίου σου τῆς προσευχῆς αὐτῶν καὶ τῆς δεήσεως αὐτῶν καὶ ποιήσεις κρίµατα καὶ ἵλεως ἔσῃ τῷ λαῷ τῷ ἁµαρτόντι σοι. — (40) νῦν, κύριε, ἔστωσαν δὴ οἱ ὀφθαλµοί σου ἀνεῳγµένοι καὶ τὰ ὦτά σου ἐπήκοα εἰς τὴν δέησιν τοῦ τόπου τούτου. (41) καὶ νῦν ἀνάστηθι, κύριε ὁ θεός, εἰς τὴν κατάπαυσίν σου, σὺ καὶ ἡ κιβωτὸς τῆς ἰσχύος σου. οἱ ἱερεῖς σου, κύριε ὁ θεός, ἐνδύσαιντο σωτηρίαν, καὶ οἱ υἱοί σου εὐφρανθήτωσαν ἐν ἀγαθοῖς. (42) κύριε ὁ θεός, µὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπον τοῦ χριστοῦ σου, µνήσθητι τὰ ἐλέη Δαυιδ τοῦ δούλου σου.

7

(1) Καὶ ὡς συνετέλεσεν Σαλωµων προσευχόµενος, καὶ τὸ πῦρ κατέβη ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ κατέφαγεν τὰ ὁλοκαυτώµατα καὶ τὰς θυσίας, καὶ δόξα κυρίου ἔπλησεν τὸν οἶκον. (2) καὶ οὐκ ἠδύναντο οἱ ἱερεῖς εἰσελθεῖν εἰς τὸν οἶκον κυρίου ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ὅτι ἔπλησεν δόξα κυρίου τὸν οἶκον. (3) καὶ πάντες οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἑώρων καταβαῖνον τὸ πῦρ, καὶ ἡ δόξα κυρίου ἐπὶ τὸν οἶκον, καὶ ἔπεσον ἐπὶ πρόσωπον ἐπὶ τὴν γῆν ἐπὶ τὸ λιθόστρωτον καὶ προσεκύνησαν καὶ ᾔνουν τῷ κυρίῳ, ὅτι ἀγαθόν, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ. (4) καὶ ὁ βασιλεὺς καὶ πᾶς ὁ λαὸς θύοντες θύµατα ἔναντι κυρίου. (5) καὶ ἐθυσίασεν Σαλωµων τὴν θυσίαν, µόσχων εἴκοσι καὶ δύο χιλιάδας καὶ βοσκηµάτων ἑκατὸν καὶ εἴκοσι χιλιάδας, καὶ ἐνεκαίνισεν τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ ὁ βασιλεὺς καὶ πᾶς ὁ λαός. (6) καὶ οἱ ἱερεῖς ἐπὶ τὰς φυλακὰς αὐτῶν ἑστηκότες, καὶ οἱ Λευῖται ἐν ὀργάνοις ᾠδῶν κυρίου τοῦ Δαυιδ τοῦ βασιλέως τοῦ ἐξοµολογεῖσθαι ἔναντι κυρίου ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐν ὕµνοις Δαυιδ διὰ χειρὸς αὐτῶν, καὶ οἱ ἱερεῖς σαλπίζοντες ταῖς σάλπιγξιν ἐναντίον αὐτῶν, καὶ πᾶς Ισραηλ ἑστηκώς. (7) καὶ ἡγίασεν Σαλωµων τὸ µέσον τῆς αὐλῆς τῆς ἐν οἴκῳ κυρίου· ὅτι ἐποίησεν ἐκεῖ τὰ ὁλοκαυτώµατα καὶ τὰ στέατα τῶν σωτηρίων, ὅτι τὸ θυσιαστήριον τὸ χαλκοῦν, ὃ ἐποίησεν Σαλωµων, οὐκ ἐξεποίει δέξασθαι τὰ ὁλοκαυτώµατα καὶ τὰ µαναα καὶ τὰ στέατα. (8) καὶ ἐποίησεν Σαλωµων τὴν ἑορτὴν ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἑπτὰ ἡµέραις καὶ πᾶς Ισραηλ µετ’ αὐτοῦ, ἐκκλησία µεγάλη σφόδρα ἀπὸ εἰσόδου Αιµαθ καὶ ἕως χειµάρρου Αἰγύπτου. (9) καὶ ἐποίησεν ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ ὀγδόῃ ἐξόδιον, ὅτι ἐγκαινισµὸν τοῦ θυσιαστηρίου ἐποίησεν ἑπτὰ ἡµέρας ἑορτήν. (10) καὶ ἐν τῇ τρίτῃ καὶ εἰκοστῇ τοῦ µηνὸς τοῦ ἑβδόµου ἀπέστειλεν τὸν λαὸν εἰς τὰ σκηνώµατα αὐτῶν εὐφραινοµένους καὶ ἀγαθῇ καρδίᾳ ἐπὶ τοῖς ἀγαθοῖς, οἷς ἐποίησεν κύριος τῷ Δαυιδ καὶ τῷ Σαλωµων καὶ τῷ Ισραηλ λαῷ αὐτοῦ. (11) Καὶ συνετέλεσεν Σαλωµων τὸν οἶκον κυρίου καὶ τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως· καὶ πάντα, ὅσα ἠθέλησεν ἐν τῇ ψυχῇ Σαλωµων τοῦ ποιῆσαι ἐν οἴκῳ κυρίου καὶ ἐν οἴκῳ αὐτοῦ, εὐοδώθη. (12) καὶ ὤφθη ὁ θεὸς τῷ Σαλωµων τὴν νύκτα καὶ εἶπεν αὐτῷ Ἤκουσα τῆς προσευχῆς σου καὶ ἐξελεξάµην ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ ἐµαυτῷ εἰς οἶκον θυσίας. (13) ἐὰν συσχῶ τὸν οὐρανὸν καὶ µὴ γένηται ὑετός, καὶ ἐὰν ἐντείλωµαι τῇ ἀκρίδι καταφαγεῖν τὸ ξύλον, καὶ ἐὰν ἀποστείλω θάνατον ἐν τῷ λαῷ µου, (14) καὶ ἐὰν ἐντραπῇ ὁ λαός µου, ἐφ’ οὓς τὸ ὄνοµά µου ἐπικέκληται ἐπ’ αὐτούς, καὶ προσεύξωνται καὶ ζητήσωσιν τὸ πρόσωπόν µου καὶ ἀποστρέψωσιν ἀπὸ τῶν ὁδῶν αὐτῶν τῶν πονηρῶν, καὶ ἐγὼ εἰσακούσοµαι ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἵλεως ἔσοµαι ταῖς ἁµαρτίαις αὐτῶν καὶ ἰάσοµαι τὴν γῆν αὐτῶν. (15) νῦν οἱ ὀφθαλµοί µου ἔσονται ἀνεῳγµένοι καὶ τὰ ὦτά µου ἐπήκοα τῇ προσευχῇ τοῦ τόπου τούτου. (16) καὶ νῦν ἐξελεξάµην καὶ ἡγίακα τὸν οἶκον τοῦτον τοῦ εἶναι ὄνοµά µου ἐκεῖ ἕως αἰῶνος, καὶ ἔσονται οἱ ὀφθαλµοί µου καὶ ἡ καρδία µου ἐκεῖ πάσας τὰς ἡµέρας. (17) καὶ σὺ ἐὰν πορευθῇς ἐναντίον µου ὡς Δαυιδ ὁ πατήρ σου καὶ ποιήσῃς κατὰ πάντα, ἃ ἐνετειλάµην σοι, καὶ τὰ προστάγµατά µου καὶ τὰ κρίµατά µου φυλάξῃ, (18) καὶ ἀναστήσω τὸν θρόνον τῆς βασιλείας σου, ὡς διεθέµην Δαυιδ τῷ πατρί σου λέγων Οὐκ ἐξαρθήσεταί σοι ἀνὴρ ἡγούµενος ἐν Ισραηλ. (19) καὶ ἐὰν ἀποστρέψητε ὑµεῖς καὶ ἐγκαταλίπητε τὰ προστάγµατά µου καὶ τὰς ἐντολάς µου, ἃς ἔδωκα ἐναντίον ὑµῶν, καὶ πορευθῆτε καὶ λατρεύσητε θεοῖς ἑτέροις καὶ προσκυνήσητε αὐτοῖς, (20) καὶ ἐξαρῶ ὑµᾶς ἀπὸ τῆς γῆς, ἧς ἔδωκα αὐτοῖς, καὶ τὸν οἶκον τοῦτον, ὃν ἡγίασα τῷ ὀνόµατί µου, ἀποστρέψω ἐκ προσώπου µου καὶ δώσω αὐτὸν εἰς παραβολὴν καὶ εἰς διήγηµα ἐν πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν. (21) καὶ ὁ οἶκος οὗτος ὁ ὑψηλός, πᾶς ὁ διαπορευόµενος αὐτὸν ἐκστήσεται καὶ ἐρεῖ Χάριν τίνος ἐποίησεν κύριος τῇ γῇ ταύτῃ καὶ τῷ οἴκῳ τούτῳ; (22) καὶ ἐροῦσιν Διότι ἐγκατέλιπον κύριον τὸν θεὸν τῶν πατέρων αὐτῶν τὸν ἐξαγαγόντα αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου καὶ ἀντελάβοντο θεῶν ἑτέρων καὶ προσεκύνησαν αὐτοῖς καὶ ἐδούλευσαν αὐτοῖς, διὰ τοῦτο ἐπήγαγεν ἐπ’ αὐτοὺς πᾶσαν τὴν κακίαν ταύτην.

Ezra

Nehemiah

Esther

A 1 2 3 4 C D 5 6 7 8 9 10 F

A

(1a) Ἔτους δευτέρου βασιλεύοντος Ἀρταξέρξου τοῦ µεγάλου τῇ µιᾷ τοῦ Νισα ἐνύπνιον εἶδεν Μαρδοχαῖος ὁ τοῦ Ιαϊρου τοῦ Σεµεϊου τοῦ Κισαιου ἐκ φυλῆς Βενιαµιν, (1b) ἄνθρωπος Ιουδαῖος οἰκῶν ἐν Σούσοις τῇ πόλει, ἄνθρωπος µέγας θεραπεύων ἐν τῇ αὐλῇ τοῦ βασιλέως· (1c) ἦν δὲ ἐκ τῆς αἰχµαλωσίας, ἧς ᾐχµαλώτευσεν Ναβουχοδονοσορ ὁ βασιλεὺς Βαβυλῶνος ἐξ Ιερουσαληµ µετὰ Ιεχονιου τοῦ βασιλέως τῆς Ιουδαίας. (1d) καὶ τοῦτο αὐτοῦ τὸ ἐνύπνιον· καὶ ἰδοὺ φωναὶ καὶ θόρυβος, βρονταὶ καὶ σεισµός, τάραχος ἐπὶ τῆς γῆς· (1e) καὶ ἰδοὺ δύο δράκοντες µεγάλοι ἕτοιµοι προῆλθον ἀµφότεροι παλαίειν, καὶ ἐγένετο αὐτῶν φωνὴ µεγάλη· (1f) καὶ τῇ φωνῇ αὐτῶν ἡτοιµάσθη πᾶν ἔθνος εἰς πόλεµον ὥστε πολεµῆσαι δικαίων ἔθνος. (1g) καὶ ἰδοὺ ἡµέρα σκότους καὶ γνόφου, θλῖψις καὶ στενοχωρία, κάκωσις καὶ τάραχος µέγας ἐπὶ τῆς γῆς· (1h) καὶ ἐταράχθη δίκαιον πᾶν ἔθνος φοβούµενοι τὰ ἑαυτῶν κακὰ καὶ ἡτοιµάσθησαν ἀπολέσθαι καὶ ἐβόησαν πρὸς τὸν θεόν. (1i) ἀπὸ δὲ τῆς βοῆς αὐτῶν ἐγένετο ὡσανεὶ ἀπὸ µικρᾶς πηγῆς ποταµὸς µέγας, ὕδωρ πολύ· (1k) φῶς καὶ ὁ ἥλιος ἀνέτειλεν, καὶ οἱ ταπεινοὶ ὑψώθησαν καὶ κατέφαγον τοὺς ἐνδόξους. (1l) καὶ διεγερθεὶς Μαρδοχαῖος ὁ ἑωρακὼς τὸ ἐνύπνιον τοῦτο καὶ τί ὁ θεὸς βεβούλευται ποιῆσαι, εἶχεν αὐτὸ ἐν τῇ καρδίᾳ καὶ ἐν παντὶ λόγῳ ἤθελεν ἐπιγνῶναι αὐτὸ ἕως τῆς νυκτός. (1m) καὶ ἡσύχασεν Μαρδοχαῖος ἐν τῇ αὐλῇ µετὰ Γαβαθα καὶ Θαρρα τῶν δύο εὐνούχων τοῦ βασιλέως τῶν φυλασσόντων τὴν αὐλὴν (1n) ἤκουσέν τε αὐτῶν τοὺς λογισµοὺς καὶ τὰς µερίµνας αὐτῶν ἐξηρεύνησεν καὶ ἔµαθεν ὅτι ἑτοιµάζουσιν τὰς χεῖρας ἐπιβαλεῖν Ἀρταξέρξῃ τῷ βασιλεῖ, καὶ ὑπέδειξεν τῷ βασιλεῖ περὶ αὐτῶν· (1o) καὶ ἐξήτασεν ὁ βασιλεὺς τοὺς δύο εὐνούχους, καὶ ὁµολογήσαντες ἀπήχθησαν. (1p) καὶ ἔγραψεν ὁ βασιλεὺς τοὺς λόγους τούτους εἰς µνηµόσυνον, καὶ Μαρδοχαῖος ἔγραψεν περὶ τῶν λόγων τούτων· (1q) καὶ ἐπέταξεν ὁ βασιλεὺς Μαρδοχαίῳ θεραπεύειν ἐν τῇ αὐλῇ καὶ ἔδωκεν αὐτῷ δόµατα περὶ τούτων. (1r) καὶ ἦν Αµαν Αµαδαθου Βουγαῖος ἔνδοξος ἐνώπιον τοῦ βασιλέως· καὶ ἐζήτησεν κακοποιῆσαι τὸν Μαρδοχαῖον καὶ τὸν λαὸν αὐτοῦ ὑπὲρ τῶν δύο εὐνούχων τοῦ βασιλέως.

1

(1s) Καὶ ἐγένετο µετὰ τοὺς λόγους τούτους ἐν ταῖς ἡµέραις Ἀρταξέρξου — οὗτος ὁ Ἀρταξέρξης ἀπὸ τῆς Ἰνδικῆς ἑκατὸν εἴκοσι ἑπτὰ χωρῶν ἐκράτησεν — (2) ἐν αὐταῖς ταῖς ἡµέραις, ὅτε ἐθρονίσθη ὁ βασιλεὺς Ἀρταξέρξης ἐν Σούσοις τῇ πόλει, (3) ἐν τῷ τρίτῳ ἔτει βασιλεύοντος αὐτοῦ δοχὴν ἐποίησεν τοῖς φίλοις καὶ τοῖς λοιποῖς ἔθνεσιν καὶ τοῖς Περσῶν καὶ Μήδων ἐνδόξοις καὶ τοῖς ἄρχουσιν τῶν σατραπῶν. (4) καὶ µετὰ ταῦτα µετὰ τὸ δεῖξαι αὐτοῖς τὸν πλοῦτον τῆς βασιλείας αὐτοῦ καὶ τὴν δόξαν τῆς εὐφροσύνης τοῦ πλούτου αὐτοῦ ἐπὶ ἡµέρας ἑκατὸν ὀγδοήκοντα, (5) ὅτε δὲ ἀνεπληρώθησαν αἱ ἡµέραι τοῦ γάµου, ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς πότον τοῖς ἔθνεσιν τοῖς εὑρεθεῖσιν εἰς τὴν πόλιν ἐπὶ ἡµέρας ἓξ ἐν αὐλῇ οἴκου τοῦ βασιλέως (6) κεκοσµηµένῃ βυσσίνοις καὶ καρπασίνοις τεταµένοις ἐπὶ σχοινίοις βυσσίνοις καὶ πορφυροῖς ἐπὶ κύβοις χρυσοῖς καὶ ἀργυροῖς ἐπὶ στύλοις παρίνοις καὶ λιθίνοις· κλῖναι χρυσαῖ καὶ ἀργυραῖ ἐπὶ λιθοστρώτου σµαραγδίτου λίθου καὶ πιννίνου καὶ παρίνου λίθου καὶ στρωµναὶ διαφανεῖς ποικίλως διηνθισµέναι, κύκλῳ ῥόδα πεπασµένα· (7) ποτήρια χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ καὶ ἀνθράκινον κυλίκιον προκείµενον ἀπὸ ταλάντων τρισµυρίων· οἶνος πολὺς καὶ ἡδύς, ὃν αὐτὸς ὁ βασιλεὺς ἔπινεν. (8) ὁ δὲ πότος οὗτος οὐ κατὰ προκείµενον νόµον ἐγένετο, οὕτως δὲ ἠθέλησεν ὁ βασιλεὺς καὶ ἐπέταξεν τοῖς οἰκονόµοις ποιῆσαι τὸ θέληµα αὐτοῦ καὶ τῶν ἀνθρώπων. (9) καὶ Αστιν ἡ βασίλισσα ἐποίησε πότον ταῖς γυναιξὶν ἐν τοῖς βασιλείοις, ὅπου ὁ βασιλεὺς Ἀρταξέρξης. (10) ἐν δὲ τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἑβδόµῃ ἡδέως γενόµενος ὁ βασιλεὺς εἶπεν τῷ Αµαν καὶ Βαζαν καὶ Θαρρα καὶ Βωραζη καὶ Ζαθολθα καὶ Αβαταζα καὶ Θαραβα, τοῖς ἑπτὰ εὐνούχοις τοῖς διακόνοις τοῦ βασιλέως Ἀρταξέρξου, (11) εἰσαγαγεῖν τὴν βασίλισσαν πρὸς αὐτὸν βασιλεύειν αὐτὴν καὶ περιθεῖναι αὐτῇ τὸ διάδηµα καὶ δεῖξαι αὐτὴν πᾶσιν τοῖς ἄρχουσιν καὶ τοῖς ἔθνεσιν τὸ κάλλος αὐτῆς, ὅτι καλὴ ἦν. (12) καὶ οὐκ εἰσήκουσεν αὐτοῦ Αστιν ἡ βασίλισσα ἐλθεῖν µετὰ τῶν εὐνούχων. καὶ ἐλυπήθη ὁ βασιλεὺς καὶ ὠργίσθη (13) καὶ εἶπεν τοῖς φίλοις αὐτοῦ Κατὰ ταῦτα ἐλάλησεν Αστιν, ποιήσατε οὖν περὶ τούτου νόµον καὶ κρίσιν. (14) καὶ προσῆλθεν αὐτῷ Αρκεσαιος καὶ Σαρσαθαιος καὶ Μαλησεαρ οἱ ἄρχοντες Περσῶν καὶ Μήδων οἱ ἐíὺς τοῦ βασιλέως οἱ πρῶτοι παρακαθήµενοι τῷ βασιλεῖ (15) καὶ ἀπήíειλαν αὐτῷ κατὰ τοὺς νόµους ὡς δεῖ ποιῆσαι Αστιν τῇ βασιλίσσῃ, ὅτι οὐκ ἐποίησεν τὰ ὑπὸ τοῦ βασιλέως προσταχθέντα διὰ τῶν εὐνούχων. (16) καὶ εἶπεν ὁ Μουχαιος πρὸς τὸν βασιλέα καὶ τοὺς ἄρχοντας Οὐ τὸν βασιλέα µόνον ἠδίκησεν Αστιν ἡ βασίλισσα, ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς ἄρχοντας καὶ τοὺς ἡγουµένους τοῦ βασιλέως (17) καὶ γὰρ διηγήσατο αὐτοῖς τὰ ῥήµατα τῆς βασιλίσσης καὶ ὡς ἀντεῖπεν τῷ βασιλεῖ). ὡς οὖν ἀντεῖπεν τῷ βασιλεῖ Ἀρταξέρξῃ, (18) οὕτως σήµερον αἱ τυραννίδες αἱ λοιπαὶ τῶν ἀρχόντων Περσῶν καὶ Μήδων ἀκούσασαι τὰ τῷ βασιλεῖ λεχθέντα ὑπ’ αὐτῆς τολµήσουσιν ὁµοίως ἀτιµάσαι τοὺς ἄνδρας αὐτῶν. (19) εἰ οὖν δοκεῖ τῷ βασιλεῖ, προσταξάτω βασιλικόν, καὶ γραφήτω κατὰ τοὺς νόµους Μήδων καὶ Περσῶν· καὶ µὴ ἄMως χρησάσθω, µηδὲ εἰσελθάτω ἔτι ἡ βασίλισσα πρὸς αὐτόν, καὶ τὴν βασιλείαν αὐτῆς δότω ὁ βασιλεὺς γυναικὶ κρείττονι αὐτῆς. (20) καὶ ἀκουσθήτω ὁ νόµος ὁ ὑπὸ τοῦ βασιλέως, ὃν ἐὰν ποιῇ, ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ, καὶ οὕτως πᾶσαι αἱ γυναῖκες περιθήσουσιν τιµὴν τοῖς ἀνδράσιν ἑαυτῶν ἀπὸ πτωχοῦ ἕως πλουσίου. (21) καὶ ἤρεσεν ὁ λόγος τῷ βασιλεῖ καὶ τοῖς ἄρχουσι, καὶ ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς καθὰ ἐλάλησεν ὁ Μουχαιος· (22) καὶ ἀπέστειλεν εἰς πᾶσαν τὴν βασιλείαν κατὰ χώραν κατὰ τὴν λέξιν αὐτῶν ὥστε εἶναι φόβον αὐτοῖς ἐν ταῖς οἰκίαις αὐτῶν.

2

(1) Καὶ µετὰ τοὺς λόγους τούτους ἐκόπασεν ὁ βασιλεὺς τοῦ θυµοῦ καὶ οὐκέτι ἐµνήσθη τῆς Αστιν µνηµονεύων οἷα ἐλάλησεν καὶ ὡς κατέκρινεν αὐτήν. (2) καὶ εἶπαν οἱ διάκονοι τοῦ βασιλέως Ζητηθήτω τῷ βασιλεῖ κοράσια ἄφθορα καλὰ τῷ εἴδει· (3) καὶ καταστήσει ὁ βασιλεὺς κωµάρχας ἐν πάσαις ταῖς χώραις τῆς βασιλείας αὐτοῦ, καὶ ἐπιλεξάτωσαν κοράσια παρθενικὰ καλὰ τῷ εἴδει εἰς Σουσαν τὴν πόλιν εἰς τὸν γυναικῶνα, καὶ παραδοθήτωσαν τῷ εὐνούχῳ τοῦ βασιλέως τῷ φύλακι τῶν γυναικῶν, καὶ δοθήτω σµῆγµα καὶ ἡ λοιπὴ ἐπιµέλεια· (4) καὶ ἡ γυνή, ἣ ἂν ἀρέσῃ τῷ βασιλεῖ, βασιλεύσει ἀντὶ Αστιν. καὶ ἤρεσεν τῷ βασιλεῖ τὸ πρᾶγµα, καὶ ἐποίησεν οὕτως. (5) Καὶ ἄνθρωπος ἦν Ιουδαῖος ἐν Σούσοις τῇ πόλει, καὶ ὄνοµα αὐτῷ Μαρδοχαῖος ὁ τοῦ Ιαϊρου τοῦ Σεµεϊου τοῦ Κισαιου ἐκ φυλῆς Βενιαµιν, (6) ὃς ἦν αἰχµάλωτος ἐξ Ιερουσαληµ, ἣν ᾐχµαλώτευσεν Ναβουχοδονοσορ βασιλεὺς Βαβυλῶνος. (7) καὶ ἦν τούτῳ παῖς θρεπτή, θυγάτηρ Αµιναδαβ ἀδελφοῦ πατρὸς αὐτοῦ, καὶ ὄνοµα αὐτῇ Εσθηρ· ἐν δὲ τῷ µεταλλάξαι αὐτῆς τοὺς γονεῖς ἐπαίδευσεν αὐτὴν ἑαυτῷ εἰς γυναῖκα· καὶ ἦν τὸ κοράσιον καλὸν τῷ εἴδει. (8) καὶ ὅτε ἠκούσθη τὸ τοῦ βασιλέως πρόσταγµα, συνήχθησαν κοράσια πολλὰ εἰς Σουσαν τὴν πόλιν ὑπὸ χεῖρα Γαι, καὶ ἤχθη Εσθηρ πρὸς Γαι τὸν φύλακα τῶν γυναικῶν. (9) καὶ ἤρεσεν αὐτῷ τὸ κοράσιον καὶ εὗρεν χάριν ἐνώπιον αὐτοῦ, καὶ ἔσπευσεν αὐτῇ δοῦναι τὸ σµῆγµα καὶ τὴν µερίδα καὶ τὰ ἑπτὰ κοράσια τὰ ἀποδεδειγµένα αὐτῇ ἐκ βασιλικοῦ καὶ ἐχρήσατο αὐτῇ καλῶς καὶ ταῖς ἅβραις αὐτῆς ἐν τῷ γυναικῶνι· (10) καὶ οὐχ ὑπέδειξεν Εσθηρ τὸ γένος αὐτῆς οὐδὲ τὴν πατρίδα, ὁ γὰρ Μαρδοχαῖος ἐνετείλατο αὐτῇ µὴ ἀπαíεῖλαι. (11) καθ’ ἑκάστην δὲ ἡµέραν ὁ Μαρδοχαῖος περιεπάτει κατὰ τὴν αὐλὴν τὴν γυναικείαν ἐπισκοπῶν τί Εσθηρ συµβήσεται. (12) οὗτος δὲ ἦν καιρὸς κορασίου εἰσελθεῖν πρὸς τὸν βασιλέα, ὅταν ἀναπληρώσῃ µῆνας δέκα δύο· οὕτως γὰρ ἀναπληροῦνται αἱ ἡµέραι τῆς θεραπείας, µῆνας ἓξ ἀλειφόµεναι ἐν σµυρνίνῳ ἐλαίῳ καὶ µῆνας ἓξ ἐν τοῖς ἀρώµασιν καὶ ἐν τοῖς σµήγµασιν τῶν γυναικῶν, (13) καὶ τότε εἰσπορεύεται πρὸς τὸν βασιλέα· καὶ ὃ ἐὰν εἴπῃ, παραδώσει αὐτῇ συνεισέρχεσθαι αὐτῇ ἀπὸ τοῦ γυναικῶνος ἕως τῶν βασιλείων. (14) δείλης εἰσπορεύεται καὶ πρὸς ἡµέραν ἀποτρέχει εἰς τὸν γυναικῶνα τὸν δεύτερον, οὗ Γαι ὁ εὐνοῦχος τοῦ βασιλέως ὁ φύλαξ τῶν γυναικῶν, καὶ οὐκέτι εἰσπορεύεται πρὸς τὸν βασιλέα, ἐὰν µὴ κληθῇ ὀνόµατι. (15) ἐν δὲ τῷ ἀναπληροῦσθαι τὸν χρόνον Εσθηρ τῆς θυγατρὸς Αµιναδαβ ἀδελφοῦ πατρὸς Μαρδοχαίου εἰσελθεῖν πρὸς τὸν βασιλέα οὐδὲν ἠθέτησεν ὧν αὐτῇ ἐνετείλατο ὁ εὐνοῦχος ὁ φύλαξ τῶν γυναικῶν· ἦν γὰρ Εσθηρ εὑρίσκουσα χάριν παρὰ πάντων τῶν βλεπόντων αὐτήν. (16) καὶ εἰσῆλθεν Εσθηρ πρὸς Ἀρταξέρξην τὸν βασιλέα τῷ δωδεκάτῳ µηνί, ὅς ἐστιν Αδαρ, τῷ ἑβδόµῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ. (17) καὶ ἠράσθη ὁ βασιλεὺς Εσθηρ, καὶ εὗρεν χάριν παρὰ πάσας τὰς παρθένους, καὶ ἐπέθηκεν αὐτῇ τὸ διάδηµα τὸ γυναικεῖον. (18) καὶ ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς πότον πᾶσι τοῖς φίλοις αὐτοῦ καὶ ταῖς δυνάµεσιν ἐπὶ ἡµέρας ἑπτὰ καὶ ὕψωσεν τοὺς γάµους Εσθηρ καὶ ἄφεσιν ἐποίησεν τοῖς ὑπὸ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ. (19) ὁ δὲ Μαρδοχαῖος ἐθεράπευεν ἐν τῇ αὐλῇ. (20) ἡ δὲ Εσθηρ οὐχ ὑπέδειξεν τὴν πατρίδα αὐτῆς· οὕτως γὰρ ἐνετείλατο αὐτῇ Μαρδοχαῖος φοβεῖσθαι τὸν θεὸν καὶ ποιεῖν τὰ προστάγµατα αὐτοῦ, καθὼς ἦν µετ’ αὐτοῦ, καὶ Εσθηρ οὐ µετήλλαξεν τὴν ἀγωγὴν αὐτῆς. (21) Καὶ ἐλυπήθησαν οἱ δύο εὐνοῦχοι τοῦ βασιλέως οἱ ἀρχισωµατοφύλακες ὅτι προήχθη Μαρδοχαῖος, καὶ ἐζήτουν ἀποκτεῖναι Ἀρταξέρξην τὸν βασιλέα. (22) καὶ ἐδηλώθη Μαρδοχαίῳ ὁ λόγος, καὶ ἐσήµανεν Εσθηρ, καὶ αὐτὴ ἐνεφάνισεν τῷ βασιλεῖ τὰ τῆς ἐπιβουλῆς. (23) ὁ δὲ βασιλεὺς ἤτασεν τοὺς δύο εὐνούχους καὶ ἐκρέµασεν αὐτούς· καὶ προσέταξεν ὁ βασιλεὺς καταχωρίσαι εἰς µνηµόσυνον ἐν τῇ βασιλικῇ βιβλιοθήκῃ ὑπὲρ τῆς εὐνοίας Μαρδοχαίου ἐν ἐγκωµίῳ.

3

(1) Μετὰ δὲ ταῦτα ἐδόξασεν ὁ βασιλεὺς Ἀρταξέρξης Αµαν Αµαδαθου Βουγαῖον καὶ ὕψωσεν αὐτόν, καὶ ἐπρωτοβάθρει πάντων τῶν φίλων αὐτοῦ. (2) καὶ πάντες οἱ ἐν τῇ αὐλῇ προσεκύνουν αὐτῷ, οὕτως γὰρ προσέταξεν ὁ βασιλεὺς ποιῆσαι· ὁ δὲ Μαρδοχαῖος οὐ προσεκύνει αὐτῷ. (3) καὶ ἐλάλησαν οἱ ἐν τῇ αὐλῇ τοῦ βασιλέως τῷ Μαρδοχαίῳ Μαρδοχαῖε, τί παρακούεις τὰ ὑπὸ τοῦ βασιλέως λεγόµενα; (4) καθ’ ἑκάστην ἡµέραν ἐλάλουν αὐτῷ, καὶ οὐχ ὑπήκουεν αὐτῶν· καὶ ὑπέδειξαν τῷ Αµαν Μαρδοχαῖον τοῖς τοῦ βασιλέως λόγοις ἀντιτασσόµενον· καὶ ὑπέδειξεν αὐτοῖς ὁ Μαρδοχαῖος ὅτι Ιουδαῖός ἐστιν. (5) καὶ ἐπιγνοὺς Αµαν ὅτι οὐ προσκυνεῖ αὐτῷ Μαρδοχαῖος, ἐθυµώθη σφόδρα (6) καὶ ἐβουλεύσατο ἀφανίσαι πάντας τοὺς ὑπὸ τὴν Ἀρταξέρξου βασιλείαν Ιουδαίους. (7) καὶ ἐποίησεν ψήφισµα ἐν ἔτει δωδεκάτῳ τῆς βασιλείας Ἀρταξέρξου καὶ ἔβαλεν κλήρους ἡµέραν ἐξ ἡµέρας καὶ µῆνα ἐκ µηνὸς ὥστε ἀπολέσαι ἐν µιᾷ ἡµέρᾳ τὸ γένος Μαρδοχαίου, καὶ ἔπεσεν ὁ κλῆρος εἰς τὴν τεσσαρεσκαιδεκάτην τοῦ µηνός, ὅς ἐστιν Αδαρ. (8) καὶ ἐλάλησεν πρὸς τὸν βασιλέα Ἀρταξέρξην λέγων Ὑπάρχει ἔθνος διεσπαρµένον ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἐν πάσῃ τῇ βασιλείᾳ σου, οἱ δὲ νόµοι αὐτῶν ἔξαλλοι παρὰ πάντα τὰ ἔθνη, τῶν δὲ νόµων τοῦ βασιλέως παρακούουσιν, καὶ οὐ συµφέρει τῷ βασιλεῖ ἐᾶσαι αὐτούς· (9) εἰ δοκεῖ τῷ βασιλεῖ, δογµατισάτω ἀπολέσαι αὐτούς, κἀγὼ διαγράψω εἰς τὸ γαζοφυλάκιον τοῦ βασιλέως ἀργυρίου τάλαντα µύρια. (10) καὶ περιελόµενος ὁ βασιλεὺς τὸν δακτύλιον ἔδωκεν εἰς χεῖρα τῷ Αµαν σφραγίσαι κατὰ τῶν γεγραµµένων κατὰ τῶν Ιουδαίων. (11) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ Αµαν Τὸ µὲν ἀργύριον ἔχε, τῷ δὲ ἔθνει χρῶ ὡς βούλει. (12) καὶ ἐκλήθησαν οἱ γραµµατεῖς τοῦ βασιλέως µηνὶ πρώτῳ τῇ τρισκαιδεκάτῃ καὶ ἔγραψαν, ὡς ἐπέταξεν Αµαν, τοῖς στρατηγοῖς καὶ τοῖς ἄρχουσιν κατὰ πᾶσαν χώραν ἀπὸ Ἰνδικῆς ἕως τῆς Αἰθιοπίας, ταῖς ἑκατὸν εἴκοσι ἑπτὰ χώραις, τοῖς τε ἄρχουσι τῶν ἐθνῶν κατὰ τὴν αὐτῶν λέξιν δι’ Ἀρταξέρξου τοῦ βασιλέως. (13) καὶ ἀπεστάλη διὰ βιβλιαφόρων εἰς τὴν Ἀρταξέρξου βασιλείαν ἀφανίσαι τὸ γένος τῶν Ιουδαίων ἐν ἡµέρᾳ µιᾷ µηνὸς δωδεκάτου, ὅς ἐστιν Αδαρ, καὶ διαρπάσαι τὰ ὑπάρχοντα αὐτῶν. — (13a) τῆς δὲ ἐπιστολῆς ἐστιν τὸ ἀντίγραφον τόδε Βασιλεὺς µέγας Ἀρταξέρξης τοῖς ἀπὸ τῆς Ἰνδικῆς ἕως τῆς Αἰθιοπίας ἑκατὸν εἴκοσι ἑπτὰ χωρῶν ἄρχουσι καὶ τοπάρχαις ὑποτεταγµένοις τάδε γράφει (13b) Πολλῶν ἐπάρξας ἐθνῶν καὶ πάσης ἐπικρατήσας οἰκουµένης ἐβουλήθην, µὴ τῷ θράσει τῆς ἐξουσίας ἐπαιρόµενος, ἐπιεικέστερον δὲ καὶ µετὰ ἠπιότητος ἀεὶ διεξάγων, τοὺς τῶν ὑποτεταγµένων ἀκυµάτους διὰ παντὸς καταστῆσαι βίους, τήν τε βασιλείαν ἥµερον καὶ πορευτὴν µέχρι περάτων παρεξόµενος ἀνανεώσασθαί τε τὴν ποθουµένην τοῖς πᾶσιν ἀνθρώποις εἰρήνην. (13c) πυθοµένου δέ µου τῶν συµβούλων πῶς ἂν ἀχθείη τοῦτο ἐπὶ πέρας, σωφροσύνῃ παρ’ ἡµῖν διενέγκας καὶ ἐν τῇ εὐνοίᾳ ἀπαραλλάκτως καὶ βεβαίᾳ πίστει ἀποδεδειγµένος καὶ δεύτερον τῶν βασιλειῶν γέρας ἀπενηνεγµένος Αµαν (13d) ἐπέδειξεν ἡµῖν ἐν πάσαις ταῖς κατὰ τὴν οἰκουµένην φυλαῖς ἀναµεµεῖχθαι δυσµενῆ λαόν τινα τοῖς νόµοις ἀντίθετον πρὸς πᾶν ἔθνος τά τε τῶν βασιλέων παραπέµποντας διηνεκῶς διατάγµατα πρὸς τὸ µὴ κατατίθεσθαι τὴν ὑφ’ ἡµῶν κατευθυνοµένην ἀµέµπτως συναρχίαν. (13e) διειληφότες οὖν τόδε τὸ ἔθνος µονώτατον ἐν ἀντιπαραγωγῇ παντὶ διὰ παντὸς ἀνθρώπῳ κείµενον διαγωγὴν νόµων ξενίζουσαν παραλλάσσον καὶ δυσνοοῦν τοῖς ἡµετέροις πράγµασιν τὰ χείριστα συντελοῦν κακὰ καὶ πρὸς τὸ µὴ τὴν βασιλείαν εὐσταθείας τυγχάνειν· (13f) προστετάχαµεν οὖν τοὺς σηµαινοµένους ὑµῖν ἐν τοῖς γεγραµµένοις ὑπὸ Αµαν τοῦ τεταγµένου ἐπὶ τῶν πραγµάτων καὶ δευτέρου πατρὸς ἡµῶν πάντας σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις ἀπολέσαι ὁλορριζεὶ ταῖς τῶν ἐχθρῶν µαχαίραις ἄνευ παντὸς οἴκτου καὶ φειδοῦς τῇ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ τοῦ δωδεκάτου µηνὸς Αδαρ τοῦ ἐνεστῶτος ἔτους, (13g) ὅπως οἱ πάλαι καὶ νῦν δυσµενεῖς ἐν ἡµέρᾳ µιᾷ βιαίως εἰς τὸν ᾅδην κατελθόντες εἰς τὸν µετέπειτα χρόνον εὐσταθῆ καὶ ἀτάραχα παρέχωσιν ἡµῖν διὰ τέλους τὰ πράγµατα. — (14) τὰ δὲ ἀντίγραφα τῶν ἐπιστολῶν ἐξετίθετο κατὰ χώραν, καὶ προσετάγη πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν ἑτοίµους εἶναι εἰς τὴν ἡµέραν ταύτην. (15) ἐσπεύδετο δὲ τὸ πρᾶγµα καὶ εἰς Σουσαν· ὁ δὲ βασιλεὺς καὶ Αµαν ἐκωθωνίζοντο, ἐταράσσετο δὲ ἡ πόλις.

4

(1) Ὁ δὲ Μαρδοχαῖος ἐπιγνοὺς τὸ συντελούµενον διέρρηξεν τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ ἐνεδύσατο σάκκον καὶ κατεπάσατο σποδὸν καὶ ἐκπηδήσας διὰ τῆς πλατείας τῆς πόλεως ἐβόα φωνῇ µεγάλῃ Αἴρεται ἔθνος µηδὲν ἠδικηκός. (2) καὶ ἦλθεν ἕως τῆς πύλης τοῦ βασιλέως καὶ ἔστη· οὐ γὰρ ἦν ἐξὸν αὐτῷ εἰσελθεῖν εἰς τὴν αὐλὴν σάκκον ἔχοντι καὶ σποδόν. (3) καὶ ἐν πάσῃ χώρᾳ, οὗ ἐξετίθετο τὰ γράµµατα, κραυγὴ καὶ κοπετὸς καὶ πένθος µέγα τοῖς Ιουδαίοις, σάκκον καὶ σποδὸν ἔστρωσαν ἑαυτοῖς. (4) καὶ εἰσῆλθον αἱ ἅβραι καὶ οἱ εὐνοῦχοι τῆς βασιλίσσης καὶ ἀνήíειλαν αὐτῇ, καὶ ἐταράχθη ἀκούσασα τὸ γεγονὸς καὶ ἀπέστειλεν στολίσαι τὸν Μαρδοχαῖον καὶ ἀφελέσθαι αὐτοῦ τὸν σάκκον, ὁ δὲ οὐκ ἐπείσθη. (5) ἡ δὲ Εσθηρ προσεκαλέσατο Αχραθαῖον τὸν εὐνοῦχον αὐτῆς, ὃς παρειστήκει αὐτῇ, καὶ ἀπέστειλεν µαθεῖν αὐτῇ παρὰ τοῦ Μαρδοχαίου τὸ ἀκριβές· (6) (7) ὁ δὲ Μαρδοχαῖος ὑπέδειξεν αὐτῷ τὸ γεγονὸς καὶ τὴν ἐπαíελίαν, ἣν ἐπηíείλατο Αµαν τῷ βασιλεῖ εἰς τὴν γάζαν ταλάντων µυρίων, ἵνα ἀπολέσῃ τοὺς Ιουδαίους· (8) καὶ τὸ ἀντίγραφον τὸ ἐν Σούσοις ἐκτεθὲν ὑπὲρ τοῦ ἀπολέσθαι αὐτοὺς ἔδωκεν αὐτῷ δεῖξαι τῇ Εσθηρ καὶ εἶπεν αὐτῷ ἐντείλασθαι αὐτῇ εἰσελθούσῃ παραιτήσασθαι τὸν βασιλέα καὶ ἀξιῶσαι αὐτὸν περὶ τοῦ λαοῦ µνησθεῖσα ἡµερῶν ταπεινώσεώς σου ὡς ἐτράφης ἐν χειρί µου, διότι Αµαν ὁ δευτερεύων τῷ βασιλεῖ ἐλάλησεν καθ’ ἡµῶν εἰς θάνατον· ἐπικάλεσαι τὸν κύριον καὶ λάλησον τῷ βασιλεῖ περὶ ἡµῶν καὶ ῥῦσαι ἡµᾶς ἐκ θανάτου. (9) εἰσελθὼν δὲ ὁ Αχραθαῖος ἐλάλησεν αὐτῇ πάντας τοὺς λόγους τούτους. (10) εἶπεν δὲ Εσθηρ πρὸς Αχραθαῖον Πορεύθητι πρὸς Μαρδοχαῖον καὶ εἰπὸν ὅτι (11) Τὰ ἔθνη πάντα τῆς βασιλείας γινώσκει ὅτι πᾶς ἄνθρωπος ἢ γυνή, ὃς εἰσελεύσεται πρὸς τὸν βασιλέα εἰς τὴν αὐλὴν τὴν ἐσωτέραν ἄκλητος, οὐκ ἔστιν αὐτῷ σωτηρία· πλὴν ᾧ ἐκτείνει ὁ βασιλεὺς τὴν χρυσῆν ῥάβδον, οὗτος σωθήσεται· κἀγὼ οὐ κέκληµαι εἰσελθεῖν πρὸς τὸν βασιλέα, εἰσὶν αὗται ἡµέραι τριάκοντα. (12) καὶ ἀπήíειλεν Αχραθαῖος Μαρδοχαίῳ πάντας τοὺς λόγους Εσθηρ. (13) καὶ εἶπεν Μαρδοχαῖος πρὸς Αχραθαῖον Πορεύθητι καὶ εἰπὸν αὐτῇ Εσθηρ, µὴ εἴπῃς σεαυτῇ ὅτι σωθήσῃ µόνη ἐν τῇ βασιλείᾳ παρὰ πάντας τοὺς Ιουδαίους· (14) ὡς ὅτι ἐὰν παρακούσῃς ἐν τούτῳ τῷ καιρῷ, ἄMοθεν βοήθεια καὶ σκέπη ἔσται τοῖς Ιουδαίοις, σὺ δὲ καὶ ὁ οἶκος τοῦ πατρός σου ἀπολεῖσθε· καὶ τίς οἶδεν εἰ εἰς τὸν καιρὸν τοῦτον ἐβασίλευσας; (15) καὶ ἐξαπέστειλεν Εσθηρ τὸν ἥκοντα πρὸς αὐτὴν πρὸς Μαρδοχαῖον λέγουσα (16) Βαδίσας ἐκκλησίασον τοὺς Ιουδαίους τοὺς ἐν Σούσοις καὶ νηστεύσατε ἐπ’ ἐµοὶ καὶ µὴ φάγητε µηδὲ πίητε ἐπὶ ἡµέρας τρεῖς νύκτα καὶ ἡµέραν, κἀγὼ δὲ καὶ αἱ ἅβραι µου ἀσιτήσοµεν, καὶ τότε εἰσελεύσοµαι πρὸς τὸν βασιλέα παρὰ τὸν νόµον, ἐὰν καὶ ἀπολέσθαι µε ᾖ. (17) Καὶ βαδίσας Μαρδοχαῖος ἐποίησεν ὅσα ἐνετείλατο αὐτῷ Εσθηρ,

C

(17a) καὶ ἐδεήθη κυρίου µνηµονεύων πάντα τὰ ἔργα κυρίου καὶ εἶπεν (17b) Κύριε κύριε βασιλεῦ πάντων κρατῶν, ὅτι ἐν ἐξουσίᾳ σου τὸ πᾶν ἐστιν, καὶ οὐκ ἔστιν ὁ ἀντιδοξῶν σοι ἐν τῷ θέλειν σε σῶσαι τὸν Ισραηλ· (17c) ὅτι σὺ ἐποίησας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ πᾶν θαυµαζόµενον ἐν τῇ ὑπ’ οὐρανὸν καὶ κύριος εἶ πάντων, καὶ οὐκ ἔστιν ὃς ἀντιτάξεταί σοι τῷ κυρίῳ. (17d) σὺ πάντα γινώσκεις· σὺ οἶδας, κύριε, ὅτι οὐκ ἐν ὕβρει οὐδὲ ἐν ὑπερηφανίᾳ οὐδὲ ἐν φιλοδοξίᾳ ἐποίησα τοῦτο, τὸ µὴ προσκυνεῖν τὸν ὑπερήφανον Αµαν, ὅτι ηὐδόκουν φιλεῖν πέλµατα ποδῶν αὐτοῦ πρὸς σωτηρίαν Ισραηλ· (17e) ἀλλὰ ἐποίησα τοῦτο, ἵνα µὴ θῶ δόξαν ἀνθρώπου ὑπεράνω δόξης θεοῦ, καὶ οὐ προσκυνήσω οὐδένα πλὴν σοῦ τοῦ κυρίου µου καὶ οὐ ποιήσω αὐτὰ ἐν ὑπερηφανίᾳ. (17f) καὶ νῦν, κύριε ὁ θεὸς ὁ βασιλεὺς ὁ θεὸς Αβρααµ, φεῖσαι τοῦ λαοῦ σου, ὅτι ἐπιβλέπουσιν ἡµῖν εἰς καταφθορὰν καὶ ἐπεθύµησαν ἀπολέσαι τὴν ἐξ ἀρχῆς κληρονοµίαν σου· (17g) µὴ ὑπερίδῃς τὴν µερίδα σου, ἣν σεαυτῷ ἐλυτρώσω ἐκ γῆς Αἰγύπτου· (17h) ἐπάκουσον τῆς δεήσεώς µου καὶ ἱλάσθητι τῷ κλήρῳ σου καὶ στρέψον τὸ πένθος ἡµῶν εἰς εὐωχίαν, ἵνα ζῶντες ὑµνῶµέν σου τὸ ὄνοµα, κύριε, καὶ µὴ ἀφανίσῃς στόµα αἰνούντων σοι. — (17i) καὶ πᾶς Ισραηλ ἐκέκραξαν ἐξ ἰσχύος αὐτῶν, ὅτι θάνατος αὐτῶν ἐν ὀφθαλµοῖς αὐτῶν. (17k) Καὶ Εσθηρ ἡ βασίλισσα κατέφυγεν ἐπὶ τὸν κύριον ἐν ἀγῶνι θανάτου κατειληµµένη καὶ ἀφελοµένη τὰ ἱµάτια τῆς δόξης αὐτῆς ἐνεδύσατο ἱµάτια στενοχωρίας καὶ πένθους καὶ ἀντὶ τῶν ὑπερηφάνων ἡδυσµάτων σποδοῦ καὶ κοπριῶν ἔπλησεν τὴν κεφαλὴν αὐτῆς καὶ τὸ σῶµα αὐτῆς ἐταπείνωσεν σφόδρα καὶ πάντα τόπον κόσµου ἀγαλλιάµατος αὐτῆς ἔπλησε στρεπτῶν τριχῶν αὐτῆς καὶ ἐδεῖτο κυρίου θεοῦ Ισραηλ καὶ εἶπεν (17l) Κύριέ µου ὁ βασιλεὺς ἡµῶν, σὺ εἶ µόνος· βοήθησόν µοι τῇ µόνῃ καὶ µὴ ἐχούσῃ βοηθὸν εἰ µὴ σέ, ὅτι κίνδυνός µου ἐν χειρί µου. (17m) ἐγὼ ἤκουον ἐκ γενετῆς µου ἐν φυλῇ πατριᾶς µου ὅτι σύ, κύριε, ἔλαβες τὸν Ισραηλ ἐκ πάντων τῶν ἐθνῶν καὶ τοὺς πατέρας ἡµῶν ἐκ πάντων τῶν προγόνων αὐτῶν εἰς κληρονοµίαν αἰώνιον καὶ ἐποίησας αὐτοῖς ὅσα ἐλάλησας. (17n) καὶ νῦν ἡµάρτοµεν ἐνώπιόν σου, καὶ παρέδωκας ἡµᾶς εἰς χεῖρας τῶν ἐχθρῶν ἡµῶν, ἀνθ’ ὧν ἐδοξάσαµεν τοὺς θεοὺς αὐτῶν· δίκαιος εἶ, κύριε. (17o) καὶ νῦν οὐχ ἱκανώθησαν ἐν πικρασµῷ δουλείας ἡµῶν, ἀλλὰ ἔθηκαν τὰς χεῖρας αὐτῶν ἐπὶ τὰς χεῖρας τῶν εἰδώλων αὐτῶν ἐξᾶραι ὁρισµὸν στόµατός σου καὶ ἀφανίσαι κληρονοµίαν σου καὶ ἐµφράξαι στόµα αἰνούντων σοι καὶ σβέσαι δόξαν οἴκου σου καὶ θυσιαστήριόν σου (17p) καὶ ἀνοῖξαι στόµα ἐθνῶν εἰς ἀρετὰς µαταίων καὶ θαυµασθῆναι βασιλέα σάρκινον εἰς αἰῶνα. (17q) µὴ παραδῷς, κύριε, τὸ σκῆπτρόν σου τοῖς µὴ οὖσιν, καὶ µὴ καταγελασάτωσαν ἐν τῇ πτώσει ἡµῶν, ἀλλὰ στρέψον τὴν βουλὴν αὐτῶν ἐπ’ αὐτούς, τὸν δὲ ἀρξάµενον ἐφ’ ἡµᾶς παραδειγµάτισον. (17r) µνήσθητι, κύριε, γνώσθητι ἐν καιρῷ θλίψεως ἡµῶν καὶ ἐµὲ θάρσυνον, βασιλεῦ τῶν θεῶν καὶ πάσης ἀρχῆς ἐπικρατῶν· (17s) δὸς λόγον εὔρυθµον εἰς τὸ στόµα µου ἐνώπιον τοῦ λέοντος καὶ µετάθες τὴν καρδίαν αὐτοῦ εἰς µῖσος τοῦ πολεµοῦντος ἡµᾶς εἰς συντέλειαν αὐτοῦ καὶ τῶν ὁµονοούντων αὐτῷ· (17t) ἡµᾶς δὲ ῥῦσαι ἐν χειρί σου καὶ βοήθησόν µοι τῇ µόνῃ καὶ µὴ ἐχούσῃ εἰ µὴ σέ, κύριε. (17u) πάντων γνῶσιν ἔχεις καὶ οἶδας ὅτι ἐµίσησα δόξαν ἀνόµων καὶ βδελύσσοµαι κοίτην ἀπεριτµήτων καὶ παντὸς ἀλλοτρίου. (17w) σὺ οἶδας τὴν ἀνάγκην µου, ὅτι βδελύσσοµαι τὸ σηµεῖον τῆς ὑπερηφανίας µου, ὅ ἐστιν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς µου ἐν ἡµέραις ὀπτασίας µου· βδελύσσοµαι αὐτὸ ὡς ῥάκος καταµηνίων καὶ οὐ φορῶ αὐτὸ ἐν ἡµέραις ἡσυχίας µου. (17x) καὶ οὐκ ἔφαγεν ἡ δούλη σου τράπεζαν Αµαν καὶ οὐκ ἐδόξασα συµπόσιον βασιλέως οὐδὲ ἔπιον οἶνον σπονδῶν· (17y) καὶ οὐκ ηὐφράνθη ἡ δούλη σου ἀφ’ ἡµέρας µεταβολῆς µου µέχρι νῦν πλὴν ἐπὶ σοί, κύριε ὁ θεὸς Αβρααµ. (17z) ὁ θεὸς ὁ ἰσχύων ἐπὶ πάντας, εἰσάκουσον φωνὴν ἀπηλπισµένων καὶ ῥῦσαι ἡµᾶς ἐκ χειρὸς τῶν πονηρευοµένων· καὶ ῥῦσαί µε ἐκ τοῦ φόβου µου.

D

(5:1) Καὶ ἐγενήθη ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ τρίτῃ, ὡς ἐπαύσατο προσευχοµένη, ἐξεδύσατο τὰ ἱµάτια τῆς θεραπείας καὶ περιεβάλετο τὴν δόξαν αὐτῆς (5:1a) καὶ γενηθεῖσα ἐπιφανὴς ἐπικαλεσαµένη τὸν πάντων ἐπόπτην θεὸν καὶ σωτῆρα παρέλαβεν τὰς δύο ἅβρας καὶ τῇ µὲν µιᾷ ἐπηρείδετο ὡς τρυφερευοµένη, ἡ δὲ ἑτέρα ἐπηκολούθει κουφίζουσα τὴν ἔνδυσιν αὐτῆς, (5:1b) καὶ αὐτὴ ἐρυθριῶσα ἀκµῇ κάλλους αὐτῆς, καὶ τὸ πρόσωπον αὐτῆς ἱλαρὸν ὡς προσφιλές, ἡ δὲ καρδία αὐτῆς ἀπεστενωµένη ἀπὸ τοῦ φόβου. (5:1c) καὶ εἰσελθοῦσα πάσας τὰς θύρας κατέστη ἐνώπιον τοῦ βασιλέως, καὶ αὐτὸς ἐκάθητο ἐπὶ τοῦ θρόνου τῆς βασιλείας αὐτοῦ καὶ πᾶσαν στολὴν τῆς ἐπιφανείας αὐτοῦ ἐνεδεδύκει, ὅλος διὰ χρυσοῦ καὶ λίθων πολυτελῶν, καὶ ἦν φοβερὸς σφόδρα. (5:1d) καὶ ἄρας τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πεπυρωµένον δόξῃ ἐν ἀκµῇ θυµοῦ ἔβλεψεν, καὶ ἔπεσεν ἡ βασίλισσα καὶ µετέβαλεν τὸ χρῶµα αὐτῆς ἐν ἐκλύσει καὶ κατεπέκυψεν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν τῆς ἅβρας τῆς προπορευοµένης. (1e) καὶ µετέβαλεν ὁ θεὸς τὸ πνεῦµα τοῦ βασιλέως εἰς πραύ̈τητα, καὶ ἀγωνιάσας ἀνεπήδησεν ἀπὸ τοῦ θρόνου αὐτοῦ καὶ ἀνέλαβεν αὐτὴν ἐπὶ τὰς ἀγκάλας αὐτοῦ, µέχρις οὗ κατέστη, καὶ παρεκάλει αὐτὴν λόγοις εἰρηνικοῖς καὶ εἶπεν αὐτῇ (5:1f) Τί ἐστιν, Εσθηρ; ἐγὼ ὁ ἀδελφός σου, θάρσει, οὐ µὴ ἀποθάνῃς, ὅτι κοινὸν τὸ πρόσταγµα ἡµῶν ἐστιν· πρόσελθε. (5:2) καὶ ἄρας τὴν χρυσῆν ῥάβδον ἐπέθηκεν ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτῆς καὶ ἠσπάσατο αὐτὴν καὶ εἶπεν Λάλησόν µοι. (5:2a) καὶ εἶπεν αὐτῷ Εἶδόν σε, κύριε, ὡς ἄíελον θεοῦ, καὶ ἐταράχθη ἡ καρδία µου ἀπὸ φόβου τῆς δόξης σου· ὅτι θαυµαστὸς εἶ, κύριε, καὶ τὸ πρόσωπόν σου χαρίτων µεστόν. (5:2b) ἐν δὲ τῷ διαλέγεσθαι αὐτὴν ἔπεσεν ἀπὸ ἐκλύσεως αὐτῆς, καὶ ὁ βασιλεὺς ἐταράσσετο, καὶ πᾶσα ἡ θεραπεία αὐτοῦ παρεκάλει αὐτήν.

5

(3) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Τί θέλεις, Εσθηρ, καὶ τί σού ἐστιν τὸ ἀξίωµα; ἕως τοῦ ἡµίσους τῆς βασιλείας µου καὶ ἔσται σοι. (4) εἶπεν δὲ Εσθηρ Ἡµέρα µου ἐπίσηµος σήµερόν ἐστιν· εἰ οὖν δοκεῖ τῷ βασιλεῖ, ἐλθάτω καὶ αὐτὸς καὶ Αµαν εἰς τὴν δοχήν, ἣν ποιήσω σήµερον. (5) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Κατασπεύσατε Αµαν, ὅπως ποιήσωµεν τὸν λόγον Εσθηρ· καὶ παραγίνονται ἀµφότεροι εἰς τὴν δοχήν, ἣν εἶπεν Εσθηρ. (6) ἐν δὲ τῷ πότῳ εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς Εσθηρ Τί ἐστιν, βασίλισσα Εσθηρ; καὶ ἔσται σοι ὅσα ἀξιοῖς. (7) καὶ εἶπεν Τὸ αἴτηµά µου καὶ τὸ ἀξίωµά µου· (8) εἰ εὗρον χάριν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως, ἐλθάτω ὁ βασιλεὺς καὶ Αµαν ἐπὶ τὴν αὔριον εἰς τὴν δοχήν, ἣν ποιήσω αὐτοῖς, καὶ αὔριον ποιήσω τὰ αὐτά. (9) Καὶ ἐξῆλθεν ὁ Αµαν ἀπὸ τοῦ βασιλέως ὑπερχαρὴς εὐφραινόµενος· ἐν δὲ τῷ ἰδεῖν Αµαν Μαρδοχαῖον τὸν Ιουδαῖον ἐν τῇ αὐλῇ ἐθυµώθη σφόδρα. (10) καὶ εἰσελθὼν εἰς τὰ ἴδια ἐκάλεσεν τοὺς φίλους καὶ Ζωσαραν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ (11) καὶ ὑπέδειξεν αὐτοῖς τὸν πλοῦτον αὐτοῦ καὶ τὴν δόξαν, ἣν ὁ βασιλεὺς αὐτῷ περιέθηκεν, καὶ ὡς ἐποίησεν αὐτὸν πρωτεύειν καὶ ἡγεῖσθαι τῆς βασιλείας. (12) καὶ εἶπεν Αµαν Οὐ κέκληκεν ἡ βασίλισσα µετὰ τοῦ βασιλέως οὐδένα εἰς τὴν δοχὴν ἀλλ’ ἢ ἐµέ, καὶ εἰς τὴν αὔριον κέκληµαι· (13) καὶ ταῦτά µοι οὐκ ἀρέσκει, ὅταν ἴδω Μαρδοχαῖον τὸν Ιουδαῖον ἐν τῇ αὐλῇ. (14) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Ζωσαρα ἡ γυνὴ αὐτοῦ καὶ οἱ φίλοι Κοπήτω σοι ξύλον πηχῶν πεντήκοντα, ὄρθρου δὲ εἰπὸν τῷ βασιλεῖ καὶ κρεµασθήτω Μαρδοχαῖος ἐπὶ τοῦ ξύλου· σὺ δὲ εἴσελθε εἰς τὴν δοχὴν σὺν τῷ βασιλεῖ καὶ εὐφραίνου. καὶ ἤρεσεν τὸ ῥῆµα τῷ Αµαν, καὶ ἡτοιµάσθη τὸ ξύλον.

6

(1) Ὁ δὲ κύριος ἀπέστησεν τὸν ὕπνον ἀπὸ τοῦ βασιλέως τὴν νύκτα ἐκείνην, καὶ εἶπεν τῷ διδασκάλῳ αὐτοῦ εἰσφέρειν γράµµατα µνηµόσυνα τῶν ἡµερῶν ἀναγινώσκειν αὐτῷ. (2) εὗρεν δὲ τὰ γράµµατα τὰ γραφέντα περὶ Μαρδοχαίου, ὡς ἀπήíειλεν τῷ βασιλεῖ περὶ τῶν δύο εὐνούχων τοῦ βασιλέως ἐν τῷ φυλάσσειν αὐτοὺς καὶ ζητῆσαι ἐπιβαλεῖν τὰς χεῖρας Ἀρταξέρξῃ. (3) εἶπεν δὲ ὁ βασιλεύς Τίνα δόξαν ἢ χάριν ἐποιήσαµεν τῷ Μαρδοχαίῳ; καὶ εἶπαν οἱ διάκονοι τοῦ βασιλέως Οὐκ ἐποίησας αὐτῷ οὐδέν. (4) ἐν δὲ τῷ πυνθάνεσθαι τὸν βασιλέα περὶ τῆς εὐνοίας Μαρδοχαίου ἰδοὺ Αµαν ἐν τῇ αὐλῇ· εἶπεν δὲ ὁ βασιλεύς Τίς ἐν τῇ αὐλῇ; ὁ δὲ Αµαν εἰσῆλθεν εἰπεῖν τῷ βασιλεῖ κρεµάσαι τὸν Μαρδοχαῖον ἐπὶ τῷ ξύλῳ, ᾧ ἡτοίµασεν. (5) καὶ εἶπαν οἱ διάκονοι τοῦ βασιλέως Ἰδοὺ Αµαν ἕστηκεν ἐν τῇ αὐλῇ· καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Καλέσατε αὐτόν. (6) εἶπεν δὲ ὁ βασιλεὺς τῷ Αµαν Τί ποιήσω τῷ ἀνθρώπῳ, ὃν ἐγὼ θέλω δοξάσαι; εἶπεν δὲ ἐν ἑαυτῷ Αµαν Τίνα θέλει ὁ βασιλεὺς δοξάσαι εἰ µὴ ἐµέ; (7) εἶπεν δὲ πρὸς τὸν βασιλέα Ἄνθρωπον, ὃν ὁ βασιλεὺς θέλει δοξάσαι, (8) ἐνεγκάτωσαν οἱ παῖδες τοῦ βασιλέως στολὴν βυσσίνην, ἣν ὁ βασιλεὺς περιβάλλεται, καὶ ἵππον, ἐφ’ ὃν ὁ βασιλεὺς ἐπιβαίνει, (9) καὶ δότω ἑνὶ τῶν φίλων τοῦ βασιλέως τῶν ἐνδόξων καὶ στολισάτω τὸν ἄνθρωπον, ὃν ὁ βασιλεὺς ἀγαπᾷ, καὶ ἀναβιβασάτω αὐτὸν ἐπὶ τὸν ἵππον καὶ κηρυσσέτω διὰ τῆς πλατείας τῆς πόλεως λέγων Οὕτως ἔσται παντὶ ἀνθρώπῳ, ὃν ὁ βασιλεὺς δοξάζει. (10) εἶπεν δὲ ὁ βασιλεὺς τῷ Αµαν Καθὼς ἐλάλησας, οὕτως ποίησον τῷ Μαρδοχαίῳ τῷ Ιουδαίῳ τῷ θεραπεύοντι ἐν τῇ αὐλῇ, καὶ µὴ παραπεσάτω σου λόγος ὧν ἐλάλησας. (11) ἔλαβεν δὲ Αµαν τὴν στολὴν καὶ τὸν ἵππον καὶ ἐστόλισεν τὸν Μαρδοχαῖον καὶ ἀνεβίβασεν αὐτὸν ἐπὶ τὸν ἵππον καὶ διῆλθεν διὰ τῆς πλατείας τῆς πόλεως καὶ ἐκήρυσσεν λέγων Οὕτως ἔσται παντὶ ἀνθρώπῳ, ὃν ὁ βασιλεὺς θέλει δοξάσαι. (12) ἐπέστρεψεν δὲ ὁ Μαρδοχαῖος εἰς τὴν αὐλήν, Αµαν δὲ ὑπέστρεψεν εἰς τὰ ἴδια λυπούµενος κατὰ κεφαλῆς. (13) καὶ διηγήσατο Αµαν τὰ συµβεβηκότα αὐτῷ Ζωσαρα τῇ γυναικὶ αὐτοῦ καὶ τοῖς φίλοις, καὶ εἶπαν πρὸς αὐτὸν οἱ φίλοι καὶ ἡ γυνή Εἰ ἐκ γένους Ιουδαίων Μαρδοχαῖος, ἦρξαι ταπεινοῦσθαι ἐνώπιον αὐτοῦ, πεσὼν πεσῇ· οὐ µὴ δύνῃ αὐτὸν ἀµύνασθαι, ὅτι θεὸς ζῶν µετ’ αὐτοῦ. — (14) ἔτι αὐτῶν λαλούντων παραγίνονται οἱ εὐνοῦχοι ἐπισπεύδοντες τὸν Αµαν ἐπὶ τὸν πότον, ὃν ἡτοίµασεν Εσθηρ.

7

(1) Εἰσῆλθεν δὲ ὁ βασιλεὺς καὶ Αµαν συµπιεῖν τῇ βασιλίσσῃ. (2) εἶπεν δὲ ὁ βασιλεὺς Εσθηρ τῇ δευτέρᾳ ἡµέρᾳ ἐν τῷ πότῳ Τί ἐστιν, Εσθηρ βασίλισσα, καὶ τί τὸ αἴτηµά σου καὶ τί τὸ ἀξίωµά σου; καὶ ἔστω σοι ἕως τοῦ ἡµίσους τῆς βασιλείας µου. (3) καὶ ἀποκριθεῖσα εἶπεν Εἰ εὗρον χάριν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως, δοθήτω ἡ ψυχή µου τῷ αἰτήµατί µου καὶ ὁ λαός µου τῷ ἀξιώµατί µου· (4) ἐπράθηµεν γὰρ ἐγώ τε καὶ ὁ λαός µου εἰς ἀπώλειαν καὶ διαρπαγὴν καὶ δουλείαν, ἡµεῖς καὶ τὰ τέκνα ἡµῶν εἰς παῖδας καὶ παιδίσκας, καὶ παρήκουσα· οὐ γὰρ ἄξιος ὁ διάβολος τῆς αὐλῆς τοῦ βασιλέως. (5) εἶπεν δὲ ὁ βασιλεύς Τίς οὗτος, ὅστις ἐτόλµησεν ποιῆσαι τὸ πρᾶγµα τοῦτο; (6) εἶπεν δὲ Εσθηρ Ἄνθρωπος ἐχθρὸς Αµαν ὁ πονηρὸς οὗτος. Αµαν δὲ ἐταράχθη ἀπὸ τοῦ βασιλέως καὶ τῆς βασιλίσσης. (7) ὁ δὲ βασιλεὺς ἐξανέστη ἐκ τοῦ συµποσίου εἰς τὸν κῆπον· ὁ δὲ Αµαν παρῃτεῖτο τὴν βασίλισσαν, ἑώρα γὰρ ἑαυτὸν ἐν κακοῖς ὄντα. (8) ἐπέστρεψεν δὲ ὁ βασιλεὺς ἐκ τοῦ κήπου, Αµαν δὲ ἐπιπεπτώκει ἐπὶ τὴν κλίνην ἀξιῶν τὴν βασίλισσαν· εἶπεν δὲ ὁ βασιλεύς Ὥστε καὶ τὴν γυναῖκα βιάζῃ ἐν τῇ οἰκίᾳ µου; Αµαν δὲ ἀκούσας διετράπη τῷ προσώπῳ. (9) εἶπεν δὲ Βουγαθαν εἷς τῶν εὐνούχων πρὸς τὸν βασιλέα Ἰδοὺ καὶ ξύλον ἡτοίµασεν Αµαν Μαρδοχαίῳ τῷ λαλήσαντι περὶ τοῦ βασιλέως, καὶ ὤρθωται ἐν τοῖς Αµαν ξύλον πηχῶν πεντήκοντα. εἶπεν δὲ ὁ βασιλεύς Σταυρωθήτω ἐπ’ αὐτοῦ. (10) καὶ ἐκρεµάσθη Αµαν ἐπὶ τοῦ ξύλου, ὃ ἡτοίµασεν Μαρδοχαίῳ. καὶ τότε ὁ βασιλεὺς ἐκόπασεν τοῦ θυµοῦ.

8

(1) Καὶ ἐν αὐτῇ τῇ ἡµέρᾳ ὁ βασιλεὺς Ἀρταξέρξης ἐδωρήσατο Εσθηρ ὅσα ὑπῆρχεν Αµαν τῷ διαβόλῳ, καὶ Μαρδοχαῖος προσεκλήθη ὑπὸ τοῦ βασιλέως, ὑπέδειξεν γὰρ Εσθηρ ὅτι ἐνοικείωται αὐτῇ. (2) ἔλαβεν δὲ ὁ βασιλεὺς τὸν δακτύλιον, ὃν ἀφείλατο Αµαν, καὶ ἔδωκεν αὐτὸν Μαρδοχαίῳ, καὶ κατέστησεν Εσθηρ Μαρδοχαῖον ἐπὶ πάντων τῶν Αµαν. (3) καὶ προσθεῖσα ἐλάλησεν πρὸς τὸν βασιλέα καὶ προσέπεσεν πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ καὶ ἠξίου ἀφελεῖν τὴν Αµαν κακίαν καὶ ὅσα ἐποίησεν τοῖς Ιουδαίοις. (4) ἐξέτεινεν δὲ ὁ βασιλεὺς Εσθηρ τὴν ῥάβδον τὴν χρυσῆν, ἐξηγέρθη δὲ Εσθηρ παρεστηκέναι τῷ βασιλεῖ. (5) καὶ εἶπεν Εσθηρ Εἰ δοκεῖ σοι καὶ εὗρον χάριν, πεµφθήτω ἀποστραφῆναι τὰ γράµµατα τὰ ἀπεσταλµένα ὑπὸ Αµαν τὰ γραφέντα ἀπολέσθαι τοὺς Ιουδαίους, οἵ εἰσιν ἐν τῇ βασιλείᾳ σου· (6) πῶς γὰρ δυνήσοµαι ἰδεῖν τὴν κάκωσιν τοῦ λαοῦ µου καὶ πῶς δυνήσοµαι σωθῆναι ἐν τῇ ἀπωλείᾳ τῆς πατρίδος µου; (7) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς πρὸς Εσθηρ Εἰ πάντα τὰ ὑπάρχοντα Αµαν ἔδωκα καὶ ἐχαρισάµην σοι καὶ αὐτὸν ἐκρέµασα ἐπὶ ξύλου, ὅτι τὰς χεῖρας ἐπήνεγκε τοῖς Ιουδαίοις, τί ἔτι ἐπιζητεῖς; (8) γράψατε καὶ ὑµεῖς ἐκ τοῦ ὀνόµατός µου ὡς δοκεῖ ὑµῖν καὶ σφραγίσατε τῷ δακτυλίῳ µου· ὅσα γὰρ γράφεται τοῦ βασιλέως ἐπιτάξαντος καὶ σφραγισθῇ τῷ δακτυλίῳ µου, οὐκ ἔστιν αὐτοῖς ἀντειπεῖν. (9) ἐκλήθησαν δὲ οἱ γραµµατεῖς ἐν τῷ πρώτῳ µηνί, ὅς ἐστι Νισα, τρίτῃ καὶ εἰκάδι τοῦ αὐτοῦ ἔτους, καὶ ἐγράφη τοῖς Ιουδαίοις ὅσα ἐνετείλατο τοῖς οἰκονόµοις καὶ τοῖς ἄρχουσιν τῶν σατραπῶν ἀπὸ τῆς Ἰνδικῆς ἕως τῆς Αἰθιοπίας, ἑκατὸν εἴκοσι ἑπτὰ σατραπείαις κατὰ χώραν καὶ χώραν, κατὰ τὴν ἑαυτῶν λέξιν. (10) ἐγράφη δὲ διὰ τοῦ βασιλέως καὶ ἐσφραγίσθη τῷ δακτυλίῳ αὐτοῦ, καὶ ἐξαπέστειλαν τὰ γράµµατα διὰ βιβλιαφόρων, (11) ὡς ἐπέταξεν αὐτοῖς χρῆσθαι τοῖς νόµοις αὐτῶν ἐν πάσῃ πόλει βοηθῆσαί τε αὑτοῖς καὶ χρῆσθαι τοῖς ἀντιδίκοις αὐτῶν καὶ τοῖς ἀντικειµένοις αὐτῶν ὡς βούλονται, (12) ἐν ἡµέρᾳ µιᾷ ἐν πάσῃ τῇ βασιλείᾳ Ἀρταξέρξου, τῇ τρισκαιδεκάτῃ τοῦ δωδεκάτου µηνός, ὅς ἐστιν Αδαρ. (12a) Ὧν ἐστιν ἀντίγραφον τῆς ἐπιστολῆς τὰ ὑπογεγραµµένα (12b) Βασιλεὺς µέγας Ἀρταξέρξης τοῖς ἀπὸ τῆς Ἰνδικῆς ἕως τῆς Αἰθιοπίας ἑκατὸν εἴκοσι ἑπτὰ σατραπείαις χωρῶν ἄρχουσι καὶ τοῖς τὰ ἡµέτερα φρονοῦσι χαίρειν. (12c) πολλοὶ τῇ πλείστῃ τῶν εὐεργετούντων χρηστότητι πυκνότερον τιµώµενοι µεῖζον ἐφρόνησαν καὶ οὐ µόνον τοὺς ὑποτεταγµένους ἡµῖν ζητοῦσι κακοποιεῖν, τόν τε κόρον οὐ δυνάµενοι φέρειν καὶ τοῖς ἑαυτῶν εὐεργέταις ἐπιχειροῦσι µηχανᾶσθαι· (12d) καὶ τὴν εὐχαριστίαν οὐ µόνον ἐκ τῶν ἀνθρώπων ἀνταναιροῦντες, ἀλλὰ καὶ τοῖς τῶν ἀπειραγάθων κόµποις ἐπαρθέντες τοῦ τὰ πάντα κατοπτεύοντος ἀεὶ θεοῦ µισοπόνηρον ὑπολαµβάνουσιν ἐκφεύξεσθαι δίκην. (12e) πολλάκις δὲ καὶ πολλοὺς τῶν ἐπ’ ἐξουσίαις τεταγµένων τῶν πιστευθέντων χειρίζειν φίλων τὰ πράγµατα παραµυθία µεταιτίους αἱµάτων ἀθῴων καταστήσασα περιέβαλε συµφοραῖς ἀνηκέστοις (12f) τῷ τῆς κακοηθείας ψευδεῖ παραλογισµῷ παραλογισαµένων τὴν τῶν ἐπικρατούντων ἀκέραιον εὐγνωµοσύνην. (12g) σκοπεῖν δὲ ἔξεστιν, οὐ τοσοῦτον ἐκ τῶν παλαιοτέρων ὧν παρεδώκαµεν ἱστοριῶν, ὅσα ἐστὶν παρὰ πόδας ὑµᾶς ἐκζητοῦντας ἀνοσίως συντετελεσµένα τῇ τῶν ἀνάξια δυναστευόντων λοιµότητι, (12h) καὶ προσέχειν εἰς τὰ µετὰ ταῦτα εἰς τὸ τὴν βασιλείαν ἀτάραχον τοῖς πᾶσιν ἀνθρώποις µετ’ εἰρήνης παρεξόµεθα (12i) χρώµενοι ταῖς µεταβολαῖς, τὰ δὲ ὑπὸ τὴν ὄψιν ἐρχόµενα διακρίνοντες ἀεὶ µετ’ ἐπιεικεστέρας ἀπαντήσεως. (12k) ὡς γὰρ Αµαν Αµαδαθου Μακεδών, ταῖς ἀληθείαις ἀλλότριος τοῦ τῶν Περσῶν αἵµατος καὶ πολὺ διεστηκὼς τῆς ἡµετέρας χρηστότητος, ἐπιξενωθεὶς ἡµῖν (12l) ἔτυχεν ἧς ἔχοµεν πρὸς πᾶν ἔθνος φιλανθρωπίας ἐπὶ τοσοῦτον ὥστε ἀναγορεύεσθαι ἡµῶν πατέρα καὶ προσκυνούµενον ὑπὸ πάντων τὸ δεύτερον τοῦ βασιλικοῦ θρόνου πρόσωπον διατελεῖν, (12m) οὐκ ἐνέγκας δὲ τὴν ὑπερηφανίαν ἐπετήδευσεν τῆς ἀρχῆς στερῆσαι ἡµᾶς καὶ τοῦ πνεύµατος (12n) τόν τε ἡµέτερον σωτῆρα καὶ διὰ παντὸς εὐεργέτην Μαρδοχαῖον καὶ τὴν ἄµεµπτον τῆς βασιλείας κοινωνὸν Εσθηρ σὺν παντὶ τῷ τούτων ἔθνει πολυπλόκοις µεθόδων παραλογισµοῖς αἰτησάµενος εἰς ἀπώλειαν· (12o) διὰ γὰρ τῶν τρόπων τούτων ᾠήθη λαβὼν ἡµᾶς ἐρήµους τὴν τῶν Περσῶν ἐπικράτησιν εἰς τοὺς Μακεδόνας µετάξαι. (12p) ἡµεῖς δὲ τοὺς ὑπὸ τοῦ τρισαλιτηρίου παραδεδοµένους εἰς ἀφανισµὸν Ιουδαίους εὑρίσκοµεν οὐ κακούργους ὄντας, δικαιοτάτοις δὲ πολιτευοµένους νόµοις, (12q) ὄντας δὲ υἱοὺς τοῦ ὑψίστου µεγίστου ζῶντος θεοῦ τοῦ κατευθύνοντος ἡµῖν τε καὶ τοῖς προγόνοις ἡµῶν τὴν βασιλείαν ἐν τῇ καλλίστῃ διαθέσει. (12r) καλῶς οὖν ποιήσετε µὴ προσχρησάµενοι τοῖς ὑπὸ Αµαν Αµαδαθου ἀποσταλεῖσι γράµµασιν διὰ τὸ αὐτὸν τὸν ταῦτα ἐξεργασάµενον πρὸς ταῖς Σούσων πύλαις ἐσταυρῶσθαι σὺν τῇ πανοικίᾳ, τὴν καταξίαν τοῦ τὰ πάντα ἐπικρατοῦντος θεοῦ διὰ τάχους ἀποδόντος αὐτῷ κρίσιν, (12s) τὸ δὲ ἀντίγραφον τῆς ἐπιστολῆς ταύτης ἐκθέντες ἐν παντὶ τόπῳ µετὰ παρρησίας ἐᾶν τοὺς Ιουδαίους χρῆσθαι τοῖς ἑαυτῶν νοµίµοις καὶ συνεπισχύειν αὐτοῖς ὅπως τοὺς ἐν καιρῷ θλίψεως ἐπιθεµένους αὐτοῖς ἀµύνωνται τῇ τρισκαιδεκάτῃ τοῦ δωδεκάτου µηνὸς Αδαρ τῇ αὐτῇ ἡµέρᾳ· (12t) ταύτην γὰρ ὁ πάντα δυναστεύων θεὸς ἀντ’ ὀλεθρίας τοῦ ἐκλεκτοῦ γένους ἐποίησεν αὐτοῖς εὐφροσύνην. (12u) καὶ ὑµεῖς οὖν ἐν ταῖς ἐπωνύµοις ὑµῶν ἑορταῖς ἐπίσηµον ἡµέραν µετὰ πάσης εὐωχίας ἄγετε, ὅπως καὶ νῦν καὶ µετὰ ταῦτα σωτηρία ᾖ ἡµῖν καὶ τοῖς εὐνοοῦσιν Πέρσαις, τοῖς δὲ ἡµῖν ἐπιβουλεύουσιν µνηµόσυνον τῆς ἀπωλείας. (12x) πᾶσα δὲ πόλις ἢ χώρα τὸ σύνολον, ἥτις κατὰ ταῦτα µὴ ποιήσῃ, δόρατι καὶ πυρὶ καταναλωθήσεται µετ’ ὀργῆς· οὐ µόνον ἀνθρώποις ἄβατος, ἀλλὰ καὶ θηρίοις καὶ πετεινοῖς εἰς τὸν ἅπαντα χρόνον ἔχθιστος κατασταθήσεται. (13) τὰ δὲ ἀντίγραφα ἐκτιθέσθωσαν ὀφθαλµοφανῶς ἐν πάσῃ τῇ βασιλείᾳ, ἑτοίµους τε εἶναι πάντας τοὺς Ιουδαίους εἰς ταύτην τὴν ἡµέραν πολεµῆσαι αὐτῶν τοὺς ὑπεναντίους. (14) Οἱ µὲν οὖν ἱππεῖς ἐξῆλθον σπεύδοντες τὰ ὑπὸ τοῦ βασιλέως λεγόµενα ἐπιτελεῖν· ἐξετέθη δὲ τὸ πρόσταγµα καὶ ἐν Σούσοις. (15) ὁ δὲ Μαρδοχαῖος ἐξῆλθεν ἐστολισµένος τὴν βασιλικὴν στολὴν καὶ στέφανον ἔχων χρυσοῦν καὶ διάδηµα βύσσινον πορφυροῦν· ἰδόντες δὲ οἱ ἐν Σούσοις ἐχάρησαν. (16) τοῖς δὲ Ιουδαίοις ἐγένετο φῶς καὶ εὐφροσύνη· (17) κατὰ πόλιν καὶ χώραν, οὗ ἂν ἐξετέθη τὸ πρόσταγµα, οὗ ἂν ἐξετέθη τὸ ἔκθεµα, χαρὰ καὶ εὐφροσύνη τοῖς Ιουδαίοις, κώθων καὶ εὐφροσύνη, καὶ πολλοὶ τῶν ἐθνῶν περιετέµοντο καὶ ιουδάιζον διὰ τὸν φόβον τῶν Ιουδαίων.

9

(1) Ἐν γὰρ τῷ δωδεκάτῳ µηνὶ τρισκαιδεκάτῃ τοῦ µηνός, ὅς ἐστιν Αδαρ, παρῆν τὰ γράµµατα τὰ γραφέντα ὑπὸ τοῦ βασιλέως. (2) ἐν αὐτῇ τῇ ἡµέρᾳ ἀπώλοντο οἱ ἀντικείµενοι τοῖς Ιουδαίοις· οὐδεὶς γὰρ ἀντέστη φοβούµενος αὐτούς. (3) οἱ γὰρ ἄρχοντες τῶν σατραπῶν καὶ οἱ τύραννοι καὶ οἱ βασιλικοὶ γραµµατεῖς ἐτίµων τοὺς Ιουδαίους· ὁ γὰρ φόβος Μαρδοχαίου ἐνέκειτο αὐτοῖς. (4) προσέπεσεν γὰρ τὸ πρόσταγµα τοῦ βασιλέως ὀνοµασθῆναι ἐν πάσῃ τῇ βασιλείᾳ. (5) (6) καὶ ἐν Σούσοις τῇ πόλει ἀπέκτειναν οἱ Ιουδαῖοι ἄνδρας πεντακοσίους (7) τόν τε Φαρσαννεσταιν καὶ Δελφων καὶ Φασγα (8) καὶ Φαρδαθα καὶ Βαρεα καὶ Σαρβαχα (9) καὶ Μαρµασιµα καὶ Αρουφαιον καὶ Αρσαιον καὶ Ζαβουθαιθαν, (10) τοὺς δέκα υἱοὺς Αµαν Αµαδαθου Βουγαίου τοῦ ἐχθροῦ τῶν Ιουδαίων, καὶ διήρπασαν. — (11) ἐν αὐτῇ τῇ ἡµέρᾳ ἐπεδόθη ὁ ἀριθµὸς τῷ βασιλεῖ τῶν ἀπολωλότων ἐν Σούσοις. (12) εἶπεν δὲ ὁ βασιλεὺς πρὸς Εσθηρ Ἀπώλεσαν οἱ Ιουδαῖοι ἐν Σούσοις τῇ πόλει ἄνδρας πεντακοσίους· ἐν δὲ τῇ περιχώρῳ πῶς οἴει ἐχρήσαντο; τί οὖν ἀξιοῖς ἔτι καὶ ἔσται σοι; (13) καὶ εἶπεν Εσθηρ τῷ βασιλεῖ Δοθήτω τοῖς Ιουδαίοις χρῆσθαι ὡσαύτως τὴν αὔριον ὥστε τοὺς δέκα υἱοὺς κρεµάσαι Αµαν. (14) καὶ ἐπέτρεψεν οὕτως γενέσθαι καὶ ἐξέθηκε τοῖς Ιουδαίοις τῆς πόλεως τὰ σώµατα τῶν υἱῶν Αµαν κρεµάσαι. (15) καὶ συνήχθησαν οἱ Ιουδαῖοι ἐν Σούσοις τῇ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ τοῦ Αδαρ καὶ ἀπέκτειναν ἄνδρας τριακοσίους καὶ οὐδὲν διήρπασαν. — (16) οἱ δὲ λοιποὶ τῶν Ιουδαίων οἱ ἐν τῇ βασιλείᾳ συνήχθησαν καὶ ἑαυτοῖς ἐβοήθουν καὶ ἀνεπαύσαντο ἀπὸ τῶν πολεµίων· ἀπώλεσαν γὰρ αὐτῶν µυρίους πεντακισχιλίους τῇ τρισκαιδεκάτῃ τοῦ Αδαρ καὶ οὐδὲν διήρπασαν. (17) καὶ ἀνεπαύσαντο τῇ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ τοῦ αὐτοῦ µηνὸς καὶ ἦγον αὐτὴν ἡµέραν ἀναπαύσεως µετὰ χαρᾶς καὶ εὐφροσύνης. (18) οἱ δὲ Ιουδαῖοι οἱ ἐν Σούσοις τῇ πόλει συνήχθησαν καὶ τῇ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ καὶ οὐκ ἀνεπαύσαντο· ἦγον δὲ καὶ τὴν πεντεκαιδεκάτην µετὰ χαρᾶς καὶ εὐφροσύνης. (19) διὰ τοῦτο οὖν οἱ Ιουδαῖοι οἱ διεσπαρµένοι ἐν πάσῃ χώρᾳ τῇ ἔξω ἄγουσιν τὴν τεσσαρεσκαιδεκάτην τοῦ Αδαρ ἡµέραν ἀγαθὴν µετ’ εὐφροσύνης ἀποστέλλοντες µερίδας ἕκαστος τῷ πλησίον, οἱ δὲ κατοικοῦντες ἐν ταῖς µητροπόλεσιν καὶ τὴν πεντεκαιδεκάτην τοῦ Αδαρ ἡµέραν εὐφροσύνην ἀγαθὴν ἄγουσιν ἐξαποστέλλοντες µερίδας τοῖς πλησίον. (20) Ἔγραψεν δὲ Μαρδοχαῖος τοὺς λόγους τούτους εἰς βιβλίον καὶ ἐξαπέστειλεν τοῖς Ιουδαίοις, ὅσοι ἦσαν ἐν τῇ Ἀρταξέρξου βασιλείᾳ, τοῖς ἐíὺς καὶ τοῖς µακράν, (21) στῆσαι τὰς ἡµέρας ταύτας ἀγαθὰς ἄγειν τε τὴν τεσσαρεσκαιδεκάτην καὶ τὴν πεντεκαιδεκάτην τοῦ Αδαρ — (22) ἐν γὰρ ταύταις ταῖς ἡµέραις ἀνεπαύσαντο οἱ Ιουδαῖοι ἀπὸ τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν — καὶ τὸν µῆνα, ἐν ᾧ ἐστράφη αὐτοῖς (ὃς ἦν Αδαρ) ἀπὸ πένθους εἰς χαρὰν καὶ ἀπὸ ὀδύνης εἰς ἀγαθὴν ἡµέραν, ἄγειν ὅλον ἀγαθὰς ἡµέρας γάµων καὶ εὐφροσύνης ἐξαποστέλλοντας µερίδας τοῖς φίλοις καὶ τοῖς πτωχοῖς. (23) καὶ προσεδέξαντο οἱ Ιουδαῖοι, καθὼς ἔγραψεν αὐτοῖς ὁ Μαρδοχαῖος, (24) πῶς Αµαν Αµαδαθου ὁ Μακεδὼν ἐπολέµει αὐτούς, καθὼς ἔθετο ψήφισµα καὶ κλῆρον ἀφανίσαι αὐτούς, (25) καὶ ὡς εἰσῆλθεν πρὸς τὸν βασιλέα λέγων κρεµάσαι τὸν Μαρδοχαῖον· ὅσα δὲ ἐπεχείρησεν ἐπάξαι ἐπὶ τοὺς Ιουδαίους κακά, ἐπ’ αὐτὸν ἐγένοντο, καὶ ἐκρεµάσθη αὐτὸς καὶ τὰ τέκνα αὐτοῦ. (26) διὰ τοῦτο ἐπεκλήθησαν αἱ ἡµέραι αὗται Φρουραι διὰ τοὺς κλήρους, ὅτι τῇ διαλέκτῳ αὐτῶν καλοῦνται Φρουραι, διὰ τοὺς λόγους τῆς ἐπιστολῆς ταύτης καὶ ὅσα πεπόνθασιν διὰ ταῦτα καὶ ὅσα αὐτοῖς ἐγένετο· (27) καὶ ἔστησεν καὶ προσεδέχοντο οἱ Ιουδαῖοι ἐφ’ ἑαυτοῖς καὶ ἐπὶ τῷ σπέρµατι αὐτῶν καὶ ἐπὶ τοῖς προστεθειµένοις ἐπ’ αὐτῶν οὐδὲ µὴν ἄMως χρήσονται· αἱ δὲ ἡµέραι αὗται µνηµόσυνον ἐπιτελούµενον κατὰ γενεὰν καὶ γενεὰν καὶ πόλιν καὶ πατριὰν καὶ χώραν· (28) αἱ δὲ ἡµέραι αὗται τῶν Φρουραι ἀχθήσονται εἰς τὸν ἅπαντα χρόνον, καὶ τὸ µνηµόσυνον αὐτῶν οὐ µὴ ἐκλίπῃ ἐκ τῶν γενεῶν. (29) καὶ ἔγραψεν Εσθηρ ἡ βασίλισσα θυγάτηρ Αµιναδαβ καὶ Μαρδοχαῖος ὁ Ιουδαῖος ὅσα ἐποίησαν τό τε στερέωµα τῆς ἐπιστολῆς τῶν Φρουραι. (31) καὶ Μαρδοχαῖος καὶ Εσθηρ ἡ βασίλισσα ἔστησαν ἑαυτοῖς καθ’ ἑαυτῶν καὶ τότε στήσαντες κατὰ τῆς ὑγιείας αὐτῶν καὶ τὴν βουλὴν αὐτῶν· (32) καὶ Εσθηρ λόγῳ ἔστησεν εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ ἐγράφη εἰς µνηµόσυνον.

10

(1) Ἔγραψεν δὲ ὁ βασιλεὺς τέλη ἐπὶ τὴν βασιλείαν τῆς τε γῆς καὶ τῆς θαλάσσης. (2) καὶ τὴν ἰσχὺν αὐτοῦ καὶ ἀνδραγαθίαν πλοῦτόν τε καὶ δόξαν τῆς βασιλείας αὐτοῦ, ἰδοὺ γέγραπται ἐν βιβλίῳ βασιλέων Περσῶν καὶ Μήδων εἰς µνηµόσυνον. (3) ὁ δὲ Μαρδοχαῖος διεδέχετο τὸν βασιλέα Ἀρταξέρξην καὶ µέγας ἦν ἐν τῇ βασιλείᾳ καὶ δεδοξασµένος ὑπὸ τῶν Ιουδαίων· καὶ φιλούµενος διηγεῖτο τὴν ἀγωγὴν παντὶ τῷ ἔθνει αὐτοῦ.

F

(3a) Καὶ εἶπεν Μαρδοχαῖος Παρὰ τοῦ θεοῦ ἐγένετο ταῦτα· (3b) ἐµνήσθην γὰρ περὶ τοῦ ἐνυπνίου, οὗ εἶδον περὶ τῶν λόγων τούτων· οὐδὲ γὰρ παρῆλθεν ἀπ’ αὐτῶν λόγος. (3c) ἡ µικρὰ πηγή, ἣ ἐγένετο ποταµὸς καὶ ἦν φῶς καὶ ἥλιος καὶ ὕδωρ πολύ· Εσθηρ ἐστὶν ὁ ποταµός, ἣν ἐγάµησεν ὁ βασιλεὺς καὶ ἐποίησεν βασίλισσαν. (3d) οἱ δὲ δύο δράκοντες ἐγώ εἰµι καὶ Αµαν. (3e) τὰ δὲ ἔθνη τὰ ἐπισυναχθέντα ἀπολέσαι τὸ ὄνοµα τῶν Ιουδαίων. (3f) τὸ δὲ ἔθνος τὸ ἐµόν, οὗτός ἐστιν Ισραηλ οἱ βοήσαντες πρὸς τὸν θεὸν καὶ σωθέντες· καὶ ἔσωσεν κύριος τὸν λαὸν αὐτοῦ, καὶ ἐρρύσατο κύριος ἡµᾶς ἐκ πάντων τῶν κακῶν τούτων, καὶ ἐποίησεν ὁ θεὸς τὰ σηµεῖα καὶ τὰ τέρατα τὰ µεγάλα, ἃ οὐ γέγονεν ἐν τοῖς ἔθνεσιν. (3g) διὰ τοῦτο ἐποίησεν κλήρους δύο, ἕνα τῷ λαῷ τοῦ θεοῦ καὶ ἕνα πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν· (3h) καὶ ἦλθον οἱ δύο κλῆροι οὗτοι εἰς ὥραν καὶ καιρὸν καὶ εἰς ἡµέραν κρίσεως ἐνώπιον τοῦ θεοῦ καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν, (3i) καὶ ἐµνήσθη ὁ θεὸς τοῦ λαοῦ αὐτοῦ καὶ ἐδικαίωσεν τὴν κληρονοµίαν αὐτοῦ. (3k) καὶ ἔσονται αὐτοῖς αἱ ἡµέραι αὗται ἐν µηνὶ Αδαρ τῇ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ καὶ τῇ πεντεκαιδεκάτῃ τοῦ αὐτοῦ µηνὸς µετὰ συναγωγῆς καὶ χαρᾶς καὶ εὐφροσύνης ἐνώπιον τοῦ θεοῦ κατὰ γενεὰς εἰς τὸν αἰῶνα ἐν τῷ λαῷ αὐτοῦ Ισραηλ. (3l) Ἔτους τετάρτου βασιλεύοντος Πτολεµαίου καὶ Κλεοπάτρας εἰσήνεγκεν Δωσίθεος, ὃς ἔφη εἶναι ἱερεὺς καὶ Λευίτης, καὶ Πτολεµαῖος ὁ υἱὸς αὐτοῦ τὴν προκειµένην ἐπιστολὴν τῶν Φρουραι, ἣν ἔφασαν εἶναι καὶ ἑρµηνευκέναι Λυσίµαχον Πτολεµαίου τῶν ἐν Ιερουσαληµ.

Judith

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

1

(1) Ἔτους δωδεκάτου τῆς βασιλείας Ναβουχοδονοσορ, ὃς ἐβασίλευσεν Ἀσσυρίων ἐν Νινευη τῇ πόλει τῇ µεγάλῃ, ἐν ταῖς ἡµέραις Αρφαξαδ, ὃς ἐβασίλευσεν Μήδων ἐν Ἐκβατάνοις, (2) καὶ ᾠκοδόµησεν ἐπ’ Ἐκβατάνων κύκλῳ τείχη ἐκ λίθων λελαξευµένων εἰς πλάτος πηχῶν τριῶν καὶ εἰς µῆκος πηχῶν ἓξ καὶ ἐποίησεν τὸ ὕψος τοῦ τείχους πηχῶν ἑβδοµήκοντα καὶ τὸ πλάτος αὐτοῦ πηχῶν πεντήκοντα (3) καὶ τοὺς πύργους αὐτοῦ ἔστησεν ἐπὶ ταῖς πύλαις αὐτῆς πηχῶν ἑκατὸν καὶ τὸ πλάτος αὐτῆς ἐθεµελίωσεν εἰς πήχεις ἑξήκοντα (4) καὶ ἐποίησεν τὰς πύλας αὐτῆς πύλας διεγειροµένας εἰς ὕψος πηχῶν ἑβδοµήκοντα καὶ τὸ πλάτος αὐτῆς πήχεις τεσσαράκοντα εἰς ἐξόδους δυνάµεως δυνατῶν αὐτοῦ καὶ διατάξεις τῶν πεζῶν αὐτοῦ. (5) καὶ ἐποίησεν πόλεµον ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις ὁ βασιλεὺς Ναβουχοδονοσορ πρὸς βασιλέα Αρφαξαδ ἐν τῷ πεδίῳ τῷ µεγάλῳ, τοῦτό ἐστιν πεδίον ἐν τοῖς ὁρίοις Ραγαυ. (6) καὶ συνήντησαν πρὸς αὐτὸν πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν ὀρεινὴν καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες τὸν Εὐφράτην καὶ τὸν Τίγριν καὶ τὸν Ὑδάσπην καὶ πεδία Αριωχ βασιλέως Ἐλυµαίων, καὶ συνῆλθον ἔθνη πολλὰ εἰς παράταξιν υἱῶν Χελεουδ. (7) καὶ ἀπέστειλεν Ναβουχοδονοσορ βασιλεὺς Ἀσσυρίων ἐπὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν Περσίδα καὶ ἐπὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας πρὸς δυσµαῖς, τοὺς κατοικοῦντας τὴν Κιλικίαν καὶ Δαµασκὸν καὶ τὸν Λίβανον καὶ Ἀντιλίβανον, καὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας κατὰ πρόσωπον τῆς παραλίας (8) καὶ τοὺς ἐν τοῖς ἔθνεσι τοῦ Καρµήλου καὶ Γαλααδ καὶ τὴν ἄνω Γαλιλαίαν καὶ τὸ µέγα πεδίον Εσδρηλων (9) καὶ πάντας τοὺς ἐν Σαµαρείᾳ καὶ ταῖς πόλεσιν αὐτῆς καὶ πέραν τοῦ Ιορδάνου ἕως Ιερουσαληµ καὶ Βατανη καὶ Χελους καὶ Καδης καὶ τοῦ ποταµοῦ Αἰγύπτου καὶ Ταφνας καὶ Ραµεσση καὶ πᾶσαν γῆν Γεσεµ (10) ἕως τοῦ ἐλθεῖν ἐπάνω Τάνεως καὶ Μέµφεως καὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν Αἴγυπτον ἕως τοῦ ἐλθεῖν ἐπὶ τὰ ὅρια τῆς Αἰθιοπίας. (11) καὶ ἐφαύλισαν πάντες οἱ κατοικοῦντες πᾶσαν τὴν γῆν τὸ ῥῆµα Ναβουχοδονοσορ βασιλέως Ἀσσυρίων καὶ οὐ συνῆλθον αὐτῷ εἰς τὸν πόλεµον, ὅτι οὐκ ἐφοβήθησαν αὐτόν, ἀλλ’ ἦν ἐναντίον αὐτῶν ὡς ἀνὴρ εἷς, καὶ ἀνέστρεψαν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ κενοὺς ἐν ἀτιµίᾳ προσώπου αὐτῶν. (12) καὶ ἐθυµώθη Ναβουχοδονοσορ ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ταύτην σφόδρα καὶ ὤµοσε κατὰ τοῦ θρόνου καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ εἰ µὴν ἐκδικήσειν πάντα τὰ ὅρια τῆς Κιλικίας καὶ Δαµασκηνῆς καὶ Συρίας ἀνελεῖν τῇ ῥοµφαίᾳ αὐτοῦ καὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐν γῇ Μωαβ καὶ τοὺς υἱοὺς Αµµων καὶ πᾶσαν τὴν Ιουδαίαν καὶ πάντας τοὺς ἐν Αἰγύπτῳ ἕως τοῦ ἐλθεῖν ἐπὶ τὰ ὅρια τῶν δύο θαλασσῶν. (13) καὶ παρετάξατο ἐν τῇ δυνάµει αὐτοῦ πρὸς Αρφαξαδ βασιλέα ἐν τῷ ἔτει τῷ ἑπτακαιδεκάτῳ καὶ ἐκραταιώθη ἐν τῷ πολέµῳ αὐτοῦ καὶ ἀνέστρεψεν πᾶσαν τὴν δύναµιν Αρφαξαδ καὶ πᾶσαν τὴν ἵππον αὐτοῦ καὶ πάντα τὰ ἅρµατα αὐτοῦ (14) καὶ ἐκυρίευσε τῶν πόλεων αὐτοῦ καὶ ἀφίκετο ἕως Ἐκβατάνων καὶ ἐκράτησε τῶν πύργων καὶ ἐπρονόµευσε τὰς πλατείας αὐτῆς καὶ τὸν κόσµον αὐτῆς ἔθηκεν εἰς ὄνειδος αὐτῆς (15) καὶ ἔλαβε τὸν Αρφαξαδ ἐν τοῖς ὄρεσι Ραγαυ καὶ κατηκόντισεν αὐτὸν ἐν ταῖς σιβύναις αὐτοῦ καὶ ἐξωλέθρευσεν αὐτὸν ἕως τῆς ἡµέρας ἐκείνης. (16) καὶ ἀνέστρεψεν µετ’ αὐτῶν αὐτὸς καὶ πᾶς ὁ σύµµικτος αὐτοῦ, πλῆθος ἀνδρῶν πολεµιστῶν πολὺ σφόδρα, καὶ ἦν ἐκεῖ ῥᾳθυµῶν καὶ εὐωχούµενος αὐτὸς καὶ ἡ δύναµις αὐτοῦ ἐφ’ ἡµέρας ἑκατὸν εἴκοσι.

2

(1) Καὶ ἐν τῷ ἔτει τῷ ὀκτωκαιδεκάτῳ δευτέρᾳ καὶ εἰκάδι τοῦ πρώτου µηνὸς ἐγένετο λόγος ἐν οἴκῳ Ναβουχοδονοσορ βασιλέως Ἀσσυρίων ἐκδικῆσαι πᾶσαν τὴν γῆν καθὼς ἐλάλησεν. (2) καὶ συνεκάλεσεν πάντας τοὺς θεράποντας αὐτοῦ καὶ πάντας τοὺς µεγιστᾶνας αὐτοῦ καὶ ἔθετο µετ’ αὐτῶν τὸ µυστήριον τῆς βουλῆς αὐτοῦ καὶ συνετέλεσεν πᾶσαν τὴν κακίαν τῆς γῆς ἐκ τοῦ στόµατος αὐτοῦ, (3) καὶ αὐτοὶ ἔκριναν ὀλεθρεῦσαι πᾶσαν σάρκα οἳ οὐκ ἠκολούθησαν τῷ λόγῳ τοῦ στόµατος αὐτοῦ. (4) καὶ ἐγένετο ὡς συνετέλεσεν τὴν βουλὴν αὐτοῦ, ἐκάλεσεν Ναβουχοδονοσορ βασιλεὺς Ἀσσυρίων τὸν Ολοφέρνην ἀρχιστράτηγον τῆς δυνάµεως αὐτοῦ δεύτερον ὄντα µετ’ αὐτὸν καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν (5) Τάδε λέγει ὁ βασιλεὺς ὁ µέγας, ὁ κύριος πάσης τῆς γῆς Ἰδοὺ σὺ ἐξελεύσῃ ἐκ τοῦ προσώπου µου καὶ λήµψῃ µετὰ σεαυτοῦ ἄνδρας πεποιθότας ἐν ἰσχύι αὐτῶν, πεζῶν εἰς χιλιάδας ἑκατὸν εἴκοσι καὶ πλῆθος ἵππων σὺν ἀναβάταις χιλιάδας δέκα δύο, (6) καὶ ἐξελεύσῃ εἰς συνάντησιν πάσῃ τῇ γῇ ἐπὶ δυσµάς, ὅτι ἠπείθησαν τῷ ῥήµατι τοῦ στόµατός µου, (7) καὶ ἀπαγγελεῖς αὐτοῖς ἑτοιµάζειν γῆν καὶ ὕδωρ, ὅτι ἐξελεύσοµαι ἐν θυµῷ µου ἐπ’ αὐτοὺς καὶ καλύψω πᾶν τὸ πρόσωπον τῆς γῆς ἐν τοῖς ποσὶν τῆς δυνάµεώς µου καὶ δώσω αὐτοὺς εἰς διαρπαγὴν αὐτοῖς, (8) καὶ οἱ τραυµατίαι αὐτῶν πληρώσουσιν τὰς φάραγγας αὐτῶν, καὶ πᾶς χειµάρρους καὶ ποταµὸς ἐπικλύζων τοῖς νεκροῖς αὐτῶν πληρωθήσεται· (9) καὶ ἄξω τὴν αἰχµαλωσίαν αὐτῶν ἐπὶ τὰ ἄκρα πάσης τῆς γῆς. (10) σὺ δὲ ἐξελθὼν προκαταλήµψῃ µοι πᾶν ὅριον αὐτῶν, καὶ ἐκδώσουσίν σοι ἑαυτούς, καὶ διατηρήσεις ἐµοὶ αὐτοὺς εἰς ἡµέραν ἐλεγµοῦ αὐτῶν· (11) ἐπὶ δὲ τοὺς ἀπειθοῦντας οὐ φείσεται ὁ ὀφθαλµός σου τοῦ δοῦναι αὐτοὺς εἰς φόνον καὶ ἁρπαγὴν ἐν πάσῃ τῇ γῇ σου. (12) ὅτι ζῶν ἐγὼ καὶ τὸ κράτος τῆς βασιλείας µου, λελάληκα καὶ ποιήσω ταῦτα ἐν χειρί µου. (13) καὶ σὺ δὲ οὐ παραβήσῃ ἕν τι τῶν ῥηµάτων τοῦ κυρίου σου, ἀλλὰ ἐπιτελῶν ἐπιτελέσεις καθότι προστέταχά σοι, καὶ οὐ µακρυνεῖς τοῦ ποιῆσαι αὐτά. (14) καὶ ἐξῆλθεν Ολοφέρνης ἀπὸ προσώπου τοῦ κυρίου αὐτοῦ καὶ ἐκάλεσεν πάντας τοὺς δυνάστας καὶ τοὺς στρατηγοὺς καὶ ἐπιστάτας τῆς δυνάµεως Ασσουρ (15) καὶ ἠρίθµησεν ἐκλεκτοὺς ἄνδρας εἰς παράταξιν, καθότι ἐκέλευσεν αὐτῷ ὁ κύριος αὐτοῦ, εἰς µυριάδας δέκα δύο καὶ ἱππεῖς τοξότας µυρίους δισχιλίους, (16) καὶ διέταξεν αὐτοὺς ὃν τρόπον πολέµου πλῆθος συντάσσεται. (17) καὶ ἔλαβεν καµήλους καὶ ὄνους καὶ ἡµιόνους εἰς τὴν ἀπαρτίαν αὐτῶν, πλῆθος πολὺ σφόδρα, καὶ πρόβατα καὶ βόας καὶ αἶγας εἰς τὴν παρασκευὴν αὐτῶν, ὧν οὐκ ἦν ἀριθµός, (18) καὶ ἐπισιτισµὸν παντὶ ἀνδρὶ εἰς πλῆθος καὶ χρυσίον καὶ ἀργύριον ἐξ οἴκου βασιλέως πολὺ σφόδρα. (19) καὶ ἐξῆλθεν αὐτὸς καὶ πᾶσα ἡ δύναµις αὐτοῦ εἰς πορείαν τοῦ προελθεῖν βασιλέως Ναβουχοδονοσορ καὶ καλύψαι πᾶν τὸ πρόσωπον τῆς γῆς πρὸς δυσµαῖς ἐν ἅρµασι καὶ ἱππεῦσι καὶ πεζοῖς ἐπιλέκτοις αὐτῶν· (20) καὶ πολὺς ὁ ἐπίµικτος ὡς ἀκρὶς συνεξῆλθον αὐτοῖς καὶ ὡς ἡ ἄµµος τῆς γῆς, οὐ γὰρ ἦν ἀριθµὸς ἀπὸ πλήθους αὐτῶν. (21) καὶ ἀπῆλθον ἐκ Νινευη ὁδὸν τριῶν ἡµερῶν ἐπὶ πρόσωπον τοῦ πεδίου Βεκτιλεθ καὶ ἐπεστρατοπέδευσαν ἀπὸ Βεκτιλεθ πλησίον τοῦ ὄρους τοῦ ἐπ’ ἀριστερᾷ τῆς ἄνω Κιλικίας. (22) καὶ ἔλαβεν πᾶσαν τὴν δύναµιν αὐτοῦ, τοὺς πεζοὺς καὶ τοὺς ἱππεῖς καὶ τὰ ἅρµατα αὐτοῦ, καὶ ἀπῆλθεν ἐκεῖθεν εἰς τὴν ὀρεινήν. (23) καὶ διέκοψεν τὸ Φουδ καὶ Λουδ καὶ ἐπρονόµευσεν υἱοὺς πάντας Ρασσις καὶ υἱοὺς Ισµαηλ τοὺς κατὰ πρόσωπον τῆς ἐρήµου πρὸς νότον τῆς Χελεων. (24) καὶ παρῆλθεν τὸν Εὐφράτην καὶ διῆλθεν τὴν Μεσοποταµίαν καὶ κατέσκαψεν πάσας τὰς πόλεις τὰς ὑψηλὰς τὰς ἐπὶ τοῦ χειµάρρου Αβρωνα ἕως τοῦ ἐλθεῖν ἐπὶ θάλασσαν. (25) καὶ κατελάβετο τὰ ὅρια τῆς Κιλικίας καὶ κατέκοψε πάντας τοὺς ἀντιστάντας αὐτῷ καὶ ἦλθεν ἕως ὁρίων Ιαφεθ τὰ πρὸς νότον κατὰ πρόσωπον τῆς Ἀραβίας. (26) καὶ ἐκύκλωσεν πάντας τοὺς υἱοὺς Μαδιαµ καὶ ἐνέπρησεν τὰ σκηνώµατα αὐτῶν καὶ ἐπρονόµευσεν τὰς µάνδρας αὐτῶν. (27) καὶ κατέβη εἰς πεδίον Δαµασκοῦ ἐν ἡµέραις θερισµοῦ πυρῶν καὶ ἐνέπρησεν πάντας τοὺς ἀγροὺς αὐτῶν καὶ τὰ ποίµνια καὶ τὰ βουκόλια ἔδωκεν εἰς ἀφανισµὸν καὶ τὰς πόλεις αὐτῶν ἐσκύλευσεν καὶ τὰ πεδία αὐτῶν ἐξελίκµησεν καὶ ἐπάταξεν πάντας τοὺς νεανίσκους αὐτῶν ἐν στόµατι ῥοµφαίας. — (28) καὶ ἐπέπεσεν φόβος καὶ τρόµος αὐτοῦ ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας τὴν παραλίαν τοὺς ὄντας ἐν Σιδῶνι καὶ ἐν Τύρῳ καὶ τοὺς κατοικοῦντας Σουρ καὶ Οκινα καὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας Ιεµνααν, καὶ οἱ κατοικοῦντες ἐν Ἀζώτῳ καὶ Ἀσκαλῶνι ἐφοβήθησαν αὐτὸν σφόδρα.

3

(1) καὶ ἀπέστειλαν πρὸς αὐτὸν ἀγγέλους λόγοις εἰρηνικοῖς λέγοντες (2) Ἰδοὺ ἡµεῖς οἱ παῖδες Ναβουχοδονοσορ βασιλέως µεγάλου παρακείµεθα ἐνώπιόν σου, χρῆσαι ἡµῖν καθὼς ἀρεστόν ἐστιν τῷ προσώπῳ σου· (3) ἰδοὺ αἱ ἐπαύλεις ἡµῶν καὶ πᾶς τόπος ἡµῶν καὶ πᾶν πεδίον πυρῶν καὶ τὰ ποίµνια καὶ τὰ βουκόλια καὶ πᾶσαι αἱ µάνδραι τῶν σκηνῶν ἡµῶν παράκεινται πρὸ προσώπου σου, χρῆσαι καθὸ ἂν ἀρέσκῃ σοι· (4) ἰδοὺ καὶ αἱ πόλεις ἡµῶν καὶ οἱ κατοικοῦντες ἐν αὐταῖς δοῦλοι σοί εἰσιν, ἐλθὼν ἀπάντησον αὐταῖς ὡς ἔστιν ἀγαθὸν ἐν ὀφθαλµοῖς σου. (5) καὶ παρεγένοντο οἱ ἄνδρες πρὸς Ολοφέρνην καὶ ἀπήγγειλαν αὐτῷ κατὰ τὰ ῥήµατα ταῦτα. (6) καὶ κατέβη ἐπὶ τὴν παραλίαν αὐτὸς καὶ ἡ δύναµις αὐτοῦ καὶ ἐφρούρωσε τὰς πόλεις τὰς ὑψηλὰς καὶ ἔλαβεν ἐξ αὐτῶν εἰς συµµαχίαν ἄνδρας ἐπιλέκτους· (7) καὶ ἐδέξαντο αὐτὸν αὐτοὶ καὶ πᾶσα ἡ περίχωρος αὐτῶν µετὰ στεφάνων καὶ χορῶν καὶ τυµπάνων. (8) καὶ κατέσκαψεν πάντα τὰ ὅρια αὐτῶν καὶ τὰ ἄλση αὐτῶν ἐξέκοψεν, καὶ ἦν δεδοµένον αὐτῷ ἐξολεθρεῦσαι πάντας τοὺς θεοὺς τῆς γῆς, ὅπως αὐτῷ µόνῳ τῷ Ναβουχοδονοσορ λατρεύσωσι πάντα τὰ ἔθνη, καὶ πᾶσαι αἱ γλῶσσαι καὶ αἱ φυλαὶ αὐτῶν ἐπικαλέσωνται αὐτὸν εἰς θεόν. (9) καὶ ἦλθεν κατὰ πρόσωπον Εσδρηλων πλησίον τῆς Δωταιας, ἥ ἐστιν ἀπέναντι τοῦ πρίονος τοῦ µεγάλου τῆς Ιουδαίας, (10) καὶ κατεστρατοπέδευσαν ἀνὰ µέσον Γαιβαι καὶ Σκυθῶν πόλεως, καὶ ἦν ἐκεῖ µῆνα ἡµερῶν εἰς τὸ συλλέξαι πᾶσαν τὴν ἀπαρτίαν τῆς δυνάµεως αὐτοῦ.

4

(1) Καὶ ἤκουσαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ οἱ κατοικοῦντες ἐν τῇ Ιουδαίᾳ πάντα, ὅσα ἐποίησεν Ολοφέρνης τοῖς ἔθνεσιν ὁ ἀρχιστράτηγος Ναβουχοδονοσορ βασιλέως Ἀσσυρίων, καὶ ὃν τρόπον ἐσκύλευσεν πάντα τὰ ἱερὰ αὐτῶν καὶ ἔδωκεν αὐτὰ εἰς ἀφανισµόν, (2) καὶ ἐφοβήθησαν σφόδρα σφόδρα ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ καὶ περὶ Ιερουσαληµ καὶ τοῦ ναοῦ κυρίου θεοῦ αὐτῶν ἐταράχθησαν. (3) ὅτι προσφάτως ἦσαν ἀναβεβηκότες ἐκ τῆς αἰχµαλωσίας, καὶ νεωστὶ πᾶς ὁ λαὸς συνελέλεκτο τῆς Ιουδαίας, καὶ τὰ σκεύη καὶ τὸ θυσιαστήριον καὶ ὁ οἶκος ἐκ τῆς βεβηλώσεως ἡγιασµένα ἦν. (4) καὶ ἀπέστειλαν εἰς πᾶν ὅριον Σαµαρείας καὶ Κωνα καὶ Βαιθωρων καὶ Βελµαιν καὶ Ιεριχω καὶ εἰς Χωβα καὶ Αισωρα καὶ τὸν αὐλῶνα Σαληµ (5) καὶ προκατελάβοντο πάσας τὰς κορυφὰς τῶν ὀρέων τῶν ὑψηλῶν καὶ ἐτείχισαν τὰς ἐν αὐτοῖς κώµας καὶ παρέθεντο εἰς ἐπισιτισµὸν εἰς παρασκευὴν πολέµου, ὅτι προσφάτως ἦν τὰ πεδία αὐτῶν τεθερισµένα. (6) καὶ ἔγραψεν Ιωακιµ ὁ ἱερεὺς ὁ µέγας, ὃς ἦν ἐν ταῖς ἡµέραις ἐν Ιερουσαληµ, τοῖς κατοικοῦσι Βαιτυλουα καὶ Βαιτοµεσθαιµ, ἥ ἐστιν ἀπέναντι Εσδρηλων κατὰ πρόσωπον τοῦ πεδίου τοῦ πλησίον Δωθαϊµ, (7) λέγων διακατασχεῖν τὰς ἀναβάσεις τῆς ὀρεινῆς, ὅτι δι’ αὐτῶν ἦν ἡ εἴσοδος εἰς τὴν Ιουδαίαν, καὶ ἦν εὐχερῶς διακωλῦσαι αὐτοὺς προσβαίνοντας στενῆς τῆς προσβάσεως οὔσης ἐπ’ ἄνδρας τοὺς πάντας δύο. (8) καὶ ἐποίησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ καθὰ συνέταξεν αὐτοῖς Ιωακιµ ὁ ἱερεὺς ὁ µέγας καὶ ἡ γερουσία παντὸς δήµου Ισραηλ, οἳ ἐκάθηντο ἐν Ιερουσαληµ. — (9) καὶ ἀνεβόησαν πᾶς ἀνὴρ Ισραηλ πρὸς τὸν θεὸν ἐν ἐκτενείᾳ µεγάλῃ καὶ ἐταπείνωσαν τὰς ψυχὰς αὐτῶν ἐν ἐκτενείᾳ µεγάλῃ. (10) αὐτοὶ καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καὶ τὰ νήπια αὐτῶν καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν καὶ πᾶς πάροικος καὶ µισθωτὸς καὶ ἀργυρώνητος αὐτῶν ἐπέθεντο σάκκους ἐπὶ τὰς ὀσφύας αὐτῶν. (11) καὶ πᾶς ἀνὴρ Ισραηλ καὶ γυνὴ καὶ τὰ παιδία οἱ κατοικοῦντες ἐν Ιερουσαληµ ἔπεσον κατὰ πρόσωπον τοῦ ναοῦ καὶ ἐσποδώσαντο τὰς κεφαλὰς αὐτῶν καὶ ἐξέτειναν τοὺς σάκκους αὐτῶν κατὰ πρόσωπον κυρίου· (12) καὶ τὸ θυσιαστήριον σάκκῳ περιέβαλον καὶ ἐβόησαν πρὸς τὸν θεὸν Ισραηλ ὁµοθυµαδὸν ἐκτενῶς τοῦ µὴ δοῦναι εἰς διαρπαγὴν τὰ νήπια αὐτῶν καὶ τὰς γυναῖκας εἰς προνοµὴν καὶ τὰς πόλεις τῆς κληρονοµίας αὐτῶν εἰς ἀφανισµὸν καὶ τὰ ἅγια εἰς βεβήλωσιν καὶ ὀνειδισµὸν ἐπίχαρµα τοῖς ἔθνεσιν. (13) καὶ εἰσήκουσεν κύριος τῆς φωνῆς αὐτῶν καὶ εἰσεῖδεν τὴν θλῖψιν αὐτῶν· καὶ ἦν ὁ λαὸς νηστεύων ἡµέρας πλείους ἐν πάσῃ τῇ Ιουδαίᾳ καὶ Ιερουσαληµ κατὰ πρόσωπον τῶν ἁγίων κυρίου παντοκράτορος. (14) καὶ Ιωακιµ ὁ ἱερεὺς ὁ µέγας καὶ πάντες οἱ παρεστηκότες ἐνώπιον κυρίου ἱερεῖς καὶ οἱ λειτουργοῦντες κυρίῳ σάκκους περιεζωσµένοι τὰς ὀσφύας αὐτῶν προσέφερον τὴν ὁλοκαύτωσιν τοῦ ἐνδελεχισµοῦ καὶ τὰς εὐχὰς καὶ τὰ ἑκούσια δόµατα τοῦ λαοῦ, (15) καὶ ἦν σποδὸς ἐπὶ τὰς κιδάρεις αὐτῶν, καὶ ἐβόων πρὸς κύριον ἐκ πάσης δυνάµεως εἰς ἀγαθὸν ἐπισκέψασθαι πᾶν οἶκον Ισραηλ.

5

(1) Καὶ ἀνηγγέλη Ολοφέρνῃ ἀρχιστρατήγῳ δυνάµεως Ασσουρ διότι οἱ υἱοὶ Ισραηλ παρεσκευάσαντο εἰς πόλεµον καὶ τὰς διόδους τῆς ὀρεινῆς συνέκλεισαν καὶ ἐτείχισαν πᾶσαν κορυφὴν ὄρους ὑψηλοῦ καὶ ἔθηκαν ἐν τοῖς πεδίοις σκάνδαλα. (2) καὶ ὠργίσθη θυµῷ σφόδρα καὶ ἐκάλεσεν πάντας τοὺς ἄρχοντας Μωαβ καὶ τοὺς στρατηγοὺς Αµµων καὶ πάντας σατράπας τῆς παραλίας (3) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ἀναγγείλατε δή µοι, υἱοὶ Χανααν, τίς ὁ λαὸς οὗτος ὁ καθήµενος ἐν τῇ ὀρεινῇ, καὶ τίνες ἃς κατοικοῦσιν πόλεις, καὶ τὸ πλῆθος τῆς δυνάµεως αὐτῶν, καὶ ἐν τίνι τὸ κράτος αὐτῶν καὶ ἡ ἰσχὺς αὐτῶν, καὶ τίς ἀνέστηκεν ἐπ’ αὐτῶν βασιλεὺς ἡγούµενος στρατιᾶς αὐτῶν, (4) καὶ διὰ τί κατενωτίσαντο τοῦ µὴ ἐλθεῖν εἰς ἀπάντησίν µοι παρὰ πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐν δυσµαῖς. — (5) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Αχιωρ ὁ ἡγούµενος πάντων υἱῶν Αµµων Ἀκουσάτω δὴ λόγον ὁ κύριός µου ἐκ στόµατος τοῦ δούλου σου, καὶ ἀναγγελῶ σοι τὴν ἀλήθειαν περὶ τοῦ λαοῦ τούτου, ὃς κατοικεῖ τὴν ὀρεινὴν ταύτην, πλησίον σοῦ οἰκοῦντος, καὶ οὐκ ἐξελεύσεται ψεῦδος ἐκ τοῦ στόµατος τοῦ δούλου σου. (6) ὁ λαὸς οὗτός εἰσιν ἀπόγονοι Χαλδαίων. (7) καὶ παρῴκησαν τὸ πρότερον ἐν τῇ Μεσοποταµίᾳ, ὅτι οὐκ ἐβουλήθησαν ἀκολουθῆσαι τοῖς θεοῖς τῶν πατέρων αὐτῶν, οἳ ἐγένοντο ἐν γῇ Χαλδαίων· (8) καὶ ἐξέβησαν ἐξ ὁδοῦ τῶν γονέων αὐτῶν καὶ προσεκύνησαν τῷ θεῷ τοῦ οὐρανοῦ, θεῷ ᾧ ἐπέγνωσαν, καὶ ἐξέβαλον αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου τῶν θεῶν αὐτῶν, καὶ ἔφυγον εἰς Μεσοποταµίαν καὶ παρῴκησαν ἐκεῖ ἡµέρας πολλάς. (9) καὶ εἶπεν ὁ θεὸς αὐτῶν ἐξελθεῖν ἐκ τῆς παροικίας αὐτῶν καὶ πορευθῆναι εἰς γῆν Χανααν, καὶ κατῴκησαν ἐκεῖ καὶ ἐπληθύνθησαν χρυσίῳ καὶ ἀργυρίῳ καὶ ἐν κτήνεσιν πολλοῖς σφόδρα. (10) καὶ κατέβησαν εἰς Αἴγυπτον, ἐκάλυψεν γὰρ τὸ πρόσωπον τῆς γῆς Χανααν λιµός, καὶ παρῴκησαν ἐκεῖ µέχρις οὗ διετράφησαν· καὶ ἐγένοντο ἐκεῖ εἰς πλῆθος πολύ, καὶ οὐκ ἦν ἀριθµὸς τοῦ γένους αὐτῶν. (11) καὶ ἐπανέστη αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς Αἰγύπτου καὶ κατεσοφίσατο αὐτοὺς ἐν πόνῳ καὶ πλίνθῳ, ἐταπείνωσαν αὐτοὺς καὶ ἔθεντο αὐτοὺς εἰς δούλους. (12) καὶ ἀνεβόησαν πρὸς τὸν θεὸν αὐτῶν, καὶ ἐπάταξεν πᾶσαν τὴν γῆν Αἰγύπτου πληγαῖς, ἐν αἷς οὐκ ἦν ἴασις· καὶ ἐξέβαλον αὐτοὺς οἱ Αἰγύπτιοι ἀπὸ προσώπου αὐτῶν. (13) καὶ κατεξήρανεν ὁ θεὸς τὴν ἐρυθρὰν θάλασσαν ἔµπροσθεν αὐτῶν (14) καὶ ἤγαγεν αὐτοὺς εἰς ὁδὸν τοῦ Σινα καὶ Καδης Βαρνη· καὶ ἐξέβαλον πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐν τῇ ἐρήµῳ (15) καὶ ᾤκησαν ἐν γῇ Αµορραίων καὶ πάντας τοὺς Εσεβωνίτας ἐξωλέθρευσαν ἐν τῇ ἰσχύι αὐτῶν. καὶ διαβάντες τὸν Ιορδάνην ἐκληρονόµησαν πᾶσαν τὴν ὀρεινὴν (16) καὶ ἐξέβαλον ἐκ προσώπου αὐτῶν τὸν Χαναναῖον καὶ τὸν Φερεζαῖον καὶ τὸν Ιεβουσαῖον καὶ τὸν Συχεµ καὶ πάντας τοὺς Γεργεσαίους καὶ κατῴκησαν ἐν αὐτῇ ἡµέρας πολλάς. (17) καὶ ἕως οὐχ ἥµαρτον ἐνώπιον τοῦ θεοῦ αὐτῶν, ἦν µετ’ αὐτῶν τὰ ἀγαθά, ὅτι θεὸς µισῶν ἀδικίαν µετ’ αὐτῶν ἐστιν. (18) ὅτε δὲ ἀπέστησαν ἀπὸ τῆς ὁδοῦ, ἧς διέθετο αὐτοῖς, ἐξωλεθρεύθησαν ἐν πολλοῖς πολέµοις ἐπὶ πολὺ σφόδρα καὶ ᾐχµαλωτεύθησαν εἰς γῆν οὐκ ἰδίαν, καὶ ὁ ναὸς τοῦ θεοῦ αὐτῶν ἐγενήθη εἰς ἔδαφος, καὶ αἱ πόλεις αὐτῶν ἐκρατήθησαν ὑπὸ τῶν ὑπεναντίων. (19) καὶ νῦν ἐπιστρέψαντες ἐπὶ τὸν θεὸν αὐτῶν ἀνέβησαν ἐκ τῆς διασπορᾶς, οὗ διεσπάρησαν ἐκεῖ, καὶ κατέσχον τὴν Ιερουσαληµ, οὗ τὸ ἁγίασµα αὐτῶν, καὶ κατῳκίσθησαν ἐν τῇ ὀρεινῇ, ὅτι ἦν ἔρηµος. (20) καὶ νῦν, δέσποτα κύριε, εἰ µὲν ἔστιν ἀγνόηµα ἐν τῷ λαῷ τούτῳ καὶ ἁµαρτάνουσιν εἰς τὸν θεὸν αὐτῶν καὶ ἐπισκεψόµεθα ὅτι ἔστιν ἐν αὐτοῖς σκάνδαλον τοῦτο, καὶ ἀναβησόµεθα καὶ ἐκπολεµήσοµεν αὐτούς· (21) εἰ δ’ οὐκ ἔστιν ἀνοµία ἐν τῷ ἔθνει αὐτῶν, παρελθέτω δὴ ὁ κύριός µου, µήποτε ὑπερασπίσῃ ὁ κύριος αὐτῶν καὶ ὁ θεὸς αὐτῶν ὑπὲρ αὐτῶν, καὶ ἐσόµεθα εἰς ὀνειδισµὸν ἐναντίον πάσης τῆς γῆς. — (22) καὶ ἐγένετο ὡς ἐπαύσατο Αχιωρ λαλῶν τοὺς λόγους τούτους, καὶ ἐγόγγυσεν πᾶς ὁ λαὸς ὁ κυκλῶν τὴν σκηνὴν καὶ περιεστώς, καὶ εἶπαν οἱ µεγιστᾶνες Ολοφέρνου καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν παραλίαν καὶ τὴν Μωαβ συγκόψαι αὐτόν (23) Οὐ γὰρ φοβηθησόµεθα ἀπὸ υἱῶν Ισραηλ, ἰδοὺ γὰρ λαὸς ἐν ᾧ οὐκ ἔστιν δύναµις οὐδὲ κράτος εἰς παράταξιν ἰσχυράν· (24) διὸ δὴ ἀναβησόµεθα, καὶ ἔσονται εἰς κατάβρωσιν πάσης τῆς στρατιᾶς σου, δέσποτα Ολοφέρνη. —

6

(1) καὶ ὡς κατέπαυσεν ὁ θόρυβος τῶν ἀνδρῶν τῶν κύκλῳ τῆς συνεδρίας, καὶ εἶπεν Ολοφέρνης ἀρχιστράτηγος δυνάµεως Ασσουρ πρὸς Αχιωρ ἐναντίον παντὸς τοῦ δήµου ἀλλοφύλων καὶ πρὸς πάντας υἱοὺς Μωαβ (2) Καὶ τίς εἶ σύ, Αχιωρ καὶ οἱ µισθωτοὶ τοῦ Εφραιµ, ὅτι ἐπροφήτευσας ἐν ἡµῖν καθὼς σήµερον καὶ εἶπας τὸ γένος Ισραηλ µὴ πολεµῆσαι, ὅτι ὁ θεὸς αὐτῶν ὑπερασπιεῖ αὐτῶν; καὶ τίς θεὸς εἰ µὴ Ναβουχοδονοσορ; οὗτος ἀποστελεῖ τὸ κράτος αὐτοῦ καὶ ἐξολεθρεύσει αὐτοὺς ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς, καὶ οὐ ῥύσεται αὐτοὺς ὁ θεὸς αὐτῶν· (3) ἀλλ’ ἡµεῖς οἱ δοῦλοι αὐτοῦ πατάξοµεν αὐτοὺς ὡς ἄνθρωπον ἕνα, καὶ οὐχ ὑποστήσονται τὸ κράτος τῶν ἵππων ἡµῶν. (4) κατακαύσοµεν γὰρ αὐτοὺς ἐν αὐτοῖς, καὶ τὰ ὄρη αὐτῶν µεθυσθήσεται ἐν τῷ αἵµατι αὐτῶν, καὶ τὰ πεδία αὐτῶν πληρωθήσεται τῶν νεκρῶν αὐτῶν, καὶ οὐκ ἀντιστήσεται τὸ ἴχνος τῶν ποδῶν αὐτῶν κατὰ πρόσωπον ἡµῶν, ἀλλὰ ἀπωλείᾳ ἀπολοῦνται, λέγει ὁ βασιλεὺς Ναβουχοδονοσορ ὁ κύριος πάσης τῆς γῆς· εἶπεν γάρ, οὐ µαταιωθήσεται τὰ ῥήµατα τῶν λόγων αὐτοῦ. (5) σὺ δέ, Αχιωρ µισθωτὲ τοῦ Αµµων, ὃς ἐλάλησας τοὺς λόγους τούτους ἐν ἡµέρᾳ ἀδικίας σου, οὐκ ὄψει ἔτι τὸ πρόσωπόν µου ἀπὸ τῆς ἡµέρας ταύτης, ἕως οὗ ἐκδικήσω τὸ γένος τῶν ἐξ Αἰγύπτου· (6) καὶ τότε διελεύσεται ὁ σίδηρος τῆς στρατιᾶς µου καὶ ὁ λαὸς τῶν θεραπόντων µου τὰς πλευράς σου, καὶ πεσῇ ἐν τοῖς τραυµατίαις αὐτῶν, ὅταν ἐπιστρέψω. (7) καὶ ἀποκαταστήσουσίν σε οἱ δοῦλοί µου εἰς τὴν ὀρεινὴν καὶ θήσουσίν σε ἐν µιᾷ τῶν πόλεων τῶν ἀναβάσεων, (8) καὶ οὐκ ἀπολῇ ἕως οὗ ἐξολεθρευθῇς µετ’ αὐτῶν. (9) καὶ εἴπερ ἐλπίζεις τῇ καρδίᾳ σου ὅτι οὐ συλληµφθήσονται, µὴ συµπεσέτω σου τὸ πρόσωπον· ἐλάλησα, καὶ οὐδὲν διαπεσεῖται τῶν ῥηµάτων µου. — (10) καὶ προσέταξεν Ολοφέρνης τοῖς δούλοις αὐτοῦ, οἳ ἦσαν παρεστηκότες ἐν τῇ σκηνῇ αὐτοῦ, συλλαβεῖν τὸν Αχιωρ καὶ ἀποκαταστῆσαι αὐτὸν εἰς Βαιτυλουα καὶ παραδοῦναι εἰς χεῖρας υἱῶν Ισραηλ. (11) καὶ συνέλαβον αὐτὸν οἱ δοῦλοι αὐτοῦ καὶ ἤγαγον αὐτὸν ἔξω τῆς παρεµβολῆς εἰς τὸ πεδίον καὶ ἀπῆραν ἐκ µέσου τῆς πεδινῆς εἰς τὴν ὀρεινὴν καὶ παρεγένοντο ἐπὶ τὰς πηγάς, αἳ ἦσαν ὑποκάτω Βαιτυλουα. (12) καὶ ὡς εἶδαν αὐτοὺς οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους, ἀνέλαβον τὰ ὅπλα αὐτῶν καὶ ἀπῆλθον ἔξω τῆς πόλεως ἐπὶ τὴν κορυφὴν τοῦ ὄρους, καὶ πᾶς ἀνὴρ σφενδονήτης διεκράτησαν τὴν ἀνάβασιν αὐτῶν καὶ ἔβαλλον ἐν λίθοις ἐπ’ αὐτούς. (13) καὶ ὑποδύσαντες ὑποκάτω τοῦ ὄρους ἔδησαν τὸν Αχιωρ καὶ ἀφῆκαν ἐρριµµένον ὑπὸ τὴν ῥίζαν τοῦ ὄρους καὶ ἀπῴχοντο πρὸς τὸν κύριον αὐτῶν. (14) καταβάντες δὲ οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐκ τῆς πόλεως αὐτῶν ἐπέστησαν αὐτῷ καὶ λύσαντες αὐτὸν ἀπήγαγον εἰς τὴν Βαιτυλουα καὶ κατέστησαν αὐτὸν ἐπὶ τοὺς ἄρχοντας τῆς πόλεως αὐτῶν, (15) οἳ ἦσαν ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις, Οζιας ὁ τοῦ Μιχα ἐκ τῆς φυλῆς Συµεων καὶ Χαβρις ὁ τοῦ Γοθονιηλ καὶ Χαρµις υἱὸς Μελχιηλ. (16) καὶ συνεκάλεσαν πάντας τοὺς πρεσβυτέρους τῆς πόλεως, καὶ συνέδραµον πᾶς νεανίσκος αὐτῶν καὶ αἱ γυναῖκες εἰς τὴν ἐκκλησίαν, καὶ ἔστησαν τὸν Αχιωρ ἐν µέσῳ παντὸς τοῦ λαοῦ αὐτῶν, καὶ ἐπηρώτησεν αὐτὸν Οζιας τὸ συµβεβηκός. (17) καὶ ἀποκριθεὶς ἀπήγγειλεν αὐτοῖς τὰ ῥήµατα τῆς συνεδρίας Ολοφέρνου καὶ πάντα τὰ ῥήµατα, ὅσα ἐλάλησεν ἐν µέσῳ τῶν ἀρχόντων υἱῶν Ασσουρ, καὶ ὅσα ἐµεγαλορρηµόνησεν Ολοφέρνης εἰς τὸν οἶκον Ισραηλ. (18) καὶ πεσόντες ὁ λαὸς προσεκύνησαν τῷ θεῷ καὶ ἐβόησαν λέγοντες (19) Κύριε ὁ θεὸς τοῦ οὐρανοῦ, κάτιδε ἐπὶ τὰς ὑπερηφανίας αὐτῶν καὶ ἐλέησον τὴν ταπείνωσιν τοῦ γένους ἡµῶν καὶ ἐπίβλεψον ἐπὶ τὸ πρόσωπον τῶν ἡγιασµένων σοι ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ. (20) καὶ παρεκάλεσαν τὸν Αχιωρ καὶ ἐπῄνεσαν αὐτὸν σφόδρα, (21) καὶ παρέλαβεν αὐτὸν Οζιας ἐκ τῆς ἐκκλησίας εἰς οἶκον αὐτοῦ καὶ ἐποίησεν πότον τοῖς πρεσβυτέροις, καὶ ἐπεκαλέσαντο τὸν θεὸν Ισραηλ εἰς βοήθειαν ὅλην τὴν νύκτα ἐκείνην.

7

(1) Τῇ δὲ ἐπαύριον παρήγγειλεν Ολοφέρνης πάσῃ τῇ στρατιᾷ αὐτοῦ καὶ παντὶ τῷ λαῷ αὐτοῦ, οἳ παρεγένοντο ἐπὶ τὴν συµµαχίαν αὐτοῦ, ἀναζευγνύειν ἐπὶ Βαιτυλουα καὶ τὰς ἀναβάσεις τῆς ὀρεινῆς προκαταλαµβάνεσθαι καὶ ποιεῖν πόλεµον πρὸς τοὺς υἱοὺς Ισραηλ. (2) καὶ ἀνέζευξεν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ πᾶς ἀνὴρ δυνατὸς αὐτῶν· καὶ ἡ δύναµις αὐτῶν ἀνδρῶν πολεµιστῶν χιλιάδες πεζῶν ἑκατὸν ἑβδοµήκοντα καὶ ἱππέων χιλιάδες δέκα δύο χωρὶς τῆς ἀποσκευῆς καὶ τῶν ἀνδρῶν, οἳ ἦσαν πεζοὶ ἐν αὐτοῖς, πλῆθος πολὺ σφόδρα. (3) καὶ παρενέβαλον ἐν τῷ αὐλῶνι πλησίον Βαιτυλουα ἐπὶ τῆς πηγῆς καὶ παρέτειναν εἰς εὖρος ἐπὶ Δωθαϊµ ἕως Βελβαιµ καὶ εἰς µῆκος ἀπὸ Βαιτυλουα ἕως Κυαµωνος, ἥ ἐστιν ἀπέναντι τοῦ Εσδρηλων. (4) οἱ δὲ υἱοὶ Ισραηλ, ὡς εἶδον αὐτῶν τὸ πλῆθος, ἐταράχθησαν σφόδρα καὶ εἶπαν ἕκαστος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ Νῦν ἐκλείξουσιν οὗτοι τὸ πρόσωπον τῆς γῆς πάσης, καὶ οὔτε τὰ ὄρη τὰ ὑψηλὰ οὔτε αἱ φάραγγες οὔτε οἱ βουνοὶ ὑποστήσονται τὸ βάρος αὐτῶν. (5) καὶ ἀναλαβόντες ἕκαστος τὰ σκεύη τὰ πολεµικὰ αὐτῶν καὶ ἀνακαύσαντες πυρὰς ἐπὶ τοὺς πύργους αὐτῶν ἔµενον φυλάσσοντες ὅλην τὴν νύκτα ἐκείνην. (6) τῇ δὲ ἡµέρᾳ τῇ δευτέρᾳ ἐξήγαγεν Ολοφέρνης πᾶσαν τὴν ἵππον αὐτοῦ κατὰ πρόσωπον τῶν υἱῶν Ισραηλ, οἳ ἦσαν ἐν Βαιτυλουα, (7) καὶ ἐπεσκέψατο τὰς ἀναβάσεις τῆς πόλεως αὐτῶν καὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων ἐφώδευσεν καὶ προκατελάβετο αὐτὰς καὶ ἐπέστησεν αὐταῖς παρεµβολὰς ἀνδρῶν πολεµιστῶν, καὶ αὐτὸς ἀνέζευξεν εἰς τὸν λαὸν αὐτοῦ. — (8) καὶ προσελθόντες αὐτῷ πάντες ἄρχοντες υἱῶν Ησαυ καὶ πάντες οἱ ἡγούµενοι τοῦ λαοῦ Μωαβ καὶ οἱ στρατηγοὶ τῆς παραλίας εἶπαν (9) Ἀκουσάτω δὴ λόγον ὁ δεσπότης ἡµῶν, ἵνα µὴ γένηται θραῦσµα ἐν τῇ δυνάµει σου. (10) ὁ γὰρ λαὸς οὗτος τῶν υἱῶν Ισραηλ οὐ πέποιθαν ἐπὶ τοῖς δόρασιν αὐτῶν, ἀλλ’ ἐπὶ τοῖς ὕψεσι τῶν ὀρέων, ἐν οἷς αὐτοὶ ἐνοικοῦσιν ἐν αὐτοῖς· οὐ γάρ ἐστιν εὐχερὲς προσβῆναι ταῖς κορυφαῖς τῶν ὀρέων αὐτῶν. (11) καὶ νῦν, δέσποτα, µὴ πολέµει πρὸς αὐτοὺς καθὼς γίνεται πόλεµος παρατάξεως, καὶ οὐ πεσεῖται ἐκ τοῦ λαοῦ σου ἀνὴρ εἷς. (12) ἀνάµεινον ἐπὶ τῆς παρεµβολῆς σου διαφυλάσσων πάντα ἄνδρα ἐκ τῆς δυνάµεώς σου, καὶ ἐπικρατησάτωσαν οἱ παῖδές σου τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος, ἣ ἐκπορεύεται ἐκ τῆς ῥίζης τοῦ ὄρους, (13) διότι ἐκεῖθεν ὑδρεύονται πάντες οἱ κατοικοῦντες Βαιτυλουα, καὶ ἀνελεῖ αὐτοὺς ἡ δίψα, καὶ ἐκδώσουσι τὴν πόλιν αὐτῶν· καὶ ἡµεῖς καὶ ὁ λαὸς ἡµῶν ἀναβησόµεθα ἐπὶ τὰς πλησίον κορυφὰς τῶν ὀρέων καὶ παρεµβαλοῦµεν ἐπ’ αὐταῖς εἰς προφυλακὴν τοῦ µὴ ἐξελθεῖν ἐκ τῆς πόλεως ἄνδρα ἕνα. (14) καὶ τακήσονται ἐν τῷ λιµῷ αὐτοὶ καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν, καὶ πρὶν ἐλθεῖν τὴν ῥοµφαίαν ἐπ’ αὐτοὺς καταστρωθήσονται ἐν ταῖς πλατείαις τῆς οἰκήσεως αὐτῶν. (15) καὶ ἀνταποδώσεις αὐτοῖς ἀνταπόδοµα πονηρὸν ἀνθ’ ὧν ἐστασίασαν καὶ οὐκ ἀπήντησαν τῷ προσώπῳ σου ἐν εἰρήνῃ. — (16) καὶ ἤρεσαν οἱ λόγοι αὐτῶν ἐνώπιον Ολοφέρνου καὶ ἐνώπιον πάντων τῶν θεραπόντων αὐτοῦ, καὶ συνέταξε ποιεῖν καθὰ ἐλάλησαν. (17) καὶ ἀπῆρεν παρεµβολὴ υἱῶν Αµµων καὶ µετ’ αὐτῶν χιλιάδες πέντε υἱῶν Ασσουρ καὶ παρενέβαλον ἐν τῷ αὐλῶνι καὶ προκατελάβοντο τὰ ὕδατα καὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων τῶν υἱῶν Ισραηλ. (18) καὶ ἀνέβησαν οἱ υἱοὶ Ησαυ καὶ οἱ υἱοὶ Αµµων καὶ παρενέβαλον ἐν τῇ ὀρεινῇ ἀπέναντι Δωθαϊµ. καὶ ἀπέστειλαν ἐξ αὐτῶν πρὸς νότον καὶ ἀπηλιώτην ἀπέναντι Εγρεβηλ, ἥ ἐστιν πλησίον Χους, ἥ ἐστιν ἐπὶ τοῦ χειµάρρου Μοχµουρ. καὶ ἡ λοιπὴ στρατιὰ τῶν Ἀσσυρίων παρενέβαλον ἐν τῷ πεδίῳ καὶ ἐκάλυψαν πᾶν τὸ πρόσωπον τῆς γῆς, καὶ αἱ σκηναὶ καὶ αἱ ἀπαρτίαι αὐτῶν κατεστρατοπέδευσαν ἐν ὄχλῳ πολλῷ καὶ ἦσαν εἰς πλῆθος πολὺ σφόδρα. (19) Καὶ οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἀνεβόησαν πρὸς κύριον θεὸν αὐτῶν, ὅτι ὠλιγοψύχησεν τὸ πνεῦµα αὐτῶν, ὅτι ἐκύκλωσαν πάντες οἱ ἐχθροὶ αὐτῶν καὶ οὐκ ἦν διαφυγεῖν ἐκ µέσου αὐτῶν. (20) καὶ ἔµεινεν κύκλῳ αὐτῶν πᾶσα παρεµβολὴ Ασσουρ, οἱ πεζοὶ καὶ ἅρµατα καὶ οἱ ἱππεῖς αὐτῶν, ἡµέρας τριάκοντα τέσσαρας. καὶ ἐξέλιπεν πάντας τοὺς κατοικοῦντας Βαιτυλουα πάντα τὰ ἀγγεῖα αὐτῶν τῶν ὑδάτων, (21) καὶ οἱ λάκκοι ἐξεκενοῦντο, καὶ οὐκ εἶχον πιεῖν εἰς πλησµονὴν ὕδωρ ἡµέραν µίαν, ὅτι ἐν µέτρῳ ἐδίδοσαν αὐτοῖς πιεῖν. (22) καὶ ἠθύµησεν τὰ νήπια αὐτῶν, καὶ αἱ γυναῖκες καὶ οἱ νεανίσκοι ἐξέλιπον ἀπὸ τῆς δίψης καὶ ἔπιπτον ἐν ταῖς πλατείαις τῆς πόλεως καὶ ἐν ταῖς διόδοις τῶν πυλῶν, καὶ οὐκ ἦν κραταίωσις ἔτι ἐν αὐτοῖς. — (23) καὶ ἐπισυνήχθησαν πᾶς ὁ λαὸς ἐπὶ Οζιαν καὶ τοὺς ἄρχοντας τῆς πόλεως, οἱ νεανίσκοι καὶ αἱ γυναῖκες καὶ τὰ παιδία, καὶ ἀνεβόησαν φωνῇ µεγάλῃ καὶ εἶπαν ἐναντίον πάντων τῶν πρεσβυτέρων (24) Κρίναι ὁ θεὸς ἀνὰ µέσον ὑµῶν καὶ ἡµῶν, ὅτι ἐποιήσατε ἐν ἡµῖν ἀδικίαν µεγάλην οὐ λαλήσαντες εἰρηνικὰ µετὰ υἱῶν Ασσουρ. (25) καὶ νῦν οὐκ ἔστιν ὁ βοηθὸς ἡµῶν, ἀλλὰ πέπρακεν ἡµᾶς ὁ θεὸς εἰς τὰς χεῖρας αὐτῶν τοῦ καταστρωθῆναι ἐναντίον αὐτῶν ἐν δίψῃ καὶ ἀπωλείᾳ µεγάλῃ. (26) καὶ νῦν ἐπικαλέσασθε αὐτοὺς καὶ ἔκδοσθε τὴν πόλιν πᾶσαν εἰς προνοµὴν τῷ λαῷ Ολοφέρνου καὶ πάσῃ τῇ δυνάµει αὐτοῦ. (27) κρεῖσσον γὰρ ἡµῖν γενηθῆναι αὐτοῖς εἰς διαρπαγήν· ἐσόµεθα γὰρ εἰς δούλους, καὶ ζήσεται ἡ ψυχὴ ἡµῶν, καὶ οὐκ ὀψόµεθα τὸν θάνατον τῶν νηπίων ἡµῶν ἐν ὀφθαλµοῖς ἡµῶν καὶ τὰς γυναῖκας καὶ τὰ τέκνα ἡµῶν ἐκλειπούσας τὰς ψυχὰς αὐτῶν. (28) µαρτυρόµεθα ὑµῖν τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὸν θεὸν ἡµῶν καὶ κύριον τῶν πατέρων ἡµῶν, ὃς ἐκδικεῖ ἡµᾶς κατὰ τὰς ἁµαρτίας ἡµῶν καὶ κατὰ τὰ ἁµαρτήµατα τῶν πατέρων ἡµῶν, ἵνα µὴ ποιήσῃ κατὰ τὰ ῥήµατα ταῦτα ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ σήµερον. (29) καὶ ἐγένετο κλαυθµὸς µέγας ἐν µέσῳ τῆς ἐκκλησίας πάντων ὁµοθυµαδόν, καὶ ἐβόησαν πρὸς κύριον τὸν θεὸν φωνῇ µεγάλῃ. — (30) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς Οζιας Θαρσεῖτε, ἀδελφοί, διακαρτερήσωµεν ἔτι πέντε ἡµέρας, ἐν αἷς ἐπιστρέψει κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐφ’ ἡµᾶς, οὐ γὰρ ἐγκαταλείψει ἡµᾶς εἰς τέλος· (31) ἐὰν δὲ διέλθωσιν αὗται καὶ µὴ ἔλθῃ ἐφ’ ἡµᾶς βοήθεια, ποιήσω κατὰ τὰ ῥήµατα ὑµῶν. (32) καὶ ἐσκόρπισεν τὸν λαὸν εἰς τὴν ἑαυτοῦ παρεµβολήν, καὶ ἐπὶ τὰ τείχη καὶ τοὺς πύργους τῆς πόλεως αὐτῶν ἀπῆλθον καὶ τὰς γυναῖκας καὶ τὰ τέκνα εἰς τοὺς οἴκους αὐτῶν ἀπέστειλαν· καὶ ἦσαν ἐν ταπεινώσει πολλῇ ἐν τῇ πόλει.

8

(1) Καὶ ἤκουσεν ἐν ἐκείναις ταῖς ἡµέραις Ιουδιθ θυγάτηρ Μεραρι υἱοῦ Ωξ υἱοῦ Ιωσηφ υἱοῦ Οζιηλ υἱοῦ Ελκια υἱοῦ Ανανιου υἱοῦ Γεδεων υἱοῦ Ραφαϊν υἱοῦ Αχιτωβ υἱοῦ Ηλιου υἱοῦ Χελκιου υἱοῦ Ελιαβ υἱοῦ Ναθαναηλ υἱοῦ Σαλαµιηλ υἱοῦ Σαρασαδαι υἱοῦ Ισραηλ. (2) καὶ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς Μανασσης τῆς φυλῆς αὐτῆς καὶ τῆς πατριᾶς αὐτῆς· καὶ ἀπέθανεν ἐν ἡµέραις θερισµοῦ κριθῶν· (3) ἐπέστη γὰρ ἐπὶ τοὺς δεσµεύοντας τὰ δράγµατα ἐν τῷ πεδίῳ, καὶ ὁ καύσων ἦλθεν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τὴν κλίνην αὐτοῦ καὶ ἐτελεύτησεν ἐν Βαιτυλουα τῇ πόλει αὐτοῦ, καὶ ἔθαψαν αὐτὸν µετὰ τῶν πατέρων αὐτοῦ ἐν τῷ ἀγρῷ τῷ ἀνὰ µέσον Δωθαϊµ καὶ Βαλαµων. (4) καὶ ἦν Ιουδιθ ἐν τῷ οἴκῳ αὐτῆς χηρεύουσα ἔτη τρία καὶ µῆνας τέσσαρας. (5) καὶ ἐποίησεν ἑαυτῇ σκηνὴν ἐπὶ τοῦ δώµατος τοῦ οἴκου αὐτῆς καὶ ἐπέθηκεν ἐπὶ τὴν ὀσφὺν αὐτῆς σάκκον, καὶ ἦν ἐπ’ αὐτῆς τὰ ἱµάτια τῆς χηρεύσεως αὐτῆς. (6) καὶ ἐνήστευε πάσας τὰς ἡµέρας τῆς χηρεύσεως αὐτῆς χωρὶς προσαββάτων καὶ σαββάτων καὶ προνουµηνιῶν καὶ νουµηνιῶν καὶ ἑορτῶν καὶ χαρµοσυνῶν οἴκου Ισραηλ. (7) καὶ ἦν καλὴ τῷ εἴδει καὶ ὡραία τῇ ὄψει σφόδρα· καὶ ὑπελίπετο αὐτῇ Μανασσης ὁ ἀνὴρ αὐτῆς χρυσίον καὶ ἀργύριον καὶ παῖδας καὶ παιδίσκας καὶ κτήνη καὶ ἀγρούς, καὶ ἔµενεν ἐπ’ αὐτῶν. (8) καὶ οὐκ ἦν ὃς ἐπήνεγκεν αὐτῇ ῥῆµα πονηρόν, ὅτι ἐφοβεῖτο τὸν θεὸν σφόδρα. — (9) καὶ ἤκουσεν τὰ ῥήµατα τοῦ λαοῦ τὰ πονηρὰ ἐπὶ τὸν ἄρχοντα, ὅτι ὠλιγοψύχησαν ἐν τῇ σπάνει τῶν ὑδάτων, καὶ ἤκουσεν πάντας τοὺς λόγους Ιουδιθ, οὓς ἐλάλησεν πρὸς αὐτοὺς Οζιας, ὡς ὤµοσεν αὐτοῖς παραδώσειν τὴν πόλιν µετὰ ἡµέρας πέντε τοῖς Ἀσσυρίοις· (10) καὶ ἀποστείλασα τὴν ἅβραν αὐτῆς τὴν ἐφεστῶσαν πᾶσιν τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτῆς ἐκάλεσεν Χαβριν καὶ Χαρµιν τοὺς πρεσβυτέρους τῆς πόλεως αὐτῆς, (11) καὶ ἦλθον πρὸς αὐτήν, καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Ἀκούσατε δή µου, ἄρχοντες τῶν κατοικούντων ἐν Βαιτυλουα· ὅτι οὐκ εὐθὴς ὁ λόγος ὑµῶν, ὃν ἐλαλήσατε ἐναντίον τοῦ λαοῦ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ καὶ ἐστήσατε τὸν ὅρκον τοῦτον, ὃν ἐλαλήσατε ἀνὰ µέσον τοῦ θεοῦ καὶ ὑµῶν καὶ εἴπατε ἐκδώσειν τὴν πόλιν τοῖς ἐχθροῖς ἡµῶν, ἐὰν µὴ ἐν αὐταῖς ἐπιστρέψῃ κύριος βοήθειαν ὑµῖν. (12) καὶ νῦν τίνες ἐστὲ ὑµεῖς, οἳ ἐπειράσατε τὸν θεὸν ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ σήµερον καὶ ἵστατε ὑπὲρ τοῦ θεοῦ ἐν µέσῳ υἱῶν ἀνθρώπων; (13) καὶ νῦν κύριον παντοκράτορα ἐξετάζετε καὶ οὐθὲν ἐπιγνώσεσθε ἕως τοῦ αἰῶνος. (14) ὅτι βάθος καρδίας ἀνθρώπου οὐχ εὑρήσετε καὶ λόγους τῆς διανοίας αὐτοῦ οὐ διαλήµψεσθε· καὶ πῶς τὸν θεόν, ὃς ἐποίησεν πάντα ταῦτα, ἐρευνήσετε καὶ τὸν νοῦν αὐτοῦ ἐπιγνώσεσθε καὶ τὸν λογισµὸν αὐτοῦ κατανοήσετε; µηδαµῶς, ἀδελφοί, µὴ παροργίζετε κύριον τὸν θεὸν ἡµῶν. (15) ὅτι ἐὰν µὴ βούληται ἐν ταῖς πέντε ἡµέραις βοηθῆσαι ἡµῖν, αὐτὸς ἔχει τὴν ἐξουσίαν ἐν αἷς θέλει σκεπάσαι ἡµέραις ἢ καὶ ὀλεθρεῦσαι ἡµᾶς πρὸ προσώπου τῶν ἐχθρῶν ἡµῶν. (16) ὑµεῖς δὲ µὴ ἐνεχυράζετε τὰς βουλὰς κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν, ὅτι οὐχ ὡς ἄνθρωπος ὁ θεὸς ἀπειληθῆναι οὐδ’ ὡς υἱὸς ἀνθρώπου διαιτηθῆναι. (17) διόπερ ἀναµένοντες τὴν παρ’ αὐτοῦ σωτηρίαν ἐπικαλεσώµεθα αὐτὸν εἰς βοήθειαν ἡµῶν, καὶ εἰσακούσεται τῆς φωνῆς ἡµῶν, ἐὰν ᾖ αὐτῷ ἀρεστόν. (18) ὅτι οὐκ ἀνέστη ἐν ταῖς γενεαῖς ἡµῶν οὐδέ ἐστιν ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ σήµερον οὔτε φυλὴ οὔτε πατριὰ οὔτε δῆµος οὔτε πόλις ἐξ ἡµῶν, οἳ προσκυνοῦσι θεοῖς χειροποιήτοις, καθάπερ ἐγένετο ἐν ταῖς πρότερον ἡµέραις· (19) ὧν χάριν ἐδόθησαν εἰς ῥοµφαίαν καὶ εἰς διαρπαγὴν οἱ πατέρες ἡµῶν καὶ ἔπεσον πτῶµα µέγα ἐνώπιον τῶν ἐχθρῶν ἡµῶν. (20) ἡµεῖς δὲ ἕτερον θεὸν οὐκ ἔγνωµεν πλὴν αὐτοῦ· ὅθεν ἐλπίζοµεν ὅτι οὐχ ὑπερόψεται ἡµᾶς οὐδ’ ἀπὸ τοῦ γένους ἡµῶν. (21) ὅτι ἐν τῷ ληµφθῆναι ἡµᾶς οὕτως καὶ ληµφθήσεται πᾶσα ἡ Ιουδαία, καὶ προνοµευθήσεται τὰ ἅγια ἡµῶν, καὶ ἐκζητήσει τὴν βεβήλωσιν αὐτῶν ἐκ τοῦ αἵµατος ἡµῶν (22) καὶ τὸν φόνον τῶν ἀδελφῶν ἡµῶν καὶ τὴν αἰχµαλωσίαν τῆς γῆς καὶ τὴν ἐρήµωσιν τῆς κληρονοµίας ἡµῶν ἐπιστρέψει εἰς κεφαλὴν ἡµῶν ἐν τοῖς ἔθνεσιν, οὗ ἐὰν δουλεύσωµεν ἐκεῖ, καὶ ἐσόµεθα εἰς πρόσκοµµα καὶ εἰς ὄνειδος ἐναντίον τῶν κτωµένων ἡµᾶς. (23) ὅτι οὐ κατευθυνθήσεται ἡ δουλεία ἡµῶν εἰς χάριν, ἀλλ’ εἰς ἀτιµίαν θήσει αὐτὴν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν. (24) καὶ νῦν, ἀδελφοί, ἐπιδειξώµεθα τοῖς ἀδελφοῖς ἡµῶν, ὅτι ἐξ ἡµῶν κρέµαται ἡ ψυχὴ αὐτῶν, καὶ τὰ ἅγια καὶ ὁ οἶκος καὶ τὸ θυσιαστήριον ἐπεστήρισται ἐφ’ ἡµῖν. (25) παρὰ ταῦτα πάντα εὐχαριστήσωµεν κυρίῳ τῷ θεῷ ἡµῶν, ὃς πειράζει ἡµᾶς καθὰ καὶ τοὺς πατέρας ἡµῶν. (26) µνήσθητε ὅσα ἐποίησεν µετὰ Αβρααµ καὶ ὅσα ἐπείρασεν τὸν Ισαακ καὶ ὅσα ἐγένετο τῷ Ιακωβ ἐν Μεσοποταµίᾳ τῆς Συρίας ποιµαίνοντι τὰ πρόβατα Λαβαν τοῦ ἀδελφοῦ τῆς µητρὸς αὐτοῦ. (27) ὅτι οὐ καθὼς ἐκείνους ἐπύρωσεν εἰς ἐτασµὸν τῆς καρδίας αὐτῶν, καὶ ἡµᾶς οὐκ ἐξεδίκησεν, ἀλλ’ εἰς νουθέτησιν µαστιγοῖ κύριος τοὺς ἐγγίζοντας αὐτῷ. — (28) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὴν Οζιας Πάντα, ὅσα εἶπας, ἐν ἀγαθῇ καρδίᾳ ἐλάλησας, καὶ οὐκ ἔστιν ὃς ἀντιστήσεται τοῖς λόγοις σου· (29) ὅτι οὐκ ἐν τῇ σήµερον ἡ σοφία σου πρόδηλός ἐστιν, ἀλλ’ ἀπ’ ἀρχῆς ἡµερῶν σου ἔγνω πᾶς ὁ λαὸς τὴν σύνεσίν σου, καθότι ἀγαθόν ἐστιν τὸ πλάσµα τῆς καρδίας σου. (30) ἀλλὰ ὁ λαὸς δεδίψηκεν σφόδρα καὶ ἠνάγκασαν ἡµᾶς ποιῆσαι καθὰ ἐλαλήσαµεν αὐτοῖς καὶ ἐπαγαγεῖν ἐφ’ ἡµᾶς ὅρκον, ὃν οὐ παραβησόµεθα. (31) καὶ νῦν δεήθητι περὶ ἡµῶν, ὅτι γυνὴ εὐσεβὴς εἶ, καὶ ἀποστελεῖ κύριος τὸν ὑετὸν εἰς πλήρωσιν τῶν λάκκων ἡµῶν, καὶ οὐκ ἐκλείψοµεν ἔτι. (32) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς Ιουδιθ Ἀκούσατέ µου, καὶ ποιήσω πρᾶγµα ὃ ἀφίξεται εἰς γενεὰς γενεῶν υἱοῖς τοῦ γένους ἡµῶν. (33) ὑµεῖς στήσεσθε ἐπὶ τῆς πύλης τὴν νύκτα ταύτην, καὶ ἐξελεύσοµαι ἐγὼ µετὰ τῆς ἅβρας µου, καὶ ἐν ταῖς ἡµέραις, µεθ’ ἃς εἴπατε παραδώσειν τὴν πόλιν τοῖς ἐχθροῖς ἡµῶν, ἐπισκέψεται κύριος τὸν Ισραηλ ἐν χειρί µου· (34) ὑµεῖς δὲ οὐκ ἐξερευνήσετε τὴν πρᾶξίν µου, οὐ γὰρ ἐρῶ ὑµῖν ἕως τοῦ τελεσθῆναι ἃ ἐγὼ ποιῶ. (35) καὶ εἶπεν Οζιας καὶ οἱ ἄρχοντες πρὸς αὐτήν Πορεύου εἰς εἰρήνην, καὶ κύριος ὁ θεὸς ἔµπροσθέν σου εἰς ἐκδίκησιν τῶν ἐχθρῶν ἡµῶν. (36) καὶ ἀποστρέψαντες ἐκ τῆς σκηνῆς ἐπορεύθησαν ἐπὶ τὰς διατάξεις αὐτῶν.

9

(1) Ιουδιθ δὲ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον καὶ ἐπέθετο σποδὸν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτῆς καὶ ἐγύµνωσεν ὃν ἐνεδεδύκει σάκκον, καὶ ἦν ἄρτι προσφερόµενον ἐν Ιερουσαληµ εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ τὸ θυµίαµα τῆς ἑσπέρας ἐκείνης, καὶ ἐβόησεν φωνῇ µεγάλῃ Ιουδιθ πρὸς κύριον καὶ εἶπεν (2) Κύριε ὁ θεὸς τοῦ πατρός µου Συµεων, ᾧ ἔδωκας ἐν χειρὶ ῥοµφαίαν εἰς ἐκδίκησιν ἀλλογενῶν, οἳ ἔλυσαν µήτραν παρθένου εἰς µίασµα καὶ ἐγύµνωσαν µηρὸν εἰς αἰσχύνην καὶ ἐβεβήλωσαν µήτραν εἰς ὄνειδος· εἶπας γάρ Οὐχ οὕτως ἔσται, καὶ ἐποίησαν· (3) ἀνθ’ ὧν ἔδωκας ἄρχοντας αὐτῶν εἰς φόνον καὶ τὴν στρωµνὴν αὐτῶν, ἣ ᾐδέσατο τὴν ἀπάτην αὐτῶν, ἀπατηθεῖσαν εἰς αἷµα καὶ ἐπάταξας δούλους ἐπὶ δυνάσταις καὶ δυνάστας ἐπὶ θρόνους αὐτῶν (4) καὶ ἔδωκας γυναῖκας αὐτῶν εἰς προνοµὴν καὶ θυγατέρας αὐτῶν εἰς αἰχµαλωσίαν καὶ πάντα τὰ σκῦλα αὐτῶν εἰς διαίρεσιν υἱῶν ἠγαπηµένων ὑπὸ σοῦ, οἳ καὶ ἐζήλωσαν τὸν ζῆλόν σου καὶ ἐβδελύξαντο µίασµα αἵµατος αὐτῶν καὶ ἐπεκαλέσαντό σε εἰς βοηθόν· ὁ θεὸς ὁ θεὸς ὁ ἐµός, καὶ εἰσάκουσον ἐµοῦ τῆς χήρας. (5) σὺ γὰρ ἐποίησας τὰ πρότερα ἐκείνων καὶ ἐκεῖνα καὶ τὰ µετέπειτα καὶ τὰ νῦν καὶ τὰ ἐπερχόµενα διενοήθης, καὶ ἐγενήθησαν ἃ ἐνενοήθης, (6) καὶ παρέστησαν ἃ ἐβουλεύσω καὶ εἶπαν Ἰδοὺ πάρεσµεν· πᾶσαι γὰρ αἱ ὁδοί σου ἕτοιµοι, καὶ ἡ κρίσις σου ἐν προγνώσει. (7) ἰδοὺ γὰρ Ἀσσύριοι ἐπληθύνθησαν ἐν δυνάµει αὐτῶν, ὑψώθησαν ἐφ’ ἵππῳ καὶ ἀναβάτῃ, ἐγαυρίασαν ἐν βραχίονι πεζῶν, ἤλπισαν ἐν ἀσπίδι καὶ ἐν γαίσῳ καὶ τόξῳ καὶ σφενδόνῃ καὶ οὐκ ἔγνωσαν ὅτι σὺ εἶ κύριος συντρίβων πολέµους. (8) κύριος ὄνοµά σοι· σὺ ῥάξον αὐτῶν τὴν ἰσχὺν ἐν δυνάµει σου καὶ κάταξον τὸ κράτος αὐτῶν ἐν τῷ θυµῷ σου· ἐβουλεύσαντο γὰρ βεβηλῶσαι τὰ ἅγιά σου, µιᾶναι τὸ σκήνωµα τῆς καταπαύσεως τοῦ ὀνόµατος τῆς δόξης σου, καταβαλεῖν σιδήρῳ κέρας θυσιαστηρίου σου. (9) βλέψον εἰς ὑπερηφανίαν αὐτῶν, ἀπόστειλον τὴν ὀργήν σου εἰς κεφαλὰς αὐτῶν, δὸς ἐν χειρί µου τῆς χήρας ὃ διενοήθην κράτος. (10) πάταξον δοῦλον ἐκ χειλέων ἀπάτης µου ἐπ’ ἄρχοντι καὶ ἄρχοντα ἐπὶ θεράποντι αὐτοῦ, θραῦσον αὐτῶν τὸ ἀνάστεµα ἐν χειρὶ θηλείας. (11) οὐ γὰρ ἐν πλήθει τὸ κράτος σου, οὐδὲ ἡ δυναστεία σου ἐν ἰσχύουσιν, ἀλλὰ ταπεινῶν εἶ θεός, ἐλαττόνων εἶ βοηθός, ἀντιλήµπτωρ ἀσθενούντων, ἀπεγνωσµένων σκεπαστής, ἀπηλπισµένων σωτήρ. (12) ναὶ ναὶ ὁ θεὸς τοῦ πατρός µου καὶ θεὸς κληρονοµίας Ισραηλ, δέσποτα τῶν οὐρανῶν καὶ τῆς γῆς, κτίστα τῶν ὑδάτων, βασιλεῦ πάσης κτίσεώς σου, σὺ εἰσάκουσον τῆς δεήσεώς µου (13) καὶ δὸς λόγον µου καὶ ἀπάτην εἰς τραῦµα καὶ µώλωπα αὐτῶν, οἳ κατὰ τῆς διαθήκης σου καὶ οἴκου ἡγιασµένου σου καὶ κορυφῆς Σιων καὶ οἴκου κατασχέσεως υἱῶν σου ἐβουλεύσαντο σκληρά. (14) καὶ ποίησον ἐπὶ παντὸς ἔθνους σου καὶ πάσης φυλῆς ἐπίγνωσιν τοῦ εἰδῆσαι ὅτι σὺ εἶ ὁ θεὸς θεὸς πάσης δυνάµεως καὶ κράτους καὶ οὐκ ἔστιν ἄMος ὑπερασπίζων τοῦ γένους Ισραηλ εἰ µὴ σύ.

10

(1) Καὶ ἐγένετο ὡς ἐπαύσατο βοῶσα πρὸς τὸν θεὸν Ισραηλ καὶ συνετέλεσεν πάντα τὰ ῥήµατα ταῦτα, (2) καὶ ἀνέστη ἀπὸ τῆς πτώσεως καὶ ἐκάλεσεν τὴν ἅβραν αὐτῆς καὶ κατέβη εἰς τὸν οἶκον, ἐν ᾧ διέτριβεν ἐν αὐτῷ ἐν ταῖς ἡµέραις τῶν σαββάτων καὶ ἐν ταῖς ἑορταῖς αὐτῆς, (3) καὶ περιείλατο τὸν σάκκον, ὃν ἐνεδεδύκει, καὶ ἐξεδύσατο τὰ ἱµάτια τῆς χηρεύσεως αὐτῆς καὶ περιεκλύσατο τὸ σῶµα ὕδατι καὶ ἐχρίσατο µύρῳ παχεῖ καὶ διέξανε τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς αὐτῆς καὶ ἐπέθετο µίτραν ἐπ’ αὐτῆς καὶ ἐνεδύσατο τὰ ἱµάτια τῆς εὐφροσύνης αὐτῆς, ἐν οἷς ἐστολίζετο ἐν ταῖς ἡµέραις τῆς ζωῆς τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς Μανασση, (4) καὶ ἔλαβεν σανδάλια εἰς τοὺς πόδας αὐτῆς καὶ περιέθετο τοὺς χλιδῶνας καὶ τὰ ψέλια καὶ τοὺς δακτυλίους καὶ τὰ ἐνώτια καὶ πάντα τὸν κόσµον αὐτῆς καὶ ἐκαλλωπίσατο σφόδρα εἰς ἀπάτησιν ὀφθαλµῶν ἀνδρῶν, ὅσοι ἂν ἴδωσιν αὐτήν. (5) καὶ ἔδωκεν τῇ ἅβρᾳ αὐτῆς ἀσκοπυτίνην οἴνου καὶ καψάκην ἐλαίου καὶ πήραν ἐπλήρωσεν ἀλφίτων καὶ παλάθης καὶ ἄρτων καθαρῶν καὶ περιεδίπλωσε πάντα τὰ ἀγγεῖα αὐτῆς καὶ ἐπέθηκεν αὐτῇ. (6) καὶ ἐξήλθοσαν ἐπὶ τὴν πύλην τῆς πόλεως Βαιτυλουα καὶ εὕροσαν ἐφεστῶτα ἐπ’ αὐτῇ Οζιαν καὶ τοὺς πρεσβυτέρους τῆς πόλεως Χαβριν καὶ Χαρµιν· (7) ὡς δὲ εἶδον αὐτὴν καὶ ἦν ἠλλοιωµένον τὸ πρόσωπον αὐτῆς καὶ τὴν στολὴν µεταβεβληκυῖαν αὐτῆς, καὶ ἐθαύµασαν ἐπὶ τῷ κάλλει αὐτῆς ἐπὶ πολὺ σφόδρα καὶ εἶπαν αὐτῇ (8) Ὁ θεὸς τῶν πατέρων ἡµῶν δῴη σε εἰς χάριν καὶ τελειώσαι τὰ ἐπιτηδεύµατά σου εἰς γαυρίαµα υἱῶν Ισραηλ καὶ ὕψωµα Ιερουσαληµ. (9) καὶ προσεκύνησεν τῷ θεῷ καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Ἐπιτάξατε ἀνοῖξαί µοι τὴν πύλην τῆς πόλεως, καὶ ἐξελεύσοµαι εἰς τελείωσιν τῶν λόγων, ὧν ἐλαλήσατε µετ’ ἐµοῦ· καὶ συνέταξαν τοῖς νεανίσκοις ἀνοῖξαι αὐτῇ καθότι ἐλάλησεν. (10) καὶ ἐποίησαν οὕτως. καὶ ἐξῆλθεν Ιουδιθ, αὐτὴ καὶ ἡ παιδίσκη αὐτῆς µετ’ αὐτῆς· ἀπεσκόπευον δὲ αὐτὴν οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως ἕως οὗ κατέβη τὸ ὄρος, ἕως διῆλθεν τὸν αὐλῶνα καὶ οὐκέτι ἐθεώρουν αὐτήν. — (11) καὶ ἐπορεύοντο ἐν τῷ αὐλῶνι εἰς εὐθεῖαν, καὶ συνήντησεν αὐτῇ προφυλακὴ τῶν Ἀσσυρίων. (12) καὶ συνέλαβον αὐτὴν καὶ ἐπηρώτησαν Τίνων εἶ καὶ πόθεν ἔρχῃ καὶ ποῦ πορεύῃ; καὶ εἶπεν Θυγάτηρ εἰµὶ τῶν Εβραίων καὶ ἀποδιδράσκω ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, ὅτι µέλλουσιν δίδοσθαι ὑµῖν εἰς κατάβρωµα· (13) κἀγὼ ἔρχοµαι εἰς τὸ πρόσωπον Ολοφέρνου ἀρχιστρατήγου δυνάµεως ὑµῶν τοῦ ἀπαγγεῖλαι ῥήµατα ἀληθείας καὶ δείξω πρὸ προσώπου αὐτοῦ ὁδὸν καθ’ ἣν πορεύσεται καὶ κυριεύσει πάσης τῆς ὀρεινῆς, καὶ οὐ διαφωνήσει τῶν ἀνδρῶν αὐτοῦ σὰρξ µία οὐδὲ πνεῦµα ζωῆς. (14) ὡς δὲ ἤκουσαν οἱ ἄνδρες τὰ ῥήµατα αὐτῆς καὶ κατενόησαν τὸ πρόσωπον αὐτῆς — καὶ ἦν ἐναντίον αὐτῶν θαυµάσιον τῷ κάλλει σφόδρα —, καὶ εἶπαν πρὸς αὐτήν (15) Σέσωκας τὴν ψυχήν σου σπεύσασα καταβῆναι εἰς πρόσωπον τοῦ κυρίου ἡµῶν· καὶ νῦν πρόσελθε ἐπὶ τὴν σκηνὴν αὐτοῦ, καὶ ἀφ’ ἡµῶν προπέµψουσίν σε, ἕως παραδώσουσίν σε εἰς χεῖρας αὐτοῦ· (16) ἐὰν δὲ στῇς ἐναντίον αὐτοῦ, µὴ φοβηθῇς τῇ καρδίᾳ σου, ἀλλὰ ἀνάγγειλον κατὰ τὰ ῥήµατά σου, καὶ εὖ σε ποιήσει. (17) καὶ ἐπέλεξαν ἐξ αὐτῶν ἄνδρας ἑκατὸν καὶ παρέζευξαν αὐτῇ καὶ τῇ ἅβρᾳ αὐτῆς, καὶ ἤγαγον αὐτὰς ἐπὶ τὴν σκηνὴν Ολοφέρνου. (18) καὶ ἐγένετο συνδροµὴ ἐν πάσῃ τῇ παρεµβολῇ, διεβοήθη γὰρ εἰς τὰ σκηνώµατα ἡ παρουσία αὐτῆς· καὶ ἐλθόντες ἐκύκλουν αὐτήν, ὡς εἱστήκει ἔξω τῆς σκηνῆς Ολοφέρνου, ἕως προσήγγειλαν αὐτῷ περὶ αὐτῆς. (19) καὶ ἐθαύµαζον ἐπὶ τῷ κάλλει αὐτῆς καὶ ἐθαύµαζον τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἀπ’ αὐτῆς, καὶ εἶπεν ἕκαστος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ Τίς καταφρονήσει τοῦ λαοῦ τούτου, ὃς ἔχει ἐν ἑαυτῷ γυναῖκας τοιαύτας; ὅτι οὐ καλόν ἐστιν ὑπολείπεσθαι ἐξ αὐτῶν ἄνδρα ἕνα, οἳ ἀφεθέντες δυνήσονται κατασοφίσασθαι πᾶσαν τὴν γῆν, (20) καὶ ἐξῆλθον οἱ παρακαθεύδοντες Ολοφέρνῃ καὶ πάντες οἱ θεράποντες αὐτοῦ καὶ εἰσήγαγον αὐτὴν εἰς τὴν σκηνήν. (21) καὶ ἦν Ολοφέρνης ἀναπαυόµενος ἐπὶ τῆς κλίνης αὐτοῦ ἐν τῷ κωνωπίῳ, ὃ ἦν ἐκ πορφύρας καὶ χρυσίου καὶ σµαράγδου καὶ λίθων πολυτελῶν καθυφασµένων. (22) καὶ ἀνήγγειλαν αὐτῷ περὶ αὐτῆς, καὶ ἐξῆλθεν εἰς τὸ προσκήνιον, καὶ λαµπάδες ἀργυραῖ προάγουσαι αὐτοῦ. (23) ὡς δὲ ἦλθεν κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ Ιουδιθ καὶ τῶν θεραπόντων αὐτοῦ, ἐθαύµασαν πάντες ἐπὶ τῷ κάλλει τοῦ προσώπου αὐτῆς· καὶ πεσοῦσα ἐπὶ πρόσωπον προσεκύνησεν αὐτῷ, καὶ ἤγειραν αὐτὴν οἱ δοῦλοι αὐτοῦ.

11

(1) Καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὴν Ολοφέρνης Θάρσησον, γύναι, µὴ φοβηθῇς τῇ καρδίᾳ σου, ὅτι ἐγὼ οὐκ ἐκάκωσα ἄνθρωπον ὅστις ᾑρέτικεν δουλεύειν βασιλεῖ Ναβουχοδονοσορ πάσης τῆς γῆς. (2) καὶ νῦν ὁ λαός σου ὁ κατοικῶν τὴν ὀρεινὴν εἰ µὴ ἐφαύλισάν µε, οὐκ ἂν ἦρα τὸ δόρυ µου ἐπ’ αὐτούς· ἀλλὰ αὐτοὶ ἑαυτοῖς ἐποίησαν ταῦτα. (3) καὶ νῦν λέγε µοι τίνος ἕνεκεν ἀπέδρας ἀπ’ αὐτῶν καὶ ἦλθες πρὸς ἡµᾶς· ἥκεις γὰρ εἰς σωτηρίαν· θάρσει, ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ ζήσῃ καὶ εἰς τὸ λοιπόν· (4) οὐ γὰρ ἔστιν ὃς ἀδικήσει σε, ἀλλ’ εὖ σε ποιήσει, καθὰ γίνεται τοῖς δούλοις τοῦ κυρίου µου βασιλέως Ναβουχοδονοσορ. (5) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Ιουδιθ Δέξαι τὰ ῥήµατα τῆς δούλης σου, καὶ λαλησάτω ἡ παιδίσκη σου κατὰ πρόσωπόν σου, καὶ οὐκ ἀναγγελῶ ψεῦδος τῷ κυρίῳ µου ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ. (6) καὶ ἐὰν κατακολουθήσῃς τοῖς λόγοις τῆς παιδίσκης σου, τελείως πρᾶγµα ποιήσει µετὰ σοῦ ὁ θεός, καὶ οὐκ ἀποπεσεῖται ὁ κύριός µου τῶν ἐπιτηδευµάτων αὐτοῦ. (7) ζῇ γὰρ βασιλεὺς Ναβουχοδονοσορ πάσης τῆς γῆς καὶ ζῇ τὸ κράτος αὐτοῦ, ὃς ἀπέστειλέν σε εἰς κατόρθωσιν πάσης ψυχῆς, ὅτι οὐ µόνον ἄνθρωποι διὰ σὲ δουλεύουσιν αὐτῷ, ἀλλὰ καὶ τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ καὶ τὰ κτήνη καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ διὰ τῆς ἰσχύος σου ζήσονται ἐπὶ Ναβουχοδονοσορ καὶ πάντα τὸν οἶκον αὐτοῦ. (8) ἠκούσαµεν γὰρ τὴν σοφίαν σου καὶ τὰ πανουργεύµατα τῆς ψυχῆς σου, καὶ ἀνηγγέλη πάσῃ τῇ γῇ ὅτι σὺ µόνος ἀγαθὸς ἐν πάσῃ βασιλείᾳ καὶ δυνατὸς ἐν ἐπιστήµῃ καὶ θαυµαστὸς ἐν στρατεύµασιν πολέµου. (9) καὶ νῦν ὁ λόγος, ὃν ἐλάλησεν Αχιωρ ἐν τῇ συνεδρίᾳ σου, ἠκούσαµεν τὰ ῥήµατα αὐτοῦ, ὅτι περιεποιήσαντο αὐτὸν οἱ ἄνδρες Βαιτυλουα, καὶ ἀνήγγειλεν αὐτοῖς πάντα, ὅσα ἐξελάλησεν παρὰ σοί. (10) διό, δέσποτα κύριε, µὴ παρέλθῃς τὸν λόγον αὐτοῦ, ἀλλὰ κατάθου αὐτὸν ἐν τῇ καρδίᾳ σου, ὅτι ἐστὶν ἀληθής· οὐ γὰρ ἐκδικᾶται τὸ γένος ἡµῶν, οὐ κατισχύει ῥοµφαία ἐπ’ αὐτούς, ἐὰν µὴ ἁµάρτωσιν εἰς τὸν θεὸν αὐτῶν. (11) καὶ νῦν ἵνα µὴ γένηται ὁ κύριός µου ἔκβολος καὶ ἄπρακτος καὶ ἐπιπεσεῖται θάνατος ἐπὶ πρόσωπον αὐτῶν, καὶ κατελάβετο αὐτοὺς ἁµάρτηµα, ἐν ᾧ παροργιοῦσιν τὸν θεὸν αὐτῶν, ὁπηνίκα ἂν ποιήσωσιν ἀτοπίαν. (12) ἐπεὶ παρεξέλιπεν αὐτοὺς τὰ βρώµατα καὶ ἐσπανίσθη πᾶν ὕδωρ, ἐβουλεύσαντο ἐπιβαλεῖν τοῖς κτήνεσιν αὐτῶν καὶ πάντα, ὅσα διεστείλατο αὐτοῖς ὁ θεὸς τοῖς νόµοις αὐτοῦ µὴ φαγεῖν, διέγνωσαν δαπανῆσαι. (13) καὶ τὰς ἀπαρχὰς τοῦ σίτου καὶ τὰς δεκάτας τοῦ οἴνου καὶ τοῦ ἐλαίου, ἃ διεφύλαξαν ἁγιάσαντες τοῖς ἱερεῦσιν τοῖς παρεστηκόσιν ἐν Ιερουσαληµ ἀπέναντι τοῦ προσώπου τοῦ θεοῦ ἡµῶν, κεκρίκασιν ἐξαναλῶσαι, ὧν οὐδὲ ταῖς χερσὶν καθῆκεν ἅψασθαι οὐδένα τῶν ἐκ τοῦ λαοῦ. (14) καὶ ἀπεστάλκασιν εἰς Ιερουσαληµ, ὅτι καὶ οἱ ἐκεῖ κατοικοῦντες ἐποίησαν ταῦτα, τοὺς µετακοµίσοντας αὐτοῖς τὴν ἄφεσιν παρὰ τῆς γερουσίας. (15) καὶ ἔσται ὡς ἂν ἀναγγείλῃ αὐτοῖς καὶ ποιήσωσιν, δοθήσονταί σοι εἰς ὄλεθρον ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ. (16) ὅθεν ἐγὼ ἡ δούλη σου ἐπιγνοῦσα ταῦτα πάντα ἀπέδρων ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, καὶ ἀπέστειλέν µε ὁ θεὸς ποιῆσαι µετὰ σοῦ πράγµατα, ἐφ’ οἷς ἐκστήσεται πᾶσα ἡ γῆ, ὅσοι ἐὰν ἀκούσωσιν αὐτά. (17) ὅτι ἡ δούλη σου θεοσεβής ἐστιν καὶ θεραπεύουσα νυκτὸς καὶ ἡµέρας τὸν θεὸν τοῦ οὐρανοῦ· καὶ νῦν µενῶ παρὰ σοί, κύριέ µου, καὶ ἐξελεύσεται ἡ δούλη σου κατὰ νύκτα εἰς τὴν φάραγγα καὶ προσεύξοµαι πρὸς τὸν θεόν, καὶ ἐρεῖ µοι πότε ἐποίησαν τὰ ἁµαρτήµατα αὐτῶν. (18) καὶ ἐλθοῦσα προσανοίσω σοι, καὶ ἐξελεύσῃ σὺν πάσῃ τῇ δυνάµει σου, καὶ οὐκ ἔστιν ὃς ἀντιστήσεταί σοι ἐξ αὐτῶν. (19) καὶ ἄξω σε διὰ µέσου τῆς Ιουδαίας ἕως τοῦ ἐλθεῖν ἀπέναντι Ιερουσαληµ καὶ θήσω τὸν δίφρον σου ἐν µέσῳ αὐτῆς, καὶ ἄξεις αὐτοὺς ὡς πρόβατα, οἷς οὐκ ἔστιν ποιµήν, καὶ οὐ γρύξει κύων τῇ γλώσσῃ αὐτοῦ ἀπέναντί σου· ὅτι ταῦτα ἐλαλήθη µοι κατὰ πρόγνωσίν µου καὶ ἀπηγγέλη µοι, καὶ ἀπεστάλην ἀναγγεῖλαί σοι. — (20) καὶ ἤρεσαν οἱ λόγοι αὐτῆς ἐναντίον Ολοφέρνου καὶ ἐναντίον πάντων τῶν θεραπόντων αὐτοῦ, καὶ ἐθαύµασαν ἐπὶ τῇ σοφίᾳ αὐτῆς καὶ εἶπαν (21) Οὐκ ἔστιν τοιαύτη γυνὴ ἀπ’ ἄκρου ἕως ἄκρου τῆς γῆς ἐν καλῷ προσώπῳ καὶ συνέσει λόγων. (22) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὴν Ολοφέρνης Εὖ ἐποίησεν ὁ θεὸς ἀποστείλας σε ἔµπροσθεν τοῦ λαοῦ τοῦ γενηθῆναι ἐν χερσὶν ἡµῶν κράτος, ἐν δὲ τοῖς φαυλίσασι τὸν κύριόν µου ἀπώλειαν. (23) καὶ νῦν ἀστεία εἶ σὺ ἐν τῷ εἴδει σου καὶ ἀγαθὴ ἐν τοῖς λόγοις σου· ὅτι ἐὰν ποιήσῃς καθὰ ἐλάλησας, ὁ θεός σου ἔσται µου θεός, καὶ σὺ ἐν οἴκῳ βασιλέως Ναβουχοδονοσορ καθήσῃ καὶ ἔσῃ ὀνοµαστὴ παρὰ πᾶσαν τὴν γῆν.

12

(1) Καὶ ἐκέλευσεν εἰσαγαγεῖν αὐτὴν οὗ ἐτίθετο τὰ ἀργυρώµατα αὐτοῦ καὶ συνέταξεν καταστρῶσαι αὐτῇ ἀπὸ τῶν ὀψοποιηµάτων αὐτοῦ καὶ τοῦ οἴνου αὐτοῦ πίνειν. (2) καὶ εἶπεν Ιουδιθ Οὐ φάγοµαι ἐξ αὐτῶν, ἵνα µὴ γένηται σκάνδαλον, ἀλλ’ ἐκ τῶν ἠκολουθηκότων µοι χορηγηθήσεται. (3) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὴν Ολοφέρνης Ἐὰν δὲ ἐκλίπῃ τὰ ὄντα µετὰ σοῦ, πόθεν ἐξοίσοµέν σοι δοῦναι ὅµοια αὐτοῖς; οὐ γάρ ἐστιν µεθ’ ἡµῶν ἐκ τοῦ γένους σου. (4) καὶ εἶπεν Ιουδιθ πρὸς αὐτόν Ζῇ ἡ ψυχή σου, κύριέ µου, ὅτι οὐ δαπανήσει ἡ δούλη σου τὰ ὄντα µετ’ ἐµοῦ, ἕως ἂν ποιήσῃ κύριος ἐν χειρί µου ἃ ἐβουλεύσατο. (5) καὶ ἠγάγοσαν αὐτὴν οἱ θεράποντες Ολοφέρνου εἰς τὴν σκηνήν, καὶ ὕπνωσεν µέχρι µεσούσης τῆς νυκτός· καὶ ἀνέστη πρὸς τὴν ἑωθινὴν φυλακήν. (6) καὶ ἀπέστειλεν πρὸς Ολοφέρνην λέγουσα Ἐπιταξάτω δὴ ὁ κύριός µου ἐᾶσαι τὴν δούλην σου ἐπὶ προσευχὴν ἐξελθεῖν· (7) καὶ προσέταξεν Ολοφέρνης τοῖς σωµατοφύλαξιν µὴ διακωλύειν αὐτήν. καὶ παρέµεινεν ἐν τῇ παρεµβολῇ ἡµέρας τρεῖς· καὶ ἐξεπορεύετο κατὰ νύκτα εἰς τὴν φάραγγα Βαιτυλουα καὶ ἐβαπτίζετο ἐν τῇ παρεµβολῇ ἐπὶ τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος· (8) καὶ ὡς ἀνέβη, ἐδέετο τοῦ κυρίου θεοῦ Ισραηλ κατευθῦναι τὴν ὁδὸν αὐτῆς εἰς ἀνάστηµα τῶν υἱῶν τοῦ λαοῦ αὐτοῦ· (9) καὶ εἰσπορευοµένη καθαρὰ παρέµενεν ἐν τῇ σκηνῇ, µέχρι οὗ προσηνέγκατο τὴν τροφὴν αὐτῆς πρὸς ἑσπέραν. (10) Καὶ ἐγένετο ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ τετάρτῃ ἐποίησεν Ολοφέρνης πότον τοῖς δούλοις αὐτοῦ µόνοις καὶ οὐκ ἐκάλεσεν εἰς τὴν κλῆσιν οὐδένα τῶν πρὸς ταῖς χρείαις. (11) καὶ εἶπεν Βαγώᾳ τῷ εὐνούχῳ, ὃς ἦν ἐφεστηκὼς ἐπὶ πάντων τῶν αὐτοῦ Πεῖσον δὴ πορευθεὶς τὴν γυναῖκα τὴν Εβραίαν, ἥ ἐστιν παρὰ σοί, τοῦ ἐλθεῖν πρὸς ἡµᾶς καὶ φαγεῖν καὶ πιεῖν µεθ’ ἡµῶν· (12) ἰδοὺ γὰρ αἰσχρὸν τῷ προσώπῳ ἡµῶν εἰ γυναῖκα τοιαύτην παρήσοµεν οὐχ ὁµιλήσαντες αὐτῇ· ὅτι ἐὰν ταύτην µὴ ἐπισπασώµεθα, καταγελάσεται ἡµῶν. (13) καὶ ἐξῆλθεν Βαγώας ἀπὸ προσώπου Ολοφέρνου καὶ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτὴν καὶ εἶπεν Μὴ ὀκνησάτω δὴ ἡ παιδίσκη ἡ καλὴ αὕτη ἐλθοῦσα πρὸς τὸν κύριόν µου δοξασθῆναι κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ πίεσαι µεθ’ ἡµῶν εἰς εὐφροσύνην οἶνον καὶ γενηθῆναι ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ ὡς θυγάτηρ µία τῶν υἱῶν Ασσουρ, αἳ παρεστήκασιν ἐν οἴκῳ Ναβουχοδονοσορ. (14) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Ιουδιθ Καὶ τίς εἰµι ἐγὼ ἀντεροῦσα τῷ κυρίῳ µου; ὅτι πᾶν, ὃ ἔσται ἐν τοῖς ὀφθαλµοῖς αὐτοῦ ἀρεστόν, σπεύσασα ποιήσω, καὶ ἔσται τοῦτό µοι ἀγαλλίαµα ἕως ἡµέρας θανάτου µου. (15) καὶ διαναστᾶσα ἐκοσµήθη τῷ ἱµατισµῷ καὶ παντὶ τῷ κόσµῳ τῷ γυναικείῳ, καὶ προσῆλθεν ἡ δούλη αὐτῆς καὶ ἔστρωσεν αὐτῇ κατέναντι Ολοφέρνου χαµαὶ τὰ κῴδια, ἃ ἔλαβεν παρὰ Βαγώου εἰς τὴν καθηµερινὴν δίαιταν αὐτῆς εἰς τὸ ἐσθίειν κατακλινοµένην ἐπ’ αὐτῶν. (16) καὶ εἰσελθοῦσα ἀνέπεσεν Ιουδιθ, καὶ ἐξέστη ἡ καρδία Ολοφέρνου ἐπ’ αὐτήν, καὶ ἐσαλεύθη ἡ ψυχὴ αὐτοῦ, καὶ ἦν κατεπίθυµος σφόδρα τοῦ συγγενέσθαι µετ’ αὐτῆς· καὶ ἐτήρει καιρὸν τοῦ ἀπατῆσαι αὐτὴν ἀφ’ ἧς ἡµέρας εἶδεν αὐτήν. (17) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὴν Ολοφέρνης Πίε δὴ καὶ γενήθητι µεθ’ ἡµῶν εἰς εὐφροσύνην. (18) καὶ εἶπεν Ιουδιθ Πίοµαι δή, κύριε, ὅτι ἐµεγαλύνθη τὸ ζῆν µου ἐν ἐµοὶ σήµερον παρὰ πάσας τὰς ἡµέρας τῆς γενέσεώς µου. (19) καὶ λαβοῦσα ἔφαγεν καὶ ἔπιεν κατέναντι αὐτοῦ ἃ ἡτοίµασεν ἡ δούλη αὐτῆς. (20) καὶ ηὐφράνθη Ολοφέρνης ἀπ’ αὐτῆς καὶ ἔπιεν οἶνον πολὺν σφόδρα, ὅσον οὐκ ἔπιεν πώποτε ἐν ἡµέρᾳ µιᾷ ἀφ’ οὗ ἐγεννήθη.

13

(1) Ὡς δὲ ὀψία ἐγένετο, ἐσπούδασαν οἱ δοῦλοι αὐτοῦ ἀναλύειν. καὶ Βαγώας συνέκλεισεν τὴν σκηνὴν ἔξωθεν καὶ ἀπέκλεισεν τοὺς παρεστῶτας ἐκ προσώπου τοῦ κυρίου αὐτοῦ, καὶ ἀπῴχοντο εἰς τὰς κοίτας αὐτῶν· ἦσαν γὰρ πάντες κεκοπωµένοι διὰ τὸ ἐπὶ πλεῖον γεγονέναι τὸν πότον. (2) ὑπελείφθη δὲ Ιουδιθ µόνη ἐν τῇ σκηνῇ, καὶ Ολοφέρνης προπεπτωκὼς ἐπὶ τὴν κλίνην αὐτοῦ· ἦν γὰρ περικεχυµένος αὐτῷ ὁ οἶνος. (3) καὶ εἶπεν Ιουδιθ τῇ δούλῃ αὐτῆς στῆναι ἔξω τοῦ κοιτῶνος αὐτῆς καὶ ἐπιτηρεῖν τὴν ἔξοδον αὐτῆς καθάπερ καθ’ ἡµέραν, ἐξελεύσεσθαι γὰρ ἔφη ἐπὶ τὴν προσευχὴν αὐτῆς· καὶ τῷ Βαγώᾳ ἐλάλησεν κατὰ τὰ ῥήµατα ταῦτα. (4) καὶ ἀπήλθοσαν πάντες ἐκ προσώπου, καὶ οὐδεὶς κατελείφθη ἐν τῷ κοιτῶνι ἀπὸ µικροῦ ἕως µεγάλου· καὶ στᾶσα Ιουδιθ παρὰ τὴν κλίνην αὐτοῦ εἶπεν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς Κύριε ὁ θεὸς πάσης δυνάµεως, ἐπίβλεψον ἐν τῇ ὥρᾳ ταύτῃ ἐπὶ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν µου εἰς ὕψωµα Ιερουσαληµ· (5) ὅτι νῦν καιρὸς ἀντιλαβέσθαι τῆς κληρονοµίας σου καὶ ποιῆσαι τὸ ἐπιτήδευµά µου εἰς θραῦσµα ἐχθρῶν, οἳ ἐπανέστησαν ἡµῖν. (6) καὶ προσελθοῦσα τῷ κανόνι τῆς κλίνης, ὃς ἦν πρὸς κεφαλῆς Ολοφέρνου, καθεῖλεν τὸν ἀκινάκην αὐτοῦ ἀπ’ αὐτοῦ (7) καὶ ἐγγίσασα τῆς κλίνης ἐδράξατο τῆς κόµης τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ καὶ εἶπεν Κραταίωσόν µε, κύριε ὁ θεὸς Ισραηλ, ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ. (8) καὶ ἐπάταξεν εἰς τὸν τράχηλον αὐτοῦ δὶς ἐν τῇ ἰσχύι αὐτῆς καὶ ἀφεῖλεν τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἀπ’ αὐτοῦ. (9) καὶ ἀπεκύλισε τὸ σῶµα αὐτοῦ ἀπὸ τῆς στρωµνῆς καὶ ἀφεῖλε τὸ κωνώπιον ἀπὸ τῶν στύλων· καὶ µετ’ ὀλίγον ἐξῆλθεν καὶ παρέδωκεν τῇ ἅβρᾳ αὐτῆς τὴν κεφαλὴν Ολοφέρνου, (10) καὶ ἐνέβαλεν αὐτὴν εἰς τὴν πήραν τῶν βρωµάτων αὐτῆς. καὶ ἐξῆλθον αἱ δύο ἅµα κατὰ τὸν ἐθισµὸν αὐτῶν ἐπὶ τὴν προσευχήν· καὶ διελθοῦσαι τὴν παρεµβολὴν ἐκύκλωσαν τὴν φάραγγα ἐκείνην καὶ προσανέβησαν τὸ ὄρος Βαιτυλουα καὶ ἤλθοσαν πρὸς τὰς πύλας αὐτῆς. (11) Καὶ εἶπεν Ιουδιθ µακρόθεν τοῖς φυλάσσουσιν ἐπὶ τῶν πυλῶν Ἀνοίξατε ἀνοίξατε δὴ τὴν πύλην· µεθ’ ἡµῶν ὁ θεὸς ὁ θεὸς ἡµῶν ποιῆσαι ἔτι ἰσχὺν ἐν Ισραηλ καὶ κράτος κατὰ τῶν ἐχθρῶν, καθὰ καὶ σήµερον ἐποίησεν. (12) καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσαν οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως αὐτῆς τὴν φωνὴν αὐτῆς, ἐσπούδασαν τοῦ καταβῆναι ἐπὶ τὴν πύλην τῆς πόλεως αὐτῶν καὶ συνεκάλεσαν τοὺς πρεσβυτέρους τῆς πόλεως. (13) καὶ συνέδραµον πάντες ἀπὸ µικροῦ ἕως µεγάλου αὐτῶν, ὅτι παράδοξον ἦν αὐτοῖς τὸ ἐλθεῖν αὐτήν, καὶ ἤνοιξαν τὴν πύλην καὶ ὑπεδέξαντο αὐτὰς καὶ ἅψαντες πῦρ εἰς φαῦσιν περιεκύκλωσαν αὐτάς. (14) ἡ δὲ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς φωνῇ µεγάλῃ Αἰνεῖτε τὸν θεόν, αἰνεῖτε· αἰνεῖτε τὸν θεόν, ὃς οὐκ ἀπέστησεν τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ οἴκου Ισραηλ, ἀλλ’ ἔθραυσε τοὺς ἐχθροὺς ἡµῶν διὰ χειρός µου ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ. (15) καὶ προελοῦσα τὴν κεφαλὴν ἐκ τῆς πήρας ἔδειξεν καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ἰδοὺ ἡ κεφαλὴ Ολοφέρνου ἀρχιστρατήγου δυνάµεως Ασσουρ, καὶ ἰδοὺ τὸ κωνώπιον, ἐν ᾧ κατέκειτο ἐν ταῖς µέθαις αὐτοῦ· καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν ὁ κύριος ἐν χειρὶ θηλείας· (16) καὶ ζῇ κύριος, ὃς διεφύλαξέν µε ἐν τῇ ὁδῷ µου, ᾗ ἐπορεύθην, ὅτι ἠπάτησεν αὐτὸν τὸ πρόσωπόν µου εἰς ἀπώλειαν αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἐποίησεν ἁµάρτηµα µετ’ ἐµοῦ εἰς µίασµα καὶ αἰσχύνην. (17) καὶ ἐξέστη πᾶς ὁ λαὸς σφόδρα καὶ κύψαντες προσεκύνησαν τῷ θεῷ καὶ εἶπαν ὁµοθυµαδόν Εὐλογητὸς εἶ, ὁ θεὸς ἡµῶν ὁ ἐξουδενώσας ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ σήµερον τοὺς ἐχθροὺς τοῦ λαοῦ σου. (18) καὶ εἶπεν αὐτῇ Οζιας Εὐλογητὴ σύ, θύγατερ, τῷ θεῷ τῷ ὑψίστῳ παρὰ πάσας τὰς γυναῖκας τὰς ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ εὐλογηµένος κύριος ὁ θεός, ὃς ἔκτισεν τοὺς οὐρανοὺς καὶ τὴν γῆν, ὃς κατεύθυνέν σε εἰς τραῦµα κεφαλῆς ἄρχοντος ἐχθρῶν ἡµῶν· (19) ὅτι οὐκ ἀποστήσεται ἡ ἐλπίς σου ἀπὸ καρδίας ἀνθρώπων µνηµονευόντων ἰσχὺν θεοῦ ἕως αἰῶνος· (20) καὶ ποιήσαι σοι αὐτὰ ὁ θεὸς εἰς ὕψος αἰώνιον τοῦ ἐπισκέψασθαί σε ἐν ἀγαθοῖς, ἀνθ’ ὧν οὐκ ἐφείσω τῆς ψυχῆς σου διὰ τὴν ταπείνωσιν τοῦ γένους ἡµῶν, ἀλλ’ ἐπεξῆλθες τῷ πτώµατι ἡµῶν ἐπ’ εὐθεῖαν πορευθεῖσα ἐνώπιον τοῦ θεοῦ ἡµῶν. καὶ εἶπαν πᾶς ὁ λαός Γένοιτο γένοιτο.

14

(1) Καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς Ιουδιθ Ἀκούσατε δή µου, ἀδελφοί, καὶ λαβόντες τὴν κεφαλὴν ταύτην κρεµάσατε αὐτὴν ἐπὶ τῆς ἐπάλξεως τοῦ τείχους ὑµῶν. (2) καὶ ἔσται ἡνίκα ἐὰν διαφαύσῃ ὁ ὄρθρος καὶ ἐξέλθῃ ὁ ἥλιος ἐπὶ τὴν γῆν, ἀναλήµψεσθε ἕκαστος τὰ σκεύη τὰ πολεµικὰ ὑµῶν καὶ ἐξελεύσεσθε πᾶς ἀνὴρ ἰσχύων ἔξω τῆς πόλεως καὶ δώσετε ἀρχηγὸν εἰς αὐτοὺς ὡς καταβαίνοντες ἐπὶ τὸ πεδίον εἰς τὴν προφυλακὴν υἱῶν Ασσουρ, καὶ οὐ καταβήσεσθε. (3) καὶ ἀναλαβόντες οὗτοι τὰς πανοπλίας αὐτῶν πορεύσονται εἰς τὴν παρεµβολὴν αὐτῶν καὶ ἐγεροῦσι τοὺς στρατηγοὺς τῆς δυνάµεως Ασσουρ· καὶ συνδραµοῦνται ἐπὶ τὴν σκηνὴν Ολοφέρνου καὶ οὐχ εὑρήσουσιν αὐτόν, καὶ ἐπιπεσεῖται ἐπ’ αὐτοὺς φόβος, καὶ φεύξονται ἀπὸ προσώπου ὑµῶν. (4) καὶ ἐπακολουθήσαντες ὑµεῖς καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες πᾶν ὅριον Ισραηλ καταστρώσατε αὐτοὺς ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν. (5) πρὸ δὲ τοῦ ποιῆσαι ταῦτα καλέσατέ µοι Αχιωρ τὸν Αµµανίτην, ἵνα ἰδὼν ἐπιγνοῖ τὸν ἐκφαυλίσαντα τὸν οἶκον τοῦ Ισραηλ καὶ αὐτὸν ὡς εἰς θάνατον ἀποστείλαντα εἰς ἡµᾶς. (6) καὶ ἐκάλεσαν τὸν Αχιωρ ἐκ τοῦ οἴκου Οζια· ὡς δὲ ἦλθεν καὶ εἶδεν τὴν κεφαλὴν Ολοφέρνου ἐν χειρὶ ἀνδρὸς ἑνὸς ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ λαοῦ, ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον, καὶ ἐξελύθη τὸ πνεῦµα αὐτοῦ. (7) ὡς δὲ ἀνέλαβον αὐτόν, προσέπεσεν τοῖς ποσὶν Ιουδιθ καὶ προσεκύνησεν τῷ προσώπῳ αὐτῆς καὶ εἶπεν Εὐλογηµένη σὺ ἐν παντὶ σκηνώµατι Ιουδα καὶ ἐν παντὶ ἔθνει, οἵτινες ἀκούσαντες τὸ ὄνοµά σου ταραχθήσονται· (8) καὶ νῦν ἀνάγγειλόν µοι ὅσα ἐποίησας ἐν ταῖς ἡµέραις ταύταις. καὶ ἀπήγγειλεν αὐτῷ Ιουδιθ ἐν µέσῳ τοῦ λαοῦ πάντα, ὅσα ἦν πεποιηκυῖα ἀφ’ ἧς ἡµέρας ἐξῆλθεν ἕως οὗ ἐλάλει αὐτοῖς. (9) ὡς δὲ ἐπαύσατο λαλοῦσα, ἠλάλαξεν ὁ λαὸς φωνῇ µεγάλῃ καὶ ἔδωκεν φωνὴν εὐφρόσυνον ἐν τῇ πόλει αὐτῶν. (10) ἰδὼν δὲ Αχιωρ πάντα, ὅσα ἐποίησεν ὁ θεὸς τοῦ Ισραηλ, ἐπίστευσεν τῷ θεῷ σφόδρα καὶ περιετέµετο τὴν σάρκα τῆς ἀκροβυστίας αὐτοῦ καὶ προσετέθη εἰς τὸν οἶκον Ισραηλ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. (11) Ἡνίκα δὲ ὁ ὄρθρος ἀνέβη, καὶ ἐκρέµασαν τὴν κεφαλὴν Ολοφέρνου ἐκ τοῦ τείχους, καὶ ἀνέλαβεν πᾶς ἀνὴρ τὰ ὅπλα αὐτοῦ καὶ ἐξήλθοσαν κατὰ σπείρας ἐπὶ τὰς ἀναβάσεις τοῦ ὄρους. (12) οἱ δὲ υἱοὶ Ασσουρ ὡς εἶδον αὐτούς, διέπεµψαν ἐπὶ τοὺς ἡγουµένους αὐτῶν· οἱ δὲ ἦλθον ἐπὶ τοὺς στρατηγοὺς καὶ χιλιάρχους καὶ ἐπὶ πάντα ἄρχοντα αὐτῶν. (13) καὶ παρεγένοντο ἐπὶ τὴν σκηνὴν Ολοφέρνου καὶ εἶπαν τῷ ὄντι ἐπὶ πάντων τῶν αὐτοῦ Ἔγειρον δὴ τὸν κύριον ἡµῶν, ὅτι ἐτόλµησαν οἱ δοῦλοι καταβαίνειν ἐφ’ ἡµᾶς εἰς πόλεµον, ἵνα ἐξολεθρευθῶσιν εἰς τέλος. (14) καὶ εἰσῆλθεν Βαγώας καὶ ἔκρουσε τὴν αὐλαίαν τῆς σκηνῆς· ὑπενόει γὰρ καθεύδειν αὐτὸν µετὰ Ιουδιθ. (15) ὡς δ’ οὐθεὶς ἐπήκουσεν, διαστείλας εἰσῆλθεν εἰς τὸν κοιτῶνα καὶ εὗρεν αὐτὸν ἐπὶ τῆς χελωνίδος ἐρριµµένον νεκρόν, καὶ ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ ἀφῄρητο ἀπ’ αὐτοῦ. (16) καὶ ἐβόησεν φωνῇ µεγάλῃ µετὰ κλαυθµοῦ καὶ στεναγµοῦ καὶ βοῆς ἰσχυρᾶς καὶ διέρρηξεν τὰ ἱµάτια αὐτοῦ. (17) καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὴν σκηνήν, οὗ ἦν Ιουδιθ καταλύουσα, καὶ οὐχ εὗρεν αὐτήν· καὶ ἐξεπήδησεν εἰς τὸν λαὸν καὶ ἐβόησεν (18) Ἠθέτησαν οἱ δοῦλοι, ἐποίησεν αἰσχύνην µία γυνὴ τῶν Εβραίων εἰς τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως Ναβουχοδονοσορ· ὅτι ἰδοὺ Ολοφέρνης χαµαί, καὶ ἡ κεφαλὴ οὐκ ἔστιν ἐπ’ αὐτῷ. (19) ὡς δὲ ἤκουσαν ταῦτα τὰ ῥήµατα οἱ ἄρχοντες τῆς δυνάµεως Ασσουρ, τοὺς χιτῶνας αὐτῶν διέρρηξαν, καὶ ἐταράχθη αὐτῶν ἡ ψυχὴ σφόδρα, καὶ ἐγένετο αὐτῶν κραυγὴ καὶ βοὴ µεγάλη σφόδρα ἐν µέσῳ τῆς παρεµβολῆς.

15

(1) καὶ ὡς ἤκουσαν οἱ ἐν τοῖς σκηνώµασιν ὄντες, ἐξέστησαν ἐπὶ τὸ γεγονός, (2) καὶ ἐπέπεσεν ἐπ’ αὐτοὺς τρόµος καὶ φόβος, καὶ οὐκ ἦν ἄνθρωπος µένων κατὰ πρόσωπον τοῦ πλησίον ἔτι, ἀλλ’ ἐκχυθέντες ὁµοθυµαδὸν ἔφευγον ἐπὶ πᾶσαν ὁδὸν τοῦ πεδίου καὶ τῆς ὀρεινῆς· (3) καὶ οἱ παρεµβεβληκότες ἐν τῇ ὀρεινῇ κύκλῳ Βαιτυλουα καὶ ἐτράπησαν εἰς φυγήν. καὶ τότε οἱ υἱοὶ Ισραηλ, πᾶς ἀνὴρ πολεµιστὴς ἐξ αὐτῶν, ἐξεχύθησαν ἐπ’ αὐτούς. (4) καὶ ἀπέστειλεν Οζιας εἰς Βαιτοµασθαιµ καὶ Βηβαι καὶ Χωβαι καὶ Κωλα καὶ εἰς πᾶν ὅριον Ισραηλ τοὺς ἀπαγγέλλοντας ὑπὲρ τῶν συντετελεσµένων καὶ ἵνα πάντες ἐπεκχυθῶσιν τοῖς πολεµίοις εἰς τὴν ἀναίρεσιν αὐτῶν. (5) ὡς δὲ ἤκουσαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ, πάντες ὁµοθυµαδὸν ἐπέπεσον ἐπ’ αὐτοὺς καὶ ἔκοπτον αὐτοὺς ἕως Χωβα. ὡσαύτως δὲ καὶ οἱ ἐξ Ιερουσαληµ παρεγενήθησαν καὶ ἐκ πάσης τῆς ὀρεινῆς, ἀνήγγειλαν γὰρ αὐτοῖς τὰ γεγονότα τῇ παρεµβολῇ τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν· καὶ οἱ ἐν Γαλααδ καὶ οἱ ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ ὑπερεκέρασαν αὐτοὺς πληγῇ µεγάλῃ, ἕως οὗ παρῆλθον Δαµασκὸν καὶ τὰ ὅρια αὐτῆς. (6) οἱ δὲ λοιποὶ οἱ κατοικοῦντες Βαιτυλουα ἐπέπεσαν τῇ παρεµβολῇ Ασσουρ καὶ ἐπρονόµευσαν αὐτοὺς καὶ ἐπλούτησαν σφόδρα. (7) οἱ δὲ υἱοὶ Ισραηλ ἀναστρέψαντες ἀπὸ τῆς κοπῆς ἐκυρίευσαν τῶν λοιπῶν, καὶ αἱ κῶµαι καὶ ἐπαύλεις ἐν τῇ ὀρεινῇ καὶ πεδινῇ ἐκράτησαν πολλῶν λαφύρων, ἦν γὰρ πλῆθος πολὺ σφόδρα. (8) Καὶ Ιωακιµ ὁ ἱερεὺς ὁ µέγας καὶ ἡ γερουσία τῶν υἱῶν Ισραηλ οἱ κατοικοῦντες ἐν Ιερουσαληµ ἦλθον τοῦ θεάσασθαι τὰ ἀγαθά, ἃ ἐποίησεν κύριος τῷ Ισραηλ, καὶ τοῦ ἰδεῖν τὴν Ιουδιθ καὶ λαλῆσαι µετ’ αὐτῆς εἰρήνην. (9) ὡς δὲ εἰσῆλθον πρὸς αὐτήν, εὐλόγησαν αὐτὴν πάντες ὁµοθυµαδὸν καὶ εἶπαν πρὸς αὐτήν Σὺ ὕψωµα Ιερουσαληµ, σὺ γαυρίαµα µέγα τοῦ Ισραηλ, σὺ καύχηµα µέγα τοῦ γένους ἡµῶν· (10) ἐποίησας ταῦτα πάντα ἐν χειρί σου, ἐποίησας τὰ ἀγαθὰ µετὰ Ισραηλ, καὶ εὐδόκησεν ἐπ’ αὐτοῖς ὁ θεός· εὐλογηµένη γίνου παρὰ τῷ παντοκράτορι κυρίῳ εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον. καὶ εἶπεν πᾶς ὁ λαός Γένοιτο. (11) καὶ ἐλαφύρευσεν πᾶς ὁ λαὸς τὴν παρεµβολὴν ἐφ’ ἡµέρας τριάκοντα· καὶ ἔδωκαν τῇ Ιουδιθ τὴν σκηνὴν Ολοφέρνου καὶ πάντα τὰ ἀργυρώµατα καὶ τὰς κλίνας καὶ τὰ ὁλκεῖα καὶ πάντα τὰ κατασκευάσµατα αὐτοῦ, καὶ λαβοῦσα αὐτὴ ἐπέθηκεν ἐπὶ τὴν ἡµίονον αὐτῆς καὶ ἔζευξεν τὰς ἁµάξας αὐτῆς καὶ ἐσώρευσεν αὐτὰ ἐπ’ αὐτῶν. (12) καὶ συνέδραµεν πᾶσα γυνὴ Ισραηλ τοῦ ἰδεῖν αὐτὴν καὶ εὐλόγησαν αὐτὴν καὶ ἐποίησαν αὐτῇ χορὸν ἐξ αὐτῶν, καὶ ἔλαβεν θύρσους ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῆς καὶ ἔδωκεν ταῖς γυναιξὶν ταῖς µετ’ αὐτῆς· (13) καὶ ἐστεφανώσαντο τὴν ἐλαίαν, αὐτὴ καὶ αἱ µετ’ αὐτῆς, καὶ προῆλθεν παντὸς τοῦ λαοῦ ἐν χορείᾳ ἡγουµένη πασῶν τῶν γυναικῶν, καὶ ἠκολούθει πᾶς ἀνὴρ Ισραηλ ἐνωπλισµένοι µετὰ στεφάνων καὶ ὕµνουν ἐν τῷ στόµατι αὐτῶν. (14) καὶ ἐξῆρχεν Ιουδιθ τὴν ἐξοµολόγησιν ταύτην ἐν παντὶ Ισραηλ, καὶ ὑπερεφώνει πᾶς ὁ λαὸς τὴν αἴνεσιν ταύτην

16

(1) καὶ εἶπεν Ιουδιθ Ἐξάρχετε τῷ θεῷ µου ἐν τυµπάνοις, ᾄσατε τῷ κυρίῳ ἐν κυµβάλοις, ἐναρµόσασθε αὐτῷ ψαλµὸν καὶ αἶνον, ὑψοῦτε καὶ ἐπικαλεῖσθε τὸ ὄνοµα αὐτοῦ, (2) ὅτι θεὸς συντρίβων πολέµους κύριος, ὅτι εἰς παρεµβολὰς αὐτοῦ ἐν µέσῳ λαοῦ ἐξείλατό µε ἐκ χειρὸς καταδιωκόντων µε. (3) ἦλθεν Ασσουρ ἐξ ὀρέων ἀπὸ βορρᾶ, ἦλθεν ἐν µυριάσι δυνάµεως αὐτοῦ, ὧν τὸ πλῆθος αὐτῶν ἐνέφραξεν χειµάρρους, καὶ ἡ ἵππος αὐτῶν ἐκάλυψεν βουνούς· (4) εἶπεν ἐµπρήσειν τὰ ὅριά µου καὶ τοὺς νεανίσκους µου ἀνελεῖν ἐν ῥοµφαίᾳ καὶ τὰ θηλάζοντά µου θήσειν εἰς ἔδαφος καὶ τὰ νήπιά µου δώσειν εἰς προνοµὴν καὶ τὰς παρθένους µου σκυλεῦσαι. (5) κύριος παντοκράτωρ ἠθέτησεν αὐτοὺς ἐν χειρὶ θηλείας. (6) οὐ γὰρ ὑπέπεσεν ὁ δυνατὸς αὐτῶν ὑπὸ νεανίσκων, οὐδὲ υἱοὶ τιτάνων ἐπάταξαν αὐτόν, οὐδὲ ὑψηλοὶ γίγαντες ἐπέθεντο αὐτῷ, ἀλλὰ Ιουδιθ θυγάτηρ Μεραρι ἐν κάλλει προσώπου αὐτῆς παρέλυσεν αὐτόν, (7) ἐξεδύσατο γὰρ στολὴν χηρεύσεως αὐτῆς εἰς ὕψος τῶν πονούντων ἐν Ισραηλ, ἠλείψατο τὸ πρόσωπον αὐτῆς ἐν µυρισµῷ (8) καὶ ἐδήσατο τὰς τρίχας αὐτῆς ἐν µίτρᾳ καὶ ἔλαβεν στολὴν λινῆν εἰς ἀπάτην αὐτοῦ· (9) τὸ σανδάλιον αὐτῆς ἥρπασεν ὀφθαλµὸν αὐτοῦ, καὶ τὸ κάλλος αὐτῆς ᾐχµαλώτισεν ψυχὴν αὐτοῦ, διῆλθεν ὁ ἀκινάκης τὸν τράχηλον αὐτοῦ. (10) ἔφριξαν Πέρσαι τὴν τόλµαν αὐτῆς, καὶ Μῆδοι τὸ θράσος αὐτῆς ἐταράχθησαν· (11) τότε ἠλάλαξαν οἱ ταπεινοί µου, καὶ ἐφοβήθησαν οἱ ἀσθενοῦντές µου καὶ ἐπτοήθησαν, ὕψωσαν τὴν φωνὴν αὐτῶν καὶ ἀνετράπησαν· (12) υἱοὶ κορασίων κατεκέντησαν αὐτοὺς καὶ ὡς παῖδας αὐτοµολούντων ἐτίτρωσκον αὐτούς, ἀπώλοντο ἐκ παρατάξεως κυρίου µου. (13) ὑµνήσω τῷ θεῷ µου ὕµνον καινόν Κύριε, µέγας εἶ καὶ ἔνδοξος, θαυµαστὸς ἐν ἰσχύι, ἀνυπέρβλητος. (14) σοὶ δουλευσάτω πᾶσα ἡ κτίσις σου· ὅτι εἶπας, καὶ ἐγενήθησαν· ἀπέστειλας τὸ πνεῦµά σου, καὶ ᾠκοδόµησεν· καὶ οὐκ ἔστιν ὃς ἀντιστήσεται τῇ φωνῇ σου. (15) ὄρη γὰρ ἐκ θεµελίων σὺν ὕδασιν σαλευθήσεται, πέτραι δ’ ἀπὸ προσώπου σου ὡς κηρὸς τακήσονται· ἔτι δὲ τοῖς φοβουµένοις σε, σὺ εὐιλατεύσεις αὐτοῖς. (16) ὅτι µικρὸν πᾶσα θυσία εἰς ὀσµὴν εὐωδίας, καὶ ἐλάχιστον πᾶν στέαρ εἰς ὁλοκαύτωµά σοι· ὁ δὲ φοβούµενος τὸν κύριον µέγας διὰ παντός. (17) οὐαὶ ἔθνεσιν ἐπανιστανοµένοις τῷ γένει µου· κύριος παντοκράτωρ ἐκδικήσει αὐτοὺς ἐν ἡµέρᾳ κρίσεως δοῦναι πῦρ καὶ σκώληκας εἰς σάρκας αὐτῶν, καὶ κλαύσονται ἐν αἰσθήσει ἕως αἰῶνος. (18) Ὡς δὲ ἤλθοσαν εἰς Ιερουσαληµ, προσεκύνησαν τῷ θεῷ, καὶ ἡνίκα ἐκαθαρίσθη ὁ λαός, ἀνήνεγκαν τὰ ὁλοκαυτώµατα αὐτῶν καὶ τὰ ἑκούσια αὐτῶν καὶ τὰ δόµατα. (19) καὶ ἀνέθηκεν Ιουδιθ πάντα τὰ σκεύη Ολοφέρνου, ὅσα ἔδωκεν ὁ λαὸς αὐτῇ, καὶ τὸ κωνώπιον, ὃ ἔλαβεν ἑαυτῇ ἐκ τοῦ κοιτῶνος αὐτοῦ, εἰς ἀνάθηµα τῷ θεῷ ἔδωκεν. (20) καὶ ἦν ὁ λαὸς εὐφραινόµενος ἐν Ιερουσαληµ κατὰ πρόσωπον τῶν ἁγίων ἐπὶ µῆνας τρεῖς, καὶ Ιουδιθ µετ’ αὐτῶν κατέµεινεν. (21) Μετὰ δὲ τὰς ἡµέρας ταύτας ἀνέζευξεν ἕκαστος εἰς τὴν κληρονοµίαν αὐτοῦ, καὶ Ιουδιθ ἀπῆλθεν εἰς Βαιτυλουα καὶ κατέµεινεν ἐπὶ τῆς ὑπάρξεως αὐτῆς· καὶ ἐγένετο κατὰ τὸν καιρὸν αὐτῆς ἔνδοξος ἐν πάσῃ τῇ γῇ. (22) καὶ πολλοὶ ἐπεθύµησαν αὐτήν, καὶ οὐκ ἔγνω ἀνὴρ αὐτὴν πάσας τὰς ἡµέρας τῆς ζωῆς αὐτῆς, ἀφ’ ἧς ἡµέρας ἀπέθανεν Μανασσης ὁ ἀνὴρ αὐτῆς καὶ προσετέθη πρὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ. (23) καὶ ἦν προβαίνουσα µεγάλη σφόδρα καὶ ἐγήρασεν ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ἔτη ἑκατὸν πέντε· καὶ ἀφῆκεν τὴν ἅβραν αὐτῆς ἐλευθέραν. καὶ ἀπέθανεν εἰς Βαιτυλουα, καὶ ἔθαψαν αὐτὴν ἐν τῷ σπηλαίῳ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς Μανασση, (24) καὶ ἐπένθησεν αὐτὴν οἶκος Ισραηλ ἡµέρας ἑπτά. καὶ διεῖλεν τὰ ὑπάρχοντα αὐτῆς πρὸ τοῦ ἀποθανεῖν αὐτὴν πᾶσι τοῖς ἔγγιστα Μανασση τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς καὶ τοῖς ἔγγιστα τοῦ γένους αὐτῆς. (25) καὶ οὐκ ἦν ἔτι ὁ ἐκφοβῶν τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐν ταῖς ἡµέραις Ιουδιθ καὶ µετὰ τὸ ἀποθανεῖν αὐτὴν ἡµέρας πολλάς.

Tobit

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14

1

(1) Βίβλος λόγων Τωβιτ τοῦ Τωβιηλ τοῦ Ανανιηλ τοῦ Αδουηλ τοῦ Γαβαηλ ἐκ τοῦ σπέρµατος Ασιηλ ἐκ τῆς φυλῆς Νεφθαλιµ, (2) ὃς ᾐχµαλωτεύθη ἐν ἡµέραις Ενεµεσσαρου τοῦ βασιλέως Ἀσσυρίων ἐκ Θισβης, ἥ ἐστιν ἐκ δεξιῶν Κυδιως τῆς Νεφθαλιµ ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ ὑπεράνω Ασηρ. (3) Ἐγὼ Τωβιτ ὁδοῖς ἀληθείας ἐπορευόµην καὶ δικαιοσύνης πάσας τὰς ἡµέρας τῆς ζωῆς µου καὶ ἐλεηµοσύνας πολλὰς ἐποίησα τοῖς ἀδελφοῖς µου καὶ τῷ ἔθνει τοῖς συµπορευθεῖσιν µετ’ ἐµοῦ εἰς χώραν Ἀσσυρίων εἰς Νινευη. (4) καὶ ὅτε ἤµην ἐν τῇ χώρᾳ µου ἐν τῇ γῇ Ισραηλ, νεωτέρου µου ὄντος, πᾶσα φυλὴ τοῦ Νεφθαλιµ τοῦ πατρός µου ἀπέστη ἀπὸ τοῦ οἴκου Ιεροσολύµων τῆς ἐκλεγείσης ἀπὸ πασῶν τῶν φυλῶν Ισραηλ εἰς τὸ θυσιάζειν πάσας τὰς φυλάς· καὶ ἡγιάσθη ὁ ναὸς τῆς κατασκηνώσεως τοῦ ὑψίστου καὶ ᾠκοδοµήθη εἰς πάσας τὰς γενεὰς τοῦ αἰῶνος. (5) καὶ πᾶσαι αἱ φυλαὶ αἱ συναποστᾶσαι ἔθυον τῇ Βααλ τῇ δαµάλει καὶ ὁ οἶκος Νεφθαλιµ τοῦ πατρός µου. (6) κἀγὼ µόνος ἐπορευόµην πλεονάκις εἰς Ιεροσόλυµα ἐν ταῖς ἑορταῖς, καθὼς γέγραπται παντὶ τῷ Ισραηλ ἐν προστάγµατι αἰωνίῳ, τὰς ἀπαρχὰς καὶ τὰς δεκάτας τῶν γενηµάτων καὶ τὰς πρωτοκουρίας ἔχων· (7) καὶ ἐδίδουν αὐτὰς τοῖς ἱερεῦσιν τοῖς υἱοῖς Ααρων πρὸς τὸ θυσιαστήριον πάντων τῶν γενηµάτων· τὴν δεκάτην ἐδίδουν τοῖς υἱοῖς Λευι τοῖς θεραπεύουσιν ἐν Ιερουσαληµ. καὶ τὴν δευτέραν δεκάτην ἀπεπρατιζόµην καὶ ἐπορευόµην καὶ ἐδαπάνων αὐτὰ ἐν Ιεροσολύµοις καθ’ ἕκαστον ἐνιαυτόν. (8) καὶ τὴν τρίτην ἐδίδουν οἷς καθήκει, καθὼς ἐνετείλατο Δεββωρα ἡ µήτηρ τοῦ πατρός µου, διότι ὀρφανὸς κατελείφθην ὑπὸ τοῦ πατρός µου. (9) καὶ ὅτε ἐγενόµην ἀνήρ, ἔλαβον Ανναν γυναῖκα ἐκ τοῦ σπέρµατος τῆς πατριᾶς ἡµῶν καὶ ἐγέννησα ἐξ αὐτῆς Τωβιαν. (10) καὶ ὅτε ᾐχµαλωτίσθην εἰς Νινευη, πάντες οἱ ἀδελφοί µου καὶ οἱ ἐκ τοῦ γένους µου ἤσθιον ἐκ τῶν ἄρτων τῶν ἐθνῶν· (11) ἐγὼ δὲ συνετήρησα τὴν ψυχήν µου µὴ φαγεῖν, (12) καθότι ἐµεµνήµην τοῦ θεοῦ ἐν ὅλῃ τῇ ψυχῇ µου. (13) καὶ ἔδωκεν ὁ ὕψιστος χάριν καὶ µορφὴν ἐνώπιον Ενεµεσσαρου, καὶ ἤµην αὐτοῦ ἀγοραστής· (14) καὶ ἐπορευόµην εἰς τὴν Μηδίαν καὶ παρεθέµην Γαβαήλῳ τῷ ἀδελφῷ Γαβρια ἐν Ῥάγοις τῆς Μηδίας ἀργυρίου τάλαντα δέκα. (15) Καὶ ὅτε ἀπέθανεν Ενεµεσσαρος, ἐβασίλευσεν Σενναχηριµ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ’ αὐτοῦ, καὶ αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ ἠκαταστάτησαν, καὶ οὐκέτι ἠδυνάσθην πορευθῆναι εἰς τὴν Μηδίαν. (16) καὶ ἐν ταῖς ἡµέραις Ενεµεσσαρου ἐλεηµοσύνας πολλὰς ἐποίουν τοῖς ἀδελφοῖς µου· (17) τοὺς ἄρτους µου ἐδίδουν τοῖς πεινῶσιν καὶ τὰ ἱµάτιά µου τοῖς γυµνοῖς, καὶ εἴ τινα ἐκ τοῦ γένους µου ἐθεώρουν τεθνηκότα καὶ ἐρριµµένον ὀπίσω τοῦ τείχους Νινευη, ἔθαπτον αὐτόν. (18) καὶ εἴ τινα ἀπέκτεινεν Σενναχηριµ ὁ βασιλεύς, ὅτε ἦλθεν φεύγων ἐκ τῆς Ιουδαίας, ἔθαψα αὐτοὺς κλέπτων· πολλοὺς γὰρ ἀπέκτεινεν ἐν τῷ θυµῷ αὐτοῦ· καὶ ἐζητήθη ὑπὸ τοῦ βασιλέως τὰ σώµατα, καὶ οὐχ εὑρέθη. (19) πορευθεὶς δὲ εἷς τῶν ἐν Νινευη ὑπέδειξε τῷ βασιλεῖ περὶ ἐµοῦ ὅτι θάπτω αὐτούς, καὶ ἐκρύβην· ἐπιγνοὺς δὲ ὅτι ζητοῦµαι ἀποθανεῖν, φοβηθεὶς ἀνεχώρησα. (20) καὶ διηρπάγη πάντα τὰ ὑπάρχοντά µου, καὶ οὐ κατελείφθη µοι οὐδὲν πλὴν Αννας τῆς γυναικός µου καὶ Τωβιου τοῦ υἱοῦ µου. (21) καὶ οὐ διῆλθον ἡµέραι πεντήκοντα ἕως οὗ ἀπέκτειναν αὐτὸν οἱ δύο υἱοὶ αὐτοῦ· καὶ ἔφυγον εἰς τὰ ὄρη Αραρατ, καὶ ἐβασίλευσεν Σαχερδονος ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ’ αὐτοῦ. καὶ ἔταξεν Αχιαχαρον τὸν Αναηλ υἱὸν τοῦ ἀδελφοῦ µου ἐπὶ πᾶσαν τὴν ἐκλογιστίαν τῆς βασιλείας αὐτοῦ καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν διοίκησιν. (22) καὶ ἠξίωσεν Αχιαχαρος περὶ ἐµοῦ, καὶ ἦλθον εἰς Νινευη. Αχιαχαρος δὲ ἦν ὁ οἰνοχόος καὶ ἐπὶ τοῦ δακτυλίου καὶ διοικητὴς καὶ ἐκλογιστής, καὶ κατέστησεν αὐτὸν ὁ Σαχερδονος ἐκ δευτέρας· ἦν δὲ ἐξάδελφός µου.

2

(1) Ὅτε δὲ κατῆ θον εἰς τὸν οἶκόν µου καὶ ἀπεδόθη µοι Αννα ἡ γυνή µου καὶ Τωβιας ὁ υἱός µου, ἐν τῇ πεντηκοστῇ τῇ ἑορτῇ, ἥ ἐστιν ἁγία ἑπτὰ ἑβδοµάδων, ἐγενήθη ἄριστον καλόν µοι, καὶ ἀνέπεσα τοῦ φαγεῖν. (2) καὶ ἐθεασάµην ὄψα πολλὰ καὶ εἶπα τῷ υἱῷ µου Βάδισον καὶ ἄγαγε ὃν ἐὰν εὕρῃς τῶν ἀδελφῶν ἡµῶν ἐνδεῆ, ὃς µέµνηται τοῦ κυρίου· καὶ ἰδοὺ µενῶ σε. (3) καὶ ἐλθὼν εἶπεν Πάτερ, εἷς ἐκ τοῦ γένους ἡµῶν ἐστραγγαλωµένος ἔρριπται ἐν τῇ ἀγορᾷ. (4) κἀγὼ πρὶν ἢ γεύσασθαί µε ἀναπηδήσας ἀνειλόµην αὐτὸν εἴς τι οἴκηµα, ἕως οὗ ἔδυ ὁ ἥ}ιος. (5) καὶ ἐπιστρέψας ἐλουσάµην καὶ ἤσθιον τὸν ἄρτον µου ἐν λύπῃ· (6) καὶ ἐµνήσθην τῆς προφητείας Αµως, καθὼς εἶπεν Στραφήσονται αἱ ἑορταὶ ὑµῶν εἰς πένθος καὶ πᾶσαι αἱ εὐφροσύναι ὑµῶν εἰς θρῆνον καὶ ἔκλαυσα. (7) καὶ ὅτε ἔδυ ὁ ἥλιος, ᾠχόµην καὶ ὀρύξας ἔθαψα αὐτόν. (8) καὶ οἱ πλησίον ἐπεγέλων λέγοντες Οὐκέτι φοβεῖται φονευθῆναι περὶ τοῦ πράγµατος τούτου (9) καὶ ἐν αὐτῇ τῇ νυκτὶ ἀνέλυσα θάψας καὶ ἐκοιµήθην µεµιαµµένος παρὰ τὸν τοῖχον τῆς αὐλῆς, καὶ τὸ πρόσωπόν µου ἀκάλυπτον ἦν· (10) καὶ οὐκ ᾔδειν ὅτι στρουθία ἐν τῷ τοίχῳ ἐστίν, καὶ τῶν ὀφθαλµῶν µου ἀνεῳγότων ἀφώδευσαν τὰ στρουθία θερµὸν εἰς τοὺς ὀφθαλµούς µου, καὶ ἐγενήθη λευκώµατα εἰς τοὺς ὀφθαλµούς µου. καὶ ἐπορεύθην πρὸς ἰατρούς, καὶ οὐκ ὠφέλησάν µε· Αχιαχαρος δὲ ἔτρεφέν µε, ἕως οὗ ἐπορεύθη εἰς τὴν Ἐλυµαί̈δα. (11) Καὶ ἡ γυνή µου Αννα ἠριθεύετο ἐν τοῖς γυναικείοις· (12) καὶ ἀπέστελλε τοῖς κυρίοις, καὶ ἀπέδωκαν αὐτῇ καὶ αὐτοὶ τὸν µισθὸν προσδόντες καὶ ἔριφον. (13) ὅτε δὲ ἦλθεν πρός µε, ἤρξατο κράζειν·καὶ εἶπα αὐτῇ Πόθεν τὸ ἐρίφιον; µὴ κλεψιµαῖόν ἐστιν; ἀπόδος αὐτὸ τοῖς κυρίοις· οὐ γὰρ θεµιτόν ἐστιν φαγεῖν κλεψιµαῖον. (14) ἡ δὲ εἶπεν Δῶρον δέδοταί µοι ἐπὶ τῷ µισθῷ. καὶ οὐκ ἐπίστευον αὐτῇ καὶ ἔλεγον ἀποδιδόναι αὐτὸ τοῖς κυρίοις καὶ ἠρυθρίων πρὸς αὐτήν· ἡ δὲ ἀποκριθεῖσα εἶπέν µοι Ποῦ εἰσιν αἱ ἐλεηµοσύναι σου καὶ αἱ δικαιοσύναι σου; ἰδοὺ γνωστὰ πάντα µετὰ σοῦ.

3

(1) καὶ λυπηθεὶς ἔκλαυσα καὶ προσευξάµην µετ’ ὀδύνης λέγων (2) Δίκαιος εἶ, κύριε, καὶ πάντα τὰ ἔργα σου καὶ πᾶσαι αἱ ὁδοί σου ἐλεηµοσύναι καὶ ἀλήθεια, καὶ κρίσιν ἀληθινὴν καὶ δικαίαν σὺ κρίνεις εἰς τὸν αἰῶνα. (3) µνήσθητί µου καὶ ἐπίβλεψον ἐπ’ ἐµέ· µή µε ἐκδικήσῃς ταῖς ἁµαρτίαις µου καὶ τοῖς ἀγνοήµασίν µου καὶ τῶν πατέρων µου, ἃ ἥµαρτον ἐνώπιόν σου· (4) παρήκουσαν γὰρ τῶν ἐντολῶν σου. ἔδωκας ἡµᾶς εἰς διαρπαγὴν καὶ αἰχµαλωσίαν καὶ θάνατον καὶ παραβολὴν ὀνειδισµοῦ πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν, ἐν οἷς ἐσκορπίσµεθα. (5) καὶ νῦν πολλαὶ αἱ κρίσεις σού εἰσιν ἀληθιναὶ ἐξ ἐµοῦ ποιῆσαι περὶ τῶν ἁµαρτιῶν µου καὶ τῶν πατέρων µου, ὅτι οὐκ ἐποιήσαµεν τὰς ἐντολάς σου· οὐ γὰρ ἐπορεύθηµεν ἐν ἀληθείᾳ ἐνώπιόν σου. (6) καὶ νῦν κατὰ τὸ ἀρεστὸν ἐνώπιόν σου ποίησον µετ’ ἐµοῦ· ἐπίταξον ἀναλαβεῖν τὸ πνεῦµά µου, ὅπως ἀπολυθῶ καὶ γένωµαι γῆ· διότι λυσιτελεῖ µοι ἀποθανεῖν ἢ ζῆν, ὅτι ὀνειδισµοὺς ψευδεῖς ἤκουσα, καὶ λύπη ἐστὶν πολλὴ ἐν ἐµοί· ἐπίταξον ἀπολυθῆναί µε τῆς ἀνάγκης ἤδη εἰς τὸν αἰώνιον τόπον, µὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπ’ ἐµοῦ. (7) Ἐν τῇ αὐτῇ ἡµέρᾳ συνέβη τῇ θυγατρὶ Ραγουηλ Σαρρα ἐν Ἐκβατάνοις τῆς Μηδίας καὶ ταύτην ὀνειδισθῆναι ὑπὸ παιδισκῶν πατρὸς αὐτῆς, (8) ὅτι ἦν δεδοµένη ἀνδράσιν ἑπτά, καὶ Ασµοδαυς τὸ πονηρὸν δαιµόνιον ἀπέκτεινεν αὐτοὺς πρὶν ἢ γενέσθαι αὐτοὺς µετ’ αὐτῆς ὡς ἐν γυναιξίν. καὶ εἶπαν αὐτῇ Οὐ συνίεις ἀποπνίγουσά σου τοὺς ἄνδρας; ἤδη ἑπτὰ ἔσχες καὶ ἑνὸς αὐτῶν οὐκ ὠνάσθης. (9) τί ἡµᾶς µαστιγοῖς; εἰ ἀπέθαναν, βάδιζε µετ’ αὐτῶν· µὴ ἴδοιµέν σου υἱὸν ἢ θυγατέρα εἰς τὸν αἰῶνα. (10) ταῦτα ἀκούσασα ἐλυπήθη σφόδρα ὥστε ἀπάγξασθαι. καὶ εἶπεν Μία µέν εἰµι τῷ πατρί µου· ἐὰν ποιήσω τοῦτο, ὄνειδος αὐτῷ ἐστιν, καὶ τὸ γῆρας αὐτοῦ κατάξω µετ’ ὀδύνης εἰς ᾅδου. (11) καὶ ἐδεήθη πρὸς τῇ θυρίδι καὶ εἶπεν Εὐλογητὸς εἶ, κύριε ὁ θεός µου, καὶ εὐλογητὸν τὸ ὄνοµά σου τὸ ἅγιον καὶ ἔντιµον εἰς τοὺς αἰῶνας· εὐλογήσαισάν σε πάντα τὰ ἔργα σου εἰς τὸν αἰῶνα. (12) καὶ νῦν, κύριε, τοὺς ὀφθαλµούς µου καὶ τὸ πρόσωπόν µου εἰς σὲ δέδωκα· (13) εἰπὸν ἀπολῦσαί µε ἀπὸ τῆς γῆς καὶ µὴ ἀκοῦσαί µε µηκέτι ὀνειδισµόν. (14) σὺ γινώσκεις, κύριε, ὅτι καθαρά εἰµι ἀπὸ πάσης ἁµαρτίας ἀνδρὸς (15) καὶ οὐκ ἐµόλυνα τὸ ὄνοµά µου οὐδὲ τὸ ὄνοµα τοῦ πατρός µου ἐν τῇ γῇ τῆς αἰχµαλωσίας µου. µονογενής εἰµι τῷ πατρί µου, καὶ οὐχ ὑπάρχει αὐτῷ παιδίον, ὃ κληρονοµήσει αὐτόν, οὐδὲ ἀδελφὸς ἐγγὺς οὐδὲ ὑπάρχων αὐτῷ υἱός, ἵνα συντηρήσω ἐµαυτὴν αὐτῷ γυναῖκα. ἤδη ἀπώλοντό µοι ἑπτά· ἵνα τί µοι ζῆν; καὶ εἰ µὴ δοκεῖ σοι ἀποκτεῖναί µε, ἐπίταξον ἐπιβλέψαι ἐπ’ ἐµὲ καὶ ἐλεῆσαί µε καὶ µηκέτι ἀκοῦσαί µε ὀνειδισµόν. (16) Καὶ εἰσηκούσθη ἡ προσευχὴ ἀµφοτέρων ἐνώπιον τῆς δόξης τοῦ µεγάλου Ραφαηλ, (17) καὶ ἀπεστάλη ἰάσασθαι τοὺς δύο, τοῦ Τωβιτ λεπίσαι τὰ λευκώµατα καὶ Σαρραν τὴν τοῦ Ραγουηλ δοῦναι Τωβια τῷ υἱῷ Τωβιτ γυναῖκα καὶ δῆσαι Ασµοδαυν τὸ πονηρὸν δαιµόνιον, διότι Τωβια ἐπιβάλλει κληρονοµῆσαι αὐτήν. ἐν αὐτῷ τῷ καιρῷ ἐπιστρέψας Τωβιτ εἰσῆ}θεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ Σαρρα ἡ τοῦ Ραγουηλ κατέβη ἐκ τοῦ ὑπερῴου αὐτῆς.

4

(1) Ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐµνήσθη Τωβιτ περὶ τοῦ ἀργυρίου, οὗ παρέθετο Γαβαηλ ἐν Ῥάγοις τῆς Μηδίας (2) καὶ εἶπεν ἐν ἑαυτῷ Ἐγὼ ᾐτησάµην θάνατον· τί οὐ καλῶ Τωβιαν τὸν υἱόν µου, ἵνα αὐτῷ ὑποδείξω πρὶν ἀποθανεῖν µε; (3) καὶ καλέσας αὐτὸν εἶπεν Παιδίον, ἐὰν ἀποθάνω, θάψον µε· καὶ µὴ ὑπερίδῃς τὴν µητέρα σου, τίµα αὐτὴν πάσας τὰς ἡµέρας τῆς ζωῆς σου καὶ ποίει τὸ ἀρεστὸν αὐτῇ καὶ µὴ λυπήσῃς αὐτήν. (4) µνήσθητι, παιδίον, ὅτι πο‹οὺς κινδύνους ἑόρακεν ἐπὶ σοὶ ἐν τῇ κοιλίᾳ· ὅταν ἀποθάνῃ, θάψον αὐτὴν παρ’ ἐµοὶ ἐν ἑνὶ τάφῳ. (5) πάσας τὰς ἡµέρας, παιδίον, κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν µνηµόνευε καὶ µὴ θελήσῃς ἁµαρτάνειν καὶ παραβῆναι τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ· δικαιοσύνην ποίει πάσας τὰς ἡµέρας τῆς ζωῆς σου καὶ µὴ πορευθῇς ταῖς ὁδοῖς τῆς ἀδικίας· (6) διότι ποιοῦντός σου τὴν ἀλήθειαν εὐοδίαι ἔσονται ἐν τοῖς ἔργοις σου. (7) καὶ πᾶσι τοῖς ποιοῦσι τὴν δικαιοσύνην ἐκ τῶν ὑπαρχόντων σοι ποίει ἐλεηµοσύνην, καὶ µὴ φθονεσάτω σου ὁ ὀφθαλµὸς ἐν τῷ ποιεῖν σε ἐλεηµοσύνην· µὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ παντὸς πτωχοῦ, καὶ ἀπὸ σοῦ οὐ µὴ ἀποστραφῇ τὸ πρόσωπον τοῦ θεοῦ. (8) ὡς σοὶ ὑπάρχει, κατὰ τὸ πλῆθος ποίησον ἐξ αὐτῶν ἐλεηµοσύνην· ἐὰν ὀλίγον σοι ὑπάρχῃ, κατὰ τὸ ὀλίγον µὴ φοβοῦ ποιεῖν ἐλεηµοσύνην· (9) θέµα γὰρ ἀγαθὸν θησαυρίζεις σεαυτῷ εἰς ἡµέραν ἀνάγκης· (10) διότι ἐλεηµοσύνη ἐκ θανάτου ῥύεται καὶ οὐκ ἐᾷ εἰσελθεῖν εἰς τὸ σκότος· (11) δῶρον γὰρ ἀγαθόν ἐστιν ἐλεηµοσύνη πᾶσι τοῖς ποιοῦσιν αὐτὴν ἐνώπιον τοῦ ὑψίστου. (12) πρόσεχε σεαυτῷ, παιδίον, ἀπὸ πάσης πορνείας καὶ γυναῖκα πρῶτον λαβὲ ἀπὸ τοῦ σπέρµατος τῶν πατέρων σου· µὴ λάβῃς γυναῖκα ἀλλοτρίαν, ἣ οὐκ ἔστιν ἐκ τῆς φυλῆς τοῦ πατρός σου, διότι υἱοὶ προφητῶν ἐσµεν. Νωε, Αβρααµ, Ισαακ, Ιακωβ οἱ πατέρες ἡµῶν ἀπὸ τοῦ αἰῶνος µνήσθητι, παιδίον, ὅτι οὗτοι πάντες ἔλαβον γυναῖκας ἐκ τῶν ἀδελφῶν αὐτῶν καὶ εὐλογήθησαν ἐν τοῖς τέκνοις αὐτῶν, καὶ τὸ σπέρµα αὐτῶν κληρονοµήσει γῆν. (13) καὶ νῦν, παιδίον, ἀγάπα τοὺς ἀδελφούς σου καὶ µὴ ὑπερηφανεύου τῇ καρδίᾳ σου ἀπὸ τῶν ἀδελφῶν σου καὶ τῶν υἱῶν καὶ θυγατέρων τοῦ λαοῦ σου λαβεῖν σεαυτῷ ἐξ αὐτῶν γυναῖκα, διότι ἐν τῇ ὑπερηφανίᾳ ἀπώλεια καὶ ἀκαταστασία πολλή, καὶ ἐν τῇ ἀχρειότητι ἐλάττωσις καὶ ἔνδεια µεγάλη· ἡ γὰρ ἀχρειότης µήτηρ ἐστὶν τοῦ λιµοῦ. (14) µισθὸς παντὸς ἀνθρώπου, ὃς ἐὰν ἐργάσηται, παρὰ σοὶ µὴ αὐλισθήτω, ἀλλὰ ἀπόδος αὐτῷ παραυτίκα, καὶ ἐὰν δουλεύσῃς τῷ θεῷ, ἀποδοθήσεταί σοι. πρόσεχε σεαυτῷ, παιδίον, ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις σου καὶ ἴσθι πεπαιδευµένος ἐν πάσῃ ἀναστροφῇ σου. (15) καὶ ὃ µισεῖς, µηδενὶ ποιήσῃς. οἶνον εἰς µέθην µὴ πίῃς, καὶ µὴ πορευθήτω µετὰ σοῦ µέθη ἐν τῇ ὁδῷ σου. (16) ἐκ τοῦ ἄρτου σου δίδου πεινῶντι καὶ ἐκ τῶν ἱµατίων σου τοῖς γυµνοῖς· πᾶν, ὃ ἐὰν περισσεύσῃ σοι, ποίει ἐλεηµοσύνην, καὶ µὴ φθονεσάτω σου ὁ ὀφθαλµὸς ἐν τῷ ποιεῖν σε ἐλεηµοσύνην. (17) ἔκχεον τοὺς ἄρτους σου ἐπὶ τὸν τάφον τῶν δικαίων καὶ µὴ δῷς τοῖς ἁµαρτωλοῖς. (18) συµβουλίαν παρὰ παντὸς φρονίµου ζήτησον καὶ µὴ καταφρονήσῃς ἐπὶ πάσης συµβουλίας χρησίµης. (19) καὶ ἐν παντὶ καιρῷ εὐλόγει κύριον τὸν θεὸν καὶ παρ’ αὐτοῦ αἴτησον ὅπως αἱ ὁδοί σου εὐθεῖαι γένωνται, καὶ πᾶσαι αἱ τρίβοι καὶ βουλαὶ εὐοδωθῶσιν· διότι πᾶν ἔθνος οὐκ ἔχει βουλήν, ἀλλὰ αὐτὸς ὁ κύριος δίδωσιν πάντα τὰ ἀγαθὰ καὶ ὃν ἐὰν θέλῃ, ταπεινοῖ, καθὼς βούλεται. καὶ νῦν, παιδίον, µνηµόνευε τῶν ἐντολῶν µου, καὶ µὴ ἐξαλειφθήτωσαν ἐκ τῆς καρδίας σου. (20) καὶ νῦν ὑποδεικνύω σοι τὰ δέκα τάλαντα τοῦ ἀργυρίου, ἃ παρεθέµην Γαβαήλῳ τῷ τοῦ Γαβρια ἐν Ῥάγοις τῆς Μηδίας. (21) καὶ µὴ φοβοῦ, παιδίον, ὅτι ἐπτωχεύσαµεν· ὑπάρχει σοι πολλά, ἐὰν φοβηθῇς τὸν θεὸν καὶ ἀποστῇς ἀπὸ πάσης ἁµαρτίας καὶ ποιήσῃς τὸ ἀρεστὸν ἐνώπιον αὐτοῦ.

5

(1) Καὶ ἀποκριθεὶς Τωβιας εἶπεν αὐτῷ Πάτερ, ποιήσω πάντα, ὅσα ἐντέταλσαί µοι· (2) ἀλλὰ πῶς δυνήσοµαι λαβεῖν τὸ ἀργύριον καὶ οὐ γινώσκω αὐτόν; (3) καὶ ἔδωκεν αὐτῷ τὸ χειρόγραφον καὶ εἶπεν αὐτῷ Ζήτησον σεαυτῷ ἄνθρωπον, ὃς συµπορεύσεταί σοι, καὶ δώσω αὐτῷ µισθόν, ἕως ζῶ· καὶ λαβὲ πορευθεὶς τὸ ἀργύριον. (4) καὶ ἐπορεύθη ζητῆσαι ἄνθρωπον καὶ εὗρεν τὸν Ραφαηλ, ὃς ἦν ἄ’ελος, καὶ οὐκ ᾔδει· (5) καὶ εἶπεν αὐτῷ Εἰ δύναµαι πορευθῆναι µετὰ σοῦ ἐν Ῥάγοις τῆς Μηδίας, καὶ εἰ ἔµπειρος εἶ τῶν τόπων (6) καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἄγγελος Πορεύσοµαι µετὰ σοῦ καὶ τῆς ὁδοῦ ἐµπειρῶ καὶ παρὰ Γαβαηλ τὸν ἀδελφὸν ἡµῶν ηὐλίσθην. (7) καὶ εἶπεν αὐτῷ Τωβιας Ὑπόµεινόν µε, καὶ ἐρῶ τῷ πατρί µου. (8) καὶ εἶπεν αὐτῷ Πορεύου καὶ µὴ χρονίσῃς. (9) καὶ εἰσελθὼν εἶπεν τῷ πατρί Ἰδοὺ εὕρηκα ὃς συµπορεύσεταί µοι. ὁ δὲ εἶπεν Φώνησον αὐτὸν πρός µε, ἵνα ἐπιγνῶ ποίας φυλῆς ἐστιν καὶ εἰ πιστὸς τοῦ πορευθῆναι µετὰ σοῦ. (10) καὶ ἐκάλεσεν αὐτόν, καὶ εἰσῆλθεν, καὶ ἠσπάσαντο ἀλλήλους (11) καὶ εἶπεν αὐτῷ Τωβιτ Ἄδελφε, ἐκ ποίας φυλῆς καὶ ἐκ ποίας πατρίδος σὺ εἶ; ὑπόδειξόν µοι. (12) καὶ εἶπεν αὐτῷ Φυλὴν καὶ πατριὰν σὺ ζητεῖς ἢ µίσθιον, ὃς συµπορεύσεται µετὰ τοῦ υἱοῦ σου; καὶ εἶπεν αὐτῷ Τωβιτ Βούλοµαι, ἄδελφε, ἐπιγνῶναι τὸ γένος σου καὶ τὸ ὄνοµα. (13) ὁ δὲ εἶπεν Ἐγὼ Αζαριας Ανανιου τοῦ µεγάλου, τῶν ἀδελφῶν σου. (14) καὶ εἶπεν αὐτῷ Ὑγιαίνων ἔ}θοις, ἄδελφε· καὶ µή µοι ὀργισθῇς ὅτι ἐζήτησα τὴν φυλήν σου καὶ τὴν πατριάν σου ἐπιγνῶναι. καὶ σὺ τυγχάνεις ἀδελφός µου ἐκ τῆς καλῆς καὶ ἀγαθῆς γενεᾶς· ἐπεγίνωσκον γὰρ ἐγὼ Ανανιαν καὶ Ιαθαν τοὺς υἱοὺς Σεµειου τοῦ µεγάλου, ὡς ἐπορευόµεθα κοινῶς εἰς Ιεροσόλυµα προσκυνεῖν ἀναφέροντες τὰ πρωτότοκα καὶ τὰς δεκάτας τῶν γενηµάτων, καὶ οὐκ ἐπλανήθησαν ἐν τῇ πλάνῃ τῶν ἀδελφῶν ἡµῶν. ἐκ ῥίζης καλῆς εἶ, ἄδελφε. (15) ἀλλ’ εἰπόν µοι τίνα σοι ἔσοµαι µισθὸν διδόναι· δραχµὴν τῆς ἡµέρας καὶ τὰ δέοντά σοι ὡς καὶ τῷ υἱῷ µου; (16) καὶ ἔτι προσθήσω σοι ἐπὶ τὸν µισθόν, ἐὰν ὑγιαίνοντες ἐπιστρέψητε. (17) καὶ εὐδόκησαν οὕτως. καὶ εἶπεν πρὸς Τωβιαν Ἕτοιµος γίνου πρὸς τὴν ὁδόν· καὶ εὐοδωθείητε. καὶ ἡτοίµασεν ὁ υἱὸς αὐτοῦ τὰ πρὸς τὴν ὁδόν. καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ πατὴρ αὐτοῦ Πορεύου µετὰ τοῦ ἀνθρώπου· ὁ δὲ ἐν τῷ οὐρανῷ οἰκῶν θεὸς εὐοδώσει τὴν ὁδὸν ὑµῶν, καὶ ὁ ἄ’ελος αὐτοῦ συµπορευθήτω ὑµῖν. καὶ ἐξῆ}θαν ἀµφότεροι ἀπελθεῖν καὶ ὁ κύων τοῦ παιδαρίου µετ’ αὐτῶν. — (18) ἔκλαυσεν δὲ Αννα ἡ µήτηρ αὐτοῦ καὶ εἶπεν πρὸς Τωβιτ Τί ἐξαπέστειλας τὸ παιδίον ἡµῶν; ἢ οὐχὶ ἡ ῥάβδος τῆς χειρὸς ἡµῶν ἐστιν ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαι αὐτὸν καὶ ἐκπορεύεσθαι ἐνώπιον ἡµῶν; (19) ἀργύριον τῷ ἀργυρίῳ µὴ φθάσαι, ἀ‹ὰ περίψηµα τοῦ παιδίου ἡµῶν γένοιτο· (20) ὡς γὰρ δέδοται ἡµῖν ζῆν παρὰ τοῦ κυρίου, τοῦτο ἱκανὸν ἡµῖν ὑπάρχει. (21) καὶ εἶπεν αὐτῇ Τωβιτ Μὴ λόγον ἔχε, ἀδελφή· ὑγιαίνων ἐλεύσεται, καὶ οἱ ὀφθαλµοί σου ὄψονται αὐτόν· (22) ἄ’ελος γὰρ ἀγαθὸς συµπορεύσεται αὐτῷ, καὶ εὐοδωθήσεται ἡ ὁδὸς αὐτοῦ, καὶ ὑποστρέψει ὑγιαίνων. (23) καὶ ἐπαύσατο κλαίουσα.

6

(1) Οἱ δὲ πορευόµενοι τὴν ὁδὸν ἦλθον ἑσπέρας ἐπὶ τὸν Τίγριν ποταµὸν καὶ ηὐλίζοντο ἐκεῖ. (2) τὸ δὲ παιδάριον κατέβη περικλύσασθαι, καὶ ἀνεπήδησεν ἰχθὺς ἀπὸ τοῦ ποταµοῦ καὶ ἐβουλήθη καταπιεῖν τὸ παιδάριον. (3) ὁ δὲ ἄ’ελος εἶπεν αὐτῷ Ἐπιλαβοῦ τοῦ ἰχθύος. καὶ ἐκράτησεν τὸν ἰχθὺν τὸ παιδάριον καὶ ἀνέβαλεν αὐτὸν ἐπὶ τὴν γῆν. (4) καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ ἄγγελος Ἀνάτεµε τὸν ἰχθὺν καὶ λαβὼν τὴν. καρδίαν καὶ τὸ ἧπαρ καὶ τὴν χολὴν θὲς ἀσφαλῶς. (5) καὶ ἐποίησεν τὸ παιδάριον ὡς εἶπεν αὐτῷ ὁ ἄγγελος, τὸν δὲ ἰχθὺν ὀπτήσαντες ἔφαγον.— (6) καὶ ὥδευον ἀµφότεροι, ἕως ἤ’ισαν ἐν Ἐκβατάνοις. (7) καὶ εἶπεν τὸ παιδάριον τῷ ἀ’έλῳ Αζαρια ἄδελφε, τί ἐστιν τὸ ἧπαρ καὶ ἡ καρδία καὶ ἡ χολὴ τοῦ ἰχθύος; (8) καὶ εἶπεν αὐτῷ Ἡ καρδία καὶ τὸ ἧπαρ, ἐάν τινα ὀχλῇ δαιµόνιον ἢ πνεῦµα πονηρόν, ταῦτα δεῖ καπνίσαι ἐνώπιον ἀνθρώπου ἢ γυναικός, καὶ οὐκέτι οὐ µὴ ὀχληθῇ (9) ἡ δὲ χολή, ἐγχρῖσαι ἄνθρωπον, ὃς ἔχει λευκώµατα ἐν τοῖς ὀφθαλµοῖς, καὶ ἰαθήσεται. (10) Ὡς δὲ προσήγγισαν τῇ Ραγη, (11) εἶπεν ὁ ἄ’ελος τῷ παιδαρίῳ Ἄδελφε, σήµερον αὐλισθησόµεθα παρὰ Ραγουηλ, καὶ αὐτὸς συγγενής σού ἐστιν, καὶ ἔστιν αὐτῷ θυγάτηρ µονογενὴς ὀνόµατι Σαρρα (12) λαλήσω περὶ αὐτῆς τοῦ δοθῆναί σοι αὐτὴν εἰς γυναῖκα, ὅτι σοὶ ἐπιβάλλει ἡ κληρονοµία αὐτῆς, καὶ σὺ µόνος εἶ ἐκ τοῦ γένους αὐτῆς· καὶ τὸ κοράσιον καλὸν καὶ φρόνιµόν ἐστιν. (13) καὶ νῦν ἄκουσόν µου καὶ λαλήσω τῷ πατρὶ αὐτῆς, καὶ ὅταν ὑποστρέψωµεν ἐκ Ῥάγων, ποιήσοµεν τὸν γάµον. Διότι ἐπίσταµαι Ραγουηλ ὅτι οὐ µὴ δῷ αὐτὴν ἀνδρὶ ἑτέρῳ κατὰ τὸν νόµον Μωυσῆ ἢ ὀφειλέσει θάνατον, ὅτι τὴν κληρονοµίαν σοὶ καθήκει λαβεῖν ἢ πάντα ἄνθρωπον. (14) τότε εἶπεν τὸ παιδάριον τῷ ἀγγέλῳ Αζαρια ἄδελφε, ἀκήκοα ἐγὼ τὸ κοράσιον δεδόσθαι ἑπτὰ ἀνδράσιν καὶ πάντας ἐν τῷ νυµφῶνι ἀπολωλότας. (15) καὶ νῦν ἐγὼ µόνος εἰµὶ τῷ πατρὶ καὶ φοβοῦµαι µὴ εἰσελθὼν ἀποθάνω καθὼς καὶ οἱ πρότεροι, ὅτι δαιµόνιον φιλεῖ αὐτήν, ὃ οὐκ ἀδικεῖ οὐδένα πλὴν τῶν προσαγόντων αὐτῇ. καὶ νῦν ἐγὼ φοβοῦµαι µὴ ἀποθάνω καὶ κατάξω τὴν ζωὴν τοῦ πατρός µου καὶ τῆς µητρός µου µετ’ ὀδύνης ἐπ’ ἐµοὶ εἰς τὸν τάφον αὐτῶν· καὶ υἱὸς ἕτερος οὐχ ὑπάρχει αὐτοῖς, ὃς θάψει αὐτούς. (16) εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ ἄγγελος Οὐ µέµνησαι τῶν λόγων, ὧν ἐνετεί}ατό σοι ὁ πατήρ σου ὑπὲρ τοῦ λαβεῖν σε γυναῖκα ἐκ τοῦ γένους σου; καὶ νῦν ἄκουσόν µου, ἄδελφε, διότι σοὶ ἔσται εἰς γυναῖκα, καὶ τοῦ δαιµονίου µηδένα λόγον ἔχε, ὅτι τὴν νύκτα ταύτην δοθήσεταί σοι αὕτη εἰς γυναῖκα. (17) καὶ ἐὰν εἰσέλθῃς εἰς τὸν νυµφῶνα, λήµψῃ τέφραν θυµιαµάτων καὶ ἐπιθήσεις ἀπὸ τῆς καρδίας καὶ τοῦ ἥπατος τοῦ ἰχθύος καὶ καπνίσεις, καὶ ὀσφρανθήσεται τὸ δαιµόνιον καὶ φεύξεται καὶ οὐκ ἐπανελεύσεται τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος. (18) ὅταν δὲ προσπορεύῃ αὐτῇ, ἐγέρθητε ἀµφότεροι καὶ βοήσατε πρὸς τὸν ἐλεήµονα θεόν, καὶ σώσει ὑµᾶς καὶ ἐλεήσει· µὴ φοβοῦ, ὅτι σοὶ αὐτὴ ἡτοιµασµένη ἦν ἀπὸ τοῦ αἰῶνος, καὶ σὺ αὐτὴν σώσεις, καὶ πορεύσεται µετὰ σοῦ, καὶ ὑπολαµβάνω ὅτι σοὶ ἔσται ἐξ αὐτῆς παιδία. (19) καὶ ὡς ἤκουσεν Τωβιας ταῦτα, ἐφίλησεν αὐτήν, καὶ ἡ ψυχὴ αὐτοῦ ἐκολλήθη αὐτῇ σφόδρα.

7

(1) Καὶ ἦλθον εἰς Ἐκβάτανα καὶ παρεγένοντο εἰς τὴν οἰκίαν Ραγουηλ, Σαρρα δὲ ὑπήντησεν αὐτοῖς καὶ ἐχαιρέτισεν αὐτοὺς καὶ αὐτοὶ αὐτήν, καὶ εἰσήγαγεν αὐτοὺς εἰς τὴν οἰκίαν. (2) καὶ εἶπεν Ραγουηλ Εδνα τῇ γυναικὶ αὐτοῦ Ὡς ὅµοιος ὁ νεανίσκος Τωβιτ τῷ ἀνεψιῷ µου. (3) καὶ ἠρώτησεν αὐτοὺς Ραγουηλ Πόθεν ἐστέ, ἀδελφοί; καὶ εἶπαν αὐτῷ Ἐκ τῶν υἱῶν Νεφθαλι τῶν αἰχµαλώτων ἐν Νινευη. (4) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Γινώσκετε Τωβιτ τὸν ἀδελφὸν ἡµῶν; οἱ δὲ εἶπαν Γινώσκοµεν. (5) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ὑγιαίνει; οἱ δὲ εἶπαν Καὶ ζῇ καὶ ὑγιαίνει· καὶ εἶπεν Τωβιας Πατήρ µού ἐστιν. (6) καὶ ἀνεπήδησεν Ραγουηλ καὶ κατεφίλησεν αὐτὸν. καὶ ἔκλαυσε καὶ εὐλόγησεν αὐτὸν καὶ εἶπεν αὐτῷ Ὁ τοῦ καλοῦ καὶ ἀγαθοῦ ἀνθρώπου· καὶ ἀκούσας ὅτι Τωβιτ ἀπώλεσεν τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ, ἐλυπήθη καὶ ἔκλαυσεν (7) καὶ Εδνα ἡ γυνὴ αὐτοῦ καὶ Σαρρα ἡ θυγάτηρ αὐτοῦ ἔκλαυσαν καὶ ὑπεδέξαντο (8) αὐτοὺς προθύµως. καὶ ἔθυσαν κριὸν προβάτων καὶ παρέθηκαν ὄψα πλείονα. (9) Εἶπεν δὲ Τωβιας τῷ Ραφαηλ Αζαρια ἄδελφε, λάλησον ὑπὲρ ὧν ἔλεγες ἐν τῇ πορείᾳ, καὶ τελεσθήτω τὸ πρᾶγµα. (10) καὶ µετέδωκεν τὸν λόγον τῷ Ραγουηλ. καὶ εἶπεν Ραγουηλ πρὸς Τωβιαν Φάγε καὶ πίε καὶ ἡδέως γίνου· σοὶ γὰρ καθήκει τὸ παιδίον µου λαβεῖν· πλὴν ὑποδείξω σοι τὴν ἀλήθειαν. (11) ἔδωκα τὸ παιδίον µου ἑπτὰ ἀνδράσιν, καὶ ὁπότε ἐὰν εἰσεπορεύοντο πρὸς αὐτήν, ἀπεθνῄσκοσαν ὑπὸ τὴν νύκτα. ἀλλὰ τὸ νῦν ἔχων ἡδέως γίνου. (12) καὶ εἶπεν Τωβιας Οὐ γεύσοµαι οὐδὲν ὧδε, ἕως ἂν στήσητε καὶ σταθῆτε πρός µε. καὶ εἶπεν Ραγουηλ Κοµίζου αὐτὴν ἀπὸ τοῦ νῦν κατὰ τὴν κρίσιν· σὺ δὲ ἀδελφὸς εἶ αὐτῆς, καὶ αὐτή σού ἐστιν· ὁ δὲ ἐλεήµων θεὸς εὐοδώσει ὑµῖν τὰ κάλλιστα. (13) καὶ ἐκάλεσεν Σαρραν τὴν θυγατέρα αὐτοῦ καὶ λαβὼν τῆς χειρὸς αὐτῆς παρέδωκεν αὐτὴν τῷ Τωβια γυναῖκα καὶ εἶπεν Ἰδοὺ κατὰ τὸν νόµον Μωυσέως κοµίζου αὐτὴν καὶ ἄπαγε πρὸς τὸν πατέρα σου· καὶ εὐλόγησεν αὐτούς. (14) καὶ ἐκάλεσεν Εδναν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ· καὶ λαβὼν βιβλίον ἔγραψεν συγγραφήν, καὶ ἐσφραγίσαντο. καὶ ἤρξαντο ἐσθίειν. (15) καὶ ἐκάλεσεν Ραγουηλ Εδναν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ εἶπεν αὐτῇ Ἀδελφή, ἑτοίµασον τὸ ἕτερον ταµιεῖον καὶ εἰσάγαγε αὐτήν. (16) καὶ ἐποίησεν ὡς εἶπεν καὶ εἰσήγαγεν αὐτὴν ἐκεῖ, καὶ ἔκλαυσεν· καὶ ἀπεδέξατο τὰ δάκρυα τῆς θυγατρὸς αὐτῆς καὶ εἶπεν αὐτῇ (17) Θάρσει, τέκνον, ὁ κύριος τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς δῴη σοι χάριν ἀντὶ τῆς λύπης σου ταύτης θάρσει, θύγατερ.

8

(1) Ὅτε δὲ συνετέλεσαν δειπνοῦντες, εἰσήγαγον Τωβιαν πρὸς αὐτήν. (2) ὁ δὲ πορευόµενος ἐµνήσθη τῶν λόγων Ραφαηλ καὶ ἔλαβεν τὴν τέφραν τῶν θυµιαµάτων καὶ ἐπέθηκεν τὴν καρδίαν τοῦ ἰχθύος καὶ τὸ ἧπαρ καὶ ἐκάπνισεν. (3) ὅτε δὲ ὠσφράνθη τὸ δαιµόνιον τῆς ὀσµῆς, ἔφυγεν εἰς τὰ ἀνώτατα Αἰγύπτου, καὶ ἔδησεν αὐτὸ ὁ ἄγγελος. (4) ὡς δὲ συνεκλείσθησαν ἀµφότεροι, ἀνέστη Τωβιας ἀπὸ τῆς κλίνης καὶ εἶπεν Ἀνάστηθι, ἀδελφή, καὶ προσευξώµεθα, ἵνα ἡµᾶς ἐλεήσῃ ὁ κύριος. (5) καὶ ἤρξατο Τωβιας λέγειν Εὐλογητὸς εἶ, ὁ θεὸς τῶν πατέρων ἡµῶν, καὶ εὐλογητὸν τὸ ὄνοµά σου τὸ ἅγιον καὶ ἔνδοξον εἰς τοὺς αἰῶνας· εὐλογησάτωσάν σε οἱ οὐρανοὶ καὶ πᾶσαι αἱ κτίσεις σου. (6) σὺ ἐποίησας Αδαµ καὶ ἔδωκας αὐτῷ βοηθὸν Ευαν στήριγµα τὴν γυναῖκα αὐτοῦ· ἐκ τούτων ἐγενήθη τὸ ἀνθρώπων σπέρµα. σὺ εἶπας Οὐ καλὸν εἶναι τὸν ἄνθρωπον µόνον, ποιήσωµεν αὐτῷ βοηθὸν ὅµοιον αὐτῷ. (7) καὶ νῦν, κύριε, οὐ διὰ πορνείαν ἐγὼ λαµβάνω τὴν ἀδελφήν µου ταύτην, ἀλλ’ ἐπ’ ἀληθείας· ἐπίταξον ἐλεῆσαί µε καὶ ταύτῃ συγκαταγηρᾶσαι. (8) καὶ εἶπεν µετ’ αὐτοῦ Αµην. (9) καὶ ἐκοιµήθησαν ἀµφότεροι τὴν νύκτα. Καὶ ἀναστὰς Ραγουηλ ἐπορεύθη καὶ ὤρυξεν τάφον (10) λέγων Μὴ καὶ οὗτος ἀποθάνῃ. (11) καὶ ἦλθεν Ραγουηλ εἰς τὴν οἰκίαν ἑαυτοῦ (12) καὶ εἶπεν Εδνα τῇ γυναικὶ αὐτοῦ Ἀπόστειλον µίαν τῶν παιδισκῶν, καὶ ἰδέτωσαν εἰ ζῇ· εἰ δὲ µή, ἵνα θάψωµεν αὐτὸν καὶ µηδεὶς γνῷ. (13) καὶ εἰσῆ}θεν ἡ παιδίσκη ἀνοίξασα τὴν θύραν καὶ εὗρεν τοὺς δύο καθεύδοντας. (14) καὶ ἐξελθοῦσα ἀπή (15) καὶ εὐλόγησεν Ραγουηλ τὸν θεὸν λέγων Εὐλογητὸς εἶ σύ, ὁ θεός, ἐν πάσῃ εὐλογίᾳ καθαρᾷ καὶ ἁγίᾳ, καὶ εὐλογείτωσάν σε οἱ ἅγιοί σου καὶ πᾶσαι αἱ κτίσεις σου, καὶ πάντες οἱ ἄγγελοί σου καὶ οἱ ἐκλεκτοί σου εὐλογείτωσάν σε εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. (16) εὐλογητὸς εἶ ὅτι ηὔφρανάς µε, καὶ οὐκ ἐγένετό µοι καθὼς ὑπενόουν, ἀλλὰ κατὰ τὸ πολὺ ἔλεός σου ἐποίησας µεθ’ ἡµῶν. (17) εὐλογητὸς εἶ ὅτι ἠλέησας δύο μονογενεῖς· ποίησον αὐτοῖς, δέσποτα, ἔλεος, συντέλεσον τὴν ζωὴν αὐτῶν ἐν ὑγιείᾳ μετὰ εὐφροσύνης καὶ ἐλέους. (18) ἐκέλευσεν δὲ τοῖς οἰκέταις χῶσαι τὸν τάφον. (19) Καὶ ἐποίησεν αὐτοῖς γάμον ἡμερῶν δέκα τεσσάρων. (20) καὶ εἶπεν αὐτῷ Ραγουηλ πρὶν ἢ συντελεσθῆναι τὰς ἡμέρας τοῦ γάμου ἐνόρκως μὴ ἐξελθεῖν αὐτόν, ἐὰν μὴ πληρωθῶσιν αἱ δέκα τέσσαρες ἡμέραι τοῦ γάμου, (21) καὶ τότε λαβόντα τὸ ἥμισυ τῶν ὑπαρχόντων αὐτοῦ πορεύεσθαι μετὰ ὑγιείας πρὸς τὸν πατέρα· καὶ τὰ λοιπά, ὅταν ἀποθάνω καὶ ἡ γυνή μου.

9

(1) Καὶ ἐκάλεσεν Τωβιας τὸν Ραφαηλ καὶ εἶπεν αὐτῷ (2) Αζαρια ἄδελφε, λαβὲ μετὰ σεαυτοῦ παῖδα καὶ δύο καμήλους καὶ πορεύθητι ἐν Ῥάγοις τῆς Μηδίας παρὰ Γαβαηλ καὶ κόμισαί μοι τὸ ἀργύριον καὶ αὐτὸν ἄγε εἰς τὸν γάμον· (3) διότι ὀμώμοκεν Ραγουηλ μὴ ἐξελθεῖν με, (4) καὶ ὁ πατήρ μου ἀριθμεῖ τὰς ἡμέρας, καὶ ἐὰν χρονίσω μέγα, ὀδυνηθήσεται λίαν. (5) καὶ ἐπορεύθη Ραφαηλ καὶ ηὐλίσθη παρὰ Γαβαήλῳ, καὶ ἔδωκεν αὐτῷ τὸ χειρόγραφον· ὃς δὲ προήνεγκεν τὰ θυλάκια ἐν ταῖς σφραγῖσινκαὶ ἔδωκεν αὐτῷ. (6) καὶ ὤρθρευσαν κοινῶς καὶ ἤ}θοσαν εἰς τὸν γάμον. καὶ εὐλόγησεν Τωβιας τὴν γυναῖκα αὐτοῦ.

10

(1) Καὶ Τωβιτ ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἐλογίζετο ἑκάστης ἡμέρας· καὶ ὡς ἐπληρώθησαν αἱ ἡμέραι τῆς πορείας καὶ οὐκ ἤρχοντο, (2) εἶπεν Μήποτε κατῄσχυνται; ἢ μήποτε ἀπέθανεν Γαβαηλ καὶ οὐδεὶς δίδωσιν αὐτῷ τὸ ἀργύριον; (3) καὶ ἐλυπεῖτο λίαν. (4) εἶπεν δὲ αὐτῷ ἡ γυνή Ἀπώλετο τὸ παιδίον, διότι κεχρόνικεν· καὶ ἤρξατο θρηνεῖν αὐτὸν καὶ εἶπεν (5) Οὐ μέλει μοι, τέκνον, ὅτι ἀφῆκά σε τὸ φῶς τῶν ὀφθαλμῶν μου; (6) καὶ Τωβιτ λέγει αὐτῇ Σίγα, μὴ λόγον ἔχε, ὑγιαίνει. (7) καὶ εἶπεν αὐτῷ Σίγα, μὴ πλάνα με· ἀπώλετο τὸ παιδίον μου. καὶ ἐπορεύετο καθ’ ἡμέραν εἰς τὴν ὁδὸν ἔξω, οἵας ἀπῆ}θεν, ἡμέρας τε ἄρτον οὐκ ἤσθιεν, τὰς δὲ νύκτας οὐ διελίμπανεν θρηνοῦσα Τωβιαν τὸν υἱὸν αὐτῆς, ἕως οὗ συνετελέσθησαν αἱ δέκα τέσσαρες ἡμέραι τοῦ γάμου, ἃς ὤμοσεν Ραγουηλ ποιῆσαι αὐτὸν ἐκεῖ (8) Εἶπεν δὲ Τωβιας τῷ Ραγουηλ Ἐξαπόστειλόν με, ὅτι ὁ πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου οὐκέτι ἐλπίζουσιν ὄψεσθαί με. (9) εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ πενθερὸς αὐτοῦ Μεῖνον παρ’ ἐμοί, κἀγὼ ἐξαποστελῶ πρὸς τὸν πατέρα σου καὶ δηλώσουσιν αὐτῷ τὰ κατὰ σέ. καὶ Τωβιας λέγει Οὐχί, ἀ.ὰ ἐξαπόστειλόν με πρὸς τὸν πατέρα μου. (10) ἀναστὰς δὲ Ραγουηλ ἔδωκεν αὐτῷ Σαρραν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ τὰ ἥμισυ τῶν ὑπαρχόντων, σώματα καὶ κτήνη καὶ ἀργύριον· (11) καὶ εὐλογήσας αὐτοὺς ἐξαπέστειλεν λέγων Εὐοδώσει ὑμᾶς, τέκνα, ὁ θεὸς τοῦ οὐρανοῦ πρὸ τοῦ με ἀποθανεῖν. (12) καὶ εἶπεν τῇ θυγατρὶ αὐτοῦ Τίμα τοὺς πενθερούς σου, αὐτοὶ νῦν γονεῖς σού εἰσιν· ἀκούσαιμί σου ἀκοὴν καλήν. καὶ ἐφί}ησεν αὐτήν. (13) καὶ Εδνα εἶπεν πρὸς Τωβιαν Ἄδελφε ἀγαπητέ, ἀποκαταστήσαι σε ὁ κύριος τοῦ οὐρανοῦ καὶ δῴη μοι ἰδεῖν σου παιδία ἐκ Σαρρας τῆς θυγατρός μου, ἵνα εὐφρανθῶ ἐνώπιον τοῦ κυρίου· καὶ ἰδοὺ παρατίθεμαί σοι τὴν θυγατέρα μου ἐν παρακαταθήκῃ, μὴ λυπήσῃς αὐτήν.

11

(10:14) μετὰ ταῦτα ἐπορεύετο Τωβιας εὐλογῶν τὸν θεόν, ὅτι εὐόδωσεν τὴν ὁδὸν αὐτοῦ, καὶ κατευλόγει Ραγουηλ καὶ Εδναν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ. (1) Καὶ ἐπορεύετο μέχρις οὗ ἐγγίσαι αὐτοὺς εἰς Νινευη. καὶ εἶπεν Ραφαηλ πρὸς Τωβιαν (2) Οὐ γινώσκεις, ἄδελφε, πῶς ἀφῆκας τὸν πατέρα σου; (3) προδράμωμεν ἔμπροσθεν τῆς γυναικός σου καὶ ἑτοιμάσωμεν τὴν οἰκίαν. (4) λαβὲ δὲ παρὰ χεῖρα τὴν χολὴν τοῦ ἰχθύος. καὶ ἐπορεύθησαν, καὶ συνῆλθεν ὁ κύων ὄπισθεν αὐτῶν. (5) καὶ Αννα ἐκάθητο περιβλεπομένη εἰς τὴν ὁδὸν τὸν παῖδα αὐτῆς· (6) καὶ προσενόησεν αὐτὸν ἐρχόμενον καὶ εἶπεν τῷ πατρὶ αὐτοῦ Ἰδοὺ ὁ υἱός σου ἔρχεται καὶ ὁ ἄνθρωπος ὁ πορευθεὶς μετ’ αὐτοῦ. (7) καὶ Ραφαηλ εἶπεν Ἐπίσταμαι ἐγὼ ὅτι ἀνοίξει τοὺς ὀφθαλμοὺς ὁ πατήρ σου· (8) σὺ οὖν ἔγχρισον τὴν χολὴν εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, καὶ δηχθεὶς διατρίψει καὶ ἀποβαλεῖ τὰ λευκώματα καὶ ὄψεταί σε. (9) καὶ προσδραμοῦσα Αννα ἐπέπεσεν ἐπὶ τὸν τράχηλον τοῦ υἱοῦ αὐτῆς καὶ εἶπεν αὐτῷ Εἶδόν σε, παιδίον, ἀπὸ τοῦ νῦν ἀποθανοῦμαι. καὶ ἔκλαυσαν ἀμφότεροι. (10) καὶ Τωβιτ ἐξήρχετο πρὸς τὴν θύραν καὶ προσέκοπτεν, ὁ δὲ υἱὸς προσέδραμεν αὐτῷ (11) καὶ ἐπελάβετο τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ προσέπασεν τὴν χολὴν ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ πατρὸς αὐτοῦ λέγων Θάρσει, πάτερ. (12) ὡς δὲ συνεδήχθησαν, διέτριψε τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, καὶ ἐλεπίσθη ἀπὸ τῶν κανθῶν τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ τὰ λευκώματα. (13) καὶ ἰδὼν τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐπέπεσεν ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ ἔκλαυσεν καὶ εἶπεν (14) Εὐλογητὸς εἶ, ὁ θεός, καὶ εὐλογητὸν τὸ ὄνομά σου εἰς τοὺς αἰῶνας, καὶ εὐλογημένοι πάντες οἱ ἅγιοί σου ἄλλελοι· ὅτι ἐμαστίγωσας καὶ ἠλέησάς με, ἰδοὺ βλέπω Τωβιαν τὸν υἱόν μου. (15) καὶ εἰσῆλθεν ὁ υἱὸς αὐτοῦ χαίρων καὶ ἀπή.ειλεν τῷ πατρὶ αὐτοῦ τὰ μεγαλεῖα τὰ γενόμενα αὐτῷ ἐν τῇ Μηδίᾳ. (16) Καὶ ἐξῆλθεν Τωβιτ εἰς συνάντησιν τῇ νύμφῃ αὐτοῦ χαίρων καὶ εὐλογῶν τὸν θεὸν πρὸς τῇ πύλῃ Νινευη· καὶ ἐθαύμαζον οἱ θεωροῦντες αὐτὸν πορευόμενον ὅτι ἔβλεψεν, καὶ Τωβιτ ἐξωμολογεῖτο ἐνώπιον αὐτῶν ὅτι ἠλέησεν αὐτὸν ὁ θεός. (17) καὶ ὡς ἤ.ισεν Τωβιτ Σαρρα τῇ νύμφῃ αὐτοῦ,κατευλόγησεν αὐτὴν λέγων Ἔλθοις ὑγιαίνουσα, θύγατερ· εὐλογητὸς ὁ θεός, ὃς ἤγαγέν σε πρὸς ἡμᾶς, καὶ ὁ πατήρ σου καὶ ἡ μήτηρ σου. (18) καὶ ἐγένετο χαρὰ πᾶσι τοῖς ἐν Νινευη ἀδελφοῖς αὐτοῦ. (19) καὶ παρεγένετο Αχιαχαρος καὶ Νασβας ὁ ἐξάδελφος αὐτοῦ, καὶ ἤχθη ὁ γάμος Τωβια μετ’ εὐφροσύνης ἑπτὰ ἡμέρας.

12

(1) Καὶ ἐκάλεσεν Τωβιτ Τωβιαν τὸν υἱὸν αὐτοῦ καὶ εἶπεν αὐτῷ Ὅρα, τέκνον, μισθὸν τῷ ἀνθρώπῳ τῷ συνελθόντι σοι, καὶ προσθεῖναι αὐτῷ δεῖ. (2) καὶ εἶπεν αὐτῷ Πάτερ, οὐ βλάπτομαι δοὺς αὐτῷ τὸ ἥμισυ ὧν ἐνήνοχα, (3) ὅτι με ἀγείοχέν σοι ὑγιῆ καὶ τὴν γυναῖκά μου ἐθεράπευσεν καὶ τὸ ἀργύριόν μου ἤνεγκεν καὶ σὲ ὁμοίως ἐθεράπευσεν. (4) καὶ εἶπεν ὁ πρεσβύτης Δικαιοῦται αὐτῷ. (5) καὶ ἐκάλεσεν τὸν ἄ.ελον καὶ εἶπεν αὐτῷ Λαβὲ τὸ ἥμισυ πάντων, ὧν ἐνηνόχατε. (6) Τότε καλέσας τοὺς δύο κρυπτῶς εἶπεν αὐτοῖς Εὐλογεῖτε τὸν θεὸν καὶ αὐτῷ ἐξομολογεῖσθε, μεγαλωσύνην δίδοτε αὐτῷ καὶ ἐξομολογεῖσθε ἐνώπιον πάντων τῶν ζώντων περὶ ὧν ἐποίησεν μεθ’ ὑμῶν· ἀγαθὸν τὸ εὐλογεῖν τὸν θεὸν καὶ ὑψοῦν τὸ ὄνομα αὐτοῦ, τοὺς λόγους τῶν ἔργων τοῦ θεοῦ ἐντίμως ὑποδεικνύοντες, καὶ μὴ ὀκνεῖτε ἐξομολογεῖσθαι αὐτῷ. (7) μυστήριον βασιλέως καλὸν κρύψαι, τὰ δὲ ἔργα τοῦ θεοῦ ἀνακαλύπτειν ἐνδόξως. ἀγαθὸν ποιήσατε, καὶ κακὸν οὐχ εὑρήσει ὑμᾶς. (8) ἀγαθὸν προσευχὴ μετὰ νηστείας καὶ ἐλεημοσύνης καὶ δικαιοσύνης· ἀγαθὸν τὸ ὀλίγον μετὰ δικαιοσύνης ἢ πολὺ μετὰ ἀδικίας· καλὸν ποιῆσαι ἐλεημοσύνην ἢ θησαυρίσαι χρυσίον. (9) ἐλεημοσύνη γὰρ ἐκ θανάτου ῥύεται, καὶ αὐτὴ ἀποκαθαριεῖ πᾶσαν ἁμαρτίαν· οἱ ποιοῦντες ἐλεημοσύνας καὶ δικαιοσύνας πλησθήσονται ζωῆς· (10) οἱ δὲ ἁμαρτάνοντες πολέμιοί εἰσιν τῆς ἑαυτῶν ζωῆς (11) οὐ μὴ κρύψω ἀφ’ ὑμῶν πᾶν ῥῆμα· εἴρηκα δή Μυστήριον βασιλέως κρύψαι καλόν, τὰ δὲ ἔργα τοῦ θεοῦ ἀνακαλύπτειν ἐνδόξως. (12) καὶ νῦν ὅτε προσηύξω σὺ καὶ ἡ νύμφη σου Σαρρα, ἐγὼ προσήγαγον τὸ μνημόσυνον τῆς προσευχῆς ὑμῶν ἐνώπιον τοῦ ἁγίου· καὶ ὅτε ἔθαπτες τοὺς νεκρούς, ὡσαύτως συμπαρήμην σοι. (13) καὶ ὅτε οὐκ ὤκνησας ἀναστῆναι καὶ καταλιπεῖν τὸ ἄριστόν σου, ὅπως ἀπελθὼν περιστείλῃς τὸν νεκρόν, οὐκ ἔλαθές με ἀγαθοποιῶν, ἀ.ὰ σὺν σοὶ ἤμην. (14) καὶ νῦν ἀπέστειλέν με ὁ θεὸς ἰάσασθαί σε καὶ τὴν νύμφην σου Σαρραν. (15) ἐγώ εἰμι Ραφαηλ, εἷς ἐκ τῶν ἑπτὰ ἁγίων ἀγγέλων, οἳ προσαναφέρουσιν τὰς προσευχὰς τῶν ἁγίων καὶ εἰσπορεύονται ἐνώπιον τῆς δόξης τοῦ ἁγίου. (16) Καὶ ἐταράχθησαν οἱ δύο καὶ ἔπεσον ἐπὶ πρόσωπον, ὅτι ἐφοβήθησαν. (17) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Μὴ φοβεῖσθε, εἰρήνη ὑμῖν ἔσται· τὸν δὲ θεὸν εὐλογεῖτε εἰς τὸν αἰῶνα. (18) ὅτι οὐ τῇ ἐμαυτοῦ χάριτι, ἀλλὰ τῇ θελήσει τοῦ θεοῦ ἡμῶν ἦλθον· ὅθεν εὐλογεῖτε αὐτὸν εἰς τὸν αἰῶνα. (19) πάσας τὰς ἡμέρας ὠπτανόμην ὑμῖν, καὶ οὐκ ἔφαγον οὐδὲ ἔπιον, ἀλλὰ ὅρασιν ὑμεῖς ἐθεωρεῖτε. (20) καὶ νῦν ἐξομολογεῖσθε τῷ θεῷ, διότι ἀναβαίνω πρὸς τὸν ἀποστείλαντά με, καὶ γράψατε πάντα τὰ συντελεσθέντα εἰς βιβλίον. (21) καὶ ἀνέστησαν· καὶ οὐκέτι εἶδον αὐτόν. (22) καὶ ἐξωμολογοῦντο τὰ ἔργα τὰ μεγάλα καὶ θαυμαστὰ τοῦ θεοῦ καὶ ὡς ὤφθη αὐτοῖς ὁ ἄγγελος κυρίου.

13

(1) Καὶ Τωβιτ ἔγραψεν προσευχὴν εἰς ἀγα.ίασιν καὶ εἶπεν 13:2 Εὐλογητὸς ὁ θεὸς ὁ ζῶν εἰς τοὺς αἰῶνας καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ, (2) ὅτι αὐτὸς μαστιγοῖ καὶ ἐλεᾷ, κατάγει εἰς ᾅδην καὶ ἀνάγει, καὶ οὐκ ἔστιν ὃς ἐκφεύξεται τὴν χεῖρα αὐτοῦ (3) ἐξομολογεῖσθε αὐτῷ, οἱ υἱοὶ Ισραηλ, ἐνώπιον τῶν ἐθνῶν, ὅτι αὐτὸς διέσπειρεν ἡμᾶς ἐν αὐτοῖς (4) ἐκεῖ ὑποδείξατε τὴν μεγαλωσύνην αὐτοῦ, ὑψοῦτε αὐτὸν ἐνώπιον παντὸς ζῶντος, καθότι αὐτὸς κύριος ἡμῶν καὶ θεός, αὐτὸς πατὴρ ἡμῶν εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας. (5) καὶ μαστιγώσει ἡμᾶς ἐν ταῖς ἀδικίαις ἡμῶν καὶ πάλιν ἐλεήσει καὶ συνάξει ἡμᾶς ἐκ πάντων τῶν ἐθνῶν, οὗ ἐὰν σκορπισθῆτε ἐν αὐτοῖς. (6) Ἐὰν ἐπιστρέψητε πρὸς αὐτὸν ἐν ὅ}ῃ καρδίᾳ ὑμῶν καὶ ἐν ὅλῃ τῇ ψυχῇ ποιῆσαι ἐνώπιον αὐτοῦ ἀλήθειαν, τότε ἐπιστρέψει πρὸς ὑμᾶς καὶ οὐ μὴ κρύψῃ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἀφ’ ὑμῶν. (7) καὶ θεάσασθε ἃ ποιήσει μεθ’ ὑμῶν, καὶ ἐξομολογήσασθε αὐτῷ ἐν ὅλῳ τῷ στόματι ὑμῶν· καὶ εὐλογήσατε τὸν κύριον τῆς δικαιοσύνης καὶ ὑψώσατε τὸν βασιλέα τῶν αἰώνων. (8) ἐγὼ ἐν τῇ γῇ τῆς αἰχμαλωσίας μου ἐξομολογοῦμαι αὐτῷ καὶ δεικνύω τὴν ἰσχὺν καὶ τὴν μεγαλωσύνην αὐτοῦ ἔθνει ἁμαρτωλῶν Ἐπιστρέψατε, ἁμαρτωλοί, καὶ ποιήσατε δικαιοσύνην ἐνώπιον αὐτοῦ· τίς γινώσκει εἰ θελήσει ὑμᾶς καὶ ποιήσει ἐλεημοσύνην ὑμῖν; (9) τὸν θεόν μου ὑψῶ καὶ ἡ ψυχή μου τὸν βασιλέα τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἀγα.ιάσεται τὴν μεγαλωσύνην αὐτοῦ. (10) λεγέτωσαν πάντες καὶ ἐξομολογείσθωσαν αὐτῷ ἐν Ιεροσολύμοις (9) Ιεροσόλυμα πόλις ἁγία, μαστιγώσει ἐπὶ τὰ ἔργα τῶν υἱῶν σου καὶ πάλιν ἐλεήσει τοὺς υἱοὺς τῶν δικαίων. (11) ἐξομολογοῦ τῷ κυρίῳ ἀγαθῶς καὶ εὐλόγει τὸν βασιλέα τῶν αἰώνων, ἵνα πάλιν ἡ σκηνὴ αὐτοῦ οἰκοδομηθῇ σοι μετὰ χαρᾶς. (12) Καὶ εὐφράναι ἐν σοὶ τοὺς αἰχμαλώτους καὶ ἀγαπήσαι ἐν σοὶ τοὺς ταλαιπώρους εἰς πάσας τὰς γενεὰς τοῦ αἰῶνος. (13) ἔθνη πο.ὰ μακρόθεν ἥξει πρὸς τὸ ὄνομα κυρίου τοῦ θεοῦ δῶρα ἐν χερσὶν ἔχοντες καὶ δῶρα τῷ βασιλεῖ τοῦ οὐρανοῦ, γενεαὶ γενεῶν δώσουσίν σοι ἀγα.ίαμα. (14) ἐπικατάρατοι πάντες οἱ μισοῦντές σε·εὐλογημένοι ἔσονται πάντες οἱ ἀγαπῶντές σε εἰς τὸν αἰῶνα. (15) χάρηθι καὶ ἀγα.ίασαι ἐπὶ τοῖς υἱοῖς τῶν δικαίων, ὅτι συναχθήσονται καὶ εὐλογήσουσιν τὸν κύριον τῶν δικαίων· ὦ μακάριοι οἱ ἀγαπῶντές σε, χαρήσονται ἐπὶ τῇ εἰρήνῃ σου. (16) μακάριοι ὅσοι ἐλυπήθησαν ἐπὶ πάσαις ταῖς μάστιξίν σου, ὅτι ἐπὶ σοὶ χαρήσονται θεασάμενοι πᾶσαν τὴν δόξαν σου καὶ εὐφρανθήσονται εἰς τὸν αἰῶνα. ἡ ψυχή μου εὐλογείτω τὸν θεὸν τὸν βασιλέα τὸν μέγαν. (17) ὅτι οἰκοδομηθήσεται Ιερουσαλημ σαπφείρῳ καὶ σμαράγδῳ καὶ λίθῳ ἐντίμῳ τὰ τείχη σου καὶ οἱ πύργοι καὶ οἱ προμαχῶνες ἐν χρυσίῳ καθαρῷ, καὶ αἱ πλατεῖαι Ιερουσαλημ βηρύλλῳ καὶ ἄνθρακι καὶ λίθῳ ἐκ Σουφιρ ψηφολογηθήσονται. (18) καὶ ἐροῦσιν πᾶσαι αἱ ῥῦμαι αὐτῆς Αλληλουια καὶ αἰνέσουσιν λέγοντες Εὐλογητὸς ὁ θεός, ὃς ὕψωσεν πάντας τοὺς αἰῶνας.

14

(1) καὶ ἐπαύσατο ἐξομολογούμενος Τωβιτ. (2) Καὶ ἦν ἐτῶν πεντήκοντα ὀκτώ, ὅτε ἀπώλεσεν τὰς ὄψεις, καὶ μετὰ ἔτη ὀκτὼ ἀνέβλεψεν· καὶ ἐποίει ἐλεημοσύνας καὶ προσέθετο φοβεῖσθαι κύριον τὸν θεὸν καὶ ἐξομολογεῖσθαι αὐτῷ. (3) μεγάλως δὲ ἐγήρασεν· καὶ ἐκάλεσεν τὸν υἱὸν αὐτοῦ καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ εἶπεν αὐτῷ Τέκνον, λαβὲ τοὺς υἱούς σου· ἰδοὺ γεγήρακα καὶ πρὸς τὸ ἀποτρέχειν ἐκ τοῦ ζῆν εἰμι. (4) ἄπελθε εἰς τὴν Μηδίαν, τέκνον, ὅτι πέπεισμαι ὅσα ἐλάλησεν Ιωνας ὁ προφήτης περὶ Νινευη ὅτι καταστραφήσεται, ἐν δὲ τῇ Μηδίᾳ ἔσται εἰρήνη μᾶ.ον ἕως καιροῦ, καὶ ὅτι οἱ ἀδελφοὶ ἡμῶν ἐν τῇ γῇ σκορπισθήσονται ἀπὸ τῆς ἀγαθῆς γῆς, καὶ Ιεροσόλυμα ἔσται ἔρημος, καὶ ὁ οἶκος τοῦ θεοῦ ἐν αὐτῇ κατακαήσεται καὶ ἔρημος ἔσται μέχρι χρόνου. (5) καὶ πάλιν ἐλεήσει αὐτοὺς ὁ θεὸς καὶ ἐπιστρέψει αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν, καὶ οἰκοδομήσουσιν τὸν οἶκον, οὐχ οἷος ὁ πρότερος, ἕως πληρωθῶσιν καιροὶ τοῦ αἰῶνος. καὶ μετὰ ταῦτα ἐπιστρέψουσιν ἐκ τῶν αἰχμαλωσιῶν καὶ οἰκοδομήσουσιν Ιερουσαλημ ἐντίμως, καὶ ὁ οἶκος τοῦ θεοῦ ἐν αὐτῇ οἰκοδομηθήσεται εἰς πάσας τὰς γενεὰς τοῦ αἰῶνος οἰκοδομῇ ἐνδόξῳ, καθὼς ἐλάλησαν περὶ αὐτῆς οἱ προφῆται. (6) καὶ πάντα τὰ ἔθνη ἐπιστρέψουσιν ἀληθινῶς φοβεῖσθαι κύριον τὸν θεὸν καὶ κατορύξουσιν τὰ εἴδωλα αὐτῶν, καὶ εὐλογήσουσιν πάντα τὰ ἔθνη τὸν κύριον. (7) καὶ ὁ λαὸς αὐτοῦ ἐξομολογήσεται τῷ θεῷ, καὶ ὑψώσει κύριος τὸν λαὸν αὐτοῦ, καὶ χαρήσονται πάντες οἱ ἀγαπῶντες κύριον τὸν θεὸν ἐν ἀληθείᾳ καὶ δικαιοσύνῃ, ποιοῦντες ἔλεος τοῖς ἀδελφοῖς ἡμῶν. (8) καὶ νῦν, τέκνον, ἄπελθε ἀπὸ Νινευη, ὅτι πάντως ἔσται ἃ ἐλάλησεν ὁ προφήτης Ιωνας. (9) σὺ δὲ τήρησον τὸν νόμον καὶ τὰ προστάγματα καὶ γίνου φιλελεήμων καὶ δίκαιος, ἵνα σοι καλῶς ᾖ, καὶ θάψον με καλῶς καὶ τὴν μητέρα σου μετ’ ἐμοῦ·καὶ μηκέτι αὐλισθῆτε εἰς Νινευη. (10) τέκνον, ἰδὲ τί ἐποίησεν Αμαν Αχιαχάρῳ τῷ θρέψαντι αὐτόν, ὡς ἐκ τοῦ φωτὸς ἤγαγεν αὐτὸν εἰς τὸ σκότος, καὶ ὅσα ἀνταπέδωκεν αὐτῷ· καὶ Αχιαχαρος μὲν ἐσώθη, ἐκείνῳ δὲ τὸ ἀνταπόδομα ἀπεδόθη, καὶ αὐτὸς κατέβη εἰς τὸ σκότος. Μανασσης ἐποίησεν ἐλεημοσύνην καὶ ἐσώθη ἐκ παγίδος θανάτου, ἧς ἔπηξεν αὐτῷ, Αμαν δὲ ἐνέπεσεν εἰς τὴν παγίδα καὶ ἀπώλετο. (11) καὶ νῦν, παιδία, ἴδετε τί ἐλεημοσύνη ποιεῖ, καὶ τί δικαιοσύνη ῥύεται. — καὶ ταῦτα αὐτοῦ λέγοντος ἐξέλιπεν αὐτοῦ ἡ ψυχὴ ἐπὶ τῆς κλίνης· ἦν δὲ ἐτῶν ἑκατὸν πεντήκοντα ὀκτώ· καὶ ἔθαψεν αὐτὸν ἐνδόξως. (12) Καὶ ὅτε ἀπέθανεν Αννα, ἔθαψεν αὐτὴν μετὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. ἀπῆλθεν δὲ Τωβιας μετὰ τῆς γυναικὸς αὐτοῦ καὶ τῶν υἱῶν αὐτοῦ εἰς Ἐκβάτανα πρὸς Ραγουηλ τὸν πενθερὸν αὐτοῦ. (13) καὶ ἐγήρασεν ἐντίμως καὶ ἔθαψεν τοὺς πενθεροὺς αὐτοῦ ἐνδόξως καὶ ἐκληρονόμησεν τὴν οὐσίαν αὐτῶν καὶ Τωβιτ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. (14) καὶ ἀπέθανεν ἐτῶν ἑκατὸν εἴκοσι ἑπτὰ ἐν Ἐκβατάνοις τῆς Μηδίας (15) καὶ ἤκουσεν πρὶν ἢ ἀποθανεῖν αὐτὸν τὴν ἀπώλειαν Νινευη, ἣν ᾐχμαλώτισεν Ναβουχοδονοσορ καὶ Ασυηρος· ἐχάρη πρὸ τοῦ ἀποθανεῖν ἐπὶ Νινευη.

First Maccabees

Second Maccabees

Psalms

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115a 115b 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151

1

(1) Μακάριος ἀνήρ, ὃς οὐκ ἐπορεύθη ἐν βουλῇ ἀσεβῶν καὶ ἐν ὁδῷ ἁµαρτωλῶν οὐκ ἔστη καὶ ἐπὶ καθέδραν λοιµῶν οὐκ ἐκάθισεν, (2) ἀλλ’ ἢ ἐν τῷ νόµῳ κυρίου τὸ θέληµα αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ νόµῳ αὐτοῦ µελετήσει ἡµέρας καὶ νυκτός. (3) καὶ ἔσται ὡς τὸ ξύλον τὸ πεφυτευµένον παρὰ τὰς διεξόδους τῶν ὑδάτων, ὃ τὸν καρπὸν αὐτοῦ δώσει ἐν καιρῷ αὐτοῦ καὶ τὸ φύλλον αὐτοῦ οὐκ ἀπορρυήσεται· καὶ πάντα, ὅσα ἂν ποιῇ, κατευοδωθήσεται. (4) οὐχ οὕτως οἱ ἀσεβεῖς, οὐχ οὕτως, ἀλλ’ ἢ ὡς ὁ χνοῦς, ὃν ἐκρίπτει ὁ ἄνεµος ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς. (5) διὰ τοῦτο οὐκ ἀναστήσονται ἀσεβεῖς ἐν κρίσει οὐδὲ ἁµαρτωλοὶ ἐν βουλῇ δικαίων· (6) ὅτι γινώσκει κύριος ὁδὸν δικαίων, καὶ ὁδὸς ἀσεβῶν ἀπολεῖται.

2

(1) Ἵνα τί ἐφρύαξαν ἔθνη καὶ λαοὶ ἐµελέτησαν κενά; (2) παρέστησαν οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς, καὶ οἱ ἄρχοντες συνήχθησαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ κατὰ τοῦ κυρίου καὶ κατὰ τοῦ χριστοῦ αὐτοῦ. διάψαλµα. (3) Διαρρήξωµεν τοὺς δεσµοὺς αὐτῶν καὶ ἀπορρίψωµεν ἀφ’ ἡµῶν τὸν ζυγὸν αὐτῶν. (4) ὁ κατοικῶν ἐν οὐρανοῖς ἐκγελάσεται αὐτούς, καὶ ὁ κύριος ἐκµυκτηριεῖ αὐτούς. (5) τότε λαλήσει πρὸς αὐτοὺς ἐν ὀργῇ αὐτοῦ καὶ ἐν τῷ θυµῷ αὐτοῦ ταράξει αὐτούς (6) Ἐγὼ δὲ κατεστάθην βασιλεὺς ὑπ’ αὐτοῦ ἐπὶ Σιων ὄρος τὸ ἅγιον αὐτοῦ (7) διαγγέλλων τὸ πρόσταγµα κυρίου Κύριος εἶπεν πρός µε Υἱός µου εἶ σύ, ἐγὼ σήµερον γεγέννηκά σε· (8) αἴτησαι παρ’ ἐµοῦ, καὶ δώσω σοι ἔθνη τὴν κληρονοµίαν σου καὶ τὴν κατάσχεσίν σου τὰ πέρατα τῆς γῆς· (9) ποιµανεῖς αὐτοὺς ἐν ῥάβδῳ σιδηρᾷ, ὡς σκεῦος κεραµέως συντρίψεις αὐτούς. (10) καὶ νῦν, βασιλεῖς, σύνετε· παιδεύθητε, πάντες οἱ κρίνοντες τὴν γῆν. (11) δουλεύσατε τῷ κυρίῳ ἐν φόβῳ καὶ ἀγαλλιᾶσθε αὐτῷ ἐν τρόµῳ. (12) δράξασθε παιδείας, µήποτε ὀργισθῇ κύριος καὶ ἀπολεῖσθε ἐξ ὁδοῦ δικαίας. ὅταν ἐκκαυθῇ ἐν τάχει ὁ θυµὸς αὐτοῦ, µακάριοι πάντες οἱ πεποιθότες ἐπ’ αὐτῷ.

3

Ψαλµὸς τῷ Δαυιδ, ὁπότε ἀπεδίδρασκεν ἀπὸ προσώπου Αβεσσαλωµ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. (1) Κύριε, τί ἐπληθύνθησαν οἱ θλίβοντές µε; πολλοὶ ἐπανίστανται ἐπ’ ἐµέ· (2) πολλοὶ λέγουσιν τῇ ψυχῇ µου Οὐκ ἔστιν σωτηρία αὐτῷ ἐν τῷ θεῷ αὐτοῦ. διάψαλµα. (3) σὺ δέ, κύριε, ἀντιλήµπτωρ µου εἶ, δόξα µου καὶ ὑψῶν τὴν κεφαλήν µου. (4) φωνῇ µου πρὸς κύριον ἐκέκραξα, καὶ ἐπήκουσέν µου ἐξ ὄρους ἁγίου αὐτοῦ. διάψαλµα. (5) ἐγὼ ἐκοιµήθην καὶ ὕπνωσα· ἐξηγέρθην, ὅτι κύριος ἀντιλήµψεταί µου. (6) οὐ φοβηθήσοµαι ἀπὸ µυριάδων λαοῦ τῶν κύκλῳ συνεπιτιθεµένων µοι. (7) ἀνάστα, κύριε, σῶσόν µε, ὁ θεός µου, ὅτι σὺ ἐπάταξας πάντας τοὺς ἐχθραίνοντάς µοι µαταίως, ὀδόντας ἁµαρτωλῶν συνέτριψας. (8) τοῦ κυρίου ἡ σωτηρία, καὶ ἐπὶ τὸν λαόν σου ἡ εὐλογία σου.

4

Εἰς τὸ τέλος, ἐν ψαλµοῖς· ᾠδὴ τῷ Δαυιδ. (1) Ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαί µε εἰσήκουσέν µου ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης µου· ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς µοι· οἰκτίρησόν µε καὶ εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς µου. (2) υἱοὶ ἀνθρώπων, ἕως πότε βαρυκάρδιοι; ἵνα τί ἀγαπᾶτε µαταιότητα καὶ ζητεῖτε ψεῦδος; διάψαλµα. (3) καὶ γνῶτε ὅτι ἐθαυµάστωσεν κύριος τὸν ὅσιον αὐτοῦ· κύριος εἰσακούσεταί µου ἐν τῷ κεκραγέναι µε πρὸς αὐτόν. (4) ὀργίζεσθε καὶ µὴ ἁµαρτάνετε· λέγετε ἐν ταῖς καρδίαις ὑµῶν καὶ ἐπὶ ταῖς κοίταις ὑµῶν κατανύγητε. διάψαλµα. (5) θύσατε θυσίαν δικαιοσύνης καὶ ἐλπίσατε ἐπὶ κύριον. (6) πολλοὶ λέγουσιν Τίς δείξει ἡµῖν τὰ ἀγαθά; ἐσηµειώθη ἐφ’ ἡµᾶς τὸ φῶς τοῦ προσώπου σου, κύριε. (7) ἔδωκας εὐφροσύνην εἰς τὴν καρδίαν µου· ἀπὸ καιροῦ σίτου καὶ οἴνου καὶ ἐλαίου αὐτῶν ἐπληθύνθησαν. (8) ἐν εἰρήνῃ ἐπὶ τὸ αὐτὸ κοιµηθήσοµαι καὶ ὑπνώσω, ὅτι σύ, κύριε, κατὰ µόνας ἐπ’ ἐλπίδι κατῴκισάς µε.

5

Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῆς κληρονοµούσης· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Τὰ ῥήµατά µου ἐνώτισαι, κύριε, σύνες τῆς κραυγῆς µου· (2) πρόσχες τῇ φωνῇ τῆς δεήσεώς µου, ὁ βασιλεύς µου καὶ ὁ θεός µου. ὅτι πρὸς σὲ προσεύξοµαι, κύριε· (3) τὸ πρωὶ εἰσακούσῃ τῆς φωνῆς µου, τὸ πρωὶ παραστήσοµαί σοι καὶ ἐπόψοµαι. (4) ὅτι οὐχὶ θεὸς θέλων ἀνοµίαν σὺ εἶ, οὐδὲ παροικήσει σοι πονηρευόµενος· (5) οὐ διαµενοῦσιν παράνοµοι κατέναντι τῶν ὀφθαλµῶν σου, ἐµίσησας πάντας τοὺς ἐργαζοµένους τὴν ἀνοµίαν. (6) ἀπολεῖς πάντας τοὺς λαλοῦντας τὸ ψεῦδος· ἄνδρα αἱµάτων καὶ δόλιον βδελύσσεται κύριος. (7) ἐγὼ δὲ ἐν τῷ πλήθει τοῦ ἐλέους σου εἰσελεύσοµαι εἰς τὸν οἶκόν σου, προσκυνήσω πρὸς ναὸν ἅγιόν σου ἐν φόβῳ σου. (8) κύριε, ὁδήγησόν µε ἐν τῇ δικαιοσύνῃ σου ἕνεκα τῶν ἐχθρῶν µου, κατεύθυνον ἐνώπιόν µου τὴν ὁδόν σου. (9) ὅτι οὐκ ἔστιν ἐν τῷ στόµατι αὐτῶν ἀλήθεια, ἡ καρδία αὐτῶν µαταία· τάφος ἀνεῳγµένος ὁ λάρυγξ αὐτῶν, ταῖς γλώσσαις αὐτῶν ἐδολιοῦσαν. (10) κρῖνον αὐτούς, ὁ θεός· ἀποπεσάτωσαν ἀπὸ τῶν διαβουλίων αὐτῶν· κατὰ τὸ πλῆθος τῶν ἀσεβειῶν αὐτῶν ἔξωσον αὐτούς, ὅτι παρεπίκρανάν σε, κύριε. (11) καὶ εὐφρανθήτωσαν πάντες οἱ ἐλπίζοντες ἐπὶ σέ· εἰς αἰῶνα ἀγαλλιάσονται, καὶ κατασκηνώσεις ἐν αὐτοῖς, καὶ καυχήσονται ἐν σοὶ πάντες οἱ ἀγαπῶντες τὸ ὄνοµά σου. (12) ὅτι σὺ εὐλογήσεις δίκαιον· κύριε, ὡς ὅπλῳ εὐδοκίας ἐστεφάνωσας ἡµᾶς.

6

Εἰς τὸ τέλος, ἐν ὕµνοις, ὑπὲρ τῆς ὀγδόης· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Κύριε, µὴ τῷ θυµῷ σου ἐλέγξῃς µε µηδὲ τῇ ὀργῇ σου παιδεύσῃς µε. (2) ἐλέησόν µε, κύριε, ὅτι ἀσθενής εἰµι· ἴασαί µε, κύριε, ὅτι ἐταράχθη τὰ ὀστᾶ µου, (3) καὶ ἡ ψυχή µου ἐταράχθη σφόδρα· καὶ σύ, κύριε, ἕως πότε; (4) ἐπίστρεψον, κύριε, ῥῦσαι τὴν ψυχήν µου, σῶσόν µε ἕνεκεν τοῦ ἐλέους σου. (5) ὅτι οὐκ ἔστιν ἐν τῷ θανάτῳ ὁ µνηµονεύων σου· ἐν δὲ τῷ ᾅδῃ τίς ἐξοµολογήσεταί σοι; (6) ἐκοπίασα ἐν τῷ στεναγµῷ µου, λούσω καθ’ ἑκάστην νύκτα τὴν κλίνην µου, ἐν δάκρυσίν µου τὴν στρωµνήν µου βρέξω. (7) ἐταράχθη ἀπὸ θυµοῦ ὁ ὀφθαλµός µου, ἐπαλαιώθην ἐν πᾶσιν τοῖς ἐχθροῖς µου. (8) ἀπόστητε ἀπ’ ἐµοῦ, πάντες οἱ ἐργαζόµενοι τὴν ἀνοµίαν, ὅτι εἰσήκουσεν κύριος τῆς φωνῆς τοῦ κλαυθµοῦ µου· (9) εἰσήκουσεν κύριος τῆς δεήσεώς µου, κύριος τὴν προσευχήν µου προσεδέξατο. (10) αἰσχυνθείησαν καὶ ταραχθείησαν σφόδρα πάντες οἱ ἐχθροί µου, ἀποστραφείησαν καὶ καταισχυνθείησαν σφόδρα διὰ τάχους.

7

Ψαλµὸς τῷ Δαυιδ, ὃν ᾖσεν τῷ κυρίῳ ὑπὲρ τῶν λόγων Χουσι υἱοῦ Ιεµενι. (1) Κύριε ὁ θεός µου, ἐπὶ σοὶ ἤλπισα· σῶσόν µε ἐκ πάντων τῶν διωκόντων µε καὶ ῥῦσαί µε, (2) µήποτε ἁρπάσῃ ὡς λέων τὴν ψυχήν µου µὴ ὄντος λυτρουµένου µηδὲ σῴζοντος. (3) κύριε ὁ θεός µου, εἰ ἐποίησα τοῦτο, εἰ ἔστιν ἀδικία ἐν χερσίν µου, (4) εἰ ἀνταπέδωκα τοῖς ἀνταποδιδοῦσίν µοι κακά, ἀποπέσοιµι ἄρα ἀπὸ τῶν ἐχθρῶν µου κενός, (5) καταδιώξαι ἄρα ὁ ἐχθρὸς τὴν ψυχήν µου καὶ καταλάβοι καὶ καταπατήσαι εἰς γῆν τὴν ζωήν µου καὶ τὴν δόξαν µου εἰς χοῦν κατασκηνώσαι. διάψαλµα. (6) ἀνάστηθι, κύριε, ἐν ὀργῇ σου, ὑψώθητι ἐν τοῖς πέρασι τῶν ἐχθρῶν µου· ἐξεγέρθητι, κύριε ὁ θεός µου, ἐν προστάγµατι, ᾧ ἐνετείλω, (7) καὶ συναγωγὴ λαῶν κυκλώσει σε, καὶ ὑπὲρ ταύτης εἰς ὕψος ἐπίστρεψον. (8) κύριος κρινεῖ λαούς· κρῖνόν µε, κύριε, κατὰ τὴν δικαιοσύνην µου καὶ κατὰ τὴν ἀκακίαν µου ἐπ’ ἐµοί. (9) συντελεσθήτω δὴ πονηρία ἁµαρτωλῶν, καὶ κατευθυνεῖς δίκαιον· ἐτάζων καρδίας καὶ νεφροὺς ὁ θεός. (10) δικαία ἡ βοήθειά µου παρὰ τοῦ θεοῦ τοῦ σῴζοντος τοὺς εὐθεῖς τῇ καρδίᾳ. (11) ὁ θεὸς κριτὴς δίκαιος καὶ ἰσχυρὸς καὶ µακρόθυµος µὴ ὀργὴν ἐπάγων καθ’ ἑκάστην ἡµέραν. (12) ἐὰν µὴ ἐπιστραφῆτε, τὴν ῥοµφαίαν αὐτοῦ στιλβώσει· τὸ τόξον αὐτοῦ ἐνέτεινεν καὶ ἡτοίµασεν αὐτὸ (13) καὶ ἐν αὐτῷ ἡτοίµασεν σκεύη θανάτου, τὰ βέλη αὐτοῦ τοῖς καιοµένοις ἐξειργάσατο. (14) ἰδοὺ ὠδίνησεν ἀδικίαν, συνέλαβεν πόνον καὶ ἔτεκεν ἀνοµίαν· (15) λάκκον ὤρυξεν καὶ ἀνέσκαψεν αὐτὸν καὶ ἐµπεσεῖται εἰς βόθρον, ὃν εἰργάσατο· (16) ἐπιστρέψει ὁ πόνος αὐτοῦ εἰς κεφαλὴν αὐτοῦ, καὶ ἐπὶ κορυφὴν αὐτοῦ ἡ ἀδικία αὐτοῦ καταβήσεται. (17) ἐξοµολογήσοµαι κυρίῳ κατὰ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ καὶ ψαλῶ τῷ ὀνόµατι κυρίου τοῦ ὑψίστου.

8

Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῶν ληνῶν· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Κύριε ὁ κύριος ἡµῶν, ὡς θαυµαστὸν τὸ ὄνοµά σου ἐν πάσῃ τῇ γῇ, ὅτι ἐπήρθη ἡ µεγαλοπρέπειά σου ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν. (2) ἐκ στόµατος νηπίων καὶ θηλαζόντων κατηρτίσω αἶνον ἕνεκα τῶν ἐχθρῶν σου τοῦ καταλῦσαι ἐχθρὸν καὶ ἐκδικητήν. (3) ὅτι ὄψοµαι τοὺς οὐρανούς, ἔργα τῶν δακτύλων σου, σελήνην καὶ ἀστέρας, ἃ σὺ ἐθεµελίωσας. (4) τί ἐστιν ἄνθρωπος, ὅτι µιµνῄσκῃ αὐτοῦ, ἢ υἱὸς ἀνθρώπου, ὅτι ἐπισκέπτῃ αὐτόν; (5) ἠλάττωσας αὐτὸν βραχύ τι παρ’ ἀγγέλους, δόξῃ καὶ τιµῇ ἐστεφάνωσας αὐτόν· (6) καὶ κατέστησας αὐτὸν ἐπὶ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν σου, πάντα ὑπέταξας ὑποκάτω τῶν ποδῶν αὐτοῦ, (7) πρόβατα καὶ βόας πάσας, ἔτι δὲ καὶ τὰ κτήνη τοῦ πεδίου, (8) τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ καὶ τοὺς ἰχθύας τῆς θαλάσσης, τὰ διαπορευόµενα τρίβους θαλασσῶν. (9) κύριε ὁ κύριος ἡµῶν, ὡς θαυµαστὸν τὸ ὄνοµά σου ἐν πάσῃ τῇ γῇ.

9

Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῶν κρυφίων τοῦ υἱοῦ· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Ἐξοµολογήσοµαί σοι, κύριε, ἐν ὅλῃ καρδίᾳ µου, διηγήσοµαι πάντα τὰ θαυµάσιά σου· (2) εὐφρανθήσοµαι καὶ ἀγαλλιάσοµαι ἐν σοί, ψαλῶ τῷ ὀνόµατί σου, ὕψιστε. (3) ἐν τῷ ἀποστραφῆναι τὸν ἐχθρόν µου εἰς τὰ ὀπίσω ἀσθενήσουσιν καὶ ἀπολοῦνται ἀπὸ προσώπου σου, (4) ὅτι ἐποίησας τὴν κρίσιν µου καὶ τὴν δίκην µου, ἐκάθισας ἐπὶ θρόνου, ὁ κρίνων δικαιοσύνην. (5) ἐπετίµησας ἔθνεσιν, καὶ ἀπώλετο ὁ ἀσεβής, τὸ ὄνοµα αὐτῶν ἐξήλειψας εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος· (6) τοῦ ἐχθροῦ ἐξέλιπον αἱ ῥοµφαῖαι εἰς τέλος, καὶ πόλεις καθεῖλες, ἀπώλετο τὸ µνηµόσυνον αὐτῶν µετ’ ἤχους. (7) καὶ ὁ κύριος εἰς τὸν αἰῶνα µένει, ἡτοίµασεν ἐν κρίσει τὸν θρόνον αὐτοῦ, (8) καὶ αὐτὸς κρινεῖ τὴν οἰκουµένην ἐν δικαιοσύνῃ, κρινεῖ λαοὺς ἐν εὐθύτητι. (9) καὶ ἐγένετο κύριος καταφυγὴ τῷ πένητι, βοηθὸς ἐν εὐκαιρίαις ἐν θλίψει· (10) καὶ ἐλπισάτωσαν ἐπὶ σὲ οἱ γινώσκοντες τὸ ὄνοµά σου, ὅτι οὐκ ἐγκατέλιπες τοὺς ἐκζητοῦντάς σε, κύριε. (11) ψάλατε τῷ κυρίῳ τῷ κατοικοῦντι ἐν Σιων, ἀναγγείλατε ἐν τοῖς ἔθνεσιν τὰ ἐπιτηδεύµατα αὐτοῦ, (12) ὅτι ἐκζητῶν τὰ αἵµατα αὐτῶν ἐµνήσθη, οὐκ ἐπελάθετο τῆς κραυγῆς τῶν πενήτων. (13) ἐλέησόν µε, κύριε, ἰδὲ τὴν ταπείνωσίν µου ἐκ τῶν ἐχθρῶν µου, ὁ ὑψῶν µε ἐκ τῶν πυλῶν τοῦ θανάτου, (14) ὅπως ἂν ἐξαγγείλω πάσας τὰς αἰνέσεις σου ἐν ταῖς πύλαις τῆς θυγατρὸς Σιων· ἀγαλλιάσοµαι ἐπὶ τῷ σωτηρίῳ σου. (15) ἐνεπάγησαν ἔθνη ἐν διαφθορᾷ, ᾗ ἐποίησαν, ἐν παγίδι ταύτῃ, ᾗ ἔκρυψαν, συνελήµφθη ὁ ποὺς αὐτῶν· (16) γινώσκεται κύριος κρίµατα ποιῶν, ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν αὐτοῦ συνελήµφθη ὁ ἁµαρτωλός. ᾠδὴ διαψάλµατος. (17) ἀποστραφήτωσαν οἱ ἁµαρτωλοὶ εἰς τὸν ᾅδην, πάντα τὰ ἔθνη τὰ ἐπιλανθανόµενα τοῦ θεοῦ· (18) ὅτι οὐκ εἰς τέλος ἐπιλησθήσεται ὁ πτωχός, ἡ ὑποµονὴ τῶν πενήτων οὐκ ἀπολεῖται εἰς τὸν αἰῶνα. (19) ἀνάστηθι, κύριε, µὴ κραταιούσθω ἄνθρωπος, κριθήτωσαν ἔθνη ἐνώπιόν σου· (20) κατάστησον, κύριε, νοµοθέτην ἐπ’ αὐτούς, γνώτωσαν ἔθνη ὅτι ἄνθρωποί εἰσιν. διάψαλµα. (21) ἵνα τί, κύριε, ἀφέστηκας µακρόθεν, ὑπερορᾷς ἐν εὐκαιρίαις ἐν θλίψει; (22) ἐν τῷ ὑπερηφανεύεσθαι τὸν ἀσεβῆ ἐµπυρίζεται ὁ πτωχός, συλλαµβάνονται ἐν διαβουλίοις, οἷς διαλογίζονται. (23) ὅτι ἐπαινεῖται ὁ ἁµαρτωλὸς ἐν ταῖς ἐπιθυµίαις τῆς ψυχῆς αὐτοῦ, καὶ ὁ ἀδικῶν ἐνευλογεῖται· (24) παρώξυνεν τὸν κύριον ὁ ἁµαρτωλός Κατὰ τὸ πλῆθος τῆς ὀργῆς αὐτοῦ οὐκ ἐκζητήσει· οὐκ ἔστιν ὁ θεὸς ἐνώπιον αὐτοῦ. (25) βεβηλοῦνται αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ ἐν παντὶ καιρῷ, ἀνταναιρεῖται τὰ κρίµατά σου ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ, πάντων τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ κατακυριεύσει· (26) εἶπεν γὰρ ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ Οὐ µὴ σαλευθῶ, ἀπὸ γενεᾶς εἰς γενεὰν ἄνευ κακοῦ. (27) οὗ ἀρᾶς τὸ στόµα αὐτοῦ γέµει καὶ πικρίας καὶ δόλου, ὑπὸ τὴν γλῶσσαν αὐτοῦ κόπος καὶ πόνος. (28) ἐγκάθηται ἐνέδρᾳ µετὰ πλουσίων ἐν ἀποκρύφοις ἀποκτεῖναι ἀθῷον, οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτοῦ εἰς τὸν πένητα ἀποβλέπουσιν· (29) ἐνεδρεύει ἐν ἀποκρύφῳ ὡς λέων ἐν τῇ µάνδρᾳ αὐτοῦ, ἐνεδρεύει τοῦ ἁρπάσαι πτωχόν, ἁρπάσαι πτωχὸν ἐν τῷ ἑλκύσαι αὐτόν· (30) ἐν τῇ παγίδι αὐτοῦ ταπεινώσει αὐτόν, κύψει καὶ πεσεῖται ἐν τῷ αὐτὸν κατακυριεῦσαι τῶν πενήτων. (31) εἶπεν γὰρ ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ Ἐπιλέλησται ὁ θεός, ἀπέστρεψεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ τοῦ µὴ βλέπειν εἰς τέλος. (32) ἀνάστηθι, κύριε ὁ θεός, ὑψωθήτω ἡ χείρ σου, µὴ ἐπιλάθῃ τῶν πενήτων· (33) ἕνεκεν τίνος παρώξυνεν ὁ ἀσεβὴς τὸν θεόν; εἶπεν γὰρ ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ Οὐκ ἐκζητήσει. (34) βλέπεις, ὅτι σὺ πόνον καὶ θυµὸν κατανοεῖς τοῦ παραδοῦναι αὐτοὺς εἰς χεῖράς σου· σοὶ οὖν ἐγκαταλέλειπται ὁ πτωχός, ὀρφανῷ σὺ ἦσθα βοηθῶν. (35) σύντριψον τὸν βραχίονα τοῦ ἁµαρτωλοῦ καὶ πονηροῦ, ζητηθήσεται ἡ ἁµαρτία αὐτοῦ, καὶ οὐ µὴ εὑρεθῇ δι’ αὐτήν· (36) βασιλεύσει κύριος εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, ἀπολεῖσθε, ἔθνη, ἐκ τῆς γῆς αὐτοῦ. (37) τὴν ἐπιθυµίαν τῶν πενήτων εἰσήκουσεν κύριος, τὴν ἑτοιµασίαν τῆς καρδίας αὐτῶν προσέσχεν τὸ οὖς σου (38) κρῖναι ὀρφανῷ καὶ ταπεινῷ, ἵνα µὴ προσθῇ ἔτι τοῦ µεγαλαυχεῖν ἄνθρωπος ἐπὶ τῆς γῆς.

10

Εἰς τὸ τέλος· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. Ἐπὶ τῷ κυρίῳ πέποιθα· πῶς ἐρεῖτε τῇ ψυχῇ µου Μεταναστεύου ἐπὶ τὰ ὄρη ὡς στρουθίον; (2) ὅτι ἰδοὺ οἱ ἁµαρτωλοὶ ἐνέτειναν τόξον, ἡτοίµασαν βέλη εἰς φαρέτραν τοῦ κατατοξεῦσαι ἐν σκοτοµήνῃ τοὺς εὐθεῖς τῇ καρδίᾳ. (3) ὅτι ἃ κατηρτίσω, καθεῖλον· ὁ δὲ δίκαιος τί ἐποίησεν; (4) κύριος ἐν ναῷ ἁγίῳ αὐτοῦ· κύριος, ἐν οὐρανῷ ὁ θρόνος αὐτοῦ. οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτοῦ εἰς τὸν πένητα ἀποβλέπουσιν, τὰ βλέφαρα αὐτοῦ ἐξετάζει τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων. (5) κύριος ἐξετάζει τὸν δίκαιον καὶ τὸν ἀσεβῆ, ὁ δὲ ἀγαπῶν ἀδικίαν µισεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν. (6) ἐπιβρέξει ἐπὶ ἁµαρτωλοὺς παγίδας, πῦρ καὶ θεῖον καὶ πνεῦµα καταιγίδος ἡ µερὶς τοῦ ποτηρίου αὐτῶν. (7) ὅτι δίκαιος κύριος καὶ δικαιοσύνας ἠγάπησεν, εὐθύτητα εἶδεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ.

11

Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῆς ὀγδόης· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Σῶσόν µε, κύριε, ὅτι ἐκλέλοιπεν ὅσιος, ὅτι ὠλιγώθησαν αἱ ἀλήθειαι ἀπὸ τῶν υἱῶν τῶν ἀνθρώπων. (2) µάταια ἐλάλησεν ἕκαστος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ, χείλη δόλια ἐν καρδίᾳ καὶ ἐν καρδίᾳ ἐλάλησαν. (3) ἐξολεθρεύσαι κύριος πάντα τὰ χείλη τὰ δόλια καὶ γλῶσσαν µεγαλορήµονα (4) τοὺς εἰπόντας Τὴν γλῶσσαν ἡµῶν µεγαλυνοῦµεν, τὰ χείλη ἡµῶν παρ’ ἡµῶν ἐστιν· τίς ἡµῶν κύριός ἐστιν; (5) Ἀπὸ τῆς ταλαιπωρίας τῶν πτωχῶν καὶ ἀπὸ τοῦ στεναγµοῦ τῶν πενήτων νῦν ἀναστήσοµαι, λέγει κύριος, θήσοµαι ἐν σωτηρίᾳ, παρρησιάσοµαι ἐν αὐτῷ. (6) τὰ λόγια κυρίου λόγια ἁγνά, ἀργύριον πεπυρωµένον δοκίµιον τῇ γῇ κεκαθαρισµένον ἑπταπλασίως. (7) σύ, κύριε, φυλάξεις ἡµᾶς καὶ διατηρήσεις ἡµᾶς ἀπὸ τῆς γενεᾶς ταύτης καὶ εἰς τὸν αἰῶνα. (8) κύκλῳ οἱ ἀσεβεῖς περιπατοῦσιν· κατὰ τὸ ὕψος σου ἐπολυώρησας τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων.

12

Εἰς τὸ τέλος· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Ἕως πότε, κύριε, ἐπιλήσῃ µου εἰς τέλος; ἕως πότε ἀποστρέψεις τὸ πρόσωπόν σου ἀπ’ ἐµοῦ; (2) ἕως τίνος θήσοµαι βουλὰς ἐν ψυχῇ µου, ὀδύνας ἐν καρδίᾳ µου ἡµέρας; ἕως πότε ὑψωθήσεται ὁ ἐχθρός µου ἐπ’ ἐµέ; (3) ἐπίβλεψον, εἰσάκουσόν µου, κύριε ὁ θεός µου· φώτισον τοὺς ὀφθαλµούς µου, µήποτε ὑπνώσω εἰς θάνατον, (4) µήποτε εἴπῃ ὁ ἐχθρός µου Ἴσχυσα πρὸς αὐτόν· οἱ θλίβοντές µε ἀγαλλιάσονται, ἐὰν σαλευθῶ. (5) ἐγὼ δὲ ἐπὶ τῷ ἐλέει σου ἤλπισα, ἀγαλλιάσεται ἡ καρδία µου ἐπὶ τῷ σωτηρίῳ σου· ᾄσω τῷ κυρίῳ τῷ εὐεργετήσαντί µε καὶ ψαλῶ τῷ ὀνόµατι κυρίου τοῦ ὑψίστου.

13

Εἰς τὸ τέλος· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Εἶπεν ἄφρων ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ Οὐκ ἔστιν θεός· διέφθειραν καὶ ἐβδελύχθησαν ἐν ἐπιτηδεύµασιν, οὐκ ἔστιν ποιῶν χρηστότητα, οὐκ ἔστιν ἕως ἑνός. (2) κύριος ἐκ τοῦ οὐρανοῦ διέκυψεν ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων τοῦ ἰδεῖν εἰ ἔστιν συνίων ἢ ἐκζητῶν τὸν θεόν. (3) πάντες ἐξέκλιναν, ἅµα ἠχρεώθησαν, οὐκ ἔστιν ποιῶν χρηστότητα, οὐκ ἔστιν ἕως ἑνός. τάφος ἀνεῳγµένος ὁ λάρυγξ αὐτῶν, ταῖς γλώσσαις αὐτῶν ἐδολιοῦσαν· ἰὸς ἀσπίδων ὑπὸ τὰ χείλη αὐτῶν, ὧν τὸ στόµα ἀρᾶς καὶ πικρίας γέµει· ὀξεῖς οἱ πόδες αὐτῶν ἐκχέαι αἷµα· σύντριµµα καὶ ταλαιπωρία ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν, καὶ ὁδὸν εἰρήνης οὐκ ἔγνωσαν· οὐκ ἔστιν φόβος θεοῦ ἀπέναντι τῶν ὀφθαλµῶν αὐτῶν. (4) οὐχὶ γνώσονται πάντες οἱ ἐργαζόµενοι τὴν ἀνοµίαν; οἱ κατεσθίοντες τὸν λαόν µου βρώσει ἄρτου τὸν κύριον οὐκ ἐπεκαλέσαντο. (5) ἐκεῖ ἐδειλίασαν φόβῳ, οὗ οὐκ ἦν φόβος, ὅτι ὁ θεὸς ἐν γενεᾷ δικαίᾳ. (6) βουλὴν πτωχοῦ κατῃσχύνατε, ὅτι κύριος ἐλπὶς αὐτοῦ ἐστιν. (7) τίς δώσει ἐκ Σιων τὸ σωτήριον τοῦ Ισραηλ; ἐν τῷ ἐπιστρέψαι κύριον τὴν αἰχµαλωσίαν τοῦ λαοῦ αὐτοῦ ἀγαλλιάσθω Ιακωβ καὶ εὐφρανθήτω Ισραηλ.

14

Ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Κύριε, τίς παροικήσει ἐν τῷ σκηνώµατί σου καὶ τίς κατασκηνώσει ἐν τῷ ὄρει τῷ ἁγίῳ σου; (2) πορευόµενος ἄµωµος καὶ ἐργαζόµενος δικαιοσύνην, λαλῶν ἀλήθειαν ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ, (3) ὃς οὐκ ἐδόλωσεν ἐν γλώσσῃ αὐτοῦ οὐδὲ ἐποίησεν τῷ πλησίον αὐτοῦ κακὸν καὶ ὀνειδισµὸν οὐκ ἔλαβεν ἐπὶ τοὺς ἔγγιστα αὐτοῦ· (4) ἐξουδένωται ἐνώπιον αὐτοῦ πονηρευόµενος, τοὺς δὲ φοβουµένους κύριον δοξάζει· ὁ ὀµνύων τῷ πλησίον αὐτοῦ καὶ οὐκ ἀθετῶν· (5) τὸ ἀργύριον αὐτοῦ οὐκ ἔδωκεν ἐπὶ τόκῳ καὶ δῶρα ἐπ’ ἀθῴοις οὐκ ἔλαβεν. ὁ ποιῶν ταῦτα οὐ σαλευθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα.

15

Στηλογραφία τῷ Δαυιδ. (1) Φύλαξόν µε, κύριε, ὅτι ἐπὶ σοὶ ἤλπισα. (2) εἶπα τῷ κυρίῳ Κύριός µου εἶ σύ, ὅτι τῶν ἀγαθῶν µου οὐ χρείαν ἔχεις. (3) τοῖς ἁγίοις τοῖς ἐν τῇ γῇ αὐτοῦ ἐθαυµάστωσεν πάντα τὰ θελήµατα αὐτοῦ ἐν αὐτοῖς. (4) ἐπληθύνθησαν αἱ ἀσθένειαι αὐτῶν, µετὰ ταῦτα ἐτάχυναν· οὐ µὴ συναγάγω τὰς συναγωγὰς αὐτῶν ἐξ αἱµάτων οὐδὲ µὴ µνησθῶ τῶν ὀνοµάτων αὐτῶν διὰ χειλέων µου. (5) κύριος ἡ µερὶς τῆς κληρονοµίας µου καὶ τοῦ ποτηρίου µου· σὺ εἶ ὁ ἀποκαθιστῶν τὴν κληρονοµίαν µου ἐµοί. (6) σχοινία ἐπέπεσάν µοι ἐν τοῖς κρατίστοις· καὶ γὰρ ἡ κληρονοµία µου κρατίστη µοί ἐστιν. (7) εὐλογήσω τὸν κύριον τὸν συνετίσαντά µε· ἔτι δὲ καὶ ἕως νυκτὸς ἐπαίδευσάν µε οἱ νεφροί µου. (8) προωρώµην τὸν κύριον ἐνώπιόν µου διὰ παντός, ὅτι ἐκ δεξιῶν µού ἐστιν, ἵνα µὴ σαλευθῶ. (9) διὰ τοῦτο ηὐφράνθη ἡ καρδία µου, καὶ ἠγαλλιάσατο ἡ γλῶσσά µου, ἔτι δὲ καὶ ἡ σάρξ µου κατασκηνώσει ἐπ’ ἐλπίδι, (10) ὅτι οὐκ ἐγκαταλείψεις τὴν ψυχήν µου εἰς ᾅδην οὐδὲ δώσεις τὸν ὅσιόν σου ἰδεῖν διαφθοράν. (11) ἐγνώρισάς µοι ὁδοὺς ζωῆς· πληρώσεις µε εὐφροσύνης µετὰ τοῦ προσώπου σου, τερπνότητες ἐν τῇ δεξιᾷ σου εἰς τέλος.

16

Προσευχὴ τοῦ Δαυιδ. (1) Εἰσάκουσον, κύριε, τῆς δικαιοσύνης µου, πρόσχες τῇ δεήσει µου, ἐνώτισαι τῆς προσευχῆς µου οὐκ ἐν χείλεσιν δολίοις. (2) ἐκ προσώπου σου τὸ κρίµα µου ἐξέλθοι, οἱ ὀφθαλµοί µου ἰδέτωσαν εὐθύτητας. (3) ἐδοκίµασας τὴν καρδίαν µου, ἐπεσκέψω νυκτός· ἐπύρωσάς µε, καὶ οὐχ εὑρέθη ἐν ἐµοὶ ἀδικία. (4) ὅπως ἂν µὴ λαλήσῃ τὸ στόµα µου τὰ ἔργα τῶν ἀνθρώπων, διὰ τοὺς λόγους τῶν χειλέων σου ἐγὼ ἐφύλαξα ὁδοὺς σκληράς. (5) κατάρτισαι τὰ διαβήµατά µου ἐν ταῖς τρίβοις σου, ἵνα µὴ σαλευθῶσιν τὰ διαβήµατά µου. (6) ἐγὼ ἐκέκραξα, ὅτι ἐπήκουσάς µου, ὁ θεός· κλῖνον τὸ οὖς σου ἐµοὶ καὶ εἰσάκουσον τῶν ῥηµάτων µου. (7) θαυµάστωσον τὰ ἐλέη σου, ὁ σῴζων τοὺς ἐλπίζοντας ἐπὶ σὲ ἐκ τῶν ἀνθεστηκότων τῇ δεξιᾷ σου. (8) φύλαξόν µε ὡς κόραν ὀφθαλµοῦ· ἐν σκέπῃ τῶν πτερύγων σου σκεπάσεις µε (9) ἀπὸ προσώπου ἀσεβῶν τῶν ταλαιπωρησάντων µε. οἱ ἐχθροί µου τὴν ψυχήν µου περιέσχον· (10) τὸ στέαρ αὐτῶν συνέκλεισαν, τὸ στόµα αὐτῶν ἐλάλησεν ὑπερηφανίαν. (11) ἐκβάλλοντές µε νυνὶ περιεκύκλωσάν µε, τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτῶν ἔθεντο ἐκκλῖναι ἐν τῇ γῇ. (12) ὑπέλαβόν µε ὡσεὶ λέων ἕτοιµος εἰς θήραν καὶ ὡσεὶ σκύµνος οἰκῶν ἐν ἀποκρύφοις. (13) ἀνάστηθι, κύριε, πρόφθασον αὐτοὺς καὶ ὑποσκέλισον αὐτούς, ῥῦσαι τὴν ψυχήν µου ἀπὸ ἀσεβοῦς, ῥοµφαίαν σου ἀπὸ ἐχθρῶν τῆς χειρός σου. (14) κύριε, ἀπὸ ὀλίγων ἀπὸ γῆς διαµέρισον αὐτοὺς ἐν τῇ ζωῇ αὐτῶν. καὶ τῶν κεκρυµµένων σου ἐπλήσθη ἡ γαστὴρ αὐτῶν, ἐχορτάσθησαν υἱῶν καὶ ἀφῆκαν τὰ κατάλοιπα τοῖς νηπίοις αὐτῶν. (15) ἐγὼ δὲ ἐν δικαιοσύνῃ ὀφθήσοµαι τῷ προσώπῳ σου, χορτασθήσοµαι ἐν τῷ ὀφθῆναι τὴν δόξαν σου.

17

Εἰς τὸ τέλος· τῷ παιδὶ κυρίου τῷ Δαυιδ, ἃ ἐλάλησεν τῷ κυρίῳ τοὺς λόγους τῆς ᾠδῆς ταύτης ἐν ἡµέρᾳ, ᾗ ἐρρύσατο αὐτὸν κύριος ἐκ χειρὸς πάντων τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ καὶ ἐκ χειρὸς Σαουλ, (1) καὶ εἶπεν Ἀγαπήσω σε, κύριε ἡ ἰσχύς µου. (2) κύριος στερέωµά µου καὶ καταφυγή µου καὶ ῥύστης µου, ὁ θεός µου βοηθός µου, καὶ ἐλπιῶ ἐπ’ αὐτόν, ὑπερασπιστής µου καὶ κέρας σωτηρίας µου, ἀντιλήµπτωρ µου. (3) αἰνῶν ἐπικαλέσοµαι κύριον καὶ ἐκ τῶν ἐχθρῶν µου σωθήσοµαι. (4) περιέσχον µε ὠδῖνες θανάτου, καὶ χείµαρροι ἀνοµίας ἐξετάραξάν µε (5) ὠδῖνες ᾅδου περιεκύκλωσάν µε, προέφθασάν µε παγίδες θανάτου. (6) καὶ ἐν τῷ θλίβεσθαί µε ἐπεκαλεσάµην τὸν κύριον καὶ πρὸς τὸν θεόν µου ἐκέκραξα· ἤκουσεν ἐκ ναοῦ ἁγίου αὐτοῦ φωνῆς µου, καὶ ἡ κραυγή µου ἐνώπιον αὐτοῦ εἰσελεύσεται εἰς τὰ ὦτα αὐτοῦ. (7) καὶ ἐσαλεύθη καὶ ἔντροµος ἐγενήθη ἡ γῆ, καὶ τὰ θεµέλια τῶν ὀρέων ἐταράχθησαν καὶ ἐσαλεύθησαν, ὅτι ὠργίσθη αὐτοῖς ὁ θεός. (8) ἀνέβη καπνὸς ἐν ὀργῇ αὐτοῦ, καὶ πῦρ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ κατεφλόγισεν, ἄνθρακες ἀνήφθησαν ἀπ’ αὐτοῦ. (9) καὶ ἔκλινεν οὐρανὸν καὶ κατέβη, καὶ γνόφος ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ. (10) καὶ ἐπέβη ἐπὶ χερουβιν καὶ ἐπετάσθη, ἐπετάσθη ἐπὶ πτερύγων ἀνέµων. (11) καὶ ἔθετο σκότος ἀποκρυφὴν αὐτοῦ· κύκλῳ αὐτοῦ ἡ σκηνὴ αὐτοῦ, σκοτεινὸν ὕδωρ ἐν νεφέλαις ἀέρων. (12) ἀπὸ τῆς τηλαυγήσεως ἐνώπιον αὐτοῦ αἱ νεφέλαι διῆλθον, χάλαζα καὶ ἄνθρακες πυρός. (13) καὶ ἐβρόντησεν ἐξ οὐρανοῦ κύριος, καὶ ὁ ὕψιστος ἔδωκεν φωνὴν αὐτοῦ· (14) καὶ ἐξαπέστειλεν βέλη καὶ ἐσκόρπισεν αὐτοὺς καὶ ἀστραπὰς ἐπλήθυνεν καὶ συνετάραξεν αὐτούς. (15) καὶ ὤφθησαν αἱ πηγαὶ τῶν ὑδάτων, καὶ ἀνεκαλύφθη τὰ θεµέλια τῆς οἰκουµένης ἀπὸ ἐπιτιµήσεώς σου, κύριε, ἀπὸ ἐµπνεύσεως πνεύµατος ὀργῆς σου. (16) ἐξαπέστειλεν ἐξ ὕψους καὶ ἔλαβέν µε, προσελάβετό µε ἐξ ὑδάτων πολλῶν. (17) ῥύσεταί µε ἐξ ἐχθρῶν µου δυνατῶν καὶ ἐκ τῶν µισούντων µε, ὅτι ἐστερεώθησαν ὑπὲρ ἐµέ. (18) προέφθασάν µε ἐν ἡµέρᾳ κακώσεώς µου, καὶ ἐγένετο κύριος ἀντιστήριγµά µου (19) καὶ ἐξήγαγέν µε εἰς πλατυσµόν, ῥύσεταί µε, ὅτι ἠθέλησέν µε. ῥύσεταί µε ἐξ ἐχθρῶν µου δυνατῶν καὶ ἐκ τῶν µισούντων µε. (20) καὶ ἀνταποδώσει µοι κύριος κατὰ τὴν δικαιοσύνην µου καὶ κατὰ τὴν καθαριότητα τῶν χειρῶν µου ἀνταποδώσει µοι, (21) ὅτι ἐφύλαξα τὰς ὁδοὺς κυρίου καὶ οὐκ ἠσέβησα ἀπὸ τοῦ θεοῦ µου, (22) ὅτι πάντα τὰ κρίµατα αὐτοῦ ἐνώπιόν µου, καὶ τὰ δικαιώµατα αὐτοῦ οὐκ ἀπέστησα ἀπ’ ἐµοῦ. (23) καὶ ἔσοµαι ἄµωµος µετ’ αὐτοῦ καὶ φυλάξοµαι ἀπὸ τῆς ἀνοµίας µου. (24) καὶ ἀνταποδώσει µοι κύριος κατὰ τὴν δικαιοσύνην µου καὶ κατὰ τὴν καθαριότητα τῶν χειρῶν µου ἐνώπιον τῶν ὀφθαλµῶν αὐτοῦ. (25) µετὰ ὁσίου ὁσιωθήσῃ καὶ µετὰ ἀνδρὸς ἀθῴου ἀθῷος ἔσῃ (26) καὶ µετὰ ἐκλεκτοῦ ἐκλεκτὸς ἔσῃ καὶ µετὰ στρεβλοῦ διαστρέψεις. (27) ὅτι σὺ λαὸν ταπεινὸν σώσεις καὶ ὀφθαλµοὺς ὑπερηφάνων ταπεινώσεις. (28) ὅτι σὺ φωτιεῖς λύχνον µου, κύριε· ὁ θεός µου, φωτιεῖς τὸ σκότος µου. (29) ὅτι ἐν σοὶ ῥυσθήσοµαι ἀπὸ πειρατηρίου καὶ ἐν τῷ θεῷ µου ὑπερβήσοµαι τεῖχος. (30) ὁ θεός µου, ἄµωµος ἡ ὁδὸς αὐτοῦ, τὰ λόγια κυρίου πεπυρωµένα, ὑπερασπιστής ἐστιν πάντων τῶν ἐλπιζόντων ἐπ’ αὐτόν. (31) ὅτι τίς θεὸς πλὴν τοῦ κυρίου; καὶ τίς θεὸς πλὴν τοῦ θεοῦ ἡµῶν; (32) ὁ θεὸς ὁ περιζωννύων µε δύναµιν καὶ ἔθετο ἄµωµον τὴν ὁδόν µου, (33) ὁ καταρτιζόµενος τοὺς πόδας µου ὡς ἐλάφου καὶ ἐπὶ τὰ ὑψηλὰ ἱστῶν µε, (34) διδάσκων χεῖράς µου εἰς πόλεµον καὶ ἔθου τόξον χαλκοῦν τοὺς βραχίονάς µου· (35) καὶ ἔδωκάς µοι ὑπερασπισµὸν σωτηρίας µου, καὶ ἡ δεξιά σου ἀντελάβετό µου, καὶ ἡ παιδεία σου ἀνώρθωσέν µε εἰς τέλος, καὶ ἡ παιδεία σου αὐτή µε διδάξει. (36) ἐπλάτυνας τὰ διαβήµατά µου ὑποκάτω µου, καὶ οὐκ ἠσθένησαν τὰ ἴχνη µου. (37) καταδιώξω τοὺς ἐχθρούς µου καὶ καταλήµψοµαι αὐτοὺς καὶ οὐκ ἀποστραφήσοµαι, ἕως ἂν ἐκλίπωσιν· (38) ἐκθλίψω αὐτούς, καὶ οὐ µὴ δύνωνται στῆναι, πεσοῦνται ὑπὸ τοὺς πόδας µου. (39) καὶ περιέζωσάς µε δύναµιν εἰς πόλεµον, συνεπόδισας πάντας τοὺς ἐπανιστανοµένους ἐπ’ ἐµὲ ὑποκάτω µου (40) καὶ τοὺς ἐχθρούς µου ἔδωκάς µοι νῶτον καὶ τοὺς µισοῦντάς µε ἐξωλέθρευσας. (41) ἐκέκραξαν, καὶ οὐκ ἦν ὁ σῴζων, πρὸς κύριον, καὶ οὐκ εἰσήκουσεν αὐτῶν. (42) καὶ λεπτυνῶ αὐτοὺς ὡς χοῦν κατὰ πρόσωπον ἀνέµου, ὡς πηλὸν πλατειῶν λεανῶ αὐτούς. (43) ῥύσῃ µε ἐξ ἀντιλογιῶν λαοῦ, καταστήσεις µε εἰς κεφαλὴν ἐθνῶν· λαός, ὃν οὐκ ἔγνων, ἐδούλευσέν µοι, (44) εἰς ἀκοὴν ὠτίου ὑπήκουσέν µοι· υἱοὶ ἀλλότριοι ἐψεύσαντό µοι, (45) υἱοὶ ἀλλότριοι ἐπαλαιώθησαν καὶ ἐχώλαναν ἀπὸ τῶν τρίβων αὐτῶν. (46) ζῇ κύριος, καὶ εὐλογητὸς ὁ θεός µου, καὶ ὑψωθήτω ὁ θεὸς τῆς σωτηρίας µου, (47) ὁ θεὸς ὁ διδοὺς ἐκδικήσεις ἐµοὶ καὶ ὑποτάξας λαοὺς ὑπ’ ἐµέ, (48) ὁ ῥύστης µου ἐξ ἐχθρῶν µου ὀργίλων, ἀπὸ τῶν ἐπανιστανοµένων ἐπ’ ἐµὲ ὑψώσεις µε, ἀπὸ ἀνδρὸς ἀδίκου ῥύσῃ µε. (49) διὰ τοῦτο ἐξοµολογήσοµαί σοι ἐν ἔθνεσιν, κύριε, καὶ τῷ ὀνόµατί σου ψαλῶ, (50) µεγαλύνων τὰς σωτηρίας τοῦ βασιλέως αὐτοῦ καὶ ποιῶν ἔλεος τῷ χριστῷ αὐτοῦ, τῷ Δαυιδ καὶ τῷ σπέρµατι αὐτοῦ ἕως αἰῶνος.

18

Εἰς τὸ τέλος· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Οἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται δόξαν θεοῦ, ποίησιν δὲ χειρῶν αὐτοῦ ἀναγγέλλει τὸ στερέωµα· (2) ἡµέρα τῇ ἡµέρᾳ ἐρεύγεται ῥῆµα, καὶ νὺξ νυκτὶ ἀναγγέλλει γνῶσιν. (3) οὐκ εἰσὶν λαλιαὶ οὐδὲ λόγοι, ὧν οὐχὶ ἀκούονται αἱ φωναὶ αὐτῶν· (4) εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουµένης τὰ ῥήµατα αὐτῶν. ἐν τῷ ἡλίῳ ἔθετο τὸ σκήνωµα αὐτοῦ· (5) καὶ αὐτὸς ὡς νυµφίος ἐκπορευόµενος ἐκ παστοῦ αὐτοῦ, ἀγαλλιάσεται ὡς γίγας δραµεῖν ὁδὸν αὐτοῦ. (6) ἀπ’ ἄκρου τοῦ οὐρανοῦ ἡ ἔξοδος αὐτοῦ, καὶ τὸ κατάντηµα αὐτοῦ ἕως ἄκρου τοῦ οὐρανοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν ὃς ἀποκρυβήσεται τὴν θέρµην αὐτοῦ. (7) ὁ νόµος τοῦ κυρίου ἄµωµος, ἐπιστρέφων ψυχάς· ἡ µαρτυρία κυρίου πιστή, σοφίζουσα νήπια· (8) τὰ δικαιώµατα κυρίου εὐθεῖα, εὐφραίνοντα καρδίαν· ἡ ἐντολὴ κυρίου τηλαυγής, φωτίζουσα ὀφθαλµούς· (9) ὁ φόβος κυρίου ἁγνός, διαµένων εἰς αἰῶνα αἰῶνος· τὰ κρίµατα κυρίου ἀληθινά, δεδικαιωµένα ἐπὶ τὸ αὐτό, (10) ἐπιθυµητὰ ὑπὲρ χρυσίον καὶ λίθον τίµιον πολὺν καὶ γλυκύτερα ὑπὲρ µέλι καὶ κηρίον. (11) καὶ γὰρ ὁ δοῦλός σου φυλάσσει αὐτά· ἐν τῷ φυλάσσειν αὐτὰ ἀνταπόδοσις πολλή. (12) παραπτώµατα τίς συνήσει; ἐκ τῶν κρυφίων µου καθάρισόν µε. (13) καὶ ἀπὸ ἀλλοτρίων φεῖσαι τοῦ δούλου σου· ἐὰν µή µου κατακυριεύσωσιν, τότε ἄµωµος ἔσοµαι καὶ καθαρισθήσοµαι ἀπὸ ἁµαρτίας µεγάλης. (14) καὶ ἔσονται εἰς εὐδοκίαν τὰ λόγια τοῦ στόµατός µου καὶ ἡ µελέτη τῆς καρδίας µου ἐνώπιόν σου διὰ παντός, κύριε βοηθέ µου καὶ λυτρωτά µου.

19

Εἰς τὸ τέλος· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Ἐπακούσαι σου κύριος ἐν ἡµέρᾳ θλίψεως, ὑπερασπίσαι σου τὸ ὄνοµα τοῦ θεοῦ Ιακωβ. (2) ἐξαποστείλαι σοι βοήθειαν ἐξ ἁγίου καὶ ἐκ Σιων ἀντιλάβοιτό σου. (3) µνησθείη πάσης θυσίας σου καὶ τὸ ὁλοκαύτωµά σου πιανάτω. διάψαλµα. (4) δῴη σοι κατὰ τὴν καρδίαν σου καὶ πᾶσαν τὴν βουλήν σου πληρώσαι. (5) ἀγαλλιασόµεθα ἐν τῷ σωτηρίῳ σου καὶ ἐν ὀνόµατι θεοῦ ἡµῶν µεγαλυνθησόµεθα. πληρώσαι κύριος πάντα τὰ αἰτήµατά σου. (6) νῦν ἔγνων ὅτι ἔσωσεν κύριος τὸν χριστὸν αὐτοῦ· ἐπακούσεται αὐτοῦ ἐξ οὐρανοῦ ἁγίου αὐτοῦ· ἐν δυναστείαις ἡ σωτηρία τῆς δεξιᾶς αὐτοῦ. (7) οὗτοι ἐν ἅρµασιν καὶ οὗτοι ἐν ἵπποις, ἡµεῖς δὲ ἐν ὀνόµατι κυρίου θεοῦ ἡµῶν µεγαλυνθησόµεθα. (8) αὐτοὶ συνεποδίσθησαν καὶ ἔπεσαν, ἡµεῖς δὲ ἀνέστηµεν καὶ ἀνωρθώθηµεν. (9) κύριε, σῶσον τὸν βασιλέα σου καὶ ἐπάκουσον ἡµῶν ἐν ᾗ ἂν ἡµέρᾳ ἐπικαλεσώµεθά σε.

20

Εἰς τὸ τέλος· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Κύριε, ἐν τῇ δυνάµει σου εὐφρανθήσεται ὁ βασιλεὺς καὶ ἐπὶ τῷ σωτηρίῳ σου ἀγαλλιάσεται σφόδρα. (2) τὴν ἐπιθυµίαν τῆς ψυχῆς αὐτοῦ ἔδωκας αὐτῷ καὶ τὴν θέλησιν τῶν χειλέων αὐτοῦ οὐκ ἐστέρησας αὐτόν. διάψαλµα. (3) ὅτι προέφθασας αὐτὸν ἐν εὐλογίαις χρηστότητος, ἔθηκας ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ στέφανον ἐκ λίθου τιµίου. (4) ζωὴν ᾐτήσατό σε, καὶ ἔδωκας αὐτῷ, µακρότητα ἡµερῶν εἰς αἰῶνα αἰῶνος. (5) µεγάλη ἡ δόξα αὐτοῦ ἐν τῷ σωτηρίῳ σου, δόξαν καὶ µεγαλοπρέπειαν ἐπιθήσεις ἐπ’ αὐτόν· (6) ὅτι δώσεις αὐτῷ εὐλογίαν εἰς αἰῶνα αἰῶνος, εὐφρανεῖς αὐτὸν ἐν χαρᾷ µετὰ τοῦ προσώπου σου. (7) ὅτι ὁ βασιλεὺς ἐλπίζει ἐπὶ κύριον καὶ ἐν τῷ ἐλέει τοῦ ὑψίστου οὐ µὴ σαλευθῇ. (8) εὑρεθείη ἡ χείρ σου πᾶσιν τοῖς ἐχθροῖς σου, ἡ δεξιά σου εὕροι πάντας τοὺς µισοῦντάς σε. (9) θήσεις αὐτοὺς ὡς κλίβανον πυρὸς εἰς καιρὸν τοῦ προσώπου σου· κύριος ἐν ὀργῇ αὐτοῦ συνταράξει αὐτούς, καὶ καταφάγεται αὐτοὺς πῦρ. (10) τὸν καρπὸν αὐτῶν ἀπὸ γῆς ἀπολεῖς καὶ τὸ σπέρµα αὐτῶν ἀπὸ υἱῶν ἀνθρώπων, (11) ὅτι ἔκλιναν εἰς σὲ κακά, διελογίσαντο βουλήν, ἣν οὐ µὴ δύνωνται στῆσαι. (12) ὅτι θήσεις αὐτοὺς νῶτον· ἐν τοῖς περιλοίποις σου ἑτοιµάσεις τὸ πρόσωπον αὐτῶν. (13) ὑψώθητι, κύριε, ἐν τῇ δυνάµει σου· ᾄσοµεν καὶ ψαλοῦµεν τὰς δυναστείας σου.

21

Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῆς ἀντιλήµψεως τῆς ἑωθινῆς· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Ὁ θεὸς ὁ θεός µου, πρόσχες µοι· ἵνα τί ἐγκατέλιπές µε; µακρὰν ἀπὸ τῆς σωτηρίας µου οἱ λόγοι τῶν παραπτωµάτων µου. (2) ὁ θεός µου, κεκράξοµαι ἡµέρας, καὶ οὐκ εἰσακούσῃ, καὶ νυκτός, καὶ οὐκ εἰς ἄνοιαν ἐµοί. (3) σὺ δὲ ἐν ἁγίοις κατοικεῖς, ὁ ἔπαινος Ισραηλ. (4) ἐπὶ σοὶ ἤλπισαν οἱ πατέρες ἡµῶν, ἤλπισαν, καὶ ἐρρύσω αὐτούς· (5) πρὸς σὲ ἐκέκραξαν καὶ ἐσώθησαν, ἐπὶ σοὶ ἤλπισαν καὶ οὐ κατῃσχύνθησαν. (6) ἐγὼ δέ εἰµι σκώληξ καὶ οὐκ ἄνθρωπος, ὄνειδος ἀνθρώπου καὶ ἐξουδένηµα λαοῦ. (7) πάντες οἱ θεωροῦντές µε ἐξεµυκτήρισάν µε, ἐλάλησαν ἐν χείλεσιν, ἐκίνησαν κεφαλήν (8) Ἤλπισεν ἐπὶ κύριον, ῥυσάσθω αὐτόν· σωσάτω αὐτόν, ὅτι θέλει αὐτόν. (9) ὅτι σὺ εἶ ὁ ἐκσπάσας µε ἐκ γαστρός, ἡ ἐλπίς µου ἀπὸ µαστῶν τῆς µητρός µου· (10) ἐπὶ σὲ ἐπερρίφην ἐκ µήτρας, ἐκ κοιλίας µητρός µου θεός µου εἶ σύ. (11) µὴ ἀποστῇς ἀπ’ ἐµοῦ, ὅτι θλῖψις ἐγγύς, ὅτι οὐκ ἔστιν ὁ βοηθῶν. (12) περιεκύκλωσάν µε µόσχοι πολλοί, ταῦροι πίονες περιέσχον µε· (13) ἤνοιξαν ἐπ’ ἐµὲ τὸ στόµα αὐτῶν ὡς λέων ὁ ἁρπάζων καὶ ὠρυόµενος. (14) ὡσεὶ ὕδωρ ἐξεχύθην, καὶ διεσκορπίσθη πάντα τὰ ὀστᾶ µου, ἐγενήθη ἡ καρδία µου ὡσεὶ κηρὸς τηκόµενος ἐν µέσῳ τῆς κοιλίας µου· (15) ἐξηράνθη ὡς ὄστρακον ἡ ἰσχύς µου, καὶ ἡ γλῶσσά µου κεκόλληται τῷ λάρυγγί µου, καὶ εἰς χοῦν θανάτου κατήγαγές µε. (16) ὅτι ἐκύκλωσάν µε κύνες πολλοί, συναγωγὴ πονηρευοµένων περιέσχον µε, ὤρυξαν χεῖράς µου καὶ πόδας. (17) ἐξηρίθµησα πάντα τὰ ὀστᾶ µου, αὐτοὶ δὲ κατενόησαν καὶ ἐπεῖδόν µε. (18) διεµερίσαντο τὰ ἱµάτιά µου ἑαυτοῖς καὶ ἐπὶ τὸν ἱµατισµόν µου ἔβαλον κλῆρον. (19) σὺ δέ, κύριε, µὴ µακρύνῃς τὴν βοήθειάν µου, εἰς τὴν ἀντίληµψίν µου πρόσχες. (20) ῥῦσαι ἀπὸ ῥοµφαίας τὴν ψυχήν µου καὶ ἐκ χειρὸς κυνὸς τὴν µονογενῆ µου· (21) σῶσόν µε ἐκ στόµατος λέοντος καὶ ἀπὸ κεράτων µονοκερώτων τὴν ταπείνωσίν µου. (22) διηγήσοµαι τὸ ὄνοµά σου τοῖς ἀδελφοῖς µου, ἐν µέσῳ ἐκκλησίας ὑµνήσω σε (23) Οἱ φοβούµενοι κύριον, αἰνέσατε αὐτόν, ἅπαν τὸ σπέρµα Ιακωβ, δοξάσατε αὐτόν, φοβηθήτωσαν αὐτὸν ἅπαν τὸ σπέρµα Ισραηλ, (24) ὅτι οὐκ ἐξουδένωσεν οὐδὲ προσώχθισεν τῇ δεήσει τοῦ πτωχοῦ οὐδὲ ἀπέστρεψεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἀπ’ ἐµοῦ καὶ ἐν τῷ κεκραγέναι µε πρὸς αὐτὸν εἰσήκουσέν µου. (25) παρὰ σοῦ ὁ ἔπαινός µου ἐν ἐκκλησίᾳ µεγάλῃ, τὰς εὐχάς µου ἀποδώσω ἐνώπιον τῶν φοβουµένων αὐτόν. (26) φάγονται πένητες καὶ ἐµπλησθήσονται, καὶ αἰνέσουσιν κύριον οἱ ἐκζητοῦντες αὐτόν· ζήσονται αἱ καρδίαι αὐτῶν εἰς αἰῶνα αἰῶνος. (27) µνησθήσονται καὶ ἐπιστραφήσονται πρὸς κύριον πάντα τὰ πέρατα τῆς γῆς καὶ προσκυνήσουσιν ἐνώπιόν σου πᾶσαι αἱ πατριαὶ τῶν ἐθνῶν, (28) ὅτι τοῦ κυρίου ἡ βασιλεία, καὶ αὐτὸς δεσπόζει τῶν ἐθνῶν. (29) ἔφαγον καὶ προσεκύνησαν πάντες οἱ πίονες τῆς γῆς, ἐνώπιον αὐτοῦ προπεσοῦνται πάντες οἱ καταβαίνοντες εἰς τὴν γῆν. καὶ ἡ ψυχή µου αὐτῷ ζῇ, (30) καὶ τὸ σπέρµα µου δουλεύσει αὐτῷ· ἀναγγελήσεται τῷ κυρίῳ γενεὰ ἡ ἐρχοµένη, (31) καὶ ἀναγγελοῦσιν τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ λαῷ τῷ τεχθησοµένῳ, ὅτι ἐποίησεν ὁ κύριος.

22

Ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Κύριος ποιµαίνει µε, καὶ οὐδέν µε ὑστερήσει. (2) εἰς τόπον χλόης, ἐκεῖ µε κατεσκήνωσεν, ἐπὶ ὕδατος ἀναπαύσεως ἐξέθρεψέν µε, (3) τὴν ψυχήν µου ἐπέστρεψεν. ὡδήγησέν µε ἐπὶ τρίβους δικαιοσύνης ἕνεκεν τοῦ ὀνόµατος αὐτοῦ. (4) ἐὰν γὰρ καὶ πορευθῶ ἐν µέσῳ σκιᾶς θανάτου, οὐ φοβηθήσοµαι κακά, ὅτι σὺ µετ’ ἐµοῦ εἶ· ἡ ῥάβδος σου καὶ ἡ βακτηρία σου, αὐταί µε παρεκάλεσαν. (5) ἡτοίµασας ἐνώπιόν µου τράπεζαν ἐξ ἐναντίας τῶν θλιβόντων µε· ἐλίπανας ἐν ἐλαίῳ τὴν κεφαλήν µου, καὶ τὸ ποτήριόν σου µεθύσκον ὡς κράτιστον. (6) καὶ τὸ ἔλεός σου καταδιώξεταί µε πάσας τὰς ἡµέρας τῆς ζωῆς µου, καὶ τὸ κατοικεῖν µε ἐν οἴκῳ κυρίου εἰς µακρότητα ἡµερῶν.

23

Ψαλµὸς τῷ Δαυιδ· τῆς µιᾶς σαββάτων. (1) Τοῦ κυρίου ἡ γῆ καὶ τὸ πλήρωµα αὐτῆς, ἡ οἰκουµένη καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν αὐτῇ· (2) αὐτὸς ἐπὶ θαλασσῶν ἐθεµελίωσεν αὐτὴν καὶ ἐπὶ ποταµῶν ἡτοίµασεν αὐτήν. (3) τίς ἀναβήσεται εἰς τὸ ὄρος τοῦ κυρίου καὶ τίς στήσεται ἐν τόπῳ ἁγίῳ αὐτοῦ; (4) ἀθῷος χερσὶν καὶ καθαρὸς τῇ καρδίᾳ, ὃς οὐκ ἔλαβεν ἐπὶ µαταίῳ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ καὶ οὐκ ὤµοσεν ἐπὶ δόλῳ τῷ πλησίον αὐτοῦ. (5) οὗτος λήµψεται εὐλογίαν παρὰ κυρίου καὶ ἐλεηµοσύνην παρὰ θεοῦ σωτῆρος αὐτοῦ. (6) αὕτη ἡ γενεὰ ζητούντων αὐτόν, ζητούντων τὸ πρόσωπον τοῦ θεοῦ Ιακωβ. διάψαλµα. (7) ἄρατε πύλας, οἱ ἄρχοντες ὑµῶν, καὶ ἐπάρθητε, πύλαι αἰώνιοι, καὶ εἰσελεύσεται ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης. (8) τίς ἐστιν οὗτος ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης; κύριος κραταιὸς καὶ δυνατός, κύριος δυνατὸς ἐν πολέµῳ. (9) ἄρατε πύλας, οἱ ἄρχοντες ὑµῶν, καὶ ἐπάρθητε, πύλαι αἰώνιοι, καὶ εἰσελεύσεται ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης. (10) τίς ἐστιν οὗτος ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης; κύριος τῶν δυνάµεων, αὐτός ἐστιν ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης.

24

Ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Πρὸς σέ, κύριε, ἦρα τὴν ψυχήν µου, ὁ θεός µου. (2) ἐπὶ σοὶ πέποιθα· µὴ καταισχυνθείην, µηδὲ καταγελασάτωσάν µου οἱ ἐχθροί µου. (3) καὶ γὰρ πάντες οἱ ὑποµένοντές σε οὐ µὴ καταισχυνθῶσιν· αἰσχυνθήτωσαν πάντες οἱ ἀνοµοῦντες διὰ κενῆς. (4) τὰς ὁδούς σου, κύριε, γνώρισόν µοι καὶ τὰς τρίβους σου δίδαξόν µε. (5) ὁδήγησόν µε ἐπὶ τὴν ἀλήθειάν σου καὶ δίδαξόν µε, ὅτι σὺ εἶ ὁ θεὸς ὁ σωτήρ µου, καὶ σὲ ὑπέµεινα ὅλην τὴν ἡµέραν. (6) µνήσθητι τῶν οἰκτιρµῶν σου, κύριε, καὶ τὰ ἐλέη σου, ὅτι ἀπὸ τοῦ αἰῶνός εἰσιν. (7) ἁµαρτίας νεότητός µου καὶ ἀγνοίας µου µὴ µνησθῇς· κατὰ τὸ ἔλεός σου µνήσθητί µου σὺ ἕνεκα τῆς χρηστότητός σου, κύριε. (8) χρηστὸς καὶ εὐθὴς ὁ κύριος· διὰ τοῦτο νοµοθετήσει ἁµαρτάνοντας ἐν ὁδῷ. (9) ὁδηγήσει πραεῖς ἐν κρίσει, διδάξει πραεῖς ὁδοὺς αὐτοῦ. (10) πᾶσαι αἱ ὁδοὶ κυρίου ἔλεος καὶ ἀλήθεια τοῖς ἐκζητοῦσιν τὴν διαθήκην αὐτοῦ καὶ τὰ µαρτύρια αὐτοῦ. (11) ἕνεκα τοῦ ὀνόµατός σου, κύριε, καὶ ἱλάσῃ τῇ ἁµαρτίᾳ µου· πολλὴ γάρ ἐστιν. (12) τίς ἐστιν ἄνθρωπος ὁ φοβούµενος τὸν κύριον; νοµοθετήσει αὐτῷ ἐν ὁδῷ, ᾗ ᾑρετίσατο. (13) ἡ ψυχὴ αὐτοῦ ἐν ἀγαθοῖς αὐλισθήσεται, καὶ τὸ σπέρµα αὐτοῦ κληρονοµήσει γῆν. (14) κραταίωµα κύριος τῶν φοβουµένων αὐτόν, καὶ τὸ ὄνοµα κυρίου τῶν φοβουµένων αὐτόν, καὶ ἡ διαθήκη αὐτοῦ τοῦ δηλῶσαι αὐτοῖς. (15) οἱ ὀφθαλµοί µου διὰ παντὸς πρὸς τὸν κύριον, ὅτι αὐτὸς ἐκσπάσει ἐκ παγίδος τοὺς πόδας µου. (16) ἐπίβλεψον ἐπ’ ἐµὲ καὶ ἐλέησόν µε, ὅτι µονογενὴς καὶ πτωχός εἰµι ἐγώ. (17) αἱ θλίψεις τῆς καρδίας µου ἐπλατύνθησαν· ἐκ τῶν ἀναγκῶν µου ἐξάγαγέ µε. (18) ἰδὲ τὴν ταπείνωσίν µου καὶ τὸν κόπον µου καὶ ἄφες πάσας τὰς ἁµαρτίας µου. (19) ἰδὲ τοὺς ἐχθρούς µου, ὅτι ἐπληθύνθησαν καὶ µῖσος ἄδικον ἐµίσησάν µε. (20) φύλαξον τὴν ψυχήν µου καὶ ῥῦσαί µε· µὴ καταισχυνθείην, ὅτι ἤλπισα ἐπὶ σέ. (21) ἄκακοι καὶ εὐθεῖς ἐκολλῶντό µοι, ὅτι ὑπέµεινά σε, κύριε. (22) λύτρωσαι, ὁ θεός, τὸν Ισραηλ ἐκ πασῶν τῶν θλίψεων αὐτοῦ.

25

Τοῦ Δαυιδ. (1) Κρῖνόν µε, κύριε, ὅτι ἐγὼ ἐν ἀκακίᾳ µου ἐπορεύθην καὶ ἐπὶ τῷ κυρίῳ ἐλπίζων οὐ µὴ ἀσθενήσω. (2) δοκίµασόν µε, κύριε, καὶ πείρασόν µε, πύρωσον τοὺς νεφρούς µου καὶ τὴν καρδίαν µου. (3) ὅτι τὸ ἔλεός σου κατέναντι τῶν ὀφθαλµῶν µού ἐστιν, καὶ εὐηρέστησα ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου. (4) οὐκ ἐκάθισα µετὰ συνεδρίου µαταιότητος καὶ µετὰ παρανοµούντων οὐ µὴ εἰσέλθω· (5) ἐµίσησα ἐκκλησίαν πονηρευοµένων καὶ µετὰ ἀσεβῶν οὐ µὴ καθίσω. (6) νίψοµαι ἐν ἀθῴοις τὰς χεῖράς µου καὶ κυκλώσω τὸ θυσιαστήριόν σου, κύριε, (7) τοῦ ἀκοῦσαι φωνὴν αἰνέσεως καὶ διηγήσασθαι πάντα τὰ θαυµάσιά σου. (8) κύριε, ἠγάπησα εὐπρέπειαν οἴκου σου καὶ τόπον σκηνώµατος δόξης σου. (9) µὴ συναπολέσῃς µετὰ ἀσεβῶν τὴν ψυχήν µου καὶ µετὰ ἀνδρῶν αἱµάτων τὴν ζωήν µου, (10) ὧν ἐν χερσὶν ἀνοµίαι, ἡ δεξιὰ αὐτῶν ἐπλήσθη δώρων. (11) ἐγὼ δὲ ἐν ἀκακίᾳ µου ἐπορεύθην· λύτρωσαί µε καὶ ἐλέησόν µε. (12) ὁ γὰρ πούς µου ἔστη ἐν εὐθύτητι· ἐν ἐκκλησίαις εὐλογήσω σε, κύριε.

26

Τοῦ Δαυιδ· πρὸ τοῦ χρισθῆναι. (1) Κύριος φωτισµός µου καὶ σωτήρ µου· τίνα φοβηθήσοµαι; κύριος ὑπερασπιστὴς τῆς ζωῆς µου· ἀπὸ τίνος δειλιάσω; (2) ἐν τῷ ἐγγίζειν ἐπ’ ἐµὲ κακοῦντας τοῦ φαγεῖν τὰς σάρκας µου οἱ θλίβοντές µε καὶ οἱ ἐχθροί µου αὐτοὶ ἠσθένησαν καὶ ἔπεσαν· (3) ἐὰν παρατάξηται ἐπ’ ἐµὲ παρεµβολή, οὐ φοβηθήσεται ἡ καρδία µου· ἐὰν ἐπαναστῇ ἐπ’ ἐµὲ πόλεµος, ἐν ταύτῃ ἐγὼ ἐλπίζω. (4) µίαν ᾐτησάµην παρὰ κυρίου, ταύτην ἐκζητήσω· τοῦ κατοικεῖν µε ἐν οἴκῳ κυρίου πάσας τὰς ἡµέρας τῆς ζωῆς µου, τοῦ θεωρεῖν µε τὴν τερπνότητα τοῦ κυρίου καὶ ἐπισκέπτεσθαι τὸν ναὸν αὐτοῦ. (5) ὅτι ἔκρυψέν µε ἐν σκηνῇ ἐν ἡµέρᾳ κακῶν µου· ἐσκέπασέν µε ἐν ἀποκρύφῳ τῆς σκηνῆς αὐτοῦ, ἐν πέτρᾳ ὕψωσέν µε· (6) καὶ νῦν ἰδοὺ ὕψωσεν τὴν κεφαλήν µου ἐπ’ ἐχθρούς µου· ἐκύκλωσα καὶ ἔθυσα ἐν τῇ σκηνῇ αὐτοῦ θυσίαν ἀλαλαγµοῦ, ᾄσοµαι καὶ ψαλῶ τῷ κυρίῳ. (7) εἰσάκουσον, κύριε, τῆς φωνῆς µου, ἧς ἐκέκραξα· ἐλέησόν µε καὶ εἰσάκουσόν µου. (8) σοὶ εἶπεν ἡ καρδία µου Ἐζήτησεν τὸ πρόσωπόν µου· τὸ πρόσωπόν σου, κύριε, ζητήσω. (9) µὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπ’ ἐµοῦ, µὴ ἐκκλίνῃς ἐν ὀργῇ ἀπὸ τοῦ δούλου σου· βοηθός µου γενοῦ, µὴ ἀποσκορακίσῃς µε καὶ µὴ ἐγκαταλίπῃς µε, ὁ θεὸς ὁ σωτήρ µου. (10) ὅτι ὁ πατήρ µου καὶ ἡ µήτηρ µου ἐγκατέλιπόν µε, ὁ δὲ κύριος προσελάβετό µε. (11) νοµοθέτησόν µε, κύριε, τῇ ὁδῷ σου καὶ ὁδήγησόν µε ἐν τρίβῳ εὐθείᾳ ἕνεκα τῶν ἐχθρῶν µου. (12) µὴ παραδῷς µε εἰς ψυχὰς θλιβόντων µε, ὅτι ἐπανέστησάν µοι µάρτυρες ἄδικοι, καὶ ἐψεύσατο ἡ ἀδικία ἑαυτῇ. (13) πιστεύω τοῦ ἰδεῖν τὰ ἀγαθὰ κυρίου ἐν γῇ ζώντων. (14) ὑπόµεινον τὸν κύριον· ἀνδρίζου, καὶ κραταιούσθω ἡ καρδία σου, καὶ ὑπόµεινον τὸν κύριον.

27

Τοῦ Δαυιδ. (1) Πρὸς σέ, κύριε, ἐκέκραξα, ὁ θεός µου, µὴ παρασιωπήσῃς ἀπ’ ἐµοῦ, µήποτε παρασιωπήσῃς ἀπ’ ἐµοῦ καὶ ὁµοιωθήσοµαι τοῖς καταβαίνουσιν εἰς λάκκον. (2) εἰσάκουσον τῆς φωνῆς τῆς δεήσεώς µου ἐν τῷ δέεσθαί µε πρὸς σέ, ἐν τῷ µε αἴρειν χεῖράς µου πρὸς ναὸν ἅγιόν σου. (3) µὴ συνελκύσῃς µετὰ ἁµαρτωλῶν τὴν ψυχήν µου καὶ µετὰ ἐργαζοµένων ἀδικίαν µὴ συναπολέσῃς µε τῶν λαλούντων εἰρήνην µετὰ τῶν πλησίον αὐτῶν, κακὰ δὲ ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν. (4) δὸς αὐτοῖς κατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν καὶ κατὰ τὴν πονηρίαν τῶν ἐπιτηδευµάτων αὐτῶν· κατὰ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτῶν δὸς αὐτοῖς, ἀπόδος τὸ ἀνταπόδοµα αὐτῶν αὐτοῖς. (5) ὅτι οὐ συνῆκαν εἰς τὰ ἔργα κυρίου καὶ εἰς τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτοῦ· καθελεῖς αὐτοὺς καὶ οὐ µὴ οἰκοδοµήσεις αὐτούς. (6) εὐλογητὸς κύριος, ὅτι εἰσήκουσεν τῆς φωνῆς τῆς δεήσεώς µου. (7) κύριος βοηθός µου καὶ ὑπερασπιστής µου· ἐπ’ αὐτῷ ἤλπισεν ἡ καρδία µου, καὶ ἐβοηθήθην, καὶ ἀνέθαλεν ἡ σάρξ µου· καὶ ἐκ θελήµατός µου ἐξοµολογήσοµαι αὐτῷ. (8) κύριος κραταίωµα τοῦ λαοῦ αὐτοῦ καὶ ὑπερασπιστὴς τῶν σωτηρίων τοῦ χριστοῦ αὐτοῦ ἐστιν. (9) σῶσον τὸν λαόν σου καὶ εὐλόγησον τὴν κληρονοµίαν σου καὶ ποίµανον αὐτοὺς καὶ ἔπαρον αὐτοὺς ἕως τοῦ αἰῶνος.

28

Ψαλµὸς τῷ Δαυιδ· ἐξοδίου σκηνῆς. (1) Ἐνέγκατε τῷ κυρίῳ, υἱοὶ θεοῦ, ἐνέγκατε τῷ κυρίῳ υἱοὺς κριῶν, ἐνέγκατε τῷ κυρίῳ δόξαν καὶ τιµήν, (2) ἐνέγκατε τῷ κυρίῳ δόξαν ὀνόµατι αὐτοῦ, προσκυνήσατε τῷ κυρίῳ ἐν αὐλῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ. (3) φωνὴ κυρίου ἐπὶ τῶν ὑδάτων, ὁ θεὸς τῆς δόξης ἐβρόντησεν, κύριος ἐπὶ ὑδάτων πολλῶν. (4) φωνὴ κυρίου ἐν ἰσχύι, φωνὴ κυρίου ἐν µεγαλοπρεπείᾳ. (5) φωνὴ κυρίου συντρίβοντος κέδρους, καὶ συντρίψει κύριος τὰς κέδρους τοῦ Λιβάνου (6) καὶ λεπτυνεῖ αὐτὰς ὡς τὸν µόσχον τὸν Λίβανον, καὶ ὁ ἠγαπηµένος ὡς υἱὸς µονοκερώτων. (7) φωνὴ κυρίου διακόπτοντος φλόγα πυρός, (8) φωνὴ κυρίου συσσείοντος ἔρηµον, καὶ συσσείσει κύριος τὴν ἔρηµον Καδης. (9) φωνὴ κυρίου καταρτιζοµένου ἐλάφους, καὶ ἀποκαλύψει δρυµούς· καὶ ἐν τῷ ναῷ αὐτοῦ πᾶς τις λέγει δόξαν. (10) κύριος τὸν κατακλυσµὸν κατοικιεῖ, καὶ καθίεται κύριος βασιλεὺς εἰς τὸν αἰῶνα. (11) κύριος ἰσχὺν τῷ λαῷ αὐτοῦ δώσει, κύριος εὐλογήσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἐν εἰρήνῃ.

29

Εἰς τὸ τέλος· ψαλµὸς ᾠδῆς τοῦ ἐγκαινισµοῦ τοῦ οἴκου· τῷ Δαυιδ. (1) Ὑψώσω σε, κύριε, ὅτι ὑπέλαβές µε καὶ οὐκ ηὔφρανας τοὺς ἐχθρούς µου ἐπ’ ἐµέ. (2) κύριε ὁ θεός µου, ἐκέκραξα πρὸς σέ, καὶ ἰάσω µε· (3) κύριε, ἀνήγαγες ἐξ ᾅδου τὴν ψυχήν µου, ἔσωσάς µε ἀπὸ τῶν καταβαινόντων εἰς λάκκον. (4) ψάλατε τῷ κυρίῳ, οἱ ὅσιοι αὐτοῦ, καὶ ἐξοµολογεῖσθε τῇ µνήµῃ τῆς ἁγιωσύνης αὐτοῦ· (5) ὅτι ὀργὴ ἐν τῷ θυµῷ αὐτοῦ, καὶ ζωὴ ἐν τῷ θελήµατι αὐτοῦ· τὸ ἑσπέρας αὐλισθήσεται κλαυθµὸς καὶ εἰς τὸ πρωὶ ἀγαλλίασις. (6) ἐγὼ δὲ εἶπα ἐν τῇ εὐθηνίᾳ µου Οὐ µὴ σαλευθῶ εἰς τὸν αἰῶνα. (7) κύριε, ἐν τῷ θελήµατί σου παρέσχου τῷ κάλλει µου δύναµιν· ἀπέστρεψας δὲ τὸ πρόσωπόν σου, καὶ ἐγενήθην τεταραγµένος. (8) πρὸς σέ, κύριε, κεκράξοµαι καὶ πρὸς τὸν θεόν µου δεηθήσοµαι (9) Τίς ὠφέλεια ἐν τῷ αἵµατί µου, ἐν τῷ καταβῆναί µε εἰς διαφθοράν; µὴ ἐξοµολογήσεταί σοι χοῦς ἢ ἀναγγελεῖ τὴν ἀλήθειάν σου; (10) ἤκουσεν κύριος καὶ ἠλέησέν µε, κύριος ἐγενήθη βοηθός µου. (11) ἔστρεψας τὸν κοπετόν µου εἰς χορὸν ἐµοί, διέρρηξας τὸν σάκκον µου καὶ περιέζωσάς µε εὐφροσύνην, (12) ὅπως ἂν ψάλῃ σοι ἡ δόξα µου καὶ οὐ µὴ κατανυγῶ· κύριε ὁ θεός µου, εἰς τὸν αἰῶνα ἐξοµολογήσοµαί σοι.

30

Εἰς τὸ τέλος· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ· ἐκστάσεως. (1) Ἐπὶ σοί, κύριε, ἤλπισα, µὴ καταισχυνθείην εἰς τὸν αἰῶνα· ἐν τῇ δικαιοσύνῃ σου ῥῦσαί µε καὶ ἐξελοῦ µε. (2) κλῖνον πρός µε τὸ οὖς σου, τάχυνον τοῦ ἐξελέσθαι µε· γενοῦ µοι εἰς θεὸν ὑπερασπιστὴν καὶ εἰς οἶκον καταφυγῆς τοῦ σῶσαί µε. (3) ὅτι κραταίωµά µου καὶ καταφυγή µου εἶ σὺ καὶ ἕνεκεν τοῦ ὀνόµατός σου ὁδηγήσεις µε καὶ διαθρέψεις µε· (4) ἐξάξεις µε ἐκ παγίδος ταύτης, ἧς ἔκρυψάν µοι, ὅτι σὺ εἶ ὁ ὑπερασπιστής µου. (5) εἰς χεῖράς σου παραθήσοµαι τὸ πνεῦµά µου· ἐλυτρώσω µε, κύριε ὁ θεὸς τῆς ἀληθείας. (6) ἐµίσησας τοὺς διαφυλάσσοντας µαταιότητας διὰ κενῆς· ἐγὼ δὲ ἐπὶ τῷ κυρίῳ ἤλπισα. (7) ἀγαλλιάσοµαι καὶ εὐφρανθήσοµαι ἐπὶ τῷ ἐλέει σου, ὅτι ἐπεῖδες τὴν ταπείνωσίν µου, ἔσωσας ἐκ τῶν ἀναγκῶν τὴν ψυχήν µου (8) καὶ οὐ συνέκλεισάς µε εἰς χεῖρας ἐχθροῦ, ἔστησας ἐν εὐρυχώρῳ τοὺς πόδας µου. (9) ἐλέησόν µε, κύριε, ὅτι θλίβοµαι· ἐταράχθη ἐν θυµῷ ὁ ὀφθαλµός µου, ἡ ψυχή µου καὶ ἡ γαστήρ µου. (10) ὅτι ἐξέλιπεν ἐν ὀδύνῃ ἡ ζωή µου καὶ τὰ ἔτη µου ἐν στεναγµοῖς· ἠσθένησεν ἐν πτωχείᾳ ἡ ἰσχύς µου, καὶ τὰ ὀστᾶ µου ἐταράχθησαν. (11) παρὰ πάντας τοὺς ἐχθρούς µου ἐγενήθην ὄνειδος καὶ τοῖς γείτοσίν µου σφόδρα καὶ φόβος τοῖς γνωστοῖς µου, οἱ θεωροῦντές µε ἔξω ἔφυγον ἀπ’ ἐµοῦ. (12) ἐπελήσθην ὡσεὶ νεκρὸς ἀπὸ καρδίας, ἐγενήθην ὡσεὶ σκεῦος ἀπολωλός. (13) ὅτι ἤκουσα ψόγον πολλῶν παροικούντων κυκλόθεν· ἐν τῷ ἐπισυναχθῆναι αὐτοὺς ἅµα ἐπ’ ἐµὲ τοῦ λαβεῖν τὴν ψυχήν µου ἐβουλεύσαντο. (14) ἐγὼ δὲ ἐπὶ σὲ ἤλπισα, κύριε· εἶπα Σὺ εἶ ὁ θεός µου. (15) ἐν ταῖς χερσίν σου οἱ καιροί µου· ῥῦσαί µε ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν µου καὶ ἐκ τῶν καταδιωκόντων µε. (16) ἐπίφανον τὸ πρόσωπόν σου ἐπὶ τὸν δοῦλόν σου, σῶσόν µε ἐν τῷ ἐλέει σου. (17) κύριε, µὴ καταισχυνθείην, ὅτι ἐπεκαλεσάµην σε· αἰσχυνθείησαν οἱ ἀσεβεῖς καὶ καταχθείησαν εἰς ᾅδου. (18) ἄλαλα γενηθήτω τὰ χείλη τὰ δόλια τὰ λαλοῦντα κατὰ τοῦ δικαίου ἀνοµίαν ἐν ὑπερηφανίᾳ καὶ ἐξουδενώσει. (19) ὡς πολὺ τὸ πλῆθος τῆς χρηστότητός σου, κύριε, ἧς ἔκρυψας τοῖς φοβουµένοις σε, ἐξειργάσω τοῖς ἐλπίζουσιν ἐπὶ σὲ ἐναντίον τῶν υἱῶν τῶν ἀνθρώπων. (20) κατακρύψεις αὐτοὺς ἐν ἀποκρύφῳ τοῦ προσώπου σου ἀπὸ ταραχῆς ἀνθρώπων, σκεπάσεις αὐτοὺς ἐν σκηνῇ ἀπὸ ἀντιλογίας γλωσσῶν. (21) εὐλογητὸς κύριος, ὅτι ἐθαυµάστωσεν τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐν πόλει περιοχῆς. (22) ἐγὼ δὲ εἶπα ἐν τῇ ἐκστάσει µου Ἀπέρριµµαι ἄρα ἀπὸ προσώπου τῶν ὀφθαλµῶν σου. διὰ τοῦτο εἰσήκουσας τῆς φωνῆς τῆς δεήσεώς µου ἐν τῷ κεκραγέναι µε πρὸς σέ. (23) ἀγαπήσατε τὸν κύριον, πάντες οἱ ὅσιοι αὐτοῦ, ὅτι ἀληθείας ἐκζητεῖ κύριος καὶ ἀνταποδίδωσιν τοῖς περισσῶς ποιοῦσιν ὑπερηφανίαν. (24) ἀνδρίζεσθε, καὶ κραταιούσθω ἡ καρδία ὑµῶν, πάντες οἱ ἐλπίζοντες ἐπὶ κύριον.

31

Τῷ Δαυιδ· συνέσεως. (1) Μακάριοι ὧν ἀφέθησαν αἱ ἀνομίαι, καὶ ὧν ἐπεκαλύφθησαν αἱ ἁμαρτίαι. (2) µακάριος ἀνήρ, οὗ οὐ µὴ λογίσηται κύριος ἁµαρτίαν, οὐδὲ ἔστιν ἐν τῷ στόµατι αὐτοῦ δόλος. (3) ὅτι ἐσίγησα, ἐπαλαιώθη τὰ ὀστᾶ µου ἀπὸ τοῦ κράζειν µε ὅλην τὴν ἡµέραν· (4) ὅτι ἡµέρας καὶ νυκτὸς ἐβαρύνθη ἐπ’ ἐµὲ ἡ χείρ σου, ἐστράφην εἰς ταλαιπωρίαν ἐν τῷ ἐµπαγῆναι ἄκανθαν. διάψαλµα. (5) τὴν ἁµαρτίαν µου ἐγνώρισα καὶ τὴν ἀνοµίαν µου οὐκ ἐκάλυψα· εἶπα Ἐξαγορεύσω κατ’ ἐµοῦ τὴν ἀνοµίαν µου τῷ κυρίῳ· καὶ σὺ ἀφῆκας τὴν ἀσέβειαν τῆς ἁµαρτίας µου. διάψαλµα. (6) ὑπὲρ ταύτης προσεύξεται πᾶς ὅσιος πρὸς σὲ ἐν καιρῷ εὐθέτῳ· πλὴν ἐν κατακλυσµῷ ὑδάτων πολλῶν πρὸς αὐτὸν οὐκ ἐγγιοῦσιν. (7) σύ µου εἶ καταφυγὴ ἀπὸ θλίψεως τῆς περιεχούσης µε· τὸ ἀγαλλίαµά µου, λύτρωσαί µε ἀπὸ τῶν κυκλωσάντων µε. διάψαλµα. (8) συνετιῶ σε καὶ συµβιβῶ σε ἐν ὁδῷ ταύτῃ, ᾗ πορεύσῃ, ἐπιστηριῶ ἐπὶ σὲ τοὺς ὀφθαλµούς µου. (9) µὴ γίνεσθε ὡς ἵππος καὶ ἡµίονος, οἷς οὐκ ἔστιν σύνεσις, ἐν χαλινῷ καὶ κηµῷ τὰς σιαγόνας αὐτῶν ἄγξαι τῶν µὴ ἐγγιζόντων πρὸς σέ. (10) πολλαὶ αἱ µάστιγες τοῦ ἁµαρτωλοῦ, τὸν δὲ ἐλπίζοντα ἐπὶ κύριον ἔλεος κυκλώσει. (11) εὐφράνθητε ἐπὶ κύριον καὶ ἀγαλλιᾶσθε, δίκαιοι, καὶ καυχᾶσθε, πάντες οἱ εὐθεῖς τῇ καρδίᾳ.

32

Τῷ Δαυιδ. (1) Ἀγαλλιᾶσθε, δίκαιοι, ἐν τῷ κυρίῳ· τοῖς εὐθέσι πρέπει αἴνεσις. (2) ἐξοµολογεῖσθε τῷ κυρίῳ ἐν κιθάρᾳ, ἐν ψαλτηρίῳ δεκαχόρδῳ ψάλατε αὐτῷ. (3) ᾄσατε αὐτῷ ᾆσµα καινόν, καλῶς ψάλατε ἐν ἀλαλαγµῷ. (4) ὅτι εὐθὴς ὁ λόγος τοῦ κυρίου, καὶ πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ ἐν πίστει· (5) ἀγαπᾷ ἐλεηµοσύνην καὶ κρίσιν, τοῦ ἐλέους κυρίου πλήρης ἡ γῆ. (6) τῷ λόγῳ τοῦ κυρίου οἱ οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν καὶ τῷ πνεύµατι τοῦ στόµατος αὐτοῦ πᾶσα ἡ δύναµις αὐτῶν· (7) συνάγων ὡς ἀσκὸν ὕδατα θαλάσσης, τιθεὶς ἐν θησαυροῖς ἀβύσσους. (8) φοβηθήτω τὸν κύριον πᾶσα ἡ γῆ, ἀπ’ αὐτοῦ δὲ σαλευθήτωσαν πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν οἰκουµένην· (9) ὅτι αὐτὸς εἶπεν, καὶ ἐγενήθησαν, αὐτὸς ἐνετείλατο, καὶ ἐκτίσθησαν. (10) κύριος διασκεδάζει βουλὰς ἐθνῶν, ἀθετεῖ δὲ λογισµοὺς λαῶν καὶ ἀθετεῖ βουλὰς ἀρχόντων· (11) ἡ δὲ βουλὴ τοῦ κυρίου εἰς τὸν αἰῶνα µένει, λογισµοὶ τῆς καρδίας αὐτοῦ εἰς γενεὰν καὶ γενεάν. (12) µακάριον τὸ ἔθνος, οὗ ἐστιν κύριος ὁ θεὸς αὐτοῦ, λαός, ὃν ἐξελέξατο εἰς κληρονοµίαν ἑαυτῷ. (13) ἐξ οὐρανοῦ ἐπέβλεψεν ὁ κύριος, εἶδεν πάντας τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων· (14) ἐξ ἑτοίµου κατοικητηρίου αὐτοῦ ἐπέβλεψεν ἐπὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν, (15) ὁ πλάσας κατὰ µόνας τὰς καρδίας αὐτῶν, ὁ συνιεὶς εἰς πάντα τὰ ἔργα αὐτῶν. (16) οὐ σῴζεται βασιλεὺς διὰ πολλὴν δύναµιν, καὶ γίγας οὐ σωθήσεται ἐν πλήθει ἰσχύος αὐτοῦ· (17) ψευδὴς ἵππος εἰς σωτηρίαν, ἐν δὲ πλήθει δυνάµεως αὐτοῦ οὐ σωθήσεται. (18) ἰδοὺ οἱ ὀφθαλµοὶ κυρίου ἐπὶ τοὺς φοβουµένους αὐτὸν τοὺς ἐλπίζοντας ἐπὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ (19) ῥύσασθαι ἐκ θανάτου τὰς ψυχὰς αὐτῶν καὶ διαθρέψαι αὐτοὺς ἐν λιµῷ. (20) ἡ ψυχὴ ἡµῶν ὑποµένει τῷ κυρίῳ, ὅτι βοηθὸς καὶ ὑπερασπιστὴς ἡµῶν ἐστιν· (21) ὅτι ἐν αὐτῷ εὐφρανθήσεται ἡ καρδία ἡµῶν, καὶ ἐν τῷ ὀνόµατι τῷ ἁγίῳ αὐτοῦ ἠλπίσαµεν. (22) γένοιτο τὸ ἔλεός σου, κύριε, ἐφ’ ἡµᾶς, καθάπερ ἠλπίσαµεν ἐπὶ σέ.

33

Τῷ Δαυιδ, ὁπότε ἠλλοίωσεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐναντίον Αβιµελεχ, καὶ ἀπέλυσεν αὐτόν, καὶ ἀπῆλθεν. (1) Εὐλογήσω τὸν κύριον ἐν παντὶ καιρῷ, διὰ παντὸς ἡ αἴνεσις αὐτοῦ ἐν τῷ στόµατί µου. (2) ἐν τῷ κυρίῳ ἐπαινεσθήσεται ἡ ψυχή µου· ἀκουσάτωσαν πραεῖς καὶ εὐφρανθήτωσαν. (3) µεγαλύνατε τὸν κύριον σὺν ἐµοί, καὶ ὑψώσωµεν τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐπὶ τὸ αὐτό. (4) ἐξεζήτησα τὸν κύριον, καὶ ἐπήκουσέν µου καὶ ἐκ πασῶν τῶν παροικιῶν µου ἐρρύσατό µε. (5) προσέλθατε πρὸς αὐτὸν καὶ φωτίσθητε, καὶ τὰ πρόσωπα ὑµῶν οὐ µὴ καταισχυνθῇ. (6) οὗτος ὁ πτωχὸς ἐκέκραξεν, καὶ ὁ κύριος εἰσήκουσεν αὐτοῦ καὶ ἐκ πασῶν τῶν θλίψεων αὐτοῦ ἔσωσεν αὐτόν. (7) παρεµβαλεῖ ἄγγελος κυρίου κύκλῳ τῶν φοβουµένων αὐτὸν καὶ ῥύσεται αὐτούς. (8) γεύσασθε καὶ ἴδετε ὅτι χρηστὸς ὁ κύριος· µακάριος ἀνήρ, ὃς ἐλπίζει ἐπ’ αὐτόν. (9) φοβήθητε τὸν κύριον, οἱ ἅγιοι αὐτοῦ, ὅτι οὐκ ἔστιν ὑστέρηµα τοῖς φοβουµένοις αὐτόν. (10) πλούσιοι ἐπτώχευσαν καὶ ἐπείνασαν, οἱ δὲ ἐκζητοῦντες τὸν κύριον οὐκ ἐλαττωθήσονται παντὸς ἀγαθοῦ. διάψαλµα. (11) δεῦτε, τέκνα, ἀκούσατέ µου· φόβον κυρίου διδάξω ὑµᾶς. (12) τίς ἐστιν ἄνθρωπος ὁ θέλων ζωὴν ἀγαπῶν ἡµέρας ἰδεῖν ἀγαθάς; (13) παῦσον τὴν γλῶσσάν σου ἀπὸ κακοῦ καὶ χείλη σου τοῦ µὴ λαλῆσαι δόλον. (14) ἔκκλινον ἀπὸ κακοῦ καὶ ποίησον ἀγαθόν, ζήτησον εἰρήνην καὶ δίωξον αὐτήν. (15) ὀφθαλµοὶ κυρίου ἐπὶ δικαίους, καὶ ὦτα αὐτοῦ εἰς δέησιν αὐτῶν. (16) πρόσωπον δὲ κυρίου ἐπὶ ποιοῦντας κακὰ τοῦ ἐξολεθρεῦσαι ἐκ γῆς τὸ µνηµόσυνον αὐτῶν. (17) ἐκέκραξαν οἱ δίκαιοι, καὶ ὁ κύριος εἰσήκουσεν αὐτῶν καὶ ἐκ πασῶν τῶν θλίψεων αὐτῶν ἐρρύσατο αὐτούς. (18) ἐγγὺς κύριος τοῖς συντετριµµένοις τὴν καρδίαν καὶ τοὺς ταπεινοὺς τῷ πνεύµατι σώσει. (19) πολλαὶ αἱ θλίψεις τῶν δικαίων, καὶ ἐκ πασῶν αὐτῶν ῥύσεται αὐτούς. (20) κύριος φυλάσσει πάντα τὰ ὀστᾶ αὐτῶν, ἓν ἐξ αὐτῶν οὐ συντριβήσεται. (21) θάνατος ἁµαρτωλῶν πονηρός, καὶ οἱ µισοῦντες τὸν δίκαιον πληµµελήσουσιν. (22) λυτρώσεται κύριος ψυχὰς δούλων αὐτοῦ, καὶ οὐ µὴ πληµµελήσωσιν πάντες οἱ ἐλπίζοντες ἐπ’ αὐτόν.

34

Τῷ Δαυιδ. (1) Δίκασον, κύριε, τοὺς ἀδικοῦντάς µε, πολέµησον τοὺς πολεµοῦντάς µε. (2) ἐπιλαβοῦ ὅπλου καὶ θυρεοῦ καὶ ἀνάστηθι εἰς βοήθειάν µου, (3) ἔκχεον ῥοµφαίαν καὶ σύγκλεισον ἐξ ἐναντίας τῶν καταδιωκόντων µε· εἰπὸν τῇ ψυχῇ µου Σωτηρία σου ἐγώ εἰµι. (4) αἰσχυνθήτωσαν καὶ ἐντραπήτωσαν οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχήν µου, ἀποστραφήτωσαν εἰς τὰ ὀπίσω καὶ καταισχυνθήτωσαν οἱ λογιζόµενοί µοι κακά. (5) γενηθήτωσαν ὡσεὶ χνοῦς κατὰ πρόσωπον ἀνέµου, καὶ ἄγγελος κυρίου ἐκθλίβων αὐτούς· (6) γενηθήτω ἡ ὁδὸς αὐτῶν σκότος καὶ ὀλίσθηµα, καὶ ἄγγελος κυρίου καταδιώκων αὐτούς· (7) ὅτι δωρεὰν ἔκρυψάν µοι διαφθορὰν παγίδος αὐτῶν, µάτην ὠνείδισαν τὴν ψυχήν µου. (8) ἐλθέτω αὐτοῖς παγίς, ἣν οὐ γινώσκουσιν, καὶ ἡ θήρα, ἣν ἔκρυψαν, συλλαβέτω αὐτούς, καὶ ἐν τῇ παγίδι πεσοῦνται ἐν αὐτῇ. (9) ἡ δὲ ψυχή µου ἀγαλλιάσεται ἐπὶ τῷ κυρίῳ, τερφθήσεται ἐπὶ τῷ σωτηρίῳ αὐτοῦ· (10) πάντα τὰ ὀστᾶ µου ἐροῦσιν Κύριε, τίς ὅµοιός σοι; ῥυόµενος πτωχὸν ἐκ χειρὸς στερεωτέρων αὐτοῦ καὶ πτωχὸν καὶ πένητα ἀπὸ τῶν διαρπαζόντων αὐτόν. (11) ἀναστάντες µάρτυρες ἄδικοι ἃ οὐκ ἐγίνωσκον ἠρώτων µε· (12) ἀνταπεδίδοσάν µοι πονηρὰ ἀντὶ καλῶν καὶ ἀτεκνίαν τῇ ψυχῇ µου. (13) ἐγὼ δὲ ἐν τῷ αὐτοὺς παρενοχλεῖν µοι ἐνεδυόµην σάκκον καὶ ἐταπείνουν ἐν νηστείᾳ τὴν ψυχήν µου, καὶ ἡ προσευχή µου εἰς κόλπον µου ἀποστραφήσεται. (14) ὡς πλησίον, ὡς ἀδελφὸν ἡµέτερον, οὕτως εὐηρέστουν· ὡς πενθῶν καὶ σκυθρωπάζων, οὕτως ἐταπεινούµην. (15) καὶ κατ’ ἐµοῦ ηὐφράνθησαν καὶ συνήχθησαν, συνήχθησαν ἐπ’ ἐµὲ µάστιγες, καὶ οὐκ ἔγνων, διεσχίσθησαν καὶ οὐ κατενύγησαν. (16) ἐπείρασάν µε, ἐξεµυκτήρισάν µε µυκτηρισµόν, ἔβρυξαν ἐπ’ ἐµὲ τοὺς ὀδόντας αὐτῶν. (17) κύριε, πότε ἐπόψῃ; ἀποκατάστησον τὴν ψυχήν µου ἀπὸ τῆς κακουργίας αὐτῶν, ἀπὸ λεόντων τὴν µονογενῆ µου. (18) ἐξοµολογήσοµαί σοι, κύριε, ἐν ἐκκλησίᾳ πολλῇ, ἐν λαῷ βαρεῖ αἰνέσω σε. (19) µὴ ἐπιχαρείησάν µοι οἱ ἐχθραίνοντές µοι ἀδίκως, οἱ µισοῦντές µε δωρεὰν καὶ διανεύοντες ὀφθαλµοῖς. (20) ὅτι ἐµοὶ µὲν εἰρηνικὰ ἐλάλουν καὶ ἐπ’ ὀργὴν δόλους διελογίζοντο (21) καὶ ἐπλάτυναν ἐπ’ ἐµὲ τὸ στόµα αὐτῶν, εἶπαν Εὖγε εὖγε, εἶδαν οἱ ὀφθαλµοὶ ἡµῶν. (22) εἶδες, κύριε, µὴ παρασιωπήσῃς, κύριε, µὴ ἀποστῇς ἀπ’ ἐµοῦ· (23) ἐξεγέρθητι, κύριε, καὶ πρόσχες τῇ κρίσει µου, ὁ θεός µου καὶ ὁ κύριός µου, εἰς τὴν δίκην µου. (24) κρῖνόν µε κατὰ τὴν δικαιοσύνην σου, κύριε ὁ θεός µου, καὶ µὴ ἐπιχαρείησάν µοι· (25) µὴ εἴπαισαν ἐν καρδίαις αὐτῶν Εὖγε εὖγε τῇ ψυχῇ ἡµῶν· µηδὲ εἴπαισαν Κατεπίοµεν αὐτόν. (26) αἰσχυνθείησαν καὶ ἐντραπείησαν ἅµα οἱ ἐπιχαίροντες τοῖς κακοῖς µου, ἐνδυσάσθωσαν αἰσχύνην καὶ ἐντροπὴν οἱ µεγαλορρηµονοῦντες ἐπ’ ἐµέ. (27) ἀγαλλιάσαιντο καὶ εὐφρανθείησαν οἱ θέλοντες τὴν δικαιοσύνην µου καὶ εἰπάτωσαν διὰ παντός Μεγαλυνθήτω ὁ κύριος, οἱ θέλοντες τὴν εἰρήνην τοῦ δούλου αὐτοῦ. (28) καὶ ἡ γλῶσσά µου µελετήσει τὴν δικαιοσύνην σου, ὅλην τὴν ἡµέραν τὸν ἔπαινόν σου.

35

Εἰς τὸ τέλος· τῷ δούλῳ κυρίου τῷ Δαυιδ. (1) Φησὶν ὁ παράνοµος τοῦ ἁµαρτάνειν ἐν ἑαυτῷ, οὐκ ἔστιν φόβος θεοῦ ἀπέναντι τῶν ὀφθαλµῶν αὐτοῦ· (2) ὅτι ἐδόλωσεν ἐνώπιον αὐτοῦ τοῦ εὑρεῖν τὴν ἀνοµίαν αὐτοῦ καὶ µισῆσαι. (3) τὰ ῥήµατα τοῦ στόµατος αὐτοῦ ἀνοµία καὶ δόλος, οὐκ ἐβουλήθη συνιέναι τοῦ ἀγαθῦναι· (4) ἀνοµίαν διελογίσατο ἐπὶ τῆς κοίτης αὐτοῦ, παρέστη πάσῃ ὁδῷ οὐκ ἀγαθῇ, τῇ δὲ κακίᾳ οὐ προσώχθισεν. (5) κύριε, ἐν τῷ οὐρανῷ τὸ ἔλεός σου, καὶ ἡ ἀλήθειά σου ἕως τῶν νεφελῶν· (6) ἡ δικαιοσύνη σου ὡσεὶ ὄρη θεοῦ, τὰ κρίµατά σου ἄβυσσος πολλή· ἀνθρώπους καὶ κτήνη σώσεις, κύριε. (7) ὡς ἐπλήθυνας τὸ ἔλεός σου, ὁ θεός· οἱ δὲ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων ἐν σκέπῃ τῶν πτερύγων σου ἐλπιοῦσιν. (8) µεθυσθήσονται ἀπὸ πιότητος τοῦ οἴκου σου, καὶ τὸν χειµάρρουν τῆς τρυφῆς σου ποτιεῖς αὐτούς· (9) ὅτι παρὰ σοὶ πηγὴ ζωῆς, ἐν τῷ φωτί σου ὀψόµεθα φῶς. (10) παράτεινον τὸ ἔλεός σου τοῖς γινώσκουσίν σε καὶ τὴν δικαιοσύνην σου τοῖς εὐθέσι τῇ καρδίᾳ. (11) µὴ ἐλθέτω µοι ποὺς ὑπερηφανίας, καὶ χεὶρ ἁµαρτωλῶν µὴ σαλεύσαι µε. (12) ἐκεῖ ἔπεσον οἱ ἐργαζόµενοι τὴν ἀνοµίαν, ἐξώσθησαν καὶ οὐ µὴ δύνωνται στῆναι.

36

Τοῦ Δαυιδ. (1) Μὴ παραζήλου ἐν πονηρευοµένοις µηδὲ ζήλου τοὺς ποιοῦντας τὴν ἀνοµίαν· (2) ὅτι ὡσεὶ χόρτος ταχὺ ἀποξηρανθήσονται καὶ ὡσεὶ λάχανα χλόης ταχὺ ἀποπεσοῦνται. (3) ἔλπισον ἐπὶ κύριον καὶ ποίει χρηστότητα καὶ κατασκήνου τὴν γῆν, καὶ ποιµανθήσῃ ἐπὶ τῷ πλούτῳ αὐτῆς· (4) κατατρύφησον τοῦ κυρίου, καὶ δώσει σοι τὰ αἰτήµατα τῆς καρδίας σου. (5) ἀποκάλυψον πρὸς κύριον τὴν ὁδόν σου καὶ ἔλπισον ἐπ’ αὐτόν, καὶ αὐτὸς ποιήσει (6) καὶ ἐξοίσει ὡς φῶς τὴν δικαιοσύνην σου καὶ τὸ κρίµα σου ὡς µεσηµβρίαν. (7) ὑποτάγηθι τῷ κυρίῳ καὶ ἱκέτευσον αὐτόν· µὴ παραζήλου ἐν τῷ κατευοδουµένῳ ἐν τῇ ὁδῷ αὐτοῦ, ἐν ἀνθρώπῳ ποιοῦντι παρανοµίας. (8) παῦσαι ἀπὸ ὀργῆς καὶ ἐγκατάλιπε θυµόν, µὴ παραζήλου ὥστε πονηρεύεσθαι· (9) ὅτι οἱ πονηρευόµενοι ἐξολεθρευθήσονται, οἱ δὲ ὑποµένοντες τὸν κύριον αὐτοὶ κληρονοµήσουσιν γῆν. (10) καὶ ἔτι ὀλίγον καὶ οὐ µὴ ὑπάρξῃ ὁ ἁµαρτωλός, καὶ ζητήσεις τὸν τόπον αὐτοῦ καὶ οὐ µὴ εὕρῃς· (11) οἱ δὲ πραεῖς κληρονοµήσουσιν γῆν καὶ κατατρυφήσουσιν ἐπὶ πλήθει εἰρήνης. (12) παρατηρήσεται ὁ ἁµαρτωλὸς τὸν δίκαιον καὶ βρύξει ἐπ’ αὐτὸν τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ· (13) ὁ δὲ κύριος ἐκγελάσεται αὐτόν, ὅτι προβλέπει ὅτι ἥξει ἡ ἡµέρα αὐτοῦ. (14) ῥοµφαίαν ἐσπάσαντο οἱ ἁµαρτωλοί, ἐνέτειναν τόξον αὐτῶν τοῦ καταβαλεῖν πτωχὸν καὶ πένητα, τοῦ σφάξαι τοὺς εὐθεῖς τῇ καρδίᾳ· (15) ἡ ῥοµφαία αὐτῶν εἰσέλθοι εἰς τὴν καρδίαν αὐτῶν, καὶ τὰ τόξα αὐτῶν συντριβείησαν. (16) κρεῖσσον ὀλίγον τῷ δικαίῳ ὑπὲρ πλοῦτον ἁµαρτωλῶν πολύν· (17) ὅτι βραχίονες ἁµαρτωλῶν συντριβήσονται, ὑποστηρίζει δὲ τοὺς δικαίους κύριος. (18) γινώσκει κύριος τὰς ὁδοὺς τῶν ἀµώµων, καὶ ἡ κληρονοµία αὐτῶν εἰς τὸν αἰῶνα ἔσται· (19) οὐ καταισχυνθήσονται ἐν καιρῷ πονηρῷ καὶ ἐν ἡµέραις λιµοῦ χορτασθήσονται. (20) ὅτι οἱ ἁµαρτωλοὶ ἀπολοῦνται, οἱ δὲ ἐχθροὶ τοῦ κυρίου ἅµα τῷ δοξασθῆναι αὐτοὺς καὶ ὑψωθῆναι ἐκλιπόντες ὡσεὶ καπνὸς ἐξέλιπον. (21) δανείζεται ὁ ἁµαρτωλὸς καὶ οὐκ ἀποτείσει, ὁ δὲ δίκαιος οἰκτίρει καὶ διδοῖ· (22) ὅτι οἱ εὐλογοῦντες αὐτὸν κληρονοµήσουσι γῆν, οἱ δὲ καταρώµενοι αὐτὸν ἐξολεθρευθήσονται. (23) παρὰ κυρίου τὰ διαβήµατα ἀνθρώπου κατευθύνεται, καὶ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ θελήσει· (24) ὅταν πέσῃ, οὐ καταραχθήσεται, ὅτι κύριος ἀντιστηρίζει χεῖρα αὐτοῦ. (25) νεώτερος ἐγενόµην καὶ γὰρ ἐγήρασα καὶ οὐκ εἶδον δίκαιον ἐγκαταλελειµµένον οὐδὲ τὸ σπέρµα αὐτοῦ ζητοῦν ἄρτους· (26) ὅλην τὴν ἡµέραν ἐλεᾷ καὶ δανείζει, καὶ τὸ σπέρµα αὐτοῦ εἰς εὐλογίαν ἔσται. (27) ἔκκλινον ἀπὸ κακοῦ καὶ ποίησον ἀγαθὸν καὶ κατασκήνου εἰς αἰῶνα αἰῶνος· (28) ὅτι κύριος ἀγαπᾷ κρίσιν καὶ οὐκ ἐγκαταλείψει τοὺς ὁσίους αὐτοῦ, εἰς τὸν αἰῶνα φυλαχθήσονται. ἄνοµοι δὲ ἐκδιωχθήσονται, καὶ σπέρµα ἀσεβῶν ἐξολεθρευθήσεται· (29) δίκαιοι δὲ κληρονοµήσουσι γῆν καὶ κατασκηνώσουσιν εἰς αἰῶνα αἰῶνος ἐπ’ αὐτῆς. (30) στόµα δικαίου µελετήσει σοφίαν, καὶ ἡ γλῶσσα αὐτοῦ λαλήσει κρίσιν· (31) ὁ νόµος τοῦ θεοῦ αὐτοῦ ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ, καὶ οὐχ ὑποσκελισθήσεται τὰ διαβήµατα αὐτοῦ. (32) κατανοεῖ ὁ ἁµαρτωλὸς τὸν δίκαιον καὶ ζητεῖ τοῦ θανατῶσαι αὐτόν, (33) ὁ δὲ κύριος οὐ µὴ ἐγκαταλίπῃ αὐτὸν εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ οὐδὲ µὴ καταδικάσηται αὐτόν, ὅταν κρίνηται αὐτῷ. (34) ὑπόµεινον τὸν κύριον καὶ φύλαξον τὴν ὁδὸν αὐτοῦ, καὶ ὑψώσει σε τοῦ κατακληρονοµῆσαι γῆν· ἐν τῷ ἐξολεθρεύεσθαι ἁµαρτωλοὺς ὄψῃ. (35) εἶδον ἀσεβῆ ὑπερυψούµενον καὶ ἐπαιρόµενον ὡς τὰς κέδρους τοῦ Λιβάνου· (36) καὶ παρῆλθον, καὶ ἰδοὺ οὐκ ἦν, καὶ ἐζήτησα αὐτόν, καὶ οὐχ εὑρέθη ὁ τόπος αὐτοῦ. (37) φύλασσε ἀκακίαν καὶ ἰδὲ εὐθύτητα, ὅτι ἔστιν ἐγκατάλειµµα ἀνθρώπῳ εἰρηνικῷ· (38) οἱ δὲ παράνοµοι ἐξολεθρευθήσονται ἐπὶ τὸ αὐτό, τὰ ἐγκαταλείµµατα τῶν ἀσεβῶν ἐξολεθρευθήσονται. (39) σωτηρία δὲ τῶν δικαίων παρὰ κυρίου, καὶ ὑπερασπιστὴς αὐτῶν ἐστιν ἐν καιρῷ θλίψεως, (40) καὶ βοηθήσει αὐτοῖς κύριος καὶ ῥύσεται αὐτοὺς καὶ ἐξελεῖται αὐτοὺς ἐξ ἁµαρτωλῶν καὶ σώσει αὐτούς, ὅτι ἤλπισαν ἐπ’ αὐτόν.

37

Ψαλµὸς τῷ Δαυιδ· εἰς ἀνάµνησιν περὶ σαββάτου. (1) Κύριε, µὴ τῷ θυµῷ σου ἐλέγξῃς µε µηδὲ τῇ ὀργῇ σου παιδεύσῃς µε. (2) ὅτι τὰ βέλη σου ἐνεπάγησάν µοι, καὶ ἐπεστήρισας ἐπ’ ἐµὲ τὴν χεῖρά σου· (3) οὐκ ἔστιν ἴασις ἐν τῇ σαρκί µου ἀπὸ προσώπου τῆς ὀργῆς σου, οὐκ ἔστιν εἰρήνη τοῖς ὀστέοις µου ἀπὸ προσώπου τῶν ἁµαρτιῶν µου. (4) ὅτι αἱ ἀνοµίαι µου ὑπερῆραν τὴν κεφαλήν µου, ὡσεὶ φορτίον βαρὺ ἐβαρύνθησαν ἐπ’ ἐµέ. (5) προσώζεσαν καὶ ἐσάπησαν οἱ µώλωπές µου ἀπὸ προσώπου τῆς ἀφροσύνης µου· (6) ἐταλαιπώρησα καὶ κατεκάµφθην ἕως τέλους, ὅλην τὴν ἡµέραν σκυθρωπάζων ἐπορευόµην. (7) ὅτι αἱ ψύαι µου ἐπλήσθησαν ἐµπαιγµῶν, καὶ οὐκ ἔστιν ἴασις ἐν τῇ σαρκί µου· (8) ἐκακώθην καὶ ἐταπεινώθην ἕως σφόδρα, ὠρυόµην ἀπὸ στεναγµοῦ τῆς καρδίας µου. (9) κύριε, ἐναντίον σου πᾶσα ἡ ἐπιθυµία µου, καὶ ὁ στεναγµός µου ἀπὸ σοῦ οὐκ ἐκρύβη. (10) ἡ καρδία µου ἐταράχθη, ἐγκατέλιπέν µε ἡ ἰσχύς µου, καὶ τὸ φῶς τῶν ὀφθαλµῶν µου καὶ αὐτὸ οὐκ ἔστιν µετ’ ἐµοῦ. (11) οἱ φίλοι µου καὶ οἱ πλησίον µου ἐξ ἐναντίας µου ἤγγισαν καὶ ἔστησαν, καὶ οἱ ἔγγιστά µου ἀπὸ µακρόθεν ἔστησαν· (12) καὶ ἐξεβιάσαντο οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχήν µου, καὶ οἱ ζητοῦντες τὰ κακά µοι ἐλάλησαν µαταιότητας καὶ δολιότητας ὅλην τὴν ἡµέραν ἐµελέτησαν. (13) ἐγὼ δὲ ὡσεὶ κωφὸς οὐκ ἤκουον καὶ ὡσεὶ ἄλαλος οὐκ ἀνοίγων τὸ στόµα αὐτοῦ (14) καὶ ἐγενόµην ὡσεὶ ἄνθρωπος οὐκ ἀκούων καὶ οὐκ ἔχων ἐν τῷ στόµατι αὐτοῦ ἐλεγµούς. (15) ὅτι ἐπὶ σοί, κύριε, ἤλπισα· σὺ εἰσακούσῃ, κύριε ὁ θεός µου. (16) ὅτι εἶπα Μήποτε ἐπιχαρῶσίν µοι οἱ ἐχθροί µου· καὶ ἐν τῷ σαλευθῆναι πόδας µου ἐπ’ ἐµὲ ἐµεγαλορρηµόνησαν. (17) ὅτι ἐγὼ εἰς µάστιγας ἕτοιµος, καὶ ἡ ἀλγηδών µου ἐνώπιόν µου διὰ παντός. (18) ὅτι τὴν ἀνοµίαν µου ἐγὼ ἀναγγελῶ καὶ µεριµνήσω ὑπὲρ τῆς ἁµαρτίας µου. (19) οἱ δὲ ἐχθροί µου ζῶσιν καὶ κεκραταίωνται ὑπὲρ ἐµέ, καὶ ἐπληθύνθησαν οἱ µισοῦντές µε ἀδίκως· (20) οἱ ἀνταποδιδόντες κακὰ ἀντὶ ἀγαθῶν ἐνδιέβαλλόν µε, ἐπεὶ κατεδίωκον δικαιοσύνην, καὶ ἀπέρριψάν µε τὸν ἀγαπητὸν ὡσεὶ νεκρὸν ἐβδελυγµένον. (21) µὴ ἐγκαταλίπῃς µε, κύριε· ὁ θεός µου, µὴ ἀποστῇς ἀπ’ ἐµοῦ· (22) πρόσχες εἰς τὴν βοήθειάν µου, κύριε τῆς σωτηρίας µου.

38

Εἰς τὸ τέλος, τῷ Ιδιθουν· ᾠδὴ τῷ Δαυιδ. (1) Εἶπα Φυλάξω τὰς ὁδούς µου τοῦ µὴ ἁµαρτάνειν ἐν γλώσσῃ µου· ἐθέµην τῷ στόµατί µου φυλακὴν ἐν τῷ συστῆναι τὸν ἁµαρτωλὸν ἐναντίον µου. (2) ἐκωφώθην καὶ ἐταπεινώθην καὶ ἐσίγησα ἐξ ἀγαθῶν, καὶ τὸ ἄλγηµά µου ἀνεκαινίσθη. (3) ἐθερµάνθη ἡ καρδία µου ἐντός µου, καὶ ἐν τῇ µελέτῃ µου ἐκκαυθήσεται πῦρ. ἐλάλησα ἐν γλώσσῃ µου (4) Γνώρισόν µοι, κύριε, τὸ πέρας µου καὶ τὸν ἀριθµὸν τῶν ἡµερῶν µου, τίς ἐστιν, ἵνα γνῶ τί ὑστερῶ ἐγώ. (5) ἰδοὺ παλαιστὰς ἔθου τὰς ἡµέρας µου, καὶ ἡ ὑπόστασίς µου ὡσεὶ οὐθὲν ἐνώπιόν σου· πλὴν τὰ σύµπαντα µαταιότης, πᾶς ἄνθρωπος ζῶν. διάψαλµα. (6) µέντοιγε ἐν εἰκόνι διαπορεύεται ἄνθρωπος, πλὴν µάτην ταράσσονται· θησαυρίζει καὶ οὐ γινώσκει τίνι συνάξει αὐτά. (7) καὶ νῦν τίς ἡ ὑποµονή µου; οὐχὶ ὁ κύριος; καὶ ἡ ὑπόστασίς µου παρὰ σοῦ ἐστιν. (8) ἀπὸ πασῶν τῶν ἀνοµιῶν µου ῥῦσαί µε, ὄνειδος ἄφρονι ἔδωκάς µε. (9) ἐκωφώθην καὶ οὐκ ἤνοιξα τὸ στόµα µου, ὅτι σὺ εἶ ὁ ποιήσας µε. (10) ἀπόστησον ἀπ’ ἐµοῦ τὰς µάστιγάς σου· ἀπὸ τῆς ἰσχύος τῆς χειρός σου ἐγὼ ἐξέλιπον. (11) ἐν ἐλεγµοῖς ὑπὲρ ἀνοµίας ἐπαίδευσας ἄνθρωπον καὶ ἐξέτηξας ὡς ἀράχνην τὴν ψυχὴν αὐτοῦ· πλὴν µάτην ταράσσεται πᾶς ἄνθρωπος. διάψαλµα. (12) εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς µου, κύριε, καὶ τῆς δεήσεώς µου ἐνώτισαι· τῶν δακρύων µου µὴ παρασιωπήσῃς, ὅτι πάροικος ἐγώ εἰµι παρὰ σοὶ καὶ παρεπίδηµος καθὼς πάντες οἱ πατέρες µου. (13) ἄνες µοι, ἵνα ἀναψύξω πρὸ τοῦ µε ἀπελθεῖν καὶ οὐκέτι µὴ ὑπάρξω.

39

Εἰς τὸ τέλος· τῷ Δαυιδ ψαλµός. (1) Ὑποµένων ὑπέµεινα τὸν κύριον, καὶ προσέσχεν µοι καὶ εἰσήκουσεν τῆς δεήσεώς µου (2) καὶ ἀνήγαγέν µε ἐκ λάκκου ταλαιπωρίας καὶ ἀπὸ πηλοῦ ἰλύος καὶ ἔστησεν ἐπὶ πέτραν τοὺς πόδας µου καὶ κατηύθυνεν τὰ διαβήµατά µου (3) καὶ ἐνέβαλεν εἰς τὸ στόµα µου ᾆσµα καινόν, ὕµνον τῷ θεῷ ἡµῶν· ὄψονται πολλοὶ καὶ φοβηθήσονται καὶ ἐλπιοῦσιν ἐπὶ κύριον. (4) µακάριος ἀνήρ, οὗ ἐστιν τὸ ὄνοµα κυρίου ἐλπὶς αὐτοῦ καὶ οὐκ ἐνέβλεψεν εἰς µαταιότητας καὶ µανίας ψευδεῖς. (5) πολλὰ ἐποίησας σύ, κύριε ὁ θεός µου, τὰ θαυµάσιά σου, καὶ τοῖς διαλογισµοῖς σου οὐκ ἔστιν τίς ὁµοιωθήσεταί σοι· ἀπήγγειλα καὶ ἐλάλησα, ἐπληθύνθησαν ὑπὲρ ἀριθµόν. (6) θυσίαν καὶ προσφορὰν οὐκ ἠθέλησας, ὠτία δὲ κατηρτίσω µοι· ὁλοκαύτωµα καὶ περὶ ἁµαρτίας οὐκ ᾔτησας. (7) τότε εἶπον Ἰδοὺ ἥκω, ἐν κεφαλίδι βιβλίου γέγραπται περὶ ἐµοῦ· (8) τοῦ ποιῆσαι τὸ θέληµά σου, ὁ θεός µου, ἐβουλήθην καὶ τὸν νόµον σου ἐν µέσῳ τῆς κοιλίας µου. (9) εὐηγγελισάµην δικαιοσύνην ἐν ἐκκλησίᾳ µεγάλῃ· ἰδοὺ τὰ χείλη µου οὐ µὴ κωλύσω· κύριε, σὺ ἔγνως. (10) τὴν δικαιοσύνην σου οὐκ ἔκρυψα ἐν τῇ καρδίᾳ µου, τὴν ἀλήθειάν σου καὶ τὸ σωτήριόν σου εἶπα, οὐκ ἔκρυψα τὸ ἔλεός σου καὶ τὴν ἀλήθειάν σου ἀπὸ συναγωγῆς πολλῆς. (11) σὺ δέ, κύριε, µὴ µακρύνῃς τοὺς οἰκτιρµούς σου ἀπ’ ἐµοῦ· τὸ ἔλεός σου καὶ ἡ ἀλήθειά σου διὰ παντὸς ἀντελάβοντό µου. (12) ὅτι περιέσχον µε κακά, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθµός, κατέλαβόν µε αἱ ἀνοµίαι µου, καὶ οὐκ ἠδυνήθην τοῦ βλέπειν· ἐπληθύνθησαν ὑπὲρ τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς µου, καὶ ἡ καρδία µου ἐγκατέλιπέν µε. (13) εὐδόκησον, κύριε, τοῦ ῥύσασθαί µε· κύριε, εἰς τὸ βοηθῆσαί µοι πρόσχες. (14) καταισχυνθείησαν καὶ ἐντραπείησαν ἅµα οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχήν µου τοῦ ἐξᾶραι αὐτήν, ἀποστραφείησαν εἰς τὰ ὀπίσω καὶ ἐντραπείησαν οἱ θέλοντές µοι κακά, (15) κοµισάσθωσαν παραχρῆµα αἰσχύνην αὐτῶν οἱ λέγοντές µοι Εὖγε εὖγε. (16) ἀγαλλιάσαιντο καὶ εὐφρανθείησαν ἐπὶ σοὶ πάντες οἱ ζητοῦντές σε, κύριε, καὶ εἰπάτωσαν διὰ παντός Μεγαλυνθήτω ὁ κύριος, οἱ ἀγαπῶντες τὸ σωτήριόν σου. (17) ἐγὼ δὲ πτωχός εἰµι καὶ πένης· κύριος φροντιεῖ µου. βοηθός µου καὶ ὑπερασπιστής µου σὺ εἶ· ὁ θεός µου, µὴ χρονίσῃς.

40

Εἰς τὸ τέλος· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Μακάριος ὁ συνίων ἐπὶ πτωχὸν καὶ πένητα· ἐν ἡµέρᾳ πονηρᾷ ῥύσεται αὐτὸν ὁ κύριος. (2) κύριος διαφυλάξαι αὐτὸν καὶ ζήσαι αὐτὸν καὶ µακαρίσαι αὐτὸν ἐν τῇ γῇ καὶ µὴ παραδῴη αὐτὸν εἰς χεῖρας ἐχθροῦ αὐτοῦ. (3) κύριος βοηθήσαι αὐτῷ ἐπὶ κλίνης ὀδύνης αὐτοῦ· ὅλην τὴν κοίτην αὐτοῦ ἔστρεψας ἐν τῇ ἀρρωστίᾳ αὐτοῦ. (4) ἐγὼ εἶπα Κύριε, ἐλέησόν µε· ἴασαι τὴν ψυχήν µου, ὅτι ἥµαρτόν σοι. (5) οἱ ἐχθροί µου εἶπαν κακά µοι Πότε ἀποθανεῖται, καὶ ἀπολεῖται τὸ ὄνοµα αὐτοῦ; (6) καὶ εἰ εἰσεπορεύετο τοῦ ἰδεῖν, µάτην ἐλάλει· ἡ καρδία αὐτοῦ συνήγαγεν ἀνοµίαν ἑαυτῷ, ἐξεπορεύετο ἔξω καὶ ἐλάλει. (7) ἐπὶ τὸ αὐτὸ κατ’ ἐµοῦ ἐψιθύριζον πάντες οἱ ἐχθροί µου, κατ’ ἐµοῦ ἐλογίζοντο κακά µοι, (8) λόγον παράνοµον κατέθεντο κατ’ ἐµοῦ Μὴ ὁ κοιµώµενος οὐχὶ προσθήσει τοῦ ἀναστῆναι; (9) καὶ γὰρ ὁ ἄνθρωπος τῆς εἰρήνης µου, ἐφ’ ὃν ἤλπισα, ὁ ἐσθίων ἄρτους µου, ἐµεγάλυνεν ἐπ’ ἐµὲ πτερνισµόν· (10) σὺ δέ, κύριε, ἐλέησόν µε καὶ ἀνάστησόν µε, καὶ ἀνταποδώσω αὐτοῖς. (11) ἐν τούτῳ ἔγνων ὅτι τεθέληκάς µε, ὅτι οὐ µὴ ἐπιχαρῇ ὁ ἐχθρός µου ἐπ’ ἐµέ. (12) ἐµοῦ δὲ διὰ τὴν ἀκακίαν ἀντελάβου, καὶ ἐβεβαίωσάς µε ἐνώπιόν σου εἰς τὸν αἰῶνα. (13) Εὐλογητὸς κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ εἰς τὸν αἰῶνα. γένοιτο γένοιτο.

41

Εἰς τὸ τέλος· εἰς σύνεσιν τοῖς υἱοῖς Κορε. (1) Ὃν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή µου πρὸς σέ, ὁ θεός. (2) ἐδίψησεν ἡ ψυχή µου πρὸς τὸν θεὸν τὸν ζῶντα· πότε ἥξω καὶ ὀφθήσοµαι τῷ προσώπῳ τοῦ θεοῦ; (3) ἐγενήθη µοι τὰ δάκρυά µου ἄρτος ἡµέρας καὶ νυκτὸς ἐν τῷ λέγεσθαί µοι καθ’ ἑκάστην ἡµέραν Ποῦ ἐστιν ὁ θεός σου; (4) ταῦτα ἐµνήσθην καὶ ἐξέχεα ἐπ’ ἐµὲ τὴν ψυχήν µου, ὅτι διελεύσοµαι ἐν τόπῳ σκηνῆς θαυµαστῆς ἕως τοῦ οἴκου τοῦ θεοῦ ἐν φωνῇ ἀγαλλιάσεως καὶ ἐξοµολογήσεως ἤχου ἑορτάζοντος. (5) ἵνα τί περίλυπος εἶ, ψυχή, καὶ ἵνα τί συνταράσσεις µε; ἔλπισον ἐπὶ τὸν θεόν, ὅτι ἐξοµολογήσοµαι αὐτῷ· σωτήριον τοῦ προσώπου µου ὁ θεός µου. (6) πρὸς ἐµαυτὸν ἡ ψυχή µου ἐταράχθη· διὰ τοῦτο µνησθήσοµαί σου ἐκ γῆς Ιορδάνου καὶ Ερµωνιιµ, ἀπὸ ὄρους µικροῦ. (7) ἄβυσσος ἄβυσσον ἐπικαλεῖται εἰς φωνὴν τῶν καταρρακτῶν σου, πάντες οἱ µετεωρισµοί σου καὶ τὰ κύµατά σου ἐπ’ ἐµὲ διῆλθον. (8) ἡµέρας ἐντελεῖται κύριος τὸ ἔλεος αὐτοῦ, καὶ νυκτὸς ᾠδὴ παρ’ ἐµοί, προσευχὴ τῷ θεῷ τῆς ζωῆς µου. (9) ἐρῶ τῷ θεῷ Ἀντιλήµπτωρ µου εἶ· διὰ τί µου ἐπελάθου; ἵνα τί σκυθρωπάζων πορεύοµαι ἐν τῷ ἐκθλίβειν τὸν ἐχθρόν µου; (10) ἐν τῷ καταθλάσαι τὰ ὀστᾶ µου ὠνείδισάν µε οἱ θλίβοντές µε ἐν τῷ λέγειν αὐτούς µοι καθ’ ἑκάστην ἡµέραν Ποῦ ἐστιν ὁ θεός σου; (11) ἵνα τί περίλυπος εἶ, ψυχή, καὶ ἵνα τί συνταράσσεις µε; ἔλπισον ἐπὶ τὸν θεόν, ὅτι ἐξοµολογήσοµαι αὐτῷ· ἡ σωτηρία τοῦ προσώπου µου ὁ θεός µου.

42

Ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Κρῖνόν µε, ὁ θεός, καὶ δίκασον τὴν δίκην µου ἐξ ἔθνους οὐχ ὁσίου, ἀπὸ ἀνθρώπου ἀδίκου καὶ δολίου ῥῦσαί µε. (2) ὅτι σὺ εἶ, ὁ θεός, κραταίωµά µου· ἵνα τί ἀπώσω µε; καὶ ἵνα τί σκυθρωπάζων πορεύοµαι ἐν τῷ ἐκθλίβειν τὸν ἐχθρόν µου; (3) ἐξαπόστειλον τὸ φῶς σου καὶ τὴν ἀλήθειάν σου· αὐτά µε ὡδήγησαν καὶ ἤγαγόν µε εἰς ὄρος ἅγιόν σου καὶ εἰς τὰ σκηνώµατά σου. (4) καὶ εἰσελεύσοµαι πρὸς τὸ θυσιαστήριον τοῦ θεοῦ πρὸς τὸν θεὸν τὸν εὐφραίνοντα τὴν νεότητά µου· ἐξοµολογήσοµαί σοι ἐν κιθάρᾳ, ὁ θεὸς ὁ θεός µου. (5) ἵνα τί περίλυπος εἶ, ψυχή, καὶ ἵνα τί συνταράσσεις µε; ἔλπισον ἐπὶ τὸν θεόν, ὅτι ἐξοµολογήσοµαι αὐτῷ· σωτήριον τοῦ προσώπου µου ὁ θεός µου.

43

Εἰς τὸ τέλος· τοῖς υἱοῖς Κορε εἰς σύνεσιν ψαλµός. (1) Ὁ θεός, ἐν τοῖς ὠσὶν ἡµῶν ἠκούσαµεν, οἱ πατέρες ἡµῶν ἀνήγγειλαν ἡµῖν ἔργον, ὃ εἰργάσω ἐν ταῖς ἡµέραις αὐτῶν, ἐν ἡµέραις ἀρχαίαις. (2) ἡ χείρ σου ἔθνη ἐξωλέθρευσεν, καὶ κατεφύτευσας αὐτούς, ἐκάκωσας λαοὺς καὶ ἐξέβαλες αὐτούς. (3) οὐ γὰρ ἐν τῇ ῥοµφαίᾳ αὐτῶν ἐκληρονόµησαν γῆν, καὶ ὁ βραχίων αὐτῶν οὐκ ἔσωσεν αὐτούς, ἀλλ’ ἡ δεξιά σου καὶ ὁ βραχίων σου καὶ ὁ φωτισµὸς τοῦ προσώπου σου, ὅτι εὐδόκησας ἐν αὐτοῖς. (4) σὺ εἶ αὐτὸς ὁ βασιλεύς µου καὶ ὁ θεός µου ὁ ἐντελλόµενος τὰς σωτηρίας Ιακωβ· (5) ἐν σοὶ τοὺς ἐχθροὺς ἡµῶν κερατιοῦµεν καὶ ἐν τῷ ὀνόµατί σου ἐξουθενώσοµεν τοὺς ἐπανιστανοµένους ἡµῖν. (6) οὐ γὰρ ἐπὶ τῷ τόξῳ µου ἐλπιῶ, καὶ ἡ ῥοµφαία µου οὐ σώσει µε· (7) ἔσωσας γὰρ ἡµᾶς ἐκ τῶν θλιβόντων ἡµᾶς καὶ τοὺς µισοῦντας ἡµᾶς κατῄσχυνας. (8) ἐν τῷ θεῷ ἐπαινεσθησόµεθα ὅλην τὴν ἡµέραν καὶ ἐν τῷ ὀνόµατί σου ἐξοµολογησόµεθα εἰς τὸν αἰῶνα. διάψαλµα. (9) νυνὶ δὲ ἀπώσω καὶ κατῄσχυνας ἡµᾶς καὶ οὐκ ἐξελεύσῃ ἐν ταῖς δυνάµεσιν ἡµῶν· (10) ἀπέστρεψας ἡµᾶς εἰς τὰ ὀπίσω παρὰ τοὺς ἐχθροὺς ἡµῶν, καὶ οἱ µισοῦντες ἡµᾶς διήρπαζον ἑαυτοῖς. (11) ἔδωκας ἡµᾶς ὡς πρόβατα βρώσεως καὶ ἐν τοῖς ἔθνεσιν διέσπειρας ἡµᾶς· (12) ἀπέδου τὸν λαόν σου ἄνευ τιµῆς, καὶ οὐκ ἦν πλῆθος ἐν τοῖς ἀλλάγµασιν αὐτῶν. (13) ἔθου ἡµᾶς ὄνειδος τοῖς γείτοσιν ἡµῶν, µυκτηρισµὸν καὶ καταγέλωτα τοῖς κύκλῳ ἡµῶν· (14) ἔθου ἡµᾶς εἰς παραβολὴν ἐν τοῖς ἔθνεσιν, κίνησιν κεφαλῆς ἐν τοῖς λαοῖς. (15) ὅλην τὴν ἡµέραν ἡ ἐντροπή µου κατεναντίον µού ἐστιν, καὶ ἡ αἰσχύνη τοῦ προσώπου µου ἐκάλυψέν µε (16) ἀπὸ φωνῆς ὀνειδίζοντος καὶ παραλαλοῦντος, ἀπὸ προσώπου ἐχθροῦ καὶ ἐκδιώκοντος. (17) ταῦτα πάντα ἦλθεν ἐφ’ ἡµᾶς, καὶ οὐκ ἐπελαθόµεθά σου καὶ οὐκ ἠδικήσαµεν ἐν διαθήκῃ σου, (18) καὶ οὐκ ἀπέστη εἰς τὰ ὀπίσω ἡ καρδία ἡµῶν· καὶ ἐξέκλινας τὰς τρίβους ἡµῶν ἀπὸ τῆς ὁδοῦ σου. (19) ὅτι ἐταπείνωσας ἡµᾶς ἐν τόπῳ κακώσεως, καὶ ἐπεκάλυψεν ἡµᾶς σκιὰ θανάτου. (20) εἰ ἐπελαθόµεθα τοῦ ὀνόµατος τοῦ θεοῦ ἡµῶν καὶ εἰ διεπετάσαµεν χεῖρας ἡµῶν πρὸς θεὸν ἀλλότριον, (21) οὐχὶ ὁ θεὸς ἐκζητήσει ταῦτα; αὐτὸς γὰρ γινώσκει τὰ κρύφια τῆς καρδίας. (22) ὅτι ἕνεκα σοῦ θανατούµεθα ὅλην τὴν ἡµέραν, ἐλογίσθηµεν ὡς πρόβατα σφαγῆς. (23) ἐξεγέρθητι· ἵνα τί ὑπνοῖς, κύριε; ἀνάστηθι καὶ µὴ ἀπώσῃ εἰς τέλος. (24) ἵνα τί τὸ πρόσωπόν σου ἀποστρέφεις, ἐπιλανθάνῃ τῆς πτωχείας ἡµῶν καὶ τῆς θλίψεως ἡµῶν; (25) ὅτι ἐταπεινώθη εἰς χοῦν ἡ ψυχὴ ἡµῶν, ἐκολλήθη εἰς γῆν ἡ γαστὴρ ἡµῶν. (26) ἀνάστα, κύριε, βοήθησον ἡµῖν καὶ λύτρωσαι ἡµᾶς ἕνεκεν τοῦ ὀνόµατός σου.

44

Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησοµένων· τοῖς υἱοῖς Κορε εἰς σύνεσιν· ᾠδὴ ὑπὲρ τοῦ ἀγαπητοῦ.igo (1) Ἐξηρεύξατο ἡ καρδία µου λόγον ἀγαθόν, λέγω ἐγὼ τὰ ἔργα µου τῷ βασιλεῖ, ἡ γλῶσσά µου κάλαµος γραµµατέως ὀξυγράφου. (2) ὡραῖος κάλλει παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων, ἐξεχύθη χάρις ἐν χείλεσίν σου· διὰ τοῦτο εὐλόγησέν σε ὁ θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα. (3) περίζωσαι τὴν ῥοµφαίαν σου ἐπὶ τὸν µηρόν σου, δυνατέ, τῇ ὡραιότητί σου καὶ τῷ κάλλει σου (4) καὶ ἔντεινον καὶ κατευοδοῦ καὶ βασίλευε ἕνεκεν ἀληθείας καὶ πραύ̈τητος καὶ δικαιοσύνης, καὶ ὁδηγήσει σε θαυµαστῶς ἡ δεξιά σου. (5) τὰ βέλη σου ἠκονηµένα, δυνατέ, — λαοὶ ὑποκάτω σου πεσοῦνται — ἐν καρδίᾳ τῶν ἐχθρῶν τοῦ βασιλέως. (6) ὁ θρόνος σου, ὁ θεός, εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, ῥάβδος εὐθύτητος ἡ ῥάβδος τῆς βασιλείας σου. (7) ἠγάπησας δικαιοσύνην καὶ ἐµίσησας ἀνοµίαν· διὰ τοῦτο ἔχρισέν σε ὁ θεὸς ὁ θεός σου ἔλαιον ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς µετόχους σου. (8) σµύρνα καὶ στακτὴ καὶ κασία ἀπὸ τῶν ἱµατίων σου ἀπὸ βάρεων ἐλεφαντίνων, ἐξ ὧν ηὔφρανάν σε. (9) θυγατέρες βασιλέων ἐν τῇ τιµῇ σου· παρέστη ἡ βασίλισσα ἐκ δεξιῶν σου ἐν ἱµατισµῷ διαχρύσῳ περιβεβληµένη πεποικιλµένη. (10) ἄκουσον, θύγατερ, καὶ ἰδὲ καὶ κλῖνον τὸ οὖς σου καὶ ἐπιλάθου τοῦ λαοῦ σου καὶ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου, (11) ὅτι ἐπεθύµησεν ὁ βασιλεὺς τοῦ κάλλους σου, ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ κύριός σου. (12) καὶ προσκυνήσουσιν αὐτῷ θυγατέρες Τύρου ἐν δώροις, τὸ πρόσωπόν σου λιτανεύσουσιν οἱ πλούσιοι τοῦ λαοῦ. (13) πᾶσα ἡ δόξα αὐτῆς θυγατρὸς βασιλέως ἔσωθεν ἐν κροσσωτοῖς χρυσοῖς περιβεβληµένη πεποικιλµένη. (14) ἀπενεχθήσονται τῷ βασιλεῖ παρθένοι ὀπίσω αὐτῆς, αἱ πλησίον αὐτῆς ἀπενεχθήσονταί σοι· (15) ἀπενεχθήσονται ἐν εὐφροσύνῃ καὶ ἀγαλλιάσει, ἀχθήσονται εἰς ναὸν βασιλέως. (16) ἀντὶ τῶν πατέρων σου ἐγενήθησάν σοι υἱοί· καταστήσεις αὐτοὺς ἄρχοντας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν. (17) µνησθήσονται τοῦ ὀνόµατός σου ἐν πάσῃ γενεᾷ καὶ γενεᾷ· διὰ τοῦτο λαοὶ ἐξοµολογήσονταί σοι εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος.

45

Εἰς τὸ τέλος· ὑπὲρ τῶν υἱῶν Κορε, ὑπὲρ τῶν κρυφίων ψαλµός. (1) Ὁ θεὸς ἡµῶν καταφυγὴ καὶ δύναµις, βοηθὸς ἐν θλίψεσιν ταῖς εὑρούσαις ἡµᾶς σφόδρα. (2) διὰ τοῦτο οὐ φοβηθησόµεθα ἐν τῷ ταράσσεσθαι τὴν γῆν καὶ µετατίθεσθαι ὄρη ἐν καρδίαις θαλασσῶν. (3) ἤχησαν καὶ ἐταράχθησαν τὰ ὕδατα αὐτῶν, ἐταράχθησαν τὰ ὄρη ἐν τῇ κραταιότητι αὐτοῦ. διάψαλµα. (4) τοῦ ποταµοῦ τὰ ὁρµήµατα εὐφραίνουσιν τὴν πόλιν τοῦ θεοῦ· ἡγίασεν τὸ σκήνωµα αὐτοῦ ὁ ὕψιστος. (5) ὁ θεὸς ἐν µέσῳ αὐτῆς, οὐ σαλευθήσεται· βοηθήσει αὐτῇ ὁ θεὸς τὸ πρὸς πρωί. (6) ἐταράχθησαν ἔθνη, ἔκλιναν βασιλεῖαι· ἔδωκεν φωνὴν αὐτοῦ, ἐσαλεύθη ἡ γῆ. (7) κύριος τῶν δυνάµεων µεθ’ ἡµῶν, ἀντιλήµπτωρ ἡµῶν ὁ θεὸς Ιακωβ. διάψαλµα. (8) δεῦτε ἴδετε τὰ ἔργα κυρίου, ἃ ἔθετο τέρατα ἐπὶ τῆς γῆς. (9) ἀνταναιρῶν πολέµους µέχρι τῶν περάτων τῆς γῆς τόξον συντρίψει καὶ συγκλάσει ὅπλον καὶ θυρεοὺς κατακαύσει ἐν πυρί. (10) σχολάσατε καὶ γνῶτε ὅτι ἐγώ εἰµι ὁ θεός· ὑψωθήσοµαι ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ὑψωθήσοµαι ἐν τῇ γῇ. (11) κύριος τῶν δυνάµεων µεθ’ ἡµῶν, ἀντιλήµπτωρ ἡµῶν ὁ θεὸς Ιακωβ.

46

Εἰς τὸ τέλος· ὑπὲρ τῶν υἱῶν Κορε ψαλµός. (1) Πάντα τὰ ἔθνη, κροτήσατε χεῖρας, ἀλαλάξατε τῷ θεῷ ἐν φωνῇ ἀγαλλιάσεως, (2) ὅτι κύριος ὕψιστος φοβερός, βασιλεὺς µέγας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν. (3) ὑπέταξεν λαοὺς ἡµῖν καὶ ἔθνη ὑπὸ τοὺς πόδας ἡµῶν· (4) ἐξελέξατο ἡµῖν τὴν κληρονοµίαν αὐτοῦ, τὴν καλλονὴν Ιακωβ, ἣν ἠγάπησεν. διάψαλµα. (5) ἀνέβη ὁ θεὸς ἐν ἀλαλαγµῷ, κύριος ἐν φωνῇ σάλπιγγος. (6) ψάλατε τῷ θεῷ ἡµῶν, ψάλατε, ψάλατε τῷ βασιλεῖ ἡµῶν, ψάλατε, (7) ὅτι βασιλεὺς πάσης τῆς γῆς ὁ θεός, ψάλατε συνετῶς. (8) ἐβασίλευσεν ὁ θεὸς ἐπὶ τὰ ἔθνη, ὁ θεὸς κάθηται ἐπὶ θρόνου ἁγίου αὐτοῦ. (9) ἄρχοντες λαῶν συνήχθησαν µετὰ τοῦ θεοῦ Αβρααµ, ὅτι τοῦ θεοῦ οἱ κραταιοὶ τῆς γῆς, σφόδρα ἐπήρθησαν.

47

Ψαλµὸς ᾠδῆς τοῖς υἱοῖς Κορε· δευτέρᾳ σαββάτου. (1) Μέγας κύριος καὶ αἰνετὸς σφόδρα ἐν πόλει τοῦ θεοῦ ἡµῶν, ὄρει ἁγίῳ αὐτοῦ, (2) εὖ ῥιζῶν ἀγαλλιάµατι πάσης τῆς γῆς. ὄρη Σιων, τὰ πλευρὰ τοῦ βορρᾶ, ἡ πόλις τοῦ βασιλέως τοῦ µεγάλου, (3) ὁ θεὸς ἐν ταῖς βάρεσιν αὐτῆς γινώσκεται, ὅταν ἀντιλαµβάνηται αὐτῆς. (4) ὅτι ἰδοὺ οἱ βασιλεῖς συνήχθησαν, ἤλθοσαν ἐπὶ τὸ αὐτό· (5) αὐτοὶ ἰδόντες οὕτως ἐθαύµασαν, ἐταράχθησαν, ἐσαλεύθησαν, (6) τρόµος ἐπελάβετο αὐτῶν, ἐκεῖ ὠδῖνες ὡς τικτούσης. (7) ἐν πνεύµατι βιαίῳ συντρίψεις πλοῖα Θαρσις. (8) καθάπερ ἠκούσαµεν, οὕτως εἴδοµεν ἐν πόλει κυρίου τῶν δυνάµεων, ἐν πόλει τοῦ θεοῦ ἡµῶν· ὁ θεὸς ἐθεµελίωσεν αὐτὴν εἰς τὸν αἰῶνα. διάψαλµα. (9) ὑπελάβοµεν, ὁ θεός, τὸ ἔλεός σου ἐν µέσῳ τοῦ ναοῦ σου. (10) κατὰ τὸ ὄνοµά σου, ὁ θεός, οὕτως καὶ ἡ αἴνεσίς σου ἐπὶ τὰ πέρατα τῆς γῆς· δικαιοσύνης πλήρης ἡ δεξιά σου. (11) εὐφρανθήτω τὸ ὄρος Σιων, ἀγαλλιάσθωσαν αἱ θυγατέρες τῆς Ιουδαίας ἕνεκεν τῶν κριµάτων σου, κύριε. (12) κυκλώσατε Σιων καὶ περιλάβετε αὐτήν, διηγήσασθε ἐν τοῖς πύργοις αὐτῆς, (13) θέσθε τὰς καρδίας ὑµῶν εἰς τὴν δύναµιν αὐτῆς καὶ καταδιέλεσθε τὰς βάρεις αὐτῆς, ὅπως ἂν διηγήσησθε εἰς γενεὰν ἑτέραν. (14) ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ θεὸς ὁ θεὸς ἡµῶν εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος· αὐτὸς ποιµανεῖ ἡµᾶς εἰς τοὺς αἰῶνας.

48

Εἰς τὸ τέλος· τοῖς υἱοῖς Κορε ψαλµός. (1) Ἀκούσατε ταῦτα, πάντα τὰ ἔθνη, ἐνωτίσασθε, πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν οἰκουµένην, (2) οἵ τε γηγενεῖς καὶ οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων, ἐπὶ τὸ αὐτὸ πλούσιος καὶ πένης. (3) τὸ στόµα µου λαλήσει σοφίαν καὶ ἡ µελέτη τῆς καρδίας µου σύνεσιν· (4) κλινῶ εἰς παραβολὴν τὸ οὖς µου, ἀνοίξω ἐν ψαλτηρίῳ τὸ πρόβληµά µου. (5) ἵνα τί φοβοῦµαι ἐν ἡµέρᾳ πονηρᾷ; ἡ ἀνοµία τῆς πτέρνης µου κυκλώσει µε. (6) οἱ πεποιθότες ἐπὶ τῇ δυνάµει αὐτῶν καὶ ἐπὶ τῷ πλήθει τοῦ πλούτου αὐτῶν καυχώµενοι, (7) ἀδελφὸς οὐ λυτροῦται· λυτρώσεται ἄνθρωπος; οὐ δώσει τῷ θεῷ ἐξίλασµα αὐτοῦ (8) καὶ τὴν τιµὴν τῆς λυτρώσεως τῆς ψυχῆς αὐτοῦ. (9) καὶ ἐκόπασεν εἰς τὸν αἰῶνα καὶ ζήσεται εἰς τέλος, ὅτι οὐκ ὄψεται καταφθοράν, ὅταν ἴδῃ σοφοὺς ἀποθνῄσκοντας. (10) ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἄφρων καὶ ἄνους ἀπολοῦνται καὶ καταλείψουσιν ἀλλοτρίοις τὸν πλοῦτον αὐτῶν, (11) καὶ οἱ τάφοι αὐτῶν οἰκίαι αὐτῶν εἰς τὸν αἰῶνα, σκηνώµατα αὐτῶν εἰς γενεὰν καὶ γενεάν. ἐπεκαλέσαντο τὰ ὀνόµατα αὐτῶν ἐπὶ τῶν γαιῶν αὐτῶν. (12) καὶ ἄνθρωπος ἐν τιµῇ ὢν οὐ συνῆκεν, παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσιν τοῖς ἀνοήτοις καὶ ὡµοιώθη αὐτοῖς. (13) αὕτη ἡ ὁδὸς αὐτῶν σκάνδαλον αὐτοῖς, καὶ µετὰ ταῦτα ἐν τῷ στόµατι αὐτῶν εὐδοκήσουσιν. διάψαλµα. (14) ὡς πρόβατα ἐν ᾅδῃ ἔθεντο, θάνατος ποιµαίνει αὐτούς· καὶ κατακυριεύσουσιν αὐτῶν οἱ εὐθεῖς τὸ πρωί, καὶ ἡ βοήθεια αὐτῶν παλαιωθήσεται ἐν τῷ ᾅδῃ ἐκ τῆς δόξης αὐτῶν. (15) πλὴν ὁ θεὸς λυτρώσεται τὴν ψυχήν µου ἐκ χειρὸς ᾅδου, ὅταν λαµβάνῃ µε. διάψαλµα. (16) µὴ φοβοῦ, ὅταν πλουτήσῃ ἄνθρωπος καὶ ὅταν πληθυνθῇ ἡ δόξα τοῦ οἴκου αὐτοῦ· (17) ὅτι οὐκ ἐν τῷ ἀποθνῄσκειν αὐτὸν λήµψεται τὰ πάντα, οὐδὲ συγκαταβήσεται αὐτῷ ἡ δόξα αὐτοῦ. (18) ὅτι ἡ ψυχὴ αὐτοῦ ἐν τῇ ζωῇ αὐτοῦ εὐλογηθήσεται· ἐξοµολογήσεταί σοι, ὅταν ἀγαθύνῃς αὐτῷ. (19) εἰσελεύσεται ἕως γενεᾶς πατέρων αὐτοῦ, ἕως αἰῶνος οὐκ ὄψεται φῶς. (20) ἄνθρωπος ἐν τιµῇ ὢν οὐ συνῆκεν, παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσιν τοῖς ἀνοήτοις καὶ ὡµοιώθη αὐτοῖς.

49

Ψαλµὸς τῷ Ασαφ. (1) Θεὸς θεῶν κύριος ἐλάλησεν καὶ ἐκάλεσεν τὴν γῆν ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου καὶ µέχρι δυσµῶν. (2) ἐκ Σιων ἡ εὐπρέπεια τῆς ὡραιότητος αὐτοῦ, ὁ θεὸς ἐµφανῶς ἥξει, (3) ὁ θεὸς ἡµῶν, καὶ οὐ παρασιωπήσεται· πῦρ ἐναντίον αὐτοῦ καυθήσεται, καὶ κύκλῳ αὐτοῦ καταιγὶς σφόδρα. (4) προσκαλέσεται τὸν οὐρανὸν ἄνω καὶ τὴν γῆν διακρῖναι τὸν λαὸν αὐτοῦ· (5) συναγάγετε αὐτῷ τοὺς ὁσίους αὐτοῦ τοὺς διατιθεµένους τὴν διαθήκην αὐτοῦ ἐπὶ θυσίαις, (6) καὶ ἀναγγελοῦσιν οἱ οὐρανοὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ, ὅτι ὁ θεὸς κριτής ἐστιν. διάψαλµα. (7) Ἄκουσον, λαός µου, καὶ λαλήσω σοι, Ισραηλ, καὶ διαµαρτύροµαί σοι· ὁ θεὸς ὁ θεός σού εἰµι ἐγώ. (8) οὐκ ἐπὶ ταῖς θυσίαις σου ἐλέγξω σε, τὰ δὲ ὁλοκαυτώµατά σου ἐνώπιόν µού ἐστιν διὰ παντός· (9) οὐ δέξοµαι ἐκ τοῦ οἴκου σου µόσχους οὐδὲ ἐκ τῶν ποιµνίων σου χιµάρους. (10) ὅτι ἐµά ἐστιν πάντα τὰ θηρία τοῦ δρυµοῦ, κτήνη ἐν τοῖς ὄρεσιν καὶ βόες· (11) ἔγνωκα πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ὡραιότης ἀγροῦ µετ’ ἐµοῦ ἐστιν. (12) ἐὰν πεινάσω, οὐ µή σοι εἴπω· ἐµὴ γάρ ἐστιν ἡ οἰκουµένη καὶ τὸ πλήρωµα αὐτῆς. (13) µὴ φάγοµαι κρέα ταύρων ἢ αἷµα τράγων πίοµαι; (14) θῦσον τῷ θεῷ θυσίαν αἰνέσεως καὶ ἀπόδος τῷ ὑψίστῳ τὰς εὐχάς σου· (15) καὶ ἐπικάλεσαί µε ἐν ἡµέρᾳ θλίψεως, καὶ ἐξελοῦµαί σε, καὶ δοξάσεις µε. διάψαλµα. (16) τῷ δὲ ἁµαρτωλῷ εἶπεν ὁ θεός Ἵνα τί σὺ διηγῇ τὰ δικαιώµατά µου καὶ ἀναλαµβάνεις τὴν διαθήκην µου διὰ στόµατός σου; (17) σὺ δὲ ἐµίσησας παιδείαν καὶ ἐξέβαλες τοὺς λόγους µου εἰς τὰ ὀπίσω. (18) εἰ ἐθεώρεις κλέπτην, συνέτρεχες αὐτῷ, καὶ µετὰ µοιχῶν τὴν µερίδα σου ἐτίθεις· (19) τὸ στόµα σου ἐπλεόνασεν κακίαν, καὶ ἡ γλῶσσά σου περιέπλεκεν δολιότητα· (20) καθήµενος κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ σου κατελάλεις καὶ κατὰ τοῦ υἱοῦ τῆς µητρός σου ἐτίθεις σκάνδαλον. (21) ταῦτα ἐποίησας, καὶ ἐσίγησα· ὑπέλαβες ἀνοµίαν ὅτι ἔσοµαί σοι ὅµοιος· ἐλέγξω σε καὶ παραστήσω κατὰ πρόσωπόν σου. (22) σύνετε δὴ ταῦτα, οἱ ἐπιλανθανόµενοι τοῦ θεοῦ, µήποτε ἁρπάσῃ καὶ µὴ ᾖ ὁ ῥυόµενος· (23) θυσία αἰνέσεως δοξάσει µε, καὶ ἐκεῖ ὁδός, ᾗ δείξω αὐτῷ τὸ σωτήριον τοῦ θεοῦ.

50

Εἰς τὸ τέλος· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ ἐν τῷ ἐλθεῖν πρὸς αὐτὸν Ναθαν τὸν προφήτην, ἡνίκα εἰσῆλθεν πρὸς Βηρσαβεε. (1) Ἐλέησόν µε, ὁ θεός, κατὰ τὸ µέγα ἔλεός σου καὶ κατὰ τὸ πλῆθος τῶν οἰκτιρµῶν σου ἐξάλειψον τὸ ἀνόµηµά µου· (2) ἐπὶ πλεῖον πλῦνόν µε ἀπὸ τῆς ἀνοµίας µου καὶ ἀπὸ τῆς ἁµαρτίας µου καθάρισόν µε. (3) ὅτι τὴν ἀνοµίαν µου ἐγὼ γινώσκω, καὶ ἡ ἁµαρτία µου ἐνώπιόν µού ἐστιν διὰ παντός. (4) σοὶ µόνῳ ἥµαρτον καὶ τὸ πονηρὸν ἐνώπιόν σου ἐποίησα, ὅπως ἂν δικαιωθῇς ἐν τοῖς λόγοις σου καὶ νικήσῃς ἐν τῷ κρίνεσθαί σε. (5) ἰδοὺ γὰρ ἐν ἀνοµίαις συνελήµφθην, καὶ ἐν ἁµαρτίαις ἐκίσσησέν µε ἡ µήτηρ µου. (6) ἰδοὺ γὰρ ἀλήθειαν ἠγάπησας, τὰ ἄδηλα καὶ τὰ κρύφια τῆς σοφίας σου ἐδήλωσάς µοι. (7) ῥαντιεῖς µε ὑσσώπῳ, καὶ καθαρισθήσοµαι· πλυνεῖς µε, καὶ ὑπὲρ χιόνα λευκανθήσοµαι. (8) ἀκουτιεῖς µε ἀγαλλίασιν καὶ εὐφροσύνην· ἀγαλλιάσονται ὀστᾶ τεταπεινωµένα. (9) ἀπόστρεψον τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ τῶν ἁµαρτιῶν µου καὶ πάσας τὰς ἀνοµίας µου ἐξάλειψον. (10) καρδίαν καθαρὰν κτίσον ἐν ἐµοί, ὁ θεός, καὶ πνεῦµα εὐθὲς ἐγκαίνισον ἐν τοῖς ἐγκάτοις µου. (11) µὴ ἀπορρίψῃς µε ἀπὸ τοῦ προσώπου σου καὶ τὸ πνεῦµα τὸ ἅγιόν σου µὴ ἀντανέλῃς ἀπ’ ἐµοῦ. (12) ἀπόδος µοι τὴν ἀγαλλίασιν τοῦ σωτηρίου σου καὶ πνεύµατι ἡγεµονικῷ στήρισόν µε. (13) διδάξω ἀνόµους τὰς ὁδούς σου, καὶ ἀσεβεῖς ἐπὶ σὲ ἐπιστρέψουσιν. (14) ῥῦσαί µε ἐξ αἱµάτων, ὁ θεὸς ὁ θεὸς τῆς σωτηρίας µου· ἀγαλλιάσεται ἡ γλῶσσά µου τὴν δικαιοσύνην σου. (15) κύριε, τὰ χείλη µου ἀνοίξεις, καὶ τὸ στόµα µου ἀναγγελεῖ τὴν αἴνεσίν σου. (16) ὅτι εἰ ἠθέλησας θυσίαν, ἔδωκα ἄν· ὁλοκαυτώµατα οὐκ εὐδοκήσεις. (17) θυσία τῷ θεῷ πνεῦµα συντετριµµένον, καρδίαν συντετριµµένην καὶ τεταπεινωµένην ὁ θεὸς οὐκ ἐξουθενώσει. (18) ἀγάθυνον, κύριε, ἐν τῇ εὐδοκίᾳ σου τὴν Σιων, καὶ οἰκοδοµηθήτω τὰ τείχη Ιερουσαληµ· (19) τότε εὐδοκήσεις θυσίαν δικαιοσύνης, ἀναφορὰν καὶ ὁλοκαυτώµατα· τότε ἀνοίσουσιν ἐπὶ τὸ θυσιαστήριόν σου µόσχους.

51

Εἰς τὸ τέλος· συνέσεως τῷ Δαυιδ ἐν τῷ ἐλθεῖν Δωηκ τὸν Ιδουµαῖον καὶ ἀναγγεῖλαι τῷ Σαουλ καὶ εἰπεῖν αὐτῷ Ἦλθεν Δαυιδ εἰς τὸν οἶκον Αβιµελεχ. (1) Τί ἐγκαυχᾷ ἐν κακίᾳ, ὁ δυνατός, ἀνοµίαν ὅλην τὴν ἡµέραν; (2) ἀδικίαν ἐλογίσατο ἡ γλῶσσά σου· ὡσεὶ ξυρὸν ἠκονηµένον ἐποίησας δόλον. (3) ἠγάπησας κακίαν ὑπὲρ ἀγαθωσύνην, ἀδικίαν ὑπὲρ τὸ λαλῆσαι δικαιοσύνην. διάψαλµα. (4) ἠγάπησας πάντα τὰ ῥήµατα καταποντισµοῦ, γλῶσσαν δολίαν. (5) διὰ τοῦτο ὁ θεὸς καθελεῖ σε εἰς τέλος· ἐκτίλαι σε καὶ µεταναστεύσαι σε ἀπὸ σκηνώµατος καὶ τὸ ῥίζωµά σου ἐκ γῆς ζώντων. διάψαλµα. (6) καὶ ὄψονται δίκαιοι καὶ φοβηθήσονται καὶ ἐπ’ αὐτὸν γελάσονται καὶ ἐροῦσιν (7) Ἰδοὺ ἄνθρωπος, ὃς οὐκ ἔθετο τὸν θεὸν βοηθὸν αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐπήλπισεν ἐπὶ τὸ πλῆθος τοῦ πλούτου αὐτοῦ καὶ ἐδυναµώθη ἐπὶ τῇ µαταιότητι αὐτοῦ. (8) ἐγὼ δὲ ὡσεὶ ἐλαία κατάκαρπος ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ θεοῦ· ἤλπισα ἐπὶ τὸ ἔλεος τοῦ θεοῦ εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος. (9) ἐξοµολογήσοµαί σοι εἰς τὸν αἰῶνα, ὅτι ἐποίησας, καὶ ὑποµενῶ τὸ ὄνοµά σου, ὅτι χρηστὸν ἐναντίον τῶν ὁσίων σου.

52

Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ µαελεθ· συνέσεως τῷ Δαυιδ. (1) Εἶπεν ἄφρων ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ Οὐκ ἔστιν θεός. διεφθάρησαν καὶ ἐβδελύχθησαν ἐν ἀνοµίαις, οὐκ ἔστιν ποιῶν ἀγαθόν. (2) ὁ θεὸς ἐκ τοῦ οὐρανοῦ διέκυψεν ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων τοῦ ἰδεῖν εἰ ἔστιν συνίων ἢ ἐκζητῶν τὸν θεόν. (3) πάντες ἐξέκλιναν, ἅµα ἠχρεώθησαν, οὐκ ἔστιν ποιῶν ἀγαθόν, οὐκ ἔστιν ἕως ἑνός. (4) οὐχὶ γνώσονται πάντες οἱ ἐργαζόµενοι τὴν ἀνοµίαν; οἱ ἔσθοντες τὸν λαόν µου βρώσει ἄρτου τὸν θεὸν οὐκ ἐπεκαλέσαντο. (5) ἐκεῖ φοβηθήσονται φόβον, οὗ οὐκ ἦν φόβος, ὅτι ὁ θεὸς διεσκόρπισεν ὀστᾶ ἀνθρωπαρέσκων· κατῃσχύνθησαν, ὅτι ὁ θεὸς ἐξουδένωσεν αὐτούς. (6) τίς δώσει ἐκ Σιων τὸ σωτήριον τοῦ Ισραηλ; ἐν τῷ ἐπιστρέψαι κύριον τὴν αἰχµαλωσίαν τοῦ λαοῦ αὐτοῦ ἀγαλλιάσεται Ιακωβ καὶ εὐφρανθήσεται Ισραηλ.

53

Εἰς τὸ τέλος, ἐν ὕµνοις· συνέσεως τῷ Δαυιδ (1) ἐν τῷ ἐλθεῖν τοὺς Ζιφαίους καὶ εἰπεῖν τῷ Σαουλ Οὐκ ἰδοὺ Δαυιδ κέκρυπται παρ’ ἡµῖν; (2) Ὁ θεός, ἐν τῷ ὀνόµατί σου σῶσόν µε καὶ ἐν τῇ δυνάµει σου κρῖνόν µε. (3) ὁ θεός, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς µου, ἐνώτισαι τὰ ῥήµατα τοῦ στόµατός µου. (4) ὅτι ἀλλότριοι ἐπανέστησαν ἐπ’ ἐµέ, καὶ κραταιοὶ ἐζήτησαν τὴν ψυχήν µου· οὐ προέθεντο τὸν θεὸν ἐνώπιον αὐτῶν. διάψαλµα. (5) ἰδοὺ γὰρ ὁ θεὸς βοηθεῖ µοι, καὶ ὁ κύριος ἀντιλήµπτωρ τῆς ψυχῆς µου. (6) ἀποστρέψει τὰ κακὰ τοῖς ἐχθροῖς µου· ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου ἐξολέθρευσον αὐτούς. (7) ἑκουσίως θύσω σοι, ἐξοµολογήσοµαι τῷ ὀνόµατί σου, κύριε, ὅτι ἀγαθόν· (8) ὅτι ἐκ πάσης θλίψεως ἐρρύσω µε, καὶ ἐν τοῖς ἐχθροῖς µου ἐπεῖδεν ὁ ὀφθαλµός µου.

54

Εἰς τὸ τέλος, ἐν ὕµνοις· συνέσεως τῷ Δαυιδ. (1) Ἐνώτισαι, ὁ θεός, τὴν προσευχὴν µου καὶ µὴ ὑπερίδῃς τὴν δέησίν µου, (2) πρόσχες µοι καὶ εἰσάκουσόν µου. ἐλυπήθην ἐν τῇ ἀδολεσχίᾳ µου καὶ ἐταράχθην (3) ἀπὸ φωνῆς ἐχθροῦ καὶ ἀπὸ θλίψεως ἁµαρτωλοῦ, ὅτι ἐξέκλιναν ἐπ’ ἐµὲ ἀνοµίαν καὶ ἐν ὀργῇ ἐνεκότουν µοι. (4) ἡ καρδία µου ἐταράχθη ἐν ἐµοί, καὶ δειλία θανάτου ἐπέπεσεν ἐπ’ ἐµέ· (5) φόβος καὶ τρόµος ἦλθεν ἐπ’ ἐµέ, καὶ ἐκάλυψέν µε σκότος. (6) καὶ εἶπα Τίς δώσει µοι πτέρυγας ὡσεὶ περιστερᾶς καὶ πετασθήσοµαι καὶ καταπαύσω; (7) ἰδοὺ ἐµάκρυνα φυγαδεύων καὶ ηὐλίσθην ἐν τῇ ἐρήµῳ. διάψαλµα. (8) προσεδεχόµην τὸν σῴζοντά µε ἀπὸ ὀλιγοψυχίας καὶ καταιγίδος. (9) καταπόντισον, κύριε, καὶ καταδίελε τὰς γλώσσας αὐτῶν, ὅτι εἶδον ἀνοµίαν καὶ ἀντιλογίαν ἐν τῇ πόλει. (10) ἡµέρας καὶ νυκτὸς κυκλώσει αὐτὴν ἐπὶ τὰ τείχη αὐτῆς, ἀνοµία καὶ κόπος ἐν µέσῳ αὐτῆς καὶ ἀδικία, (11) καὶ οὐκ ἐξέλιπεν ἐκ τῶν πλατειῶν αὐτῆς τόκος καὶ δόλος. (12) ὅτι εἰ ἐχθρὸς ὠνείδισέν µε, ὑπήνεγκα ἄν, καὶ εἰ ὁ µισῶν µε ἐπ’ ἐµὲ ἐµεγαλορρηµόνησεν, ἐκρύβην ἂν ἀπ’ αὐτοῦ. (13) σὺ δέ, ἄνθρωπε ἰσόψυχε, ἡγεµών µου καὶ γνωστέ µου, (14) ὃς ἐπὶ τὸ αὐτό µοι ἐγλύκανας ἐδέσµατα, ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ θεοῦ ἐπορεύθηµεν ἐν ὁµονοίᾳ· (15) ἐλθέτω θάνατος ἐπ’ αὐτούς, καὶ καταβήτωσαν εἰς ᾅδου ζῶντες, ὅτι πονηρίαι ἐν ταῖς παροικίαις αὐτῶν ἐν µέσῳ αὐτῶν. (16) ἐγὼ δὲ πρὸς τὸν θεὸν ἐκέκραξα, καὶ ὁ κύριος εἰσήκουσέν µου. (17) ἑσπέρας καὶ πρωὶ καὶ µεσηµβρίας διηγήσοµαι· ἀπαγγελῶ, καὶ εἰσακούσεται τῆς φωνῆς µου. (18) λυτρώσεται ἐν εἰρήνῃ τὴν ψυχήν µου ἀπὸ τῶν ἐγγιζόντων µοι, ὅτι ἐν πολλοῖς ἦσαν σὺν ἐµοί. (19) εἰσακούσεται ὁ θεὸς καὶ ταπεινώσει αὐτούς, ὁ ὑπάρχων πρὸ τῶν αἰώνων. διάψαλµα. οὐ γάρ ἐστιν αὐτοῖς ἀντάλλαγµα, καὶ οὐκ ἐφοβήθησαν τὸν θεόν. (20) ἐξέτεινεν τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐν τῷ ἀποδιδόναι· ἐβεβήλωσαν τὴν διαθήκην αὐτοῦ. (21) διεµερίσθησαν ἀπὸ ὀργῆς τοῦ προσώπου αὐτοῦ, καὶ ἤγγισεν ἡ καρδία αὐτοῦ· ἡπαλύνθησαν οἱ λόγοι αὐτοῦ ὑπὲρ ἔλαιον, καὶ αὐτοί εἰσιν βολίδες. (22) ἐπίρριψον ἐπὶ κύριον τὴν µέριµνάν σου, καὶ αὐτός σε διαθρέψει· οὐ δώσει εἰς τὸν αἰῶνα σάλον τῷ δικαίῳ. (23) σὺ δέ, ὁ θεός, κατάξεις αὐτοὺς εἰς φρέαρ διαφθορᾶς· ἄνδρες αἱµάτων καὶ δολιότητος οὐ µὴ ἡµισεύσωσιν τὰς ἡµέρας αὐτῶν. ἐγὼ δὲ ἐλπιῶ ἐπὶ σέ, κύριε.

55

Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τοῦ λαοῦ τοῦ ἀπὸ τῶν ἁγίων µεµακρυµµένου· τῷ Δαυιδ εἰς στηλογραφίαν, ὁπότε ἐκράτησαν αὐτὸν οἱ ἀλλόφυλοι ἐν Γεθ. (1) Ἐλέησόν µε, κύριε, ὅτι κατεπάτησέν µε ἄνθρωπος, ὅλην τὴν ἡµέραν πολεµῶν ἔθλιψέν µε. (2) κατεπάτησάν µε οἱ ἐχθροί µου ὅλην τὴν ἡµέραν, ὅτι πολλοὶ οἱ πολεµοῦντές µε ἀπὸ ὕψους. (3) ἡµέρας φοβηθήσοµαι, ἐγὼ δὲ ἐπὶ σοὶ ἐλπιῶ. (4) ἐν τῷ θεῷ ἐπαινέσω τοὺς λόγους µου ὅλην τὴν ἡµέραν. ἐπὶ τῷ θεῷ ἤλπισα, οὐ φοβηθήσοµαι· τί ποιήσει µοι σάρξ; (5) ὅλην τὴν ἡµέραν τοὺς λόγους µου ἐβδελύσσοντο, κατ’ ἐµοῦ πάντες οἱ διαλογισµοὶ αὐτῶν εἰς κακόν. (6) παροικήσουσιν καὶ κατακρύψουσιν· αὐτοὶ τὴν πτέρναν µου φυλάξουσιν, καθάπερ ὑπέµειναν τὴν ψυχήν µου. (7) ὑπὲρ τοῦ µηθενὸς σώσεις αὐτούς, ἐν ὀργῇ λαοὺς κατάξεις, ὁ θεός. (8) τὴν ζωήν µου ἐξήγγειλά σοι, ἔθου τὰ δάκρυά µου ἐνώπιόν σου ὡς καὶ ἐν τῇ ἐπαγγελίᾳ σου. (9) ἐπιστρέψουσιν οἱ ἐχθροί µου εἰς τὰ ὀπίσω, ἐν ᾗ ἂν ἡµέρᾳ ἐπικαλέσωµαί σε· ἰδοὺ ἔγνων ὅτι θεός µου εἶ σύ. (10) ἐπὶ τῷ θεῷ αἰνέσω ῥῆµα, ἐπὶ τῷ κυρίῳ αἰνέσω λόγον. (11) ἐπὶ τῷ θεῷ ἤλπισα, οὐ φοβηθήσοµαι· τί ποιήσει µοι ἄνθρωπος; (12) ἐν ἐµοί, ὁ θεός, αἱ εὐχαὶ ἃς ἀποδώσω αἰνέσεώς σοι, (13) ὅτι ἐρρύσω τὴν ψυχήν µου ἐκ θανάτου καὶ τοὺς πόδας µου ἐξ ὀλισθήµατος τοῦ εὐαρεστῆσαι ἐνώπιον τοῦ θεοῦ ἐν φωτὶ ζώντων.

56

Εἰς τὸ τέλος· µὴ διαφθείρῃς· τῷ Δαυιδ εἰς στηλογραφίαν ἐν τῷ αὐτὸν ἀποδιδράσκειν ἀπὸ προσώπου Σαουλ εἰς τὸ σπήλαιον. (1) Ἐλέησόν µε, ὁ θεός, ἐλέησόν µε, ὅτι ἐπὶ σοὶ πέποιθεν ἡ ψυχή µου καὶ ἐν τῇ σκιᾷ τῶν πτερύγων σου ἐλπιῶ, ἕως οὗ παρέλθῃ ἡ ἀνοµία. (2) κεκράξοµαι πρὸς τὸν θεὸν τὸν ὕψιστον, τὸν θεὸν τὸν εὐεργετήσαντά µε. (3) ἐξαπέστειλεν ἐξ οὐρανοῦ καὶ ἔσωσέν µε, ἔδωκεν εἰς ὄνειδος τοὺς καταπατοῦντάς µε. διάψαλµα. ἐξαπέστειλεν ὁ θεὸς τὸ ἔλεος αὐτοῦ καὶ τὴν ἀλήθειαν αὐτοῦ (4) καὶ ἐρρύσατο τὴν ψυχήν µου ἐκ µέσου σκύµνων. ἐκοιµήθην τεταραγµένος· υἱοὶ ἀνθρώπων, οἱ ὀδόντες αὐτῶν ὅπλον καὶ βέλη, καὶ ἡ γλῶσσα αὐτῶν µάχαιρα ὀξεῖα. (5) ὑψώθητι ἐπὶ τοὺς οὐρανούς, ὁ θεός, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἡ δόξα σου. (6) παγίδα ἡτοίµασαν τοῖς ποσίν µου καὶ κατέκαµψαν τὴν ψυχήν µου· ὤρυξαν πρὸ προσώπου µου βόθρον καὶ ἐνέπεσαν εἰς αὐτόν. διάψαλµα. (7) ἑτοίµη ἡ καρδία µου, ὁ θεός, ἑτοίµη ἡ καρδία µου, ᾄσοµαι καὶ ψαλῶ. (8) ἐξεγέρθητι, ἡ δόξα µου· ἐξεγέρθητι, ψαλτήριον καὶ κιθάρα· ἐξεγερθήσοµαι ὄρθρου. (9) ἐξοµολογήσοµαί σοι ἐν λαοῖς, κύριε, ψαλῶ σοι ἐν ἔθνεσιν, (10) ὅτι ἐµεγαλύνθη ἕως τῶν οὐρανῶν τὸ ἔλεός σου καὶ ἕως τῶν νεφελῶν ἡ ἀλήθειά σου. (11) ὑψώθητι ἐπὶ τοὺς οὐρανούς, ὁ θεός, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἡ δόξα σου.

57

Εἰς τὸ τέλος· µὴ διαφθείρῃς· τῷ Δαυιδ εἰς στηλογραφίαν. (1) Εἰ ἀληθῶς ἄρα δικαιοσύνην λαλεῖτε; εὐθεῖα κρίνετε, οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων; (2) καὶ γὰρ ἐν καρδίᾳ ἀνοµίας ἐργάζεσθε ἐν τῇ γῇ, ἀδικίαν αἱ χεῖρες ὑµῶν συµπλέκουσιν. (3) ἀπηλλοτριώθησαν οἱ ἁµαρτωλοὶ ἀπὸ µήτρας, ἐπλανήθησαν ἀπὸ γαστρός, ἐλάλησαν ψεύδη. (4) θυµὸς αὐτοῖς κατὰ τὴν ὁµοίωσιν τοῦ ὄφεως, ὡσεὶ ἀσπίδος κωφῆς καὶ βυούσης τὰ ὦτα αὐτῆς, (5) ἥτις οὐκ εἰσακούσεται φωνὴν ἐπᾳδόντων φαρµάκου τε φαρµακευοµένου παρὰ σοφοῦ. (6) ὁ θεὸς συνέτριψεν τοὺς ὀδόντας αὐτῶν ἐν τῷ στόµατι αὐτῶν, τὰς µύλας τῶν λεόντων συνέθλασεν κύριος. (7) ἐξουδενωθήσονται ὡς ὕδωρ διαπορευόµενον· ἐντενεῖ τὸ τόξον αὐτοῦ, ἕως οὗ ἀσθενήσουσιν. (8) ὡσεὶ κηρὸς ὁ τακεὶς ἀνταναιρεθήσονται· ἐπέπεσε πῦρ, καὶ οὐκ εἶδον τὸν ἥλιον. (9) πρὸ τοῦ συνιέναι τὰς ἀκάνθας ὑµῶν τὴν ῥάµνον, ὡσεὶ ζῶντας ὡσεὶ ἐν ὀργῇ καταπίεται ὑµᾶς. (10) εὐφρανθήσεται δίκαιος, ὅταν ἴδῃ ἐκδίκησιν ἀσεβῶν· τὰς χεῖρας αὐτοῦ νίψεται ἐν τῷ αἵµατι τοῦ ἁµαρτωλοῦ. (11) καὶ ἐρεῖ ἄνθρωπος Εἰ ἄρα ἔστιν καρπὸς τῷ δικαίῳ, ἄρα ἐστὶν ὁ θεὸς κρίνων αὐτοὺς ἐν τῇ γῇ.

58

Εἰς τὸ τέλος· µὴ διαφθείρῃς· τῷ Δαυιδ εἰς στηλογραφίαν, ὁπότε ἀπέστειλεν Σαουλ καὶ ἐφύλαξεν τὸν οἶκον αὐτοῦ τοῦ θανατῶσαι αὐτόν. (1) Ἐξελοῦ µε ἐκ τῶν ἐχθρῶν µου, ὁ θεός, καὶ ἐκ τῶν ἐπανιστανοµένων ἐπ’ ἐµὲ λύτρωσαί µε· (2) ῥῦσαί µε ἐκ τῶν ἐργαζοµένων τὴν ἀνοµίαν καὶ ἐξ ἀνδρῶν αἱµάτων σῶσόν µε. (3) ὅτι ἰδοὺ ἐθήρευσαν τὴν ψυχήν µου, ἐπέθεντο ἐπ’ ἐµὲ κραταιοί. οὔτε ἡ ἀνοµία µου οὔτε ἡ ἁµαρτία µου, κύριε· (4) ἄνευ ἀνοµίας ἔδραµον καὶ κατεύθυναν· ἐξεγέρθητι εἰς συνάντησίν µου καὶ ἰδέ. (5) καὶ σύ, κύριε ὁ θεὸς τῶν δυνάµεων ὁ θεὸς Ισραηλ, πρόσχες τοῦ ἐπισκέψασθαι πάντα τὰ ἔθνη, µὴ οἰκτιρήσῃς πάντας τοὺς ἐργαζοµένους τὴν ἀνοµίαν. διάψαλµα. (6) ἐπιστρέψουσιν εἰς ἑσπέραν καὶ λιµώξουσιν ὡς κύων καὶ κυκλώσουσιν πόλιν. (7) ἰδοὺ ἀποφθέγξονται ἐν τῷ στόµατι αὐτῶν, καὶ ῥοµφαία ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτῶν· ὅτι τίς ἤκουσεν; (8) καὶ σύ, κύριε, ἐκγελάσῃ αὐτούς, ἐξουδενώσεις πάντα τὰ ἔθνη. (9) τὸ κράτος µου, πρὸς σὲ φυλάξω, ὅτι ὁ θεὸς ἀντιλήµπτωρ µου εἶ. (10) ὁ θεός µου, τὸ ἔλεος αὐτοῦ προφθάσει µε· ὁ θεὸς δείξει µοι ἐν τοῖς ἐχθροῖς µου. (11) µὴ ἀποκτείνῃς αὐτούς, µήποτε ἐπιλάθωνται τοῦ λαοῦ µου· διασκόρπισον αὐτοὺς ἐν τῇ δυνάµει σου καὶ κατάγαγε αὐτούς, ὁ ὑπερασπιστής µου κύριε. (12) ἁµαρτίαν στόµατος αὐτῶν, λόγον χειλέων αὐτῶν, καὶ συλληµφθήτωσαν ἐν τῇ ὑπερηφανίᾳ αὐτῶν· καὶ ἐξ ἀρᾶς καὶ ψεύδους διαγγελήσονται συντέλειαι (13) ἐν ὀργῇ συντελείας, καὶ οὐ µὴ ὑπάρξωσιν· καὶ γνώσονται ὅτι ὁ θεὸς δεσπόζει τοῦ Ιακωβ, τῶν περάτων τῆς γῆς. διάψαλµα. (14) ἐπιστρέψουσιν εἰς ἑσπέραν καὶ λιµώξουσιν ὡς κύων καὶ κυκλώσουσιν πόλιν. (15) αὐτοὶ διασκορπισθήσονται τοῦ φαγεῖν· ἐὰν δὲ µὴ χορτασθῶσιν, καὶ γογγύσουσιν. (16) ἐγὼ δὲ ᾄσοµαι τῇ δυνάµει σου καὶ ἀγαλλιάσοµαι τὸ πρωὶ τὸ ἔλεός σου, ὅτι ἐγενήθης ἀντιλήµπτωρ µου καὶ καταφυγὴ ἐν ἡµέρᾳ θλίψεώς µου. (17) βοηθός µου, σοὶ ψαλῶ, ὅτι, ὁ θεός, ἀντιλήµπτωρ µου εἶ, ὁ θεός µου, τὸ ἔλεός µου.

59

Εἰς τὸ τέλος· τοῖς ἀλλοιωθησοµένοις ἔτι, εἰς στηλογραφίαν τῷ Δαυιδ, εἰς διδαχήν, (1) ὁπότε ἐνεπύρισεν τὴν Μεσοποταµίαν Συρίας καὶ τὴν Συρίαν Σωβα, καὶ ἐπέστρεψεν Ιωαβ καὶ ἐπάταξεν τὴν φάραγγα τῶν ἁλῶν, δώδεκα χιλιάδας. (2) Ὁ θεός, ἀπώσω ἡµᾶς καὶ καθεῖλες ἡµᾶς, ὠργίσθης καὶ οἰκτίρησας ἡµᾶς. (3) συνέσεισας τὴν γῆν καὶ συνετάραξας αὐτήν· ἴασαι τὰ συντρίµµατα αὐτῆς, ὅτι ἐσαλεύθη. (4) ἔδειξας τῷ λαῷ σου σκληρά, ἐπότισας ἡµᾶς οἶνον κατανύξεως. (5) ἔδωκας τοῖς φοβουµένοις σε σηµείωσιν τοῦ φυγεῖν ἀπὸ προσώπου τόξου. διάψαλµα. (6) ὅπως ἂν ῥυσθῶσιν οἱ ἀγαπητοί σου, σῶσον τῇ δεξιᾷ σου καὶ ἐπάκουσόν µου. (7) ὁ θεὸς ἐλάλησεν ἐν τῷ ἁγίῳ αὐτοῦ Ἀγαλλιάσοµαι καὶ διαµεριῶ Σικιµα καὶ τὴν κοιλάδα τῶν σκηνῶν διαµετρήσω· (8) ἐµός ἐστιν Γαλααδ, καὶ ἐµός ἐστιν Μανασση, καὶ Εφραιµ κραταίωσις τῆς κεφαλῆς µου, Ιουδας βασιλεύς µου· (9) Μωαβ λέβης τῆς ἐλπίδος µου, ἐπὶ τὴν Ιδουµαίαν ἐκτενῶ τὸ ὑπόδηµά µου, ἐµοὶ ἀλλόφυλοι ὑπετάγησαν. (10) τίς ἀπάξει µε εἰς πόλιν περιοχῆς; τίς ὁδηγήσει µε ἕως τῆς Ιδουµαίας; (11) οὐχὶ σύ, ὁ θεός, ὁ ἀπωσάµενος ἡµᾶς; καὶ οὐκ ἐξελεύσῃ, ὁ θεός, ἐν ταῖς δυνάµεσιν ἡµῶν. (12) δὸς ἡµῖν βοήθειαν ἐκ θλίψεως· καὶ µαταία σωτηρία ἀνθρώπου. (13) ἐν δὲ τῷ θεῷ ποιήσοµεν δύναµιν, καὶ αὐτὸς ἐξουδενώσει τοὺς θλίβοντας ἡµᾶς.

60

Εἰς τὸ τέλος, ἐν ὕµνοις· τῷ Δαυιδ. (1) Εἰσάκουσον, ὁ θεός, τῆς δεήσεώς µου, πρόσχες τῇ προσευχῇ µου. (2) ἀπὸ τῶν περάτων τῆς γῆς πρὸς σὲ ἐκέκραξα ἐν τῷ ἀκηδιάσαι τὴν καρδίαν µου· ἐν πέτρᾳ ὕψωσάς µε, (3) ὡδήγησάς µε, ὅτι ἐγενήθης ἐλπίς µου, πύργος ἰσχύος ἀπὸ προσώπου ἐχθροῦ. (4) παροικήσω ἐν τῷ σκηνώµατί σου εἰς τοὺς αἰῶνας, σκεπασθήσοµαι ἐν σκέπῃ τῶν πτερύγων σου. διάψαλµα. (5) ὅτι σύ, ὁ θεός, εἰσήκουσας τῶν εὐχῶν µου, ἔδωκας κληρονοµίαν τοῖς φοβουµένοις τὸ ὄνοµά σου. (6) ἡµέρας ἐφ’ ἡµέρας βασιλέως προσθήσεις, ἔτη αὐτοῦ ἕως ἡµέρας γενεᾶς καὶ γενεᾶς. (7) διαµενεῖ εἰς τὸν αἰῶνα ἐνώπιον τοῦ θεοῦ· ἔλεος καὶ ἀλήθειαν αὐτοῦ τίς ἐκζητήσει; (8) οὕτως ψαλῶ τῷ ὀνόµατί σου εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος τοῦ ἀποδοῦναί µε τὰς εὐχάς µου ἡµέραν ἐξ ἡµέρας.

61

Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ Ιδιθουν· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Οὐχὶ τῷ θεῷ ὑποταγήσεται ἡ ψυχή µου; παρ’ αὐτοῦ γὰρ τὸ σωτήριόν µου· (2) καὶ γὰρ αὐτὸς θεός µου καὶ σωτήρ µου, ἀντιλήµπτωρ µου· οὐ µὴ σαλευθῶ ἐπὶ πλεῖον. (3) ἕως πότε ἐπιτίθεσθε ἐπ’ ἄνθρωπον; φονεύετε πάντες ὡς τοίχῳ κεκλιµένῳ καὶ φραγµῷ ὠσµένῳ. (4) πλὴν τὴν τιµήν µου ἐβουλεύσαντο ἀπώσασθαι, ἔδραµον ἐν ψεύδει, τῷ στόµατι αὐτῶν εὐλογοῦσαν καὶ τῇ καρδίᾳ αὐτῶν κατηρῶντο. διάψαλµα. (5) πλὴν τῷ θεῷ ὑποτάγηθι, ἡ ψυχή µου, ὅτι παρ’ αὐτοῦ ἡ ὑποµονή µου· (6) ὅτι αὐτὸς θεός µου καὶ σωτήρ µου, ἀντιλήµπτωρ µου· οὐ µὴ µεταναστεύσω. (7) ἐπὶ τῷ θεῷ τὸ σωτήριόν µου καὶ ἡ δόξα µου· ὁ θεὸς τῆς βοηθείας µου, καὶ ἡ ἐλπίς µου ἐπὶ τῷ θεῷ. (8) ἐλπίσατε ἐπ’ αὐτόν, πᾶσα συναγωγὴ λαοῦ· ἐκχέετε ἐνώπιον αὐτοῦ τὰς καρδίας ὑµῶν· ὁ θεὸς βοηθὸς ἡµῶν. διάψαλµα. (9) πλὴν µάταιοι οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων, ψευδεῖς οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων ἐν ζυγοῖς τοῦ ἀδικῆσαι αὐτοὶ ἐκ µαταιότητος ἐπὶ τὸ αὐτό. (10) µὴ ἐλπίζετε ἐπὶ ἀδικίαν καὶ ἐπὶ ἅρπαγµα µὴ ἐπιποθεῖτε· πλοῦτος ἐὰν ῥέῃ, µὴ προστίθεσθε καρδίαν. (11) ἅπαξ ἐλάλησεν ὁ θεός, δύο ταῦτα ἤκουσα, (12) ὅτι τὸ κράτος τοῦ θεοῦ, καὶ σοί, κύριε, τὸ ἔλεος, ὅτι σὺ ἀποδώσεις ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ.

62

Ψαλµὸς τῷ Δαυιδ ἐν τῷ εἶναι αὐτὸν ἐν τῇ ἐρήµῳ τῆς Ιουδαίας. (1) Ὁ θεὸς ὁ θεός µου, πρὸς σὲ ὀρθρίζω· ἐδίψησέν σοι ἡ ψυχή µου. ποσαπλῶς σοι ἡ σάρξ µου ἐν γῇ ἐρήµῳ καὶ ἀβάτῳ καὶ ἀνύδρῳ; (2) οὕτως ἐν τῷ ἁγίῳ ὤφθην σοι τοῦ ἰδεῖν τὴν δύναµίν σου καὶ τὴν δόξαν σου. (3) ὅτι κρεῖσσον τὸ ἔλεός σου ὑπὲρ ζωάς· τὰ χείλη µου ἐπαινέσουσίν σε. (4) οὕτως εὐλογήσω σε ἐν τῇ ζωῇ µου, ἐν τῷ ὀνόµατί σου ἀρῶ τὰς χεῖράς µου. (5) ὡσεὶ στέατος καὶ πιότητος ἐµπλησθείη ἡ ψυχή µου, καὶ χείλη ἀγαλλιάσεως αἰνέσει τὸ στόµα µου. (6) εἰ ἐµνηµόνευόν σου ἐπὶ τῆς στρωµνῆς µου, ἐν τοῖς ὄρθροις ἐµελέτων εἰς σέ· (7) ὅτι ἐγενήθης βοηθός µου, καὶ ἐν τῇ σκέπῃ τῶν πτερύγων σου ἀγαλλιάσοµαι. (8) ἐκολλήθη ἡ ψυχή µου ὀπίσω σου, ἐµοῦ ἀντελάβετο ἡ δεξιά σου. (9) αὐτοὶ δὲ εἰς µάτην ἐζήτησαν τὴν ψυχήν µου, εἰσελεύσονται εἰς τὰ κατώτατα τῆς γῆς· (10) παραδοθήσονται εἰς χεῖρας ῥοµφαίας, µερίδες ἀλωπέκων ἔσονται. (11) ὁ δὲ βασιλεὺς εὐφρανθήσεται ἐπὶ τῷ θεῷ, ἐπαινεσθήσεται πᾶς ὁ ὀµνύων ἐν αὐτῷ, ὅτι ἐνεφράγη στόµα λαλούντων ἄδικα.

63

Εἰς τὸ τέλος· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Εἰσάκουσον, ὁ θεός, τῆς φωνῆς µου ἐν τῷ δέεσθαί µε, ἀπὸ φόβου ἐχθροῦ ἐξελοῦ τὴν ψυχήν µου. (2) ἐσκέπασάς µε ἀπὸ συστροφῆς πονηρευοµένων, ἀπὸ πλήθους ἐργαζοµένων τὴν ἀνοµίαν, (3) οἵτινες ἠκόνησαν ὡς ῥοµφαίαν τὰς γλώσσας αὐτῶν, ἐνέτειναν τόξον αὐτῶν πρᾶγµα πικρὸν (4) τοῦ κατατοξεῦσαι ἐν ἀποκρύφοις ἄµωµον, ἐξάπινα κατατοξεύσουσιν αὐτὸν καὶ οὐ φοβηθήσονται. (5) ἐκραταίωσαν ἑαυτοῖς λόγον πονηρόν, διηγήσαντο τοῦ κρύψαι παγίδας· εἶπαν Τίς ὄψεται αὐτούς; (6) ἐξηρεύνησαν ἀνοµίας, ἐξέλιπον ἐξερευνῶντες ἐξερευνήσει. προσελεύσεται ἄνθρωπος, καὶ καρδία βαθεῖα, (7) καὶ ὑψωθήσεται ὁ θεός. βέλος νηπίων ἐγενήθησαν αἱ πληγαὶ αὐτῶν, (8) καὶ ἐξησθένησαν ἐπ’ αὐτοὺς αἱ γλῶσσαι αὐτῶν. ἐταράχθησαν πάντες οἱ θεωροῦντες αὐτούς, (9) καὶ ἐφοβήθη πᾶς ἄνθρωπος. καὶ ἀνήγγειλαν τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ καὶ τὰ ποιήµατα αὐτοῦ συνῆκαν. (10) εὐφρανθήσεται δίκαιος ἐπὶ τῷ κυρίῳ καὶ ἐλπιεῖ ἐπ’ αὐτόν, καὶ ἐπαινεσθήσονται πάντες οἱ εὐθεῖς τῇ καρδίᾳ.

64

Εἰς τὸ τέλος· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ, ᾠδή· Ιερεµιου καὶ Ιεζεκιηλ ἐκ τοῦ λόγου τῆς παροικίας, ὅτε ἔµελλον ἐκπορεύεσθαι. (1) Σοὶ πρέπει ὕµνος, ὁ θεός, ἐν Σιων, καὶ σοὶ ἀποδοθήσεται εὐχὴ ἐν Ιερουσαληµ. (2) εἰσάκουσον προσευχῆς µου· πρὸς σὲ πᾶσα σὰρξ ἥξει. (3) λόγοι ἀνοµιῶν ὑπερεδυνάµωσαν ἡµᾶς, καὶ τὰς ἀσεβείας ἡµῶν σὺ ἱλάσῃ. (4) µακάριος ὃν ἐξελέξω καὶ προσελάβου· κατασκηνώσει ἐν ταῖς αὐλαῖς σου. πλησθησόµεθα ἐν τοῖς ἀγαθοῖς τοῦ οἴκου σου· ἅγιος ὁ ναός σου, θαυµαστὸς ἐν δικαιοσύνῃ. (5) ἐπάκουσον ἡµῶν, ὁ θεὸς ὁ σωτὴρ ἡµῶν, ἡ ἐλπὶς πάντων τῶν περάτων τῆς γῆς καὶ ἐν θαλάσσῃ µακράν, (6) ἑτοιµάζων ὄρη ἐν τῇ ἰσχύι αὐτοῦ, περιεζωσµένος ἐν δυναστείᾳ, (7) ὁ συνταράσσων τὸ κύτος τῆς θαλάσσης, ἤχους κυµάτων αὐτῆς. ταραχθήσονται τὰ ἔθνη, (8) καὶ φοβηθήσονται οἱ κατοικοῦντες τὰ πέρατα ἀπὸ τῶν σηµείων σου· ἐξόδους πρωίας καὶ ἑσπέρας τέρψεις. (9) ἐπεσκέψω τὴν γῆν καὶ ἐµέθυσας αὐτήν, ἐπλήθυνας τοῦ πλουτίσαι αὐτήν· ὁ ποταµὸς τοῦ θεοῦ ἐπληρώθη ὑδάτων· ἡτοίµασας τὴν τροφὴν αὐτῶν, ὅτι οὕτως ἡ ἑτοιµασία σου. (10) τοὺς αὔλακας αὐτῆς µέθυσον, πλήθυνον τὰ γενήµατα αὐτῆς, ἐν ταῖς σταγόσιν αὐτῆς εὐφρανθήσεται ἀνατέλλουσα. (11) εὐλογήσεις τὸν στέφανον τοῦ ἐνιαυτοῦ τῆς χρηστότητός σου, καὶ τὰ πεδία σου πλησθήσονται πιότητος· (12) πιανθήσονται τὰ ὡραῖα τῆς ἐρήµου, καὶ ἀγαλλίασιν οἱ βουνοὶ περιζώσονται. (13) ἐνεδύσαντο οἱ κριοὶ τῶν προβάτων, καὶ αἱ κοιλάδες πληθυνοῦσι σῖτον· κεκράξονται, καὶ γὰρ ὑµνήσουσιν.

65

Εἰς τὸ τέλος· ᾠδὴ ψαλµοῦ· ἀναστάσεως. (1) Ἀλαλάξατε τῷ θεῷ, πᾶσα ἡ γῆ, (2) ψάλατε δὴ τῷ ὀνόµατι αὐτοῦ, δότε δόξαν αἰνέσει αὐτοῦ. (3) εἴπατε τῷ θεῷ Ὡς φοβερὰ τὰ ἔργα σου· ἐν τῷ πλήθει τῆς δυνάµεώς σου ψεύσονταί σε οἱ ἐχθροί σου· (4) πᾶσα ἡ γῆ προσκυνησάτωσάν σοι καὶ ψαλάτωσάν σοι, ψαλάτωσαν τῷ ὀνόµατί σου. διάψαλµα. (5) δεῦτε καὶ ἴδετε τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ· φοβερὸς ἐν βουλαῖς ὑπὲρ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων, (6) ὁ µεταστρέφων τὴν θάλασσαν εἰς ξηράν, ἐν ποταµῷ διελεύσονται ποδί. ἐκεῖ εὐφρανθησόµεθα ἐπ’ αὐτῷ, (7) τῷ δεσπόζοντι ἐν τῇ δυναστείᾳ αὐτοῦ τοῦ αἰῶνος· οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτοῦ ἐπὶ τὰ ἔθνη ἐπιβλέπουσιν, οἱ παραπικραίνοντες µὴ ὑψούσθωσαν ἐν ἑαυτοῖς. διάψαλµα. (8) εὐλογεῖτε, ἔθνη, τὸν θεὸν ἡµῶν καὶ ἀκουτίσασθε τὴν φωνὴν τῆς αἰνέσεως αὐτοῦ, (9) τοῦ θεµένου τὴν ψυχήν µου εἰς ζωὴν καὶ µὴ δόντος εἰς σάλον τοὺς πόδας µου. (10) ὅτι ἐδοκίµασας ἡµᾶς, ὁ θεός, ἐπύρωσας ἡµᾶς, ὡς πυροῦται τὸ ἀργύριον· (11) εἰσήγαγες ἡµᾶς εἰς τὴν παγίδα, ἔθου θλίψεις ἐπὶ τὸν νῶτον ἡµῶν. (12) ἐπεβίβασας ἀνθρώπους ἐπὶ τὰς κεφαλὰς ἡµῶν, διήλθοµεν διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος, καὶ ἐξήγαγες ἡµᾶς εἰς ἀναψυχήν. (13) εἰσελεύσοµαι εἰς τὸν οἶκόν σου ἐν ὁλοκαυτώµασιν, ἀποδώσω σοι τὰς εὐχάς µου, (14) ἃς διέστειλεν τὰ χείλη µου καὶ ἐλάλησεν τὸ στόµα µου ἐν τῇ θλίψει µου· (15) ὁλοκαυτώµατα µεµυαλωµένα ἀνοίσω σοι µετὰ θυµιάµατος καὶ κριῶν, ποιήσω σοι βόας µετὰ χιµάρων. διάψαλµα. (16) δεῦτε ἀκούσατε καὶ διηγήσοµαι, πάντες οἱ φοβούµενοι τὸν θεόν, ὅσα ἐποίησεν τῇ ψυχῇ µου. (17) πρὸς αὐτὸν τῷ στόµατί µου ἐκέκραξα καὶ ὕψωσα ὑπὸ τὴν γλῶσσάν µου (18) Ἀδικίαν εἰ ἐθεώρουν ἐν καρδίᾳ µου, µὴ εἰσακουσάτω κύριος. (19) διὰ τοῦτο εἰσήκουσέν µου ὁ θεός, προσέσχεν τῇ φωνῇ τῆς δεήσεώς µου. (20) εὐλογητὸς ὁ θεός, ὃς οὐκ ἀπέστησεν τὴν προσευχήν µου καὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἀπ’ ἐµοῦ.

66

Εἰς τὸ τέλος, ἐν ὕµνοις· ψαλµὸς ᾠδῆς. (1) Ὁ θεὸς οἰκτιρήσαι ἡµᾶς καὶ εὐλογήσαι ἡµᾶς, ἐπιφάναι τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐφ’ ἡµᾶς διάψαλµα (2) τοῦ γνῶναι ἐν τῇ γῇ τὴν ὁδόν σου, ἐν πᾶσιν ἔθνεσιν τὸ σωτήριόν σου. (3) ἐξοµολογησάσθωσάν σοι λαοί, ὁ θεός, ἐξοµολογησάσθωσάν σοι λαοὶ πάντες. (4) εὐφρανθήτωσαν καὶ ἀγαλλιάσθωσαν ἔθνη, ὅτι κρινεῖς λαοὺς ἐν εὐθύτητι καὶ ἔθνη ἐν τῇ γῇ ὁδηγήσεις. διάψαλµα. (5) ἐξοµολογησάσθωσάν σοι λαοί, ὁ θεός, ἐξοµολογησάσθωσάν σοι λαοὶ πάντες. (6) γῆ ἔδωκεν τὸν καρπὸν αὐτῆς· εὐλογήσαι ἡµᾶς ὁ θεὸς ὁ θεὸς ἡµῶν. (7) εὐλογήσαι ἡµᾶς ὁ θεός, καὶ φοβηθήτωσαν αὐτὸν πάντα τὰ πέρατα τῆς γῆς.

67

Εἰς τὸ τέλος· τῷ Δαυιδ ψαλµὸς ᾠδῆς. (1) Ἀναστήτω ὁ θεός, καὶ διασκορπισθήτωσαν οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ, καὶ φυγέτωσαν οἱ µισοῦντες αὐτὸν ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ. (2) ὡς ἐκλείπει καπνός, ἐκλιπέτωσαν· ὡς τήκεται κηρὸς ἀπὸ προσώπου πυρός, οὕτως ἀπόλοιντο οἱ ἁµαρτωλοὶ ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ. (3) καὶ οἱ δίκαιοι εὐφρανθήτωσαν, ἀγαλλιάσθωσαν ἐνώπιον τοῦ θεοῦ, τερφθήτωσαν ἐν εὐφροσύνῃ. (4) ᾄσατε τῷ θεῷ, ψάλατε τῷ ὀνόµατι αὐτοῦ· ὁδοποιήσατε τῷ ἐπιβεβηκότι ἐπὶ δυσµῶν, κύριος ὄνοµα αὐτῷ, καὶ ἀγαλλιᾶσθε ἐνώπιον αὐτοῦ. ταραχθήσονται ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ, (5) τοῦ πατρὸς τῶν ὀρφανῶν καὶ κριτοῦ τῶν χηρῶν· ὁ θεὸς ἐν τόπῳ ἁγίῳ αὐτοῦ. (6) ὁ θεὸς κατοικίζει µονοτρόπους ἐν οἴκῳ ἐξάγων πεπεδηµένους ἐν ἀνδρείᾳ, ὁµοίως τοὺς παραπικραίνοντας τοὺς κατοικοῦντας ἐν τάφοις. (7) ὁ θεός, ἐν τῷ ἐκπορεύεσθαί σε ἐνώπιον τοῦ λαοῦ σου, ἐν τῷ διαβαίνειν σε ἐν τῇ ἐρήµῳ διάψαλµα (8) γῆ ἐσείσθη, καὶ γὰρ οἱ οὐρανοὶ ἔσταξαν, ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ τοῦτο Σινα, ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ Ισραηλ. (9) βροχὴν ἑκούσιον ἀφοριεῖς, ὁ θεός, τῇ κληρονοµίᾳ σου, καὶ ἠσθένησεν, σὺ δὲ κατηρτίσω αὐτήν. (10) τὰ ζῷά σου κατοικοῦσιν ἐν αὐτῇ· ἡτοίµασας ἐν τῇ χρηστότητί σου τῷ πτωχῷ, ὁ θεός. (11) κύριος δώσει ῥῆµα τοῖς εὐαγγελιζοµένοις δυνάµει πολλῇ, (12) ὁ βασιλεὺς τῶν δυνάµεων τοῦ ἀγαπητοῦ, καὶ ὡραιότητι τοῦ οἴκου διελέσθαι σκῦλα. (13) ἐὰν κοιµηθῆτε ἀνὰ µέσον τῶν κλήρων, πτέρυγες περιστερᾶς περιηργυρωµέναι, καὶ τὰ µετάφρενα αὐτῆς ἐν χλωρότητι χρυσίου. διάψαλµα. (14) ἐν τῷ διαστέλλειν τὸν ἐπουράνιον βασιλεῖς ἐπ’ αὐτῆς χιονωθήσονται ἐν Σελµων. (15) ὄρος τοῦ θεοῦ ὄρος πῖον, ὄρος τετυρωµένον, ὄρος πῖον. (16) ἵνα τί ὑπολαµβάνετε, ὄρη τετυρωµένα, τὸ ὄρος, ὃ εὐδόκησεν ὁ θεὸς κατοικεῖν ἐν αὐτῷ; καὶ γὰρ ὁ κύριος κατασκηνώσει εἰς τέλος. (17) τὸ ἅρµα τοῦ θεοῦ µυριοπλάσιον, χιλιάδες εὐθηνούντων· ὁ κύριος ἐν αὐτοῖς ἐν Σινα ἐν τῷ ἁγίῳ. (18) ἀνέβης εἰς ὕψος, ᾐχµαλώτευσας αἰχµαλωσίαν, ἔλαβες δόµατα ἐν ἀνθρώπῳ, καὶ γὰρ ἀπειθοῦντες τοῦ κατασκηνῶσαι. κύριος ὁ θεὸς εὐλογητός, (19) εὐλογητὸς κύριος ἡµέραν καθ’ ἡµέραν, κατευοδώσει ἡµῖν ὁ θεὸς τῶν σωτηρίων ἡµῶν. διάψαλµα. (20) ὁ θεὸς ἡµῶν θεὸς τοῦ σῴζειν, καὶ τοῦ κυρίου κυρίου αἱ διέξοδοι τοῦ θανάτου. (21) πλὴν ὁ θεὸς συνθλάσει κεφαλὰς ἐχθρῶν αὐτοῦ, κορυφὴν τριχὸς διαπορευοµένων ἐν πληµµελείαις αὐτῶν. (22) εἶπεν κύριος Ἐκ Βασαν ἐπιστρέψω, ἐπιστρέψω ἐν βυθοῖς θαλάσσης, (23) ὅπως ἂν βαφῇ ὁ πούς σου ἐν αἵµατι, ἡ γλῶσσα τῶν κυνῶν σου ἐξ ἐχθρῶν παρ’ αὐτοῦ. (24) ἐθεωρήθησαν αἱ πορεῖαί σου, ὁ θεός, αἱ πορεῖαι τοῦ θεοῦ µου τοῦ βασιλέως τοῦ ἐν τῷ ἁγίῳ. (25) προέφθασαν ἄρχοντες ἐχόµενοι ψαλλόντων ἐν µέσῳ νεανίδων τυµπανιστριῶν. (26) ἐν ἐκκλησίαις εὐλογεῖτε τὸν θεόν, τὸν κύριον ἐκ πηγῶν Ισραηλ. (27) ἐκεῖ Βενιαµιν νεώτερος ἐν ἐκστάσει, ἄρχοντες Ιουδα ἡγεµόνες αὐτῶν, ἄρχοντες Ζαβουλων, ἄρχοντες Νεφθαλι. (28) ἔντειλαι, ὁ θεός, τῇ δυνάµει σου, δυνάµωσον, ὁ θεός, τοῦτο, ὃ κατειργάσω ἡµῖν. (29) ἀπὸ τοῦ ναοῦ σου ἐπὶ Ιερουσαληµ σοὶ οἴσουσιν βασιλεῖς δῶρα. (30) ἐπιτίµησον τοῖς θηρίοις τοῦ καλάµου· ἡ συναγωγὴ τῶν ταύρων ἐν ταῖς δαµάλεσιν τῶν λαῶν τοῦ µὴ ἀποκλεισθῆναι τοὺς δεδοκιµασµένους τῷ ἀργυρίῳ· διασκόρπισον ἔθνη τὰ τοὺς πολέµους θέλοντα. (31) ἥξουσιν πρέσβεις ἐξ Αἰγύπτου, Αἰθιοπία προφθάσει χεῖρα αὐτῆς τῷ θεῷ. (32) αἱ βασιλεῖαι τῆς γῆς, ᾄσατε τῷ θεῷ, ψάλατε τῷ κυρίῳ. διάψαλµα. (33) ψάλατε τῷ θεῷ τῷ ἐπιβεβηκότι ἐπὶ τὸν οὐρανὸν τοῦ οὐρανοῦ κατὰ ἀνατολάς· ἰδοὺ δώσει ἐν τῇ φωνῇ αὐτοῦ φωνὴν δυνάµεως. (34) δότε δόξαν τῷ θεῷ· ἐπὶ τὸν Ισραηλ ἡ µεγαλοπρέπεια αὐτοῦ, καὶ ἡ δύναµις αὐτοῦ ἐν ταῖς νεφέλαις. (35) θαυµαστὸς ὁ θεὸς ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ· ὁ θεὸς Ισραηλ αὐτὸς δώσει δύναµιν καὶ κραταίωσιν τῷ λαῷ αὐτοῦ. εὐλογητὸς ὁ θεός.

68

Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησοµένων· τῷ Δαυιδ. (1) Σῶσόν µε, ὁ θεός, ὅτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς µου. (2) ἐνεπάγην εἰς ἰλὺν βυθοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν ὑπόστασις· ἦλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, καὶ καταιγὶς κατεπόντισέν µε. (3) ἐκοπίασα κράζων, ἐβραγχίασεν ὁ λάρυγξ µου, ἐξέλιπον οἱ ὀφθαλµοί µου ἀπὸ τοῦ ἐλπίζειν ἐπὶ τὸν θεόν µου. (4) ἐπληθύνθησαν ὑπὲρ τὰς τρίχας τῆς κεφαλῆς µου οἱ µισοῦντές µε δωρεάν, ἐκραταιώθησαν οἱ ἐχθροί µου οἱ ἐκδιώκοντές µε ἀδίκως· ἃ οὐχ ἥρπασα, τότε ἀπετίννυον. (5) ὁ θεός, σὺ ἔγνως τὴν ἀφροσύνην µου, καὶ αἱ πληµµέλειαί µου ἀπὸ σοῦ οὐκ ἐκρύβησαν. (6) µὴ αἰσχυνθείησαν ἐπ’ ἐµοὶ οἱ ὑποµένοντές σε, κύριε κύριε τῶν δυνάµεων, µὴ ἐντραπείησαν ἐπ’ ἐµοὶ οἱ ζητοῦντές σε, ὁ θεὸς τοῦ Ισραηλ, (7) ὅτι ἕνεκα σοῦ ὑπήνεγκα ὀνειδισµόν, ἐκάλυψεν ἐντροπὴ τὸ πρόσωπόν µου. (8) ἀπηλλοτριωµένος ἐγενήθην τοῖς ἀδελφοῖς µου καὶ ξένος τοῖς υἱοῖς τῆς µητρός µου, (9) ὅτι ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου κατέφαγέν µε, καὶ οἱ ὀνειδισµοὶ τῶν ὀνειδιζόντων σε ἐπέπεσαν ἐπ’ ἐµέ. (10) καὶ συνέκαµψα ἐν νηστείᾳ τὴν ψυχήν µου, καὶ ἐγενήθη εἰς ὀνειδισµὸν ἐµοί· (11) καὶ ἐθέµην τὸ ἔνδυµά µου σάκκον, καὶ ἐγενόµην αὐτοῖς εἰς παραβολήν. (12) κατ’ ἐµοῦ ἠδολέσχουν οἱ καθήµενοι ἐν πύλῃ, καὶ εἰς ἐµὲ ἔψαλλον οἱ πίνοντες τὸν οἶνον. (13) ἐγὼ δὲ τῇ προσευχῇ µου πρὸς σέ, κύριε· καιρὸς εὐδοκίας, ὁ θεός, ἐν τῷ πλήθει τοῦ ἐλέους σου· ἐπάκουσόν µου ἐν ἀληθείᾳ τῆς σωτηρίας σου. (14) σῶσόν µε ἀπὸ πηλοῦ, ἵνα µὴ ἐµπαγῶ· ῥυσθείην ἐκ τῶν µισούντων µε καὶ ἐκ τοῦ βάθους τῶν ὑδάτων· (15) µή µε καταποντισάτω καταιγὶς ὕδατος, µηδὲ καταπιέτω µε βυθός, µηδὲ συσχέτω ἐπ’ ἐµὲ φρέαρ τὸ στόµα αὐτοῦ. (16) εἰσάκουσόν µου, κύριε, ὅτι χρηστὸν τὸ ἔλεός σου· κατὰ τὸ πλῆθος τῶν οἰκτιρµῶν σου ἐπίβλεψον ἐπ’ ἐµέ. (17) µὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ τοῦ παιδός σου, ὅτι θλίβοµαι, ταχὺ ἐπάκουσόν µου. (18) πρόσχες τῇ ψυχῇ µου καὶ λύτρωσαι αὐτήν, ἕνεκα τῶν ἐχθρῶν µου ῥῦσαί µε. (19) σὺ γὰρ γινώσκεις τὸν ὀνειδισµόν µου καὶ τὴν αἰσχύνην µου καὶ τὴν ἐντροπήν µου· ἐναντίον σου πάντες οἱ θλίβοντές µε. (20) ὀνειδισµὸν προσεδόκησεν ἡ ψυχή µου καὶ ταλαιπωρίαν, καὶ ὑπέµεινα συλλυπούµενον, καὶ οὐχ ὑπῆρξεν, καὶ παρακαλοῦντας, καὶ οὐχ εὗρον. (21) καὶ ἔδωκαν εἰς τὸ βρῶµά µου χολὴν καὶ εἰς τὴν δίψαν µου ἐπότισάν µε ὄξος. (22) γενηθήτω ἡ τράπεζα αὐτῶν ἐνώπιον αὐτῶν εἰς παγίδα καὶ εἰς ἀνταπόδοσιν καὶ εἰς σκάνδαλον· (23) σκοτισθήτωσαν οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτῶν τοῦ µὴ βλέπειν, καὶ τὸν νῶτον αὐτῶν διὰ παντὸς σύγκαµψον· (24) ἔκχεον ἐπ’ αὐτοὺς τὴν ὀργήν σου, καὶ ὁ θυµὸς τῆς ὀργῆς σου καταλάβοι αὐτούς. (25) γενηθήτω ἡ ἔπαυλις αὐτῶν ἠρηµωµένη, καὶ ἐν τοῖς σκηνώµασιν αὐτῶν µὴ ἔστω ὁ κατοικῶν· (26) ὅτι ὃν σὺ ἐπάταξας, αὐτοὶ κατεδίωξαν, καὶ ἐπὶ τὸ ἄλγος τῶν τραυµατιῶν σου προσέθηκαν. (27) πρόσθες ἀνοµίαν ἐπὶ τὴν ἀνοµίαν αὐτῶν, καὶ µὴ εἰσελθέτωσαν ἐν δικαιοσύνῃ σου· (28) ἐξαλειφθήτωσαν ἐκ βίβλου ζώντων καὶ µετὰ δικαίων µὴ γραφήτωσαν. (29) πτωχὸς καὶ ἀλγῶν εἰµι ἐγώ, καὶ ἡ σωτηρία τοῦ προσώπου σου, ὁ θεός, ἀντελάβετό µου. (30) αἰνέσω τὸ ὄνοµα τοῦ θεοῦ µετ’ ᾠδῆς, µεγαλυνῶ αὐτὸν ἐν αἰνέσει, (31) καὶ ἀρέσει τῷ θεῷ ὑπὲρ µόσχον νέον κέρατα ἐκφέροντα καὶ ὁπλάς. (32) ἰδέτωσαν πτωχοὶ καὶ εὐφρανθήτωσαν· ἐκζητήσατε τὸν θεόν, καὶ ζήσεται ἡ ψυχὴ ὑµῶν, (33) ὅτι εἰσήκουσεν τῶν πενήτων ὁ κύριος καὶ τοὺς πεπεδηµένους αὐτοῦ οὐκ ἐξουδένωσεν. (34) αἰνεσάτωσαν αὐτὸν οἱ οὐρανοὶ καὶ ἡ γῆ, θάλασσα καὶ πάντα τὰ ἕρποντα ἐν αὐτοῖς. (35) ὅτι ὁ θεὸς σώσει τὴν Σιων, καὶ οἰκοδοµηθήσονται αἱ πόλεις τῆς Ιουδαίας, καὶ κατοικήσουσιν ἐκεῖ καὶ κληρονοµήσουσιν αὐτήν· (36) καὶ τὸ σπέρµα τῶν δούλων αὐτοῦ καθέξουσιν αὐτήν, καὶ οἱ ἀγαπῶντες τὸ ὄνοµα αὐτοῦ κατασκηνώσουσιν ἐν αὐτῇ.

69

Εἰς τὸ τέλος· τῷ Δαυιδ εἰς ἀνάµνησιν, εἰς τὸ σῶσαί µε κύριον. (1) Ὁ θεός, εἰς τὴν βοήθειάν µου πρόσχες. (2) αἰσχυνθείησαν καὶ ἐντραπείησαν οἱ ζητοῦντές µου τὴν ψυχήν, ἀποστραφείησαν εἰς τὰ ὀπίσω καὶ καταισχυνθείησαν οἱ βουλόµενοί µοι κακά, (3) ἀποστραφείησαν παραυτίκα αἰσχυνόµενοι οἱ λέγοντές µοι Εὖγε εὖγε. (4) ἀγαλλιάσθωσαν καὶ εὐφρανθήτωσαν ἐπὶ σοὶ πάντες οἱ ζητοῦντές σε, καὶ λεγέτωσαν διὰ παντός Μεγαλυνθήτω ὁ θεός, οἱ ἀγαπῶντες τὸ σωτήριόν σου. (5) ἐγὼ δὲ πτωχὸς καὶ πένης· ὁ θεός, βοήθησόν µοι. βοηθός µου καὶ ῥύστης µου εἶ σύ· κύριε, µὴ χρονίσῃς.

70

Τῷ Δαυιδ· υἱῶν Ιωναδαβ καὶ τῶν πρώτων αἰχµαλωτισθέντων. (1) Ὁ θεός, ἐπὶ σοὶ ἤλπισα, µὴ καταισχυνθείην εἰς τὸν αἰῶνα. (2) ἐν τῇ δικαιοσύνῃ σου ῥῦσαί µε καὶ ἐξελοῦ µε, κλῖνον πρός µε τὸ οὖς σου καὶ σῶσόν µε. (3) γενοῦ µοι εἰς θεὸν ὑπερασπιστὴν καὶ εἰς τόπον ὀχυρὸν τοῦ σῶσαί µε, ὅτι στερέωµά µου καὶ καταφυγή µου εἶ σύ. (4) ὁ θεός µου, ῥῦσαί µε ἐκ χειρὸς ἁµαρτωλοῦ, ἐκ χειρὸς παρανοµοῦντος καὶ ἀδικοῦντος· (5) ὅτι σὺ εἶ ἡ ὑποµονή µου, κύριε· κύριος ἡ ἐλπίς µου ἐκ νεότητός µου. (6) ἐπὶ σὲ ἐπεστηρίχθην ἀπὸ γαστρός, ἐκ κοιλίας µητρός µου σύ µου εἶ σκεπαστής· ἐν σοὶ ἡ ὕµνησίς µου διὰ παντός. (7) ὡσεὶ τέρας ἐγενήθην τοῖς πολλοῖς, καὶ σὺ βοηθὸς κραταιός. (8) πληρωθήτω τὸ στόµα µου αἰνέσεως, ὅπως ὑµνήσω τὴν δόξαν σου, ὅλην τὴν ἡµέραν τὴν µεγαλοπρέπειάν σου. (9) µὴ ἀπορρίψῃς µε εἰς καιρὸν γήρους, ἐν τῷ ἐκλείπειν τὴν ἰσχύν µου µὴ ἐγκαταλίπῃς µε. (10) ὅτι εἶπαν οἱ ἐχθροί µου ἐµοὶ καὶ οἱ φυλάσσοντες τὴν ψυχήν µου ἐβουλεύσαντο ἐπὶ τὸ αὐτὸ (11) λέγοντες Ὁ θεὸς ἐγκατέλιπεν αὐτόν· καταδιώξατε καὶ καταλάβετε αὐτόν, ὅτι οὐκ ἔστιν ὁ ῥυόµενος. (12) ὁ θεός, µὴ µακρύνῃς ἀπ’ ἐµοῦ· ὁ θεός µου, εἰς τὴν βοήθειάν µου πρόσχες. (13) αἰσχυνθήτωσαν καὶ ἐκλιπέτωσαν οἱ ἐνδιαβάλλοντες τὴν ψυχήν µου, περιβαλέσθωσαν αἰσχύνην καὶ ἐντροπὴν οἱ ζητοῦντες τὰ κακά µοι. (14) ἐγὼ δὲ διὰ παντὸς ἐλπιῶ καὶ προσθήσω ἐπὶ πᾶσαν τὴν αἴνεσίν σου. (15) τὸ στόµα µου ἐξαγγελεῖ τὴν δικαιοσύνην σου, ὅλην τὴν ἡµέραν τὴν σωτηρίαν σου, ὅτι οὐκ ἔγνων γραµµατείας. (16) εἰσελεύσοµαι ἐν δυναστείᾳ κυρίου· κύριε, µνησθήσοµαι τῆς δικαιοσύνης σου µόνου. (17) ἐδίδαξάς µε, ὁ θεός, ἐκ νεότητός µου, καὶ µέχρι νῦν ἀπαγγελῶ τὰ θαυµάσιά σου. (18) καὶ ἕως γήρους καὶ πρεσβείου, ὁ θεός, µὴ ἐγκαταλίπῃς µε, ἕως ἂν ἀπαγγείλω τὸν βραχίονά σου πάσῃ τῇ γενεᾷ τῇ ἐρχοµένῃ, τὴν δυναστείαν σου καὶ τὴν δικαιοσύνην σου. (19) ὁ θεός, ἕως ὑψίστων ἃ ἐποίησας µεγαλεῖα· ὁ θεός, τίς ὅµοιός σοι; (20) ὅσας ἔδειξάς µοι θλίψεις πολλὰς καὶ κακάς, καὶ ἐπιστρέψας ἐζωοποίησάς µε καὶ ἐκ τῶν ἀβύσσων τῆς γῆς πάλιν ἀνήγαγές µε. (21) ἐπλεόνασας τὴν µεγαλοσύνην σου καὶ ἐπιστρέψας παρεκάλεσάς µε καὶ ἐκ τῶν ἀβύσσων τῆς γῆς πάλιν ἀνήγαγές µε. (22) καὶ γὰρ ἐγὼ ἐξοµολογήσοµαί σοι ἐν σκεύει ψαλµοῦ τὴν ἀλήθειάν σου, ὁ θεός· ψαλῶ σοι ἐν κιθάρᾳ, ὁ ἅγιος τοῦ Ισραηλ. (23) ἀγαλλιάσονται τὰ χείλη µου, ὅταν ψάλω σοι, καὶ ἡ ψυχή µου, ἣν ἐλυτρώσω. (24) ἔτι δὲ καὶ ἡ γλῶσσά µου ὅλην τὴν ἡµέραν µελετήσει τὴν δικαιοσύνην σου, ὅταν αἰσχυνθῶσιν καὶ ἐντραπῶσιν οἱ ζητοῦντες τὰ κακά µοι.

71

Εἰς Σαλωµων. (1) Ὁ θεός, τὸ κρίµα σου τῷ βασιλεῖ δὸς καὶ τὴν δικαιοσύνην σου τῷ υἱῷ τοῦ βασιλέως (2) κρίνειν τὸν λαόν σου ἐν δικαιοσύνῃ καὶ τοὺς πτωχούς σου ἐν κρίσει. (3) ἀναλαβέτω τὰ ὄρη εἰρήνην τῷ λαῷ σου καὶ οἱ βουνοὶ ἐν δικαιοσύνῃ. (4) κρινεῖ τοὺς πτωχοὺς τοῦ λαοῦ καὶ σώσει τοὺς υἱοὺς τῶν πενήτων καὶ ταπεινώσει συκοφάντην (5) καὶ συµπαραµενεῖ τῷ ἡλίῳ καὶ πρὸ τῆς σελήνης γενεὰς γενεῶν (6) καὶ καταβήσεται ὡς ὑετὸς ἐπὶ πόκον καὶ ὡσεὶ σταγόνες στάζουσαι ἐπὶ τὴν γῆν. (7) ἀνατελεῖ ἐν ταῖς ἡµέραις αὐτοῦ δικαιοσύνη καὶ πλῆθος εἰρήνης ἕως οὗ ἀνταναιρεθῇ ἡ σελήνη. (8) καὶ κατακυριεύσει ἀπὸ θαλάσσης ἕως θαλάσσης καὶ ἀπὸ ποταµοῦ ἕως περάτων τῆς οἰκουµένης. (9) ἐνώπιον αὐτοῦ προπεσοῦνται Αἰθίοπες, καὶ οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ χοῦν λείξουσιν· (10) βασιλεῖς Θαρσις καὶ αἱ νῆσοι δῶρα προσοίσουσιν, βασιλεῖς Ἀράβων καὶ Σαβα δῶρα προσάξουσιν· (11) καὶ προσκυνήσουσιν αὐτῷ πάντες οἱ βασιλεῖς, πάντα τὰ ἔθνη δουλεύσουσιν αὐτῷ. (12) ὅτι ἐρρύσατο πτωχὸν ἐκ χειρὸς δυνάστου καὶ πένητα, ᾧ οὐχ ὑπῆρχεν βοηθός· (13) φείσεται πτωχοῦ καὶ πένητος καὶ ψυχὰς πενήτων σώσει· (14) ἐκ τόκου καὶ ἐξ ἀδικίας λυτρώσεται τὰς ψυχὰς αὐτῶν, καὶ ἔντιµον τὸ ὄνοµα αὐτῶν ἐνώπιον αὐτοῦ. (15) καὶ ζήσεται, καὶ δοθήσεται αὐτῷ ἐκ τοῦ χρυσίου τῆς Ἀραβίας, καὶ προσεύξονται περὶ αὐτοῦ διὰ παντός, ὅλην τὴν ἡµέραν εὐλογήσουσιν αὐτόν. (16) ἔσται στήριγµα ἐν τῇ γῇ ἐπ’ ἄκρων τῶν ὀρέων· ὑπεραρθήσεται ὑπὲρ τὸν Λίβανον ὁ καρπὸς αὐτοῦ, καὶ ἐξανθήσουσιν ἐκ πόλεως ὡσεὶ χόρτος τῆς γῆς. (17) ἔστω τὸ ὄνοµα αὐτοῦ εὐλογηµένον εἰς τοὺς αἰῶνας, πρὸ τοῦ ἡλίου διαµενεῖ τὸ ὄνοµα αὐτοῦ· καὶ εὐλογηθήσονται ἐν αὐτῷ πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς, πάντα τὰ ἔθνη µακαριοῦσιν αὐτόν. (18) Εὐλογητὸς κύριος ὁ θεὸς ὁ θεὸς Ισραηλ ὁ ποιῶν θαυµάσια µόνος, (19) καὶ εὐλογητὸν τὸ ὄνοµα τῆς δόξης αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, καὶ πληρωθήσεται τῆς δόξης αὐτοῦ πᾶσα ἡ γῆ. γένοιτο γένοιτο. (20) Ἐξέλιπον οἱ ὕµνοι Δαυιδ τοῦ υἱοῦ Ιεσσαι.

72

Ψαλµὸς τῷ Ασαφ. (1) Ὡς ἀγαθὸς τῷ Ισραηλ ὁ θεός, τοῖς εὐθέσι τῇ καρδίᾳ. (2) ἐµοῦ δὲ παρὰ µικρὸν ἐσαλεύθησαν οἱ πόδες, παρ’ ὀλίγον ἐξεχύθη τὰ διαβήµατά µου. (3) ὅτι ἐζήλωσα ἐπὶ τοῖς ἀνόµοις εἰρήνην ἁµαρτωλῶν θεωρῶν, (4) ὅτι οὐκ ἔστιν ἀνάνευσις τῷ θανάτῳ αὐτῶν καὶ στερέωµα ἐν τῇ µάστιγι αὐτῶν· (5) ἐν κόποις ἀνθρώπων οὐκ εἰσὶν καὶ µετὰ ἀνθρώπων οὐ µαστιγωθήσονται. (6) διὰ τοῦτο ἐκράτησεν αὐτοὺς ἡ ὑπερηφανία, περιεβάλοντο ἀδικίαν καὶ ἀσέβειαν αὐτῶν. (7) ἐξελεύσεται ὡς ἐκ στέατος ἡ ἀδικία αὐτῶν διήλθοσαν εἰς διάθεσιν καρδίας· (8) διενοήθησαν καὶ ἐλάλησαν ἐν πονηρίᾳ, ἀδικίαν εἰς τὸ ὕψος ἐλάλησαν· (9) ἔθεντο εἰς οὐρανὸν τὸ στόµα αὐτῶν, καὶ ἡ γλῶσσα αὐτῶν διῆλθεν ἐπὶ τῆς γῆς. (10) διὰ τοῦτο ἐπιστρέψει ὁ λαός µου ἐνταῦθα, καὶ ἡµέραι πλήρεις εὑρεθήσονται αὐτοῖς. (11) καὶ εἶπαν Πῶς ἔγνω ὁ θεός, καὶ εἰ ἔστιν γνῶσις ἐν τῷ ὑψίστῳ; (12) ἰδοὺ οὗτοι ἁµαρτωλοὶ καὶ εὐθηνοῦνται· εἰς τὸν αἰῶνα κατέσχον πλούτου. (13) καὶ εἶπα Ἄρα µαταίως ἐδικαίωσα τὴν καρδίαν µου καὶ ἐνιψάµην ἐν ἀθῴοις τὰς χεῖράς µου· (14) καὶ ἐγενόµην µεµαστιγωµένος ὅλην τὴν ἡµέραν, καὶ ὁ ἔλεγχός µου εἰς τὰς πρωίας. (15) εἰ ἔλεγον Διηγήσοµαι οὕτως, ἰδοὺ τῇ γενεᾷ τῶν υἱῶν σου ἠσυνθέτηκα. (16) καὶ ὑπέλαβον τοῦ γνῶναι τοῦτο· κόπος ἐστὶν ἐναντίον µου, (17) ἕως εἰσέλθω εἰς τὸ ἁγιαστήριον τοῦ θεοῦ καὶ συνῶ εἰς τὰ ἔσχατα αὐτῶν. (18) πλὴν διὰ τὰς δολιότητας ἔθου αὐτοῖς, κατέβαλες αὐτοὺς ἐν τῷ ἐπαρθῆναι. (19) πῶς ἐγένοντο εἰς ἐρήµωσιν ἐξάπινα· ἐξέλιπον, ἀπώλοντο διὰ τὴν ἀνοµίαν αὐτῶν. (20) ὡσεὶ ἐνύπνιον ἐξεγειροµένου, κύριε, ἐν τῇ πόλει σου τὴν εἰκόνα αὐτῶν ἐξουδενώσεις. (21) ὅτι ἐξεκαύθη ἡ καρδία µου, καὶ οἱ νεφροί µου ἠλλοιώθησαν, (22) καὶ ἐγὼ ἐξουδενωµένος καὶ οὐκ ἔγνων, κτηνώδης ἐγενόµην παρὰ σοί. (23) καὶ ἐγὼ διὰ παντὸς µετὰ σοῦ, ἐκράτησας τῆς χειρὸς τῆς δεξιᾶς µου, (24) ἐν τῇ βουλῇ σου ὡδήγησάς µε καὶ µετὰ δόξης προσελάβου µε. (25) τί γάρ µοι ὑπάρχει ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ παρὰ σοῦ τί ἠθέλησα ἐπὶ τῆς γῆς; (26) ἐξέλιπεν ἡ καρδία µου καὶ ἡ σάρξ µου, ὁ θεὸς τῆς καρδίας µου καὶ ἡ µερίς µου ὁ θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα. (27) ὅτι ἰδοὺ οἱ µακρύνοντες ἑαυτοὺς ἀπὸ σοῦ ἀπολοῦνται, ἐξωλέθρευσας πάντα τὸν πορνεύοντα ἀπὸ σοῦ. (28) ἐµοὶ δὲ τὸ προσκολλᾶσθαι τῷ θεῷ ἀγαθόν ἐστιν, τίθεσθαι ἐν τῷ κυρίῳ τὴν ἐλπίδα µου τοῦ ἐξαγγεῖλαι πάσας τὰς αἰνέσεις σου ἐν ταῖς πύλαις τῆς θυγατρὸς Σιων.

73

Συνέσεως τῷ Ασαφ. (1) Ἵνα τί ἀπώσω, ὁ θεός, εἰς τέλος, ὠργίσθη ὁ θυµός σου ἐπὶ πρόβατα νοµῆς σου; (2) µνήσθητι τῆς συναγωγῆς σου, ἧς ἐκτήσω ἀπ’ ἀρχῆς· ἐλυτρώσω ῥάβδον κληρονοµίας σου, ὄρος Σιων τοῦτο, ὃ κατεσκήνωσας ἐν αὐτῷ. (3) ἔπαρον τὰς χεῖράς σου ἐπὶ τὰς ὑπερηφανίας αὐτῶν εἰς τέλος, ὅσα ἐπονηρεύσατο ὁ ἐχθρὸς ἐν τοῖς ἁγίοις σου. (4) καὶ ἐνεκαυχήσαντο οἱ µισοῦντές σε ἐν µέσῳ τῆς ἑορτῆς σου, ἔθεντο τὰ σηµεῖα αὐτῶν σηµεῖα καὶ οὐκ ἔγνωσαν. (5) ὡς εἰς τὴν εἴσοδον ὑπεράνω, (6) ὡς ἐν δρυµῷ ξύλων ἀξίναις ἐξέκοψαν τὰς θύρας αὐτῆς, ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐν πελέκει καὶ λαξευτηρίῳ κατέρραξαν αὐτήν. (7) ἐνεπύρισαν ἐν πυρὶ τὸ ἁγιαστήριόν σου, εἰς τὴν γῆν ἐβεβήλωσαν τὸ σκήνωµα τοῦ ὀνόµατός σου. (8) εἶπαν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῶν ἡ συγγένεια αὐτῶν ἐπὶ τὸ αὐτό Δεῦτε καὶ κατακαύσωµεν πάσας τὰς ἑορτὰς τοῦ θεοῦ ἀπὸ τῆς γῆς. (9) τὰ σηµεῖα ἡµῶν οὐκ εἴδοµεν, οὐκ ἔστιν ἔτι προφήτης, καὶ ἡµᾶς οὐ γνώσεται ἔτι. (10) ἕως πότε, ὁ θεός, ὀνειδιεῖ ὁ ἐχθρός, παροξυνεῖ ὁ ὑπεναντίος τὸ ὄνοµά σου εἰς τέλος; (11) ἵνα τί ἀποστρέφεις τὴν χεῖρά σου καὶ τὴν δεξιάν σου ἐκ µέσου τοῦ κόλπου σου εἰς τέλος; (12) ὁ δὲ θεὸς βασιλεὺς ἡµῶν πρὸ αἰῶνος, εἰργάσατο σωτηρίαν ἐν µέσῳ τῆς γῆς. (13) σὺ ἐκραταίωσας ἐν τῇ δυνάµει σου τὴν θάλασσαν, σὺ συνέτριψας τὰς κεφαλὰς τῶν δρακόντων ἐπὶ τοῦ ὕδατος. (14) σὺ συνέθλασας τὰς κεφαλὰς τοῦ δράκοντος, ἔδωκας αὐτὸν βρῶµα λαοῖς τοῖς Αἰθίοψιν. (15) σὺ διέρρηξας πηγὰς καὶ χειµάρρους, σὺ ἐξήρανας ποταµοὺς Ηθαµ. (16) σή ἐστιν ἡ ἡµέρα, καὶ σή ἐστιν ἡ νύξ, σὺ κατηρτίσω φαῦσιν καὶ ἥλιον. (17) σὺ ἐποίησας πάντα τὰ ὅρια τῆς γῆς· θέρος καὶ ἔαρ, σὺ ἔπλασας αὐτά. (18) µνήσθητι ταύτης· ἐχθρὸς ὠνείδισεν τὸν κύριον, καὶ λαὸς ἄφρων παρώξυνεν τὸ ὄνοµά σου. (19) µὴ παραδῷς τοῖς θηρίοις ψυχὴν ἐξοµολογουµένην σοι, τῶν ψυχῶν τῶν πενήτων σου µὴ ἐπιλάθῃ εἰς τέλος. (20) ἐπίβλεψον εἰς τὴν διαθήκην σου, ὅτι ἐπληρώθησαν οἱ ἐσκοτισµένοι τῆς γῆς οἴκων ἀνοµιῶν. (21) µὴ ἀποστραφήτω τεταπεινωµένος κατῃσχυµµένος· πτωχὸς καὶ πένης αἰνέσουσιν τὸ ὄνοµά σου. (22) ἀνάστα, ὁ θεός, δίκασον τὴν δίκην σου· µνήσθητι τῶν ὀνειδισµῶν σου τῶν ὑπὸ ἄφρονος ὅλην τὴν ἡµέραν. (23) µὴ ἐπιλάθῃ τῆς φωνῆς τῶν ἱκετῶν σου· ἡ ὑπερηφανία τῶν µισούντων σε ἀνέβη διὰ παντὸς πρὸς σέ.

74

Εἰς τὸ τέλος· µὴ διαφθείρῃς· ψαλµὸς τῷ Ασαφ ᾠδῆς. (1) Ἐξοµολογησόµεθά σοι, ὁ θεός, ἐξοµολογησόµεθα καὶ ἐπικαλεσόµεθα τὸ ὄνοµά σου. (2) διηγήσοµαι πάντα τὰ θαυµάσιά σου, ὅταν λάβω καιρόν· ἐγὼ εὐθύτητας κρινῶ. (3) ἐτάκη ἡ γῆ καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν αὐτῇ, ἐγὼ ἐστερέωσα τοὺς στύλους αὐτῆς. διάψαλµα. (4) εἶπα τοῖς παρανοµοῦσιν Μὴ παρανοµεῖτε, καὶ τοῖς ἁµαρτάνουσιν Μὴ ὑψοῦτε κέρας, (5) µὴ ἐπαίρετε εἰς ὕψος τὸ κέρας ὑµῶν, µὴ λαλεῖτε κατὰ τοῦ θεοῦ ἀδικίαν. (6) ὅτι οὔτε ἀπὸ ἐξόδων οὔτε ἀπὸ δυσµῶν οὔτε ἀπὸ ἐρήµων ὀρέων, (7) ὅτι ὁ θεὸς κριτής ἐστιν, τοῦτον ταπεινοῖ καὶ τοῦτον ὑψοῖ. (8) ὅτι ποτήριον ἐν χειρὶ κυρίου οἴνου ἀκράτου πλῆρες κεράσµατος, καὶ ἔκλινεν ἐκ τούτου εἰς τοῦτο, πλὴν ὁ τρυγίας αὐτοῦ οὐκ ἐξεκενώθη, πίονται πάντες οἱ ἁµαρτωλοὶ τῆς γῆς. (9) ἐγὼ δὲ ἀγαλλιάσοµαι εἰς τὸν αἰῶνα, ψαλῶ τῷ θεῷ Ιακωβ· (10) καὶ πάντα τὰ κέρατα τῶν ἁµαρτωλῶν συγκλάσω, καὶ ὑψωθήσεται τὰ κέρατα τοῦ δικαίου.

75

Εἰς τὸ τέλος, ἐν ὕµνοις· ψαλµὸς τῷ Ασαφ, ᾠδὴ πρὸς τὸν Ἀσσύριον. (1) Γνωστὸς ἐν τῇ Ιουδαίᾳ ὁ θεός, ἐν τῷ Ισραηλ µέγα τὸ ὄνοµα αὐτοῦ. (2) καὶ ἐγενήθη ἐν εἰρήνῃ ὁ τόπος αὐτοῦ καὶ τὸ κατοικητήριον αὐτοῦ ἐν Σιων· (3) ἐκεῖ συνέτριψεν τὰ κράτη τῶν τόξων, ὅπλον καὶ ῥοµφαίαν καὶ πόλεµον. διάψαλµα, (4) φωτίζεις σὺ θαυµαστῶς ἀπὸ ὀρέων αἰωνίων. (5) ἐταράχθησαν πάντες οἱ ἀσύνετοι τῇ καρδίᾳ, ὕπνωσαν ὕπνον αὐτῶν καὶ οὐχ εὗρον οὐδὲν πάντες οἱ ἄνδρες τοῦ πλούτου ταῖς χερσὶν αὐτῶν. (6) ἀπὸ ἐπιτιµήσεώς σου, ὁ θεὸς Ιακωβ, ἐνύσταξαν οἱ ἐπιβεβηκότες τοὺς ἵππους. (7) σὺ φοβερὸς εἶ, καὶ τίς ἀντιστήσεταί σοι; ἀπὸ τότε ἡ ὀργή σου. (8) ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἠκούτισας κρίσιν, γῆ ἐφοβήθη καὶ ἡσύχασεν (9) ἐν τῷ ἀναστῆναι εἰς κρίσιν τὸν θεὸν τοῦ σῶσαι πάντας τοὺς πραεῖς τῆς γῆς. διάψαλµα. (10) ὅτι ἐνθύµιον ἀνθρώπου ἐξοµολογήσεταί σοι, καὶ ἐγκατάλειµµα ἐνθυµίου ἑορτάσει σοι. (11) εὔξασθε καὶ ἀπόδοτε κυρίῳ τῷ θεῷ ὑµῶν· πάντες οἱ κύκλῳ αὐτοῦ οἴσουσιν δῶρα (12) τῷ φοβερῷ καὶ ἀφαιρουµένῳ πνεύµατα ἀρχόντων, φοβερῷ παρὰ τοῖς βασιλεῦσι τῆς γῆς.

76

Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ Ιδιθουν· τῷ Ασαφ ψαλµός. (1) Φωνῇ µου πρὸς κύριον ἐκέκραξα, φωνῇ µου πρὸς τὸν θεόν, καὶ προσέσχεν µοι. (2) ἐν ἡµέρᾳ θλίψεώς µου τὸν θεὸν ἐξεζήτησα, ταῖς χερσίν µου νυκτὸς ἐναντίον αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἠπατήθην· ἀπηνήνατο παρακληθῆναι ἡ ψυχή µου. (3) ἐµνήσθην τοῦ θεοῦ καὶ εὐφράνθην· ἠδολέσχησα, καὶ ὠλιγοψύχησεν τὸ πνεῦµά µου. διάψαλµα. (4) προκατελάβοντο φυλακὰς οἱ ὀφθαλµοί µου, ἐταράχθην καὶ οὐκ ἐλάλησα. (5) διελογισάµην ἡµέρας ἀρχαίας καὶ ἔτη αἰώνια ἐµνήσθην καὶ ἐµελέτησα· (6) νυκτὸς µετὰ τῆς καρδίας µου ἠδολέσχουν, καὶ ἔσκαλλεν τὸ πνεῦµά µου. (7) µὴ εἰς τοὺς αἰῶνας ἀπώσεται κύριος καὶ οὐ προσθήσει τοῦ εὐδοκῆσαι ἔτι; (8) ἢ εἰς τέλος τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἀποκόψει ἀπὸ γενεᾶς εἰς γενεάν; (9) ἢ ἐπιλήσεται τοῦ οἰκτιρῆσαι ὁ θεὸς ἢ συνέξει ἐν τῇ ὀργῇ αὐτοῦ τοὺς οἰκτιρµοὺς αὐτοῦ; διάψαλµα. (10) καὶ εἶπα Νῦν ἠρξάµην, αὕτη ἡ ἀλλοίωσις τῆς δεξιᾶς τοῦ ὑψίστου. (11) ἐµνήσθην τῶν ἔργων κυρίου, ὅτι µνησθήσοµαι ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῶν θαυµασίων σου (12) καὶ µελετήσω ἐν πᾶσιν τοῖς ἔργοις σου καὶ ἐν τοῖς ἐπιτηδεύµασίν σου ἀδολεσχήσω. (13) ὁ θεός, ἐν τῷ ἁγίῳ ἡ ὁδός σου· τίς θεὸς µέγας ὡς ὁ θεὸς ἡµῶν; (14) σὺ εἶ ὁ θεὸς ὁ ποιῶν θαυµάσια, ἐγνώρισας ἐν τοῖς λαοῖς τὴν δύναµίν σου· (15) ἐλυτρώσω ἐν τῷ βραχίονί σου τὸν λαόν σου, τοὺς υἱοὺς Ιακωβ καὶ Ιωσηφ. διάψαλµα. (16) εἴδοσάν σε ὕδατα, ὁ θεός, εἴδοσάν σε ὕδατα καὶ ἐφοβήθησαν, καὶ ἐταράχθησαν ἄβυσσοι, πλῆθος ἤχους ὑδάτων. (17) φωνὴν ἔδωκαν αἱ νεφέλαι, καὶ γὰρ τὰ βέλη σου διαπορεύονται· (18) φωνὴ τῆς βροντῆς σου ἐν τῷ τροχῷ, ἔφαναν αἱ ἀστραπαί σου τῇ οἰκουµένῃ, ἐσαλεύθη καὶ ἔντροµος ἐγενήθη ἡ γῆ. (19) ἐν τῇ θαλάσσῃ ἡ ὁδός σου, καὶ αἱ τρίβοι σου ἐν ὕδασι πολλοῖς, καὶ τὰ ἴχνη σου οὐ γνωσθήσονται. (20) ὡδήγησας ὡς πρόβατα τὸν λαόν σου ἐν χειρὶ Μωυσῆ καὶ Ααρων.

77

Συνέσεως τῷ Ασαφ. (1) Προσέχετε, λαός µου, τὸν νόµον µου, κλίνατε τὸ οὖς ὑµῶν εἰς τὰ ῥήµατα τοῦ στόµατός µου· (2) ἀνοίξω ἐν παραβολαῖς τὸ στόµα µου, φθέγξοµαι προβλήµατα ἀπ’ ἀρχῆς. (3) ὅσα ἠκούσαµεν καὶ ἔγνωµεν αὐτὰ καὶ οἱ πατέρες ἡµῶν διηγήσαντο ἡµῖν, (4) οὐκ ἐκρύβη ἀπὸ τῶν τέκνων αὐτῶν εἰς γενεὰν ἑτέραν ἀπαγγέλλοντες τὰς αἰνέσεις τοῦ κυρίου καὶ τὰς δυναστείας αὐτοῦ καὶ τὰ θαυµάσια αὐτοῦ, ἃ ἐποίησεν. (5) καὶ ἀνέστησεν µαρτύριον ἐν Ιακωβ καὶ νόµον ἔθετο ἐν Ισραηλ, ὅσα ἐνετείλατο τοῖς πατράσιν ἡµῶν τοῦ γνωρίσαι αὐτὰ τοῖς υἱοῖς αὐτῶν, (6) ὅπως ἂν γνῷ γενεὰ ἑτέρα, υἱοὶ οἱ τεχθησόµενοι, καὶ ἀναστήσονται καὶ ἀπαγγελοῦσιν αὐτὰ τοῖς υἱοῖς αὐτῶν, (7) ἵνα θῶνται ἐπὶ τὸν θεὸν τὴν ἐλπίδα αὐτῶν καὶ µὴ ἐπιλάθωνται τῶν ἔργων τοῦ θεοῦ καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ ἐκζητήσουσιν, (8) ἵνα µὴ γένωνται ὡς οἱ πατέρες αὐτῶν γενεὰ σκολιὰ καὶ παραπικραίνουσα, γενεά, ἥτις οὐ κατηύθυνεν τὴν καρδίαν αὐτῆς καὶ οὐκ ἐπιστώθη µετὰ τοῦ θεοῦ τὸ πνεῦµα αὐτῆς. (9) υἱοὶ Εφραιµ ἐντείνοντες καὶ βάλλοντες τόξοις ἐστράφησαν ἐν ἡµέρᾳ πολέµου. (10) οὐκ ἐφύλαξαν τὴν διαθήκην τοῦ θεοῦ καὶ ἐν τῷ νόµῳ αὐτοῦ οὐκ ἤθελον πορεύεσθαι (11) καὶ ἐπελάθοντο τῶν εὐεργεσιῶν αὐτοῦ καὶ τῶν θαυµασίων αὐτοῦ, ὧν ἔδειξεν αὐτοῖς, (12) ἐναντίον τῶν πατέρων αὐτῶν ἃ ἐποίησεν θαυµάσια ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἐν πεδίῳ Τάνεως. (13) διέρρηξεν θάλασσαν καὶ διήγαγεν αὐτούς, ἔστησεν ὕδατα ὡσεὶ ἀσκὸν (14) καὶ ὡδήγησεν αὐτοὺς ἐν νεφέλῃ ἡµέρας καὶ ὅλην τὴν νύκτα ἐν φωτισµῷ πυρός. (15) διέρρηξεν πέτραν ἐν ἐρήµῳ καὶ ἐπότισεν αὐτοὺς ὡς ἐν ἀβύσσῳ πολλῇ (16) καὶ ἐξήγαγεν ὕδωρ ἐκ πέτρας καὶ κατήγαγεν ὡς ποταµοὺς ὕδατα. (17) καὶ προσέθεντο ἔτι τοῦ ἁµαρτάνειν αὐτῷ, παρεπίκραναν τὸν ὕψιστον ἐν ἀνύδρῳ (18) καὶ ἐξεπείρασαν τὸν θεὸν ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν τοῦ αἰτῆσαι βρώµατα ταῖς ψυχαῖς αὐτῶν (19) καὶ κατελάλησαν τοῦ θεοῦ καὶ εἶπαν Μὴ δυνήσεται ὁ θεὸς ἑτοιµάσαι τράπεζαν ἐν ἐρήµῳ; (20) ἐπεὶ ἐπάταξεν πέτραν καὶ ἐρρύησαν ὕδατα καὶ χείµαρροι κατεκλύσθησαν, µὴ καὶ ἄρτον δύναται δοῦναι ἢ ἑτοιµάσαι τράπεζαν τῷ λαῷ αὐτοῦ; (21) διὰ τοῦτο ἤκουσεν κύριος καὶ ἀνεβάλετο, καὶ πῦρ ἀνήφθη ἐν Ιακωβ, καὶ ὀργὴ ἀνέβη ἐπὶ τὸν Ισραηλ, (22) ὅτι οὐκ ἐπίστευσαν ἐν τῷ θεῷ οὐδὲ ἤλπισαν ἐπὶ τὸ σωτήριον αὐτοῦ. (23) καὶ ἐνετείλατο νεφέλαις ὑπεράνωθεν καὶ θύρας οὐρανοῦ ἀνέῳξεν (24) καὶ ἔβρεξεν αὐτοῖς µαννα φαγεῖν καὶ ἄρτον οὐρανοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς· (25) ἄρτον ἀγγέλων ἔφαγεν ἄνθρωπος, ἐπισιτισµὸν ἀπέστειλεν αὐτοῖς εἰς πλησµονήν. (26) ἀπῆρεν νότον ἐξ οὐρανοῦ καὶ ἐπήγαγεν ἐν τῇ δυναστείᾳ αὐτοῦ λίβα (27) καὶ ἔβρεξεν ἐπ’ αὐτοὺς ὡσεὶ χοῦν σάρκας καὶ ὡσεὶ ἄµµον θαλασσῶν πετεινὰ πτερωτά, (28) καὶ ἐπέπεσον εἰς µέσον τῆς παρεµβολῆς αὐτῶν κύκλῳ τῶν σκηνωµάτων αὐτῶν, (29) καὶ ἐφάγοσαν καὶ ἐνεπλήσθησαν σφόδρα, καὶ τὴν ἐπιθυµίαν αὐτῶν ἤνεγκεν αὐτοῖς, (30) οὐκ ἐστερήθησαν ἀπὸ τῆς ἐπιθυµίας αὐτῶν. ἔτι τῆς βρώσεως αὐτῶν οὔσης ἐν τῷ στόµατι αὐτῶν (31) καὶ ὀργὴ τοῦ θεοῦ ἀνέβη ἐπ’ αὐτοὺς καὶ ἀπέκτεινεν ἐν τοῖς πίοσιν αὐτῶν καὶ τοὺς ἐκλεκτοὺς τοῦ Ισραηλ συνεπόδισεν. (32) ἐν πᾶσιν τούτοις ἥµαρτον ἔτι καὶ οὐκ ἐπίστευσαν ἐν τοῖς θαυµασίοις αὐτοῦ, (33) καὶ ἐξέλιπον ἐν µαταιότητι αἱ ἡµέραι αὐτῶν καὶ τὰ ἔτη αὐτῶν µετὰ σπουδῆς. (34) ὅταν ἀπέκτεννεν αὐτούς, ἐξεζήτουν αὐτὸν καὶ ἐπέστρεφον καὶ ὤρθριζον πρὸς τὸν θεὸν (35) καὶ ἐµνήσθησαν ὅτι ὁ θεὸς βοηθὸς αὐτῶν ἐστιν καὶ ὁ θεὸς ὁ ὕψιστος λυτρωτὴς αὐτῶν ἐστιν. (36) καὶ ἠπάτησαν αὐτὸν ἐν τῷ στόµατι αὐτῶν καὶ τῇ γλώσσῃ αὐτῶν ἐψεύσαντο αὐτῷ, (37) ἡ δὲ καρδία αὐτῶν οὐκ εὐθεῖα µετ’ αὐτοῦ, οὐδὲ ἐπιστώθησαν ἐν τῇ διαθήκῃ αὐτοῦ. (38) αὐτὸς δέ ἐστιν οἰκτίρµων καὶ ἱλάσεται ταῖς ἁµαρτίαις αὐτῶν καὶ οὐ διαφθερεῖ καὶ πληθυνεῖ τοῦ ἀποστρέψαι τὸν θυµὸν αὐτοῦ καὶ οὐχὶ ἐκκαύσει πᾶσαν τὴν ὀργὴν αὐτοῦ· (39) καὶ ἐµνήσθη ὅτι σάρξ εἰσιν, πνεῦµα πορευόµενον καὶ οὐκ ἐπιστρέφον. (40) ποσάκις παρεπίκραναν αὐτὸν ἐν τῇ ἐρήµῳ, παρώργισαν αὐτὸν ἐν γῇ ἀνύδρῳ; (41) καὶ ἐπέστρεψαν καὶ ἐπείρασαν τὸν θεὸν καὶ τὸν ἅγιον τοῦ Ισραηλ παρώξυναν. (42) οὐκ ἐµνήσθησαν τῆς χειρὸς αὐτοῦ, ἡµέρας, ἧς ἐλυτρώσατο αὐτοὺς ἐκ χειρὸς θλίβοντος, (43) ὡς ἔθετο ἐν Αἰγύπτῳ τὰ σηµεῖα αὐτοῦ καὶ τὰ τέρατα αὐτοῦ ἐν πεδίῳ Τάνεως· (44) καὶ µετέστρεψεν εἰς αἷµα τοὺς ποταµοὺς αὐτῶν καὶ τὰ ὀµβρήµατα αὐτῶν, ὅπως µὴ πίωσιν· (45) ἐξαπέστειλεν εἰς αὐτοὺς κυνόµυιαν, καὶ κατέφαγεν αὐτούς, καὶ βάτραχον, καὶ διέφθειρεν αὐτούς· (46) καὶ ἔδωκεν τῇ ἐρυσίβῃ τὸν καρπὸν αὐτῶν καὶ τοὺς πόνους αὐτῶν τῇ ἀκρίδι· (47) ἀπέκτεινεν ἐν χαλάζῃ τὴν ἄµπελον αὐτῶν καὶ τὰς συκαµίνους αὐτῶν ἐν τῇ πάχνῃ· (48) καὶ παρέδωκεν εἰς χάλαζαν τὰ κτήνη αὐτῶν καὶ τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν τῷ πυρί· (49) ἐξαπέστειλεν εἰς αὐτοὺς ὀργὴν θυµοῦ αὐτοῦ, θυµὸν καὶ ὀργὴν καὶ θλῖψιν, ἀποστολὴν δι’ ἀγγέλων πονηρῶν· (50) ὡδοποίησεν τρίβον τῇ ὀργῇ αὐτοῦ, οὐκ ἐφείσατο ἀπὸ θανάτου τῶν ψυχῶν αὐτῶν καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν εἰς θάνατον συνέκλεισεν (51) καὶ ἐπάταξεν πᾶν πρωτότοκον ἐν Αἰγύπτῳ, ἀπαρχὴν τῶν πόνων αὐτῶν ἐν τοῖς σκηνώµασι Χαµ. (52) καὶ ἀπῆρεν ὡς πρόβατα τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ ἀνήγαγεν αὐτοὺς ὡς ποίµνιον ἐν ἐρήµῳ (53) καὶ ὡδήγησεν αὐτοὺς ἐν ἐλπίδι, καὶ οὐκ ἐδειλίασαν, καὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν ἐκάλυψεν θάλασσα. (54) καὶ εἰσήγαγεν αὐτοὺς εἰς ὅριον ἁγιάσµατος αὐτοῦ, ὄρος τοῦτο, ὃ ἐκτήσατο ἡ δεξιὰ αὐτοῦ, (55) καὶ ἐξέβαλεν ἀπὸ προσώπου αὐτῶν ἔθνη καὶ ἐκληροδότησεν αὐτοὺς ἐν σχοινίῳ κληροδοσίας καὶ κατεσκήνωσεν ἐν τοῖς σκηνώµασιν αὐτῶν τὰς φυλὰς τοῦ Ισραηλ. (56) καὶ ἐπείρασαν καὶ παρεπίκραναν τὸν θεὸν τὸν ὕψιστον καὶ τὰ µαρτύρια αὐτοῦ οὐκ ἐφυλάξαντο (57) καὶ ἀπέστρεψαν καὶ ἠσυνθέτησαν καθὼς καὶ οἱ πατέρες αὐτῶν καὶ µετεστράφησαν εἰς τόξον στρεβλὸν (58) καὶ παρώργισαν αὐτὸν ἐν τοῖς βουνοῖς αὐτῶν καὶ ἐν τοῖς γλυπτοῖς αὐτῶν παρεζήλωσαν αὐτόν. (59) ἤκουσεν ὁ θεὸς καὶ ὑπερεῖδεν καὶ ἐξουδένωσεν σφόδρα τὸν Ισραηλ (60) καὶ ἀπώσατο τὴν σκηνὴν Σηλωµ, σκήνωµα αὐτοῦ, οὗ κατεσκήνωσεν ἐν ἀνθρώποις. (61) καὶ παρέδωκεν εἰς αἰχµαλωσίαν τὴν ἰσχὺν αὐτῶν καὶ τὴν καλλονὴν αὐτῶν εἰς χεῖρας ἐχθροῦ (62) καὶ συνέκλεισεν εἰς ῥοµφαίαν τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ τὴν κληρονοµίαν αὐτοῦ ὑπερεῖδεν. (63) τοὺς νεανίσκους αὐτῶν κατέφαγεν πῦρ, καὶ αἱ παρθένοι αὐτῶν οὐκ ἐπενθήθησαν· (64) οἱ ἱερεῖς αὐτῶν ἐν ῥοµφαίᾳ ἔπεσαν, καὶ αἱ χῆραι αὐτῶν οὐ κλαυσθήσονται. (65) καὶ ἐξηγέρθη ὡς ὁ ὑπνῶν κύριος, ὡς δυνατὸς κεκραιπαληκὼς ἐξ οἴνου, (66) καὶ ἐπάταξεν τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ εἰς τὰ ὀπίσω ὄνειδος αἰώνιον ἔδωκεν αὐτοῖς. (67) καὶ ἀπώσατο τὸ σκήνωµα Ιωσηφ καὶ τὴν φυλὴν Εφραιµ οὐκ ἐξελέξατο· (68) καὶ ἐξελέξατο τὴν φυλὴν Ιουδα, τὸ ὄρος τὸ Σιων, ὃ ἠγάπησεν, (69) καὶ ᾠκοδόµησεν ὡς µονοκερώτων τὸ ἁγίασµα αὐτοῦ, ἐν τῇ γῇ ἐθεµελίωσεν αὐτὴν εἰς τὸν αἰῶνα. (70) καὶ ἐξελέξατο Δαυιδ τὸν δοῦλον αὐτοῦ καὶ ἀνέλαβεν αὐτὸν ἐκ τῶν ποιµνίων τῶν προβάτων, (71) ἐξόπισθεν τῶν λοχευοµένων ἔλαβεν αὐτὸν ποιµαίνειν Ιακωβ τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ Ισραηλ τὴν κληρονοµίαν αὐτοῦ, (72) καὶ ἐποίµανεν αὐτοὺς ἐν τῇ ἀκακίᾳ τῆς καρδίας αὐτοῦ καὶ ἐν ταῖς συνέσεσι τῶν χειρῶν αὐτοῦ ὡδήγησεν αὐτούς.

78

Ψαλµὸς τῷ Ασαφ. (1) Ὁ θεός, ἤλθοσαν ἔθνη εἰς τὴν κληρονοµίαν σου, ἐµίαναν τὸν ναὸν τὸν ἅγιόν σου, ἔθεντο Ιερουσαληµ εἰς ὀπωροφυλάκιον. (2) ἔθεντο τὰ θνησιµαῖα τῶν δούλων σου βρώµατα τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ, τὰς σάρκας τῶν ὁσίων σου τοῖς θηρίοις τῆς γῆς· (3) ἐξέχεαν τὸ αἷµα αὐτῶν ὡς ὕδωρ κύκλῳ Ιερουσαληµ, καὶ οὐκ ἦν ὁ θάπτων. (4) ἐγενήθηµεν ὄνειδος τοῖς γείτοσιν ἡµῶν, µυκτηρισµὸς καὶ χλευασµὸς τοῖς κύκλῳ ἡµῶν. (5) ἕως πότε, κύριε, ὀργισθήσῃ εἰς τέλος, ἐκκαυθήσεται ὡς πῦρ ὁ ζῆλός σου; (6) ἔκχεον τὴν ὀργήν σου ἐπὶ ἔθνη τὰ µὴ γινώσκοντά σε καὶ ἐπὶ βασιλείας, αἳ τὸ ὄνοµά σου οὐκ ἐπεκαλέσαντο, (7) ὅτι κατέφαγον τὸν Ιακωβ καὶ τὸν τόπον αὐτοῦ ἠρήµωσαν. (8) µὴ µνησθῇς ἡµῶν ἀνοµιῶν ἀρχαίων· ταχὺ προκαταλαβέτωσαν ἡµᾶς οἱ οἰκτιρµοί σου, ὅτι ἐπτωχεύσαµεν σφόδρα. (9) βοήθησον ἡµῖν, ὁ θεὸς ὁ σωτὴρ ἡµῶν· ἕνεκα τῆς δόξης τοῦ ὀνόµατός σου, κύριε, ῥῦσαι ἡµᾶς καὶ ἱλάσθητι ταῖς ἁµαρτίαις ἡµῶν ἕνεκα τοῦ ὀνόµατός σου, (10) µήποτε εἴπωσιν τὰ ἔθνη Ποῦ ἐστιν ὁ θεὸς αὐτῶν; καὶ γνωσθήτω ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἐνώπιον τῶν ὀφθαλµῶν ἡµῶν ἡ ἐκδίκησις τοῦ αἵµατος τῶν δούλων σου τοῦ ἐκκεχυµένου. (11) εἰσελθάτω ἐνώπιόν σου ὁ στεναγµὸς τῶν πεπεδηµένων, κατὰ τὴν µεγαλωσύνην τοῦ βραχίονός σου περιποίησαι τοὺς υἱοὺς τῶν τεθανατωµένων. (12) ἀπόδος τοῖς γείτοσιν ἡµῶν ἑπταπλασίονα εἰς τὸν κόλπον αὐτῶν τὸν ὀνειδισµὸν αὐτῶν, ὃν ὠνείδισάν σε, κύριε. (13) ἡµεῖς δὲ λαός σου καὶ πρόβατα τῆς νοµῆς σου ἀνθοµολογησόµεθά σοι εἰς τὸν αἰῶνα, εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν ἐξαγγελοῦµεν τὴν αἴνεσίν σου.

79

Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησοµένων· µαρτύριον τῷ Ασαφ, ψαλµὸς ὑπὲρ τοῦ Ἀσσυρίου. (1) Ὁ ποιµαίνων τὸν Ισραηλ, πρόσχες, ὁ ὁδηγῶν ὡσεὶ πρόβατα τὸν Ιωσηφ, ὁ καθήµενος ἐπὶ τῶν χερουβιν, ἐµφάνηθι. (2) ἐναντίον Εφραιµ καὶ Βενιαµιν καὶ Μανασση ἐξέγειρον τὴν δυναστείαν σου καὶ ἐλθὲ εἰς τὸ σῶσαι ἡµᾶς. (3) ὁ θεός, ἐπίστρεψον ἡµᾶς καὶ ἐπίφανον τὸ πρόσωπόν σου, καὶ σωθησόµεθα. (4) κύριε ὁ θεὸς τῶν δυνάµεων, ἕως πότε ὀργίζῃ ἐπὶ τὴν προσευχὴν τοῦ δούλου σου, (5) ψωµιεῖς ἡµᾶς ἄρτον δακρύων καὶ ποτιεῖς ἡµᾶς ἐν δάκρυσιν ἐν µέτρῳ; (6) ἔθου ἡµᾶς εἰς ἀντιλογίαν τοῖς γείτοσιν ἡµῶν, καὶ οἱ ἐχθροὶ ἡµῶν ἐµυκτήρισαν ἡµᾶς. (7) κύριε ὁ θεὸς τῶν δυνάµεων, ἐπίστρεψον ἡµᾶς καὶ ἐπίφανον τὸ πρόσωπόν σου, καὶ σωθησόµεθα. διάψαλµα. (8) ἄµπελον ἐξ Αἰγύπτου µετῆρας, ἐξέβαλες ἔθνη καὶ κατεφύτευσας αὐτήν· (9) ὡδοποίησας ἔµπροσθεν αὐτῆς καὶ κατεφύτευσας τὰς ῥίζας αὐτῆς, καὶ ἐπλήσθη ἡ γῆ. (10) ἐκάλυψεν ὄρη ἡ σκιὰ αὐτῆς καὶ αἱ ἀναδενδράδες αὐτῆς τὰς κέδρους τοῦ θεοῦ· (11) ἐξέτεινεν τὰ κλήµατα αὐτῆς ἕως θαλάσσης καὶ ἕως ποταµοῦ τὰς παραφυάδας αὐτῆς. (12) ἵνα τί καθεῖλες τὸν φραγµὸν αὐτῆς καὶ τρυγῶσιν αὐτὴν πάντες οἱ παραπορευόµενοι τὴν ὁδόν; (13) ἐλυµήνατο αὐτὴν σῦς ἐκ δρυµοῦ, καὶ µονιὸς ἄγριος κατενεµήσατο αὐτήν. (14) ὁ θεὸς τῶν δυνάµεων, ἐπίστρεψον δή, ἐπίβλεψον ἐξ οὐρανοῦ καὶ ἰδὲ καὶ ἐπίσκεψαι τὴν ἄµπελον ταύτην (15) καὶ κατάρτισαι αὐτήν, ἣν ἐφύτευσεν ἡ δεξιά σου, καὶ ἐπὶ υἱὸν ἀνθρώπου, ὃν ἐκραταίωσας σεαυτῷ. (16) ἐµπεπυρισµένη πυρὶ καὶ ἀνεσκαµµένη· ἀπὸ ἐπιτιµήσεως τοῦ προσώπου σου ἀπολοῦνται. (17) γενηθήτω ἡ χείρ σου ἐπ’ ἄνδρα δεξιᾶς σου καὶ ἐπὶ υἱὸν ἀνθρώπου, ὃν ἐκραταίωσας σεαυτῷ· (18) καὶ οὐ µὴ ἀποστῶµεν ἀπὸ σοῦ, ζωώσεις ἡµᾶς, καὶ τὸ ὄνοµά σου ἐπικαλεσόµεθα. (19) κύριε ὁ θεὸς τῶν δυνάµεων, ἐπίστρεψον ἡµᾶς καὶ ἐπίφανον τὸ πρόσωπόν σου, καὶ σωθησόµεθα.

80

Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῶν ληνῶν· τῷ Ασαφ ψαλµός. (1) Ἀγαλλιᾶσθε τῷ θεῷ τῷ βοηθῷ ἡµῶν, ἀλαλάξατε τῷ θεῷ Ιακωβ· (2) λάβετε ψαλµὸν καὶ δότε τύµπανον, ψαλτήριον τερπνὸν µετὰ κιθάρας· (3) σαλπίσατε ἐν νεοµηνίᾳ σάλπιγγι, ἐν εὐσήµῳ ἡµέρᾳ ἑορτῆς ἡµῶν· (4) ὅτι πρόσταγµα τῷ Ισραηλ ἐστὶν καὶ κρίµα τῷ θεῷ Ιακωβ. (5) µαρτύριον ἐν τῷ Ιωσηφ ἔθετο αὐτὸν ἐν τῷ ἐξελθεῖν αὐτὸν ἐκ γῆς Αἰγύπτου· γλῶσσαν, ἣν οὐκ ἔγνω, ἤκουσεν· (6) ἀπέστησεν ἀπὸ ἄρσεων τὸν νῶτον αὐτοῦ, αἱ χεῖρες αὐτοῦ ἐν τῷ κοφίνῳ ἐδούλευσαν. (7) Ἐν θλίψει ἐπεκαλέσω µε, καὶ ἐρρυσάµην σε· ἐπήκουσά σου ἐν ἀποκρύφῳ καταιγίδος, ἐδοκίµασά σε ἐπὶ ὕδατος ἀντιλογίας. διάψαλµα. (8) ἄκουσον, λαός µου, καὶ διαµαρτύροµαί σοι· Ισραηλ, ἐὰν ἀκούσῃς µου, (9) οὐκ ἔσται ἐν σοὶ θεὸς πρόσφατος, οὐδὲ προσκυνήσεις θεῷ ἀλλοτρίῳ· (10) ἐγὼ γάρ εἰµι κύριος ὁ θεός σου ὁ ἀναγαγών σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου· πλάτυνον τὸ στόµα σου, καὶ πληρώσω αὐτό. (11) καὶ οὐκ ἤκουσεν ὁ λαός µου τῆς φωνῆς µου, καὶ Ισραηλ οὐ προσέσχεν µοι· (12) καὶ ἐξαπέστειλα αὐτοὺς κατὰ τὰ ἐπιτηδεύµατα τῶν καρδιῶν αὐτῶν, πορεύσονται ἐν τοῖς ἐπιτηδεύµασιν αὐτῶν. (13) εἰ ὁ λαός µου ἤκουσέν µου, Ισραηλ ταῖς ὁδοῖς µου εἰ ἐπορεύθη, (14) ἐν τῷ µηδενὶ ἂν τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν ἐταπείνωσα καὶ ἐπὶ τοὺς θλίβοντας αὐτοὺς ἐπέβαλον τὴν χεῖρά µου. (15) οἱ ἐχθροὶ κυρίου ἐψεύσαντο αὐτῷ, καὶ ἔσται ὁ καιρὸς αὐτῶν εἰς τὸν αἰῶνα. (16) καὶ ἐψώµισεν αὐτοὺς ἐκ στέατος πυροῦ καὶ ἐκ πέτρας µέλι ἐχόρτασεν αὐτούς.

81

Ψαλµὸς τῷ Ασαφ. (1) Ὁ θεὸς ἔστη ἐν συναγωγῇ θεῶν, ἐν µέσῳ δὲ θεοὺς διακρίνει (2) Ἕως πότε κρίνετε ἀδικίαν καὶ πρόσωπα ἁµαρτωλῶν λαµβάνετε; διάψαλµα. (3) κρίνατε ὀρφανὸν καὶ πτωχόν, ταπεινὸν καὶ πένητα δικαιώσατε· (4) ἐξέλεσθε πένητα καὶ πτωχόν, ἐκ χειρὸς ἁµαρτωλοῦ ῥύσασθε. (5) οὐκ ἔγνωσαν οὐδὲ συνῆκαν, ἐν σκότει διαπορεύονται· σαλευθήσονται πάντα τὰ θεµέλια τῆς γῆς. (6) ἐγὼ εἶπα Θεοί ἐστε καὶ υἱοὶ ὑψίστου πάντες· (7) ὑµεῖς δὲ ὡς ἄνθρωποι ἀποθνῄσκετε καὶ ὡς εἷς τῶν ἀρχόντων πίπτετε. (8) ἀνάστα, ὁ θεός, κρῖνον τὴν γῆν, ὅτι σὺ κατακληρονοµήσεις ἐν πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν.

82

ᾨδὴ ψαλµοῦ τῷ Ασαφ. (1) Ὁ θεός, τίς ὁµοιωθήσεταί σοι; µὴ σιγήσῃς µηδὲ καταπραύ̈νῃς, ὁ θεός· (2) ὅτι ἰδοὺ οἱ ἐχθροί σου ἤχησαν, καὶ οἱ µισοῦντές σε ἦραν κεφαλήν, (3) ἐπὶ τὸν λαόν σου κατεπανουργεύσαντο γνώµην καὶ ἐβουλεύσαντο κατὰ τῶν ἁγίων σου· (4) εἶπαν Δεῦτε καὶ ἐξολεθρεύσωµεν αὐτοὺς ἐξ ἔθνους, καὶ οὐ µὴ µνησθῇ τὸ ὄνοµα Ισραηλ ἔτι. (5) ὅτι ἐβουλεύσαντο ἐν ὁµονοίᾳ ἐπὶ τὸ αὐτό, κατὰ σοῦ διαθήκην διέθεντο (6) τὰ σκηνώµατα τῶν Ιδουµαίων καὶ οἱ Ισµαηλῖται, Μωαβ καὶ οἱ Αγαρηνοί, (7) Γεβαλ καὶ Αµµων καὶ Αµαληκ καὶ ἀλλόφυλοι µετὰ τῶν κατοικούντων Τύρον· (8) καὶ γὰρ καὶ Ασσουρ συµπαρεγένετο µετ’ αὐτῶν, ἐγενήθησαν εἰς ἀντίληµψιν τοῖς υἱοῖς Λωτ. διάψαλµα. (9) ποίησον αὐτοῖς ὡς τῇ Μαδιαµ καὶ τῷ Σισαρα, ὡς ὁ Ιαβιν ἐν τῷ χειµάρρῳ Κισων· (10) ἐξωλεθρεύθησαν ἐν Αενδωρ, ἐγενήθησαν ὡσεὶ κόπρος τῇ γῇ. (11) θοῦ τοὺς ἄρχοντας αὐτῶν ὡς τὸν Ωρηβ καὶ Ζηβ καὶ Ζεβεε καὶ Σαλµανα πάντας τοὺς ἄρχοντας αὐτῶν, (12) οἵτινες εἶπαν Κληρονοµήσωµεν ἑαυτοῖς τὸ ἁγιαστήριον τοῦ θεοῦ. (13) ὁ θεός µου, θοῦ αὐτοὺς ὡς τροχόν, ὡς καλάµην κατὰ πρόσωπον ἀνέµου· (14) ὡσεὶ πῦρ, ὃ διαφλέξει δρυµόν, ὡς εἰ φλὸξ κατακαύσαι ὄρη, (15) οὕτως καταδιώξεις αὐτοὺς ἐν τῇ καταιγίδι σου καὶ ἐν τῇ ὀργῇ σου ταράξεις αὐτούς. (16) πλήρωσον τὰ πρόσωπα αὐτῶν ἀτιµίας, καὶ ζητήσουσιν τὸ ὄνοµά σου, κύριε. (17) αἰσχυνθήτωσαν καὶ ταραχθήτωσαν εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος καὶ ἐντραπήτωσαν καὶ ἀπολέσθωσαν (18) καὶ γνώτωσαν ὅτι ὄνοµά σοι κύριος, σὺ µόνος ὕψιστος ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν.

83

Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῶν ληνῶν· τοῖς υἱοῖς Κορε ψαλµός. (1) Ὡς ἀγαπητὰ τὰ σκηνώµατά σου, κύριε τῶν δυνάµεων. (2) ἐπιποθεῖ καὶ ἐκλείπει ἡ ψυχή µου εἰς τὰς αὐλὰς τοῦ κυρίου, ἡ καρδία µου καὶ ἡ σάρξ µου ἠγαλλιάσαντο ἐπὶ θεὸν ζῶντα. (3) καὶ γὰρ στρουθίον εὗρεν ἑαυτῷ οἰκίαν καὶ τρυγὼν νοσσιὰν ἑαυτῇ, οὗ θήσει τὰ νοσσία αὐτῆς, τὰ θυσιαστήριά σου, κύριε τῶν δυνάµεων, ὁ βασιλεύς µου καὶ ὁ θεός µου. (4) µακάριοι οἱ κατοικοῦντες ἐν τῷ οἴκῳ σου, εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων αἰνέσουσίν σε. διάψαλµα. (5) µακάριος ἀνήρ, οὗ ἐστιν ἡ ἀντίληµψις αὐτοῦ παρὰ σοῦ, κύριε· ἀναβάσεις ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ διέθετο (6) ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ κλαυθµῶνος εἰς τόπον, ὃν ἔθετο· καὶ γὰρ εὐλογίας δώσει ὁ νοµοθετῶν. (7) πορεύσονται ἐκ δυνάµεως εἰς δύναµιν, ὀφθήσεται ὁ θεὸς τῶν θεῶν ἐν Σιων. (8) κύριε ὁ θεὸς τῶν δυνάµεων, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς µου ἐνώτισαι, ὁ θεὸς Ιακωβ. διάψαλµα. (9) ὑπερασπιστὰ ἡµῶν, ἰδέ, ὁ θεός, καὶ ἐπίβλεψον ἐπὶ τὸ πρόσωπον τοῦ χριστοῦ σου. (10) ὅτι κρείσσων ἡµέρα µία ἐν ταῖς αὐλαῖς σου ὑπὲρ χιλιάδας· ἐξελεξάµην παραρριπτεῖσθαι ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ θεοῦ µᾶλλον ἢ οἰκεῖν ἐν σκηνώµασιν ἁµαρτωλῶν. (11) ὅτι ἔλεον καὶ ἀλήθειαν ἀγαπᾷ κύριος ὁ θεός, χάριν καὶ δόξαν δώσει· κύριος οὐ στερήσει τὰ ἀγαθὰ τοὺς πορευοµένους ἐν ἀκακίᾳ. (12) κύριε τῶν δυνάµεων, µακάριος ἄνθρωπος ὁ ἐλπίζων ἐπὶ σέ.

84

Εἰς τὸ τέλος· τοῖς υἱοῖς Κορε ψαλµός. (1) Εὐδόκησας, κύριε, τὴν γῆν σου, ἀπέστρεψας τὴν αἰχµαλωσίαν Ιακωβ· (2) ἀφῆκας τὰς ἀνοµίας τῷ λαῷ σου, ἐκάλυψας πάσας τὰς ἁµαρτίας αὐτῶν. διάψαλµα. (3) κατέπαυσας πᾶσαν τὴν ὀργήν σου, ἀπέστρεψας ἀπὸ ὀργῆς θυµοῦ σου. (4) ἐπίστρεψον ἡµᾶς, ὁ θεὸς τῶν σωτηρίων ἡµῶν, καὶ ἀπόστρεψον τὸν θυµόν σου ἀφ’ ἡµῶν. (5) µὴ εἰς τὸν αἰῶνα ὀργισθήσῃ ἡµῖν ἢ διατενεῖς τὴν ὀργήν σου ἀπὸ γενεᾶς εἰς γενεάν; (6) ὁ θεός, σὺ ἐπιστρέψας ζωώσεις ἡµᾶς, καὶ ὁ λαός σου εὐφρανθήσεται ἐπὶ σοί. (7) δεῖξον ἡµῖν, κύριε, τὸ ἔλεός σου καὶ τὸ σωτήριόν σου δῴης ἡµῖν. (8) ἀκούσοµαι τί λαλήσει ἐν ἐµοὶ κύριος ὁ θεός, ὅτι λαλήσει εἰρήνην ἐπὶ τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τοὺς ὁσίους αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τοὺς ἐπιστρέφοντας πρὸς αὐτὸν καρδίαν. (9) πλὴν ἐγγὺς τῶν φοβουµένων αὐτὸν τὸ σωτήριον αὐτοῦ τοῦ κατασκηνῶσαι δόξαν ἐν τῇ γῇ ἡµῶν. (10) ἔλεος καὶ ἀλήθεια συνήντησαν, δικαιοσύνη καὶ εἰρήνη κατεφίλησαν· (11) ἀλήθεια ἐκ τῆς γῆς ἀνέτειλεν, καὶ δικαιοσύνη ἐκ τοῦ οὐρανοῦ διέκυψεν. (12) καὶ γὰρ ὁ κύριος δώσει χρηστότητα, καὶ ἡ γῆ ἡµῶν δώσει τὸν καρπὸν αὐτῆς· (13) δικαιοσύνη ἐναντίον αὐτοῦ προπορεύσεται καὶ θήσει εἰς ὁδὸν τὰ διαβήµατα αὐτοῦ.

85

Προσευχὴ τῷ Δαυιδ. (1) Κλῖνον, κύριε, τὸ οὖς σου καὶ ἐπάκουσόν µου, ὅτι πτωχὸς καὶ πένης εἰµὶ ἐγώ. (2) φύλαξον τὴν ψυχήν µου, ὅτι ὅσιός εἰµι· σῶσον τὸν δοῦλόν σου, ὁ θεός µου, τὸν ἐλπίζοντα ἐπὶ σέ. (3) ἐλέησόν µε, κύριε, ὅτι πρὸς σὲ κεκράξοµαι ὅλην τὴν ἡµέραν. (4) εὔφρανον τὴν ψυχὴν τοῦ δούλου σου, ὅτι πρὸς σέ, κύριε, ἦρα τὴν ψυχήν µου. (5) ὅτι σύ, κύριε, χρηστὸς καὶ ἐπιεικὴς καὶ πολυέλεος πᾶσι τοῖς ἐπικαλουµένοις σε. (6) ἐνώτισαι, κύριε, τὴν προσευχήν µου καὶ πρόσχες τῇ φωνῇ τῆς δεήσεώς µου. (7) ἐν ἡµέρᾳ θλίψεώς µου ἐκέκραξα πρὸς σέ, ὅτι εἰσήκουσάς µου. (8) οὐκ ἔστιν ὅµοιός σοι ἐν θεοῖς, κύριε, καὶ οὐκ ἔστιν κατὰ τὰ ἔργα σου. (9) πάντα τὰ ἔθνη, ὅσα ἐποίησας, ἥξουσιν καὶ προσκυνήσουσιν ἐνώπιόν σου, κύριε, καὶ δοξάσουσιν τὸ ὄνοµά σου, (10) ὅτι µέγας εἶ σὺ καὶ ποιῶν θαυµάσια, σὺ εἶ ὁ θεὸς µόνος ὁ µέγας. (11) ὁδήγησόν µε, κύριε, τῇ ὁδῷ σου, καὶ πορεύσοµαι ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου· εὐφρανθήτω ἡ καρδία µου τοῦ φοβεῖσθαι τὸ ὄνοµά σου. (12) ἐξοµολογήσοµαί σοι, κύριε ὁ θεός µου, ἐν ὅλῃ καρδίᾳ µου καὶ δοξάσω τὸ ὄνοµά σου εἰς τὸν αἰῶνα, (13) ὅτι τὸ ἔλεός σου µέγα ἐπ’ ἐµὲ καὶ ἐρρύσω τὴν ψυχήν µου ἐξ ᾅδου κατωτάτου. (14) ὁ θεός, παράνοµοι ἐπανέστησαν ἐπ’ ἐµέ, καὶ συναγωγὴ κραταιῶν ἐζήτησαν τὴν ψυχήν µου καὶ οὐ προέθεντό σε ἐνώπιον αὐτῶν. (15) καὶ σύ, κύριε ὁ θεός, οἰκτίρµων καὶ ἐλεήµων, µακρόθυµος καὶ πολυέλεος καὶ ἀληθινός. (16) ἐπίβλεψον ἐπ’ ἐµὲ καὶ ἐλέησόν µε, δὸς τὸ κράτος σου τῷ παιδί σου καὶ σῶσον τὸν υἱὸν τῆς παιδίσκης σου. (17) ποίησον µετ’ ἐµοῦ σηµεῖον εἰς ἀγαθόν, καὶ ἰδέτωσαν οἱ µισοῦντές µε καὶ αἰσχυνθήτωσαν, ὅτι σύ, κύριε, ἐβοήθησάς µοι καὶ παρεκάλεσάς µε.

86

Τοῖς υἱοῖς Κορε ψαλµὸς ᾠδῆς. (1) Οἱ θεµέλιοι αὐτοῦ ἐν τοῖς ὄρεσιν τοῖς ἁγίοις· (2) ἀγαπᾷ κύριος τὰς πύλας Σιων ὑπὲρ πάντα τὰ σκηνώµατα Ιακωβ. (3) δεδοξασµένα ἐλαλήθη περὶ σοῦ, ἡ πόλις τοῦ θεοῦ. διάψαλµα. (4) µνησθήσοµαι Ρααβ καὶ Βαβυλῶνος τοῖς γινώσκουσίν µε· καὶ ἰδοὺ ἀλλόφυλοι καὶ Τύρος καὶ λαὸς Αἰθιόπων, οὗτοι ἐγενήθησαν ἐκεῖ. (5) Μήτηρ Σιων, ἐρεῖ ἄνθρωπος, καὶ ἄνθρωπος ἐγενήθη ἐν αὐτῇ, καὶ αὐτὸς ἐθεµελίωσεν αὐτὴν ὁ ὕψιστος. (6) κύριος διηγήσεται ἐν γραφῇ λαῶν καὶ ἀρχόντων τούτων τῶν γεγενηµένων ἐν αὐτῇ. διάψαλµα. (7) ὡς εὐφραινοµένων πάντων ἡ κατοικία ἐν σοί.

87

ᾨδὴ ψαλµοῦ τοῖς υἱοῖς Κορε· εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ µαελεθ τοῦ ἀποκριθῆναι· συνέσεως Αιµαν τῷ Ισραηλίτῃ. (1) Κύριε ὁ θεὸς τῆς σωτηρίας µου, ἡµέρας ἐκέκραξα καὶ ἐν νυκτὶ ἐναντίον σου· (2) εἰσελθάτω ἐνώπιόν σου ἡ προσευχή µου, κλῖνον τὸ οὖς σου εἰς τὴν δέησίν µου, κύριε. (3) ὅτι ἐπλήσθη κακῶν ἡ ψυχή µου, καὶ ἡ ζωή µου τῷ ᾅδῃ ἤγγισεν· (4) προσελογίσθην µετὰ τῶν καταβαινόντων εἰς λάκκον, ἐγενήθην ὡς ἄνθρωπος ἀβοήθητος ἐν νεκροῖς ἐλεύθερος, (5) ὡσεὶ τραυµατίαι ἐρριµµένοι καθεύδοντες ἐν τάφῳ, ὧν οὐκ ἐµνήσθης ἔτι καὶ αὐτοὶ ἐκ τῆς χειρός σου ἀπώσθησαν. (6) ἔθεντό µε ἐν λάκκῳ κατωτάτῳ, ἐν σκοτεινοῖς καὶ ἐν σκιᾷ θανάτου. (7) ἐπ’ ἐµὲ ἐπεστηρίχθη ὁ θυµός σου, καὶ πάντας τοὺς µετεωρισµούς σου ἐπ’ ἐµὲ ἐπήγαγες. διάψαλµα. (8) ἐµάκρυνας τοὺς γνωστούς µου ἀπ’ ἐµοῦ, ἔθεντό µε βδέλυγµα ἑαυτοῖς, παρεδόθην καὶ οὐκ ἐξεπορευόµην. (9) οἱ ὀφθαλµοί µου ἠσθένησαν ἀπὸ πτωχείας· ἐκέκραξα πρὸς σέ, κύριε, ὅλην τὴν ἡµέραν, διεπέτασα πρὸς σὲ τὰς χεῖράς µου (10) Μὴ τοῖς νεκροῖς ποιήσεις θαυµάσια; ἢ ἰατροὶ ἀναστήσουσιν, καὶ ἐξοµολογήσονταί σοι; (11) µὴ διηγήσεταί τις ἐν τάφῳ τὸ ἔλεός σου καὶ τὴν ἀλήθειάν σου ἐν τῇ ἀπωλείᾳ; (12) µὴ γνωσθήσεται ἐν τῷ σκότει τὰ θαυµάσιά σου καὶ ἡ δικαιοσύνη σου ἐν γῇ ἐπιλελησµένῃ; (13) κἀγὼ πρὸς σέ, κύριε, ἐκέκραξα, καὶ τὸ πρωὶ ἡ προσευχή µου προφθάσει σε. (14) ἵνα τί, κύριε, ἀπωθεῖς τὴν ψυχήν µου, ἀποστρέφεις τὸ πρόσωπόν σου ἀπ’ ἐµοῦ; (15) πτωχός εἰµι ἐγὼ καὶ ἐν κόποις ἐκ νεότητός µου, ὑψωθεὶς δὲ ἐταπεινώθην καὶ ἐξηπορήθην. (16) ἐπ’ ἐµὲ διῆλθον αἱ ὀργαί σου, καὶ οἱ φοβερισµοί σου ἐξετάραξάν µε, (17) ἐκύκλωσάν µε ὡς ὕδωρ ὅλην τὴν ἡµέραν, περιέσχον µε ἅµα. (18) ἐµάκρυνας ἀπ’ ἐµοῦ φίλον καὶ πλησίον καὶ τοὺς γνωστούς µου ἀπὸ ταλαιπωρίας.

88

Συνέσεως Αιθαν τῷ Ισραηλίτῃ. (1) Τὰ ἐλέη σου, κύριε, εἰς τὸν αἰῶνα ᾄσοµαι, εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν ἀπαγγελῶ τὴν ἀλήθειάν σου ἐν τῷ στόµατί µου, (2) ὅτι εἶπας Εἰς τὸν αἰῶνα ἔλεος οἰκοδοµηθήσεται· ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἑτοιµασθήσεται ἡ ἀλήθειά σου (3) Διεθέµην διαθήκην τοῖς ἐκλεκτοῖς µου, ὤµοσα Δαυιδ τῷ δούλῳ µου (4) Ἕως τοῦ αἰῶνος ἑτοιµάσω τὸ σπέρµα σου καὶ οἰκοδοµήσω εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν τὸν θρόνον σου. διάψαλµα. (5) ἐξοµολογήσονται οἱ οὐρανοὶ τὰ θαυµάσιά σου, κύριε, καὶ τὴν ἀλήθειάν σου ἐν ἐκκλησίᾳ ἁγίων. (6) ὅτι τίς ἐν νεφέλαις ἰσωθήσεται τῷ κυρίῳ, καὶ τίς ὁµοιωθήσεται τῷ κυρίῳ ἐν υἱοῖς θεοῦ; (7) ὁ θεὸς ἐνδοξαζόµενος ἐν βουλῇ ἁγίων, µέγας καὶ φοβερὸς ἐπὶ πάντας τοὺς περικύκλῳ αὐτοῦ. (8) κύριε ὁ θεὸς τῶν δυνάµεων, τίς ὅµοιός σοι; δυνατὸς εἶ, κύριε, καὶ ἡ ἀλήθειά σου κύκλῳ σου. (9) σὺ δεσπόζεις τοῦ κράτους τῆς θαλάσσης, τὸν δὲ σάλον τῶν κυµάτων αὐτῆς σὺ καταπραύ̈νεις. (10) σὺ ἐταπείνωσας ὡς τραυµατίαν ὑπερήφανον καὶ ἐν τῷ βραχίονι τῆς δυνάµεώς σου διεσκόρπισας τοὺς ἐχθρούς σου. (11) σοί εἰσιν οἱ οὐρανοί, καὶ σή ἐστιν ἡ γῆ· τὴν οἰκουµένην καὶ τὸ πλήρωµα αὐτῆς σὺ ἐθεµελίωσας. (12) τὸν βορρᾶν καὶ θαλάσσας σὺ ἔκτισας, Θαβωρ καὶ Ερµων ἐν τῷ ὀνόµατί σου ἀγαλλιάσονται. (13) σὸς ὁ βραχίων µετὰ δυναστείας· κραταιωθήτω ἡ χείρ σου, ὑψωθήτω ἡ δεξιά σου. (14) δικαιοσύνη καὶ κρίµα ἑτοιµασία τοῦ θρόνου σου, ἔλεος καὶ ἀλήθεια προπορεύσεται πρὸ προσώπου σου. (15) µακάριος ὁ λαὸς ὁ γινώσκων ἀλαλαγµόν· κύριε, ἐν τῷ φωτὶ τοῦ προσώπου σου πορεύσονται (16) καὶ ἐν τῷ ὀνόµατί σου ἀγαλλιάσονται ὅλην τὴν ἡµέραν καὶ ἐν τῇ δικαιοσύνῃ σου ὑψωθήσονται. (17) ὅτι τὸ καύχηµα τῆς δυνάµεως αὐτῶν εἶ σύ, καὶ ἐν τῇ εὐδοκίᾳ σου ὑψωθήσεται τὸ κέρας ἡµῶν. (18) ὅτι τοῦ κυρίου ἡ ἀντίληµψις καὶ τοῦ ἁγίου Ισραηλ βασιλέως ἡµῶν. (19) τότε ἐλάλησας ἐν ὁράσει τοῖς ὁσίοις σου καὶ εἶπας Ἐθέµην βοήθειαν ἐπὶ δυνατόν, ὕψωσα ἐκλεκτὸν ἐκ τοῦ λαοῦ µου· (20) εὗρον Δαυιδ τὸν δοῦλόν µου, ἐν ἐλαίῳ ἁγίῳ µου ἔχρισα αὐτόν. (21) ἡ γὰρ χείρ µου συναντιλήµψεται αὐτῷ, καὶ ὁ βραχίων µου κατισχύσει αὐτόν· (22) οὐκ ὠφελήσει ἐχθρὸς ἐν αὐτῷ, καὶ υἱὸς ἀνοµίας οὐ προσθήσει τοῦ κακῶσαι αὐτόν· (23) καὶ συγκόψω τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ καὶ τοὺς µισοῦντας αὐτὸν τροπώσοµαι. (24) καὶ ἡ ἀλήθειά µου καὶ τὸ ἔλεός µου µετ’ αὐτοῦ, καὶ ἐν τῷ ὀνόµατί µου ὑψωθήσεται τὸ κέρας αὐτοῦ· (25) καὶ θήσοµαι ἐν θαλάσσῃ χεῖρα αὐτοῦ καὶ ἐν ποταµοῖς δεξιὰν αὐτοῦ. (26) αὐτὸς ἐπικαλέσεταί µε Πατήρ µου εἶ σύ, θεός µου καὶ ἀντιλήµπτωρ τῆς σωτηρίας µου· (27) κἀγὼ πρωτότοκον θήσοµαι αὐτόν, ὑψηλὸν παρὰ τοῖς βασιλεῦσιν τῆς γῆς. (28) εἰς τὸν αἰῶνα φυλάξω αὐτῷ τὸ ἔλεός µου, καὶ ἡ διαθήκη µου πιστὴ αὐτῷ· (29) καὶ θήσοµαι εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος τὸ σπέρµα αὐτοῦ καὶ τὸν θρόνον αὐτοῦ ὡς τὰς ἡµέρας τοῦ οὐρανοῦ. (30) ἐὰν ἐγκαταλίπωσιν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τὸν νόµον µου καὶ τοῖς κρίµασίν µου µὴ πορευθῶσιν, (31) ἐὰν τὰ δικαιώµατά µου βεβηλώσουσιν καὶ τὰς ἐντολάς µου µὴ φυλάξωσιν, (32) ἐπισκέψοµαι ἐν ῥάβδῳ τὰς ἀνοµίας αὐτῶν καὶ ἐν µάστιξιν τὰς ἁµαρτίας αὐτῶν, (33) τὸ δὲ ἔλεός µου οὐ µὴ διασκεδάσω ἀπ’ αὐτοῦ οὐδὲ µὴ ἀδικήσω ἐν τῇ ἀληθείᾳ µου (34) οὐδὲ µὴ βεβηλώσω τὴν διαθήκην µου καὶ τὰ ἐκπορευόµενα διὰ τῶν χειλέων µου οὐ µὴ ἀθετήσω. (35) ἅπαξ ὤµοσα ἐν τῷ ἁγίῳ µου, εἰ τῷ Δαυιδ ψεύσοµαι (36) Τὸ σπέρµα αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα µενεῖ καὶ ὁ θρόνος αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος ἐναντίον µου (37) καὶ ὡς ἡ σελήνη κατηρτισµένη εἰς τὸν αἰῶνα· καὶ ὁ µάρτυς ἐν οὐρανῷ πιστός. διάψαλµα. (38) σὺ δὲ ἀπώσω καὶ ἐξουδένωσας, ἀνεβάλου τὸν χριστόν σου· (39) κατέστρεψας τὴν διαθήκην τοῦ δούλου σου, ἐβεβήλωσας εἰς τὴν γῆν τὸ ἁγίασµα αὐτοῦ. (40) καθεῖλες πάντας τοὺς φραγµοὺς αὐτοῦ, ἔθου τὰ ὀχυρώµατα αὐτοῦ δειλίαν· (41) διήρπασαν αὐτὸν πάντες οἱ διοδεύοντες ὁδόν, ἐγενήθη ὄνειδος τοῖς γείτοσιν αὐτοῦ. (42) ὕψωσας τὴν δεξιὰν τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ, εὔφρανας πάντας τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ· (43) ἀπέστρεψας τὴν βοήθειαν τῆς ῥοµφαίας αὐτοῦ καὶ οὐκ ἀντελάβου αὐτοῦ ἐν τῷ πολέµῳ. (44) κατέλυσας ἀπὸ καθαρισµοῦ αὐτόν, τὸν θρόνον αὐτοῦ εἰς τὴν γῆν κατέρραξας· (45) ἐσµίκρυνας τὰς ἡµέρας τοῦ χρόνου αὐτοῦ, κατέχεας αὐτοῦ αἰσχύνην. διάψαλµα. (46) ἕως πότε, κύριε, ἀποστρέψεις εἰς τέλος, ἐκκαυθήσεται ὡς πῦρ ἡ ὀργή σου; (47) µνήσθητι τίς µου ἡ ὑπόστασις· µὴ γὰρ µαταίως ἔκτισας πάντας τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων; (48) τίς ἐστιν ἄνθρωπος, ὃς ζήσεται καὶ οὐκ ὄψεται θάνατον, ῥύσεται τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐκ χειρὸς ᾅδου; διάψαλµα. (49) ποῦ εἰσιν τὰ ἐλέη σου τὰ ἀρχαῖα, κύριε, ἃ ὤµοσας τῷ Δαυιδ ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου; (50) µνήσθητι, κύριε, τοῦ ὀνειδισµοῦ τῶν δούλων σου, οὗ ὑπέσχον ἐν τῷ κόλπῳ µου, πολλῶν ἐθνῶν, (51) οὗ ὠνείδισαν οἱ ἐχθροί σου, κύριε, οὗ ὠνείδισαν τὸ ἀντάλλαγµα τοῦ χριστοῦ σου. (52) Εὐλογητὸς κύριος εἰς τὸν αἰῶνα. γένοιτο γένοιτο.

89

Προσευχὴ τοῦ Μωυσῆ ἀνθρώπου τοῦ θεοῦ. (1) Κύριε, καταφυγὴ ἐγενήθης ἡµῖν ἐν γενεᾷ καὶ γενεᾷ· (2) πρὸ τοῦ ὄρη γενηθῆναι καὶ πλασθῆναι τὴν γῆν καὶ τὴν οἰκουµένην καὶ ἀπὸ τοῦ αἰῶνος ἕως τοῦ αἰῶνος σὺ εἶ. (3) µὴ ἀποστρέψῃς ἄνθρωπον εἰς ταπείνωσιν· καὶ εἶπας Ἐπιστρέψατε, υἱοὶ ἀνθρώπων. (4) ὅτι χίλια ἔτη ἐν ὀφθαλµοῖς σου ὡς ἡ ἡµέρα ἡ ἐχθές, ἥτις διῆλθεν, καὶ φυλακὴ ἐν νυκτί. (5) τὰ ἐξουδενώµατα αὐτῶν ἔτη ἔσονται. τὸ πρωὶ ὡσεὶ χλόη παρέλθοι, (6) τὸ πρωὶ ἀνθήσαι καὶ παρέλθοι, τὸ ἑσπέρας ἀποπέσοι, σκληρυνθείη καὶ ξηρανθείη. (7) ὅτι ἐξελίποµεν ἐν τῇ ὀργῇ σου καὶ ἐν τῷ θυµῷ σου ἐταράχθηµεν. (8) ἔθου τὰς ἀνοµίας ἡµῶν ἐνώπιόν σου· ὁ αἰὼν ἡµῶν εἰς φωτισµὸν τοῦ προσώπου σου. (9) ὅτι πᾶσαι αἱ ἡµέραι ἡµῶν ἐξέλιπον, καὶ ἐν τῇ ὀργῇ σου ἐξελίποµεν· τὰ ἔτη ἡµῶν ὡς ἀράχνην ἐµελέτων. (10) αἱ ἡµέραι τῶν ἐτῶν ἡµῶν, ἐν αὐτοῖς ἑβδοµήκοντα ἔτη, ἐὰν δὲ ἐν δυναστείαις, ὀγδοήκοντα ἔτη, καὶ τὸ πλεῖον αὐτῶν κόπος καὶ πόνος· ὅτι ἐπῆλθεν πραύ̈της ἐφ’ ἡµᾶς, καὶ παιδευθησόµεθα. (11) τίς γινώσκει τὸ κράτος τῆς ὀργῆς σου καὶ ἀπὸ τοῦ φόβου σου τὸν θυµόν σου; (12) ἐξαριθµήσασθαι τὴν δεξιάν σου οὕτως γνώρισον καὶ τοὺς πεπεδηµένους τῇ καρδίᾳ ἐν σοφίᾳ. (13) ἐπίστρεψον, κύριε· ἕως πότε; καὶ παρακλήθητι ἐπὶ τοῖς δούλοις σου. (14) ἐνεπλήσθηµεν τὸ πρωὶ τοῦ ἐλέους σου καὶ ἠγαλλιασάµεθα καὶ εὐφράνθηµεν ἐν πάσαις ταῖς ἡµέραις ἡµῶν· (15) εὐφράνθηµεν ἀνθ’ ὧν ἡµερῶν ἐταπείνωσας ἡµᾶς, ἐτῶν, ὧν εἴδοµεν κακά. (16) καὶ ἰδὲ ἐπὶ τοὺς δούλους σου καὶ τὰ ἔργα σου καὶ ὁδήγησον τοὺς υἱοὺς αὐτῶν, (17) καὶ ἔστω ἡ λαµπρότης κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν ἐφ’ ἡµᾶς, καὶ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν ἡµῶν κατεύθυνον ἐφ’ ἡµᾶς.

90

Αἶνος ᾠδῆς τῷ Δαυιδ. (1) Ὁ κατοικῶν ἐν βοηθείᾳ τοῦ ὑψίστου ἐν σκέπῃ τοῦ θεοῦ τοῦ οὐρανοῦ αὐλισθήσεται. (2) ἐρεῖ τῷ κυρίῳ Ἀντιλήµπτωρ µου εἶ καὶ καταφυγή µου, ὁ θεός µου, ἐλπιῶ ἐπ’ αὐτόν, (3) ὅτι αὐτὸς ῥύσεταί µε ἐκ παγίδος θηρευτῶν καὶ ἀπὸ λόγου ταραχώδους. (4) ἐν τοῖς µεταφρένοις αὐτοῦ ἐπισκιάσει σοι, καὶ ὑπὸ τὰς πτέρυγας αὐτοῦ ἐλπιεῖς· ὅπλῳ κυκλώσει σε ἡ ἀλήθεια αὐτοῦ. (5) οὐ φοβηθήσῃ ἀπὸ φόβου νυκτερινοῦ, ἀπὸ βέλους πετοµένου ἡµέρας, (6) ἀπὸ πράγµατος διαπορευοµένου ἐν σκότει, ἀπὸ συµπτώµατος καὶ δαιµονίου µεσηµβρινοῦ. (7) πεσεῖται ἐκ τοῦ κλίτους σου χιλιὰς καὶ µυριὰς ἐκ δεξιῶν σου, πρὸς σὲ δὲ οὐκ ἐγγιεῖ· (8) πλὴν τοῖς ὀφθαλµοῖς σου κατανοήσεις καὶ ἀνταπόδοσιν ἁµαρτωλῶν ὄψῃ. (9) ὅτι σύ, κύριε, ἡ ἐλπίς µου· τὸν ὕψιστον ἔθου καταφυγήν σου. (10) οὐ προσελεύσεται πρὸς σὲ κακά, καὶ µάστιξ οὐκ ἐγγιεῖ τῷ σκηνώµατί σου, (11) ὅτι τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ ἐντελεῖται περὶ σοῦ τοῦ διαφυλάξαι σε ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς σου· (12) ἐπὶ χειρῶν ἀροῦσίν σε, µήποτε προσκόψῃς πρὸς λίθον τὸν πόδα σου· (13) ἐπ’ ἀσπίδα καὶ βασιλίσκον ἐπιβήσῃ καὶ καταπατήσεις λέοντα καὶ δράκοντα. (14) ὅτι ἐπ’ ἐµὲ ἤλπισεν, καὶ ῥύσοµαι αὐτόν· σκεπάσω αὐτόν, ὅτι ἔγνω τὸ ὄνοµά µου. (15) ἐπικαλέσεταί µε, καὶ εἰσακούσοµαι αὐτοῦ, µετ’ αὐτοῦ εἰµι ἐν θλίψει καὶ ἐξελοῦµαι καὶ δοξάσω αὐτόν. (16) µακρότητα ἡµερῶν ἐµπλήσω αὐτὸν καὶ δείξω αὐτῷ τὸ σωτήριόν µου.

91

Ψαλµὸς ᾠδῆς, εἰς τὴν ἡµέραν τοῦ σαββάτου. (1) Ἀγαθὸν τὸ ἐξοµολογεῖσθαι τῷ κυρίῳ καὶ ψάλλειν τῷ ὀνόµατί σου, ὕψιστε, (2) τοῦ ἀναγγέλλειν τὸ πρωὶ τὸ ἔλεός σου καὶ τὴν ἀλήθειάν σου κατὰ νύκτα (3) ἐν δεκαχόρδῳ ψαλτηρίῳ µετ’ ᾠδῆς ἐν κιθάρᾳ. (4) ὅτι εὔφρανάς µε, κύριε, ἐν τῷ ποιήµατί σου, καὶ ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν σου ἀγαλλιάσοµαι. (5) ὡς ἐµεγαλύνθη τὰ ἔργα σου, κύριε· σφόδρα ἐβαθύνθησαν οἱ διαλογισµοί σου. (6) ἀνὴρ ἄφρων οὐ γνώσεται, καὶ ἀσύνετος οὐ συνήσει ταῦτα. (7) ἐν τῷ ἀνατεῖλαι τοὺς ἁµαρτωλοὺς ὡς χόρτον καὶ διέκυψαν πάντες οἱ ἐργαζόµενοι τὴν ἀνοµίαν, ὅπως ἂν ἐξολεθρευθῶσιν εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος. (8) σὺ δὲ ὕψιστος εἰς τὸν αἰῶνα, κύριε· (9) ὅτι ἰδοὺ οἱ ἐχθροί σου ἀπολοῦνται, καὶ διασκορπισθήσονται πάντες οἱ ἐργαζόµενοι τὴν ἀνοµίαν, (10) καὶ ὑψωθήσεται ὡς µονοκέρωτος τὸ κέρας µου καὶ τὸ γῆράς µου ἐν ἐλαίῳ πίονι, (11) καὶ ἐπεῖδεν ὁ ὀφθαλµός µου ἐν τοῖς ἐχθροῖς µου, καὶ ἐν τοῖς ἐπανιστανοµένοις ἐπ’ ἐµὲ πονηρευοµένοις ἀκούσεται τὸ οὖς µου. (12) δίκαιος ὡς φοῖνιξ ἀνθήσει, ὡσεὶ κέδρος ἡ ἐν τῷ Λιβάνῳ πληθυνθήσεται. (13) πεφυτευµένοι ἐν τῷ οἴκῳ κυρίου ἐν ταῖς αὐλαῖς τοῦ θεοῦ ἡµῶν ἐξανθήσουσιν· (14) ἔτι πληθυνθήσονται ἐν γήρει πίονι καὶ εὐπαθοῦντες ἔσονται (15) τοῦ ἀναγγεῖλαι ὅτι εὐθὴς κύριος ὁ θεός µου καὶ οὐκ ἔστιν ἀδικία ἐν αὐτῷ.

92

Εἰς τὴν ἡµέραν τοῦ προσαββάτου, ὅτε κατῴκισται ἡ γῆ· αἶνος ᾠδῆς τῷ Δαυιδ. (1) Ὁ κύριος ἐβασίλευσεν, εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο, ἐνεδύσατο κύριος δύναµιν καὶ περιεζώσατο· καὶ γὰρ ἐστερέωσεν τὴν οἰκουµένην, ἥτις οὐ σαλευθήσεται. (2) ἕτοιµος ὁ θρόνος σου ἀπὸ τότε, ἀπὸ τοῦ αἰῶνος σὺ εἶ. (3) ἐπῆραν οἱ ποταµοί, κύριε, ἐπῆραν οἱ ποταµοὶ φωνὰς αὐτῶν· (4) ἀπὸ φωνῶν ὑδάτων πολλῶν θαυµαστοὶ οἱ µετεωρισµοὶ τῆς θαλάσσης, θαυµαστὸς ἐν ὑψηλοῖς ὁ κύριος. (5) τὰ µαρτύριά σου ἐπιστώθησαν σφόδρα· τῷ οἴκῳ σου πρέπει ἁγίασµα, κύριε, εἰς µακρότητα ἡµερῶν.

93

Ψαλµὸς τῷ Δαυιδ, τετράδι σαββάτων. (1) Ὁ θεὸς ἐκδικήσεων κύριος, ὁ θεὸς ἐκδικήσεων ἐπαρρησιάσατο. (2) ὑψώθητι, ὁ κρίνων τὴν γῆν, ἀπόδος ἀνταπόδοσιν τοῖς ὑπερηφάνοις. (3) ἕως πότε ἁµαρτωλοί, κύριε, ἕως πότε ἁµαρτωλοὶ καυχήσονται, (4) φθέγξονται καὶ λαλήσουσιν ἀδικίαν, λαλήσουσιν πάντες οἱ ἐργαζόµενοι τὴν ἀνοµίαν; (5) τὸν λαόν σου, κύριε, ἐταπείνωσαν καὶ τὴν κληρονοµίαν σου ἐκάκωσαν (6) χήραν καὶ προσήλυτον ἀπέκτειναν καὶ ὀρφανοὺς ἐφόνευσαν (7) καὶ εἶπαν Οὐκ ὄψεται κύριος, οὐδὲ συνήσει ὁ θεὸς τοῦ Ιακωβ. (8) σύνετε δή, ἄφρονες ἐν τῷ λαῷ, καί, µωροί, ποτὲ φρονήσατε. (9) ὁ φυτεύσας τὸ οὖς οὐχὶ ἀκούει, ἢ ὁ πλάσας τὸν ὀφθαλµὸν οὐ κατανοεῖ; (10) ὁ παιδεύων ἔθνη οὐχὶ ἐλέγξει, ὁ διδάσκων ἄνθρωπον γνῶσιν, (11) κύριος γινώσκει τοὺς διαλογισµοὺς τῶν ἀνθρώπων ὅτι εἰσὶν µάταιοι. (12) µακάριος ἄνθρωπος, ὃν ἂν σὺ παιδεύσῃς, κύριε, καὶ ἐκ τοῦ νόµου σου διδάξῃς αὐτὸν (13) τοῦ πραῦ̈ναι αὐτῷ ἀφ’ ἡµερῶν πονηρῶν, ἕως οὗ ὀρυγῇ τῷ ἁµαρτωλῷ βόθρος. (14) ὅτι οὐκ ἀπώσεται κύριος τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ τὴν κληρονοµίαν αὐτοῦ οὐκ ἐγκαταλείψει, (15) ἕως οὗ δικαιοσύνη ἐπιστρέψῃ εἰς κρίσιν καὶ ἐχόµενοι αὐτῆς πάντες οἱ εὐθεῖς τῇ καρδίᾳ. διάψαλµα. (16) τίς ἀναστήσεταί µοι ἐπὶ πονηρευοµένους, ἢ τίς συµπαραστήσεταί µοι ἐπὶ ἐργαζοµένους τὴν ἀνοµίαν; (17) εἰ µὴ ὅτι κύριος ἐβοήθησέν µοι, παρὰ βραχὺ παρῴκησεν τῷ ᾅδῃ ἡ ψυχή µου. (18) εἰ ἔλεγον Σεσάλευται ὁ πούς µου, τὸ ἔλεός σου, κύριε, βοηθεῖ µοι· (19) κύριε, κατὰ τὸ πλῆθος τῶν ὀδυνῶν µου ἐν τῇ καρδίᾳ µου αἱ παρακλήσεις σου ἠγάπησαν τὴν ψυχήν µου. (20) µὴ συµπροσέσται σοι θρόνος ἀνοµίας, ὁ πλάσσων κόπον ἐπὶ προστάγµατι; (21) θηρεύσουσιν ἐπὶ ψυχὴν δικαίου καὶ αἷµα ἀθῷον καταδικάσονται. (22) καὶ ἐγένετό µοι κύριος εἰς καταφυγὴν καὶ ὁ θεός µου εἰς βοηθὸν ἐλπίδος µου· (23) καὶ ἀποδώσει αὐτοῖς τὴν ἀνοµίαν αὐτῶν, καὶ κατὰ τὴν πονηρίαν αὐτῶν ἀφανιεῖ αὐτοὺς κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν.

94

Αἶνος ᾠδῆς τῷ Δαυιδ. (1) Δεῦτε ἀγαλλιασώµεθα τῷ κυρίῳ, ἀλαλάξωµεν τῷ θεῷ τῷ σωτῆρι ἡµῶν· (2) προφθάσωµεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐν ἐξοµολογήσει καὶ ἐν ψαλµοῖς ἀλαλάξωµεν αὐτῷ. (3) ὅτι θεὸς µέγας κύριος καὶ βασιλεὺς µέγας ἐπὶ πάντας τοὺς θεούς· (4) ὅτι ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ τὰ πέρατα τῆς γῆς, καὶ τὰ ὕψη τῶν ὀρέων αὐτοῦ εἰσιν· (5) ὅτι αὐτοῦ ἐστιν ἡ θάλασσα, καὶ αὐτὸς ἐποίησεν αὐτήν, καὶ τὴν ξηρὰν αἱ χεῖρες αὐτοῦ ἔπλασαν. (6) δεῦτε προσκυνήσωµεν καὶ προσπέσωµεν αὐτῷ καὶ κλαύσωµεν ἐναντίον κυρίου τοῦ ποιήσαντος ἡµᾶς· (7) ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ θεὸς ἡµῶν, καὶ ἡµεῖς λαὸς νοµῆς αὐτοῦ καὶ πρόβατα χειρὸς αὐτοῦ. σήµερον, ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε, (8) µὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑµῶν ὡς ἐν τῷ παραπικρασµῷ κατὰ τὴν ἡµέραν τοῦ πειρασµοῦ ἐν τῇ ἐρήµῳ, (9) οὗ ἐπείρασαν οἱ πατέρες ὑµῶν, ἐδοκίµασαν καὶ εἴδοσαν τὰ ἔργα µου. (10) τεσσαράκοντα ἔτη προσώχθισα τῇ γενεᾷ ἐκείνῃ καὶ εἶπα Ἀεὶ πλανῶνται τῇ καρδίᾳ καὶ αὐτοὶ οὐκ ἔγνωσαν τὰς ὁδούς µου, (11) ὡς ὤµοσα ἐν τῇ ὀργῇ µου Εἰ εἰσελεύσονται εἰς τὴν κατάπαυσίν µου.

95

Ὅτε ὁ οἶκος ᾠκοδοµεῖτο µετὰ τὴν αἰχµαλωσίαν· ᾠδὴ τῷ Δαυιδ. (1) ᾌσατε τῷ κυρίῳ ᾆσµα καινόν, ᾄσατε τῷ κυρίῳ, πᾶσα ἡ γῆ· (2) ᾄσατε τῷ κυρίῳ, εὐλογήσατε τὸ ὄνοµα αὐτοῦ, εὐαγγελίζεσθε ἡµέραν ἐξ ἡµέρας τὸ σωτήριον αὐτοῦ· (3) ἀναγγείλατε ἐν τοῖς ἔθνεσιν τὴν δόξαν αὐτοῦ, ἐν πᾶσι τοῖς λαοῖς τὰ θαυµάσια αὐτοῦ. (4) ὅτι µέγας κύριος καὶ αἰνετὸς σφόδρα, φοβερός ἐστιν ἐπὶ πάντας τοὺς θεούς· (5) ὅτι πάντες οἱ θεοὶ τῶν ἐθνῶν δαιµόνια, ὁ δὲ κύριος τοὺς οὐρανοὺς ἐποίησεν· (6) ἐξοµολόγησις καὶ ὡραιότης ἐνώπιον αὐτοῦ, ἁγιωσύνη καὶ µεγαλοπρέπεια ἐν τῷ ἁγιάσµατι αὐτοῦ. (7) ἐνέγκατε τῷ κυρίῳ, αἱ πατριαὶ τῶν ἐθνῶν, ἐνέγκατε τῷ κυρίῳ δόξαν καὶ τιµήν· (8) ἐνέγκατε τῷ κυρίῳ δόξαν ὀνόµατι αὐτοῦ, ἄρατε θυσίας καὶ εἰσπορεύεσθε εἰς τὰς αὐλὰς αὐτοῦ· (9) προσκυνήσατε τῷ κυρίῳ ἐν αὐλῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ, σαλευθήτω ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ πᾶσα ἡ γῆ. (10) εἴπατε ἐν τοῖς ἔθνεσιν Ὁ κύριος ἐβασίλευσεν, καὶ γὰρ κατώρθωσεν τὴν οἰκουµένην, ἥτις οὐ σαλευθήσεται, κρινεῖ λαοὺς ἐν εὐθύτητι. (11) εὐφραινέσθωσαν οἱ οὐρανοί, καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ, σαλευθήτω ἡ θάλασσα καὶ τὸ πλήρωµα αὐτῆς· (12) χαρήσεται τὰ πεδία καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς, τότε ἀγαλλιάσονται πάντα τὰ ξύλα τοῦ δρυµοῦ (13) πρὸ προσώπου κυρίου, ὅτι ἔρχεται, ὅτι ἔρχεται κρῖναι τὴν γῆν· κρινεῖ τὴν οἰκουµένην ἐν δικαιοσύνῃ καὶ λαοὺς ἐν τῇ ἀληθείᾳ αὐτοῦ.

96

Τῷ Δαυιδ, ὅτε ἡ γῆ αὐτοῦ καθίσταται. (1) Ὁ κύριος ἐβασίλευσεν, ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ, εὐφρανθήτωσαν νῆσοι πολλαί. (2) νεφέλη καὶ γνόφος κύκλῳ αὐτοῦ, δικαιοσύνη καὶ κρίµα κατόρθωσις τοῦ θρόνου αὐτοῦ. (3) πῦρ ἐναντίον αὐτοῦ προπορεύσεται καὶ φλογιεῖ κύκλῳ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ· (4) ἔφαναν αἱ ἀστραπαὶ αὐτοῦ τῇ οἰκουµένῃ, εἶδεν καὶ ἐσαλεύθη ἡ γῆ. (5) τὰ ὄρη ἐτάκησαν ὡσεὶ κηρὸς ἀπὸ προσώπου κυρίου, ἀπὸ προσώπου κυρίου πάσης τῆς γῆς. (6) ἀνήγγειλαν οἱ οὐρανοὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ, καὶ εἴδοσαν πάντες οἱ λαοὶ τὴν δόξαν αὐτοῦ. (7) αἰσχυνθήτωσαν πάντες οἱ προσκυνοῦντες τοῖς γλυπτοῖς οἱ ἐγκαυχώµενοι ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν· προσκυνήσατε αὐτῷ, πάντες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ. (8) ἤκουσεν καὶ εὐφράνθη Σιων, καὶ ἠγαλλιάσαντο αἱ θυγατέρες τῆς Ιουδαίας ἕνεκεν τῶν κριµάτων σου, κύριε· (9) ὅτι σὺ εἶ κύριος ὁ ὕψιστος ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν, σφόδρα ὑπερυψώθης ὑπὲρ πάντας τοὺς θεούς. (10) οἱ ἀγαπῶντες τὸν κύριον, µισεῖτε πονηρόν· φυλάσσει κύριος τὰς ψυχὰς τῶν ὁσίων αὐτοῦ, ἐκ χειρὸς ἁµαρτωλῶν ῥύσεται αὐτούς. (11) φῶς ἀνέτειλεν τῷ δικαίῳ καὶ τοῖς εὐθέσι τῇ καρδίᾳ εὐφροσύνη. (12) εὐφράνθητε, δίκαιοι, ἐπὶ τῷ κυρίῳ καὶ ἐξοµολογεῖσθε τῇ µνήµῃ τῆς ἁγιωσύνης αὐτοῦ.

97

Ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) ᾌσατε τῷ κυρίῳ ᾆσµα καινόν, ὅτι θαυµαστὰ ἐποίησεν κύριος· ἔσωσεν αὐτῷ ἡ δεξιὰ αὐτοῦ καὶ ὁ βραχίων ὁ ἅγιος αὐτοῦ. (2) ἐγνώρισεν κύριος τὸ σωτήριον αὐτοῦ, ἐναντίον τῶν ἐθνῶν ἀπεκάλυψεν τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ. (3) ἐµνήσθη τοῦ ἐλέους αὐτοῦ τῷ Ιακωβ καὶ τῆς ἀληθείας αὐτοῦ τῷ οἴκῳ Ισραηλ· εἴδοσαν πάντα τὰ πέρατα τῆς γῆς τὸ σωτήριον τοῦ θεοῦ ἡµῶν. (4) ἀλαλάξατε τῷ θεῷ, πᾶσα ἡ γῆ, ᾄσατε καὶ ἀγαλλιᾶσθε καὶ ψάλατε· (5) ψάλατε τῷ κυρίῳ ἐν κιθάρᾳ, ἐν κιθάρᾳ καὶ φωνῇ ψαλµοῦ· (6) ἐν σάλπιγξιν ἐλαταῖς καὶ φωνῇ σάλπιγγος κερατίνης ἀλαλάξατε ἐνώπιον τοῦ βασιλέως κυρίου. (7) σαλευθήτω ἡ θάλασσα καὶ τὸ πλήρωµα αὐτῆς, ἡ οἰκουµένη καὶ οἱ κατοικοῦντες ἐν αὐτῇ· (8) ποταµοὶ κροτήσουσιν χειρὶ ἐπὶ τὸ αὐτό, τὰ ὄρη ἀγαλλιάσονται, (9) ὅτι ἥκει κρῖναι τὴν γῆν· κρινεῖ τὴν οἰκουµένην ἐν δικαιοσύνῃ καὶ λαοὺς ἐν εὐθύτητι.

98

Ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Ὁ κύριος ἐβασίλευσεν, ὀργιζέσθωσαν λαοί· ὁ καθήµενος ἐπὶ τῶν χερουβιν, σαλευθήτω ἡ γῆ. (2) κύριος ἐν Σιων µέγας καὶ ὑψηλός ἐστιν ἐπὶ πάντας τοὺς λαούς· (3) ἐξοµολογησάσθωσαν τῷ ὀνόµατί σου τῷ µεγάλῳ, ὅτι φοβερὸν καὶ ἅγιόν ἐστιν. (4) καὶ τιµὴ βασιλέως κρίσιν ἀγαπᾷ· σὺ ἡτοίµασας εὐθύτητας, κρίσιν καὶ δικαιοσύνην ἐν Ιακωβ σὺ ἐποίησας. (5) ὑψοῦτε κύριον τὸν θεὸν ἡµῶν καὶ προσκυνεῖτε τῷ ὑποποδίῳ τῶν ποδῶν αὐτοῦ, ὅτι ἅγιός ἐστιν. (6) Μωυσῆς καὶ Ααρων ἐν τοῖς ἱερεῦσιν αὐτοῦ, καὶ Σαµουηλ ἐν τοῖς ἐπικαλουµένοις τὸ ὄνοµα αὐτοῦ· ἐπεκαλοῦντο τὸν κύριον, καὶ αὐτὸς ἐπήκουσεν αὐτῶν, (7) ἐν στύλῳ νεφέλης ἐλάλει πρὸς αὐτούς· ἐφύλασσον τὰ µαρτύρια αὐτοῦ καὶ τὰ προστάγµατα, ἃ ἔδωκεν αὐτοῖς. (8) κύριε ὁ θεὸς ἡµῶν, σὺ ἐπήκουες αὐτῶν· ὁ θεός, σὺ εὐίλατος ἐγίνου αὐτοῖς καὶ ἐκδικῶν ἐπὶ πάντα τὰ ἐπιτηδεύµατα αὐτῶν. (9) ὑψοῦτε κύριον τὸν θεὸν ἡµῶν καὶ προσκυνεῖτε εἰς ὄρος ἅγιον αὐτοῦ, ὅτι ἅγιος κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν.

99

Ψαλµὸς εἰς ἐξοµολόγησιν. (1) Ἀλαλάξατε τῷ κυρίῳ, πᾶσα ἡ γῆ, (2) δουλεύσατε τῷ κυρίῳ ἐν εὐφροσύνῃ, εἰσέλθατε ἐνώπιον αὐτοῦ ἐν ἀγαλλιάσει. (3) γνῶτε ὅτι κύριος, αὐτός ἐστιν ὁ θεός, αὐτὸς ἐποίησεν ἡµᾶς καὶ οὐχ ἡµεῖς, λαὸς αὐτοῦ καὶ πρόβατα τῆς νοµῆς αὐτοῦ. (4) εἰσέλθατε εἰς τὰς πύλας αὐτοῦ ἐν ἐξοµολογήσει, εἰς τὰς αὐλὰς αὐτοῦ ἐν ὕµνοις· ἐξοµολογεῖσθε αὐτῷ, αἰνεῖτε τὸ ὄνοµα αὐτοῦ, (5) ὅτι χρηστὸς κύριος, εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ, καὶ ἕως γενεᾶς καὶ γενεᾶς ἡ ἀλήθεια αὐτοῦ.

100

Τῷ Δαυιδ ψαλµός. (1) Ἔλεος καὶ κρίσιν ᾄσοµαί σοι, κύριε· (2) ψαλῶ καὶ συνήσω ἐν ὁδῷ ἀµώµῳ· πότε ἥξεις πρός µε; διεπορευόµην ἐν ἀκακίᾳ καρδίας µου ἐν µέσῳ τοῦ οἴκου µου. (3) οὐ προεθέµην πρὸ ὀφθαλµῶν µου πρᾶγµα παράνοµον, ποιοῦντας παραβάσεις ἐµίσησα· (4) οὐκ ἐκολλήθη µοι καρδία σκαµβή, ἐκκλίνοντος ἀπ’ ἐµοῦ τοῦ πονηροῦ οὐκ ἐγίνωσκον. (5) τὸν καταλαλοῦντα λάθρᾳ τοῦ πλησίον αὐτοῦ, τοῦτον ἐξεδίωκον· ὑπερηφάνῳ ὀφθαλµῷ καὶ ἀπλήστῳ καρδίᾳ, τούτῳ οὐ συνήσθιον. (6) οἱ ὀφθαλµοί µου ἐπὶ τοὺς πιστοὺς τῆς γῆς τοῦ συγκαθῆσθαι αὐτοὺς µετ’ ἐµοῦ· πορευόµενος ἐν ὁδῷ ἀµώµῳ, οὗτός µοι ἐλειτούργει. (7) οὐ κατῴκει ἐν µέσῳ τῆς οἰκίας µου ποιῶν ὑπερηφανίαν, λαλῶν ἄδικα οὐ κατεύθυνεν ἐναντίον τῶν ὀφθαλµῶν µου. (8) εἰς τὰς πρωίας ἀπέκτεννον πάντας τοὺς ἁµαρτωλοὺς τῆς γῆς τοῦ ἐξολεθρεῦσαι ἐκ πόλεως κυρίου πάντας τοὺς ἐργαζοµένους τὴν ἀνοµίαν.

101

Προσευχὴ τῷ πτωχῷ, ὅταν ἀκηδιάσῃ καὶ ἐναντίον κυρίου ἐκχέῃ τὴν δέησιν αὐτοῦ. (1) Εἰσάκουσον, κύριε, τῆς προσευχῆς µου, καὶ ἡ κραυγή µου πρὸς σὲ ἐλθάτω. (2) µὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπ’ ἐµοῦ· ἐν ᾗ ἂν ἡµέρᾳ θλίβωµαι, κλῖνον τὸ οὖς σου πρός µε· ἐν ᾗ ἂν ἡµέρᾳ ἐπικαλέσωµαί σε, ταχὺ εἰσάκουσόν µου. (3) ὅτι ἐξέλιπον ὡσεὶ καπνὸς αἱ ἡµέραι µου, καὶ τὰ ὀστᾶ µου ὡσεὶ φρύγιον συνεφρύγησαν. (4) ἐπλήγη ὡσεὶ χόρτος καὶ ἐξηράνθη ἡ καρδία µου, ὅτι ἐπελαθόµην τοῦ φαγεῖν τὸν ἄρτον µου. (5) ἀπὸ φωνῆς τοῦ στεναγµοῦ µου ἐκολλήθη τὸ ὀστοῦν µου τῇ σαρκί µου. (6) ὡµοιώθην πελεκᾶνι ἐρηµικῷ, ἐγενήθην ὡσεὶ νυκτικόραξ ἐν οἰκοπέδῳ, (7) ἠγρύπνησα καὶ ἐγενήθην ὡσεὶ στρουθίον µονάζον ἐπὶ δώµατι. (8) ὅλην τὴν ἡµέραν ὠνείδιζόν µε οἱ ἐχθροί µου, καὶ οἱ ἐπαινοῦντές µε κατ’ ἐµοῦ ὤµνυον. (9) ὅτι σποδὸν ὡσεὶ ἄρτον ἔφαγον καὶ τὸ πόµα µου µετὰ κλαυθµοῦ ἐκίρνων (10) ἀπὸ προσώπου τῆς ὀργῆς σου καὶ τοῦ θυµοῦ σου, ὅτι ἐπάρας κατέρραξάς µε. (11) αἱ ἡµέραι µου ὡσεὶ σκιὰ ἐκλίθησαν, καὶ ἐγὼ ὡσεὶ χόρτος ἐξηράνθην. (12) σὺ δέ, κύριε, εἰς τὸν αἰῶνα µένεις, καὶ τὸ µνηµόσυνόν σου εἰς γενεὰν καὶ γενεάν. (13) σὺ ἀναστὰς οἰκτιρήσεις τὴν Σιων, ὅτι καιρὸς τοῦ οἰκτιρῆσαι αὐτήν, ὅτι ἥκει καιρός· (14) ὅτι εὐδόκησαν οἱ δοῦλοί σου τοὺς λίθους αὐτῆς καὶ τὸν χοῦν αὐτῆς οἰκτιρήσουσιν. (15) καὶ φοβηθήσονται τὰ ἔθνη τὸ ὄνοµα κυρίου καὶ πάντες οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς τὴν δόξαν σου, (16) ὅτι οἰκοδοµήσει κύριος τὴν Σιων καὶ ὀφθήσεται ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ. (17) ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὴν προσευχὴν τῶν ταπεινῶν καὶ οὐκ ἐξουδένωσεν τὴν δέησιν αὐτῶν. (18) γραφήτω αὕτη εἰς γενεὰν ἑτέραν, καὶ λαὸς ὁ κτιζόµενος αἰνέσει τὸν κύριον, (19) ὅτι ἐξέκυψεν ἐξ ὕψους ἁγίου αὐτοῦ, κύριος ἐξ οὐρανοῦ ἐπὶ τὴν γῆν ἐπέβλεψεν (20) τοῦ ἀκοῦσαι τὸν στεναγµὸν τῶν πεπεδηµένων, τοῦ λῦσαι τοὺς υἱοὺς τῶν τεθανατωµένων, (21) τοῦ ἀναγγεῖλαι ἐν Σιων τὸ ὄνοµα κυρίου καὶ τὴν αἴνεσιν αὐτοῦ ἐν Ιερουσαληµ (22) ἐν τῷ συναχθῆναι λαοὺς ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ βασιλείας τοῦ δουλεύειν τῷ κυρίῳ. (23) ἀπεκρίθη αὐτῷ ἐν ὁδῷ ἰσχύος αὐτοῦ Τὴν ὀλιγότητα τῶν ἡµερῶν µου ἀνάγγειλόν µοι· (24) µὴ ἀναγάγῃς µε ἐν ἡµίσει ἡµερῶν µου, ἐν γενεᾷ γενεῶν τὰ ἔτη σου. (25) κατ’ ἀρχὰς σύ, κύριε, τὴν γῆν ἐθεµελίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί· (26) αὐτοὶ ἀπολοῦνται, σὺ δὲ διαµενεῖς, καὶ πάντες ὡς ἱµάτιον παλαιωθήσονται, καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἀλλάξεις αὐτούς, καὶ ἀλλαγήσονται· (27) σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ, καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλείψουσιν. (28) οἱ υἱοὶ τῶν δούλων σου κατασκηνώσουσιν, καὶ τὸ σπέρµα αὐτῶν εἰς τὸν αἰῶνα κατευθυνθήσεται.

102

Τῷ Δαυιδ. (1) Εὐλόγει, ἡ ψυχή µου, τὸν κύριον καί, πάντα τὰ ἐντός µου, τὸ ὄνοµα τὸ ἅγιον αὐτοῦ· (2) εὐλόγει, ἡ ψυχή µου, τὸν κύριον καὶ µὴ ἐπιλανθάνου πάσας τὰς ἀνταποδόσεις αὐτοῦ· (3) τὸν εὐιλατεύοντα πάσαις ταῖς ἀνοµίαις σου, τὸν ἰώµενον πάσας τὰς νόσους σου· (4) τὸν λυτρούµενον ἐκ φθορᾶς τὴν ζωήν σου, τὸν στεφανοῦντά σε ἐν ἐλέει καὶ οἰκτιρµοῖς· (5) τὸν ἐµπιπλῶντα ἐν ἀγαθοῖς τὴν ἐπιθυµίαν σου, ἀνακαινισθήσεται ὡς ἀετοῦ ἡ νεότης σου. (6) ποιῶν ἐλεηµοσύνας ὁ κύριος καὶ κρίµα πᾶσι τοῖς ἀδικουµένοις. (7) ἐγνώρισεν τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ τῷ Μωυσῇ, τοῖς υἱοῖς Ισραηλ τὰ θελήµατα αὐτοῦ. (8) οἰκτίρµων καὶ ἐλεήµων ὁ κύριος, µακρόθυµος καὶ πολυέλεος· (9) οὐκ εἰς τέλος ὀργισθήσεται οὐδὲ εἰς τὸν αἰῶνα µηνιεῖ· (10) οὐ κατὰ τὰς ἁµαρτίας ἡµῶν ἐποίησεν ἡµῖν οὐδὲ κατὰ τὰς ἀνοµίας ἡµῶν ἀνταπέδωκεν ἡµῖν (11) ὅτι κατὰ τὸ ὕψος τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τῆς γῆς ἐκραταίωσεν κύριος τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐπὶ τοὺς φοβουµένους αὐτόν· (12) καθ’ ὅσον ἀπέχουσιν ἀνατολαὶ ἀπὸ δυσµῶν, ἐµάκρυνεν ἀφ’ ἡµῶν τὰς ἀνοµίας ἡµῶν. (13) καθὼς οἰκτίρει πατὴρ υἱούς, οἰκτίρησεν κύριος τοὺς φοβουµένους αὐτόν, (14) ὅτι αὐτὸς ἔγνω τὸ πλάσµα ἡµῶν· µνήσθητι ὅτι χοῦς ἐσµεν. (15) ἄνθρωπος, ὡσεὶ χόρτος αἱ ἡµέραι αὐτοῦ· ὡσεὶ ἄνθος τοῦ ἀγροῦ, οὕτως ἐξανθήσει· (16) ὅτι πνεῦµα διῆλθεν ἐν αὐτῷ, καὶ οὐχ ὑπάρξει καὶ οὐκ ἐπιγνώσεται ἔτι τὸν τόπον αὐτοῦ. (17) τὸ δὲ ἔλεος τοῦ κυρίου ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος ἐπὶ τοὺς φοβουµένους αὐτόν, καὶ ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ ἐπὶ υἱοὺς υἱῶν (18) τοῖς φυλάσσουσιν τὴν διαθήκην αὐτοῦ καὶ µεµνηµένοις τῶν ἐντολῶν αὐτοῦ τοῦ ποιῆσαι αὐτάς. (19) κύριος ἐν τῷ οὐρανῷ ἡτοίµασεν τὸν θρόνον αὐτοῦ, καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ πάντων δεσπόζει. (20) εὐλογεῖτε τὸν κύριον, πάντες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ, δυνατοὶ ἰσχύι ποιοῦντες τὸν λόγον αὐτοῦ τοῦ ἀκοῦσαι τῆς φωνῆς τῶν λόγων αὐτοῦ· (21) εὐλογεῖτε τὸν κύριον, πᾶσαι αἱ δυνάµεις αὐτοῦ, λειτουργοὶ αὐτοῦ ποιοῦντες τὸ θέληµα αὐτοῦ· (22) εὐλογεῖτε τὸν κύριον, πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ ἐν παντὶ τόπῳ τῆς δεσποτείας αὐτοῦ· εὐλόγει, ἡ ψυχή µου, τὸν κύριον.

103

Τῷ Δαυιδ. (1) Εὐλόγει, ἡ ψυχή µου, τὸν κύριον. κύριε ὁ θεός µου, ἐµεγαλύνθης σφόδρα, ἐξοµολόγησιν καὶ εὐπρέπειαν ἐνεδύσω (2) ἀναβαλλόµενος φῶς ὡς ἱµάτιον, ἐκτείνων τὸν οὐρανὸν ὡσεὶ δέρριν· (3) ὁ στεγάζων ἐν ὕδασιν τὰ ὑπερῷα αὐτοῦ, ὁ τιθεὶς νέφη τὴν ἐπίβασιν αὐτοῦ, ὁ περιπατῶν ἐπὶ πτερύγων ἀνέµων· (4) ὁ ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύµατα καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πῦρ φλέγον. (5) ἐθεµελίωσεν τὴν γῆν ἐπὶ τὴν ἀσφάλειαν αὐτῆς, οὐ κλιθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος. (6) ἄβυσσος ὡς ἱµάτιον τὸ περιβόλαιον αὐτοῦ, ἐπὶ τῶν ὀρέων στήσονται ὕδατα· (7) ἀπὸ ἐπιτιµήσεώς σου φεύξονται, ἀπὸ φωνῆς βροντῆς σου δειλιάσουσιν. (8) ἀναβαίνουσιν ὄρη καὶ καταβαίνουσιν πεδία εἰς τόπον, ὃν ἐθεµελίωσας αὐτοῖς· (9) ὅριον ἔθου, ὃ οὐ παρελεύσονται, οὐδὲ ἐπιστρέψουσιν καλύψαι τὴν γῆν. (10) ὁ ἐξαποστέλλων πηγὰς ἐν φάραγξιν, ἀνὰ µέσον τῶν ὀρέων διελεύσονται ὕδατα· (11) ποτιοῦσιν πάντα τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ, προσδέξονται ὄναγροι εἰς δίψαν αὐτῶν· (12) ἐπ’ αὐτὰ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνώσει, ἐκ µέσου τῶν πετρῶν δώσουσιν φωνήν. (13) ποτίζων ὄρη ἐκ τῶν ὑπερῴων αὐτοῦ, ἀπὸ καρποῦ τῶν ἔργων σου χορτασθήσεται ἡ γῆ. (14) ἐξανατέλλων χόρτον τοῖς κτήνεσιν καὶ χλόην τῇ δουλείᾳ τῶν ἀνθρώπων τοῦ ἐξαγαγεῖν ἄρτον ἐκ τῆς γῆς· (15) καὶ οἶνος εὐφραίνει καρδίαν ἀνθρώπου τοῦ ἱλαρῦναι πρόσωπον ἐν ἐλαίῳ, καὶ ἄρτος καρδίαν ἀνθρώπου στηρίζει. (16) χορτασθήσεται τὰ ξύλα τοῦ πεδίου, αἱ κέδροι τοῦ Λιβάνου, ἃς ἐφύτευσεν· (17) ἐκεῖ στρουθία ἐννοσσεύσουσιν, τοῦ ἐρωδιοῦ ἡ οἰκία ἡγεῖται αὐτῶν. (18) ὄρη τὰ ὑψηλὰ ταῖς ἐλάφοις, πέτρα καταφυγὴ τοῖς χοιρογρυλλίοις. (19) ἐποίησεν σελήνην εἰς καιρούς, ὁ ἥλιος ἔγνω τὴν δύσιν αὐτοῦ. (20) ἔθου σκότος, καὶ ἐγένετο νύξ, ἐν αὐτῇ διελεύσονται πάντα τὰ θηρία τοῦ δρυµοῦ, (21) σκύµνοι ὠρυόµενοι ἁρπάσαι καὶ ζητῆσαι παρὰ τοῦ θεοῦ βρῶσιν αὐτοῖς. (22) ἀνέτειλεν ὁ ἥλιος, καὶ συνήχθησαν καὶ ἐν ταῖς µάνδραις αὐτῶν κοιτασθήσονται· (23) ἐξελεύσεται ἄνθρωπος ἐπὶ τὸ ἔργον αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τὴν ἐργασίαν αὐτοῦ ἕως ἑσπέρας. (24) ὡς ἐµεγαλύνθη τὰ ἔργα σου, κύριε· πάντα ἐν σοφίᾳ ἐποίησας, ἐπληρώθη ἡ γῆ τῆς κτήσεώς σου. (25) αὕτη ἡ θάλασσα ἡ µεγάλη καὶ εὐρύχωρος, ἐκεῖ ἑρπετά, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθµός, ζῷα µικρὰ µετὰ µεγάλων· (26) ἐκεῖ πλοῖα διαπορεύονται, δράκων οὗτος, ὃν ἔπλασας ἐµπαίζειν αὐτῷ. (27) πάντα πρὸς σὲ προσδοκῶσιν δοῦναι τὴν τροφὴν αὐτοῖς εὔκαιρον. (28) δόντος σου αὐτοῖς συλλέξουσιν, ἀνοίξαντος δέ σου τὴν χεῖρα τὰ σύµπαντα πλησθήσονται χρηστότητος. (29) ἀποστρέψαντος δέ σου τὸ πρόσωπον ταραχθήσονται· ἀντανελεῖς τὸ πνεῦµα αὐτῶν, καὶ ἐκλείψουσιν καὶ εἰς τὸν χοῦν αὐτῶν ἐπιστρέψουσιν. (30) ἐξαποστελεῖς τὸ πνεῦµά σου, καὶ κτισθήσονται, καὶ ἀνακαινιεῖς τὸ πρόσωπον τῆς γῆς. (31) ἤτω ἡ δόξα κυρίου εἰς τὸν αἰῶνα, εὐφρανθήσεται κύριος ἐπὶ τοῖς ἔργοις αὐτοῦ· (32) ὁ ἐπιβλέπων ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ποιῶν αὐτὴν τρέµειν, ὁ ἁπτόµενος τῶν ὀρέων καὶ καπνίζονται. (33) ᾄσω τῷ κυρίῳ ἐν τῇ ζωῇ µου, ψαλῶ τῷ θεῷ µου, ἕως ὑπάρχω· (34) ἡδυνθείη αὐτῷ ἡ διαλογή µου, ἐγὼ δὲ εὐφρανθήσοµαι ἐπὶ τῷ κυρίῳ. (35) ἐκλίποισαν ἁµαρτωλοὶ ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἄνοµοι ὥστε µὴ ὑπάρχειν αὐτούς. εὐλόγει, ἡ ψυχή µου, τὸν κύριον.

104

Αλληλουια. (1) Ἐξοµολογεῖσθε τῷ κυρίῳ καὶ ἐπικαλεῖσθε τὸ ὄνοµα αὐτοῦ, ἀπαγγείλατε ἐν τοῖς ἔθνεσιν τὰ ἔργα αὐτοῦ· (2) ᾄσατε αὐτῷ καὶ ψάλατε αὐτῷ, διηγήσασθε πάντα τὰ θαυµάσια αὐτοῦ. (3) ἐπαινεῖσθε ἐν τῷ ὀνόµατι τῷ ἁγίῳ αὐτοῦ, εὐφρανθήτω καρδία ζητούντων τὸν κύριον· (4) ζητήσατε τὸν κύριον καὶ κραταιώθητε, ζητήσατε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ διὰ παντός. (5) µνήσθητε τῶν θαυµασίων αὐτοῦ, ὧν ἐποίησεν, τὰ τέρατα αὐτοῦ καὶ τὰ κρίµατα τοῦ στόµατος αὐτοῦ, (6) σπέρµα Αβρααµ δοῦλοι αὐτοῦ, υἱοὶ Ιακωβ ἐκλεκτοὶ αὐτοῦ. (7) αὐτὸς κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν, ἐν πάσῃ τῇ γῇ τὰ κρίµατα αὐτοῦ. (8) ἐµνήσθη εἰς τὸν αἰῶνα διαθήκης αὐτοῦ, λόγου, οὗ ἐνετείλατο εἰς χιλίας γενεάς, (9) ὃν διέθετο τῷ Αβρααµ, καὶ τοῦ ὅρκου αὐτοῦ τῷ Ισαακ (10) καὶ ἔστησεν αὐτὴν τῷ Ιακωβ εἰς πρόσταγµα καὶ τῷ Ισραηλ διαθήκην αἰώνιον (11) λέγων Σοὶ δώσω τὴν γῆν Χανααν σχοίνισµα κληρονοµίας ὑµῶν. (12) ἐν τῷ εἶναι αὐτοὺς ἀριθµῷ βραχεῖς, ὀλιγοστοὺς καὶ παροίκους ἐν αὐτῇ (13) καὶ διῆλθον ἐξ ἔθνους εἰς ἔθνος, ἐκ βασιλείας εἰς λαὸν ἕτερον· (14) οὐκ ἀφῆκεν ἄνθρωπον ἀδικῆσαι αὐτοὺς καὶ ἤλεγξεν ὑπὲρ αὐτῶν βασιλεῖς (15) Μὴ ἅπτεσθε τῶν χριστῶν µου καὶ ἐν τοῖς προφήταις µου µὴ πονηρεύεσθε. (16) καὶ ἐκάλεσεν λιµὸν ἐπὶ τὴν γῆν, πᾶν στήριγµα ἄρτου συνέτριψεν· (17) ἀπέστειλεν ἔµπροσθεν αὐτῶν ἄνθρωπον, εἰς δοῦλον ἐπράθη Ιωσηφ. (18) ἐταπείνωσαν ἐν πέδαις τοὺς πόδας αὐτοῦ, σίδηρον διῆλθεν ἡ ψυχὴ αὐτοῦ (19) µέχρι τοῦ ἐλθεῖν τὸν λόγον αὐτοῦ, τὸ λόγιον κυρίου ἐπύρωσεν αὐτόν. (20) ἀπέστειλεν βασιλεὺς καὶ ἔλυσεν αὐτόν, ἄρχων λαῶν, καὶ ἀφῆκεν αὐτόν· (21) κατέστησεν αὐτὸν κύριον τοῦ οἴκου αὐτοῦ καὶ ἄρχοντα πάσης τῆς κτήσεως αὐτοῦ (22) τοῦ παιδεῦσαι τοὺς ἄρχοντας αὐτοῦ ὡς ἑαυτὸν καὶ τοὺς πρεσβυτέρους αὐτοῦ σοφίσαι. (23) καὶ εἰσῆλθεν Ισραηλ εἰς Αἴγυπτον, καὶ Ιακωβ παρῴκησεν ἐν γῇ Χαµ· (24) καὶ ηὔξησεν τὸν λαὸν αὐτοῦ σφόδρα καὶ ἐκραταίωσεν αὐτὸν ὑπὲρ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ. (25) µετέστρεψεν τὴν καρδίαν αὐτῶν τοῦ µισῆσαι τὸν λαὸν αὐτοῦ, τοῦ δολιοῦσθαι ἐν τοῖς δούλοις αὐτοῦ. (26) ἐξαπέστειλεν Μωυσῆν τὸν δοῦλον αὐτοῦ, Ααρων, ὃν ἐξελέξατο αὐτόν· (27) ἔθετο ἐν αὐτοῖς τοὺς λόγους τῶν σηµείων αὐτοῦ καὶ τῶν τεράτων ἐν γῇ Χαµ. (28) ἐξαπέστειλεν σκότος, καὶ ἐσκότασεν, καὶ παρεπίκραναν τοὺς λόγους αὐτοῦ. (29) µετέστρεψεν τὰ ὕδατα αὐτῶν εἰς αἷµα καὶ ἀπέκτεινεν τοὺς ἰχθύας αὐτῶν. (30) ἐξῆρψεν ἡ γῆ αὐτῶν βατράχους ἐν τοῖς ταµιείοις τῶν βασιλέων αὐτῶν. (31) εἶπεν, καὶ ἦλθεν κυνόµυια καὶ σκνῖπες ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῶν. (32) ἔθετο τὰς βροχὰς αὐτῶν χάλαζαν, πῦρ καταφλέγον ἐν τῇ γῇ αὐτῶν, (33) καὶ ἐπάταξεν τὰς ἀµπέλους αὐτῶν καὶ τὰς συκᾶς αὐτῶν καὶ συνέτριψεν πᾶν ξύλον ὁρίου αὐτῶν. (34) εἶπεν, καὶ ἦλθεν ἀκρὶς καὶ βροῦχος, οὗ οὐκ ἦν ἀριθµός, (35) καὶ κατέφαγεν πάντα τὸν χόρτον ἐν τῇ γῇ αὐτῶν καὶ κατέφαγεν τὸν καρπὸν τῆς γῆς αὐτῶν. (36) καὶ ἐπάταξεν πᾶν πρωτότοκον ἐν τῇ γῇ αὐτῶν, ἀπαρχὴν παντὸς πόνου αὐτῶν, (37) καὶ ἐξήγαγεν αὐτοὺς ἐν ἀργυρίῳ καὶ χρυσίῳ καὶ οὐκ ἦν ἐν ταῖς φυλαῖς αὐτῶν ἀσθενῶν. (38) εὐφράνθη Αἴγυπτος ἐν τῇ ἐξόδῳ αὐτῶν, ὅτι ἐπέπεσεν ὁ φόβος αὐτῶν ἐπ’ αὐτούς. (39) διεπέτασεν νεφέλην εἰς σκέπην αὐτοῖς καὶ πῦρ τοῦ φωτίσαι αὐτοῖς τὴν νύκτα. (40) ᾔτησαν, καὶ ἦλθεν ὀρτυγοµήτρα, καὶ ἄρτον οὐρανοῦ ἐνέπλησεν αὐτούς· (41) διέρρηξεν πέτραν, καὶ ἐρρύησαν ὕδατα, ἐπορεύθησαν ἐν ἀνύδροις ποταµοί. (42) ὅτι ἐµνήσθη τοῦ λόγου τοῦ ἁγίου αὐτοῦ τοῦ πρὸς Αβρααµ τὸν δοῦλον αὐτοῦ (43) καὶ ἐξήγαγεν τὸν λαὸν αὐτοῦ ἐν ἀγαλλιάσει καὶ τοὺς ἐκλεκτοὺς αὐτοῦ ἐν εὐφροσύνῃ. (44) καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς χώρας ἐθνῶν, καὶ πόνους λαῶν ἐκληρονόµησαν, (45) ὅπως ἂν φυλάξωσιν τὰ δικαιώµατα αὐτοῦ καὶ τὸν νόµον αὐτοῦ ἐκζητήσωσιν.

105

Αλληλουια. (1) Ἐξοµολογεῖσθε τῷ κυρίῳ, ὅτι χρηστός, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ. (2) τίς λαλήσει τὰς δυναστείας τοῦ κυρίου, ἀκουστὰς ποιήσει πάσας τὰς αἰνέσεις αὐτοῦ; (3) µακάριοι οἱ φυλάσσοντες κρίσιν καὶ ποιοῦντες δικαιοσύνην ἐν παντὶ καιρῷ. (4) µνήσθητι ἡµῶν, κύριε, ἐν τῇ εὐδοκίᾳ τοῦ λαοῦ σου, ἐπίσκεψαι ἡµᾶς ἐν τῷ σωτηρίῳ σου (5) τοῦ ἰδεῖν ἐν τῇ χρηστότητι τῶν ἐκλεκτῶν σου, τοῦ εὐφρανθῆναι ἐν τῇ εὐφροσύνῃ τοῦ ἔθνους σου, τοῦ ἐπαινεῖσθαι µετὰ τῆς κληρονοµίας σου. (6) ἡµάρτοµεν µετὰ τῶν πατέρων ἡµῶν, ἠνοµήσαµεν, ἠδικήσαµεν. (7) οἱ πατέρες ἡµῶν ἐν Αἰγύπτῳ οὐ συνῆκαν τὰ θαυµάσιά σου οὐκ ἐµνήσθησαν τοῦ πλήθους τοῦ ἐλέους σου καὶ παρεπίκραναν ἀναβαίνοντες ἐν τῇ ἐρυθρᾷ θαλάσσῃ. (8) καὶ ἔσωσεν αὐτοὺς ἕνεκεν τοῦ ὀνόµατος αὐτοῦ τοῦ γνωρίσαι τὴν δυναστείαν αὐτοῦ· (9) καὶ ἐπετίµησεν τῇ ἐρυθρᾷ θαλάσσῃ, καὶ ἐξηράνθη, καὶ ὡδήγησεν αὐτοὺς ἐν ἀβύσσῳ ὡς ἐν ἐρήµῳ· (10) καὶ ἔσωσεν αὐτοὺς ἐκ χειρὸς µισούντων καὶ ἐλυτρώσατο αὐτοὺς ἐκ χειρὸς ἐχθροῦ· (11) καὶ ἐκάλυψεν ὕδωρ τοὺς θλίβοντας αὐτούς, εἷς ἐξ αὐτῶν οὐχ ὑπελείφθη. (12) καὶ ἐπίστευσαν ἐν τοῖς λόγοις αὐτοῦ καὶ ᾖσαν τὴν αἴνεσιν αὐτοῦ. (13) ἐτάχυναν ἐπελάθοντο τῶν ἔργων αὐτοῦ, οὐχ ὑπέµειναν τὴν βουλὴν αὐτοῦ· (14) καὶ ἐπεθύµησαν ἐπιθυµίαν ἐν τῇ ἐρήµῳ καὶ ἐπείρασαν τὸν θεὸν ἐν ἀνύδρῳ. (15) καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς τὸ αἴτηµα αὐτῶν καὶ ἐξαπέστειλεν πλησµονὴν εἰς τὰς ψυχὰς αὐτῶν. (16) καὶ παρώργισαν Μωυσῆν ἐν τῇ παρεµβολῇ καὶ Ααρων τὸν ἅγιον κυρίου· (17) ἠνοίχθη ἡ γῆ καὶ κατέπιεν Δαθαν καὶ ἐκάλυψεν ἐπὶ τὴν συναγωγὴν Αβιρων· (18) καὶ ἐξεκαύθη πῦρ ἐν τῇ συναγωγῇ αὐτῶν, φλὸξ κατέφλεξεν ἁµαρτωλούς. (19) καὶ ἐποίησαν µόσχον ἐν Χωρηβ καὶ προσεκύνησαν τῷ γλυπτῷ· (20) καὶ ἠλλάξαντο τὴν δόξαν αὐτῶν ἐν ὁµοιώµατι µόσχου ἔσθοντος χόρτον. (21) ἐπελάθοντο τοῦ θεοῦ τοῦ σῴζοντος αὐτούς, τοῦ ποιήσαντος µεγάλα ἐν Αἰγύπτῳ, (22) θαυµαστὰ ἐν γῇ Χαµ, φοβερὰ ἐπὶ θαλάσσης ἐρυθρᾶς. (23) καὶ εἶπεν τοῦ ἐξολεθρεῦσαι αὐτούς, εἰ µὴ Μωυσῆς ὁ ἐκλεκτὸς αὐτοῦ ἔστη ἐν τῇ θραύσει ἐνώπιον αὐτοῦ τοῦ ἀποστρέψαι τὴν ὀργὴν αὐτοῦ τοῦ µὴ ἐξολεθρεῦσαι. (24) καὶ ἐξουδένωσαν γῆν ἐπιθυµητήν, οὐκ ἐπίστευσαν τῷ λόγῳ αὐτοῦ· (25) καὶ ἐγόγγυσαν ἐν τοῖς σκηνώµασιν αὐτῶν, οὐκ εἰσήκουσαν τῆς φωνῆς κυρίου. (26) καὶ ἐπῆρεν τὴν χεῖρα αὐτοῦ αὐτοῖς τοῦ καταβαλεῖν αὐτοὺς ἐν τῇ ἐρήµῳ (27) καὶ τοῦ καταβαλεῖν τὸ σπέρµα αὐτῶν ἐν τοῖς ἔθνεσιν καὶ διασκορπίσαι αὐτοὺς ἐν ταῖς χώραις. (28) καὶ ἐτελέσθησαν τῷ Βεελφεγωρ καὶ ἔφαγον θυσίας νεκρῶν· (29) καὶ παρώξυναν αὐτὸν ἐν τοῖς ἐπιτηδεύµασιν αὐτῶν, καὶ ἐπληθύνθη ἐν αὐτοῖς ἡ πτῶσις. (30) καὶ ἔστη Φινεες καὶ ἐξιλάσατο, καὶ ἐκόπασεν ἡ θραῦσις· (31) καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν ἕως τοῦ αἰῶνος. (32) καὶ παρώργισαν αὐτὸν ἐφ’ ὕδατος ἀντιλογίας. καὶ ἐκακώθη Μωυσῆς δι’ αὐτούς, (33) ὅτι παρεπίκραναν τὸ πνεῦµα αὐτοῦ, καὶ διέστειλεν ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ. (34) οὐκ ἐξωλέθρευσαν τὰ ἔθνη, ἃ εἶπεν κύριος αὐτοῖς, (35) καὶ ἐµίγησαν ἐν τοῖς ἔθνεσιν καὶ ἔµαθον τὰ ἔργα αὐτῶν· (36) καὶ ἐδούλευσαν τοῖς γλυπτοῖς αὐτῶν, καὶ ἐγενήθη αὐτοῖς εἰς σκάνδαλον· (37) καὶ ἔθυσαν τοὺς υἱοὺς αὐτῶν καὶ τὰς θυγατέρας αὐτῶν τοῖς δαιµονίοις (38) καὶ ἐξέχεαν αἷµα ἀθῷον, αἷµα υἱῶν αὐτῶν καὶ θυγατέρων, ὧν ἔθυσαν τοῖς γλυπτοῖς Χανααν, καὶ ἐφονοκτονήθη ἡ γῆ ἐν τοῖς αἵµασιν (39) καὶ ἐµιάνθη ἐν τοῖς ἔργοις αὐτῶν, καὶ ἐπόρνευσαν ἐν τοῖς ἐπιτηδεύµασιν αὐτῶν. (40) καὶ ὠργίσθη θυµῷ κύριος ἐπὶ τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ ἐβδελύξατο τὴν κληρονοµίαν αὐτοῦ· (41) καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς εἰς χεῖρας ἐθνῶν, καὶ ἐκυρίευσαν αὐτῶν οἱ µισοῦντες αὐτούς· (42) καὶ ἔθλιψαν αὐτοὺς οἱ ἐχθροὶ αὐτῶν, καὶ ἐταπεινώθησαν ὑπὸ τὰς χεῖρας αὐτῶν. (43) πλεονάκις ἐρρύσατο αὐτούς, αὐτοὶ δὲ παρεπίκραναν αὐτὸν ἐν τῇ βουλῇ αὐτῶν καὶ ἐταπεινώθησαν ἐν ταῖς ἀνοµίαις αὐτῶν. (44) καὶ εἶδεν ἐν τῷ θλίβεσθαι αὐτοὺς ἐν τῷ αὐτὸν εἰσακοῦσαι τῆς δεήσεως αὐτῶν· (45) καὶ ἐµνήσθη τῆς διαθήκης αὐτοῦ καὶ µετεµελήθη κατὰ τὸ πλῆθος τοῦ ἐλέους αὐτοῦ (46) καὶ ἔδωκεν αὐτοὺς εἰς οἰκτιρµοὺς ἐναντίον πάντων τῶν αἰχµαλωτισάντων αὐτούς. (47) σῶσον ἡµᾶς, κύριε ὁ θεὸς ἡµῶν, καὶ ἐπισυνάγαγε ἡµᾶς ἐκ τῶν ἐθνῶν τοῦ ἐξοµολογήσασθαι τῷ ὀνόµατι τῷ ἁγίῳ σου, τοῦ ἐγκαυχᾶσθαι ἐν τῇ αἰνέσει σου. (48) Εὐλογητὸς κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος. καὶ ἐρεῖ πᾶς ὁ λαός Γένοιτο γένοιτο.

106

Αλληλουια. (1) Ἐξοµολογεῖσθε τῷ κυρίῳ, ὅτι χρηστός, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ (2) εἰπάτωσαν οἱ λελυτρωµένοι ὑπὸ κυρίου, οὓς ἐλυτρώσατο ἐκ χειρὸς ἐχθροῦ. (3) ἐκ τῶν χωρῶν συνήγαγεν αὐτοὺς ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσµῶν καὶ βορρᾶ καὶ θαλάσσης. (4) ἐπλανήθησαν ἐν τῇ ἐρήµῳ ἐν ἀνύδρῳ, ὁδὸν πόλεως κατοικητηρίου οὐχ εὗρον (5) πεινῶντες καὶ διψῶντες, ἡ ψυχὴ αὐτῶν ἐν αὐτοῖς ἐξέλιπεν· (6) καὶ ἐκέκραξαν πρὸς κύριον ἐν τῷ θλίβεσθαι αὐτούς, καὶ ἐκ τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν ἐρρύσατο αὐτοὺς (7) καὶ ὡδήγησεν αὐτοὺς εἰς ὁδὸν εὐθεῖαν τοῦ πορευθῆναι εἰς πόλιν κατοικητηρίου. (8) ἐξοµολογησάσθωσαν τῷ κυρίῳ τὰ ἐλέη αὐτοῦ καὶ τὰ θαυµάσια αὐτοῦ τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων, (9) ὅτι ἐχόρτασεν ψυχὴν κενὴν καὶ ψυχὴν πεινῶσαν ἐνέπλησεν ἀγαθῶν. — (10) καθηµένους ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου, πεπεδηµένους ἐν πτωχείᾳ καὶ σιδήρῳ, (11) ὅτι παρεπίκραναν τὰ λόγια τοῦ θεοῦ καὶ τὴν βουλὴν τοῦ ὑψίστου παρώξυναν, (12) καὶ ἐταπεινώθη ἐν κόποις ἡ καρδία αὐτῶν, ἠσθένησαν, καὶ οὐκ ἦν ὁ βοηθῶν· (13) καὶ ἐκέκραξαν πρὸς κύριον ἐν τῷ θλίβεσθαι αὐτούς, καὶ ἐκ τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν ἔσωσεν αὐτοὺς (14) καὶ ἐξήγαγεν αὐτοὺς ἐκ σκότους καὶ σκιᾶς θανάτου καὶ τοὺς δεσµοὺς αὐτῶν διέρρηξεν. (15) ἐξοµολογησάσθωσαν τῷ κυρίῳ τὰ ἐλέη αὐτοῦ καὶ τὰ θαυµάσια αὐτοῦ τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων, (16) ὅτι συνέτριψεν πύλας χαλκᾶς καὶ µοχλοὺς σιδηροῦς συνέκλασεν. — (17) ἀντελάβετο αὐτῶν ἐξ ὁδοῦ ἀνοµίας αὐτῶν, διὰ γὰρ τὰς ἀνοµίας αὐτῶν ἐταπεινώθησαν· (18) πᾶν βρῶµα ἐβδελύξατο ἡ ψυχὴ αὐτῶν, καὶ ἤγγισαν ἕως τῶν πυλῶν τοῦ θανάτου· (19) καὶ ἐκέκραξαν πρὸς κύριον ἐν τῷ θλίβεσθαι αὐτούς, καὶ ἐκ τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν ἔσωσεν αὐτούς, (20) ἀπέστειλεν τὸν λόγον αὐτοῦ καὶ ἰάσατο αὐτοὺς καὶ ἐρρύσατο αὐτοὺς ἐκ τῶν διαφθορῶν αὐτῶν. (21) ἐξοµολογησάσθωσαν τῷ κυρίῳ τὰ ἐλέη αὐτοῦ καὶ τὰ θαυµάσια αὐτοῦ τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων (22) καὶ θυσάτωσαν θυσίαν αἰνέσεως καὶ ἐξαγγειλάτωσαν τὰ ἔργα αὐτοῦ ἐν ἀγαλλιάσει. — (23) οἱ καταβαίνοντες εἰς τὴν θάλασσαν ἐν πλοίοις ποιοῦντες ἐργασίαν ἐν ὕδασι πολλοῖς, (24) αὐτοὶ εἴδοσαν τὰ ἔργα κυρίου καὶ τὰ θαυµάσια αὐτοῦ ἐν τῷ βυθῷ· (25) εἶπεν, καὶ ἔστη πνεῦµα καταιγίδος, καὶ ὑψώθη τὰ κύµατα αὐτῆς· (26) ἀναβαίνουσιν ἕως τῶν οὐρανῶν καὶ καταβαίνουσιν ἕως τῶν ἀβύσσων, ἡ ψυχὴ αὐτῶν ἐν κακοῖς ἐτήκετο, (27) ἐταράχθησαν, ἐσαλεύθησαν ὡς ὁ µεθύων, καὶ πᾶσα ἡ σοφία αὐτῶν κατεπόθη· (28) καὶ ἐκέκραξαν πρὸς κύριον ἐν τῷ θλίβεσθαι αὐτούς, καὶ ἐκ τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν ἐξήγαγεν αὐτοὺς (29) καὶ ἐπέταξεν τῇ καταιγίδι, καὶ ἔστη εἰς αὔραν, καὶ ἐσίγησαν τὰ κύµατα αὐτῆς· (30) καὶ εὐφράνθησαν, ὅτι ἡσύχασαν, καὶ ὡδήγησεν αὐτοὺς ἐπὶ λιµένα θελήµατος αὐτῶν. (31) ἐξοµολογησάσθωσαν τῷ κυρίῳ τὰ ἐλέη αὐτοῦ καὶ τὰ θαυµάσια αὐτοῦ τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων, (32) ὑψωσάτωσαν αὐτὸν ἐν ἐκκλησίᾳ λαοῦ καὶ ἐν καθέδρᾳ πρεσβυτέρων αἰνεσάτωσαν αὐτόν. — (33) ἔθετο ποταµοὺς εἰς ἔρηµον καὶ διεξόδους ὑδάτων εἰς δίψαν, (34) γῆν καρποφόρον εἰς ἅλµην ἀπὸ κακίας τῶν κατοικούντων ἐν αὐτῇ. (35) ἔθετο ἔρηµον εἰς λίµνας ὑδάτων καὶ γῆν ἄνυδρον εἰς διεξόδους ὑδάτων (36) καὶ κατῴκισεν ἐκεῖ πεινῶντας, καὶ συνεστήσαντο πόλιν κατοικεσίας (37) καὶ ἔσπειραν ἀγροὺς καὶ ἐφύτευσαν ἀµπελῶνας καὶ ἐποίησαν καρπὸν γενήµατος, (38) καὶ εὐλόγησεν αὐτούς, καὶ ἐπληθύνθησαν σφόδρα, καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν οὐκ ἐσµίκρυνεν. (39) καὶ ὠλιγώθησαν καὶ ἐκακώθησαν ἀπὸ θλίψεως κακῶν καὶ ὀδύνης. (40) ἐξεχύθη ἐξουδένωσις ἐπ’ ἄρχοντας, καὶ ἐπλάνησεν αὐτοὺς ἐν ἀβάτῳ καὶ οὐχ ὁδῷ. (41) καὶ ἐβοήθησεν πένητι ἐκ πτωχείας καὶ ἔθετο ὡς πρόβατα πατριάς. (42) ὄψονται εὐθεῖς καὶ εὐφρανθήσονται, καὶ πᾶσα ἀνοµία ἐµφράξει τὸ στόµα αὐτῆς. (43) τίς σοφὸς καὶ φυλάξει ταῦτα καὶ συνήσουσιν τὰ ἐλέη τοῦ κυρίου;

107

ᾨδὴ ψαλµοῦ τῷ Δαυιδ. (1) Ἑτοίµη ἡ καρδία µου, ὁ θεός, ἑτοίµη ἡ καρδία µου, ᾄσοµαι καὶ ψαλῶ ἐν τῇ δόξῃ µου. (2) ἐξεγέρθητι, ψαλτήριον καὶ κιθάρα· ἐξεγερθήσοµαι ὄρθρου. (3) ἐξοµολογήσοµαί σοι ἐν λαοῖς, κύριε, καὶ ψαλῶ σοι ἐν ἔθνεσιν, (4) ὅτι µέγα ἐπάνω τῶν οὐρανῶν τὸ ἔλεός σου καὶ ἕως τῶν νεφελῶν ἡ ἀλήθειά σου. (5) ὑψώθητι ἐπὶ τοὺς οὐρανούς, ὁ θεός, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἡ δόξα σου. (6) ὅπως ἂν ῥυσθῶσιν οἱ ἀγαπητοί σου, σῶσον τῇ δεξιᾷ σου καὶ ἐπάκουσόν µου. (7) ὁ θεὸς ἐλάλησεν ἐν τῷ ἁγίῳ αὐτοῦ Ὑψωθήσοµαι καὶ διαµεριῶ Σικιµα καὶ τὴν κοιλάδα τῶν σκηνῶν διαµετρήσω· (8) ἐµός ἐστιν Γαλααδ, καὶ ἐµός ἐστιν Μανασση, καὶ Εφραιµ ἀντίληµψις τῆς κεφαλῆς µου, Ιουδας βασιλεύς µου· (9) Μωαβ λέβης τῆς ἐλπίδος µου, ἐπὶ τὴν Ιδουµαίαν ἐκτενῶ τὸ ὑπόδηµά µου, ἐµοὶ ἀλλόφυλοι ὑπετάγησαν. (10) τίς ἀπάξει µε εἰς πόλιν περιοχῆς; τίς ὁδηγήσει µε ἕως τῆς Ιδουµαίας; (11) οὐχὶ σύ, ὁ θεός, ὁ ἀπωσάµενος ἡµᾶς; καὶ οὐκ ἐξελεύσῃ, ὁ θεός, ἐν ταῖς δυνάµεσιν ἡµῶν. (12) δὸς ἡµῖν βοήθειαν ἐκ θλίψεως· καὶ µαταία σωτηρία ἀνθρώπου. (13) ἐν τῷ θεῷ ποιήσοµεν δύναµιν, καὶ αὐτὸς ἐξουδενώσει τοὺς ἐχθροὺς ἡµῶν.

108

Εἰς τὸ τέλος· τῷ Δαυιδ ψαλµός. (1) Ὁ θεός, τὴν αἴνεσίν µου µὴ παρασιωπήσῃς, (2) ὅτι στόµα ἁµαρτωλοῦ καὶ στόµα δολίου ἐπ’ ἐµὲ ἠνοίχθη, ἐλάλησαν κατ’ ἐµοῦ γλώσσῃ δολίᾳ (3) καὶ λόγοις µίσους ἐκύκλωσάν µε καὶ ἐπολέµησάν µε δωρεάν. (4) ἀντὶ τοῦ ἀγαπᾶν µε ἐνδιέβαλλόν µε, ἐγὼ δὲ προσευχόµην· (5) καὶ ἔθεντο κατ’ ἐµοῦ κακὰ ἀντὶ ἀγαθῶν καὶ µῖσος ἀντὶ τῆς ἀγαπήσεώς µου. (6) κατάστησον ἐπ’ αὐτὸν ἁµαρτωλόν, καὶ διάβολος στήτω ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ· (7) ἐν τῷ κρίνεσθαι αὐτὸν ἐξέλθοι καταδεδικασµένος, καὶ ἡ προσευχὴ αὐτοῦ γενέσθω εἰς ἁµαρτίαν. (8) γενηθήτωσαν αἱ ἡµέραι αὐτοῦ ὀλίγαι, καὶ τὴν ἐπισκοπὴν αὐτοῦ λάβοι ἕτερος· (9) γενηθήτωσαν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ὀρφανοὶ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ χήρα· (10) σαλευόµενοι µεταναστήτωσαν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καὶ ἐπαιτησάτωσαν, ἐκβληθήτωσαν ἐκ τῶν οἰκοπέδων αὐτῶν. (11) ἐξερευνησάτω δανειστὴς πάντα, ὅσα ὑπάρχει αὐτῷ, διαρπασάτωσαν ἀλλότριοι τοὺς πόνους αὐτοῦ· (12) µὴ ὑπαρξάτω αὐτῷ ἀντιλήµπτωρ, µηδὲ γενηθήτω οἰκτίρµων τοῖς ὀρφανοῖς αὐτοῦ· (13) γενηθήτω τὰ τέκνα αὐτοῦ εἰς ἐξολέθρευσιν, ἐν γενεᾷ µιᾷ ἐξαλειφθήτω τὸ ὄνοµα αὐτοῦ. (14) ἀναµνησθείη ἡ ἀνοµία τῶν πατέρων αὐτοῦ ἔναντι κυρίου, καὶ ἡ ἁµαρτία τῆς µητρὸς αὐτοῦ µὴ ἐξαλειφθείη· (15) γενηθήτωσαν ἔναντι κυρίου διὰ παντός, καὶ ἐξολεθρευθείη ἐκ γῆς τὸ µνηµόσυνον αὐτῶν, (16) ἀνθ’ ὧν οὐκ ἐµνήσθη τοῦ ποιῆσαι ἔλεος καὶ κατεδίωξεν ἄνθρωπον πένητα καὶ πτωχὸν καὶ κατανενυγµένον τῇ καρδίᾳ τοῦ θανατῶσαι. (17) καὶ ἠγάπησεν κατάραν, καὶ ἥξει αὐτῷ· καὶ οὐκ ἠθέλησεν εὐλογίαν, καὶ µακρυνθήσεται ἀπ’ αὐτοῦ. (18) καὶ ἐνεδύσατο κατάραν ὡς ἱµάτιον, καὶ εἰσῆλθεν ὡς ὕδωρ εἰς τὰ ἔγκατα αὐτοῦ καὶ ὡσεὶ ἔλαιον ἐν τοῖς ὀστέοις αὐτοῦ· (19) γενηθήτω αὐτῷ ὡς ἱµάτιον, ὃ περιβάλλεται, καὶ ὡσεὶ ζώνη, ἣν διὰ παντὸς περιζώννυται. (20) τοῦτο τὸ ἔργον τῶν ἐνδιαβαλλόντων µε παρὰ κυρίου καὶ τῶν λαλούντων πονηρὰ κατὰ τῆς ψυχῆς µου. (21) καὶ σύ, κύριε κύριε, ποίησον µετ’ ἐµοῦ ἔλεος ἕνεκεν τοῦ ὀνόµατός σου, ὅτι χρηστὸν τὸ ἔλεός σου. (22) ῥῦσαί µε, ὅτι πτωχὸς καὶ πένης ἐγώ εἰµι, καὶ ἡ καρδία µου τετάρακται ἐντός µου. (23) ὡσεὶ σκιὰ ἐν τῷ ἐκκλῖναι αὐτὴν ἀντανῃρέθην, ἐξετινάχθην ὡσεὶ ἀκρίδες. (24) τὰ γόνατά µου ἠσθένησαν ἀπὸ νηστείας, καὶ ἡ σάρξ µου ἠλλοιώθη δι’ ἔλαιον. (25) καὶ ἐγὼ ἐγενήθην ὄνειδος αὐτοῖς· εἴδοσάν µε, ἐσάλευσαν κεφαλὰς αὐτῶν. (26) βοήθησόν µοι, κύριε ὁ θεός µου, σῶσόν µε κατὰ τὸ ἔλεός σου, (27) καὶ γνώτωσαν ὅτι ἡ χείρ σου αὕτη καὶ σύ, κύριε, ἐποίησας αὐτήν. (28) καταράσονται αὐτοί, καὶ σὺ εὐλογήσεις· οἱ ἐπανιστανόµενοί µοι αἰσχυνθήτωσαν, ὁ δὲ δοῦλός σου εὐφρανθήσεται. (29) ἐνδυσάσθωσαν οἱ ἐνδιαβάλλοντές µε ἐντροπὴν καὶ περιβαλέσθωσαν ὡσεὶ διπλοί̈δα αἰσχύνην αὐτῶν. (30) ἐξοµολογήσοµαι τῷ κυρίῳ σφόδρα ἐν τῷ στόµατί µου καὶ ἐν µέσῳ πολλῶν αἰνέσω αὐτόν, (31) ὅτι παρέστη ἐκ δεξιῶν πένητος τοῦ σῶσαι ἐκ τῶν καταδιωκόντων τὴν ψυχήν µου.

109

Τῷ Δαυιδ ψαλµός. (1) Εἶπεν ὁ κύριος τῷ κυρίῳ µου Κάθου ἐκ δεξιῶν µου, ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου. (2) ῥάβδον δυνάµεώς σου ἐξαποστελεῖ κύριος ἐκ Σιων, καὶ κατακυρίευε ἐν µέσῳ τῶν ἐχθρῶν σου. (3) µετὰ σοῦ ἡ ἀρχὴ ἐν ἡµέρᾳ τῆς δυνάµεώς σου ἐν ταῖς λαµπρότησιν τῶν ἁγίων· ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐξεγέννησά σε. (4) ὤµοσεν κύριος καὶ οὐ µεταµεληθήσεται Σὺ εἶ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδεκ. (5) κύριος ἐκ δεξιῶν σου συνέθλασεν ἐν ἡµέρᾳ ὀργῆς αὐτοῦ βασιλεῖς· (6) κρινεῖ ἐν τοῖς ἔθνεσιν, πληρώσει πτώµατα, συνθλάσει κεφαλὰς ἐπὶ γῆς πολλῶν. (7) ἐκ χειµάρρου ἐν ὁδῷ πίεται· διὰ τοῦτο ὑψώσει κεφαλήν.

110

Αλληλουια. (1) Ἐξοµολογήσοµαί σοι, κύριε, ἐν ὅλῃ καρδίᾳ µου ἐν βουλῇ εὐθείων καὶ συναγωγῇ. (2) µεγάλα τὰ ἔργα κυρίου, ἐξεζητηµένα εἰς πάντα τὰ θελήµατα αὐτοῦ· (3) ἐξοµολόγησις καὶ µεγαλοπρέπεια τὸ ἔργον αὐτοῦ, καὶ ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ µένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος. (4) µνείαν ἐποιήσατο τῶν θαυµασίων αὐτοῦ, ἐλεήµων καὶ οἰκτίρµων ὁ κύριος· (5) τροφὴν ἔδωκεν τοῖς φοβουµένοις αὐτόν, µνησθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα διαθήκης αὐτοῦ. (6) ἰσχὺν ἔργων αὐτοῦ ἀνήγγειλεν τῷ λαῷ αὐτοῦ τοῦ δοῦναι αὐτοῖς κληρονοµίαν ἐθνῶν. (7) ἔργα χειρῶν αὐτοῦ ἀλήθεια καὶ κρίσις· πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ αὐτοῦ, (8) ἐστηριγµέναι εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, πεποιηµέναι ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι. (9) λύτρωσιν ἀπέστειλεν τῷ λαῷ αὐτοῦ, ἐνετείλατο εἰς τὸν αἰῶνα διαθήκην αὐτοῦ· ἅγιον καὶ φοβερὸν τὸ ὄνοµα αὐτοῦ. (10) ἀρχὴ σοφίας φόβος κυρίου, σύνεσις ἀγαθὴ πᾶσι τοῖς ποιοῦσιν αὐτήν. ἡ αἴνεσις αὐτοῦ µένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος.

111

Αλληλουια. (1) Μακάριος ἀνὴρ ὁ φοβούµενος τὸν κύριον, ἐν ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ θελήσει σφόδρα· (2) δυνατὸν ἐν τῇ γῇ ἔσται τὸ σπέρµα αὐτοῦ, γενεὰ εὐθείων εὐλογηθήσεται· (3) δόξα καὶ πλοῦτος ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, καὶ ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ µένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος. (4) ἐξανέτειλεν ἐν σκότει φῶς τοῖς εὐθέσιν ἐλεήµων καὶ οἰκτίρµων καὶ δίκαιος. (5) χρηστὸς ἀνὴρ ὁ οἰκτίρων καὶ κιχρῶν, οἰκονοµήσει τοὺς λόγους αὐτοῦ ἐν κρίσει· (6) ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα οὐ σαλευθήσεται, εἰς µνηµόσυνον αἰώνιον ἔσται δίκαιος. (7) ἀπὸ ἀκοῆς πονηρᾶς οὐ φοβηθήσεται· ἑτοίµη ἡ καρδία αὐτοῦ ἐλπίζειν ἐπὶ κύριον. (8) ἐστήρικται ἡ καρδία αὐτοῦ, οὐ µὴ φοβηθῇ, ἕως οὗ ἐπίδῃ ἐπὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ (9) ἐσκόρπισεν, ἔδωκεν τοῖς πένησιν· ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ µένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, τὸ κέρας αὐτοῦ ὑψωθήσεται ἐν δόξῃ. (10) ἁµαρτωλὸς ὄψεται καὶ ὀργισθήσεται, τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ βρύξει καὶ τακήσεται· ἐπιθυµία ἁµαρτωλῶν ἀπολεῖται.

112

Αλληλουια. (1) Αἰνεῖτε, παῖδες, κύριον, αἰνεῖτε τὸ ὄνοµα κυρίου· (2) εἴη τὸ ὄνοµα κυρίου εὐλογηµένον ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος· (3) ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου µέχρι δυσµῶν αἰνεῖτε τὸ ὄνοµα κυρίου. (4) ὑψηλὸς ἐπὶ πάντα τὰ ἔθνη ὁ κύριος, ἐπὶ τοὺς οὐρανοὺς ἡ δόξα αὐτοῦ. (5) τίς ὡς κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν ὁ ἐν ὑψηλοῖς κατοικῶν (6) καὶ τὰ ταπεινὰ ἐφορῶν ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ γῇ; (7) ὁ ἐγείρων ἀπὸ γῆς πτωχὸν καὶ ἀπὸ κοπρίας ἀνυψῶν πένητα (8) τοῦ καθίσαι αὐτὸν µετὰ ἀρχόντων, µετὰ ἀρχόντων λαοῦ αὐτοῦ· (9) ὁ κατοικίζων στεῖραν ἐν οἴκῳ µητέρα τέκνων εὐφραινοµένην.

113

Αλληλουια. (1) Ἐν ἐξόδῳ Ισραηλ ἐξ Αἰγύπτου, οἴκου Ιακωβ ἐκ λαοῦ βαρβάρου (2) ἐγενήθη Ιουδαία ἁγίασµα αὐτοῦ, Ισραηλ ἐξουσία αὐτοῦ. (3) ἡ θάλασσα εἶδεν καὶ ἔφυγεν, ὁ Ιορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω· (4) τὰ ὄρη ἐσκίρτησαν ὡσεὶ κριοὶ καὶ οἱ βουνοὶ ὡς ἀρνία προβάτων. (5) τί σοί ἐστιν, θάλασσα, ὅτι ἔφυγες, καὶ σοί, Ιορδάνη, ὅτι ἀνεχώρησας εἰς τὰ ὀπίσω; ​(6) τὰ ὄρη, ὅτι ἐσκιρτήσατε ὡσεὶ κριοί, καὶ οἱ βουνοὶ ὡς ἀρνία προβάτων; (7) ἀπὸ προσώπου κυρίου ἐσαλεύθη ἡ γῆ, ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ Ιακωβ (8) τοῦ στρέψαντος τὴν πέτραν εἰς λίµνας ὑδάτων καὶ τὴν ἀκρότοµον εἰς πηγὰς ὑδάτων. (9) µὴ ἡµῖν, κύριε, µὴ ἡµῖν, ἀλλ’ ἢ τῷ ὀνόµατί σου δὸς δόξαν ἐπὶ τῷ ἐλέει σου καὶ τῇ ἀληθείᾳ σου, (10) µήποτε εἴπωσιν τὰ ἔθνη Ποῦ ἐστιν ὁ θεὸς αὐτῶν; (11) ὁ δὲ θεὸς ἡµῶν ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω· ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ ἐν τῇ γῇ πάντα, ὅσα ἠθέλησεν, ἐποίησεν.

114

(113:12) τὰ εἴδωλα τῶν ἐθνῶν ἀργύριον καὶ χρυσίον, ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων· (113:13) στόµα ἔχουσιν καὶ οὐ λαλήσουσιν, ὀφθαλµοὺς ἔχουσιν καὶ οὐκ ὄψονται, (113:14) ὦτα ἔχουσιν καὶ οὐκ ἀκούσονται, ῥῖνας ἔχουσιν καὶ οὐκ ὀσφρανθήσονται, (113:15) χεῖρας ἔχουσιν καὶ οὐ ψηλαφήσουσιν, πόδας ἔχουσιν καὶ οὐ περιπατήσουσιν, οὐ φωνήσουσιν ἐν τῷ λάρυγγι αὐτῶν. (113:16) ὅµοιοι αὐτοῖς γένοιντο οἱ ποιοῦντες αὐτὰ καὶ πάντες οἱ πεποιθότες ἐπ’ αὐτοῖς. (113:17) οἶκος Ισραηλ ἤλπισεν ἐπὶ κύριον· βοηθὸς αὐτῶν καὶ ὑπερασπιστὴς αὐτῶν ἐστιν. (113:18) οἶκος Ααρων ἤλπισεν ἐπὶ κύριον· βοηθὸς αὐτῶν καὶ ὑπερασπιστὴς αὐτῶν ἐστιν. (113:19) οἱ φοβούµενοι τὸν κύριον ἤλπισαν ἐπὶ κύριον· βοηθὸς αὐτῶν καὶ ὑπερασπιστὴς αὐτῶν ἐστιν. (113:20) κύριος ἐµνήσθη ἡµῶν καὶ εὐλόγησεν ἡµᾶς, εὐλόγησεν τὸν οἶκον Ισραηλ, εὐλόγησεν τὸν οἶκον Ααρων, (113:21) εὐλόγησεν τοὺς φοβουµένους τὸν κύριον, τοὺς µικροὺς µετὰ τῶν µεγάλων. (113:22) προσθείη κύριος ἐφ’ ὑµᾶς, ἐφ’ ὑµᾶς καὶ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς ὑµῶν· (113:23) εὐλογηµένοι ὑµεῖς τῷ κυρίῳ τῷ ποιήσαντι τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. (113:24) ὁ οὐρανὸς τοῦ οὐρανοῦ τῷ κυρίῳ, τὴν δὲ γῆν ἔδωκεν τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων. (113:25) οὐχ οἱ νεκροὶ αἰνέσουσίν σε, κύριε, οὐδὲ πάντες οἱ καταβαίνοντες εἰς ᾅδου, (113:26) ἀλλ’ ἡµεῖς οἱ ζῶντες εὐλογήσοµεν τὸν κύριον ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος.

115a

Αλληλουια. (114:1) Ἠγάπησα, ὅτι εἰσακούσεται κύριος τῆς φωνῆς τῆς δεήσεώς µου, (114:2) ὅτι ἔκλινεν τὸ οὖς αὐτοῦ ἐµοί, καὶ ἐν ταῖς ἡµέραις µου ἐπικαλέσοµαι. (114:3) περιέσχον µε ὠδῖνες θανάτου, κίνδυνοι ᾅδου εὕροσάν µε· θλῖψιν καὶ ὀδύνην εὗρον. (114:4) καὶ τὸ ὄνοµα κυρίου ἐπεκαλεσάµην Ὦ κύριε, ῥῦσαι τὴν ψυχήν µου. (114:5) ἐλεήµων ὁ κύριος καὶ δίκαιος, καὶ ὁ θεὸς ἡµῶν ἐλεᾷ. (114:6) φυλάσσων τὰ νήπια ὁ κύριος· ἐταπεινώθην, καὶ ἔσωσέν µε. (114:7) ἐπίστρεψον, ἡ ψυχή µου, εἰς τὴν ἀνάπαυσίν σου, ὅτι κύριος εὐηργέτησέν σε, (114:8) ὅτι ἐξείλατο τὴν ψυχήν µου ἐκ θανάτου, τοὺς ὀφθαλµούς µου ἀπὸ δακρύων καὶ τοὺς πόδας µου ἀπὸ ὀλισθήµατος. (114:9) εὐαρεστήσω ἐναντίον κυρίου ἐν χώρᾳ ζώντων.

115b

Αλληλουια. (1) Ἐπίστευσα, διὸ ἐλάλησα· ἐγὼ δὲ ἐταπεινώθην σφόδρα. (2) ἐγὼ εἶπα ἐν τῇ ἐκστάσει µου Πᾶς ἄνθρωπος ψεύστης. (3) τί ἀνταποδώσω τῷ κυρίῳ περὶ πάντων, ὧν ἀνταπέδωκέν µοι; (4) ποτήριον σωτηρίου λήµψοµαι καὶ τὸ ὄνοµα κυρίου ἐπικαλέσοµαι. (6) τίµιος ἐναντίον κυρίου ὁ θάνατος τῶν ὁσίων αὐτοῦ. (7) ὦ κύριε, ἐγὼ δοῦλος σός, ἐγὼ δοῦλος σὸς καὶ υἱὸς τῆς παιδίσκης σου. διέρρηξας τοὺς δεσµούς µου, (8) σοὶ θύσω θυσίαν αἰνέσεως· (9) τὰς εὐχάς µου τῷ κυρίῳ ἀποδώσω ἐναντίον παντὸς τοῦ λαοῦ αὐτοῦ (10) ἐν αὐλαῖς οἴκου κυρίου ἐν µέσῳ σου, Ιερουσαληµ.

116

Αλληλουια. (1) Αἰνεῖτε τὸν κύριον, πάντα τὰ ἔθνη, ἐπαινέσατε αὐτόν, πάντες οἱ λαοί, (2) ὅτι ἐκραταιώθη τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐφ’ ἡµᾶς, καὶ ἡ ἀλήθεια τοῦ κυρίου µένει εἰς τὸν αἰῶνα.

117

Αλληλουια. (1) Ἐξοµολογεῖσθε τῷ κυρίῳ, ὅτι ἀγαθός, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ. (2) εἰπάτω δὴ οἶκος Ισραηλ ὅτι ἀγαθός, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ· (3) εἰπάτω δὴ οἶκος Ααρων ὅτι ἀγαθός, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ· (4) εἰπάτωσαν δὴ πάντες οἱ φοβούµενοι τὸν κύριον ὅτι ἀγαθός, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ. (5) ἐν θλίψει ἐπεκαλεσάµην τὸν κύριον, καὶ ἐπήκουσέν µου εἰς πλατυσµόν. (6) κύριος ἐµοὶ βοηθός, οὐ φοβηθήσοµαι τί ποιήσει µοι ἄνθρωπος. (7) κύριος ἐµοὶ βοηθός, κἀγὼ ἐπόψοµαι τοὺς ἐχθρούς µου. (8) ἀγαθὸν πεποιθέναι ἐπὶ κύριον ἢ πεποιθέναι ἐπ’ ἄνθρωπον· (9) ἀγαθὸν ἐλπίζειν ἐπὶ κύριον ἢ ἐλπίζειν ἐπ’ ἄρχοντας. (10) πάντα τὰ ἔθνη ἐκύκλωσάν µε, καὶ τῷ ὀνόµατι κυρίου ἠµυνάµην αὐτούς· (11) κυκλώσαντες ἐκύκλωσάν µε, καὶ τῷ ὀνόµατι κυρίου ἠµυνάµην αὐτούς· (12) ἐκύκλωσάν µε ὡσεὶ µέλισσαι κηρίον καὶ ἐξεκαύθησαν ὡσεὶ πῦρ ἐν ἀκάνθαις, καὶ τῷ ὀνόµατι κυρίου ἠµυνάµην αὐτούς. (13) ὠσθεὶς ἀνετράπην τοῦ πεσεῖν, καὶ ὁ κύριος ἀντελάβετό µου. (14) ἰσχύς µου καὶ ὕµνησίς µου ὁ κύριος καὶ ἐγένετό µοι εἰς σωτηρίαν. (15) φωνὴ ἀγαλλιάσεως καὶ σωτηρίας ἐν σκηναῖς δικαίων Δεξιὰ κυρίου ἐποίησεν δύναµιν, (16) δεξιὰ κυρίου ὕψωσέν µε, δεξιὰ κυρίου ἐποίησεν δύναµιν. (17) οὐκ ἀποθανοῦµαι, ἀλλὰ ζήσοµαι καὶ ἐκδιηγήσοµαι τὰ ἔργα κυρίου. (18) παιδεύων ἐπαίδευσέν µε ὁ κύριος καὶ τῷ θανάτῳ οὐ παρέδωκέν µε. (19) ἀνοίξατέ µοι πύλας δικαιοσύνης· εἰσελθὼν ἐν αὐταῖς ἐξοµολογήσοµαι τῷ κυρίῳ. (20) αὕτη ἡ πύλη τοῦ κυρίου, δίκαιοι εἰσελεύσονται ἐν αὐτῇ. (21) ἐξοµολογήσοµαί σοι, ὅτι ἐπήκουσάς µου καὶ ἐγένου µοι εἰς σωτηρίαν. (22) λίθον, ὃν ἀπεδοκίµασαν οἱ οἰκοδοµοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας· (23) παρὰ κυρίου ἐγένετο αὕτη καὶ ἔστιν θαυµαστὴ ἐν ὀφθαλµοῖς ἡµῶν. (24) αὕτη ἡ ἡµέρα, ἣν ἐποίησεν ὁ κύριος· ἀγαλλιασώµεθα καὶ εὐφρανθῶµεν ἐν αὐτῇ. (25) ὦ κύριε, σῶσον δή, ὦ κύριε, εὐόδωσον δή. (26) εὐλογηµένος ὁ ἐρχόµενος ἐν ὀνόµατι κυρίου· εὐλογήκαµεν ὑµᾶς ἐξ οἴκου κυρίου. (27) θεὸς κύριος καὶ ἐπέφανεν ἡµῖν· συστήσασθε ἑορτὴν ἐν τοῖς πυκάζουσιν ἕως τῶν κεράτων τοῦ θυσιαστηρίου. (28) θεός µου εἶ σύ, καὶ ἐξοµολογήσοµαί σοι· θεός µου εἶ σύ, καὶ ὑψώσω σε· ἐξοµολογήσοµαί σοι, ὅτι ἐπήκουσάς µου καὶ ἐγένου µοι εἰς σωτηρίαν. (29) ἐξοµολογεῖσθε τῷ κυρίῳ, ὅτι ἀγαθός, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ.

118

Αλληλουια. α’ αλφ. (1) Μακάριοι οἱ ἄµωµοι ἐν ὁδῷ οἱ πορευόµενοι ἐν νόµῳ κυρίου. (2) µακάριοι οἱ ἐξερευνῶντες τὰ µαρτύρια αὐτοῦ· ἐν ὅλῃ καρδίᾳ ἐκζητήσουσιν αὐτόν. (3) οὐ γὰρ οἱ ἐργαζόµενοι τὴν ἀνοµίαν ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ ἐπορεύθησαν. (4) σὺ ἐνετείλω τὰς ἐντολάς σου φυλάξασθαι σφόδρα. (5) ὄφελον κατευθυνθείησαν αἱ ὁδοί µου τοῦ φυλάξασθαι τὰ δικαιώµατά σου. (6) τότε οὐ µὴ ἐπαισχυνθῶ ἐν τῷ µε ἐπιβλέπειν ἐπὶ πάσας τὰς ἐντολάς σου. (7) ἐξοµολογήσοµαί σοι, κύριε, ἐν εὐθύτητι καρδίας ἐν τῷ µεµαθηκέναι µε τὰ κρίµατα τῆς δικαιοσύνης σου. (8) τὰ δικαιώµατά σου φυλάξω· µή µε ἐγκαταλίπῃς ἕως σφόδρα. β’ βηθ. (9) Ἐν τίνι κατορθώσει ὁ νεώτερος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ; ἐν τῷ φυλάσσεσθαι τοὺς λόγους σου. (10) ἐν ὅλῃ καρδίᾳ µου ἐξεζήτησά σε· µὴ ἀπώσῃ µε ἀπὸ τῶν ἐντολῶν σου. (11) ἐν τῇ καρδίᾳ µου ἔκρυψα τὰ λόγιά σου, ὅπως ἂν µὴ ἁµάρτω σοι. (12) εὐλογητὸς εἶ, κύριε· δίδαξόν µε τὰ δικαιώµατά σου. (13) ἐν τοῖς χείλεσίν µου ἐξήγγειλα πάντα τὰ κρίµατα τοῦ στόµατός σου. (14) ἐν τῇ ὁδῷ τῶν µαρτυρίων σου ἐτέρφθην ὡς ἐπὶ παντὶ πλούτῳ. (15) ἐν ταῖς ἐντολαῖς σου ἀδολεσχήσω καὶ κατανοήσω τὰς ὁδούς σου. (16) ἐν τοῖς δικαιώµασίν σου µελετήσω, οὐκ ἐπιλήσοµαι τῶν λόγων σου. γ’ γιµαλ. (17) Ἀνταπόδος τῷ δούλῳ σου· ζήσοµαι καὶ φυλάξω τοὺς λόγους σου. (18) ἀποκάλυψον τοὺς ὀφθαλµούς µου, καὶ κατανοήσω τὰ θαυµάσιά σου ἐκ τοῦ νόµου σου. (19) πάροικος ἐγώ εἰµι ἐν τῇ γῇ· µὴ ἀποκρύψῃς ἀπ’ ἐµοῦ τὰς ἐντολάς σου. (20) ἐπεπόθησεν ἡ ψυχή µου τοῦ ἐπιθυµῆσαι τὰ κρίµατά σου ἐν παντὶ καιρῷ. (21) ἐπετίµησας ὑπερηφάνοις· ἐπικατάρατοι οἱ ἐκκλίνοντες ἀπὸ τῶν ἐντολῶν σου. (22) περίελε ἀπ’ ἐµοῦ ὄνειδος καὶ ἐξουδένωσιν, ὅτι τὰ µαρτύριά σου ἐξεζήτησα. (23) καὶ γὰρ ἐκάθισαν ἄρχοντες καὶ κατ’ ἐµοῦ κατελάλουν, ὁ δὲ δοῦλός σου ἠδολέσχει ἐν τοῖς δικαιώµασίν σου. (24) καὶ γὰρ τὰ µαρτύριά σου µελέτη µού ἐστιν, καὶ αἱ συµβουλίαι µου τὰ δικαιώµατά σου. δ’ δελθ. (25) Ἐκολλήθη τῷ ἐδάφει ἡ ψυχή µου ζῆσόν µε κατὰ τὸν λόγον σου. (26) τὰς ὁδούς µου ἐξήγγειλα, καὶ ἐπήκουσάς µου· δίδαξόν µε τὰ δικαιώµατά σου. (27) ὁδὸν δικαιωµάτων σου συνέτισόν µε, καὶ ἀδολεσχήσω ἐν τοῖς θαυµασίοις σου. (28) ἔσταξεν ἡ ψυχή µου ἀπὸ ἀκηδίας· βεβαίωσόν µε ἐν τοῖς λόγοις σου. (29) ὁδὸν ἀδικίας ἀπόστησον ἀπ’ ἐµοῦ καὶ τῷ νόµῳ σου ἐλέησόν µε. (30) ὁδὸν ἀληθείας ᾑρετισάµην, τὰ κρίµατά σου οὐκ ἐπελαθόµην. (31) ἐκολλήθην τοῖς µαρτυρίοις σου· κύριε, µή µε καταισχύνῃς. (32) ὁδὸν ἐντολῶν σου ἔδραµον, ὅταν ἐπλάτυνας τὴν καρδίαν µου. ε’ η. (33) Νοµοθέτησόν µε, κύριε, τὴν ὁδὸν τῶν δικαιωµάτων σου, καὶ ἐκζητήσω αὐτὴν διὰ παντός. (34) συνέτισόν µε, καὶ ἐξερευνήσω τὸν νόµον σου καὶ φυλάξω αὐτὸν ἐν ὅλῃ καρδίᾳ µου. (35) ὁδήγησόν µε ἐν τρίβῳ τῶν ἐντολῶν σου, ὅτι αὐτὴν ἠθέλησα. (36) κλῖνον τὴν καρδίαν µου εἰς τὰ µαρτύριά σου καὶ µὴ εἰς πλεονεξίαν. (37) ἀπόστρεψον τοὺς ὀφθαλµούς µου τοῦ µὴ ἰδεῖν µαταιότητα, ἐν τῇ ὁδῷ σου ζῆσόν µε. (38) στῆσον τῷ δούλῳ σου τὸ λόγιόν σου εἰς τὸν φόβον σου. (39) περίελε τὸν ὀνειδισµόν µου, ὃν ὑπώπτευσα· τὰ γὰρ κρίµατά σου χρηστά. (40) ἰδοὺ ἐπεθύµησα τὰς ἐντολάς σου· ἐν τῇ δικαιοσύνῃ σου ζῆσόν µε. σ’ ουαυ. (41) Καὶ ἔλθοι ἐπ’ ἐµὲ τὸ ἔλεός σου, κύριε, τὸ σωτήριόν σου κατὰ τὸ λόγιόν σου. (42) καὶ ἀποκριθήσοµαι τοῖς ὀνειδίζουσί µε λόγον, ὅτι ἤλπισα ἐπὶ τοὺς λόγους σου. (43) καὶ µὴ περιέλῃς ἐκ τοῦ στόµατός µου λόγον ἀληθείας ἕως σφόδρα, ὅτι ἐπὶ τὰ κρίµατά σου ἐπήλπισα. (44) καὶ φυλάξω τὸν νόµον σου διὰ παντός, εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος. (45) καὶ ἐπορευόµην ἐν πλατυσµῷ, ὅτι τὰς ἐντολάς σου ἐξεζήτησα. (46) καὶ ἐλάλουν ἐν τοῖς µαρτυρίοις σου ἐναντίον βασιλέων καὶ οὐκ ᾐσχυνόµην. (47) καὶ ἐµελέτων ἐν ταῖς ἐντολαῖς σου, αἷς ἠγάπησα σφόδρα. (48) καὶ ἦρα τὰς χεῖράς µου πρὸς τὰς ἐντολάς σου, ἃς ἠγάπησα, καὶ ἠδολέσχουν ἐν τοῖς δικαιώµασίν σου. ζ’ ζαι. (49) Μνήσθητι τὸν λόγον σου τῷ δούλῳ σου, ᾧ ἐπήλπισάς µε. (50) αὕτη µε παρεκάλεσεν ἐν τῇ ταπεινώσει µου, ὅτι τὸ λόγιόν σου ἔζησέν µε. (51) ὑπερήφανοι παρηνόµουν ἕως σφόδρα, ἀπὸ δὲ τοῦ νόµου σου οὐκ ἐξέκλινα. (52) ἐµνήσθην τῶν κριµάτων σου ἀπ’ αἰῶνος, κύριε, καὶ παρεκλήθην. (53) ἀθυµία κατέσχεν µε ἀπὸ ἁµαρτωλῶν τῶν ἐγκαταλιµπανόντων τὸν νόµον σου. (54) ψαλτὰ ἦσάν µοι τὰ δικαιώµατά σου ἐν τόπῳ παροικίας µου. (55) ἐµνήσθην ἐν νυκτὶ τοῦ ὀνόµατός σου, κύριε, καὶ ἐφύλαξα τὸν νόµον σου. (56) αὕτη ἐγενήθη µοι, ὅτι τὰ δικαιώµατά σου ἐξεζήτησα. η’ ηθ. (57) Μερίς µου κύριε, εἶπα φυλάξασθαι τὸν νόµον σου. (58) ἐδεήθην τοῦ προσώπου σου ἐν ὅλῃ καρδίᾳ µου· ἐλέησόν µε κατὰ τὸ λόγιόν σου. (59) διελογισάµην τὰς ὁδούς σου καὶ ἐπέστρεψα τοὺς πόδας µου εἰς τὰ µαρτύριά σου. (60) ἡτοιµάσθην καὶ οὐκ ἐταράχθην τοῦ φυλάξασθαι τὰς ἐντολάς σου. (61) σχοινία ἁµαρτωλῶν περιεπλάκησάν µοι, καὶ τοῦ νόµου σου οὐκ ἐπελαθόµην. (62) µεσονύκτιον ἐξηγειρόµην τοῦ ἐξοµολογεῖσθαί σοι ἐπὶ τὰ κρίµατα τῆς δικαιοσύνης σου. (63) µέτοχος ἐγώ εἰµι πάντων τῶν φοβουµένων σε καὶ τῶν φυλασσόντων τὰς ἐντολάς σου. (64) τοῦ ἐλέους σου, κύριε, πλήρης ἡ γῆ· τὰ δικαιώµατά σου δίδαξόν µε. θ’ τηθ. (65) Χρηστότητα ἐποίησας µετὰ τοῦ δούλου σου, κύριε, κατὰ τὸν λόγον σου. (66) χρηστότητα καὶ παιδείαν καὶ γνῶσιν δίδαξόν µε, ὅτι ταῖς ἐντολαῖς σου ἐπίστευσα. (67) πρὸ τοῦ µε ταπεινωθῆναι ἐγὼ ἐπληµµέλησα, διὰ τοῦτο τὸ λόγιόν σου ἐφύλαξα. (68) χρηστὸς εἶ σύ, κύριε, καὶ ἐν τῇ χρηστότητί σου δίδαξόν µε τὰ δικαιώµατά σου. (69) ἐπληθύνθη ἐπ’ ἐµὲ ἀδικία ὑπερηφάνων, ἐγὼ δὲ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ µου ἐξερευνήσω τὰς ἐντολάς σου. (70) ἐτυρώθη ὡς γάλα ἡ καρδία αὐτῶν, ἐγὼ δὲ τὸν νόµον σου ἐµελέτησα. (71) ἀγαθόν µοι ὅτι ἐταπείνωσάς µε, ὅπως ἂν µάθω τὰ δικαιώµατά σου. (72) ἀγαθόν µοι ὁ νόµος τοῦ στόµατός σου ὑπὲρ χιλιάδας χρυσίου καὶ ἀργυρίου. ι’ ιωθ. (73) Αἱ χεῖρές σου ἐποίησάν µε καὶ ἔπλασάν µε· συνέτισόν µε, καὶ µαθήσοµαι τὰς ἐντολάς σου. (74) οἱ φοβούµενοί σε ὄψονταί µε καὶ εὐφρανθήσονται, ὅτι εἰς τοὺς λόγους σου ἐπήλπισα. (75) ἔγνων, κύριε, ὅτι δικαιοσύνη τὰ κρίµατά σου, καὶ ἀληθείᾳ ἐταπείνωσάς µε. (76) γενηθήτω δὴ τὸ ἔλεός σου τοῦ παρακαλέσαι µε κατὰ τὸ λόγιόν σου τῷ δούλῳ σου. (77) ἐλθέτωσάν µοι οἱ οἰκτιρµοί σου, καὶ ζήσοµαι, ὅτι ὁ νόµος σου µελέτη µού ἐστιν. (78) αἰσχυνθήτωσαν ὑπερήφανοι, ὅτι ἀδίκως ἠνόµησαν εἰς ἐµέ· ἐγὼ δὲ ἀδολεσχήσω ἐν ταῖς ἐντολαῖς σου. (79) ἐπιστρεψάτωσάν µοι οἱ φοβούµενοί σε καὶ οἱ γινώσκοντες τὰ µαρτύριά σου. (80) γενηθήτω ἡ καρδία µου ἄµωµος ἐν τοῖς δικαιώµασίν σου, ὅπως ἂν µὴ αἰσχυνθῶ. ια’ χαφ. (81) Ἐκλείπει εἰς τὸ σωτήριόν σου ἡ ψυχή µου, καὶ εἰς τὸν λόγον σου ἐπήλπισα. (82) ἐξέλιπον οἱ ὀφθαλµοί µου εἰς τὸ λόγιόν σου λέγοντες Πότε παρακαλέσεις µε; (83) ὅτι ἐγενήθην ὡς ἀσκὸς ἐν πάχνῃ· τὰ δικαιώµατά σου οὐκ ἐπελαθόµην. (84) πόσαι εἰσὶν αἱ ἡµέραι τοῦ δούλου σου; πότε ποιήσεις µοι ἐκ τῶν καταδιωκόντων µε κρίσιν; (85) διηγήσαντό µοι παράνοµοι ἀδολεσχίας, ἀλλ’ οὐχ ὡς ὁ νόµος σου, κύριε. (86) πᾶσαι αἱ ἐντολαί σου ἀλήθεια· ἀδίκως κατεδίωξάν µε, βοήθησόν µοι. (87) παρὰ βραχὺ συνετέλεσάν µε ἐν τῇ γῇ, ἐγὼ δὲ οὐκ ἐγκατέλιπον τὰς ἐντολάς σου. (88) κατὰ τὸ ἔλεός σου ζῆσόν µε, καὶ φυλάξω τὰ µαρτύρια τοῦ στόµατός σου. ιβ’ λαβδ. (89) Εἰς τὸν αἰῶνα, κύριε, ὁ λόγος σου διαµένει ἐν τῷ οὐρανῷ. (90) εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν ἡ ἀλήθειά σου· ἐθεµελίωσας τὴν γῆν, καὶ διαµένει. (91) τῇ διατάξει σου διαµένει ἡ ἡµέρα, ὅτι τὰ σύµπαντα δοῦλα σά. (92) εἰ µὴ ὅτι ὁ νόµος σου µελέτη µού ἐστιν, τότε ἂν ἀπωλόµην ἐν τῇ ταπεινώσει µου. (93) εἰς τὸν αἰῶνα οὐ µὴ ἐπιλάθωµαι τῶν δικαιωµάτων σου ὅτι ἐν αὐτοῖς ἔζησάς µε, κύριε. (94) σός εἰµι ἐγώ, σῶσόν µε, ὅτι τὰ δικαιώµατά σου ἐξεζήτησα. (95) ἐµὲ ὑπέµειναν ἁµαρτωλοὶ τοῦ ἀπολέσαι µε· τὰ µαρτύριά σου συνῆκα. (96) πάσης συντελείας εἶδον πέρας· πλατεῖα ἡ ἐντολή σου σφόδρα. ιγ’ µηµ. (97) Ὡς ἠγάπησα τὸν νόµον σου, κύριε· ὅλην τὴν ἡµέραν µελέτη µού ἐστιν. (98) ὑπὲρ τοὺς ἐχθρούς µου ἐσόφισάς µε τὴν ἐντολήν σου, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνά µοί ἐστιν. (99) ὑπὲρ πάντας τοὺς διδάσκοντάς µε συνῆκα, ὅτι τὰ µαρτύριά σου µελέτη µού ἐστιν. (100) ὑπὲρ πρεσβυτέρους συνῆκα, ὅτι τὰς ἐντολάς σου ἐξεζήτησα. (101) ἐκ πάσης ὁδοῦ πονηρᾶς ἐκώλυσα τοὺς πόδας µου, ὅπως ἂν φυλάξω τοὺς λόγους σου. (102) ἀπὸ τῶν κριµάτων σου οὐκ ἐξέκλινα, ὅτι σὺ ἐνοµοθέτησάς µοι. (103) ὡς γλυκέα τῷ λάρυγγί µου τὰ λόγιά σου, ὑπὲρ µέλι καὶ κηρίον τῷ στόµατί µου. (104) ἀπὸ τῶν ἐντολῶν σου συνῆκα· διὰ τοῦτο ἐµίσησα πᾶσαν ὁδὸν ἀδικίας. ὅτι σὺ ἐνοµοθέτησάς ιδ’ νουν. (105) Λύχνος τοῖς ποσίν µου ὁ λόγος σου καὶ φῶς ταῖς τρίβοις µου. (106) ὀµώµοκα καὶ ἔστησα τοῦ φυλάξασθαι τὰ κρίµατα τῆς δικαιοσύνης σου. (107) ἐταπεινώθην ἕως σφόδρα· κύριε, ζῆσόν µε κατὰ τὸν λόγον σου. (108) τὰ ἑκούσια τοῦ στόµατός µου εὐδόκησον δή, κύριε, καὶ τὰ κρίµατά σου δίδαξόν µε. (109) ἡ ψυχή µου ἐν ταῖς χερσίν µου διὰ παντός, καὶ τοῦ νόµου σου οὐκ ἐπελαθόµην (110) ἔθεντο ἁµαρτωλοὶ παγίδα µοι, καὶ ἐκ τῶν ἐντολῶν σου οὐκ ἐπλανήθην. (111) ἐκληρονόµησα τὰ µαρτύριά σου εἰς τὸν αἰῶνα, ὅτι ἀγαλλίαµα τῆς καρδίας µού εἰσιν. (112) ἔκλινα τὴν καρδίαν µου τοῦ ποιῆσαι τὰ δικαιώµατά σου εἰς τὸν αἰῶνα δι’ ἀντάµειψιν. ιε’ σαµχ. (113) Παρανόµους ἐµίσησα καὶ τὸν νόµον σου ἠγάπησα. (114) βοηθός µου καὶ ἀντιλήµπτωρ µου εἶ σύ· εἰς τὸν λόγον σου ἐπήλπισα. (115) ἐκκλίνατε ἀπ’ ἐµοῦ, πονηρευόµενοι, καὶ ἐξερευνήσω τὰς ἐντολὰς τοῦ θεοῦ µου. (116) ἀντιλαβοῦ µου κατὰ τὸ λόγιόν σου, καὶ ζήσοµαι, καὶ µὴ καταισχύνῃς µε ἀπὸ τῆς προσδοκίας µου. (117) βοήθησόν µοι, καὶ σωθήσοµαι καὶ µελετήσω ἐν τοῖς δικαιώµασίν σου διὰ παντός. (118) ἐξουδένωσας πάντας τοὺς ἀποστατοῦντας ἀπὸ τῶν δικαιωµάτων σου, ὅτι ἄδικον τὸ ἐνθύµηµα αὐτῶν. (119) παραβαίνοντας ἐλογισάµην πάντας τοὺς ἁµαρτωλοὺς τῆς γῆς· διὰ τοῦτο ἠγάπησα τὰ µαρτύριά σου διὰ παντός. (120) καθήλωσον ἐκ τοῦ φόβου σου τὰς σάρκας µου· ἀπὸ γὰρ τῶν κριµάτων σου ἐφοβήθην. ισ’ αιν. (121) Ἐποίησα κρίµα καὶ δικαιοσύνην· µὴ παραδῷς µε τοῖς ἀδικοῦσίν µε. (122) ἔκδεξαι τὸν δοῦλόν σου εἰς ἀγαθόν· µὴ συκοφαντησάτωσάν µε ὑπερήφανοι. (123) οἱ ὀφθαλµοί µου ἐξέλιπον εἰς τὸ σωτήριόν σου καὶ εἰς τὸ λόγιον τῆς δικαιοσύνης σου. (124) ποίησον µετὰ τοῦ δούλου σου κατὰ τὸ ἔλεός σου καὶ τὰ δικαιώµατά σου δίδαξόν µε. (125) δοῦλός σού εἰµι ἐγώ· συνέτισόν µε, καὶ γνώσοµαι τὰ µαρτύριά σου. (126) καιρὸς τοῦ ποιῆσαι τῷ κυρίῳ· διεσκέδασαν τὸν νόµον σου. (127) διὰ τοῦτο ἠγάπησα τὰς ἐντολάς σου ὑπὲρ χρυσίον καὶ τοπάζιον. (128) διὰ τοῦτο πρὸς πάσας τὰς ἐντολάς σου κατωρθούµην, πᾶσαν ὁδὸν ἄδικον ἐµίσησα. ιζ’ φη. (129) Θαυµαστὰ τὰ µαρτύριά σου· διὰ τοῦτο ἐξηρεύνησεν αὐτὰ ἡ ψυχή µου. (130) ἡ δήλωσις τῶν λόγων σου φωτιεῖ καὶ συνετιεῖ νηπίους. (131) τὸ στόµα µου ἤνοιξα καὶ εἵλκυσα πνεῦµα, ὅτι τὰς ἐντολάς σου ἐπεπόθουν. (132) ἐπίβλεψον ἐπ’ ἐµὲ καὶ ἐλέησόν µε κατὰ τὸ κρίµα τῶν ἀγαπώντων τὸ ὄνοµά σου. (133) τὰ διαβήµατά µου κατεύθυνον κατὰ τὸ λόγιόν σου, καὶ µὴ κατακυριευσάτω µου πᾶσα ἀνοµία. (134) λύτρωσαί µε ἀπὸ συκοφαντίας ἀνθρώπων, καὶ φυλάξω τὰς ἐντολάς σου. (135) τὸ πρόσωπόν σου ἐπίφανον ἐπὶ τὸν δοῦλόν σου καὶ δίδαξόν µε τὰ δικαιώµατά σου. (136) διεξόδους ὑδάτων κατέβησαν οἱ ὀφθαλµοί µου, ἐπεὶ οὐκ ἐφύλαξαν τὸν νόµον σου. ιη’ σαδη. (137) Δίκαιος εἶ, κύριε, καὶ εὐθὴς ἡ κρίσις σου. (138) ἐνετείλω δικαιοσύνην τὰ µαρτύριά σου καὶ ἀλήθειαν σφόδρα. (139) ἐξέτηξέν µε ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου, ὅτι ἐπελάθοντο τῶν λόγων σου οἱ ἐχθροί µου. (140) πεπυρωµένον τὸ λόγιόν σου σφόδρα, καὶ ὁ δοῦλός σου ἠγάπησεν αὐτό. (141) νεώτερός εἰµι ἐγὼ καὶ ἐξουδενωµένος· τὰ δικαιώµατά σου οὐκ ἐπελαθόµην. (142) ἡ δικαιοσύνη σου δικαιοσύνη εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ ὁ νόµος σου ἀλήθεια. (143) θλῖψις καὶ ἀνάγκη εὕροσάν µε· αἱ ἐντολαί σου µελέτη µου. (144) δικαιοσύνη τὰ µαρτύριά σου εἰς τὸν αἰῶνα· συνέτισόν µε, καὶ ζήσοµαι. ιθ’ κωφ. (145) Ἐκέκραξα ἐν ὅλῃ καρδίᾳ µου· ἐπάκουσόν µου, κύριε· τὰ δικαιώµατά σου ἐκζητήσω. (146) ἐκέκραξά σε· σῶσόν µε, καὶ φυλάξω τὰ µαρτύριά σου. (147) προέφθασα ἐν ἀωρίᾳ καὶ ἐκέκραξα, εἰς τοὺς λόγους σου ἐπήλπισα. (148) προέφθασαν οἱ ὀφθαλµοί µου πρὸς ὄρθρον τοῦ µελετᾶν τὰ λόγιά σου. (149) τῆς φωνῆς µου ἄκουσον, κύριε, κατὰ τὸ ἔλεός σου, κατὰ τὸ κρίµα σου ζῆσόν µε. (150) προσήγγισαν οἱ καταδιώκοντές µε ἀνοµίᾳ, ἀπὸ δὲ τοῦ νόµου σου ἐµακρύνθησαν. (151) ἐγγὺς εἶ σύ, κύριε, καὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαί σου ἀλήθεια. (152) κατ’ ἀρχὰς ἔγνων ἐκ τῶν µαρτυρίων σου, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα ἐθεµελίωσας αὐτά. κ’ ρης. (153) Ἰδὲ τὴν ταπείνωσίν µου καὶ ἐξελοῦ µε, ὅτι τὸν νόµον σου οὐκ ἐπελαθόµην. (154) κρῖνον τὴν κρίσιν µου καὶ λύτρωσαί µε· διὰ τὸν λόγον σου ζῆσόν µε. (155) µακρὰν ἀπὸ ἁµαρτωλῶν σωτηρία, ὅτι τὰ δικαιώµατά σου οὐκ ἐξεζήτησαν. (156) οἱ οἰκτιρµοί σου πολλοί, κύριε· κατὰ τὸ κρίµα σου ζῆσόν µε. (157) πολλοὶ οἱ ἐκδιώκοντές µε καὶ ἐκθλίβοντές µε· ἐκ τῶν µαρτυρίων σου οὐκ ἐξέκλινα. (158) εἶδον ἀσυνθετοῦντας καὶ ἐξετηκόµην, ὅτι τὰ λόγιά σου οὐκ ἐφυλάξαντο. (159) ἰδὲ ὅτι τὰς ἐντολάς σου ἠγάπησα· κύριε, ἐν τῷ ἐλέει σου ζῆσόν µε. (160) ἀρχὴ τῶν λόγων σου ἀλήθεια, καὶ εἰς τὸν αἰῶνα πάντα τὰ κρίµατα τῆς δικαιοσύνης σου. κα’ σεν. (161) Ἄρχοντες κατεδίωξάν µε δωρεάν, καὶ ἀπὸ τῶν λόγων σου ἐδειλίασεν ἡ καρδία µου. (162) ἀγαλλιάσοµαι ἐγὼ ἐπὶ τὰ λόγιά σου ὡς ὁ εὑρίσκων σκῦλα πολλά. (163) ἀδικίαν ἐµίσησα καὶ ἐβδελυξάµην, τὸν δὲ νόµον σου ἠγάπησα. (164) ἑπτάκις τῆς ἡµέρας ᾔνεσά σοι ἐπὶ τὰ κρίµατα τῆς δικαιοσύνης σου. (165) εἰρήνη πολλὴ τοῖς ἀγαπῶσίν τὸν νόµον σου, καὶ οὐκ ἔστιν αὐτοῖς σκάνδαλον. (166) προσεδόκων τὸ σωτήριόν σου, κύριε, καὶ τὰς ἐντολάς σου ἠγάπησα. (167) ἐφύλαξεν ἡ ψυχή µου τὰ µαρτύριά σου καὶ ἠγάπησεν αὐτὰ σφόδρα. (168) ἐφύλαξα τὰς ἐντολάς σου καὶ τὰ µαρτύριά σου, ὅτι πᾶσαι αἱ ὁδοί µου ἐναντίον σου, κύριε. κβ’ θαυ. (169) Ἐγγισάτω ἡ δέησίς µου ἐνώπιόν σου, κύριε· κατὰ τὸ λόγιόν σου συνέτισόν µε. (170) εἰσέλθοι τὸ ἀξίωµά µου ἐνώπιόν σου· κατὰ τὸ λόγιόν σου ῥῦσαί µε. (171) ἐξερεύξαιντο τὰ χείλη µου ὕµνον, ὅταν διδάξῃς µε τὰ δικαιώµατά σου. (172) φθέγξαιτο ἡ γλῶσσά µου τὸ λόγιόν σου, ὅτι πᾶσαι αἱ ἐντολαί σου δικαιοσύνη. (173) γενέσθω ἡ χείρ σου τοῦ σῶσαί µε, ὅτι τὰς ἐντολάς σου ᾑρετισάµην. (174) ἐπεπόθησα τὸ σωτήριόν σου, κύριε, καὶ ὁ νόµος σου µελέτη µού ἐστιν. (175) ζήσεται ἡ ψυχή µου καὶ αἰνέσει σε, καὶ τὰ κρίµατά σου βοηθήσει µοι. (176) ἐπλανήθην ὡς πρόβατον ἀπολωλός· ζήτησον τὸν δοῦλόν σου, ὅτι τὰς ἐντολάς σου οὐκ ἐπελαθόµην.

119

ᾨδὴ τῶν ἀναβαθµῶν. (1) Πρὸς κύριον ἐν τῷ θλίβεσθαί µε ἐκέκραξα, καὶ εἰσήκουσέν µου. (2) κύριε, ῥῦσαι τὴν ψυχήν µου ἀπὸ χειλέων ἀδίκων καὶ ἀπὸ γλώσσης δολίας. (3) τί δοθείη σοι καὶ τί προστεθείη σοι πρὸς γλῶσσαν δολίαν; (4) τὰ βέλη τοῦ δυνατοῦ ἠκονηµένα σὺν τοῖς ἄνθραξιν τοῖς ἐρηµικοῖς. (5) οἴµµοι, ὅτι ἡ παροικία µου ἐµακρύνθη, κατεσκήνωσα µετὰ τῶν σκηνωµάτων Κηδαρ. (6) πολλὰ παρῴκησεν ἡ ψυχή µου. (7) µετὰ τῶν µισούντων τὴν εἰρήνην ἤµην εἰρηνικός· ὅταν ἐλάλουν αὐτοῖς, ἐπολέµουν µε δωρεάν.

120

ᾨδὴ τῶν ἀναβαθµῶν. (1) Ἦρα τοὺς ὀφθαλµούς µου εἰς τὰ ὄρη Πόθεν ἥξει ἡ βοήθειά µου; (2) ἡ βοήθειά µου παρὰ κυρίου τοῦ ποιήσαντος τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. (3) µὴ δῷς εἰς σάλον τὸν πόδα σου, µηδὲ νυστάξῃ ὁ φυλάσσων σε. (4) ἰδοὺ οὐ νυστάξει οὐδὲ ὑπνώσει ὁ φυλάσσων τὸν Ισραηλ. (5) κύριος φυλάξει σε, κύριος σκέπη σου ἐπὶ χεῖρα δεξιάν σου· (6) ἡµέρας ὁ ἥλιος οὐ συγκαύσει σε οὐδὲ ἡ σελήνη τὴν νύκτα. (7) κύριος φυλάξει σε ἀπὸ παντὸς κακοῦ, φυλάξει τὴν ψυχήν σου. (8) κύριος φυλάξει τὴν εἴσοδόν σου καὶ τὴν ἔξοδόν σου ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος.

121

ᾨδὴ τῶν ἀναβαθµῶν. (1) Εὐφράνθην ἐπὶ τοῖς εἰρηκόσιν µοι Εἰς οἶκον κυρίου πορευσόµεθα. (2) ἑστῶτες ἦσαν οἱ πόδες ἡµῶν ἐν ταῖς αὐλαῖς σου, Ιερουσαληµ. (3) Ιερουσαληµ οἰκοδοµουµένη ὡς πόλις ἧς ἡ µετοχὴ αὐτῆς ἐπὶ τὸ αὐτό. (4) ἐκεῖ γὰρ ἀνέβησαν αἱ φυλαί, φυλαὶ κυρίου µαρτύριον τῷ Ισραηλ τοῦ ἐξοµολογήσασθαι τῷ ὀνόµατι κυρίου· (5) ὅτι ἐκεῖ ἐκάθισαν θρόνοι εἰς κρίσιν, θρόνοι ἐπὶ οἶκον Δαυιδ. (6) ἐρωτήσατε δὴ τὰ εἰς εἰρήνην τὴν Ιερουσαληµ, καὶ εὐθηνία τοῖς ἀγαπῶσίν σε· (7) γενέσθω δὴ εἰρήνη ἐν τῇ δυνάµει σου καὶ εὐθηνία ἐν ταῖς πυργοβάρεσίν σου. (8) ἕνεκα τῶν ἀδελφῶν µου καὶ τῶν πλησίον µου ἐλάλουν δὴ εἰρήνην περὶ σοῦ· (9) ἕνεκα τοῦ οἴκου κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν ἐξεζήτησα ἀγαθά σοι.

122

ᾨδὴ τῶν ἀναβαθµῶν. (1) Πρὸς σὲ ἦρα τοὺς ὀφθαλµούς µου τὸν κατοικοῦντα ἐν τῷ οὐρανῷ. (2) ἰδοὺ ὡς ὀφθαλµοὶ δούλων εἰς χεῖρας τῶν κυρίων αὐτῶν, ὡς ὀφθαλµοὶ παιδίσκης εἰς χεῖρας τῆς κυρίας αὐτῆς, οὕτως οἱ ὀφθαλµοὶ ἡµῶν πρὸς κύριον τὸν θεὸν ἡµῶν, ἕως οὗ οἰκτιρήσαι ἡµᾶς. (3) ἐλέησον ἡµᾶς, κύριε, ἐλέησον ἡµᾶς, ὅτι ἐπὶ πολὺ ἐπλήσθηµεν ἐξουδενώσεως, (4) ἐπὶ πλεῖον ἐπλήσθη ἡ ψυχὴ ἡµῶν. τὸ ὄνειδος τοῖς εὐθηνοῦσιν, καὶ ἡ ἐξουδένωσις τοῖς ὑπερηφάνοις.

123

ᾨδὴ τῶν ἀναβαθµῶν. (1) Εἰ µὴ ὅτι κύριος ἦν ἐν ἡµῖν, εἰπάτω δὴ Ισραηλ, (2) εἰ µὴ ὅτι κύριος ἦν ἐν ἡµῖν ἐν τῷ ἐπαναστῆναι ἀνθρώπους ἐφ’ ἡµᾶς, (3) ἄρα ζῶντας ἂν κατέπιον ἡµᾶς ἐν τῷ ὀργισθῆναι τὸν θυµὸν αὐτῶν ἐφ’ ἡµᾶς· (4) ἄρα τὸ ὕδωρ κατεπόντισεν ἡµᾶς, χείµαρρον διῆλθεν ἡ ψυχὴ ἡµῶν· (5) ἄρα διῆλθεν ἡ ψυχὴ ἡµῶν τὸ ὕδωρ τὸ ἀνυπόστατον. (6) εὐλογητὸς κύριος, ὃς οὐκ ἔδωκεν ἡµᾶς εἰς θήραν τοῖς ὀδοῦσιν αὐτῶν. (7) ἡ ψυχὴ ἡµῶν ὡς στρουθίον ἐρρύσθη ἐκ τῆς παγίδος τῶν θηρευόντων· ἡ παγὶς συνετρίβη, καὶ ἡµεῖς ἐρρύσθηµεν. (8) ἡ βοήθεια ἡµῶν ἐν ὀνόµατι κυρίου τοῦ ποιήσαντος τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν.

124

ᾨδὴ τῶν ἀναβαθµῶν. (1) Οἱ πεποιθότες ἐπὶ κύριον ὡς ὄρος Σιων· οὐ σαλευθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα ὁ κατοικῶν Ιερουσαληµ. (2) ὄρη κύκλῳ αὐτῆς, καὶ κύριος κύκλῳ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος. (3) ὅτι οὐκ ἀφήσει τὴν ῥάβδον τῶν ἁµαρτωλῶν ἐπὶ τὸν κλῆρον τῶν δικαίων, ὅπως ἂν µὴ ἐκτείνωσιν οἱ δίκαιοι ἐν ἀνοµίᾳ χεῖρας αὐτῶν. (4) ἀγάθυνον, κύριε, τοῖς ἀγαθοῖς καὶ τοῖς εὐθέσι τῇ καρδίᾳ· (5) τοὺς δὲ ἐκκλίνοντας εἰς τὰς στραγγαλιὰς ἀπάξει κύριος µετὰ τῶν ἐργαζοµένων τὴν ἀνοµίαν. εἰρήνη ἐπὶ τὸν Ισραηλ.

125

ᾨδὴ τῶν ἀναβαθµῶν. (1) Ἐν τῷ ἐπιστρέψαι κύριον τὴν αἰχµαλωσίαν Σιων ἐγενήθηµεν ὡς παρακεκληµένοι. (2) τότε ἐπλήσθη χαρᾶς τὸ στόµα ἡµῶν καὶ ἡ γλῶσσα ἡµῶν ἀγαλλιάσεως. τότε ἐροῦσιν ἐν τοῖς ἔθνεσιν Ἐµεγάλυνεν κύριος τοῦ ποιῆσαι µετ’ αὐτῶν. (3) ἐµεγάλυνεν κύριος τοῦ ποιῆσαι µεθ’ ἡµῶν, ἐγενήθηµεν εὐφραινόµενοι. (4) ἐπίστρεψον, κύριε, τὴν αἰχµαλωσίαν ἡµῶν ὡς χειµάρρους ἐν τῷ νότῳ. (5) οἱ σπείροντες ἐν δάκρυσιν ἐν ἀγαλλιάσει θεριοῦσιν. (6) πορευόµενοι ἐπορεύοντο καὶ ἔκλαιον αἴροντες τὰ σπέρµατα αὐτῶν· ἐρχόµενοι δὲ ἥξουσιν ἐν ἀγαλλιάσει αἴροντες τὰ δράγµατα αὐτῶν.

126

ᾨδὴ τῶν ἀναβαθµῶν· τῷ Σαλωµων. (1) Ἐὰν µὴ κύριος οἰκοδοµήσῃ οἶκον, εἰς µάτην ἐκοπίασαν οἱ οἰκοδοµοῦντες αὐτόν· ἐὰν µὴ κύριος φυλάξῃ πόλιν, εἰς µάτην ἠγρύπνησεν ὁ φυλάσσων. (2) εἰς µάτην ὑµῖν ἐστιν τοῦ ὀρθρίζειν, ἐγείρεσθαι µετὰ τὸ καθῆσθαι, οἱ ἔσθοντες ἄρτον ὀδύνης, ὅταν δῷ τοῖς ἀγαπητοῖς αὐτοῦ ὕπνον. (3) ἰδοὺ ἡ κληρονοµία κυρίου υἱοί, ὁ µισθὸς τοῦ καρποῦ τῆς γαστρός. (4) ὡσεὶ βέλη ἐν χειρὶ δυνατοῦ, οὕτως οἱ υἱοὶ τῶν ἐκτετιναγµένων. (5) µακάριος ἄνθρωπος, ὃς πληρώσει τὴν ἐπιθυµίαν αὐτοῦ ἐξ αὐτῶν· οὐ καταισχυνθήσονται, ὅταν λαλῶσι τοῖς ἐχθροῖς αὐτῶν ἐν πύλῃ.

127

ᾨδὴ τῶν ἀναβαθµῶν. (1) Μακάριοι πάντες οἱ φοβούµενοι τὸν κύριον οἱ πορευόµενοι ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ. (2) τοὺς πόνους τῶν καρπῶν σου φάγεσαι· µακάριος εἶ, καὶ καλῶς σοι ἔσται. (3) ἡ γυνή σου ὡς ἄµπελος εὐθηνοῦσα ἐν τοῖς κλίτεσι τῆς οἰκίας σου· οἱ υἱοί σου ὡς νεόφυτα ἐλαιῶν κύκλῳ τῆς τραπέζης σου. (4) ἰδοὺ οὕτως εὐλογηθήσεται ἄνθρωπος ὁ φοβούµενος τὸν κύριον. (5) εὐλογήσαι σε κύριος ἐκ Σιων, καὶ ἴδοις τὰ ἀγαθὰ Ιερουσαληµ πάσας τὰς ἡµέρας τῆς ζωῆς σου· (6) καὶ ἴδοις υἱοὺς τῶν υἱῶν σου. εἰρήνη ἐπὶ τὸν Ισραηλ.

128

ᾨδὴ τῶν ἀναβαθµῶν. (1) Πλεονάκις ἐπολέµησάν µε ἐκ νεότητός µου, εἰπάτω δὴ Ισραηλ, (2) πλεονάκις ἐπολέµησάν µε ἐκ νεότητός µου, καὶ γὰρ οὐκ ἠδυνήθησάν µοι. (3) ἐπὶ τοῦ νώτου µου ἐτέκταινον οἱ ἁµαρτωλοί, ἐµάκρυναν τὴν ἀνοµίαν αὐτῶν· (4) κύριος δίκαιος συνέκοψεν αὐχένας ἁµαρτωλῶν. (5) αἰσχυνθήτωσαν καὶ ἀποστραφήτωσαν εἰς τὰ ὀπίσω πάντες οἱ µισοῦντες Σιων. (6) γενηθήτωσαν ὡς χόρτος δωµάτων, ὃς πρὸ τοῦ ἐκσπασθῆναι ἐξηράνθη· (7) οὗ οὐκ ἐπλήρωσεν τὴν χεῖρα αὐτοῦ ὁ θερίζων καὶ τὸν κόλπον αὐτοῦ ὁ τὰ δράγµατα συλλέγων, (8) καὶ οὐκ εἶπαν οἱ παράγοντες Εὐλογία κυρίου ἐφ’ ὑµᾶς, εὐλογήκαµεν ὑµᾶς ἐν ὀνόµατι κυρίου.

129

ᾨδὴ τῶν ἀναβαθµῶν. (1) Ἐκ βαθέων ἐκέκραξά σε, κύριε· (2) κύριε, εἰσάκουσον τῆς φωνῆς µου· γενηθήτω τὰ ὦτά σου προσέχοντα εἰς τὴν φωνὴν τῆς δεήσεώς µου. (3) ἐὰν ἀνοµίας παρατηρήσῃ, κύριε, κύριε, τίς ὑποστήσεται; (4) ὅτι παρὰ σοὶ ὁ ἱλασµός ἐστιν. (5) ἕνεκεν τοῦ νόµου σου ὑπέµεινά σε, κύριε, ὑπέµεινεν ἡ ψυχή µου εἰς τὸν λόγον σου. (6) ἤλπισεν ἡ ψυχή µου ἐπὶ τὸν κύριον ἀπὸ φυλακῆς πρωίας µέχρι νυκτός· ἀπὸ φυλακῆς πρωίας ἐλπισάτω Ισραηλ ἐπὶ τὸν κύριον. (7) ὅτι παρὰ τῷ κυρίῳ τὸ ἔλεος, καὶ πολλὴ παρ’ αὐτῷ λύτρωσις, (8) καὶ αὐτὸς λυτρώσεται τὸν Ισραηλ ἐκ πασῶν τῶν ἀνοµιῶν αὐτοῦ.

130

ᾨδὴ τῶν ἀναβαθµῶν· τῷ Δαυιδ. (1) Κύριε, οὐχ ὑψώθη µου ἡ καρδία, οὐδὲ ἐµετεωρίσθησαν οἱ ὀφθαλµοί µου, οὐδὲ ἐπορεύθην ἐν µεγάλοις οὐδὲ ἐν θαυµασίοις ὑπὲρ ἐµέ. (2) εἰ µὴ ἐταπεινοφρόνουν, ἀλλὰ ὕψωσα τὴν ψυχήν µου ὡς τὸ ἀπογεγαλακτισµένον ἐπὶ τὴν µητέρα αὐτοῦ, ὡς ἀνταπόδοσις ἐπὶ τὴν ψυχήν µου. (3) ἐλπισάτω Ισραηλ ἐπὶ τὸν κύριον ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος.

131

ᾨδὴ τῶν ἀναβαθµῶν. (1) Μνήσθητι, κύριε, τοῦ Δαυιδ καὶ πάσης τῆς πραύ̈τητος αὐτοῦ, (2) ὡς ὤµοσεν τῷ κυρίῳ, ηὔξατο τῷ θεῷ Ιακωβ (3) Εἰ εἰσελεύσοµαι εἰς σκήνωµα οἴκου µου, εἰ ἀναβήσοµαι ἐπὶ κλίνης στρωµνῆς µου, (4) εἰ δώσω ὕπνον τοῖς ὀφθαλµοῖς µου καὶ τοῖς βλεφάροις µου νυσταγµὸν καὶ ἀνάπαυσιν τοῖς κροτάφοις µου, (5) ἕως οὗ εὕρω τόπον τῷ κυρίῳ, σκήνωµα τῷ θεῷ Ιακωβ. (6) ἰδοὺ ἠκούσαµεν αὐτὴν ἐν Εφραθα, εὕροµεν αὐτὴν ἐν τοῖς πεδίοις τοῦ δρυµοῦ· (7) εἰσελευσόµεθα εἰς τὰ σκηνώµατα αὐτοῦ, προσκυνήσοµεν εἰς τὸν τόπον, οὗ ἔστησαν οἱ πόδες αὐτοῦ. (8) ἀνάστηθι, κύριε, εἰς τὴν ἀνάπαυσίν σου, σὺ καὶ ἡ κιβωτὸς τοῦ ἁγιάσµατός σου· (9) οἱ ἱερεῖς σου ἐνδύσονται δικαιοσύνην, καὶ οἱ ὅσιοί σου ἀγαλλιάσονται. (10) ἕνεκεν Δαυιδ τοῦ δούλου σου µὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπον τοῦ χριστοῦ σου. (11) ὤµοσεν κύριος τῷ Δαυιδ ἀλήθειαν καὶ οὐ µὴ ἀθετήσει αὐτήν Ἐκ καρποῦ τῆς κοιλίας σου θήσοµαι ἐπὶ τὸν θρόνον σου· (12) ἐὰν φυλάξωνται οἱ υἱοί σου τὴν διαθήκην µου καὶ τὰ µαρτύριά µου ταῦτα, ἃ διδάξω αὐτούς, καὶ οἱ υἱοὶ αὐτῶν ἕως τοῦ αἰῶνος καθιοῦνται ἐπὶ τοῦ θρόνου σου. (13) ὅτι ἐξελέξατο κύριος τὴν Σιων, ᾑρετίσατο αὐτὴν εἰς κατοικίαν ἑαυτῷ (14) Αὕτη ἡ κατάπαυσίς µου εἰς αἰῶνα αἰῶνος, ὧδε κατοικήσω, ὅτι ᾑρετισάµην αὐτήν· (15) τὴν θήραν αὐτῆς εὐλογῶν εὐλογήσω, τοὺς πτωχοὺς αὐτῆς χορτάσω ἄρτων, (16) τοὺς ἱερεῖς αὐτῆς ἐνδύσω σωτηρίαν, καὶ οἱ ὅσιοι αὐτῆς ἀγαλλιάσει ἀγαλλιάσονται· (17) ἐκεῖ ἐξανατελῶ κέρας τῷ Δαυιδ, ἡτοίµασα λύχνον τῷ χριστῷ µου· (18) τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ ἐνδύσω αἰσχύνην, ἐπὶ δὲ αὐτὸν ἐξανθήσει τὸ ἁγίασµά µου.

132

ᾨδὴ τῶν ἀναβαθµῶν· τῷ Δαυιδ. (1) Ἰδοὺ δὴ τί καλὸν ἢ τί τερπνὸν ἀλλ’ ἢ τὸ κατοικεῖν ἀδελφοὺς ἐπὶ τὸ αὐτό; (2) ὡς µύρον ἐπὶ κεφαλῆς τὸ καταβαῖνον ἐπὶ πώγωνα, τὸν πώγωνα τὸν Ααρων, τὸ καταβαῖνον ἐπὶ τὴν ᾤαν τοῦ ἐνδύµατος αὐτοῦ· (3) ὡς δρόσος Αερµων ἡ καταβαίνουσα ἐπὶ τὰ ὄρη Σιων· ὅτι ἐκεῖ ἐνετείλατο κύριος τὴν εὐλογίαν καὶ ζωὴν ἕως τοῦ αἰῶνος.

133

ᾨδὴ τῶν ἀναβαθµῶν. (1) Ἰδοὺ δὴ εὐλογεῖτε τὸν κύριον, πάντες οἱ δοῦλοι κυρίου οἱ ἑστῶτες ἐν οἴκῳ κυρίου, ἐν αὐλαῖς οἴκου θεοῦ ἡµῶν. (2) ἐν ταῖς νυξὶν ἐπάρατε τὰς χεῖρας ὑµῶν εἰς τὰ ἅγια καὶ εὐλογεῖτε τὸν κύριον. (3) εὐλογήσει σε κύριος ἐκ Σιων ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν.

134

Αλληλουια. (1) Αἰνεῖτε τὸ ὄνοµα κυρίου, αἰνεῖτε, δοῦλοι, κύριον, (2) οἱ ἑστῶτες ἐν οἴκῳ κυρίου, ἐν αὐλαῖς οἴκου θεοῦ ἡµῶν. (3) αἰνεῖτε τὸν κύριον, ὅτι ἀγαθὸς κύριος· ψάλατε τῷ ὀνόµατι αὐτοῦ, ὅτι καλόν· (4) ὅτι τὸν Ιακωβ ἐξελέξατο ἑαυτῷ ὁ κύριος, Ισραηλ εἰς περιουσιασµὸν αὐτοῦ. (5) ὅτι ἐγὼ ἔγνων ὅτι µέγας κύριος καὶ ὁ κύριος ἡµῶν παρὰ πάντας τοὺς θεούς· (6) πάντα, ὅσα ἠθέλησεν ὁ κύριος, ἐποίησεν ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ γῇ, ἐν ταῖς θαλάσσαις καὶ ἐν πάσαις ταῖς ἀβύσσοις· (7) ἀνάγων νεφέλας ἐξ ἐσχάτου τῆς γῆς, ἀστραπὰς εἰς ὑετὸν ἐποίησεν· ὁ ἐξάγων ἀνέµους ἐκ θησαυρῶν αὐτοῦ. (8) ὃς ἐπάταξεν τὰ πρωτότοκα Αἰγύπτου ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους· (9) ἐξαπέστειλεν σηµεῖα καὶ τέρατα ἐν µέσῳ σου, Αἴγυπτε, ἐν Φαραω καὶ ἐν πᾶσι τοῖς δούλοις αὐτοῦ. (10) ὃς ἐπάταξεν ἔθνη πολλὰ καὶ ἀπέκτεινεν βασιλεῖς κραταιούς, (11) τὸν Σηων βασιλέα τῶν Αµορραίων καὶ τὸν Ωγ βασιλέα τῆς Βασαν καὶ πάσας τὰς βασιλείας Χανααν, (12) καὶ ἔδωκεν τὴν γῆν αὐτῶν κληρονοµίαν, κληρονοµίαν Ισραηλ λαῷ αὐτοῦ. (13) κύριε, τὸ ὄνοµά σου εἰς τὸν αἰῶνα κύριε, τὸ µνηµόσυνόν σου εἰς γενεὰν καὶ γενεάν. (14) ὅτι κρινεῖ κύριος τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τοῖς δούλοις αὐτοῦ παρακληθήσεται. (15) τὰ εἴδωλα τῶν ἐθνῶν ἀργύριον καὶ χρυσίον, ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων· (16) στόµα ἔχουσιν καὶ οὐ λαλήσουσιν, ὀφθαλµοὺς ἔχουσιν καὶ οὐκ ὄψονται, (17) ὦτα ἔχουσιν καὶ οὐκ ἐνωτισθήσονται, ῥῖνας ἔχουσιν καὶ οὐκ ὀσφρανθήσονται, χεῖρας ἔχουσιν καὶ οὐ ψηλαφήσουσιν, πόδας ἔχουσιν καὶ οὐ περιπατήσουσιν, οὐ φωνήσουσιν ἐν τῷ λάρυγγι αὐτῶν, οὐδὲ γάρ ἐστιν πνεῦµα ἐν τῷ στόµατι αὐτῶν. (18) ὅµοιοι αὐτοῖς γένοιντο οἱ ποιοῦντες αὐτὰ καὶ πάντες οἱ πεποιθότες ἐπ’ αὐτοῖς. (19) οἶκος Ισραηλ, εὐλογήσατε τὸν κύριον· οἶκος Ααρων, εὐλογήσατε τὸν κύριον· (20) οἶκος Λευι, εὐλογήσατε τὸν κύριον· οἱ φοβούµενοι τὸν κύριον, εὐλογήσατε τὸν κύριον. (21) εὐλογητὸς κύριος ἐκ Σιων ὁ κατοικῶν Ιερουσαληµ.

135

Αλληλουια. (1) Ἐξοµολογεῖσθε τῷ κυρίῳ, ὅτι χρηστός, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ· (2) ἐξοµολογεῖσθε τῷ θεῷ τῶν θεῶν, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ· (3) ἐξοµολογεῖσθε τῷ κυρίῳ τῶν κυρίων, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ· (4) τῷ ποιοῦντι θαυµάσια µεγάλα µόνῳ, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ· (5) τῷ ποιήσαντι τοὺς οὐρανοὺς ἐν συνέσει, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ· (6) τῷ στερεώσαντι τὴν γῆν ἐπὶ τῶν ὑδάτων, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ· (7) τῷ ποιήσαντι φῶτα µεγάλα µόνῳ, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ, (8) τὸν ἥλιον εἰς ἐξουσίαν τῆς ἡµέρας, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ, (9) τὴν σελήνην καὶ τὰ ἄστρα εἰς ἐξουσίαν τῆς νυκτός, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ· (10) τῷ πατάξαντι Αἴγυπτον σὺν τοῖς πρωτοτόκοις αὐτῶν, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ, (11) καὶ ἐξαγαγόντι τὸν Ισραηλ ἐκ µέσου αὐτῶν, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ, (12) ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ ἐν βραχίονι ὑψηλῷ, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ· (13) τῷ καταδιελόντι τὴν ἐρυθρὰν θάλασσαν εἰς διαιρέσεις, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ, (14) καὶ διαγαγόντι τὸν Ισραηλ διὰ µέσου αὐτῆς, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ, (15) καὶ ἐκτινάξαντι Φαραω καὶ τὴν δύναµιν αὐτοῦ εἰς θάλασσαν ἐρυθράν, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ· (16) τῷ διαγαγόντι τὸν λαὸν αὐτοῦ ἐν τῇ ἐρήµῳ, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ· τῷ ἐξαγαγόντι ὕδωρ ἐκ πέτρας ἀκροτόµου, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ· (17) τῷ πατάξαντι βασιλεῖς µεγάλους, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ, (18) καὶ ἀποκτείναντι βασιλεῖς κραταιούς, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ, (19) τὸν Σηων βασιλέα τῶν Αµορραίων, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ, (20) καὶ τὸν Ωγ βασιλέα τῆς Βασαν, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ, (21) καὶ δόντι τὴν γῆν αὐτῶν κληρονοµίαν, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ, (22) κληρονοµίαν Ισραηλ δούλῳ αὐτοῦ, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ. (23) ὅτι ἐν τῇ ταπεινώσει ἡµῶν ἐµνήσθη ἡµῶν ὁ κύριος, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ, (24) καὶ ἐλυτρώσατο ἡµᾶς ἐκ τῶν ἐχθρῶν ἡµῶν, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ· (25) ὁ διδοὺς τροφὴν πάσῃ σαρκί, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ. (26) ἐξοµολογεῖσθε τῷ θεῷ τοῦ οὐρανοῦ, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ· ἐξοµολογεῖσθε τῷ κυρίῳ τῶν κυρίων, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ.

136

Τῷ Δαυιδ. (1) Ἐπὶ τῶν ποταµῶν Βαβυλῶνος ἐκεῖ ἐκαθίσαµεν καὶ ἐκλαύσαµεν ἐν τῷ µνησθῆναι ἡµᾶς τῆς Σιων. (2) ἐπὶ ταῖς ἰτέαις ἐν µέσῳ αὐτῆς ἐκρεµάσαµεν τὰ ὄργανα ἡµῶν· (3) ὅτι ἐκεῖ ἐπηρώτησαν ἡµᾶς οἱ αἰχµαλωτεύσαντες ἡµᾶς λόγους ᾠδῶν καὶ οἱ ἀπαγαγόντες ἡµᾶς ὕµνον ᾌσατε ἡµῖν ἐκ τῶν ᾠδῶν Σιων. (4) πῶς ᾄσωµεν τὴν ᾠδὴν κυρίου ἐπὶ γῆς ἀλλοτρίας; (5) ἐὰν ἐπιλάθωµαί σου, Ιερουσαληµ, ἐπιλησθείη ἡ δεξιά µου· (6) κολληθείη ἡ γλῶσσά µου τῷ λάρυγγί µου, ἐὰν µή σου µνησθῶ, ἐὰν µὴ προανατάξωµαι τὴν Ιερουσαληµ ἐν ἀρχῇ τῆς εὐφροσύνης µου. (7) µνήσθητι, κύριε, τῶν υἱῶν Εδωµ τὴν ἡµέραν Ιερουσαληµ τῶν λεγόντων Ἐκκενοῦτε ἐκκενοῦτε, ἕως ὁ θεµέλιος ἐν αὐτῇ. (8) θυγάτηρ Βαβυλῶνος ἡ ταλαίπωρος, µακάριος ὃς ἀνταποδώσει σοι τὸ ἀνταπόδοµά σου, ὃ ἀνταπέδωκας ἡµῖν· (9) µακάριος ὃς κρατήσει καὶ ἐδαφιεῖ τὰ νήπιά σου πρὸς τὴν πέτραν.

137

Τῷ Δαυιδ. (1) Ἐξοµολογήσοµαί σοι, κύριε, ἐν ὅλῃ καρδίᾳ µου, ὅτι ἤκουσας τὰ ῥήµατα τοῦ στόµατός µου, καὶ ἐναντίον ἀγγέλων ψαλῶ σοι. (2) προσκυνήσω πρὸς ναὸν ἅγιόν σου καὶ ἐξοµολογήσοµαι τῷ ὀνόµατί σου ἐπὶ τῷ ἐλέει σου καὶ τῇ ἀληθείᾳ σου, ὅτι ἐµεγάλυνας ἐπὶ πᾶν ὄνοµα τὸ λόγιόν σου. (3) ἐν ᾗ ἂν ἡµέρᾳ ἐπικαλέσωµαί σε, ταχὺ ἐπάκουσόν µου· πολυωρήσεις µε ἐν ψυχῇ µου ἐν δυνάµει. (4) ἐξοµολογησάσθωσάν σοι, κύριε, πάντες οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς, ὅτι ἤκουσαν πάντα τὰ ῥήµατα τοῦ στόµατός σου, (5) καὶ ᾀσάτωσαν ἐν ταῖς ὁδοῖς κυρίου, ὅτι µεγάλη ἡ δόξα κυρίου, (6) ὅτι ὑψηλὸς κύριος καὶ τὰ ταπεινὰ ἐφορᾷ καὶ τὰ ὑψηλὰ ἀπὸ µακρόθεν γινώσκει. (7) ἐὰν πορευθῶ ἐν µέσῳ θλίψεως, ζήσεις µε· ἐπ’ ὀργὴν ἐχθρῶν µου ἐξέτεινας χεῖρά σου, καὶ ἔσωσέν µε ἡ δεξιά σου. (8) κύριος ἀνταποδώσει ὑπὲρ ἐµοῦ. κύριε, τὸ ἔλεός σου εἰς τὸν αἰῶνα, τὰ ἔργα τῶν χειρῶν σου µὴ παρῇς.

138

Εἰς τὸ τέλος· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Κύριε, ἐδοκίµασάς µε καὶ ἔγνως µε· (2) σὺ ἔγνως τὴν καθέδραν µου καὶ τὴν ἔγερσίν µου, σὺ συνῆκας τοὺς διαλογισµούς µου ἀπὸ µακρόθεν· (3) τὴν τρίβον µου καὶ τὴν σχοῖνόν µου σὺ ἐξιχνίασας καὶ πάσας τὰς ὁδούς µου προεῖδες. (4) ὅτι οὐκ ἔστιν λόγος ἐν γλώσσῃ µου, (5) ἰδού, κύριε, σὺ ἔγνως πάντα, τὰ ἔσχατα καὶ τὰ ἀρχαῖα· σὺ ἔπλασάς µε καὶ ἔθηκας ἐπ’ ἐµὲ τὴν χεῖρά σου. (6) ἐθαυµαστώθη ἡ γνῶσίς σου ἐξ ἐµοῦ· ἐκραταιώθη, οὐ µὴ δύνωµαι πρὸς αὐτήν. (7) ποῦ πορευθῶ ἀπὸ τοῦ πνεύµατός σου καὶ ἀπὸ τοῦ προσώπου σου ποῦ φύγω; (8) ἐὰν ἀναβῶ εἰς τὸν οὐρανόν, σὺ εἶ ἐκεῖ· ἐὰν καταβῶ εἰς τὸν ᾅδην, πάρει· (9) ἐὰν ἀναλάβοιµι τὰς πτέρυγάς µου κατ’ ὄρθρον καὶ κατασκηνώσω εἰς τὰ ἔσχατα τῆς θαλάσσης, (10) καὶ γὰρ ἐκεῖ ἡ χείρ σου ὁδηγήσει µε, καὶ καθέξει µε ἡ δεξιά σου. (11) καὶ εἶπα Ἄρα σκότος καταπατήσει µε, καὶ νὺξ φωτισµὸς ἐν τῇ τρυφῇ µου· (12) ὅτι σκότος οὐ σκοτισθήσεται ἀπὸ σοῦ, καὶ νὺξ ὡς ἡµέρα φωτισθήσεται· ὡς τὸ σκότος αὐτῆς, οὕτως καὶ τὸ φῶς αὐτῆς. (13) ὅτι σὺ ἐκτήσω τοὺς νεφρούς µου, κύριε, ἀντελάβου µου ἐκ γαστρὸς µητρός µου. (14) ἐξοµολογήσοµαί σοι, ὅτι φοβερῶς ἐθαυµαστώθην· θαυµάσια τὰ ἔργα σου, καὶ ἡ ψυχή µου γινώσκει σφόδρα. (15) οὐκ ἐκρύβη τὸ ὀστοῦν µου ἀπὸ σοῦ, ὃ ἐποίησας ἐν κρυφῇ. καὶ ἡ ὑπόστασίς µου ἐν τοῖς κατωτάτοις τῆς γῆς· (16) τὸ ἀκατέργαστόν µου εἴδοσαν οἱ ὀφθαλµοί σου, καὶ ἐπὶ τὸ βιβλίον σου πάντες γραφήσονται· ἡµέρας πλασθήσονται, καὶ οὐθεὶς ἐν αὐτοῖς. (17) ἐµοὶ δὲ λίαν ἐτιµήθησαν οἱ φίλοι σου, ὁ θεός, λίαν ἐκραταιώθησαν αἱ ἀρχαὶ αὐτῶν· (18) ἐξαριθµήσοµαι αὐτούς, καὶ ὑπὲρ ἄµµον πληθυνθήσονται· ἐξηγέρθην καὶ ἔτι εἰµὶ µετὰ σοῦ. (19) ἐὰν ἀποκτείνῃς ἁµαρτωλούς, ὁ θεός, ἄνδρες αἱµάτων, ἐκκλίνατε ἀπ’ ἐµοῦ. (20) ὅτι ἐρεῖς εἰς διαλογισµόν· λήµψονται εἰς µαταιότητα τὰς πόλεις σου. (21) οὐχὶ τοὺς µισοῦντάς σε, κύριε, ἐµίσησα καὶ ἐπὶ τοῖς ἐχθροῖς σου ἐξετηκόµην; (22) τέλειον µῖσος ἐµίσουν αὐτούς, εἰς ἐχθροὺς ἐγένοντό µοι. (23) δοκίµασόν µε, ὁ θεός, καὶ γνῶθι τὴν καρδίαν µου, ἔτασόν µε καὶ γνῶθι τὰς τρίβους µου (24) καὶ ἰδὲ εἰ ὁδὸς ἀνοµίας ἐν ἐµοί, καὶ ὁδήγησόν µε ἐν ὁδῷ αἰωνίᾳ.

139

Εἰς τὸ τέλος· ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Ἐξελοῦ µε, κύριε, ἐξ ἀνθρώπου πονηροῦ, ἀπὸ ἀνδρὸς ἀδίκου ῥῦσαί µε, (2) οἵτινες ἐλογίσαντο ἀδικίας ἐν καρδίᾳ, ὅλην τὴν ἡµέραν παρετάσσοντο πολέµους· (3) ἠκόνησαν γλῶσσαν αὐτῶν ὡσεὶ ὄφεως, ἰὸς ἀσπίδων ὑπὸ τὰ χείλη αὐτῶν. διάψαλµα. (4) φύλαξόν µε, κύριε, ἐκ χειρὸς ἁµαρτωλοῦ, ἀπὸ ἀνθρώπων ἀδίκων ἐξελοῦ µε, οἵτινες ἐλογίσαντο ὑποσκελίσαι τὰ διαβήµατά µου· (5) ἔκρυψαν ὑπερήφανοι παγίδα µοι καὶ σχοινία διέτειναν, παγίδας τοῖς ποσίν µου, ἐχόµενα τρίβου σκάνδαλον ἔθεντό µοι. διάψαλµα. (6) εἶπα τῷ κυρίῳ Θεός µου εἶ σύ· ἐνώτισαι, κύριε, τὴν φωνὴν τῆς δεήσεώς µου. (7) κύριε κύριε δύναµις τῆς σωτηρίας µου, ἐπεσκίασας ἐπὶ τὴν κεφαλήν µου ἐν ἡµέρᾳ πολέµου. (8) µὴ παραδῷς µε, κύριε, ἀπὸ τῆς ἐπιθυµίας µου ἁµαρτωλῷ· διελογίσαντο κατ’ ἐµοῦ, µὴ ἐγκαταλίπῃς µε, µήποτε ὑψωθῶσιν. διάψαλµα. (9) ἡ κεφαλὴ τοῦ κυκλώµατος αὐτῶν, κόπος τῶν χειλέων αὐτῶν καλύψει αὐτούς. (10) πεσοῦνται ἐπ’ αὐτοὺς ἄνθρακες, ἐν πυρὶ καταβαλεῖς αὐτούς, ἐν ταλαιπωρίαις οὐ µὴ ὑποστῶσιν. (11) ἀνὴρ γλωσσώδης οὐ κατευθυνθήσεται ἐπὶ τῆς γῆς, ἄνδρα ἄδικον κακὰ θηρεύσει εἰς διαφθοράν. (12) ἔγνων ὅτι ποιήσει κύριος τὴν κρίσιν τοῦ πτωχοῦ καὶ τὴν δίκην τῶν πενήτων. (13) πλὴν δίκαιοι ἐξοµολογήσονται τῷ ὀνόµατί σου, καὶ κατοικήσουσιν εὐθεῖς σὺν τῷ προσώπῳ σου.

140

Ψαλµὸς τῷ Δαυιδ. (1) Κύριε, ἐκέκραξα πρὸς σέ, εἰσάκουσόν µου· πρόσχες τῇ φωνῇ τῆς δεήσεώς µου ἐν τῷ κεκραγέναι µε πρὸς σέ. (2) κατευθυνθήτω ἡ προσευχή µου ὡς θυµίαµα ἐνώπιόν σου, ἔπαρσις τῶν χειρῶν µου θυσία ἑσπερινή. (3) θοῦ, κύριε, φυλακὴν τῷ στόµατί µου καὶ θύραν περιοχῆς περὶ τὰ χείλη µου. (4) µὴ ἐκκλίνῃς τὴν καρδίαν µου εἰς λόγους πονηρίας τοῦ προφασίζεσθαι προφάσεις ἐν ἁµαρτίαις σὺν ἀνθρώποις ἐργαζοµένοις ἀνοµίαν, καὶ οὐ µὴ συνδυάσω µετὰ τῶν ἐκλεκτῶν αὐτῶν. (5) παιδεύσει µε δίκαιος ἐν ἐλέει καὶ ἐλέγξει µε, ἔλαιον δὲ ἁµαρτωλοῦ µὴ λιπανάτω τὴν κεφαλήν µου, ὅτι ἔτι καὶ ἡ προσευχή µου ἐν ταῖς εὐδοκίαις αὐτῶν. (6) κατεπόθησαν ἐχόµενα πέτρας οἱ κριταὶ αὐτῶν· ἀκούσονται τὰ ῥήµατά µου ὅτι ἡδύνθησαν. (7) ὡσεὶ πάχος γῆς διερράγη ἐπὶ τῆς γῆς, διεσκορπίσθη τὰ ὀστᾶ ἡµῶν παρὰ τὸν ᾅδην. (8) ὅτι πρὸς σέ, κύριε κύριε, οἱ ὀφθαλµοί µου· ἐπὶ σὲ ἤλπισα, µὴ ἀντανέλῃς τὴν ψυχήν µου. (9) φύλαξόν µε ἀπὸ παγίδος, ἧς συνεστήσαντό µοι, καὶ ἀπὸ σκανδάλων τῶν ἐργαζοµένων τὴν ἀνοµίαν. (10) πεσοῦνται ἐν ἀµφιβλήστρῳ αὐτοῦ ἁµαρτωλοί· κατὰ µόνας εἰµὶ ἐγὼ ἕως οὗ ἂν παρέλθω.

141

Συνέσεως τῷ Δαυιδ ἐν τῷ εἶναι αὐτὸν ἐν τῷ σπηλαίῳ· προσευχή. (1) Φωνῇ µου πρὸς κύριον ἐκέκραξα, φωνῇ µου πρὸς κύριον ἐδεήθην. (2) ἐκχεῶ ἐναντίον αὐτοῦ τὴν δέησίν µου, τὴν θλῖψίν µου ἐνώπιον αὐτοῦ ἀπαγγελῶ. (3) ἐν τῷ ἐκλείπειν ἐξ ἐµοῦ τὸ πνεῦµά µου καὶ σὺ ἔγνως τὰς τρίβους µου· ἐν ὁδῷ ταύτῃ, ᾗ ἐπορευόµην, ἔκρυψαν παγίδα µοι. (4) κατενόουν εἰς τὰ δεξιὰ καὶ ἐπέβλεπον, ὅτι οὐκ ἦν ὁ ἐπιγινώσκων µε· ἀπώλετο φυγὴ ἀπ’ ἐµοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν ὁ ἐκζητῶν τὴν ψυχήν µου. (5) ἐκέκραξα πρὸς σέ, κύριε, εἶπα Σὺ εἶ ἡ ἐλπίς µου, µερίς µου ἐν γῇ ζώντων. (6) πρόσχες πρὸς τὴν δέησίν µου, ὅτι ἐταπεινώθην σφόδρα· ῥῦσαί µε ἐκ τῶν καταδιωκόντων µε, ὅτι ἐκραταιώθησαν ὑπὲρ ἐµέ. (7) ἐξάγαγε ἐκ φυλακῆς τὴν ψυχήν µου τοῦ ἐξοµολογήσασθαι τῷ ὀνόµατί σου, κύριε· ἐµὲ ὑποµενοῦσιν δίκαιοι ἕως οὗ ἀνταποδῷς µοι.

142

Ψαλµὸς τῷ Δαυιδ, ὅτε αὐτὸν ὁ υἱὸς καταδιώκει. (1) Κύριε, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς µου, ἐνώτισαι τὴν δέησίν µου ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου, ἐπάκουσόν µου ἐν τῇ δικαιοσύνῃ σου· (2) καὶ µὴ εἰσέλθῃς εἰς κρίσιν µετὰ τοῦ δούλου σου, ὅτι οὐ δικαιωθήσεται ἐνώπιόν σου πᾶς ζῶν. (3) ὅτι κατεδίωξεν ὁ ἐχθρὸς τὴν ψυχήν µου, ἐταπείνωσεν εἰς γῆν τὴν ζωήν µου, ἐκάθισέν µε ἐν σκοτεινοῖς ὡς νεκροὺς αἰῶνος· (4) καὶ ἠκηδίασεν ἐπ’ ἐµὲ τὸ πνεῦµά µου, ἐν ἐµοὶ ἐταράχθη ἡ καρδία µου. (5) ἐµνήσθην ἡµερῶν ἀρχαίων καὶ ἐµελέτησα ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις σου, ἐν ποιήµασιν τῶν χειρῶν σου ἐµελέτων. (6) διεπέτασα τὰς χεῖράς µου πρὸς σέ, ἡ ψυχή µου ὡς γῆ ἄνυδρός σοι. διάψαλµα. (7) ταχὺ εἰσάκουσόν µου, κύριε, ἐξέλιπεν τὸ πνεῦµά µου· µὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπ’ ἐµοῦ, καὶ ὁµοιωθήσοµαι τοῖς καταβαίνουσιν εἰς λάκκον. (8) ἀκουστὸν ποίησόν µοι τὸ πρωὶ τὸ ἔλεός σου, ὅτι ἐπὶ σοὶ ἤλπισα· γνώρισόν µοι, κύριε, ὁδὸν ἐν ᾗ πορεύσοµαι, ὅτι πρὸς σὲ ἦρα τὴν ψυχήν µου· (9) ἐξελοῦ µε ἐκ τῶν ἐχθρῶν µου, κύριε, ὅτι πρὸς σὲ κατέφυγον. (10) δίδαξόν µε τοῦ ποιεῖν τὸ θέληµά σου, ὅτι σὺ εἶ ὁ θεός µου· τὸ πνεῦµά σου τὸ ἀγαθὸν ὁδηγήσει µε ἐν γῇ εὐθείᾳ. (11) ἕνεκα τοῦ ὀνόµατός σου, κύριε, ζήσεις µε, ἐν τῇ δικαιοσύνῃ σου ἐξάξεις ἐκ θλίψεως τὴν ψυχήν µου· (12) καὶ ἐν τῷ ἐλέει σου ἐξολεθρεύσεις τοὺς ἐχθρούς µου καὶ ἀπολεῖς πάντας τοὺς θλίβοντας τὴν ψυχήν µου· ὅτι δοῦλός σού εἰµι ἐγώ.

143

Τῷ Δαυιδ, πρὸς τὸν Γολιαδ. (1) Εὐλογητὸς κύριος ὁ θεός µου ὁ διδάσκων τὰς χεῖράς µου εἰς παράταξιν, τοὺς δακτύλους µου εἰς πόλεµον· (2) ἔλεός µου καὶ καταφυγή µου, ἀντιλήµπτωρ µου καὶ ῥύστης µου, ὑπερασπιστής µου, καὶ ἐπ’ αὐτῷ ἤλπισα, ὁ ὑποτάσσων τὸν λαόν µου ὑπ’ ἐµέ. (3) κύριε, τί ἐστιν ἄνθρωπος, ὅτι ἐγνώσθης αὐτῷ, ἢ υἱὸς ἀνθρώπου, ὅτι λογίζῃ αὐτόν; (4) ἄνθρωπος µαταιότητι ὡµοιώθη, αἱ ἡµέραι αὐτοῦ ὡσεὶ σκιὰ παράγουσιν. (5) κύριε, κλῖνον οὐρανούς σου καὶ κατάβηθι, ἅψαι τῶν ὀρέων, καὶ καπνισθήσονται· (6) ἄστραψον ἀστραπὴν καὶ σκορπιεῖς αὐτούς, ἐξαπόστειλον τὰ βέλη σου καὶ συνταράξεις αὐτούς. (7) ἐξαπόστειλον τὴν χεῖρά σου ἐξ ὕψους, ἐξελοῦ µε καὶ ῥῦσαί µε ἐξ ὑδάτων πολλῶν, ἐκ χειρὸς υἱῶν ἀλλοτρίων, (8) ὧν τὸ στόµα ἐλάλησεν µαταιότητα, καὶ ἡ δεξιὰ αὐτῶν δεξιὰ ἀδικίας. (9) ὁ θεός, ᾠδὴν καινὴν ᾄσοµαί σοι, ἐν ψαλτηρίῳ δεκαχόρδῳ ψαλῶ σοι (10) τῷ διδόντι τὴν σωτηρίαν τοῖς βασιλεῦσιν, τῷ λυτρουµένῳ Δαυιδ τὸν δοῦλον αὐτοῦ ἐκ ῥοµφαίας πονηρᾶς. (11) ῥῦσαί µε καὶ ἐξελοῦ µε ἐκ χειρὸς υἱῶν ἀλλοτρίων, ὧν τὸ στόµα ἐλάλησεν µαταιότητα καὶ ἡ δεξιὰ αὐτῶν δεξιὰ ἀδικίας. (12) ὧν οἱ υἱοὶ ὡς νεόφυτα ἡδρυµµένα ἐν τῇ νεότητι αὐτῶν, αἱ θυγατέρες αὐτῶν κεκαλλωπισµέναι περικεκοσµηµέναι ὡς ὁµοίωµα ναοῦ, (13) τὰ ταµιεῖα αὐτῶν πλήρη ἐξερευγόµενα ἐκ τούτου εἰς τοῦτο, τὰ πρόβατα αὐτῶν πολυτόκα πληθύνοντα ἐν ταῖς ἐξόδοις αὐτῶν, (14) οἱ βόες αὐτῶν παχεῖς, οὐκ ἔστιν κατάπτωµα φραγµοῦ οὐδὲ διέξοδος οὐδὲ κραυγὴ ἐν ταῖς πλατείαις αὐτῶν, (15) ἐµακάρισαν τὸν λαόν, ᾧ ταῦτά ἐστιν· µακάριος ὁ λαός, οὗ κύριος ὁ θεὸς αὐτοῦ.

144

Αἴνεσις τῷ Δαυιδ. (1) Ὑψώσω σε, ὁ θεός µου ὁ βασιλεύς µου, καὶ εὐλογήσω τὸ ὄνοµά σου εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος. (2) καθ’ ἑκάστην ἡµέραν εὐλογήσω σε καὶ αἰνέσω τὸ ὄνοµά σου εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος. (3) µέγας κύριος καὶ αἰνετὸς σφόδρα, καὶ τῆς µεγαλωσύνης αὐτοῦ οὐκ ἔστιν πέρας. (4) γενεὰ καὶ γενεὰ ἐπαινέσει τὰ ἔργα σου καὶ τὴν δύναµίν σου ἀπαγγελοῦσιν. (5) τὴν µεγαλοπρέπειαν τῆς δόξης τῆς ἁγιωσύνης σου λαλήσουσιν καὶ τὰ θαυµάσιά σου διηγήσονται. (6) καὶ τὴν δύναµιν τῶν φοβερῶν σου ἐροῦσιν καὶ τὴν µεγαλωσύνην σου διηγήσονται. (7) µνήµην τοῦ πλήθους τῆς χρηστότητός σου ἐξερεύξονται καὶ τῇ δικαιοσύνῃ σου ἀγαλλιάσονται. (8) οἰκτίρµων καὶ ἐλεήµων ὁ κύριος, µακρόθυµος καὶ πολυέλεος. (9) χρηστὸς κύριος τοῖς σύµπασιν, καὶ οἱ οἰκτιρµοὶ αὐτοῦ ἐπὶ πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ. (10) ἐξοµολογησάσθωσάν σοι, κύριε, πάντα τὰ ἔργα σου, καὶ οἱ ὅσιοί σου εὐλογησάτωσάν σε. (11) δόξαν τῆς βασιλείας σου ἐροῦσιν καὶ τὴν δυναστείαν σου λαλήσουσιν (12) τοῦ γνωρίσαι τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων τὴν δυναστείαν σου καὶ τὴν δόξαν τῆς µεγαλοπρεπείας τῆς βασιλείας σου. (13) ἡ βασιλεία σου βασιλεία πάντων τῶν αἰώνων, καὶ ἡ δεσποτεία σου ἐν πάσῃ γενεᾷ καὶ γενεᾷ. πιστὸς κύριος ἐν τοῖς λόγοις αὐτοῦ καὶ ὅσιος ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτοῦ. (14) ὑποστηρίζει κύριος πάντας τοὺς καταπίπτοντας καὶ ἀνορθοῖ πάντας τοὺς κατερραγµένους. (15) οἱ ὀφθαλµοὶ πάντων εἰς σὲ ἐλπίζουσιν, καὶ σὺ δίδως τὴν τροφὴν αὐτῶν ἐν εὐκαιρίᾳ. (16) ἀνοίγεις σὺ τὴν χεῖρά σου καὶ ἐµπιπλᾷς πᾶν ζῷον εὐδοκίας. (17) δίκαιος κύριος ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ καὶ ὅσιος ἐν πᾶσιν τοῖς ἔργοις αὐτοῦ. (18) ἐγγὺς κύριος πᾶσιν τοῖς ἐπικαλουµένοις αὐτόν, πᾶσι τοῖς ἐπικαλουµένοις αὐτὸν ἐν ἀληθείᾳ. (19) θέληµα τῶν φοβουµένων αὐτὸν ποιήσει καὶ τῆς δεήσεως αὐτῶν ἐπακούσεται καὶ σώσει αὐτούς. (20) φυλάσσει κύριος πάντας τοὺς ἀγαπῶντας αὐτὸν καὶ πάντας τοὺς ἁµαρτωλοὺς ἐξολεθρεύσει. (21) αἴνεσιν κυρίου λαλήσει τὸ στόµα µου, καὶ εὐλογείτω πᾶσα σὰρξ τὸ ὄνοµα τὸ ἅγιον αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος.

145

Αλληλουια· Αγγαιου καὶ Ζαχαριου. (1) Αἴνει, ἡ ψυχή µου, τὸν κύριον. (2) αἰνέσω κύριον ἐν ζωῇ µου, ψαλῶ τῷ θεῷ µου, ἕως ὑπάρχω. (3) µὴ πεποίθατε ἐπ’ ἄρχοντας καὶ ἐφ’ υἱοὺς ἀνθρώπων, οἷς οὐκ ἔστιν σωτηρία. (4) ἐξελεύσεται τὸ πνεῦµα αὐτοῦ, καὶ ἐπιστρέψει εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ· ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ ἀπολοῦνται πάντες οἱ διαλογισµοὶ αὐτῶν. (5) µακάριος οὗ ὁ θεὸς Ιακωβ βοηθός, ἡ ἐλπὶς αὐτοῦ ἐπὶ κύριον τὸν θεὸν αὐτοῦ (6) τὸν ποιήσαντα τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, τὴν θάλασσαν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς, τὸν φυλάσσοντα ἀλήθειαν εἰς τὸν αἰῶνα, (7) ποιοῦντα κρίµα τοῖς ἀδικουµένοις, διδόντα τροφὴν τοῖς πεινῶσιν· κύριος λύει πεπεδηµένους, (8) κύριος ἀνορθοῖ κατερραγµένους, κύριος σοφοῖ τυφλούς, κύριος ἀγαπᾷ δικαίους· (9) κύριος φυλάσσει τοὺς προσηλύτους, ὀρφανὸν καὶ χήραν ἀναλήµψεται καὶ ὁδὸν ἁµαρτωλῶν ἀφανιεῖ. (10) βασιλεύσει κύριος εἰς τὸν αἰῶνα, ὁ θεός σου, Σιων, εἰς γενεὰν καὶ γενεάν.

146

Αλληλουια· Αγγαιου καὶ Ζαχαριου. (1) Αἰνεῖτε τὸν κύριον, ὅτι ἀγαθὸν ψαλµός· τῷ θεῷ ἡµῶν ἡδυνθείη αἴνεσις. (2) οἰκοδοµῶν Ιερουσαληµ ὁ κύριος καὶ τὰς διασπορὰς τοῦ Ισραηλ ἐπισυνάξει, (3) ὁ ἰώµενος τοὺς συντετριµµένους τὴν καρδίαν καὶ δεσµεύων τὰ συντρίµµατα αὐτῶν, (4) ὁ ἀριθµῶν πλήθη ἄστρων, καὶ πᾶσιν αὐτοῖς ὀνόµατα καλῶν. (5) µέγας ὁ κύριος ἡµῶν, καὶ µεγάλη ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ, καὶ τῆς συνέσεως αὐτοῦ οὐκ ἔστιν ἀριθµός. (6) ἀναλαµβάνων πραεῖς ὁ κύριος, ταπεινῶν δὲ ἁµαρτωλοὺς ἕως τῆς γῆς. (7) ἐξάρξατε τῷ κυρίῳ ἐν ἐξοµολογήσει, ψάλατε τῷ θεῷ ἡµῶν ἐν κιθάρᾳ, (8) τῷ περιβάλλοντι τὸν οὐρανὸν ἐν νεφέλαις, τῷ ἑτοιµάζοντι τῇ γῇ ὑετόν, τῷ ἐξανατέλλοντι ἐν ὄρεσι χόρτον καὶ χλόην τῇ δουλείᾳ τῶν ἀνθρώπων, (9) διδόντι τοῖς κτήνεσι τροφὴν αὐτῶν καὶ τοῖς νεοσσοῖς τῶν κοράκων τοῖς ἐπικαλουµένοις αὐτόν. (10) οὐκ ἐν τῇ δυναστείᾳ τοῦ ἵππου θελήσει οὐδὲ ἐν ταῖς κνήµαις τοῦ ἀνδρὸς εὐδοκεῖ· (11) εὐδοκεῖ κύριος ἐν τοῖς φοβουµένοις αὐτὸν καὶ ἐν τοῖς ἐλπίζουσιν ἐπὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ.

147

Αλληλουια· Αγγαιου καὶ Ζαχαριου. (1) Ἐπαίνει, Ιερουσαληµ, τὸν κύριον, αἴνει τὸν θεόν σου, Σιων, (2) ὅτι ἐνίσχυσεν τοὺς µοχλοὺς τῶν πυλῶν σου, εὐλόγησεν τοὺς υἱούς σου ἐν σοί· (3) ὁ τιθεὶς τὰ ὅριά σου εἰρήνην καὶ στέαρ πυροῦ ἐµπιπλῶν σε· (4) ὁ ἀποστέλλων τὸ λόγιον αὐτοῦ τῇ γῇ, ἕως τάχους δραµεῖται ὁ λόγος αὐτοῦ (5) τοῦ διδόντος χιόνα ὡσεὶ ἔριον, ὁµίχλην ὡσεὶ σποδὸν πάσσοντος, (6) βάλλοντος κρύσταλλον αὐτοῦ ὡσεὶ ψωµούς, κατὰ πρόσωπον ψύχους αὐτοῦ τίς ὑποστήσεται; (7) ἀποστελεῖ τὸν λόγον αὐτοῦ καὶ τήξει αὐτά· πνεύσει τὸ πνεῦµα αὐτοῦ, καὶ ῥυήσεται ὕδατα. (8) ἀπαγγέλλων τὸν λόγον αὐτοῦ τῷ Ιακωβ, δικαιώµατα καὶ κρίµατα αὐτοῦ τῷ Ισραηλ. (9) οὐκ ἐποίησεν οὕτως παντὶ ἔθνει καὶ τὰ κρίµατα αὐτοῦ οὐκ ἐδήλωσεν αὐτοῖς.

148

Αλληλουια· Αγγαιου καὶ Ζαχαριου. (1) Αἰνεῖτε τὸν κύριον ἐκ τῶν οὐρανῶν, αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν τοῖς ὑψίστοις. (2) αἰνεῖτε αὐτόν, πάντες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ· αἰνεῖτε αὐτόν, πᾶσαι αἱ δυνάµεις αὐτοῦ. (3) αἰνεῖτε αὐτόν, ἥλιος καὶ σελήνη· αἰνεῖτε αὐτόν, πάντα τὰ ἄστρα καὶ τὸ φῶς. (4) αἰνεῖτε αὐτόν, οἱ οὐρανοὶ τῶν οὐρανῶν καὶ τὸ ὕδωρ τὸ ὑπεράνω τῶν οὐρανῶν. (5) αἰνεσάτωσαν τὸ ὄνοµα κυρίου, ὅτι αὐτὸς εἶπεν, καὶ ἐγενήθησαν, αὐτὸς ἐνετείλατο, καὶ ἐκτίσθησαν. (6) ἔστησεν αὐτὰ εἰς τὸν αἰῶνα καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος· πρόσταγµα ἔθετο, καὶ οὐ παρελεύσεται. (7) αἰνεῖτε τὸν κύριον ἐκ τῆς γῆς, δράκοντες καὶ πᾶσαι ἄβυσσοι· (8) πῦρ, χάλαζα, χιών, κρύσταλλος, πνεῦµα καταιγίδος, τὰ ποιοῦντα τὸν λόγον αὐτοῦ· (9) τὰ ὄρη καὶ πάντες οἱ βουνοί, ξύλα καρποφόρα καὶ πᾶσαι κέδροι· (10) τὰ θηρία καὶ πάντα τὰ κτήνη, ἑρπετὰ καὶ πετεινὰ πτερωτά· (11) βασιλεῖς τῆς γῆς καὶ πάντες λαοί, ἄρχοντες καὶ πάντες κριταὶ γῆς· (12) νεανίσκοι καὶ παρθένοι, πρεσβῦται µετὰ νεωτέρων· (13) αἰνεσάτωσαν τὸ ὄνοµα κυρίου, ὅτι ὑψώθη τὸ ὄνοµα αὐτοῦ µόνου· ἡ ἐξοµολόγησις αὐτοῦ ἐπὶ γῆς καὶ οὐρανοῦ. (14) καὶ ὑψώσει κέρας λαοῦ αὐτοῦ· ὕµνος πᾶσι τοῖς ὁσίοις αὐτοῦ, τοῖς υἱοῖς Ισραηλ, λαῷ ἐγγίζοντι αὐτῷ.

149

Αλληλουια. (1) ᾌσατε τῷ κυρίῳ ᾆσµα καινόν, ἡ αἴνεσις αὐτοῦ ἐν ἐκκλησίᾳ ὁσίων. (2) εὐφρανθήτω Ισραηλ ἐπὶ τῷ ποιήσαντι αὐτόν, καὶ υἱοὶ Σιων ἀγαλλιάσθωσαν ἐπὶ τῷ βασιλεῖ αὐτῶν· (3) αἰνεσάτωσαν τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἐν χορῷ, ἐν τυµπάνῳ καὶ ψαλτηρίῳ ψαλάτωσαν αὐτῷ, (4) ὅτι εὐδοκεῖ κύριος ἐν λαῷ αὐτοῦ καὶ ὑψώσει πραεῖς ἐν σωτηρίᾳ. (5) καυχήσονται ὅσιοι ἐν δόξῃ καὶ ἀγαλλιάσονται ἐπὶ τῶν κοιτῶν αὐτῶν· (6) αἱ ὑψώσεις τοῦ θεοῦ ἐν τῷ λάρυγγι αὐτῶν, καὶ ῥοµφαῖαι δίστοµοι ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῶν (7) τοῦ ποιῆσαι ἐκδίκησιν ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ἐλεγµοὺς ἐν τοῖς λαοῖς, (8) τοῦ δῆσαι τοὺς βασιλεῖς αὐτῶν ἐν πέδαις καὶ τοὺς ἐνδόξους αὐτῶν ἐν χειροπέδαις σιδηραῖς, (9) τοῦ ποιῆσαι ἐν αὐτοῖς κρίµα ἔγγραπτον· δόξα αὕτη ἐστὶν πᾶσι τοῖς ὁσίοις αὐτοῦ.

150

Αλληλουια. (1) Αἰνεῖτε τὸν θεὸν ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν στερεώµατι δυνάµεως αὐτοῦ· (2) αἰνεῖτε αὐτὸν ἐπὶ ταῖς δυναστείαις αὐτοῦ, αἰνεῖτε αὐτὸν κατὰ τὸ πλῆθος τῆς µεγαλωσύνης αὐτοῦ. (3) αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν ἤχῳ σάλπιγγος, αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν ψαλτηρίῳ καὶ κιθάρᾳ· (4) αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν τυµπάνῳ καὶ χορῷ, αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν χορδαῖς καὶ ὀργάνῳ· (5) αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν κυµβάλοις εὐήχοις, αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν κυµβάλοις ἀλαλαγµοῦ. (6) πᾶσα πνοὴ αἰνεσάτω τὸν κύριον. αλληλουια.

151

Οὗτος ὁ ψαλµὸς ἰδιόγραφος εἰς Δαυιδ καὶ ἔξωθεν τοῦ ἀριθµοῦ· ὅτε ἐµονοµάχησεν τῷ Γολιαδ. (1) Μικρὸς ἤµην ἐν τοῖς ἀδελφοῖς µου καὶ νεώτερος ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρός µου· ἐποίµαινον τὰ πρόβατα τοῦ πατρός µου. (2) αἱ χεῖρές µου ἐποίησαν ὄργανον, οἱ δάκτυλοί µου ἥρµοσαν ψαλτήριον. (3) καὶ τίς ἀναγγελεῖ τῷ κυρίῳ µου; αὐτὸς κύριος, αὐτὸς εἰσακούει. (4) αὐτὸς ἐξαπέστειλεν τὸν ἄγγελον αὐτοῦ καὶ ἦρέν µε ἐκ τῶν προβάτων τοῦ πατρός µου καὶ ἔχρισέν µε ἐν τῷ ἐλαίῳ τῆς χρίσεως αὐτοῦ. (5) οἱ ἀδελφοί µου καλοὶ καὶ µεγάλοι, καὶ οὐκ εὐδόκησεν ἐν αὐτοῖς κύριος. (6) ἐξῆλθον εἰς συνάντησιν τῷ ἀλλοφύλῳ, καὶ ἐπικατηράσατό µε ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτοῦ· (7) ἐγὼ δὲ σπασάµενος τὴν παρ’ αὐτοῦ µάχαιραν ἀπεκεφάλισα αὐτὸν καὶ ἦρα ὄνειδος ἐξ υἱῶν Ισραηλ.

Job

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42

1

(1) Ἄνθρωπός τις ἦν ἐν χώρᾳ τῇ Αυσίτιδι, ᾧ ὄνοµα Ιωβ, καὶ ἦν ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ἀληθινός, ἄµεµπτος, δίκαιος, θεοσεβής, ἀπεχόµενος ἀπὸ παντὸς πονηροῦ πράγµατος. (2) ἐγένοντο δὲ αὐτῷ υἱοὶ ἑπτὰ καὶ θυγατέρες τρεῖς. (3) καὶ ἦν τὰ κτήνη αὐτοῦ πρόβατα ἑπτακισχίλια, κάµηλοι τρισχίλιαι, ζεύγη βοῶν πεντακόσια, ὄνοι θήλειαι νοµάδες πεντακόσιαι, καὶ ὑπηρεσία πολλὴ σφόδρα καὶ ἔργα µεγάλα ἦν αὐτῷ ἐπὶ τῆς γῆς· καὶ ἦν ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος εὐγενὴς τῶν ἀφ’ ἡλίου ἀνατολῶν. (4) συµπορευόµενοι δὲ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ πρὸς ἀλλήλους ἐποιοῦσαν πότον καθ’ ἑκάστην ἡµέραν συµπαραλαµβάνοντες ἅµα καὶ τὰς τρεῖς ἀδελφὰς αὐτῶν ἐσθίειν καὶ πίνειν µετ’ αὐτῶν. (5) καὶ ὡς ἂν συνετελέσθησαν αἱ ἡµέραι τοῦ πότου, ἀπέστελλεν Ιωβ καὶ ἐκαθάριζεν αὐτοὺς ἀνιστάµενος τὸ πρωὶ καὶ προσέφερεν περὶ αὐτῶν θυσίας κατὰ τὸν ἀριθµὸν αὐτῶν καὶ µόσχον ἕνα περὶ ἁµαρτίας περὶ τῶν ψυχῶν αὐτῶν· ἔλεγεν γὰρ Ιωβ Μήποτε οἱ υἱοί µου ἐν τῇ διανοίᾳ αὐτῶν κακὰ ἐνενόησαν πρὸς θεόν. οὕτως οὖν ἐποίει Ιωβ πάσας τὰς ἡµέρας. (6) Καὶ ὡς ἐγένετο ἡ ἡµέρα αὕτη, καὶ ἰδοὺ ἦλθον οἱ ἄγγελοι τοῦ θεοῦ παραστῆναι ἐνώπιον τοῦ κυρίου, καὶ ὁ διάβολος ἦλθεν µετ’ αὐτῶν. (7) καὶ εἶπεν ὁ κύριος τῷ διαβόλῳ Πόθεν παραγέγονας; καὶ ἀποκριθεὶς ὁ διάβολος τῷ κυρίῳ εἶπεν Περιελθὼν τὴν γῆν καὶ ἐµπεριπατήσας τὴν ὑπ’ οὐρανὸν πάρειµι. (8) καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ κύριος Προσέσχες τῇ διανοίᾳ σου κατὰ τοῦ παιδός µου Ιωβ, ὅτι οὐκ ἔστιν κατ’ αὐτὸν τῶν ἐπὶ τῆς γῆς ἄνθρωπος ἄµεµπτος, ἀληθινός, θεοσεβής, ἀπεχόµενος ἀπὸ παντὸς πονηροῦ πράγµατος; (9) ἀπεκρίθη δὲ ὁ διάβολος καὶ εἶπεν ἐναντίον τοῦ κυρίου Μὴ δωρεὰν σέβεται Ιωβ τὸν θεόν; (10) οὐ σὺ περιέφραξας τὰ ἔξω αὐτοῦ καὶ τὰ ἔσω τῆς οἰκίας αὐτοῦ καὶ τὰ ἔξω πάντων τῶν ὄντων αὐτῷ κύκλῳ; τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτοῦ εὐλόγησας καὶ τὰ κτήνη αὐτοῦ πολλὰ ἐποίησας ἐπὶ τῆς γῆς. (11) ἀλλὰ ἀπόστειλον τὴν χεῖρά σου καὶ ἅψαι πάντων, ὧν ἔχει· εἰ µὴν εἰς πρόσωπόν σε εὐλογήσει. (12) τότε εἶπεν ὁ κύριος τῷ διαβόλῳ Ἰδοὺ πάντα, ὅσα ἔστιν αὐτῷ, δίδωµι ἐν τῇ χειρί σου, ἀλλὰ αὐτοῦ µὴ ἅψῃ. καὶ ἐξῆλθεν ὁ διάβολος παρὰ τοῦ κυρίου. (13) Καὶ ἦν ὡς ἡ ἡµέρα αὕτη, οἱ υἱοὶ Ιωβ καὶ αἱ θυγατέρες αὐτοῦ ἔπινον οἶνον ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτῶν τοῦ πρεσβυτέρου. (14) καὶ ἰδοὺ ἄγγελος ἦλθεν πρὸς Ιωβ καὶ εἶπεν αὐτῷ Τὰ ζεύγη τῶν βοῶν ἠροτρία, καὶ αἱ θήλειαι ὄνοι ἐβόσκοντο ἐχόµεναι αὐτῶν· (15) καὶ ἐλθόντες οἱ αἰχµαλωτεύοντες ᾐχµαλώτευσαν αὐτὰς καὶ τοὺς παῖδας ἀπέκτειναν ἐν µαχαίραις· σωθεὶς δὲ ἐγὼ µόνος ἦλθον τοῦ ἀπαγγεῖλαί σοι. (16) Ἔτι τούτου λαλοῦντος ἦλθεν ἕτερος ἄγγελος καὶ εἶπεν πρὸς Ιωβ Πῦρ ἔπεσεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ κατέκαυσεν τὰ πρόβατα καὶ τοὺς ποιµένας κατέφαγεν ὁµοίως· καὶ σωθεὶς ἐγὼ µόνος ἦλθον τοῦ ἀπαγγεῖλαί σοι. (17) Ἔτι τούτου λαλοῦντος ἦλθεν ἕτερος ἄγγελος καὶ εἶπεν πρὸς Ιωβ Οἱ ἱππεῖς ἐποίησαν ἡµῖν κεφαλὰς τρεῖς καὶ ἐκύκλωσαν τὰς καµήλους καὶ ᾐχµαλώτευσαν αὐτὰς καὶ τοὺς παῖδας ἀπέκτειναν ἐν µαχαίραις· ἐσώθην δὲ ἐγὼ µόνος καὶ ἦλθον τοῦ ἀπαγγεῖλαί σοι. (18) Ἔτι τούτου λαλοῦντος ἄMος ἄγγελος ἔρχεται λέγων τῷ Ιωβ Τῶν υἱῶν σου καὶ τῶν θυγατέρων σου ἐσθιόντων καὶ πινόντων παρὰ τῷ ἀδελφῷ αὐτῶν τῷ πρεσβυτέρῳ (19) ἐξαίφνης πνεῦµα µέγα ἐπῆλθεν ἐκ τῆς ἐρήµου καὶ ἥψατο τῶν τεσσάρων γωνιῶν τῆς οἰκίας, καὶ ἔπεσεν ἡ οἰκία ἐπὶ τὰ παιδία σου, καὶ ἐτελεύτησαν· ἐσώθην δὲ ἐγὼ µόνος καὶ ἦλθον τοῦ ἀπαγγεῖλαί σοι. (20) Οὕτως ἀναστὰς Ιωβ διέρρηξεν τὰ ἱµάτια αὐτοῦ καὶ ἐκείρατο τὴν κόµην τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ καὶ πεσὼν χαµαὶ προσεκύνησεν καὶ εἶπεν (21) Αὐτὸς γυµνὸς ἐξῆλθον ἐκ κοιλίας µητρός µου, γυµνὸς καὶ ἀπελεύσοµαι ἐκεῖ· ὁ κύριος ἔδωκεν, ὁ κύριος ἀφείλατο· ὡς τῷ κυρίῳ ἔδοξεν, οὕτως καὶ ἐγένετο· εἴη τὸ ὄνοµα κυρίου εὐλογηµένον. (22) Ἐν τούτοις πᾶσιν τοῖς συµβεβηκόσιν αὐτῷ οὐδὲν ἥµαρτεν Ιωβ ἐναντίον τοῦ κυρίου καὶ οὐκ ἔδωκεν ἀφροσύνην τῷ θεῷ.

2

(1) Ἐγένετο δὲ ὡς ἡ ἡµέρα αὕτη καὶ ἦλθον οἱ ἄγγελοι τοῦ θεοῦ παραστῆναι ἔναντι κυρίου, καὶ ὁ διάβολος ἦλθεν ἐν µέσῳ αὐτῶν παραστῆναι ἐναντίον τοῦ κυρίου. (2) καὶ εἶπεν ὁ κύριος τῷ διαβόλῳ Πόθεν σὺ ἔρχῃ; τότε εἶπεν ὁ διάβολος ἐνώπιον τοῦ κυρίου Διαπορευθεὶς τὴν ὑπ’ οὐρανὸν καὶ ἐµπεριπατήσας τὴν σύµπασαν πάρειµι. (3) εἶπεν δὲ ὁ κύριος πρὸς τὸν διάβολον Προσέσχες οὖν τῷ θεράποντί µου Ιωβ, ὅτι οὐκ ἔστιν κατ’ αὐτὸν τῶν ἐπὶ τῆς γῆς ἄνθρωπος ἄκακος, ἀληθινός, ἄµεµπτος, θεοσεβής, ἀπεχόµενος ἀπὸ παντὸς κακοῦ; ἔτι δὲ ἔχεται ἀκακίας· σὺ δὲ εἶπας τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ διὰ κενῆς ἀπολέσαι. (4) ὑπολαβὼν δὲ ὁ διάβολος εἶπεν τῷ κυρίῳ Δέρµα ὑπὲρ δέρµατος· ὅσα ὑπάρχει ἀνθρώπῳ, ὑπὲρ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ ἐκτείσει· (5) οὐ µὴν δὲ ἀλλὰ ἀποστείλας τὴν χεῖρά σου ἅψαι τῶν ὀστῶν αὐτοῦ καὶ τῶν σαρκῶν αὐτοῦ· εἰ µὴν εἰς πρόσωπόν σε εὐλογήσει. (6) εἶπεν δὲ ὁ κύριος τῷ διαβόλῳ Ἰδοὺ παραδίδωµί σοι αὐτόν, µόνον τὴν ψυχὴν αὐτοῦ διαφύλαξον. (7) Ἐξῆλθεν δὲ ὁ διάβολος ἀπὸ τοῦ κυρίου καὶ ἔπαισεν τὸν Ιωβ ἕλκει πονηρῷ ἀπὸ ποδῶν ἕως κεφαλῆς. (8) καὶ ἔλαβεν ὄστρακον, ἵνα τὸν ἰχῶρα ξύῃ, καὶ ἐκάθητο ἐπὶ τῆς κοπρίας ἔξω τῆς πόλεως. (9) Χρόνου δὲ πολλοῦ προβεβηκότος εἶπεν αὐτῷ ἡ γυνὴ αὐτοῦ Μέχρι τίνος καρτερήσεις λέγων (9a) Ἰδοὺ ἀναµένω χρόνον ἔτι µικρὸν προσδεχόµενος τὴν ἐλπίδα τῆς σωτηρίας µου; (9b) ἰδοὺ γὰρ ἠφάνισταί σου τὸ µνηµόσυνον ἀπὸ τῆς γῆς, υἱοὶ καὶ θυγατέρες, ἐµῆς κοιλίας ὠδῖνες καὶ πόνοι, οὓς εἰς τὸ κενὸν ἐκοπίασα µετὰ µόχθων. (9c) σύ τε αὐτὸς ἐν σαπρίᾳ σκωλήκων κάθησαι διανυκτερεύων αἴθριος· (9d) κἀγὼ πλανῆτις καὶ λάτρις τόπον ἐκ τόπου περιερχοµένη καὶ οἰκίαν ἐξ οἰκίας προσδεχοµένη τὸν ἥλιον πότε δύσεται, ἵνα ἀναπαύσωµαι τῶν µόχθων καὶ τῶν ὀδυνῶν, αἵ µε νῦν συνέχουσιν. (9e) ἀλλὰ εἰπόν τι ῥῆµα εἰς κύριον καὶ τελεύτα. (10) ὁ δὲ ἐµβλέψας εἶπεν αὐτῇ Ὥσπερ µία τῶν ἀφρόνων γυναικῶν ἐλάλησας· εἰ τὰ ἀγαθὰ ἐδεξάµεθα ἐκ χειρὸς κυρίου, τὰ κακὰ οὐχ ὑποίσοµεν; ἐν πᾶσιν τούτοις τοῖς συµβεβηκόσιν αὐτῷ οὐδὲν ἥµαρτεν Ιωβ τοῖς χείλεσιν ἐναντίον τοῦ θεοῦ. (11) Ἀκούσαντες δὲ οἱ τρεῖς φίλοι αὐτοῦ τὰ κακὰ πάντα τὰ ἐπελθόντα αὐτῷ παρεγένοντο ἕκαστος ἐκ τῆς ἰδίας χώρας πρὸς αὐτόν, Ελιφας ὁ Θαιµανων βασιλεύς, Βαλδαδ ὁ Σαυχαίων τύραννος, Σωφαρ ὁ Μιναίων βασιλεύς, καὶ παρεγένοντο πρὸς αὐτὸν ὁµοθυµαδὸν τοῦ παρακαλέσαι καὶ ἐπισκέψασθαι αὐτόν. (12) ἰδόντες δὲ αὐτὸν πόρρωθεν οὐκ ἐπέγνωσαν καὶ βοήσαντες φωνῇ µεγάλῃ ἔκλαυσαν ῥήξαντες ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ στολὴν καὶ καταπασάµενοι γῆν. (13) παρεκάθισαν αὐτῷ ἑπτὰ ἡµέρας καὶ ἑπτὰ νύκτας, καὶ οὐδεὶς αὐτῶν ἐλάλησεν· ἑώρων γὰρ τὴν πληγὴν δεινὴν οὖσαν καὶ µεγάλην σφόδρα.

3

(1) Μετὰ τοῦτο ἤνοιξεν Ιωβ τὸ στόµα αὐτοῦ καὶ κατηράσατο τὴν ἡµέραν αὐτοῦ (2) λέγων (3) Ἀπόλοιτο ἡ ἡµέρα, ἐν ᾗ ἐγεννήθην, καὶ ἡ νύξ, ἐν ᾗ εἶπαν Ἰδοὺ ἄρσεν. (4) ἡ ἡµέρα ἐκείνη εἴη σκότος, καὶ µὴ ἀναζητήσαι αὐτὴν ὁ κύριος ἄνωθεν, µηδὲ ἔλθοι εἰς αὐτὴν φέγγος· (5) ἐκλάβοι δὲ αὐτὴν σκότος καὶ σκιὰ θανάτου, ἐπέλθοι ἐπ’ αὐτὴν γνόφος. (6) καταραθείη ἡ ἡµέρα καὶ ἡ νὺξ ἐκείνη, ἀπενέγκαιτο αὐτὴν σκότος· µὴ εἴη εἰς ἡµέρας ἐνιαυτοῦ µηδὲ ἀριθµηθείη εἰς ἡµέρας µηνῶν· (7) ἀλλὰ ἡ νὺξ ἐκείνη εἴη ὀδύνη, καὶ µὴ ἔλθοι ἐπ’ αὐτὴν εὐφροσύνη µηδὲ χαρµονή· (8) ἀλλὰ καταράσαιτο αὐτὴν ὁ καταρώµενος τὴν ἡµέραν ἐκείνην ὁ µέλλων τὸ µέγα κῆτος χειρώσασθαι. (9) σκοτωθείη τὰ ἄστρα τῆς νυκτὸς ἐκείνης, ὑποµείναι καὶ εἰς φωτισµὸν µὴ ἔλθοι καὶ µὴ ἴδοι ἑωσφόρον ἀνατέλλοντα, (10) ὅτι οὐ συνέκλεισεν πύλας γαστρὸς µητρός µου· ἀπήλλαξεν γὰρ ἂν πόνον ἀπὸ ὀφθαλµῶν µου. (11) διὰ τί γὰρ ἐν κοιλίᾳ οὐκ ἐτελεύτησα, ἐκ γαστρὸς δὲ ἐξῆλθον καὶ οὐκ εὐθὺς ἀπωλόµην; (12) ἵνα τί δὲ συνήντησάν µοι γόνατα; ἵνα τί δὲ µαστοὺς ἐθήλασα; (13) νῦν ἂν κοιµηθεὶς ἡσύχασα, ὑπνώσας δὲ ἀνεπαυσάµην (14) µετὰ βασιλέων βουλευτῶν γῆς, οἳ ἠγαυριῶντο ἐπὶ ξίφεσιν, (15) ἢ µετὰ ἀρχόντων, ὧν πολὺς ὁ χρυσός, οἳ ἔπλησαν τοὺς οἴκους αὐτῶν ἀργυρίου, (16) ἢ ὥσπερ ἔκτρωµα ἐκπορευόµενον ἐκ µήτρας µητρὸς ἢ ὥσπερ νήπιοι, οἳ οὐκ εἶδον φῶς. (17) ἐκεῖ ἀσεβεῖς ἐξέκαυσαν θυµὸν ὀργῆς, ἐκεῖ ἀνεπαύσαντο κατάκοποι τῷ σώµατι· (18) ὁµοθυµαδὸν δὲ οἱ αἰώνιοι οὐκ ἤκουσαν φωνὴν φορολόγου· (19) µικρὸς καὶ µέγας ἐκεῖ ἐστιν καὶ θεράπων οὐ δεδοικὼς τὸν κύριον αὐτοῦ. (20) ἵνα τί γὰρ δέδοται τοῖς ἐν πικρίᾳ φῶς, ζωὴ δὲ ταῖς ἐν ὀδύναις ψυχαῖς; (21) οἳ ὁµείρονται τοῦ θανάτου καὶ οὐ τυγχάνουσιν ἀνορύσσοντες ὥσπερ θησαυρούς, (22) περιχαρεῖς δὲ ἐγένοντο, ἐὰν κατατύχωσιν. (23) θάνατος ἀνδρὶ ἀνάπαυµα, συνέκλεισεν γὰρ ὁ θεὸς κατ’ αὐτοῦ· (24) πρὸ γὰρ τῶν σίτων µου στεναγµός µοι ἥκει, δακρύω δὲ ἐγὼ συνεχόµενος φόβῳ· (25) φόβος γάρ, ὃν ἐφρόντισα, ἦλθέν µοι, καὶ ὃν ἐδεδοίκειν, συνήντησέν µοι. (26) οὔτε εἰρήνευσα οὔτε ἡσύχασα οὔτε ἀνεπαυσάµην, ἦλθεν δέ µοι ὀργή.

4

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Ελιφας ὁ Θαιµανίτης λέγει (2) Μὴ πολλάκις σοι λελάληται ἐν κόπῳ; ἰσχὺν δὲ ῥηµάτων σου τίς ὑποίσει; (3) εἰ γὰρ σὺ ἐνουθέτησας πολλοὺς καὶ χεῖρας ἀσθενοῦς παρεκάλεσας (4) ἀσθενοῦντάς τε ἐξανέστησας ῥήµασιν γόνασίν τε ἀδυνατοῦσιν θάρσος περιέθηκας, (5) νῦν δὲ ἥκει ἐπὶ σὲ πόνος καὶ ἥψατό σου, σὺ δὲ ἐσπούδασας. (6) πότερον οὐχ ὁ φόβος σού ἐστιν ἐν ἀφροσύνῃ καὶ ἡ ἐλπίς σου καὶ ἡ ἀκακία τῆς ὁδοῦ σου; (7) µνήσθητι οὖν τίς καθαρὸς ὢν ἀπώλετο ἢ πότε ἀληθινοὶ ὁλόρριζοι ἀπώλοντο. (8) καθ’ ὃν τρόπον εἶδον τοὺς ἀροτριῶντας τὰ ἄτοπα, οἱ δὲ σπείροντες αὐτὰ ὀδύνας θεριοῦσιν ἑαυτοῖς. (9) ἀπὸ προστάγµατος κυρίου ἀπολοῦνται, ἀπὸ δὲ πνεύµατος ὀργῆς αὐτοῦ ἀφανισθήσονται. (10) σθένος λέοντος, φωνὴ δὲ λεαίνης, γαυρίαµα δὲ δρακόντων ἐσβέσθη· (11) µυρµηκολέων ὤλετο παρὰ τὸ µὴ ἔχειν βοράν, σκύµνοι δὲ λεόντων ἔλιπον ἀλλήλους. (12) εἰ δέ τι ῥῆµα ἀληθινὸν ἐγεγόνει ἐν λόγοις σου, οὐθὲν ἄν σοι τούτων κακὸν ἀπήντησεν. πότερον οὐ δέξεταί µου τὸ οὖς ἐξαίσια παρ’ αὐτοῦ; (13) φόβοι δὲ καὶ ἠχὼ νυκτερινή, ἐπιπίπτων φόβος ἐπ’ ἀνθρώπους, (14) φρίκη δέ µοι συνήντησεν καὶ τρόµος καὶ µεγάλως µου τὰ ὀστᾶ συνέσεισεν, (15) καὶ πνεῦµα ἐπὶ πρόσωπόν µου ἐπῆλθεν, ἔφριξαν δέ µου τρίχες καὶ σάρκες. (16) ἀνέστην, καὶ οὐκ ἐπέγνων· εἶδον, καὶ οὐκ ἦν µορφὴ πρὸ ὀφθαλµῶν µου, ἀλλ’ ἢ αὔραν καὶ φωνὴν ἤκουον (17) Τί γάρ; µὴ καθαρὸς ἔσται βροτὸς ἐναντίον κυρίου ἢ ἀπὸ τῶν ἔργων αὐτοῦ ἄµεµπτος ἀνήρ; (18) εἰ κατὰ παίδων αὐτοῦ οὐ πιστεύει, κατὰ δὲ ἀγγέλων αὐτοῦ σκολιόν τι ἐπενόησεν, (19) τοὺς δὲ κατοικοῦντας οἰκίας πηλίνας, ἐξ ὧν καὶ αὐτοὶ ἐκ τοῦ αὐτοῦ πηλοῦ ἐσµεν, ἔπαισεν αὐτοὺς σητὸς τρόπον· (20) καὶ ἀπὸ πρωίθεν ἕως ἑσπέρας οὐκέτι εἰσίν, παρὰ τὸ µὴ δύνασθαι αὐτοὺς ἑαυτοῖς βοηθῆσαι ἀπώλοντο· (21) ἐνεφύσησεν γὰρ αὐτοῖς καὶ ἐξηράνθησαν, ἀπώλοντο παρὰ τὸ µὴ ἔχειν αὐτοὺς σοφίαν.

5

(1) ἐπικάλεσαι δέ, εἴ τίς σοι ὑπακούσεται, ἢ εἴ τινα ἀγγέλων ἁγίων ὄψῃ. (2) καὶ γὰρ ἄφρονα ἀναιρεῖ ὀργή, πεπλανηµένον δὲ θανατοῖ ζῆλος. (3) ἐγὼ δὲ ἑώρακα ἄφρονας ῥίζαν βάλλοντας, ἀλλ’ εὐθέως ἐβρώθη αὐτῶν ἡ δίαιτα. (4) πόρρω γένοιντο οἱ υἱοὶ αὐτῶν ἀπὸ σωτηρίας, κολαβρισθείησαν δὲ ἐπὶ θύραις ἡσσόνων, καὶ οὐκ ἔσται ὁ ἐξαιρούµενος· (5) ἃ γὰρ ἐκεῖνοι συνήγαγον, δίκαιοι ἔδονται, αὐτοὶ δὲ ἐκ κακῶν οὐκ ἐξαίρετοι ἔσονται, ἐκσιφωνισθείη αὐτῶν ἡ ἰσχύς. (6) οὐ γὰρ µὴ ἐξέλθῃ ἐκ τῆς γῆς κόπος, οὐδὲ ἐξ ὀρέων ἀναβλαστήσει πόνος· (7) ἀλλὰ ἄνθρωπος γεννᾶται κόπῳ, νεοσσοὶ δὲ γυπὸς τὰ ὑψηλὰ πέτονται. (8) οὐ µὴν δὲ ἀλλὰ ἐγὼ δεηθήσοµαι κυρίου, κύριον δὲ τὸν πάντων δεσπότην ἐπικαλέσοµαι (9) τὸν ποιοῦντα µεγάλα καὶ ἀνεξιχνίαστα, ἔνδοξά τε καὶ ἐξαίσια, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθµός· (10) τὸν διδόντα ὑετὸν ἐπὶ τὴν γῆν, ἀποστέλλοντα ὕδωρ ἐπὶ τὴν ὑπ’ οὐρανόν· (11) τὸν ποιοῦντα ταπεινοὺς εἰς ὕψος καὶ ἀπολωλότας ἐξεγείροντα· (12) διαλλάσσοντα βουλὰς πανούργων, καὶ οὐ µὴ ποιήσουσιν αἱ χεῖρες αὐτῶν ἀληθές. (13) ὁ καταλαµβάνων σοφοὺς ἐν τῇ φρονήσει, βουλὴν δὲ πολυπλόκων ἐξέστησεν· (14) ἡµέρας συναντήσεται αὐτοῖς σκότος, τὸ δὲ µεσηµβρινὸν ψηλαφήσαισαν ἴσα νυκτί. (15) ἀπόλοιντο δὲ ἐν πολέµῳ, ἀδύνατος δὲ ἐξέλθοι ἐκ χειρὸς δυνάστου· (16) εἴη δὲ ἀδυνάτῳ ἐλπίς, ἀδίκου δὲ στόµα ἐµφραχθείη. (17) µακάριος δὲ ἄνθρωπος, ὃν ἤλεγξεν ὁ κύριος· νουθέτηµα δὲ παντοκράτορος µὴ ἀπαναίνου. (18) αὐτὸς γὰρ ἀλγεῖν ποιεῖ καὶ πάλιν ἀποκαθίστησιν· ἔπαισεν, καὶ αἱ χεῖρες αὐτοῦ ἰάσαντο. (19) ἑξάκις ἐξ ἀναγκῶν σε ἐξελεῖται, ἐν δὲ τῷ ἑβδόµῳ οὐ µὴ ἅψηταί σου κακόν. (20) ἐν λιµῷ ῥύσεταί σε ἐκ θανάτου, ἐν πολέµῳ δὲ ἐκ χειρὸς σιδήρου λύσει σε. (21) ἀπὸ µάστιγος γλώσσης σε κρύψει, καὶ οὐ µὴ φοβηθῇς ἀπὸ κακῶν ἐρχοµένων. (22) ἀδίκων καὶ ἀνόµων καταγελάσῃ, ἀπὸ δὲ θηρίων ἀγρίων οὐ µὴ φοβηθῇς· (23) θῆρες γὰρ ἄγριοι εἰρηνεύσουσίν σοι. (24) εἶτα γνώσῃ ὅτι εἰρηνεύσει σου ὁ οἶκος, ἡ δὲ δίαιτα τῆς σκηνῆς σου οὐ µὴ ἁµάρτῃ. (25) γνώσῃ δὲ ὅτι πολὺ τὸ σπέρµα σου, τὰ δὲ τέκνα σου ἔσται ὥσπερ τὸ παµβότανον τοῦ ἀγροῦ. (26) ἐλεύσῃ δὲ ἐν τάφῳ ὥσπερ σῖτος ὥριµος κατὰ καιρὸν θεριζόµενος ἢ ὥσπερ θηµωνιὰ ἅλωνος καθ’ ὥραν συγκοµισθεῖσα. (27) ἰδοὺ ταῦτα οὕτως ἐξιχνιάσαµεν, ταῦτά ἐστιν ἃ ἀκηκόαµεν· σὺ δὲ γνῶθι σεαυτῷ εἴ τι ἔπραξας.

6

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Ιωβ λέγει (2) Εἰ γάρ τις ἱστῶν στήσαι µου τὴν ὀργήν, τὰς δὲ ὀδύνας µου ἄραι ἐν ζυγῷ ὁµοθυµαδόν, (3) καὶ δὴ ἄµµου παραλίας βαρυτέρα ἔσται· ἀλλ’ ὡς ἔοικεν, τὰ ῥήµατά µού ἐστιν φαῦλα. (4) βέλη γὰρ κυρίου ἐν τῷ σώµατί µού ἐστιν, ὧν ὁ θυµὸς αὐτῶν ἐκπίνει µου τὸ αἷµα· ὅταν ἄρξωµαι λαλεῖν, κεντοῦσί µε. (5) τί γάρ; µὴ διὰ κενῆς κεκράξεται ὄνος ἄγριος, ἀλλ’ ἢ τὰ σῖτα ζητῶν; εἰ δὲ καὶ ῥήξει φωνὴν βοῦς ἐπὶ φάτνης ἔχων τὰ βρώµατα; (6) εἰ βρωθήσεται ἄρτος ἄνευ ἁλός; εἰ δὲ καὶ ἔστιν γεῦµα ἐν ῥήµασιν κενοῖς; (7) οὐ δύναται γὰρ παύσασθαί µου ἡ ψυχή· βρόµον γὰρ ὁρῶ τὰ σῖτά µου ὥσπερ ὀσµὴν λέοντος. (8) εἰ γὰρ δῴη, καὶ ἔλθοι µου ἡ αἴτησις, καὶ τὴν ἐλπίδα µου δῴη ὁ κύριος. (9) ἀρξάµενος ὁ κύριος τρωσάτω µε, εἰς τέλος δὲ µή µε ἀνελέτω. (10) εἴη δέ µου πόλις τάφος, ἐφ’ ἧς ἐπὶ τειχέων ἡλλόµην ἐπ’ αὐτῆς, οὐ µὴ φείσωµαι· οὐ γὰρ ἐψευσάµην ῥήµατα ἅγια θεοῦ µου. (11) τίς γάρ µου ἡ ἰσχύς, ὅτι ὑποµένω; ἢ τίς µου ὁ χρόνος, ὅτι ἀνέχεταί µου ἡ ψυχή; (12) µὴ ἰσχὺς λίθων ἡ ἰσχύς µου; ἢ αἱ σάρκες µού εἰσιν χάλκειαι; (13) ἦ οὐκ ἐπ’ αὐτῷ ἐπεποίθειν; βοήθεια δὲ ἀπ’ ἐµοῦ ἄπεστιν. (14) ἀπείπατό µε ἔλεος, ἐπισκοπὴ δὲ κυρίου ὑπερεῖδέν µε. (15) οὐ προσεῖδόν µε οἱ ἐγγύτατοί µου· ὥσπερ χειµάρρους ἐκλείπων ἢ ὥσπερ κῦµα παρῆλθόν µε· (16) οἵτινές µε διευλαβοῦντο, νῦν ἐπιπεπτώκασίν µοι ὥσπερ χιὼν ἢ κρύσταλλος πεπηγώς· (17) καθὼς τακεῖσα θέρµης γενοµένης οὐκ ἐπεγνώσθη ὅπερ ἦν, (18) οὕτως κἀγὼ κατελείφθην ὑπὸ πάντων, ἀπωλόµην δὲ καὶ ἔξοικος ἐγενόµην. (19) ἴδετε ὁδοὺς Θαιµανων, ἀτραποὺς Σαβων, οἱ διορῶντες· (20) καὶ αἰσχύνην ὀφειλήσουσιν οἱ ἐπὶ πόλεσιν καὶ χρήµασιν πεποιθότες. (21) ἀτὰρ δὲ καὶ ὑµεῖς ἐπέβητέ µοι ἀνελεηµόνως, ὥστε ἰδόντες τὸ ἐµὸν τραῦµα φοβήθητε. (22) τί γάρ; µή τι ὑµᾶς ᾔτησα ἢ τῆς παρ’ ὑµῶν ἰσχύος ἐπιδέοµαι (23) ὥστε σῶσαί µε ἐξ ἐχθρῶν ἢ ἐκ χειρὸς δυναστῶν ῥύσασθαί µε; (24) διδάξατέ µε, ἐγὼ δὲ κωφεύσω· εἴ τι πεπλάνηµαι, φράσατέ µοι. (25) ἀλλ’ ὡς ἔοικεν, φαῦλα ἀληθινοῦ ῥήµατα, οὐ γὰρ παρ’ ὑµῶν ἰσχὺν αἰτοῦµαι· (26) οὐδὲ ὁ ἔλεγχος ὑµῶν ῥήµασίν µε παύσει, οὐδὲ γὰρ ὑµῶν φθέγµα ῥήµατος ἀνέξοµαι. (27) πλὴν ὅτι ἐπ’ ὀρφανῷ ἐπιπίπτετε, ἐνάλλεσθε δὲ ἐπὶ φίλῳ ὑµῶν. (28) νυνὶ δὲ εἰσβλέψας εἰς πρόσωπα ὑµῶν οὐ ψεύσοµαι. (29) καθίσατε δὴ καὶ µὴ εἴη ἄδικον, καὶ πάλιν τῷ δικαίῳ συνέρχεσθε. (30) οὐ γάρ ἐστιν ἐν γλώσσῃ µου ἄδικον· ἢ ὁ λάρυγξ µου οὐχὶ σύνεσιν µελετᾷ;

7

(1) πότερον οὐχὶ πειρατήριόν ἐστιν ὁ βίος ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ὥσπερ µισθίου αὐθηµερινοῦ ἡ ζωὴ αὐτοῦ; (2) ἢ ὥσπερ θεράπων δεδοικὼς τὸν κύριον αὐτοῦ καὶ τετευχὼς σκιᾶς ἢ ὥσπερ µισθωτὸς ἀναµένων τὸν µισθὸν αὐτοῦ. (3) οὕτως κἀγὼ ὑπέµεινα µῆνας κενούς, νύκτες δὲ ὀδυνῶν δεδοµέναι µοί εἰσιν. (4) ἐὰν κοιµηθῶ, λέγω Πότε ἡµέρα; ὡς δ’ ἂν ἀναστῶ, πάλιν Πότε ἑσπέρα; πλήρης δὲ γίνοµαι ὀδυνῶν ἀπὸ ἑσπέρας ἕως πρωί. (5) φύρεται δέ µου τὸ σῶµα ἐν σαπρίᾳ σκωλήκων, τήκω δὲ βώλακας γῆς ἀπὸ ἰχῶρος ξύων. (6) ὁ δὲ βίος µού ἐστιν ἐλαφρότερος λαλιᾶς, ἀπόλωλεν δὲ ἐν κενῇ ἐλπίδι. (7) µνήσθητι οὖν ὅτι πνεῦµά µου ἡ ζωὴ καὶ οὐκέτι ἐπανελεύσεται ὁ ὀφθαλµός µου ἰδεῖν ἀγαθόν. (8) οὐ περιβλέψεταί µε ὀφθαλµὸς ὁρῶντός µε· οἱ ὀφθαλµοί σου ἐν ἐµοί, καὶ οὐκέτι εἰµὶ (9) ὥσπερ νέφος ἀποκαθαρθὲν ἀπ’ οὐρανοῦ. ἐὰν γὰρ ἄνθρωπος καταβῇ εἰς ᾅδην, οὐκέτι µὴ ἀναβῇ (10) οὐδ’ οὐ µὴ ἐπιστρέψῃ ἔτι εἰς τὸν ἴδιον οἶκον, οὐδὲ µὴ ἐπιγνῷ αὐτὸν ἔτι ὁ τόπος αὐτοῦ. (11) ἀτὰρ οὖν οὐδὲ ἐγὼ φείσοµαι τῷ στόµατί µου, λαλήσω ἐν ἀνάγκῃ ὤν, ἀνοίξω πικρίαν ψυχῆς µου συνεχόµενος. (12) πότερον θάλασσά εἰµι ἢ δράκων, ὅτι κατέταξας ἐπ’ ἐµὲ φυλακήν; (13) εἶπα ὅτι Παρακαλέσει µε ἡ κλίνη µου, ἀνοίσω δὲ πρὸς ἐµαυτὸν ἰδίᾳ λόγον τῇ κοίτῃ µου· (14) ἐκφοβεῖς µε ἐνυπνίοις καὶ ἐν ὁράµασίν µε καταπλήσσεις. (15) ἀπαλλάξεις ἀπὸ πνεύµατός µου τὴν ψυχήν µου, ἀπὸ δὲ θανάτου τὰ ὀστᾶ µου. (16) οὐ γὰρ εἰς τὸν αἰῶνα ζήσοµαι, ἵνα µακροθυµήσω· ἀπόστα ἀπ’ ἐµοῦ, κενὸς γάρ µου ὁ βίος. (17) τί γάρ ἐστιν ἄνθρωπος, ὅτι ἐµεγάλυνας αὐτὸν ἢ ὅτι προσέχεις τὸν νοῦν εἰς αὐτὸν (18) ἢ ἐπισκοπὴν αὐτοῦ ποιήσῃ ἕως τὸ πρωὶ καὶ εἰς ἀνάπαυσιν αὐτὸν κρινεῖς; (19) ἕως τίνος οὐκ ἐᾷς µε οὐδὲ προί̈ῃ µε, ἕως ἂν καταπίω τὸν πτύελόν µου ἐν ὀδύνῃ; (20) εἰ ἐγὼ ἥµαρτον, τί δύναµαί σοι πρᾶξαι, ὁ ἐπιστάµενος τὸν νοῦν τῶν ἀνθρώπων; διὰ τί ἔθου µε κατεντευκτήν σου, εἰµὶ δὲ ἐπὶ σοὶ φορτίον; (21) καὶ διὰ τί οὐκ ἐποιήσω τῆς ἀνοµίας µου λήθην καὶ καθαρισµὸν τῆς ἁµαρτίας µου; νυνὶ δὲ εἰς γῆν ἀπελεύσοµαι, ὀρθρίζων δὲ οὐκέτι εἰµί.

8

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Βαλδαδ ὁ Σαυχίτης λέγει (2) Μέχρι τίνος λαλήσεις ταῦτα; πνεῦµα πολυρῆµον τοῦ στόµατός σου. (3) µὴ ὁ κύριος ἀδικήσει κρίνων ἢ ὁ τὰ πάντα ποιήσας ταράξει τὸ δίκαιον; (4) εἰ οἱ υἱοί σου ἥµαρτον ἐναντίον αὐτοῦ, ἀπέστειλεν ἐν χειρὶ ἀνοµίας αὐτῶν. (5) σὺ δὲ ὄρθριζε πρὸς κύριον παντοκράτορα δεόµενος. (6) εἰ καθαρὸς εἶ καὶ ἀληθινός, δεήσεως ἐπακούσεταί σου, ἀποκαταστήσει δέ σοι δίαιταν δικαιοσύνης· (7) ἔσται οὖν τὰ µὲν πρῶτά σου ὀλίγα, τὰ δὲ ἔσχατά σου ἀµύθητα. (8) ἐπερώτησον γὰρ γενεὰν πρώτην, ἐξιχνίασον δὲ κατὰ γένος πατέρων· (9) χθιζοὶ γάρ ἐσµεν καὶ οὐκ οἴδαµεν, σκιὰ γάρ ἐστιν ἡµῶν ἐπὶ τῆς γῆς ὁ βίος. (10) ἦ οὐχ οὗτοί σε διδάξουσιν καὶ ἀναγγελοῦσιν καὶ ἐκ καρδίας ἐξάξουσιν ῥήµατα; (11) µὴ θάλλει πάπυρος ἄνευ ὕδατος ἢ ὑψωθήσεται βούτοµον ἄνευ πότου; (12) ἔτι ὂν ἐπὶ ῥίζης καὶ οὐ µὴ θερισθῇ, πρὸ τοῦ πιεῖν πᾶσα βοτάνη οὐχὶ ξηραίνεται. (13) οὕτως τοίνυν ἔσται τὰ ἔσχατα πάντων τῶν ἐπιλανθανοµένων τοῦ κυρίου· ἐλπὶς γὰρ ἀσεβοῦς ἀπολεῖται. (14) ἀοίκητος γὰρ αὐτοῦ ἔσται ὁ οἶκος, ἀράχνη δὲ αὐτοῦ ἀποβήσεται ἡ σκηνή. (15) ἐὰν ὑπερείσῃ τὴν οἰκίαν αὐτοῦ, οὐ µὴ στῇ· ἐπιλαβοµένου δὲ αὐτοῦ οὐ µὴ ὑποµείνῃ· (16) ὑγρὸς γάρ ἐστιν ὑπὸ ἡλίου, καὶ ἐκ σαπρίας αὐτοῦ ὁ ῥάδαµνος αὐτοῦ ἐξελεύσεται. (17) ἐπὶ συναγωγὴν λίθων κοιµᾶται, ἐν δὲ µέσῳ χαλίκων ζήσεται. (18) ἐὰν καταπίῃ, ὁ τόπος ψεύσεται αὐτόν· οὐχ ἑόρακας τοιαῦτα. (19) ὅτι καταστροφὴ ἀσεβοῦς τοιαύτη, ἐκ δὲ γῆς ἄMον ἀναβλαστήσει. (20) ὁ γὰρ κύριος οὐ µὴ ἀποποιήσηται τὸν ἄκακον, πᾶν δὲ δῶρον ἀσεβοῦς οὐ δέξεται. (21) ἀληθινῶν δὲ στόµα ἐµπλήσει γέλωτος, τὰ δὲ χείλη αὐτῶν ἐξοµολογήσεως· (22) οἱ δὲ ἐχθροὶ αὐτῶν ἐνδύσονται αἰσχύνην, δίαιτα δὲ ἀσεβοῦς οὐκ ἔσται.

9

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Ιωβ λέγει (2) Ἐπ’ ἀληθείας οἶδα ὅτι οὕτως ἐστίν· πῶς γὰρ ἔσται δίκαιος βροτὸς παρὰ κυρίῳ; (3) ἐὰν γὰρ βούληται κριθῆναι αὐτῷ, οὐ µὴ ὑπακούσῃ αὐτῷ, ἵνα µὴ ἀντείπῃ πρὸς ἕνα λόγον αὐτοῦ ἐκ χιλίων. (4) σοφὸς γάρ ἐστιν διανοίᾳ, κραταιός τε καὶ µέγας· τίς σκληρὸς γενόµενος ἐναντίον αὐτοῦ ὑπέµεινεν; (5) ὁ παλαιῶν ὄρη καὶ οὐκ οἴδασιν, ὁ καταστρέφων αὐτὰ ὀργῇ· (6) ὁ σείων τὴν ὑπ’ οὐρανὸν ἐκ θεµελίων, οἱ δὲ στῦλοι αὐτῆς σαλεύονται· (7) ὁ λέγων τῷ ἡλίῳ καὶ οὐκ ἀνατέλλει, κατὰ δὲ ἄστρων κατασφραγίζει· (8) ὁ τανύσας τὸν οὐρανὸν µόνος καὶ περιπατῶν ὡς ἐπ’ ἐδάφους ἐπὶ θαλάσσης· (9) ὁ ποιῶν Πλειάδα καὶ Ἕσπερον καὶ Ἀρκτοῦρον καὶ ταµιεῖα νότου· (10) ὁ ποιῶν µεγάλα καὶ ἀνεξιχνίαστα, ἔνδοξά τε καὶ ἐξαίσια, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθµός. (11) ἐὰν ὑπερβῇ µε, οὐ µὴ ἴδω· καὶ ἐὰν παρέλθῃ µε, οὐδ’ ὧς ἔγνων. (12) ἐὰν ἀπαλλάξῃ, τίς ἀποστρέψει; ἢ τίς ἐρεῖ αὐτῷ Τί ἐποίησας; (13) αὐτὸς γὰρ ἀπέστραπται ὀργήν, ὑπ’ αὐτοῦ ἐκάµφθησαν κήτη τὰ ὑπ’ οὐρανόν. (14) ἐὰν δέ µου ὑπακούσηται, ἦ διακρινεῖ τὰ ῥήµατά µου. (15) ἐάν τε γὰρ ὦ δίκαιος, οὐκ εἰσακούσεταί µου, τοῦ κρίµατος αὐτοῦ δεηθήσοµαι· (16) ἐάν τε καλέσω καὶ ὑπακούσῃ, οὐ πιστεύω ὅτι εἰσακήκοέν µου. (17) µὴ γνόφῳ µε ἐκτρίψῃ; πολλὰ δέ µου τὰ συντρίµµατα πεποίηκεν διὰ κενῆς. (18) οὐκ ἐᾷ γάρ µε ἀναπνεῦσαι, ἐνέπλησεν δέ µε πικρίας. (19) ὅτι µὲν γὰρ ἰσχύι κρατεῖ· τίς οὖν κρίµατι αὐτοῦ ἀντιστήσεται; (20) ἐὰν γὰρ ὦ δίκαιος, τὸ στόµα µου ἀσεβήσει· ἐάν τε ὦ ἄµεµπτος, σκολιὸς ἀποβήσοµαι. (21) εἴτε γὰρ ἠσέβησα, οὐκ οἶδα τῇ ψυχῇ, πλὴν ὅτι ἀφαιρεῖταί µου ἡ ζωή. (22) διὸ εἶπον Μέγαν καὶ δυνάστην ἀπολλύει ὀργή, (23) ὅτι φαῦλοι ἐν θανάτῳ ἐξαισίῳ, ἀλλὰ δίκαιοι καταγελῶνται· (24) παραδέδονται γὰρ εἰς χεῖρας ἀσεβοῦς. πρόσωπα κριτῶν αὐτῆς συγκαλύπτει· εἰ δὲ µὴ αὐτός, τίς ἐστιν; (25) ὁ δὲ βίος µού ἐστιν ἐλαφρότερος δροµέως· ἀπέδρασαν καὶ οὐκ εἴδοσαν. (26) ἦ καὶ ἔστιν ναυσὶν ἴχνος ὁδοῦ ἢ ἀετοῦ πετοµένου ζητοῦντος βοράν; (27) ἐάν τε γὰρ εἴπω, ἐπιλήσοµαι λαλῶν, συγκύψας τῷ προσώπῳ στενάξω. (28) σείοµαι πᾶσιν τοῖς µέλεσιν, οἶδα γὰρ ὅτι οὐκ ἀθῷόν µε ἐάσεις. (29) ἐπειδὴ δέ εἰµι ἀσεβής, διὰ τί οὐκ ἀπέθανον; (30) ἐὰν γὰρ ἀπολούσωµαι χιόνι καὶ ἀποκαθάρωµαι χερσὶν καθαραῖς, (31) ἱκανῶς ἐν ῥύπῳ µε ἔβαψας, ἐβδελύξατο δέ µε ἡ στολή. (32) οὐ γὰρ εἶ ἄνθρωπος κατ’ ἐµέ, ᾧ ἀντικρινοῦµαι, ἵνα ἔλθωµεν ὁµοθυµαδὸν εἰς κρίσιν. (33) εἴθε ἦν ὁ µεσίτης ἡµῶν καὶ ἐλέγχων καὶ διακούων ἀνὰ µέσον ἀµφοτέρων· (34) ἀπαλλαξάτω ἀπ’ ἐµοῦ τὴν ῥάβδον, ὁ δὲ φόβος αὐτοῦ µή µε στροβείτω, (35) καὶ οὐ µὴ φοβηθῶ, ἀλλὰ λαλήσω· οὐ γὰρ οὕτω συνεπίσταµαι.

10

(1) κάµνων τῇ ψυχῇ µου, στένων ἐπαφήσω ἐπ’ αὐτὸν τὰ ῥήµατά µου· λαλήσω πικρίᾳ ψυχῆς µου συνεχόµενος (2) καὶ ἐρῶ πρὸς κύριον Μή µε ἀσεβεῖν δίδασκε· καὶ διὰ τί µε οὕτως ἔκρινας; (3) ἦ καλόν σοι, ἐὰν ἀδικήσω, ὅτι ἀπείπω ἔργα χειρῶν σου, βουλῇ δὲ ἀσεβῶν προσέσχες; (4) ἦ ὥσπερ βροτὸς ὁρᾷ καθορᾷς ἢ καθὼς ὁρᾷ ἄνθρωπος βλέψῃ; (5) ἦ ὁ βίος σου ἀνθρώπινός ἐστιν ἢ τὰ ἔτη σου ἀνδρός; (6) ὅτι ἀνεζήτησας τὴν ἀνοµίαν µου καὶ τὰς ἁµαρτίας µου ἐξιχνίασας. (7) οἶδας γὰρ ὅτι οὐκ ἠσέβησα· ἀλλὰ τίς ἐστιν ὁ ἐκ τῶν χειρῶν σου ἐξαιρούµενος; (8) αἱ χεῖρές σου ἔπλασάν µε καὶ ἐποίησάν µε, µετὰ ταῦτα µεταβαλών µε ἔπαισας. (9) µνήσθητι ὅτι πηλόν µε ἔπλασας, εἰς δὲ γῆν µε πάλιν ἀποστρέφεις. (10) ἦ οὐχ ὥσπερ γάλα µε ἤµελξας, ἐτύρωσας δέ µε ἴσα τυρῷ; (11) δέρµα καὶ κρέας µε ἐνέδυσας, ὀστέοις δὲ καὶ νεύροις µε ἐνεῖρας. (12) ζωὴν δὲ καὶ ἔλεος ἔθου παρ’ ἐµοί, ἡ δὲ ἐπισκοπή σου ἐφύλαξέν µου τὸ πνεῦµα. (13) ταῦτα ἔχων ἐν σεαυτῷ οἶδα ὅτι πάντα δύνασαι, ἀδυνατεῖ δέ σοι οὐθέν. (14) ἐάν τε γὰρ ἁµάρτω, φυλάσσεις µε, ἀπὸ δὲ ἀνοµίας οὐκ ἀθῷόν µε πεποίηκας. (15) ἐάν τε γὰρ ἀσεβὴς ὦ, οἴµµοι· ἐάν τε ὦ δίκαιος, οὐ δύναµαι ἀνακύψαι, πλήρης γὰρ ἀτιµίας εἰµί. (16) ἀγρεύοµαι γὰρ ὥσπερ λέων εἰς σφαγήν, πάλιν δὲ µεταβαλὼν δεινῶς µε ὀλέκεις (17) ἐπανακαινίζων ἐπ’ ἐµὲ τὴν ἔτασίν µου· ὀργῇ δὲ µεγάλῃ µοι ἐχρήσω, ἐπήγαγες δὲ ἐπ’ ἐµὲ πειρατήρια. (18) ἵνα τί οὖν ἐκ κοιλίας µε ἐξήγαγες, καὶ οὐκ ἀπέθανον, ὀφθαλµὸς δέ µε οὐκ εἶδεν, (19) καὶ ὥσπερ οὐκ ὢν ἐγενόµην; διὰ τί γὰρ ἐκ γαστρὸς εἰς µνῆµα οὐκ ἀπηλλάγην; (20) ἦ οὐκ ὀλίγος ἐστὶν ὁ χρόνος τοῦ βίου µου; ἔασόν µε ἀναπαύσασθαι µικρὸν (21) πρὸ τοῦ µε πορευθῆναι ὅθεν οὐκ ἀναστρέψω, εἰς γῆν σκοτεινὴν καὶ γνοφεράν, (22) εἰς γῆν σκότους αἰωνίου, οὗ οὐκ ἔστιν φέγγος οὐδὲ ὁρᾶν ζωὴν βροτῶν.

11

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Σωφαρ ὁ Μιναῖος λέγει (2) Ὁ τὰ πολλὰ λέγων καὶ ἀντακούσεται· ἢ καὶ ὁ εὔλαλος οἴεται εἶναι δίκαιος; εὐλογηµένος γεννητὸς γυναικὸς ὀλιγόβιος. (3) µὴ πολὺς ἐν ῥήµασιν γίνου, οὐ γάρ ἐστιν ὁ ἀντικρινόµενός σοι. (4) µὴ γὰρ λέγε ὅτι Καθαρός εἰµι τοῖς ἔργοις καὶ ἄµεµπτος ἐναντίον αὐτοῦ. (5) ἀλλὰ πῶς ἂν ὁ κύριος λαλήσαι πρὸς σέ; καὶ ἀνοίξει χείλη αὐτοῦ µετὰ σοῦ. (6) εἶτα ἀναγγελεῖ σοι δύναµιν σοφίας, ὅτι διπλοῦς ἔσται τῶν κατὰ σέ· καὶ τότε γνώσῃ ὅτι ἄξιά σοι ἀπέβη ἀπὸ κυρίου ὧν ἡµάρτηκας. (7) ἦ ἴχνος κυρίου εὑρήσεις ἢ εἰς τὰ ἔσχατα ἀφίκου, ἃ ἐποίησεν ὁ παντοκράτωρ; (8) ὑψηλὸς ὁ οὐρανός, καὶ τί ποιήσεις; βαθύτερα δὲ τῶν ἐν ᾅδου τί οἶδας; (9) ἢ µακρότερα µέτρου γῆς ἢ εὔρους θαλάσσης; (10) ἐὰν δὲ καταστρέψῃ τὰ πάντα, τίς ἐρεῖ αὐτῷ Τί ἐποίησας; (11) αὐτὸς γὰρ οἶδεν ἔργα ἀνόµων, ἰδὼν δὲ ἄτοπα οὐ παρόψεται. (12) ἄνθρωπος δὲ ἄMως νήχεται λόγοις, βροτὸς δὲ γεννητὸς γυναικὸς ἴσα ὄνῳ ἐρηµίτῃ. (13) εἰ γὰρ σὺ καθαρὰν ἔθου τὴν καρδίαν σου, ὑπτιάζεις δὲ χεῖρας πρὸς αὐτόν, (14) εἰ ἄνοµόν τί ἐστιν ἐν χερσίν σου, πόρρω ποίησον αὐτὸ ἀπὸ σοῦ, ἀδικία δὲ ἐν διαίτῃ σου µὴ αὐλισθήτω. (15) οὕτως γὰρ ἀναλάµψει σου τὸ πρόσωπον ὥσπερ ὕδωρ καθαρόν, ἐκδύσῃ δὲ ῥύπον καὶ οὐ µὴ φοβηθῇς· (16) καὶ τὸν κόπον ἐπιλήσῃ ὥσπερ κῦµα παρελθὸν καὶ οὐ πτοηθήσῃ· (17) ἡ δὲ εὐχή σου ὥσπερ ἑωσφόρος, ἐκ δὲ µεσηµβρίας ἀνατελεῖ σοι ζωή· (18) πεποιθώς τε ἔσῃ ὅτι ἔστιν σοι ἐλπίς, ἐκ δὲ µερίµνης καὶ φροντίδος ἀναφανεῖταί σοι εἰρήνη. (19) ἡσυχάσεις γάρ, καὶ οὐκ ἔσται ὁ πολεµῶν σε· µεταβαλόµενοι δὲ πολλοί σου δεηθήσονται. (20) σωτηρία δὲ αὐτοὺς ἀπολείψει· ἡ γὰρ ἐλπὶς αὐτῶν ἀπώλεια, ὀφθαλµοὶ δὲ ἀσεβῶν τακήσονται.

12

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Ιωβ λέγει (2) Εἶτα ὑµεῖς ἐστε ἄνθρωποι· ἦ µεθ’ ὑµῶν τελευτήσει σοφία. (3) κἀµοὶ µὲν καρδία καθ’ ὑµᾶς ἐστιν. (4) δίκαιος γὰρ ἀνὴρ καὶ ἄµεµπτος ἐγενήθη εἰς χλεύασµα· (5) εἰς χρόνον γὰρ τακτὸν ἡτοίµαστο πεσεῖν ὑπὸ ἄMους οἴκους τε αὐτοῦ ἐκπορθεῖσθαι ὑπὸ ἀνόµων. (6) οὐ µὴν δὲ ἀλλὰ µηδεὶς πεποιθέτω πονηρὸς ὢν ἀθῷος ἔσεσθαι, ὅσοι παροργίζουσιν τὸν κύριον, ὡς οὐχὶ καὶ ἔτασις αὐτῶν ἔσται. (7) ἀλλὰ δὴ ἐπερώτησον τετράποδα ἐάν σοι εἴπωσιν, πετεινὰ δὲ οὐρανοῦ ἐάν σοι ἀπαγγείλωσιν· (8) ἐκδιήγησαι δὲ γῇ ἐάν σοι φράσῃ, καὶ ἐξηγήσονταί σοι οἱ ἰχθύες τῆς θαλάσσης. (9) τίς οὐκ ἔγνω ἐν πᾶσι τούτοις ὅτι χεὶρ κυρίου ἐποίησεν ταῦτα; (10) εἰ µὴ ἐν χειρὶ αὐτοῦ ψυχὴ πάντων τῶν ζώντων καὶ πνεῦµα παντὸς ἀνθρώπου; (11) οὖς µὲν γὰρ ῥήµατα διακρίνει, λάρυγξ δὲ σῖτα γεύεται. (12) ἐν πολλῷ χρόνῳ σοφία, ἐν δὲ πολλῷ βίῳ ἐπιστήµη. (13) παρ’ αὐτῷ σοφία καὶ δύναµις, αὐτῷ βουλὴ καὶ σύνεσις. (14) ἐὰν καταβάλῃ, τίς οἰκοδοµήσει; ἐὰν κλείσῃ κατὰ ἀνθρώπων, τίς ἀνοίξει; (15) ἐὰν κωλύσῃ τὸ ὕδωρ, ξηρανεῖ τὴν γῆν· ἐὰν δὲ ἐπαφῇ, ἀπώλεσεν αὐτὴν καταστρέψας. (16) παρ’ αὐτῷ κράτος καὶ ἰσχύς, αὐτῷ ἐπιστήµη καὶ σύνεσις. (17) διάγων βουλευτὰς αἰχµαλώτους, κριτὰς δὲ γῆς ἐξέστησεν. (18) καθιζάνων βασιλεῖς ἐπὶ θρόνους καὶ περιέδησεν ζώνῃ ὀσφύας αὐτῶν. (19) ἐξαποστέλλων ἱερεῖς αἰχµαλώτους, δυνάστας δὲ γῆς κατέστρεψεν. (20) διαλλάσσων χείλη πιστῶν, σύνεσιν δὲ πρεσβυτέρων ἔγνω. (21) ἐκχέων ἀτιµίαν ἐπ’ ἄρχοντας,ταπεινοὺς δὲ ἰάσατο. (22) ἀνακαλύπτων βαθέα ἐκ σκότους, ἐξήγαγεν δὲ εἰς φῶς σκιὰν θανάτου. (23) πλανῶν ἔθνη καὶ ἀπολλύων αὐτά,καταστρωννύων ἔθνη καὶ καθοδηγῶν αὐτά. (24) διαλλάσσων καρδίας ἀρχόντων γῆς, ἐπλάνησεν δὲ αὐτοὺς ὁδῷ, ᾗ οὐκ ᾔδεισαν· (25) ψηλαφήσαισαν σκότος καὶ µὴ φῶς, πλανηθείησαν δὲ ὥσπερ ὁ µεθύων.

13

(1) ἰδοὺ ταῦτα ἑώρακέν µου ὁ ὀφθαλµὸς καὶ ἀκήκοέν µου τὸ οὖς· (2) καὶ οἶδα ὅσα καὶ ὑµεῖς ἐπίστασθε, καὶ οὐκ ἀσυνετώτερός εἰµι ὑµῶν. (3) οὐ µὴν δὲ ἀλλ’ ἐγὼ πρὸς κύριον λαλήσω, ἐλέγξω δὲ ἐναντίον αὐτοῦ ἐὰν βούληται. (4) ὑµεῖς δέ ἐστε ἰατροὶ ἄδικοι καὶ ἰαταὶ κακῶν πάντες. (5) εἴη δὲ ὑµῖν κωφεῦσαι, καὶ ἀποβήσεται ὑµῖν εἰς σοφίαν. (6) ἀκούσατε ἔλεγχον στόµατός µου, κρίσιν δὲ χειλέων µου προσέχετε. (7) πότερον οὐκ ἔναντι κυρίου λαλεῖτε, ἔναντι δὲ αὐτοῦ φθέγγεσθε δόλον; (8) ἦ ὑποστελεῖσθε; ὑµεῖς δὲ αὐτοὶ κριταὶ γένεσθε. (9) καλόν γε, ἐὰν ἐξιχνιάσῃ ὑµᾶς· εἰ γὰρ τὰ πάντα ποιοῦντες προστεθήσεσθε αὐτῷ, (10) οὐθὲν ἧττον ἐλέγξει ὑµᾶς· εἰ δὲ καὶ κρυφῇ πρόσωπα θαυµάσετε, (11) πότερον οὐχὶ δεινὰ αὐτοῦ στροβήσει ὑµᾶς, φόβος δὲ παρ’ αὐτοῦ ἐπιπεσεῖται ὑµῖν; (12) ἀποβήσεται δὲ ὑµῶν τὸ ἀγαυρίαµα ἴσα σποδῷ, τὸ δὲ σῶµα πήλινον. (13) κωφεύσατε, ἵνα λαλήσω καὶ ἀναπαύσωµαι θυµοῦ (14) ἀναλαβὼν τὰς σάρκας µου τοῖς ὀδοῦσιν, ψυχὴν δέ µου θήσω ἐν χειρί. (15) ἐάν µε χειρώσηται ὁ δυνάστης, ἐπεὶ καὶ ἦρκται, ἦ µὴν λαλήσω καὶ ἐλέγξω ἐναντίον αὐτοῦ· (16) καὶ τοῦτό µοι ἀποβήσεται εἰς σωτηρίαν, οὐ γὰρ ἐναντίον αὐτοῦ δόλος εἰσελεύσεται. (17) ἀκούσατε ἀκούσατε τὰ ῥήµατά µου· ἀναγγελῶ γὰρ ὑµῶν ἀκουόντων. (18) ἰδοὺ ἐγὼ ἐγγύς εἰµι τοῦ κρίµατός µου, οἶδα ἐγὼ ὅτι δίκαιος ἀναφανοῦµαι. (19) τίς γάρ ἐστιν ὁ κριθησόµενός µοι; ὅτι νῦν κωφεύσω καὶ ἐκλείψω. (20) δυεῖν δέ µοι χρήσῃ· τότε ἀπὸ τοῦ προσώπου σου οὐ κρυβήσοµαι· (21) τὴν χεῖρα ἀπ’ ἐµοῦ ἀπέχου, καὶ ὁ φόβος σου µή µε καταπλησσέτω. (22) εἶτα καλέσεις, ἐγὼ δέ σοι ὑπακούσοµαι· ἢ λαλήσεις, ἐγὼ δέ σοι δώσω ἀνταπόκρισιν. (23) πόσαι εἰσὶν αἱ ἁµαρτίαι µου καὶ αἱ ἀνοµίαι µου; δίδαξόν µε τίνες εἰσίν. (24) διὰ τί ἀπ’ ἐµοῦ κρύπτῃ, ἥγησαι δέ µε ὑπεναντίον σοι; (25) ἦ ὡς φύλλον κινούµενον ὑπὸ ἀνέµου εὐλαβηθήσῃ ἢ ὡς χόρτῳ φεροµένῳ ὑπὸ πνεύµατος ἀντίκεισαί µοι; (26) ὅτι κατέγραψας κατ’ ἐµοῦ κακά, περιέθηκας δέ µοι νεότητος ἁµαρτίας, (27) ἔθου δέ µου τὸν πόδα ἐν κωλύµατι, ἐφύλαξας δέ µου πάντα τὰ ἔργα, εἰς δὲ ῥίζας τῶν ποδῶν µου ἀφίκου· (28) ὃ παλαιοῦται ἴσα ἀσκῷ ἢ ὥσπερ ἱµάτιον σητόβρωτον.

14

(1) βροτὸς γὰρ γεννητὸς γυναικὸς ὀλιγόβιος καὶ πλήρης ὀργῆς (2) ἢ ὥσπερ ἄνθος ἀνθῆσαν ἐξέπεσεν, ἀπέδρα δὲ ὥσπερ σκιὰ καὶ οὐ µὴ στῇ. (3) οὐχὶ καὶ τούτου λόγον ἐποιήσω καὶ τοῦτον ἐποίησας εἰσελθεῖν ἐν κρίµατι ἐνώπιόν σου; (4) τίς γὰρ καθαρὸς ἔσται ἀπὸ ῥύπου; ἀλλ’ οὐθείς. (5) ἐὰν καὶ µία ἡµέρα ὁ βίος αὐτοῦ ἐπὶ τῆς γῆς, ἀριθµητοὶ δὲ µῆνες αὐτοῦ παρὰ σοί, εἰς χρόνον ἔθου, καὶ οὐ µὴ ὑπερβῇ. (6) ἀπόστα ἀπ’ αὐτοῦ, ἵνα ἡσυχάσῃ καὶ εὐδοκήσῃ τὸν βίον ὥσπερ ὁ µισθωτός. (7) ἔστιν γὰρ δένδρῳ ἐλπίς· ἐὰν γὰρ ἐκκοπῇ, ἔτι ἐπανθήσει, καὶ ὁ ῥάδαµνος αὐτοῦ οὐ µὴ ἐκλίπῃ· (8) ἐὰν γὰρ γηράσῃ ἐν γῇ ἡ ῥίζα αὐτοῦ, ἐν δὲ πέτρᾳ τελευτήσῃ τὸ στέλεχος αὐτοῦ, (9) ἀπὸ ὀσµῆς ὕδατος ἀνθήσει, ποιήσει δὲ θερισµὸν ὥσπερ νεόφυτον. (10) ἀνὴρ δὲ τελευτήσας ᾤχετο, πεσὼν δὲ βροτὸς οὐκέτι ἔστιν. (11) χρόνῳ γὰρ σπανίζεται θάλασσα, ποταµὸς δὲ ἐρηµωθεὶς ἐξηράνθη· (12) ἄνθρωπος δὲ κοιµηθεὶς οὐ µὴ ἀναστῇ, ἕως ἂν ὁ οὐρανὸς οὐ µὴ συρραφῇ· καὶ οὐκ ἐξυπνισθήσονται ἐξ ὕπνου αὐτῶν. (13) εἰ γὰρ ὄφελον ἐν ᾅδῃ µε ἐφύλαξας, ἔκρυψας δέ µε, ἕως ἂν παύσηταί σου ἡ ὀργὴ καὶ τάξῃ µοι χρόνον, ἐν ᾧ µνείαν µου ποιήσῃ. (14) ἐὰν γὰρ ἀποθάνῃ ἄνθρωπος, ζήσεται συντελέσας ἡµέρας τοῦ βίου αὐτοῦ· ὑποµενῶ, ἕως ἂν πάλιν γένωµαι. (15) εἶτα καλέσεις, ἐγὼ δέ σοι ὑπακούσοµαι, τὰ δὲ ἔργα τῶν χειρῶν σου µὴ ἀποποιοῦ. (16) ἠρίθµησας δέ µου τὰ ἐπιτηδεύµατα, καὶ οὐ µὴ παρέλθῃ σε οὐδὲν τῶν ἁµαρτιῶν µου· (17) ἐσφράγισας δέ µου τὰς ἀνοµίας ἐν βαλλαντίῳ, ἐπεσηµήνω δέ, εἴ τι ἄκων παρέβην. (18) καὶ πλὴν ὄρος πῖπτον διαπεσεῖται, καὶ πέτρα παλαιωθήσεται ἐκ τοῦ τόπου αὐτῆς· (19) λίθους ἐλέαναν ὕδατα, καὶ κατέκλυσεν ὕδατα ὕπτια τοῦ χώµατος τῆς γῆς· καὶ ὑποµονὴν ἀνθρώπου ἀπώλεσας. (20) ὦσας αὐτὸν εἰς τέλος, καὶ ᾤχετο· ἐπέστησας αὐτῷ τὸ πρόσωπον καὶ ἐξαπέστειλας· (21) πολλῶν δὲ γενοµένων τῶν υἱῶν αὐτοῦ οὐκ οἶδεν, ἐὰν δὲ ὀλίγοι γένωνται, οὐκ ἐπίσταται· (22) ἀλλ’ ἢ αἱ σάρκες αὐτοῦ ἤλγησαν, ἡ δὲ ψυχὴ αὐτοῦ ἐπένθησεν.

15

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Ελιφας ὁ Θαιµανίτης λέγει (2) Πότερον σοφὸς ἀπόκρισιν δώσει συνέσεως πνεύµατος καὶ ἐνέπλησεν πόνον γαστρὸς (3) ἐλέγχων ἐν ῥήµασιν, οἷς οὐ δεῖ, ἐν λόγοις, οἷς οὐδὲν ὄφελος; (4) οὐ καὶ σὺ ἀπεποιήσω φόβον, συνετελέσω δὲ ῥήµατα τοιαῦτα ἔναντι τοῦ κυρίου; (5) ἔνοχος εἶ ῥήµασιν στόµατός σου οὐδὲ διέκρινας ῥήµατα δυναστῶν· (6) ἐλέγξαι σε τὸ σὸν στόµα καὶ µὴ ἐγώ, τὰ δὲ χείλη σου καταµαρτυρήσουσίν σου. (7) τί γάρ; µὴ πρῶτος ἀνθρώπων ἐγενήθης; ἢ πρὸ θινῶν ἐπάγης; (8) ἦ σύνταγµα κυρίου ἀκήκοας, εἰς δὲ σὲ ἀφίκετο σοφία; (9) τί γὰρ οἶδας, ὃ οὐκ οἴδαµεν; ἢ τί συνίεις, ὃ οὐχὶ καὶ ἡµεῖς; (10) καί γε πρεσβύτης καί γε παλαιὸς ἐν ἡµῖν βαρύτερος τοῦ πατρός σου ἡµέραις. (11) ὀλίγα ὧν ἡµάρτηκας µεµαστίγωσαι, µεγάλως ὑπερβαλλόντως λελάληκας. (12) τί ἐτόλµησεν ἡ καρδία σου, ἢ τί ἐπήνεγκαν οἱ ὀφθαλµοί σου, (13) ὅτι θυµὸν ἔρρηξας ἔναντι κυρίου, ἐξήγαγες δὲ ἐκ στόµατος ῥήµατα τοιαῦτα; (14) τίς γὰρ ὢν βροτός, ὅτι ἔσται ἄµεµπτος, ἢ ὡς ἐσόµενος δίκαιος γεννητὸς γυναικός; (15) εἰ κατὰ ἁγίων οὐ πιστεύει, οὐρανὸς δὲ οὐ καθαρὸς ἐναντίον αὐτοῦ. (16) ἔα δὲ ἐβδελυγµένος καὶ ἀκάθαρτος, ἀνὴρ πίνων ἀδικίας ἴσα ποτῷ. (17) ἀναγγελῶ δέ σοι, ἄκουέ µου· ἃ δὴ ἑώρακα, ἀναγγελῶ σοι, (18) ἃ σοφοὶ ἐροῦσιν καὶ οὐκ ἔκρυψαν πατέρας αὐτῶν· (19) αὐτοῖς µόνοις ἐδόθη ἡ γῆ, καὶ οὐκ ἐπῆλθεν ἀλλογενὴς ἐπ’ αὐτούς. (20) πᾶς ὁ βίος ἀσεβοῦς ἐν φροντίδι, ἔτη δὲ ἀριθµητὰ δεδοµένα δυνάστῃ, (21) ὁ δὲ φόβος αὐτοῦ ἐν ὠσὶν αὐτοῦ· ὅταν δοκῇ ἤδη εἰρηνεύειν, ἥξει αὐτοῦ ἡ καταστροφή. (22) µὴ πιστευέτω ἀποστραφῆναι ἀπὸ σκότους· ἐντέταλται γὰρ ἤδη εἰς χεῖρας σιδήρου, (23) κατατέτακται δὲ εἰς σῖτα γυψίν· οἶδεν δὲ ἐν ἑαυτῷ ὅτι µένει εἰς πτῶµα. ἡµέρα δὲ αὐτὸν σκοτεινὴ στροβήσει, (24) ἀνάγκη δὲ καὶ θλῖψις αὐτὸν καθέξει ὥσπερ στρατηγὸς πρωτοστάτης πίπτων. (25) ὅτι ἦρκεν χεῖρας ἐναντίον τοῦ κυρίου, ἔναντι δὲ κυρίου παντοκράτορος ἐτραχηλίασεν, (26) ἔδραµεν δὲ ἐναντίον αὐτοῦ ὕβρει ἐν πάχει νώτου ἀσπίδος αὐτοῦ, (27) ὅτι ἐκάλυψεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐν στέατι αὐτοῦ καὶ ἐποίησεν περιστόµιον ἐπὶ τῶν µηρίων. (28) αὐλισθείη δὲ πόλεις ἐρήµους, εἰσέλθοι δὲ εἰς οἴκους ἀοικήτους· ἃ δὲ ἐκεῖνοι ἡτοίµασαν, ἄMοι ἀποίσονται. (29) οὔτε µὴ πλουτισθῇ, οὔτε µὴ µείνῃ αὐτοῦ τὰ ὑπάρχοντα· οὐ µὴ βάλῃ ἐπὶ τὴν γῆν σκιὰν (30) οὐδὲ µὴ ἐκφύγῃ τὸ σκότος· τὸν βλαστὸν αὐτοῦ µαράναι ἄνεµος, ἐκπέσοι δὲ αὐτοῦ τὸ ἄνθος. (31) µὴ πιστευέτω ὅτι ὑποµενεῖ, κενὰ γὰρ ἀποβήσεται αὐτῷ· (32) ἡ τοµὴ αὐτοῦ πρὸ ὥρας φθαρήσεται, καὶ ὁ ῥάδαµνος αὐτοῦ οὐ µὴ πυκάσῃ· (33) τρυγηθείη δὲ ὥσπερ ὄµφαξ πρὸ ὥρας, ἐκπέσοι δὲ ὡς ἄνθος ἐλαίας. (34) µαρτύριον γὰρ ἀσεβοῦς θάνατος, πῦρ δὲ καύσει οἴκους δωροδεκτῶν. (35) ἐν γαστρὶ δὲ λήµψεται ὀδύνας, ἀποβήσεται δὲ αὐτῷ κενά, ἡ δὲ κοιλία αὐτοῦ ὑποίσει δόλον.

16

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Ιωβ λέγει (2) Ἀκήκοα τοιαῦτα πολλά· παρακλήτορες κακῶν πάντες. (3) τί γάρ; µὴ τάξις ἐστὶν ῥήµασιν πνεύµατος; ἢ τί παρενοχλήσει σοι, ὅτι ἀποκρίνῃ; (4) κἀγὼ καθ’ ὑµᾶς λαλήσω, εἰ ὑπέκειτό γε ἡ ψυχὴ ὑµῶν ἀντὶ τῆς ἐµῆς· εἶτ’ ἐναλοῦµαι ὑµῖν ῥήµασιν, κινήσω δὲ καθ’ ὑµῶν κεφαλήν· (5) εἴη δὲ ἰσχὺς ἐν τῷ στόµατί µου, κίνησιν δὲ χειλέων οὐ φείσοµαι. (6) ἐὰν γὰρ λαλήσω, οὐκ ἀλγήσω τὸ τραῦµα· ἐὰν δὲ καὶ σιωπήσω, τί ἔλαττον τρωθήσοµαι; (7) νῦν δὲ κατάκοπόν µε πεποίηκεν, µωρόν, σεσηπότα, (8) καὶ ἐπελάβου µου, εἰς µαρτύριον ἐγενήθη· καὶ ἀνέστη ἐν ἐµοὶ τὸ ψεῦδός µου, κατὰ πρόσωπόν µου ἀνταπεκρίθη. (9) ὀργῇ χρησάµενος κατέβαλέν µε, ἔβρυξεν ἐπ’ ἐµὲ τοὺς ὀδόντας, βέλη πειρατῶν αὐτοῦ ἐπ’ ἐµοὶ ἔπεσεν. (10) ἀκίσιν ὀφθαλµῶν ἐνήλατο, ὀξεῖ ἔπαισέν µε εἰς σιαγόνα, ὁµοθυµαδὸν δὲ κατέδραµον ἐπ’ ἐµοί. (11) παρέδωκεν γάρ µε ὁ κύριος εἰς χεῖρας ἀδίκου, ἐπὶ δὲ ἀσεβέσιν ἔρριψέν µε· (12) εἰρηνεύοντα διεσκέδασέν µε, λαβών µε τῆς κόµης διέτιλεν, κατέστησέν µε ὥσπερ σκοπόν. (13) ἐκύκλωσάν µε λόγχαις βάλλοντες εἰς νεφρούς µου οὐ φειδόµενοι, ἐξέχεαν εἰς τὴν γῆν τὴν χολήν µου· (14) κατέβαλόν µε πτῶµα ἐπὶ πτώµατι, ἔδραµον πρός µε δυνάµενοι. (15) σάκκον ἔρραψα ἐπὶ βύρσης µου, τὸ δὲ σθένος µου ἐν γῇ ἐσβέσθη. (16) ἡ γαστήρ µου συγκέκαυται ἀπὸ κλαυθµοῦ, ἐπὶ δὲ βλεφάροις µου σκιά. (17) ἄδικον δὲ οὐδὲν ἦν ἐν χερσίν µου, εὐχὴ δέ µου καθαρά. (18) γῆ, µὴ ἐπικαλύψῃς ἐφ’ αἵµατι τῆς σαρκός µου, µηδὲ εἴη τόπος τῇ κραυγῇ µου. (19) καὶ νῦν ἰδοὺ ἐν οὐρανοῖς ὁ µάρτυς µου, ὁ δὲ συνίστωρ µου ἐν ὑψίστοις. (20) ἀφίκοιτό µου ἡ δέησις πρὸς κύριον, ἔναντι δὲ αὐτοῦ στάζοι µου ὁ ὀφθαλµός. (21) εἴη δὲ ἔλεγχος ἀνδρὶ ἔναντι κυρίου καὶ υἱὸς ἀνθρώπου τῷ πλησίον αὐτοῦ. (22) ἔτη δὲ ἀριθµητὰ ἥκασιν, ὁδῷ δέ, ᾗ οὐκ ἐπαναστραφήσοµαι, πορεύσοµαι.

17

(1) ὀλέκοµαι πνεύµατι φερόµενος, δέοµαι δὲ ταφῆς καὶ οὐ τυγχάνω. (2) λίσσοµαι κάµνων, καὶ τί ποιήσας; (3) ἔκλεψαν δέ µου τὰ ὑπάρχοντα ἀλλότριοι. τίς ἐστιν οὗτος; τῇ χειρί µου συνδεθήτω. (4) ὅτι καρδίαν αὐτῶν ἔκρυψας ἀπὸ φρονήσεως, διὰ τοῦτο οὐ µὴ ὑψώσῃς αὐτούς. (5) τῇ µερίδι ἀναγγελεῖ κακίας,ὀφθαλµοὶ δέ µου ἐφ’ υἱοῖς ἐτάκησαν. (6) ἔθου δέ µε θρύληµα ἐν ἔθνεσιν, γέλως δὲ αὐτοῖς ἀπέβην· (7) πεπώρωνται γὰρ ἀπὸ ὀργῆς οἱ ὀφθαλµοί µου, πεπολιόρκηµαι µεγάλως ὑπὸ πάντων. (8) θαῦµα ἔσχεν ἀληθινοὺς ἐπὶ τούτῳ· δίκαιος δὲ ἐπὶ παρανόµῳ ἐπανασταίη· (9) σχοίη δὲ πιστὸς τὴν ἑαυτοῦ ὁδόν, καθαρὸς δὲ χεῖρας ἀναλάβοι θάρσος. (10) οὐ µὴν δὲ ἀλλὰ πάντες ἐρείδετε, καὶ δεῦτε δή·οὐ γὰρ εὑρίσκω ἐν ὑµῖν ἀληθές. (11) αἱ ἡµέραι µου παρῆλθον ἐν βρόµῳ, ἐρράγη δὲ τὰ ἄρθρα τῆς καρδίας µου. (12) νύκτα εἰς ἡµέραν ἔθηκαν, φῶς ἐγγὺς ἀπὸ προσώπου σκότους. (13) ἐὰν γὰρ ὑποµείνω, ᾅδης µου ὁ οἶκος, ἐν δὲ γνόφῳ ἔστρωταί µου ἡ στρωµνή. (14) θάνατον ἐπεκαλεσάµην πατέρα µου εἶναι, µητέρα δέ µου καὶ ἀδελφὴν σαπρίαν. (15) ποῦ οὖν µου ἔτι ἐστὶν ἡ ἐλπίς; ἦ τὰ ἀγαθά µου ὄψοµαι; (16) ἦ µετ’ ἐµοῦ εἰς ᾅδην καταβήσονται, ἢ ὁµοθυµαδὸν ἐπὶ χώµατος καταβησόµεθα;

18

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Βαλδαδ ὁ Σαυχίτης λέγει (2) Μέχρι τίνος οὐ παύσῃ; ἐπίσχες, ἵνα καὶ αὐτοὶ λαλήσωµεν. (3) διὰ τί ὥσπερ τετράποδα σεσιωπήκαµεν ἐναντίον σου; (4) κέχρηταί σοι ὀργή. τί γάρ; ἐὰν σὺ ἀποθάνῃς, ἀοίκητος ἡ ὑπ’ οὐρανόν; ἢ καταστραφήσεται ὄρη ἐκ θεµελίων; (5) καὶ φῶς ἀσεβῶν σβεσθήσεται, καὶ οὐκ ἀποβήσεται αὐτῶν ἡ φλόξ· (6) τὸ φῶς αὐτοῦ σκότος ἐν διαίτῃ, ὁ δὲ λύχνος ἐπ’ αὐτῷ σβεσθήσεται. (7) θηρεύσαισαν ἐλάχιστοι τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ, σφάλαι δὲ αὐτοῦ ἡ βουλή. (8) ἐµβέβληται δὲ ὁ ποὺς αὐτοῦ ἐν παγίδι· ἐν δικτύῳ ἑλιχθείη. (9) ἔλθοισαν δὲ ἐπ’ αὐτὸν παγίδες· κατισχύσει ἐπ’ αὐτὸν διψῶντας. (10) κέκρυπται ἐν τῇ γῇ σχοινίον αὐτοῦ καὶ ἡ σύλληµψις αὐτοῦ ἐπὶ τρίβων. (11) κύκλῳ ὀλέσαισαν αὐτὸν ὀδύναι, πολλοὶ δὲ περὶ πόδας αὐτοῦ ἔλθοισαν ἐν λιµῷ στενῷ. (12) πτῶµα δὲ αὐτῷ ἡτοίµασται ἐξαίσιον. (13) βρωθείησαν αὐτοῦ κλῶνες ποδῶν, κατέδεται δὲ τὰ ὡραῖα αὐτοῦ θάνατος. (14) ἐκραγείη δὲ ἐκ διαίτης αὐτοῦ ἴασις, σχοίη δὲ αὐτὸν ἀνάγκη αἰτίᾳ βασιλικῇ. (15) κατασκηνώσει ἐν τῇ σκηνῇ αὐτοῦ ἐν νυκτὶ αὐτοῦ, κατασπαρήσονται τὰ εὐπρεπῆ αὐτοῦ θείῳ. (16) ὑποκάτωθεν αἱ ῥίζαι αὐτοῦ ξηρανθήσονται, καὶ ἐπάνωθεν ἐπιπεσεῖται θερισµὸς αὐτοῦ. (17) τὸ µνηµόσυνον αὐτοῦ ἀπόλοιτο ἐκ γῆς, καὶ ὑπάρχει ὄνοµα αὐτῷ ἐπὶ πρόσωπον ἐξωτέρω. (18) ἀπώσειεν αὐτὸν ἐκ φωτὸς εἰς σκότος. (19) οὐκ ἔσται ἐπίγνωστος ἐν λαῷ αὐτοῦ, οὐδὲ σεσῳσµένος ἐν τῇ ὑπ’ οὐρανὸν ὁ οἶκος αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐν τοῖς αὐτοῦ ζήσονται ἕτεροι. (20) ἐπ’ αὐτῷ ἐστέναξαν ἔσχατοι, πρώτους δὲ ἔσχεν θαῦµα. (21) οὗτοί εἰσιν οἶκοι ἀδίκων, οὗτος δὲ ὁ τόπος τῶν µὴ εἰδότων τὸν κύριον.

19

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Ιωβ λέγει (2) Ἕως τίνος ἔγκοπον ποιήσετε ψυχήν µου καὶ καθαιρεῖτε µε λόγοις; (3) γνῶτε µόνον ὅτι ὁ κύριος ἐποίησέ µε οὕτως· καταλαλεῖτέ µου, οὐκ αἰσχυνόµενοί µε ἐπίκεισθέ µοι. (4) ναὶ δὴ ἐπ’ ἀληθείας ἐγὼ ἐπλανήθην, παρ’ ἐµοὶ δὲ αὐλίζεται πλάνος (4a) λαλῆσαι ῥῆµα, ὃ οὐκ ἔδει, τὰ δὲ ῥήµατά µου πλανᾶται καὶ οὐκ ἐπὶ καιροῦ. (5) ἔα δὲ ὅτι ἐπ’ ἐµοὶ µεγαλύνεσθε, ἐνάλλεσθε δέ µοι ὀνείδει. (6) γνῶτε οὖν ὅτι ὁ κύριός ἐστιν ὁ ταράξας, ὀχύρωµα δὲ αὐτοῦ ἐπ’ ἐµὲ ὕψωσεν. (7) ἰδοὺ γελῶ ὀνείδει καὶ οὐ λαλήσω· κεκράξοµαι, καὶ οὐδαµοῦ κρίµα. (8) κύκλῳ περιῳκοδόµηµαι καὶ οὐ µὴ διαβῶ, ἐπὶ πρόσωπόν µου σκότος ἔθετο. (9) τὴν δὲ δόξαν ἀπ’ ἐµοῦ ἐξέδυσεν, ἀφεῖλεν δὲ στέφανον ἀπὸ κεφαλῆς µου. (10) διέσπασέν µε κύκλῳ, καὶ ᾠχόµην· ἐξέκοψεν δὲ ὥσπερ δένδρον τὴν ἐλπίδα µου. (11) δεινῶς δέ µοι ὀργῇ ἐχρήσατο, ἡγήσατο δέ µε ὥσπερ ἐχθρόν. (12) ὁµοθυµαδὸν δὲ ἦλθον τὰ πειρατήρια αὐτοῦ ἐπ’ ἐµοὶ ταῖς ὁδοῖς µου, ἐκύκλωσάν µε ἐγκάθετοι. (13) ἀπ’ ἐµοῦ δὲ ἀδελφοί µου ἀπέστησαν, ἔγνωσαν ἀλλοτρίους ἢ ἐµέ· φίλοι δέ µου ἀνελεήµονες γεγόνασιν. (14) οὐ προσεποιήσαντό µε οἱ ἐγγύτατοί µου, καὶ οἱ εἰδότες µου τὸ ὄνοµα ἐπελάθοντό µου. (15) γείτονες οἰκίας θεράπαιναί τέ µου, ἀλλογενὴς ἤµην ἐναντίον αὐτῶν. (16) θεράποντά µου ἐκάλεσα, καὶ οὐχ ὑπήκουσεν· στόµα δέ µου ἐδέετο. (17) καὶ ἱκέτευον τὴν γυναῖκά µου, προσεκαλούµην δὲ κολακεύων υἱοὺς παλλακίδων µου· (18) οἱ δὲ εἰς τὸν αἰῶνά µε ἀπεποιήσαντο· ὅταν ἀναστῶ, κατ’ ἐµοῦ λαλοῦσιν. (19) ἐβδελύξαντο δέ µε οἱ εἰδότες µε· οὓς δὴ ἠγαπήκειν, ἐπανέστησάν µοι. (20) ἐν δέρµατί µου ἐσάπησαν αἱ σάρκες µου, τὰ δὲ ὀστᾶ µου ἐν ὀδοῦσιν ἔχεται. (21) ἐλεήσατέ µε, ἐλεήσατέ µε, ὦ φίλοι· χεὶρ γὰρ κυρίου ἡ ἁψαµένη µού ἐστιν. (22) διὰ τί δέ µε διώκετε ὥσπερ καὶ ὁ κύριος, ἀπὸ δὲ σαρκῶν µου οὐκ ἐµπίπλασθε; (23) τίς γὰρ ἂν δῴη γραφῆναι τὰ ῥήµατά µου, τεθῆναι δὲ αὐτὰ ἐν βιβλίῳ εἰς τὸν αἰῶνα (24) ἐν γραφείῳ σιδηρῷ καὶ µολίβῳἢ ἐν πέτραις ἐγγλυφῆναι; (25) οἶδα γὰρ ὅτι ἀέναός ἐστιν ὁ ἐκλύειν µε µέλλων ἐπὶ γῆς. (26) ἀναστήσαι τὸ δέρµα µου τὸ ἀνατλῶν ταῦτα· παρὰ γὰρ κυρίου ταῦτά µοι συνετελέσθη, (27) ἃ ἐγὼ ἐµαυτῷ συνεπίσταµαι, ἃ ὁ ὀφθαλµός µου ἑόρακεν καὶ οὐκ ἄMος· πάντα δέ µοι συντετέλεσται ἐν κόλπῳ. (28) εἰ δὲ καὶ ἐρεῖτε Τί ἐροῦµεν ἔναντι αὐτοῦ; καὶ ῥίζαν λόγου εὑρήσοµεν ἐν αὐτῷ· (29) εὐλαβήθητε δὴ καὶ ὑµεῖς ἀπὸ ἐπικαλύµµατος· θυµὸς γὰρ ἐπ’ ἀνόµους ἐπελεύσεται, καὶ τότε γνώσονται ποῦ ἐστιν αὐτῶν ἡ ὕλη.

20

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Σωφαρ ὁ Μιναῖος λέγει (2) Οὐχ οὕτως ὑπελάµβανον ἀντερεῖν σε ταῦτα, καὶ οὐχὶ συνίετε µᾶλλον ἢ καὶ ἐγώ. (3) παιδείαν ἐντροπῆς µου ἀκούσοµαι, καὶ πνεῦµα ἐκ τῆς συνέσεως ἀποκρίνεταί µοι. (4) µὴ ταῦτα ἔγνως ἀπὸ τοῦ ἔτιἀφ’ οὗ ἐτέθη ἄνθρωπος ἐπὶ τῆς γῆς; (5) εὐφροσύνη γὰρ ἀσεβῶν πτῶµα ἐξαίσιον, χαρµονὴ δὲ παρανόµων ἀπώλεια, (6) ἐὰν ἀναβῇ εἰς οὐρανὸν αὐτοῦ τὰ δῶρα, ἡ δὲ θυσία αὐτοῦ νεφῶν ἅψηται. (7) ὅταν γὰρ δοκῇ ἤδη κατεστηρίχθαι, τότε εἰς τέλος ἀπολεῖται· οἱ δὲ ἰδόντες αὐτὸν ἐροῦσιν Ποῦ ἐστιν; (8) ὥσπερ ἐνύπνιον ἐκπετασθὲν οὐ µὴ εὑρεθῇ, ἔπτη δὲ ὥσπερ φάσµα νυκτερινόν. (9) ὀφθαλµὸς παρέβλεψεν καὶ οὐ προσθήσει, καὶ οὐκέτι προσνοήσει αὐτὸν ὁ τόπος αὐτοῦ. (10) τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ ὀλέσαισαν ἥττονες, αἱ δὲ χεῖρες αὐτοῦ πυρσεύσαισαν ὀδύνας. (11) ὀστᾶ αὐτοῦ ἐνεπλήσθησαν νεότητος αὐτοῦ, καὶ µετ’ αὐτοῦ ἐπὶ χώµατος κοιµηθήσεται. (12) ἐὰν γλυκανθῇ ἐν στόµατι αὐτοῦ κακία, κρύψει αὐτὴν ὑπὸ τὴν γλῶσσαν αὐτοῦ· (13) οὐ φείσεται αὐτῆς καὶ οὐκ ἐγκαταλείψει αὐτὴν καὶ συνέξει αὐτὴν ἐν µέσῳ τοῦ λάρυγγος αὐτοῦ. (14) καὶ οὐ µὴ δυνηθῇ βοηθῆσαι ἑαυτῷ· χολὴ ἀσπίδος ἐν γαστρὶ αὐτοῦ. (15) πλοῦτος ἀδίκως συναγόµενος ἐξεµεσθήσεται, ἐξ οἰκίας αὐτοῦ ἐξελκύσει αὐτὸν ἄγγελος. (16) θυµὸν δὲ δρακόντων θηλάσειεν, ἀνέλοι δὲ αὐτὸν γλῶσσα ὄφεως. (17) µὴ ἴδοι ἄµελξιν νοµάδων µηδὲ νοµὰς µέλιτος καὶ βουτύρου. (18) εἰς κενὰ καὶ µάταια ἐκοπίασεν πλοῦτον, ἐξ οὗ οὐ γεύσεται, ὥσπερ στρίφνος ἀµάσητος ἀκατάποτος. (19) πολλῶν γὰρ ἀδυνάτων οἴκους ἔθλασεν, δίαιταν δὲ ἥρπασεν καὶ οὐκ ἔστησεν. (20) οὐκ ἔστιν αὐτοῦ σωτηρία τοῖς ὑπάρχουσιν, ἐν ἐπιθυµίᾳ αὐτοῦ οὐ σωθήσεται. (21) οὐκ ἔστιν ὑπόλειµµα τοῖς βρώµασιν αὐτοῦ·διὰ τοῦτο οὐκ ἀνθήσει αὐτοῦ τὰ ἀγαθά. (22) ὅταν δὲ δοκῇ ἤδη πεπληρῶσθαι, θλιβήσεται, πᾶσα δὲ ἀνάγκη ἐπ’ αὐτὸν ἐπελεύσεται. (23) εἴ πως πληρώσαι γαστέρα αὐτοῦ,ἐπαποστείλαι ἐπ’ αὐτὸν θυµὸν ὀργῆς, νίψαι ἐπ’ αὐτὸν ὀδύνας· (24) καὶ οὐ µὴ σωθῇ ἐκ χειρὸς σιδήρου, τρώσαι αὐτὸν τόξον χάλκειον· (25) διεξέλθοι δὲ διὰ σώµατος αὐτοῦ βέλος, ἀστραπαὶ δὲ ἐν διαίταις αὐτοῦ περιπατήσαισαν· ἐπ’ αὐτῷ φόβοι. (26) πᾶν δὲ σκότος αὐτῷ ὑποµείναι· κατέδεται αὐτὸν πῦρ ἄκαυστον, κακώσαι δὲ αὐτοῦ ἐπήλυτος τὸν οἶκον. (27) ἀνακαλύψαι δὲ αὐτοῦ ὁ οὐρανὸς τὰς ἀνοµίας, γῆ δὲ ἐπανασταίη αὐτῷ. (28) ἑλκύσαι τὸν οἶκον αὐτοῦ ἀπώλεια εἰς τέλος, ἡµέρα ὀργῆς ἐπέλθοι αὐτῷ. (29) αὕτη ἡ µερὶς ἀνθρώπου ἀσεβοῦς παρὰ κυρίου καὶ κτῆµα ὑπαρχόντων αὐτῷ παρὰ τοῦ ἐπισκόπου.

21

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Ιωβ λέγει (2) Ἀκούσατε ἀκούσατέ µου τῶν λόγων, ἵνα µὴ ᾖ µοι παρ’ ὑµῶν αὕτη ἡ παράκλησις. (3) ἄρατέ µε, ἐγὼ δὲ λαλήσω, εἶτ’ οὐ καταγελάσετέ µου. (4) τί γάρ; µὴ ἀνθρώπου µου ἡ ἔλεγξις; ἢ διὰ τί οὐ θυµωθήσοµαι; (5) εἰσβλέψαντες εἰς ἐµὲ θαυµάσατε χεῖρα θέντες ἐπὶ σιαγόνι. (6) ἐάν τε γὰρ µνησθῶ, ἐσπούδακα, ἔχουσιν δέ µου τὰς σάρκας ὀδύναι. (7) διὰ τί ἀσεβεῖς ζῶσιν, πεπαλαίωνται δὲ καὶ ἐν πλούτῳ; (8) ὁ σπόρος αὐτῶν κατὰ ψυχήν, τὰ δὲ τέκνα αὐτῶν ἐν ὀφθαλµοῖς. (9) οἱ οἶκοι αὐτῶν εὐθηνοῦσιν, φόβος δὲ οὐδαµοῦ, µάστιξ δὲ παρὰ κυρίου οὐκ ἔστιν ἐπ’ αὐτοῖς. (10) ἡ βοῦς αὐτῶν οὐκ ὠµοτόκησεν, διεσώθη δὲ αὐτῶν ἐν γαστρὶ ἔχουσα καὶ οὐκ ἔσφαλεν. (11) µένουσιν δὲ ὡς πρόβατα αἰώνια, τὰ δὲ παιδία αὐτῶν προσπαίζουσιν (12) ἀναλαβόντες ψαλτήριον καὶ κιθάραν καὶ εὐφραίνονται φωνῇ ψαλµοῦ. (13) συνετέλεσαν δὲ ἐν ἀγαθοῖς τὸν βίον αὐτῶν, ἐν δὲ ἀναπαύσει ᾅδου ἐκοιµήθησαν. (14) λέγει δὲ κυρίῳ Ἀπόστα ἀπ’ ἐµοῦ, ὁδούς σου εἰδέναι οὐ βούλοµαι· (15) τί ἱκανός, ὅτι δουλεύσοµεν αὐτῷ; καὶ τίς ὠφέλεια, ὅτι ἀπαντήσοµεν αὐτῷ; (16) ἐν χερσὶν γὰρ ἦν αὐτῶν τὰ ἀγαθά, ἔργα δὲ ἀσεβῶν οὐκ ἐφορᾷ. (17) οὐ µὴν δὲ ἀλλὰ καὶ ἀσεβῶν λύχνος σβεσθήσεται, ἐπελεύσεται δὲ αὐτοῖς ἡ καταστροφή, ὠδῖνες δὲ αὐτοὺς ἕξουσιν ἀπὸ ὀργῆς. (18) ἔσονται δὲ ὥσπερ ἄχυρα πρὸ ἀνέµου ἢ ὥσπερ κονιορτός, ὃν ὑφείλατο λαῖλαψ. (19) ἐκλίποι υἱοὺς τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ· ἀνταποδώσει πρὸς αὐτὸν καὶ γνώσεται. (20) ἴδοισαν οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτοῦ τὴν ἑαυτοῦ σφαγήν, ἀπὸ δὲ κυρίου µὴ διασωθείη· (21) ὅτι τί θέληµα αὐτοῦ ἐν οἴκῳ αὐτοῦ µετ’ αὐτόν; καὶ ἀριθµοὶ µηνῶν αὐτοῦ διῃρέθησαν. (22) πότερον οὐχὶ ὁ κύριός ἐστιν ὁ διδάσκων σύνεσιν καὶ ἐπιστήµην; αὐτὸς δὲ φόνους διακρινεῖ. (23) οὗτος ἀποθανεῖται ἐν κράτει ἁπλοσύνης αὐτοῦ, ὅλος δὲ εὐπαθῶν καὶ εὐθηνῶν· (24) τὰ δὲ ἔγκατα αὐτοῦ πλήρη στέατος, µυελὸς δὲ αὐτοῦ διαχεῖται. (25) ὁ δὲ τελευτᾷ ὑπὸ πικρίας ψυχῆς οὐ φαγὼν οὐδὲν ἀγαθόν. (26) ὁµοθυµαδὸν δὲ ἐπὶ γῆς κοιµῶνται, σαπρία δὲ αὐτοὺς ἐκάλυψεν. (27) ὥστε οἶδα ὑµᾶς ὅτι τόλµῃ ἐπίκεισθέ µοι· (28) ὅτι ἐρεῖτε Ποῦ ἐστιν οἶκος ἄρχοντος; καὶ ποῦ ἐστιν ἡ σκέπη τῶν σκηνωµάτων τῶν ἀσεβῶν; (29) ἐρωτήσατε παραπορευοµένους ὁδόν, καὶ τὰ σηµεῖα αὐτῶν οὐκ ἀπαλλοτριώσετε· (30) ὅτι εἰς ἡµέραν ἀπωλείας κουφίζεται ὁ πονηρός, εἰς ἡµέραν ὀργῆς αὐτοῦ ἀπαχθήσονται. (31) τίς ἀπαγγελεῖ ἐπὶ προσώπου αὐτοῦ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ; καὶ αὐτὸς ἐποίησεν, τίς ἀνταποδώσει αὐτῷ; (32) καὶ αὐτὸς εἰς τάφους ἀπηνέχθη καὶ ἐπὶ σορῷ ἠγρύπνησεν. (33) ἐγλυκάνθησαν αὐτῷ χάλικες χειµάρρου, καὶ ὀπίσω αὐτοῦ πᾶς ἄνθρωπος ἀπελεύσεται, καὶ ἔµπροσθεν αὐτοῦ ἀναρίθµητοι. (34) πῶς δὲ παρακαλεῖτέ µε κενά; τὸ δὲ ἐµὲ καταπαύσασθαι ἀφ’ ὑµῶν οὐδέν.

22

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Ελιφας ὁ Θαιµανίτης λέγει (2) Πότερον οὐχὶ ὁ κύριός ἐστιν ὁ διδάσκων σύνεσιν καὶ ἐπιστήµην; (3) τί γὰρ µέλει τῷ κυρίῳ, ἐὰν σὺ ἦσθα τοῖς ἔργοις ἄµεµπτος; ἢ ὠφέλεια ὅτι ἁπλώσῃς τὴν ὁδόν σου; (4) ἦ λόγον σου ποιούµενος ἐλέγξει σε καὶ συνεισελεύσεταί σοι εἰς κρίσιν; (5) πότερον οὐχ ἡ κακία σού ἐστιν πολλή, ἀναρίθµητοι δέ σού εἰσιν αἱ ἁµαρτίαι; (6) ἠνεχύραζες δὲ τοὺς ἀδελφούς σου διὰ κενῆς, ἀµφίασιν δὲ γυµνῶν ἀφείλου· (7) οὐδὲ ὕδωρ διψῶντας ἐπότισας, ἀλλὰ πεινώντων ἐστέρησας ψωµόν· (8) ἐθαύµασας δέ τινων πρόσωπον, ᾤκισας δὲ τοὺς ἐπὶ τῆς γῆς· (9) χήρας δὲ ἐξαπέστειλας κενάς, ὀρφανοὺς δὲ ἐκάκωσας. (10) τοιγαροῦν ἐκύκλωσάν σε παγίδες, καὶ ἐσπούδασέν σε πόλεµος ἐξαίσιος· (11) τὸ φῶς σοι σκότος ἀπέβη, κοιµηθέντα δὲ ὕδωρ σε ἐκάλυψεν. (12) µὴ οὐχὶ ὁ τὰ ὑψηλὰ ναίων ἐφορᾷ, τοὺς δὲ ὕβρει φεροµένους ἐταπείνωσεν; (13) καὶ εἶπας Τί ἔγνω ὁ ἰσχυρός; ἦ κατὰ τοῦ γνόφου κρινεῖ; (14) νέφη ἀποκρυφὴ αὐτοῦ, καὶ οὐχ ὁραθήσεται καὶ γῦρον οὐρανοῦ διαπορεύσεται. (15) µὴ τρίβον αἰώνιον φυλάξεις, ἣν ἐπάτησαν ἄνδρες ἄδικοι, (16) οἳ συνελήµφθησαν ἄωροι; ποταµὸς ἐπιρρέων οἱ θεµέλιοι αὐτῶν (17) οἱ λέγοντες Κύριος τί ποιήσει ἡµῖν; ἢ τί ἐπάξεται ἡµῖν ὁ παντοκράτωρ; (18) ὃς δὲ ἐνέπλησεν τοὺς οἴκους αὐτῶν ἀγαθῶν, βουλὴ δὲ ἀσεβῶν πόρρω ἀπ’ αὐτοῦ. (19) ἰδόντες δίκαιοι ἐγέλασαν, ἄµεµπτος δὲ ἐµυκτήρισεν. (20) εἰ µὴ ἠφανίσθη ἡ ὑπόστασις αὐτῶν, καὶ τὸ κατάλειµµα αὐτῶν καταφάγεται πῦρ. (21) γενοῦ δὴ σκληρός, ἐὰν ὑποµείνῃς· εἶτ’ ὁ καρπός σου ἔσται ἐν ἀγαθοῖς. (22) ἔκλαβε δὲ ἐκ στόµατος αὐτοῦ ἐξηγορίαν καὶ ἀνάλαβε τὰ ῥήµατα αὐτοῦ ἐν καρδίᾳ σου. (23) ἐὰν δὲ ἐπιστραφῇς καὶ ταπεινώσῃς σεαυτὸν ἔναντι κυρίου, πόρρω ἐποίησας ἀπὸ διαίτης σου τὸ ἄδικον. (24) θήσῃ ἐπὶ χώµατι ἐν πέτρᾳ καὶ ὡς πέτρᾳ χειµάρρους Ωφιρ. (25) ἔσται οὖν σου ὁ παντοκράτωρ βοηθὸς ἀπὸ ἐχθρῶν, καθαρὸν δὲ ἀποδώσει σε ὥσπερ ἀργύριον πεπυρωµένον. (26) εἶτα παρρησιασθήσῃ ἔναντι κυρίου ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν ἱλαρῶς· (27) εὐξαµένου δέ σου πρὸς αὐτὸν εἰσακούσεταί σου, δώσει δέ σοι ἀποδοῦναι τὰς εὐχάς· (28) ἀποκαταστήσει δέ σοι δίαιταν δικαιοσύνης, ἐπὶ δὲ ὁδοῖς σου ἔσται φέγγος. (29) ὅτι ἐταπείνωσεν αὐτόν, καὶ ἐρεῖς Ὑπερηφανεύσατο, καὶ κύφοντα ὀφθαλµοῖς σώσει· (30) ῥύσεται ἀθῷον, καὶ διασώθητι ἐν καθαραῖς χερσίν σου.

23

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Ιωβ λέγει (2) Καὶ δὴ οἶδα ὅτι ἐκ χειρός µου ἡ ἔλεγξίς ἐστιν, καὶ ἡ χεὶρ αὐτοῦ βαρεῖα γέγονεν ἐπ’ ἐµῷ στεναγµῷ. (3) τίς δ’ ἄρα γνοίη ὅτι εὕροιµι αὐτὸν καὶ ἔλθοιµι εἰς τέλος; (4) εἴποιµι δὲ ἐµαυτοῦ κρίµα, τὸ δὲ στόµα µου ἐµπλήσαιµι ἐλέγχων· (5) γνῴην δὲ ῥήµατα, ἅ µοι ἐρεῖ, αἰσθοίµην δὲ τίνα µοι ἀπαγγελεῖ. (6) καὶ εἰ ἐν πολλῇ ἰσχύι ἐπελεύσεταί µοι, εἶτα ἐν ἀπειλῇ µοι οὐ χρήσεται· (7) ἀλήθεια γὰρ καὶ ἔλεγχος παρ’ αὐτοῦ, ἐξαγάγοι δὲ εἰς τέλος τὸ κρίµα µου. (8) εἰς γὰρ πρῶτα πορεύσοµαι καὶ οὐκέτι εἰµί· τὰ δὲ ἐπ’ ἐσχάτοις τί οἶδα; (9) ἀριστερὰ ποιήσαντος αὐτοῦ καὶ οὐ κατέσχον· περιβαλεῖ δεξιά, καὶ οὐκ ὄψοµαι. (10) οἶδεν γὰρ ἤδη ὁδόν µου, διέκρινεν δέ µε ὥσπερ τὸ χρυσίον. (11) ἐξελεύσοµαι δὲ ἐν ἐντάλµασιν αὐτοῦ· ὁδοὺς γὰρ αὐτοῦ ἐφύλαξα καὶ οὐ µὴ ἐκκλίνω. (12) ἀπὸ ἐνταλµάτων αὐτοῦ καὶ οὐ µὴ παρέλθω, ἐν δὲ κόλπῳ µου ἔκρυψα ῥήµατα αὐτοῦ. (13) εἰ δὲ καὶ αὐτὸς ἔκρινεν οὕτως, τίς ἐστιν ὁ ἀντειπών αὐτῷ; ὃ γὰρ αὐτὸς ἠθέλησεν, καὶ ἐποίησεν. (15) διὰ τοῦτο ἐπ’ αὐτῷ ἐσπούδακα· νουθετούµενος δὲ ἐφρόντισα αὐτοῦ. (15a) ἐπὶ τούτῳ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ κατασπουδασθῶ· κατανοήσω καὶ πτοηθήσοµαι ἐξ αὐτοῦ. (16) κύριος δὲ ἐµαλάκυνεν τὴν καρδίαν µου, ὁ δὲ παντοκράτωρ ἐσπούδασέν µε. (17) οὐ γὰρ ᾔδειν ὅτι ἐπελεύσεταί µοι σκότος, πρὸ προσώπου δέ µου ἐκάλυψεν γνόφος.

24

(1) διὰ τί δὲ κύριον ἔλαθον ὧραι, (2) ἀσεβεῖς δὲ ὅριον ὑπερέβησαν ποίµνιον σὺν ποιµένι ἁρπάσαντες; (3) ὑποζύγιον ὀρφανῶν ἀπήγαγον καὶ βοῦν χήρας ἠνεχύρασαν. (4) ἐξέκλιναν ἀδυνάτους ἐξ ὁδοῦ δικαίας, ὁµοθυµαδὸν ἐκρύβησαν πραεῖς γῆς. (5) ἀπέβησαν δὲ ὥσπερ ὄνοι ἐν ἀγρῷ ὑπὲρ ἐµοῦ ἐξελθόντες τὴν ἑαυτῶν πρᾶξιν· ἡδύνθη αὐτῷ ἄρτος εἰς νεωτέρους. (6) ἀγρὸν πρὸ ὥρας οὐκ αὐτῶν ὄντα ἐθέρισαν· ἀδύνατοι δὲ ἀµπελῶνας ἀσεβῶν ἀµισθὶ καὶ ἀσιτὶ ἠργάσαντο. (7) γυµνοὺς πολλοὺς ἐκοίµισαν ἄνευ ἱµατίων, ἀµφίασιν δὲ ψυχῆς αὐτῶν ἀφείλαντο. (8) ἀπὸ ψεκάδων ὀρέων ὑγραίνονται,παρὰ τὸ µὴ ἔχειν αὐτοὺς σκέπην πέτραν περιεβάλοντο. (9) ἥρπασαν ὀρφανὸν ἀπὸ µαστοῦ, ἐκπεπτωκότα δὲ ἐταπείνωσαν. (10) γυµνοὺς δὲ ἐκοίµισαν ἀδίκως, πεινώντων δὲ τὸν ψωµὸν ἀφείλαντο. (11) ἐν στενοῖς ἀδίκως ἐνήδρευσαν, ὁδὸν δὲ δικαίαν οὐκ ᾔδεισαν. (12) οἳ ἐκ πόλεως καὶ οἴκων ἰδίων ἐξεβάλλοντο, ψυχὴ δὲ νηπίων ἐστέναξεν µέγα, αὐτὸς δὲ διὰ τί τούτων ἐπισκοπὴν οὐ πεποίηται; (13) ἐπὶ γῆς ὄντων αὐτῶν καὶ οὐκ ἐπέγνωσαν, ὁδὸν δὲ δικαιοσύνης οὐκ ᾔδεισαν οὐδὲ ἀτραποὺς αὐτῆς ἐπορεύθησαν. (14) γνοὺς δὲ αὐτῶν τὰ ἔργα παρέδωκεν αὐτοὺς εἰς σκότος, καὶ νυκτὸς ἔσται ὡς κλέπτης. (15) καὶ ὀφθαλµὸς µοιχοῦ ἐφύλαξεν σκότος λέγων Οὐ προσνοήσει µε ὀφθαλµός, καὶ ἀποκρυβὴν προσώπου ἔθετο. (16) διώρυξεν ἐν σκότει οἰκίας· ἡµέρας ἐσφράγισαν ἑαυτούς, οὐκ ἐπέγνωσαν φῶς· (17) ὅτι ὁµοθυµαδὸν τὸ πρωὶ αὐτοῖς σκιὰ θανάτου, ὅτι ἐπιγνώσεται ταραχὰς σκιᾶς θανάτου. (18) ἐλαφρός ἐστιν ἐπὶ πρόσωπον ὕδατος·καταραθείη ἡ µερὶς αὐτῶν ἐπὶ γῆς. (19) ἀναφανείη δὲ τὰ φυτὰ αὐτῶν ἐπὶ γῆς ξηρά· ἀγκαλίδα γὰρ ὀρφανῶν ἥρπασαν. (20) εἶτ’ ἀνεµνήσθη αὐτοῦ ἡ ἁµαρτία, ὥσπερ δὲ ὁµίχλη δρόσου ἀφανὴς ἐγένετο· ἀποδοθείη δὲ αὐτῷ ἃ ἔπραξεν, συντριβείη δὲ πᾶς ἄδικος ἴσα ξύλῳ ἀνιάτῳ. (21) στεῖραν γὰρ οὐκ εὖ ἐποίησεν καὶ γύναιον οὐκ ἠλέησεν, (22) θυµῷ δὲ κατέστρεψεν ἀδυνάτους. ἀναστὰς τοιγαροῦν οὐ µὴ πιστεύσῃ κατὰ τῆς ἑαυτοῦ ζωῆς· (23) µαλακισθεὶς µὴ ἐλπιζέτω ὑγιασθῆναι, ἀλλὰ πεσεῖται νόσῳ. (24) πολλοὺς γὰρ ἐκάκωσεν τὸ ὕψωµα αὐτοῦ· ἐµαράνθη δὲ ὥσπερ µολόχη ἐν καύµατι ἢ ὥσπερ στάχυς ἀπὸ καλάµης αὐτόµατος ἀποπεσών. (25) εἰ δὲ µή, τίς ἐστιν ὁ φάµενος ψευδῆ µε λέγειν καὶ θήσει εἰς οὐδὲν τὰ ῥήµατά µου;

25

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Βαλδαδ ὁ Σαυχίτης λέγει (2) Τί γὰρ προοίµιον ἢ φόβος παρ’ αὐτοῦ, ὁ ποιῶν τὴν σύµπασαν ἐν ὑψίστῳ; (3) µὴ γάρ τις ὑπολάβοι ὅτι ἔστιν παρέλκυσις πειραταῖς; ἐπὶ τίνας δὲ οὐκ ἐπελεύσεται ἔνεδρα παρ’ αὐτοῦ; (4) πῶς γὰρ ἔσται δίκαιος βροτὸς ἔναντι κυρίου; ἢ τίς ἂν ἀποκαθαρίσαι ἑαυτὸν γεννητὸς γυναικός; (5) εἰ σελήνῃ συντάσσει, καὶ οὐκ ἐπιφαύσκει· ἄστρα δὲ οὐ καθαρὰ ἐναντίον αὐτοῦ. (6) ἔα δέ, ἄνθρωπος σαπρία καὶ υἱὸς ἀνθρώπου σκώληξ.

26

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Ιωβ λέγει (2) Τίνι πρόσκεισαι ἢ τίνι µέλλεις βοηθεῖν; πότερον οὐχ ᾧ πολλὴ ἰσχὺς καὶ ᾧ βραχίων κραταιός ἐστιν; (3) τίνι συµβεβούλευσαι; οὐχ ᾧ πᾶσα σοφία; ἢ τίνι ἐπακολουθήσεις; οὐχ ᾧ µεγίστη δύναµις; (4) τίνι ἀνήγγειλας ῥήµατα; πνοὴ δὲ τίνος ἐστὶν ἡ ἐξελθοῦσα ἐκ σοῦ; (5) µὴ γίγαντες µαιωθήσονται ὑποκάτωθεν ὕδατος καὶ τῶν γειτόνων αὐτοῦ; (6) γυµνὸς ὁ ᾅδης ἐνώπιον αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν περιβόλαιον τῇ ἀπωλείᾳ. (7) ἐκτείνων βορέαν ἐπ’ οὐδέν, κρεµάζων γῆν ἐπὶ οὐδενός· (8) δεσµεύων ὕδωρ ἐν νεφέλαις αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἐρράγη νέφος ὑποκάτω αὐτοῦ· (9) ὁ κρατῶν πρόσωπον θρόνου, ἐκπετάζων ἐπ’ αὐτὸν νέφος αὐτοῦ. (10) πρόσταγµα ἐγύρωσεν ἐπὶ πρόσωπον ὕδατος µέχρι συντελείας φωτὸς µετὰ σκότους. (11) στῦλοι οὐρανοῦ ἐπετάσθησαν καὶ ἐξέστησαν ἀπὸ τῆς ἐπιτιµήσεως αὐτοῦ. (12) ἰσχύι κατέπαυσεν τὴν θάλασσαν, ἐπιστήµῃ δὲ ἔτρωσε τὸ κῆτος· (13) κλεῖθρα δὲ οὐρανοῦ δεδοίκασιν αὐτόν, προστάγµατι δὲ ἐθανάτωσεν δράκοντα ἀποστάτην. (14) ἰδοὺ ταῦτα µέρη ὁδοῦ αὐτοῦ, καὶ ἐπὶ ἰκµάδα λόγου ἀκουσόµεθα ἐν αὐτῷ· σθένος δὲ βροντῆς αὐτοῦ τίς οἶδεν ὁπότε ποιήσει;

27

(1) Ἔτι δὲ προσθεὶς Ιωβ εἶπεν τῷ προοιµίῳ (2) Ζῇ κύριος, ὃς οὕτω µε κέκρικεν, καὶ ὁ παντοκράτωρ ὁ πικράνας µου τὴν ψυχήν, (3) ἦ µὴν ἔτι τῆς πνοῆς µου ἐνούσης, πνεῦµα δὲ θεῖον τὸ περιόν µοι ἐν ῥισίν, (4) µὴ λαλήσειν τὰ χείλη µου ἄνοµα, οὐδὲ ἡ ψυχή µου µελετήσει ἄδικα. (5) µή µοι εἴη δικαίους ὑµᾶς ἀποφῆναι, ἕως ἂν ἀποθάνω· οὐ γὰρ ἀπαλλάξω µου τὴν ἀκακίαν. (6) δικαιοσύνῃ δὲ προσέχων οὐ µὴ προῶµαι· οὐ γὰρ σύνοιδα ἐµαυτῷ ἄτοπα πράξας (7) οὐ µὴν δὲ ἀλλὰ εἴησαν οἱ ἐχθροί µου ὥσπερ ἡ καταστροφὴ τῶν ἀσεβῶν, καὶ οἱ ἐπ’ ἐµὲ ἐπανιστανόµενοι ὥσπερ ἡ ἀπώλεια τῶν παρανόµων. (8) καὶ τίς γάρ ἐστιν ἐλπὶς ἀσεβεῖ ὅτι ἐπέχει; πεποιθὼς ἐπὶ κύριον ἆρα σωθήσεται; (9) ἦ τὴν δέησιν αὐτοῦ εἰσακούσεται κύριος; ἢ ἐπελθούσης αὐτῷ ἀνάγκης (10) µὴ ἔχει τινὰ παρρησίαν ἔναντι αὐτοῦ; ἢ ὡς ἐπικαλεσαµένου αὐτοῦ εἰσακούσεται αὐτοῦ; (11) ἀλλὰ δὴ ἀναγγελῶ ὑµῖν τί ἐστιν ἐν χειρὶ κυρίου· ἅ ἐστιν παρὰ παντοκράτορι, οὐ ψεύσοµαι. (12) ἰδοὺ δὴ πάντες οἴδατε ὅτι κενὰ κενοῖς ἐπιβάλλετε. (13) αὕτη ἡ µερὶς ἀνθρώπου ἀσεβοῦς παρὰ κυρίου, κτῆµα δὲ δυναστῶν ἐλεύσεται παρὰ παντοκράτορος ἐπ’ αὐτούς. (14) ἐὰν δὲ πολλοὶ γένωνται οἱ υἱοὶ αὐτοῦ, εἰς σφαγὴν ἔσονται· ἐὰν δὲ καὶ ἀνδρωθῶσιν, προσαιτήσουσιν· (15) οἱ δὲ περιόντες αὐτοῦ ἐν θανάτῳ τελευτήσουσιν, χήρας δὲ αὐτῶν οὐθεὶς ἐλεήσει. (16) ἐὰν συναγάγῃ ὥσπερ γῆν ἀργύριον, ἴσα δὲ πηλῷ ἑτοιµάσῃ χρυσίον, (17) ταῦτα πάντα δίκαιοι περιποιήσονται, τὰ δὲ χρήµατα αὐτοῦ ἀληθινοὶ καθέξουσιν. (18) ἀπέβη δὲ ὁ οἶκος αὐτοῦ ὥσπερ σῆτες καὶ ὥσπερ ἀράχνη. (19) πλούσιος κοιµηθεὶς καὶ οὐ προσθήσει, ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ διήνοιξεν καὶ οὐκ ἔστιν. (20) συνήντησαν αὐτῷ ὥσπερ ὕδωρ αἱ ὀδύναι, νυκτὶ δὲ ὑφείλατο αὐτὸν γνόφος· (21) ἀναλήµψεται αὐτὸν καύσων καὶ ἀπελεύσεται καὶ λικµήσει αὐτὸν ἐκ τοῦ τόπου αὐτοῦ. (22) καὶ ἐπιρρίψει ἐπ’ αὐτὸν καὶ οὐ φείσεται· ἐκ χειρὸς αὐτοῦ φυγῇ φεύξεται· (23) κροτήσει ἐπ’ αὐτοῦ χεῖρας αὐτοῦ καὶ συριεῖ αὐτὸν ἐκ τοῦ τόπου αὐτοῦ.

28

(1) ἔστιν γὰρ ἀργυρίῳ τόπος, ὅθεν γίνεται, τόπος δὲ χρυσίῳ, ὅθεν διηθεῖται. (2) σίδηρος µὲν γὰρ ἐκ γῆς γίνεται, χαλκὸς δὲ ἴσα λίθῳ λατοµεῖται. (3) τάξιν ἔθετο σκότει, καὶ πᾶν πέρας αὐτὸς ἐξακριβάζεται· λίθος σκοτία καὶ σκιὰ θανάτου, (4) διακοπὴ χειµάρρου ἀπὸ κονίας·οἱ δὲ ἐπιλανθανόµενοι ὁδὸν δικαίαν ἠσθένησαν ἐκ βροτῶν. (5) γῆ, ἐξ αὐτῆς ἐξελεύσεται ἄρτος, ὑποκάτω αὐτῆς ἐστράφη ὡσεὶ πῦρ. (6) τόπος σαπφείρου οἱ λίθοι αὐτῆς, καὶ χῶµα, χρυσίον αὐτῷ. (7) τρίβος, οὐκ ἔγνω αὐτὴν πετεινόν, καὶ οὐ παρέβλεψεν αὐτὴν ὀφθαλµὸς γυπός· (8) οὐκ ἐπάτησαν αὐτὴν υἱοὶ ἀλαζόνων, οὐ παρῆλθεν ἐπ’ αὐτῆς λέων. (9) ἐν ἀκροτόµῳ ἐξέτεινεν χεῖρα αὐτοῦ,κατέστρεψεν δὲ ἐκ ῥιζῶν ὄρη· (10) δίνας δὲ ποταµῶν ἔρρηξεν, πᾶν δὲ ἔντιµον εἶδέν µου ὁ ὀφθαλµός· (11) βάθη δὲ ποταµῶν ἀνεκάλυψεν, ἔδειξεν δὲ ἑαυτοῦ δύναµιν εἰς φῶς. (12) ἡ δὲ σοφία πόθεν εὑρέθη; ποῖος δὲ τόπος ἐστὶν τῆς ἐπιστήµης; (13) οὐκ οἶδεν βροτὸς ὁδὸν αὐτῆς, οὐδὲ µὴ εὑρεθῇ ἐν ἀνθρώποις. (14) ἄβυσσος εἶπεν Οὐκ ἔστιν ἐν ἐµοί· καὶ θάλασσα εἶπεν Οὐκ ἔστιν µετ’ ἐµοῦ. (15) οὐ δώσει συγκλεισµὸν ἀντ’ αὐτῆς, καὶ οὐ σταθήσεται ἀργύριον ἀντάλλαγµα αὐτῆς· (16) καὶ οὐ συµβασταχθήσεται χρυσίῳ Ωφιρ, ἐν ὄνυχι τιµίῳ καὶ σαπφείρῳ· (17) οὐκ ἰσωθήσεται αὐτῇ χρυσίον καὶ ὕαλος καὶ τὸ ἄMαγµα αὐτῆς σκεύη χρυσᾶ· (18) µετέωρα καὶ γαβις οὐ µνησθήσεται, καὶ ἕλκυσον σοφίαν ὑπὲρ τὰ ἐσώτατα· (19) οὐκ ἰσωθήσεται αὐτῇ τοπάζιον Αἰθιοπίας, χρυσίῳ καθαρῷ οὐ συµβασταχθήσεται. (20) ἡ δὲ σοφία πόθεν εὑρέθη; ποῖος δὲ τόπος ἐστὶν τῆς συνέσεως; (21) λέληθεν πάντα ἄνθρωπον καὶ ἀπὸ πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ ἐκρύβη· (22) ἡ ἀπώλεια καὶ ὁ θάνατος εἶπανἈκηκόαµεν δὲ αὐτῆς τὸ κλέος. (23) ὁ θεὸς εὖ συνέστησεν αὐτῆς τὴν ὁδόν, αὐτὸς δὲ οἶδεν τὸν τόπον αὐτῆς· (24) αὐτὸς γὰρ τὴν ὑπ’ οὐρανὸν πᾶσαν ἐφορᾷ εἰδὼς τὰ ἐν τῇ γῇ πάντα, ἃ ἐποίησεν, (25) ἀνέµων σταθµὸν ὕδατός τε µέτρα· (26) ὅτε ἐποίησεν οὕτως, ὑετὸν ἠρίθµησεν καὶ ὁδὸν ἐν τινάγµατι φωνάς· (27) τότε εἶδεν αὐτὴν καὶ ἐξηγήσατο αὐτήν,ἑτοιµάσας ἐξιχνίασεν. (28) εἶπεν δὲ ἀνθρώπῳ Ἰδοὺ ἡ θεοσέβειά ἐστιν σοφία, τὸ δὲ ἀπέχεσθαι ἀπὸ κακῶν ἐστιν ἐπιστήµη.

29

(1) Ἔτι δὲ προσθεὶς Ιωβ εἶπεν τῷ προοιµίῳ (2) Τίς ἄν µε θείη κατὰ µῆνα ἔµπροσθεν ἡµερῶν, ὧν µε ὁ θεὸς ἐφύλαξεν; (3) ὡς ὅτε ηὔγει ὁ λύχνος αὐτοῦ ὑπὲρ κεφαλῆς µου, ὅτε τῷ φωτὶ αὐτοῦ ἐπορευόµην ἐν σκότει· (4) ὅτε ἤµην ἐπιβρίθων ὁδοῖς, ὅτε ὁ θεὸς ἐπισκοπὴν ἐποιεῖτο τοῦ οἴκου µου· (5) ὅτε ἤµην ὑλώδης λίαν, κύκλῳ δέ µου οἱ παῖδες· (6) ὅτε ἐχέοντό µου αἱ ὁδοὶ βουτύρῳ, τὰ δὲ ὄρη µου ἐχέοντο γάλακτι· (7) ὅτε ἐξεπορευόµην ὄρθριος ἐν πόλει, ἐν δὲ πλατείαις ἐτίθετό µου ὁ δίφρος. (8) ἰδόντες µε νεανίσκοι ἐκρύβησαν, πρεσβῦται δὲ πάντες ἔστησαν· (9) ἁδροὶ δὲ ἐπαύσαντο λαλοῦντες δάκτυλον ἐπιθέντες ἐπὶ στόµατι. (10) οἱ δὲ ἀκούσαντες ἐµακάρισάν µε, καὶ γλῶσσα αὐτῶν τῷ λάρυγγι αὐτῶν ἐκολλήθη· (11) ὅτι οὖς ἤκουσεν καὶ ἐµακάρισέν µε,ὀφθαλµὸς δὲ ἰδών µε ἐξέκλινεν. (12) διέσωσα γὰρ πτωχὸν ἐκ χειρὸς δυνάστου καὶ ὀρφανῷ, ᾧ οὐκ ἦν βοηθός, ἐβοήθησα· (13) εὐλογία ἀπολλυµένου ἐπ’ ἐµὲ ἔλθοι,στόµα δὲ χήρας µε εὐλόγησεν. (14) δικαιοσύνην δὲ ἐνεδεδύκειν, ἠµφιασάµην δὲ κρίµα ἴσα διπλοί̈δι. (15) ὀφθαλµὸς ἤµην τυφλῶν, ποὺς δὲ χωλῶν. (16) ἐγὼ ἤµην πατὴρ ἀδυνάτων, δίκην δέ, ἣν οὐκ ᾔδειν, ἐξιχνίασα· (17) συνέτριψα δὲ µύλας ἀδίκων, ἐκ δὲ µέσου τῶν ὀδόντων αὐτῶν ἅρπαγµα ἐξέσπασα. (18) εἶπα δέ Ἡ ἡλικία µου γηράσει, ὥσπερ στέλεχος φοίνικος πολὺν χρόνον βιώσω· (19) ἡ ῥίζα µου διήνοικται ἐπὶ ὕδατος, καὶ δρόσος αὐλισθήσεται ἐν τῷ θερισµῷ µου· (20) ἡ δόξα µου καινὴ µετ’ ἐµοῦ, καὶ τὸ τόξον µου ἐν χειρὶ αὐτοῦ πορεύσεται. (21) ἐµοῦ ἀκούσαντες προσέσχον, ἐσιώπησαν δὲ ἐπὶ τῇ ἐµῇ βουλῇ· (22) ἐπὶ δὲ τῷ ἐµῷ ῥήµατι οὐ προσέθεντο, περιχαρεῖς δὲ ἐγίνοντο, ὁπόταν αὐτοῖς ἐλάλουν· (23) ὥσπερ γῆ διψῶσα προσδεχοµένη τὸν ὑετόν, οὕτως οὗτοι τὴν ἐµὴν λαλιάν. (24) ἐὰν γελάσω πρὸς αὐτούς, οὐ µὴ πιστεύσωσιν, καὶ φῶς τοῦ προσώπου µου οὐκ ἀπέπιπτεν· (25) ἐξελεξάµην ὁδὸν αὐτῶν καὶ ἐκάθισα ἄρχων καὶ κατεσκήνουν ὡσεὶ βασιλεὺς ἐν µονοζώνοις ὃν τρόπον παθεινοὺς παρακαλῶν.

30

(1) νυνὶ δὲ κατεγέλασάν µου, ἐλάχιστοι νῦν νουθετοῦσίν µε ἐν µέρει, ὧν ἐξουδένουν πατέρας αὐτῶν,οὓς οὐχ ἡγησάµην εἶναι ἀξίους κυνῶν τῶν ἐµῶν νοµάδων. (2) καί γε ἰσχὺς χειρῶν αὐτῶν ἵνα τί µοι; ἐπ’ αὐτοὺς ἀπώλετο συντέλεια (3) ἐν ἐνδείᾳ καὶ λιµῷ ἄγονος· οἱ φεύγοντες ἄνυδρον ἐχθὲς συνοχὴν καὶ ταλαιπωρίαν, (4) οἱ περικλῶντες ἅλιµα ἐπὶ ἠχοῦντι,οἵτινες ἅλιµα ἦν αὐτῶν τὰ σῖτα, ἄτιµοι δὲ καὶ πεφαυλισµένοι, ἐνδεεῖς παντὸς ἀγαθοῦ, οἳ καὶ ῥίζας ξύλων ἐµασῶντο ὑπὸ λιµοῦ µεγάλου. (5) ἐπανέστησάν µοι κλέπται, (6) ὧν οἱ οἶκοι αὐτῶν ἦσαν τρῶγλαι πετρῶν· (7) ἀνὰ µέσον εὐήχων βοήσονται·οἳ ὑπὸ φρύγανα ἄγρια διῃτῶντο, (8) ἀφρόνων υἱοὶ καὶ ἀτίµων ὄνοµα καὶ κλέος ἐσβεσµένον ἀπὸ γῆς. (9) νυνὶ δὲ κιθάρα ἐγώ εἰµι αὐτῶν, καὶ ἐµὲ θρύληµα ἔχουσιν· (10) ἐβδελύξαντο δέ µε ἀποστάντες µακράν, ἀπὸ δὲ προσώπου µου οὐκ ἐφείσαντο πτύελον. (11) ἀνοίξας γὰρ φαρέτραν αὐτοῦ ἐκάκωσέν µε, καὶ χαλινὸν τοῦ προσώπου µου ἐξαπέστειλαν. (12) ἐπὶ δεξιῶν βλαστοῦ ἐπανέστησαν, πόδα αὐτῶν ἐξέτειναν καὶ ὡδοποίησαν ἐπ’ ἐµὲ τρίβους ἀπωλείας αὐτῶν. (13) ἐξετρίβησαν τρίβοι µου,ἐξέδυσεν γάρ µου τὴν στολήν· (14) βέλεσιν αὐτοῦ κατηκόντισέν µε, κέχρηταί µοι ὡς βούλεται, ἐν ὀδύναις πέφυρµαι. (15) ἐπιστρέφονται δέ µου αἱ ὀδύναι, ᾤχετό µου ἡ ἐλπὶς ὥσπερ πνεῦµα καὶ ὥσπερ νέφος ἡ σωτηρία µου. (16) καὶ νῦν ἐπ’ ἐµὲ ἐκχυθήσεται ἡ ψυχή µου,ἔχουσιν δέ µε ἡµέραι ὀδυνῶν· (17) νυκτὶ δέ µου τὰ ὀστᾶ συγκέκαυται, τὰ δὲ νεῦρά µου διαλέλυται. (18) ἐν πολλῇ ἰσχύι ἐπελάβετό µου τῆς στολῆς, ὥσπερ τὸ περιστόµιον τοῦ χιτῶνός µου περιέσχεν µε. (19) ἥγησαι δέ µε ἴσα πηλῷ, ἐν γῇ καὶ σποδῷ µου ἡ µερίς· (20) κέκραγα δὲ πρὸς σὲ καὶ οὐκ εἰσακούεις µου, ἔστησαν καὶ κατενόησάν µε· (21) ἐπέβης δέ µοι ἀνελεηµόνως, χειρὶ κραταιᾷ µε ἐµαστίγωσας· (22) ἔταξας δέ µε ἐν ὀδύναις καὶ ἀπέρριψάς µε ἀπὸ σωτηρίας. (23) οἶδα γὰρ ὅτι θάνατός µε ἐκτρίψει· οἰκία γὰρ παντὶ θνητῷ γῆ. (24) εἰ γὰρ ὄφελον δυναίµην ἐµαυτὸν χειρώσασθαι, ἢ δεηθείς γε ἑτέρου, καὶ ποιήσει µοι τοῦτο. (25) ἐγὼ δὲ ἐπὶ παντὶ ἀδυνάτῳ ἔκλαυσα, ἐστέναξα δὲ ἰδὼν ἄνδρα ἐν ἀνάγκαις. (26) ἐγὼ δὲ ἐπέχων ἀγαθοῖς, ἰδοὺ συνήντησάν µοι µᾶλλον ἡµέραι κακῶν. (27) ἡ κοιλία µου ἐξέζεσεν καὶ οὐ σιωπήσεται, προέφθασάν µε ἡµέραι πτωχείας. (28) στένων πεπόρευµαι ἄνευ φιµοῦ, ἕστηκα δὲ ἐν ἐκκλησίᾳ κεκραγώς. (29) ἀδελφὸς γέγονα σειρήνων, ἑταῖρος δὲ στρουθῶν. (30) τὸ δὲ δέρµα µου ἐσκότωται µεγάλως, τὰ δὲ ὀστᾶ µου ἀπὸ καύµατος. (31) ἀπέβη δὲ εἰς πάθος µου ἡ κιθάρα, ὁ δὲ ψαλµός µου εἰς κλαυθµὸν ἐµοί.

31

(1) διαθήκην ἐθέµην τοῖς ὀφθαλµοῖς µου καὶ οὐ συνήσω ἐπὶ παρθένον. (2) καὶ τί ἐµέρισεν ὁ θεὸς ἀπάνωθεν καὶ κληρονοµία ἱκανοῦ ἐξ ὑψίστων; (3) οὐχὶ ἀπώλεια τῷ ἀδίκῳ καὶ ἀπαλλοτρίωσις τοῖς ποιοῦσιν ἀνοµίαν; (4) οὐχὶ αὐτὸς ὄψεται ὁδόν µου καὶ πάντα τὰ διαβήµατά µου ἐξαριθµήσεται; (5) εἰ δὲ ἤµην πεπορευµένος µετὰ γελοιαστῶν, εἰ δὲ καὶ ἐσπούδασεν ὁ πούς µου εἰς δόλον, (6) ἱσταίη µε ἄρα ἐν ζυγῷ δικαίῳ, οἶδεν δὲ ὁ κύριος τὴν ἀκακίαν µου. (7) εἰ ἐξέκλινεν ὁ πούς µου ἐκ τῆς ὁδοῦ, εἰ δὲ καὶ τῷ ὀφθαλµῷ ἐπηκολούθησεν ἡ καρδία µου, εἰ δὲ καὶ ταῖς χερσίν µου ἡψάµην δώρων, (8) σπείραιµι ἄρα καὶ ἄMοι φάγοισαν, ἄρριζος δὲ γενοίµην ἐπὶ γῆς. (9) εἰ ἐξηκολούθησεν ἡ καρδία µου γυναικὶ ἀνδρὸς ἑτέρου, εἰ καὶ ἐγκάθετος ἐγενόµην ἐπὶ θύραις αὐτῆς, (10) ἀρέσαι ἄρα καὶ ἡ γυνή µου ἑτέρῳ, τὰ δὲ νήπιά µου ταπεινωθείη· (11) θυµὸς γὰρ ὀργῆς ἀκατάσχετος τὸ µιᾶναι ἀνδρὸς γυναῖκα· (12) πῦρ γάρ ἐστιν καιόµενον ἐπὶ πάντων τῶν µερῶν, οὗ δ’ ἂν ἐπέλθῃ, ἐκ ῥιζῶν ἀπώλεσεν. (13) εἰ δὲ καὶ ἐφαύλισα κρίµα θεράποντός µου ἢ θεραπαίνης κρινοµένων αὐτῶν πρός µε, (14) τί γὰρ ποιήσω, ἐὰν ἔτασίν µου ποιήσηται ὁ κύριος; ἐὰν δὲ καὶ ἐπισκοπήν, τίνα ἀπόκρισιν ποιήσοµαι; (15) πότερον οὐχ ὡς καὶ ἐγὼ ἐγενόµην ἐν γαστρί, καὶ ἐκεῖνοι γεγόνασιν; γεγόναµεν δὲ ἐν τῇ αὐτῇ κοιλίᾳ. (16) ἀδύνατοι δὲ χρείαν, ἥν ποτ’ εἶχον, οὐκ ἀπέτυχον, χήρας δὲ τὸν ὀφθαλµὸν οὐκ ἐξέτηξα. (17) εἰ δὲ καὶ τὸν ψωµόν µου ἔφαγον µόνος καὶ οὐχὶ ὀρφανῷ µετέδωκα· (18) ὅτι ἐκ νεότητός µου ἐξέτρεφον ὡς πατὴρ καὶ ἐκ γαστρὸς µητρός µου ὡδήγησα· (19) εἰ δὲ καὶ ὑπερεῖδον γυµνὸν ἀπολλύµενον καὶ οὐκ ἠµφίασα, (20) ἀδύνατοι δὲ εἰ µὴ εὐλόγησάν µε, ἀπὸ δὲ κουρᾶς ἀµνῶν µου ἐθερµάνθησαν οἱ ὦµοι αὐτῶν, (21) εἰ ἐπῆρα ὀρφανῷ χεῖρα πεποιθὼς ὅτι πολλή µοι βοήθεια περίεστιν, (22) ἀποσταίη ἄρα ὁ ὦµός µου ἀπὸ τῆς κλειδός, ὁ δὲ βραχίων µου ἀπὸ τοῦ ἀγκῶνός µου συντριβείη. (23) φόβος γὰρ κυρίου συνέσχεν µε, καὶ ἀπὸ τοῦ λήµµατος αὐτοῦ οὐχ ὑποίσω. (24) εἰ ἔταξα χρυσίον ἰσχύν µου,εἰ δὲ καὶ λίθῳ πολυτελεῖ ἐπεποίθησα, (25) εἰ δὲ καὶ εὐφράνθην πολλοῦ πλούτου µοι γενοµένου, εἰ δὲ καὶ ἐπ’ ἀναριθµήτοις ἐθέµην χεῖρά µου, (26) ἦ οὐχ ὁρῶ µὲν ἥλιον τὸν ἐπιφαύσκοντα ἐκλείποντα, σελήνην δὲ φθίνουσαν; οὐ γὰρ ἐπ’ αὐτοῖς ἐστιν. (27) καὶ εἰ ἠπατήθη λάθρᾳ ἡ καρδία µου,εἰ δὲ καὶ χεῖρά µου ἐπιθεὶς ἐπὶ στόµατί µου ἐφίλησα, (28) καὶ τοῦτό µοι ἄρα ἀνοµία ἡ µεγίστη λογισθείη, ὅτι ἐψευσάµην ἐναντίον κυρίου τοῦ ὑψίστου. (29) εἰ δὲ καὶ ἐπιχαρὴς ἐγενόµην πτώµατι ἐχθρῶν µου καὶ εἶπεν ἡ καρδία µου Εὖγε, (30) ἀκούσαι ἄρα τὸ οὖς µου τὴν κατάραν µου, θρυληθείην δὲ ἄρα ὑπὸ λαοῦ µου κακούµενος. (31) εἰ δὲ καὶ πολλάκις εἶπον αἱ θεράπαιναί µου Τίς ἂν δῴη ἡµῖν τῶν σαρκῶν αὐτοῦ πλησθῆναι; λίαν µου χρηστοῦ ὄντος· (32) ἔξω δὲ οὐκ ηὐλίζετο ξένος, ἡ δὲ θύρα µου παντὶ ἐλθόντι ἀνέῳκτο. (33) εἰ δὲ καὶ ἁµαρτὼν ἀκουσίως ἔκρυψα τὴν ἁµαρτίαν µου, (34) οὐ γὰρ διετράπην πολυοχλίαν πλήθους τοῦ µὴ ἐξαγορεῦσαι ἐνώπιον αὐτῶν, εἰ δὲ καὶ εἴασα ἀδύνατον ἐξελθεῖν θύραν µου κόλπῳ κενῷ, (35) τίς δῴη ἀκούοντά µου; χεῖρα δὲ κυρίου εἰ µὴ ἐδεδοίκειν, συγγραφὴν δέ, ἣν εἶχον κατά τινος, (36) ἐπ’ ὤµοις ἂν περιθέµενος στέφανον ἀνεγίνωσκον, (37) καὶ εἰ µὴ ῥήξας αὐτὴν ἀπέδωκα οὐθὲν λαβὼν παρὰ χρεοφειλέτου, (38) εἰ ἐπ’ ἐµοί ποτε ἡ γῆ ἐστέναξεν, εἰ δὲ καὶ οἱ αὔλακες αὐτῆς ἔκλαυσαν ὁµοθυµαδόν, (39) εἰ δὲ καὶ τὴν ἰσχὺν αὐτῆς ἔφαγον µόνος ἄνευ τιµῆς, εἰ δὲ καὶ ψυχὴν κυρίου τῆς γῆς ἐκβαλὼν ἐλύπησα, (40) ἀντὶ πυροῦ ἄρα ἐξέλθοι µοι κνίδη, ἀντὶ δὲ κριθῆς βάτος. Καὶ ἐπαύσατο Ιωβ ῥήµασιν.

32

(1) Ἡσύχασαν δὲ καὶ οἱ τρεῖς φίλοι αὐτοῦ ἔτι ἀντειπεῖν Ιωβ· ἦν γὰρ Ιωβ δίκαιος ἐναντίον αὐτῶν. (2) ὠργίσθη δὲ Ελιους ὁ τοῦ Βαραχιηλ ὁ Βουζίτης ἐκ τῆς συγγενείας Ραµ τῆς Αυσίτιδος χώρας, ὠργίσθη δὲ τῷ Ιωβ σφόδρα, διότι ἀπέφηνεν ἑαυτὸν δίκαιον ἐναντίον κυρίου· (3) καὶ κατὰ τῶν τριῶν δὲ φίλων ὠργίσθη σφόδρα, διότι οὐκ ἠδυνήθησαν ἀποκριθῆναι ἀντίθετα Ιωβ καὶ ἔθεντο αὐτὸν εἶναι ἀσεβῆ. (4) Ελιους δὲ ὑπέµεινεν δοῦναι ἀπόκρισιν Ιωβ, ὅτι πρεσβύτεροι αὐτοῦ εἰσιν ἡµέραις. (5) καὶ εἶδεν Ελιους ὅτι οὐκ ἔστιν ἀπόκρισις ἐν στόµατι τῶν τριῶν ἀνδρῶν, καὶ ἐθυµώθη ὀργὴ αὐτοῦ. (6) ὑπολαβὼν δὲ Ελιους ὁ τοῦ Βαραχιηλ ὁ Βουζίτης εἶπεν Νεώτερος µέν εἰµι τῷ χρόνῳ, ὑµεῖς δέ ἐστε πρεσβύτεροι· διὸ ἡσύχασα φοβηθεὶς τοῦ ὑµῖν ἀναγγεῖλαι τὴν ἐµαυτοῦ ἐπιστήµην· (7) εἶπα δὲ ὅτι Ὁ χρόνος ἐστὶν ὁ λαλῶν, ἐν πολλοῖς δὲ ἔτεσιν οἴδασιν σοφίαν. (8) ἀλλὰ πνεῦµά ἐστιν ἐν βροτοῖς, πνοὴ δὲ παντοκράτορός ἐστιν ἡ διδάσκουσα· (9) οὐχ οἱ πολυχρόνιοί εἰσιν σοφοί, οὐδ’ οἱ γέροντες οἴδασιν κρίµα. (10) διὸ εἶπα Ἀκούσατέ µου, καὶ ἀναγγελῶ ὑµῖν ἃ οἶδα· (11) ἐνωτίζεσθέ µου τὰ ῥήµατα· ἐρῶ γὰρ ὑµῶν ἀκουόντων, ἄχρι οὗ ἐτάσητε λόγους. (12) καὶ µέχρι ὑµῶν συνήσω, καὶ ἰδοὺ οὐκ ἦν τῷ Ιωβ ἐλέγχων, ἀνταποκρινόµενος ῥήµατα αὐτοῦ ἐξ ὑµῶν, (13) ἵνα µὴ εἴπητε Εὕροµεν σοφίαν κυρίῳ προσθέµενοι· (14) ἀνθρώπῳ δὲ ἐπετρέψατε λαλῆσαι τοιαῦτα ῥήµατα. — (15) ἐπτοήθησαν, οὐκ ἀπεκρίθησαν ἔτι, ἐπαλαίωσαν ἐξ αὐτῶν λόγους. (16) ὑπέµεινα, οὐ γὰρ ἐλάλησαν· ὅτι ἔστησαν, οὐκ ἀπεκρίθησαν. (17) Ὑπολαβὼν δὲ Ελιους λέγει (18) Πάλιν λαλήσω· πλήρης γάρ εἰµι ῥηµάτων, ὀλέκει γάρ µε τὸ πνεῦµα τῆς γαστρός· (19) ἡ δὲ γαστήρ µου ὥσπερ ἀσκὸς γλεύκους ζέων δεδεµένος ἢ ὥσπερ φυσητὴρ χαλκέως ἐρρηγώς. (20) λαλήσω, ἵνα ἀναπαύσωµαι ἀνοίξας τὰ χείλη· (21) ἄνθρωπον γὰρ οὐ µὴ αἰσχυνθῶ, ἀλλὰ µὴν οὐδὲ βροτὸν οὐ µὴ ἐντραπῶ· (22) οὐ γὰρ ἐπίσταµαι θαυµάσαι πρόσωπον· εἰ δὲ µή, καὶ ἐµὲ σῆτες ἔδονται.

33

(1) οὐ µὴν δὲ ἀλλὰ ἄκουσον, Ιωβ, τὰ ῥήµατά µου καὶ λαλιὰν ἐνωτίζου µου· (2) ἰδοὺ γὰρ ἤνοιξα τὸ στόµα µου, καὶ ἐλάλησεν ἡ γλῶσσά µου. (3) καθαρά µου ἡ καρδία ῥήµασιν, σύνεσις δὲ χειλέων µου καθαρὰ νοήσει. (4) πνεῦµα θεῖον τὸ ποιῆσάν µε, πνοὴ δὲ παντοκράτορος ἡ διδάσκουσά µε. (5) ἐὰν δύνῃ, δός µοι ἀπόκρισιν πρὸς ταῦτα· ὑπόµεινον, στῆθι κατ’ ἐµὲ καὶ ἐγὼ κατὰ σέ. (6) ἐκ πηλοῦ διήρτισαι σὺ ὡς καὶ ἐγώ, ἐκ τοῦ αὐτοῦ διηρτίσµεθα. (7) οὐχ ὁ φόβος µού σε στροβήσει, οὐδὲ ἡ χείρ µου βαρεῖα ἔσται ἐπὶ σοί. (8) πλὴν εἶπας ἐν ὠσίν µου,φωνὴν ῥηµάτων σου ἀκήκοα· (9) διότι λέγεις Καθαρός εἰµι οὐχ ἁµαρτών, ἄµεµπτος δέ εἰµι, οὐ γὰρ ἠνόµησα· (10) µέµψιν δὲ κατ’ ἐµοῦ εὗρεν, ἥγηται δέ µε ὥσπερ ὑπεναντίον· (11) ἔθετο δὲ ἐν ξύλῳ τὸν πόδα µου, ἐφύλαξεν δέ µου πάσας τὰς ὁδούς. (12) πῶς γὰρ λέγεις Δίκαιός εἰµι, καὶ οὐκ ἐπακήκοέν µου; αἰώνιος γάρ ἐστιν ὁ ἐπάνω βροτῶν. (13) λέγεις δέ Διὰ τί τῆς δίκης µου οὐκ ἐπακήκοεν πᾶν ῥῆµα; (14) ἐν γὰρ τῷ ἅπαξ λαλήσαι ὁ κύριος, ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ ἐνύπνιον, (15) ἢ ἐν µελέτῃ νυκτερινῇ, ὡς ὅταν ἐπιπίπτῃ δεινὸς φόβος ἐπ’ ἀνθρώπους ἐπὶ νυσταγµάτων ἐπὶ κοίτης· (16) τότε ἀνακαλύπτει νοῦν ἀνθρώπων, ἐν εἴδεσιν φόβου τοιούτοις αὐτοὺς ἐξεφόβησεν (17) ἀποστρέψαι ἄνθρωπον ἐξ ἀδικίας, τὸ δὲ σῶµα αὐτοῦ ἀπὸ πτώµατος ἐρρύσατο. (18) ἐφείσατο δὲ τῆς ψυχῆς αὐτοῦ ἀπὸ θανάτου καὶ µὴ πεσεῖν αὐτὸν ἐν πολέµῳ. (19) πάλιν δὲ ἤλεγξεν αὐτὸν ἐν µαλακίᾳ ἐπὶ κοίτης καὶ πλῆθος ὀστῶν αὐτοῦ ἐνάρκησεν, (20) πᾶν δὲ βρωτὸν σίτου οὐ µὴ δύνηται προσδέξασθαι καὶ ἡ ψυχὴ αὐτοῦ βρῶσιν ἐπιθυµήσει, (21) ἕως ἂν σαπῶσιν αὐτοῦ αἱ σάρκες καὶ ἀποδείξῃ τὰ ὀστᾶ αὐτοῦ κενά· (22) ἤγγισεν δὲ εἰς θάνατον ἡ ψυχὴ αὐτοῦ, ἡ δὲ ζωὴ αὐτοῦ ἐν ᾅδῃ. (23) ἐὰν ὦσιν χίλιοι ἄγγελοι θανατηφόροι, εἷς αὐτῶν οὐ µὴ τρώσῃ αὐτόν· ἐὰν νοήσῃ τῇ καρδίᾳ ἐπιστραφῆναι ἐπὶ κύριον, ἀναγγείλῃ δὲ ἀνθρώπῳ τὴν ἑαυτοῦ µέµψιν, τὴν δὲ ἄνοιαν αὐτοῦ δείξῃ, (24) ἀνθέξεται τοῦ µὴ πεσεῖν αὐτὸν εἰς θάνατον, ἀνανεώσει δὲ αὐτοῦ τὸ σῶµα ὥσπερ ἀλοιφὴν ἐπὶ τοίχου, τὰ δὲ ὀστᾶ αὐτοῦ ἐµπλήσει µυελοῦ· (25) ἁπαλυνεῖ δὲ αὐτοῦ τὰς σάρκας ὥσπερ νηπίου, ἀποκαταστήσει δὲ αὐτὸν ἀνδρωθέντα ἐν ἀνθρώποις. (26) εὐξάµενος δὲ πρὸς κύριον, καὶ δεκτὰ αὐτῷ ἔσται, εἰσελεύσεται δὲ προσώπῳ καθαρῷ σὺν ἐξηγορίᾳ· ἀποδώσει δὲ ἀνθρώποις δικαιοσύνην. (27) εἶτα τότε ἀποµέµψεται ἄνθρωπος αὐτὸς ἑαυτῷ λέγων Οἷα συνετέλουν, καὶ οὐκ ἄξια ἤτασέν µε ὧν ἥµαρτον. (28) σῶσον ψυχήν µου τοῦ µὴ ἐλθεῖν εἰς διαφθοράν, καὶ ἡ ζωή µου φῶς ὄψεται. (29) ἰδοὺ πάντα ταῦτα ἐργᾶται ὁ ἰσχυρὸς ὁδοὺς τρεῖς µετὰ ἀνδρός. (30) ἀλλ’ ἐρρύσατο τὴν ψυχήν µου ἐκ θανάτου, ἵνα ἡ ζωή µου ἐν φωτὶ αἰνῇ αὐτόν. (31) ἐνωτίζου, Ιωβ, καὶ ἄκουέ µου· κώφευσον, καὶ ἐγώ εἰµι λαλήσω. (32) εἰ εἰσὶν λόγοι, ἀποκρίθητί µοι· λάλησον, θέλω γὰρ δικαιωθῆναί σε. (33) εἰ µή, σὺ ἄκουσόν µου· κώφευσον, καὶ διδάξω σε σοφίαν.

34

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Ελιους λέγει (2) Ἀκούσατέ µου, σοφοί· ἐπιστάµενοι, ἐνωτίζεσθε τὸ καλόν· (3) ὅτι οὖς λόγους δοκιµάζει, καὶ λάρυγξ γεύεται βρῶσιν. (4) κρίσιν ἑλώµεθα ἑαυτοῖς, γνῶµεν ἀνὰ µέσον ἑαυτῶν ὅ τι καλόν. (5) ὅτι εἴρηκεν Ιωβ Δίκαιός εἰµι, ὁ κύριος ἀπήλλαξέν µου τὸ κρίµα, (6) ἐψεύσατο δὲ τῷ κρίµατί µου, βίαιον τὸ βέλος µου ἄνευ ἀδικίας. (7) τίς ἀνὴρ ὥσπερ Ιωβ πίνων µυκτηρισµὸν ὥσπερ ὕδωρ (8) οὐχ ἁµαρτὼν οὐδὲ ἀσεβήσας ἢ ὁδοῦ κοινωνήσας µετὰ ποιούντων τὰ ἄνοµα τοῦ πορευθῆναι µετὰ ἀσεβῶν; (9) µὴ γὰρ εἴπῃς ὅτι Οὐκ ἔσται ἐπισκοπὴ ἀνδρός· καὶ ἐπισκοπὴ αὐτῷ παρὰ κυρίου. (10) διό, συνετοὶ καρδίας, ἀκούσατέ µου Μή µοι εἴη ἔναντι κυρίου ἀσεβῆσαι καὶ ἔναντι παντοκράτορος ταράξαι τὸ δίκαιον· (11) ἀλλὰ ἀποδιδοῖ ἀνθρώπῳ καθὰ ποιεῖ ἕκαστος αὐτῶν, καὶ ἐν τρίβῳ ἀνδρὸς εὑρήσει αὐτόν. (12) οἴῃ δὲ τὸν κύριον ἄτοπα ποιήσειν; ἢ ὁ παντοκράτωρ ταράξει κρίσιν; (13) ὃς ἐποίησεν τὴν γῆν· τίς δέ ἐστιν ὁ ποιῶν τὴν ὑπ’ οὐρανὸν καὶ τὰ ἐνόντα πάντα; (14) εἰ γὰρ βούλοιτο συνέχειν καὶ τὸ πνεῦµα παρ’ αὐτῷ κατασχεῖν, (15) τελευτήσει πᾶσα σὰρξ ὁµοθυµαδόν, πᾶς δὲ βροτὸς εἰς γῆν ἀπελεύσεται, ὅθεν καὶ ἐπλάσθη. (16) εἰ δὲ µὴ νουθετῇ, ἄκουε ταῦτα, ἐνωτίζου φωνὴν ῥηµάτων. (17) ἰδὲ σὺ τὸν µισοῦντα ἄνοµα καὶ τὸν ὀλλύντα τοὺς πονηροὺς ὄντα αἰώνιον δίκαιον. (18) ἀσεβὴς ὁ λέγων βασιλεῖ Παρανοµεῖς, ἀσεβέστατε τοῖς ἄρχουσιν· (19) ὃς οὐκ ἐπῃσχύνθη πρόσωπον ἐντίµου οὐδὲ οἶδεν τιµὴν θέσθαι ἁδροῖς θαυµασθῆναι πρόσωπα αὐτῶν. (20) κενὰ δὲ αὐτοῖς ἀποβήσεται τὸ κεκραγέναι καὶ δεῖσθαι ἀνδρός· ἐχρήσαντο γὰρ παρανόµως ἐκκλινοµένων ἀδυνάτων. (21) αὐτὸς γὰρ ὁρατής ἐστιν ἔργων ἀνθρώπων, λέληθεν δὲ αὐτὸν οὐδὲν ὧν πράσσουσιν, (22) οὐδὲ ἔσται τόπος τοῦ κρυβῆναι τοὺς ποιοῦντας τὰ ἄνοµα· (23) ὅτι οὐκ ἐπ’ ἄνδρα θήσει ἔτι·ὁ γὰρ κύριος πάντας ἐφορᾷ (24) ὁ καταλαµβάνων ἀνεξιχνίαστα, ἔνδοξά τε καὶ ἐξαίσια, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθµός· (25) ὁ γνωρίζων αὐτῶν τὰ ἔργα καὶ στρέψει νύκτα, καὶ ταπεινωθήσονται. (26) ἔσβεσεν δὲ ἀσεβεῖς, ὁρατοὶ δὲ ἐναντίον αὐτοῦ, (27) ὅτι ἐξέκλιναν ἐκ νόµου θεοῦ, δικαιώµατα δὲ αὐτοῦ οὐκ ἐπέγνωσαν (28) τοῦ ἐπαγαγεῖν ἐπ’ αὐτὸν κραυγὴν πένητος, καὶ κραυγὴν πτωχῶν εἰσακούσεται. (29) καὶ αὐτὸς ἡσυχίαν παρέξει, καὶ τίς καταδικάσεται; καὶ κρύψει πρόσωπον, καὶ τίς ὄψεται αὐτόν; καὶ κατὰ ἔθνους καὶ κατὰ ἀνθρώπου ὁµοῦ (30) βασιλεύων ἄνθρωπον ὑποκριτὴν ἀπὸ δυσκολίας λαοῦ. (31) ὅτι πρὸς τὸν ἰσχυρὸν ὁ λέγων Εἴληφα, οὐκ ἐνεχυράσω· (32) ἄνευ ἐµαυτοῦ ὄψοµαι, σὺ δεῖξόν µοι· εἰ ἀδικίαν ἠργασάµην, οὐ µὴ προσθήσω. (33) µὴ παρὰ σοῦ ἀποτείσει αὐτήν; ὅτι ἀπώσῃ, ὅτι σὺ ἐκλέξῃ καὶ οὐκ ἐγώ· καὶ τί ἔγνως λάλησον. (34) διὸ συνετοὶ καρδίας ἐροῦσιν ταῦτα, ἀνὴρ δὲ σοφὸς ἀκήκοέν µου τὸ ῥῆµα. (35) Ιωβ δὲ οὐκ ἐν συνέσει ἐλάλησεν, τὰ δὲ ῥήµατα αὐτοῦ οὐκ ἐν ἐπιστήµῃ. (36) οὐ µὴν δὲ ἀλλὰ µάθε, Ιωβ, µὴ δῷς ἔτι ἀνταπόκρισιν ὥσπερ οἱ ἄφρονες, (37) ἵνα µὴ προσθῶµεν ἐφ’ ἁµαρτίαις ἡµῶν, ἀνοµία δὲ ἐφ’ ἡµῖν λογισθήσεται πολλὰ λαλούντων ῥήµατα ἐναντίον τοῦ κυρίου.

35

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Ελιους λέγει (2) Τί τοῦτο ἡγήσω ἐν κρίσει; σὺ τίς εἶ ὅτι εἶπας Δίκαιός εἰµι ἔναντι κυρίου; (3) ἢ ἐρεῖς Τί ποιήσω ἁµαρτών; (4) ἐγὼ σοὶ δώσω ἀπόκρισιν καὶ τοῖς τρισὶν φίλοις σου. (5) ἀνάβλεψον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἰδέ, κατάµαθε δὲ νέφη ὡς ὑψηλὰ ἀπὸ σοῦ. (6) εἰ ἥµαρτες, τί πράξεις; εἰ δὲ καὶ πολλὰ ἠνόµησας, τί δύνασαι ποιῆσαι; (7) ἐπεὶ δὲ οὖν δίκαιος εἶ, τί δώσεις αὐτῷ; ἢ τί ἐκ χειρός σου λήµψεται; (8) ἀνδρὶ τῷ ὁµοίῳ σου ἡ ἀσέβειά σου, καὶ υἱῷ ἀνθρώπου ἡ δικαιοσύνη σου. (9) ἀπὸ πλήθους συκοφαντούµενοι κεκράξονται, βοήσονται ἀπὸ βραχίονος πολλῶν. (10) καὶ οὐκ εἶπεν Ποῦ ἐστιν ὁ θεὸς ὁ ποιήσας µε,ὁ κατατάσσων φυλακὰς νυκτερινάς, (11) ὁ διορίζων µε ἀπὸ τετραπόδων γῆς, ἀπὸ δὲ πετεινῶν οὐρανοῦ; (12) ἐκεῖ κεκράξονται, καὶ οὐ µὴ εἰσακούσῃκαὶ ἀπὸ ὕβρεως πονηρῶν. (13) ἄτοπα γὰρ οὐ βούλεται ὁ κύριος ἰδεῖν· αὐτὸς γὰρ ὁ παντοκράτωρ ὁρατής ἐστιν (14) τῶν συντελούντων τὰ ἄνοµα καὶ σώσει µε. κρίθητι δὲ ἐναντίον αὐτοῦ, εἰ δύνασαι αἰνέσαι αὐτόν, ὡς ἔστιν. (15) καὶ νῦν, ὅτι οὐκ ἔστιν ἐπισκεπτόµενος, ὀργὴν αὐτοῦ καὶ οὐκ ἔγνω παραπτώµατι σφόδρα· (16) καὶ Ιωβ µαταίως ἀνοίγει τὸ στόµα αὐτοῦ, ἐν ἀγνωσίᾳ ῥήµατα βαρύνει.

36

(1) Προσθεὶς δὲ Ελιους ἔτι λέγει (2) Μεῖνόν µε µικρὸν ἔτι, ἵνα διδάξω σε· ἔτι γὰρ ἐν ἐµοί ἐστιν λέξις. (3) ἀναλαβὼν τὴν ἐπιστήµην µου µακρὰν ἔργοις δέ µου δίκαια ἐρῶ (4) ἐπ’ ἀληθείας καὶ οὐκ ἄδικα ῥήµατα· ἀδίκως συνίεις. (5) γίγνωσκε δὲ ὅτι ὁ κύριος οὐ µὴ ἀποποιήσηται τὸν ἄκακον. δυνατὸς ἰσχύι καρδίας (6) ἀσεβῆ οὐ µὴ ζωοποιήσει καὶ κρίµα πτωχῶν δώσει. (7) οὐκ ἀφελεῖ ἀπὸ δικαίου ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ· καὶ µετὰ βασιλέων εἰς θρόνον καὶ καθιεῖ αὐτοὺς εἰς νῖκος, καὶ ὑψωθήσονται. (8) καὶ εἰ πεπεδηµένοι ἐν χειροπέδαις συσχεθήσονται ἐν σχοινίοις πενίας, (9) καὶ ἀναγγελεῖ αὐτοῖς τὰ ἔργα αὐτῶν καὶ τὰ παραπτώµατα αὐτῶν, ὅτι ἰσχύσουσιν. (10) ἀλλὰ τοῦ δικαίου εἰσακούσεται· καὶ εἶπεν ὅτι ἐπιστραφήσονται ἐξ ἀδικίας. (11) ἐὰν ἀκούσωσιν καὶ δουλεύσωσιν, συντελέσουσιν τὰς ἡµέρας αὐτῶν ἐν ἀγαθοῖς καὶ τὰ ἔτη αὐτῶν ἐν εὐπρεπείαις. (12) ἀσεβεῖς δὲ οὐ διασῴζει παρὰ τὸ µὴ βούλεσθαι εἰδέναι αὐτοὺς τὸν κύριον καὶ διότι νουθετούµενοι ἀνήκοοι ἦσαν. (13) καὶ ὑποκριταὶ καρδίᾳ τάξουσιν θυµόν· οὐ βοήσονται, ὅτι ἔδησεν αὐτούς. (14) ἀποθάνοι τοίνυν ἐν νεότητι ἡ ψυχὴ αὐτῶν, ἡ δὲ ζωὴ αὐτῶν τιτρωσκοµένη ὑπὸ ἀγγέλων, (15) ἀνθ’ ὧν ἔθλιψαν ἀσθενῆ καὶ ἀδύνατον· κρίµα δὲ πραέων ἐκθήσει. (16) καὶ προσέτι ἠπάτησέν σε ἐκ στόµατος ἐχθροῦ· ἄβυσσος, κατάχυσις ὑποκάτω αὐτῆς· καὶ κατέβη τράπεζά σου πλήρης πιότητος. (17) οὐχ ὑστερήσει δὲ ἀπὸ δικαίων κρίµα, (18) θυµὸς δὲ ἐπ’ ἀσεβεῖς ἔσται δι’ ἀσέβειαν δώρων, ὧν ἐδέχοντο ἐπ’ ἀδικίαις. (19) µή σε ἐκκλινάτω ἑκὼν ὁ νοῦς δεήσεως ἐν ἀνάγκῃ ὄντων ἀδυνάτων, καὶ πάντας τοὺς κραταιοῦντας ἰσχύν. (20) µὴ ἐξελκύσῃς τὴν νύκτα τοῦ ἀναβῆναι λαοὺς ἀντ’ αὐτῶν· (21) ἀλλὰ φύλαξαι µὴ πράξῃς ἄτοπα· ἐπὶ τοῦτον γὰρ ἐξείλω ἀπὸ πτωχείας. (22) ἰδοὺ ὁ ἰσχυρὸς κραταιώσει ἐν ἰσχύι αὐτοῦ· τίς γάρ ἐστιν κατ’ αὐτὸν δυνάστης; (23) τίς δέ ἐστιν ὁ ἐτάζων αὐτοῦ τὰ ἔργα; ἢ τίς ὁ εἴπας Ἔπραξεν ἄδικα; (24) µνήσθητι ὅτι µεγάλα ἐστὶν αὐτοῦ τὰ ἔργα, ὧν ἦρξαν ἄνδρες· (25) πᾶς ἄνθρωπος εἶδεν ἐν ἑαυτῷ, ὅσοι τιτρωσκόµενοί εἰσιν βροτοί. (26) ἰδοὺ ὁ ἰσχυρὸς πολύς, καὶ οὐ γνωσόµεθα· ἀριθµὸς ἐτῶν αὐτοῦ καὶ ἀπέραντος. (27) ἀριθµηταὶ δὲ αὐτῷ σταγόνες ὑετοῦ, καὶ ἐπιχυθήσονται ὑετῷ εἰς νεφέλην· (28) ῥυήσονται παλαιώµατα, ἐσκίασεν δὲ νέφη ἐπὶ ἀµυθήτων βροτῶν. (28a) ὥραν ἔθετο κτήνεσιν, οἴδασιν δὲ κοίτης τάξιν. (28b) ἐπὶ τούτοις πᾶσιν οὐκ ἐξίσταταί σου ἡ διάνοια οὐδὲ διαλλάσσεταί σου ἡ καρδία ἀπὸ σώµατος; (29) καὶ ἐὰν συνῇ ἀπεκτάσεις νεφέλης, ἰσότητα σκηνῆς αὐτοῦ, (30) ἰδοὺ ἐκτείνει ἐπ’ αὐτὸν ηδω καὶ ῥιζώµατα τῆς θαλάσσης ἐκάλυψεν. (31) ἐν γὰρ αὐτοῖς κρινεῖ λαούς, δώσει τροφὴν τῷ ἰσχύοντι. (32) ἐπὶ χειρῶν ἐκάλυψεν φῶς καὶ ἐνετείλατο περὶ αὐτῆς ἐν ἀπαντῶντι· (33) ἀναγγελεῖ περὶ αὐτοῦ φίλον αὐτοῦ· κτῆσις καὶ περὶ ἀδικίας.

37

(1) καὶ ταύτης ἐταράχθη ἡ καρδία µου καὶ ἀπερρύη ἐκ τοῦ τόπου αὐτῆς. (2) ἄκουε ἀκοὴν ἐν ὀργῇ θυµοῦ κυρίου, καὶ µελέτη ἐκ στόµατος αὐτοῦ ἐξελεύσεται. (3) ὑποκάτω παντὸς τοῦ οὐρανοῦ ἀρχὴ αὐτοῦ, καὶ τὸ φῶς αὐτοῦ ἐπὶ πτερύγων τῆς γῆς. (4) ὀπίσω αὐτοῦ βοήσεται φωνή, βροντήσει ἐν φωνῇ ὕβρεως αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἀνταλλάξει αὐτούς, ὅτι ἀκούσει φωνὴν αὐτοῦ. (5) βροντήσει ὁ ἰσχυρὸς ἐν φωνῇ αὐτοῦ θαυµάσια· ἐποίησεν γὰρ µεγάλα, ἃ οὐκ ᾔδειµεν, (6) συντάσσων χιόνι Γίνου ἐπὶ τῆς γῆς· καὶ χειµὼν ὑετός, καὶ χειµὼν ὑετῶν δυναστείας αὐτοῦ. (7) ἐν χειρὶ παντὸς ἀνθρώπου κατασφραγίζει, ἵνα γνῷ πᾶς ἄνθρωπος τὴν ἑαυτοῦ ἀσθένειαν. (8) εἰσῆλθεν δὲ θηρία ὑπὸ σκέπην, ἡσύχασαν δὲ ἐπὶ κοίτης. (9) ἐκ ταµιείων ἐπέρχονται δῖναι, ἀπὸ δὲ ἀκρωτηρίων ψῦχος. (10) καὶ ἀπὸ πνοῆς ἰσχυροῦ δώσει πάγος, οἰακίζει δὲ τὸ ὕδωρ ὡς ἐὰν βούληται· (11) καὶ ἐκλεκτὸν καταπλάσσει νεφέλη, διασκορπιεῖ νέφος φῶς αὐτοῦ. (12) καὶ αὐτὸς κυκλώµατα διαστρέψει ἐν θεεβουλαθω εἰς ἔργα αὐτῶν· πάντα, ὅσα ἂν ἐντείληται αὐτοῖς, ταῦτα συντέτακται παρ’ αὐτοῦ ἐπὶ τῆς γῆς, (13) ἐὰν εἰς παιδείαν, ἐὰν εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ, ἐὰν εἰς ἔλεος εὑρήσει αὐτόν. (14) ἐνωτίζου ταῦτα, Ιωβ· στῆθι νουθετοῦ δύναµιν κυρίου. (15) οἴδαµεν ὅτι ὁ θεὸς ἔθετο ἔργα αὐτοῦ φῶς ποιήσας ἐκ σκότους. (16) ἐπίσταται δὲ διάκρισιν νεφῶν, ἐξαίσια δὲ πτώµατα πονηρῶν. (17) σοῦ δὲ ἡ στολὴ θερµή· ἡσυχάζεται δὲ ἐπὶ τῆς γῆς. (18) στερεώσεις µετ’ αὐτοῦ εἰς παλαιώµατα, ἰσχυραὶ ὡς ὅρασις ἐπιχύσεως. (19) διὰ τί; δίδαξόν µε τί ἐροῦµεν αὐτῷ· καὶ παυσώµεθα πολλὰ λέγοντες. (20) µὴ βίβλος ἢ γραµµατεύς µοι παρέστηκεν, ἵνα ἄνθρωπον ἑστηκὼς κατασιωπήσω; (21) πᾶσιν δ’ οὐχ ὁρατὸν τὸ φῶς, τηλαυγές ἐστιν ἐν τοῖς παλαιώµασιν, ὥσπερ τὸ παρ’ αὐτοῦ ἐπὶ νεφῶν. (22) ἀπὸ βορρᾶ νέφη χρυσαυγοῦντα· ἐπὶ τούτοις µεγάλη ἡ δόξα καὶ τιµὴ παντοκράτορος. (23) καὶ οὐχ εὑρίσκοµεν ἄMον ὅµοιον τῇ ἰσχύι αὐτοῦ· ὁ τὰ δίκαια κρίνων, οὐκ οἴει ἐπακούειν αὐτόν; (24) διὸ φοβηθήσονται αὐτὸν οἱ ἄνθρωποι, φοβηθήσονται δὲ αὐτὸν καὶ οἱ σοφοὶ καρδίᾳ.

38

(1) Μετὰ δὲ τὸ παύσασθαι Ελιουν τῆς λέξεως εἶπεν ὁ κύριος τῷ Ιωβ διὰ λαίλαπος καὶ νεφῶν (2) Τίς οὗτος ὁ κρύπτων µε βουλήν, συνέχων δὲ ῥήµατα ἐν καρδίᾳ, ἐµὲ δὲ οἴεται κρύπτειν; (3) ζῶσαι ὥσπερ ἀνὴρ τὴν ὀσφύν σου, ἐρωτήσω δέ σε, σὺ δέ µοι ἀποκρίθητι. (4) ποῦ ἦς ἐν τῷ θεµελιοῦν µε τὴν γῆν; ἀπάγγειλον δέ µοι, εἰ ἐπίστῃ σύνεσιν. (5) τίς ἔθετο τὰ µέτρα αὐτῆς, εἰ οἶδας; ἢ τίς ὁ ἐπαγαγὼν σπαρτίον ἐπ’ αὐτῆς; (6) ἐπὶ τίνος οἱ κρίκοι αὐτῆς πεπήγασιν; τίς δέ ἐστιν ὁ βαλὼν λίθον γωνιαῖον ἐπ’ αὐτῆς; (7) ὅτε ἐγενήθησαν ἄστρα, ᾔνεσάν µε φωνῇ µεγάλῃ πάντες ἄγγελοί µου. (8) ἔφραξα δὲ θάλασσαν πύλαις, ὅτε ἐµαίµασσεν ἐκ κοιλίας µητρὸς αὐτῆς ἐκπορευοµένη· (9) ἐθέµην δὲ αὐτῇ νέφος ἀµφίασιν, ὁµίχλῃ δὲ αὐτὴν ἐσπαργάνωσα· (10) ἐθέµην δὲ αὐτῇ ὅρια περιθεὶς κλεῖθρα καὶ πύλας· (11) εἶπα δὲ αὐτῇ Μέχρι τούτου ἐλεύσῃ καὶ οὐχ ὑπερβήσῃ, ἀλλ’ ἐν σεαυτῇ συντριβήσεταί σου τὰ κύµατα. (12) ἦ ἐπὶ σοῦ συντέταχα φέγγος πρωινόν, ἑωσφόρος δὲ εἶδεν τὴν ἑαυτοῦ τάξιν (13) ἐπιλαβέσθαι πτερύγων γῆς, ἐκτινάξαι ἀσεβεῖς ἐξ αὐτῆς; (14) ἦ σὺ λαβὼν γῆν πηλὸν ἔπλασας ζῷον καὶ λαλητὸν αὐτὸν ἔθου ἐπὶ γῆς; (15) ἀφεῖλας δὲ ἀπὸ ἀσεβῶν τὸ φῶς, βραχίονα δὲ ὑπερηφάνων συνέτριψας; (16) ἦλθες δὲ ἐπὶ πηγὴν θαλάσσης, ἐν δὲ ἴχνεσιν ἀβύσσου περιεπάτησας; (17) ἀνοίγονται δέ σοι φόβῳ πύλαι θανάτου, πυλωροὶ δὲ ᾅδου ἰδόντες σε ἔπτηξαν; (18) νενουθέτησαι δὲ τὸ εὖρος τῆς ὑπ’ οὐρανόν; ἀνάγγειλον δή µοι πόση τίς ἐστιν. (19) ποίᾳ δὲ γῇ αὐλίζεται τὸ φῶς, σκότους δὲ ποῖος ὁ τόπος; (20) εἰ ἀγάγοις µε εἰς ὅρια αὐτῶν; εἰ δὲ καὶ ἐπίστασαι τρίβους αὐτῶν; (21) οἶδα ἄρα ὅτι τότε γεγέννησαι, ἀριθµὸς δὲ ἐτῶν σου πολύς. (22) ἦλθες δὲ ἐπὶ θησαυροὺς χιόνος, θησαυροὺς δὲ χαλάζης ἑόρακας. (23) ἀπόκειται δέ σοι εἰς ὥραν ἐχθρῶν, εἰς ἡµέραν πολέµου καὶ µάχης. (24) πόθεν δὲ ἐκπορεύεται πάχνη ἢ διασκεδάννυται νότος εἰς τὴν ὑπ’ οὐρανόν; (25) τίς δὲ ἡτοίµασεν ὑετῷ λάβρῳ ῥύσιν, ὁδὸν δὲ κυδοιµῶν (26) τοῦ ὑετίσαι ἐπὶ γῆν, οὗ οὐκ ἀνήρ, ἔρηµον, οὗ οὐχ ὑπάρχει ἄνθρωπος ἐν αὐτῇ, (27) τοῦ χορτάσαι ἄβατον καὶ ἀοίκητον καὶ τοῦ ἐκβλαστῆσαι ἔξοδον χλόης; (28) τίς ἐστιν ὑετοῦ πατήρ; τίς δέ ἐστιν ὁ τετοκὼς βώλους δρόσου; (29) ἐκ γαστρὸς δὲ τίνος ἐκπορεύεται ὁ κρύσταλλος; πάχνην δὲ ἐν οὐρανῷ τίς τέτοκεν, (30) ἣ καταβαίνει ὥσπερ ὕδωρ ῥέον; πρόσωπον δὲ ἀβύσσου τίς ἔπηξεν; (31) συνῆκας δὲ δεσµὸν Πλειάδος καὶ φραγµὸν Ὠρίωνος ἤνοιξας; (32) ἦ διανοίξεις µαζουρωθ ἐν καιρῷ αὐτοῦ καὶ Ἕσπερον ἐπὶ κόµης αὐτοῦ ἄξεις αὐτά; (33) ἐπίστασαι δὲ τροπὰς οὐρανοῦ ἢ τὰ ὑπ’ οὐρανὸν ὁµοθυµαδὸν γινόµενα; (34) καλέσεις δὲ νέφος φωνῇ, καὶ τρόµῳ ὕδατος λάβρῳ ὑπακούσεταί σου; (35) ἀποστελεῖς δὲ κεραυνοὺς καὶ πορεύσονται; ἐροῦσιν δέ σοι Τί ἐστιν; (36) τίς δὲ ἔδωκεν γυναιξὶν ὑφάσµατος σοφίαν ἢ ποικιλτικὴν ἐπιστήµην; (37) τίς δὲ ὁ ἀριθµῶν νέφη σοφίᾳ, οὐρανὸν δὲ εἰς γῆν ἔκλινεν; (38) κέχυται δὲ ὥσπερ γῆ κονία, κεκόλληκα δὲ αὐτὸν ὥσπερ λίθῳ κύβον. (39) θηρεύσεις δὲ λέουσιν βοράν, ψυχὰς δὲ δρακόντων ἐµπλήσεις; (40) δεδοίκασιν γὰρ ἐν κοίταις αὐτῶν, κάθηνται δὲ ἐν ὕλαις ἐνεδρεύοντες. (41) τίς δὲ ἡτοίµασεν κόρακι βοράν; νεοσσοὶ γὰρ αὐτοῦ πρὸς κύριον κεκράγασιν πλανώµενοι τὰ σῖτα ζητοῦντες.

39

(1) εἰ ἔγνως καιρὸν τοκετοῦ τραγελάφων πέτρας, ἐφύλαξας δὲ ὠδῖνας ἐλάφων; (2) ἠρίθµησας δὲ αὐτῶν µῆνας πλήρεις τοκετοῦ, ὠδῖνας δὲ αὐτῶν ἔλυσας; (3) ἐξέθρεψας δὲ αὐτῶν τὰ παιδία ἔξω φόβου; ὠδῖνας αὐτῶν ἐξαποστελεῖς; (4) ἀπορρήξουσιν τὰ τέκνα αὐτῶν, πληθυνθήσονται ἐν γενήµατι, ἐξελεύσονται καὶ οὐ µὴ ἀνακάµψουσιν αὐτοῖς. (5) τίς δέ ἐστιν ὁ ἀφεὶς ὄνον ἄγριον ἐλεύθερον, δεσµοὺς δὲ αὐτοῦ τίς ἔλυσεν; (6) ἐθέµην δὲ τὴν δίαιταν αὐτοῦ ἔρηµον καὶ τὰ σκηνώµατα αὐτοῦ ἁλµυρίδα· (7) καταγελῶν πολυοχλίας πόλεως, µέµψιν δὲ φορολόγου οὐκ ἀκούων (8) κατασκέψεται ὄρη νοµὴν αὐτοῦ καὶ ὀπίσω παντὸς χλωροῦ ζητεῖ. (9) βουλήσεται δέ σοι µονόκερως δουλεῦσαι ἢ κοιµηθῆναι ἐπὶ φάτνης σου; (10) δήσεις δὲ ἐν ἱµᾶσι ζυγὸν αὐτοῦ, ἢ ἑλκύσει σου αὔλακας ἐν πεδίῳ; (11) πέποιθας δὲ ἐπ’ αὐτῷ, ὅτι πολλὴ ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ, ἐπαφήσεις δὲ αὐτῷ τὰ ἔργα σου; (12) πιστεύσεις δὲ ὅτι ἀποδώσει σοι τὸν σπόρον, εἰσοίσει δέ σου τὸν ἅλωνα; (13) πτέρυξ τερποµένων νεελασα, ἐὰν συλλάβῃ ασιδα καὶ νεσσα· (14) ὅτι ἀφήσει εἰς γῆν τὰ ᾠὰ αὐτῆς καὶ ἐπὶ χοῦν θάλψει (15) καὶ ἐπελάθετο ὅτι ποὺς σκορπιεῖ καὶ θηρία ἀγροῦ καταπατήσει· (16) ἀπεσκλήρυνεν τὰ τέκνα αὐτῆς ὥστε µὴ ἑαυτῇ, εἰς κενὸν ἐκοπίασεν ἄνευ φόβου· (17) ὅτι κατεσιώπησεν αὐτῇ ὁ θεὸς σοφίαν καὶ οὐκ ἐµέρισεν αὐτῇ ἐν τῇ συνέσει. (18) κατὰ καιρὸν ἐν ὕψει ὑψώσει, καταγελάσεται ἵππου καὶ τοῦ ἐπιβάτου αὐτοῦ. (19) ἦ σὺ περιέθηκας ἵππῳ δύναµιν, ἐνέδυσας δὲ τραχήλῳ αὐτοῦ φόβον; (20) περιέθηκας δὲ αὐτῷ πανοπλίαν, δόξαν δὲ στηθέων αὐτοῦ τόλµῃ; (21) ἀνορύσσων ἐν πεδίῳ γαυριᾷ, ἐκπορεύεται δὲ εἰς πεδίον ἐν ἰσχύι· (22) συναντῶν βέλει καταγελᾷ καὶ οὐ µὴ ἀποστραφῇ ἀπὸ σιδήρου· (23) ἐπ’ αὐτῷ γαυριᾷ τόξον καὶ µάχαιρα, (24) καὶ ὀργῇ ἀφανιεῖ τὴν γῆν καὶ οὐ µὴ πιστεύσῃ, ἕως ἂν σηµάνῃ σάλπιγξ· (25) σάλπιγγος δὲ σηµαινούσης λέγει Εὖγε, πόρρωθεν δὲ ὀσφραίνεται πολέµου σὺν ἅλµατι καὶ κραυγῇ. (26) ἐκ δὲ τῆς σῆς ἐπιστήµης ἕστηκεν ἱέραξ ἀναπετάσας τὰς πτέρυγας ἀκίνητος καθορῶν τὰ πρὸς νότον; (27) ἐπὶ δὲ σῷ προστάγµατι ὑψοῦται ἀετός, γὺψ δὲ ἐπὶ νοσσιᾶς αὐτοῦ καθεσθεὶς αὐλίζεται (28) ἐπ’ ἐξοχῇ πέτρας καὶ ἀποκρύφῳ; (29) ἐκεῖσε ὢν ζητεῖ τὰ σῖτα, πόρρωθεν οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτοῦ σκοπεύουσιν· (30) νεοσσοὶ δὲ αὐτοῦ φύρονται ἐν αἵµατι, οὗ δ’ ἂν ὦσι τεθνεῶτες, παραχρῆµα εὑρίσκονται. (40:1) Καὶ ἀπεκρίθη κύριος ὁ θεὸς τῷ Ιωβ καὶ εἶπεν (40:2) Μὴ κρίσιν µετὰ ἱκανοῦ ἐκκλινεῖ, ἐλέγχων θεὸν ἀποκριθήσεται αὐτήν; (40:3) Ὑπολαβὼν δὲ Ιωβ λέγει τῷ κυρίῳ (40:4) Τί ἔτι ἐγὼ κρίνοµαι νουθετούµενος καὶ ἐλέγχων κύριον ἀκούων τοιαῦτα οὐθὲν ὤν; ἐγὼ δὲ τίνα ἀπόκρισιν δῶ πρὸς ταῦτα; χεῖρα θήσω ἐπὶ στόµατί µου· (40:5) ἅπαξ λελάληκα, ἐπὶ δὲ τῷ δευτέρῳ οὐ προσθήσω.

40

(6) Ἔτι δὲ ὑπολαβὼν ὁ κύριος εἶπεν τῷ Ιωβ ἐκ τοῦ νέφους (7) Μή, ἀλλὰ ζῶσαι ὥσπερ ἀνὴρ τὴν ὀσφύν σου, ἐρωτήσω δέ σε, σὺ δέ µοι ἀποκρίθητι· (8) µὴ ἀποποιοῦ µου τὸ κρίµα. οἴει δέ µε ἄMως σοι κεχρηµατικέναι ἢ ἵνα ἀναφανῇς δίκαιος; (9) ἦ βραχίων σοί ἐστιν κατὰ τοῦ κυρίου, ἢ φωνῇ κατ’ αὐτὸν βροντᾷς; (10) ἀνάλαβε δὴ ὕψος καὶ δύναµιν, δόξαν δὲ καὶ τιµὴν ἀµφίεσαι· (11) ἀπόστειλον δὲ ἀγγέλους ὀργῇ, πᾶν δὲ ὑβριστὴν ταπείνωσον, (12) ὑπερήφανον δὲ σβέσον, σῆψον δὲ ἀσεβεῖς παραχρῆµα, (13) κρύψον δὲ εἰς γῆν ἔξω ὁµοθυµαδόν, τὰ δὲ πρόσωπα αὐτῶν ἀτιµίας ἔµπλησον· (14) ὁµολογήσω ἄρα ὅτι δύναται ἡ δεξιά σου σῶσαι. — (15) ἀλλὰ δὴ ἰδοὺ θηρία παρὰ σοί· χόρτον ἴσα βουσὶν ἐσθίει. (16) ἰδοὺ δὴ ἰσχὺς αὐτοῦ ἐπ’ ὀσφύι, ἡ δὲ δύναµις ἐπ’ ὀµφαλοῦ γαστρός· (17) ἔστησεν οὐρὰν ὡς κυπάρισσον, τὰ δὲ νεῦρα αὐτοῦ συµπέπλεκται· (18) αἱ πλευραὶ αὐτοῦ πλευραὶ χάλκειαι, ἡ δὲ ῥάχις αὐτοῦ σίδηρος χυτός. (19) τοῦτ’ ἔστιν ἀρχὴ πλάσµατος κυρίου, πεποιηµένον ἐγκαταπαίζεσθαι ὑπὸ τῶν ἀγγέλων αὐτοῦ. (20) ἐπελθὼν δὲ ἐπ’ ὄρος ἀκρότοµον ἐποίησεν χαρµονὴν τετράποσιν ἐν τῷ ταρτάρῳ· (21) ὑπὸ παντοδαπὰ δένδρα κοιµᾶται παρὰ πάπυρον καὶ κάλαµον καὶ βούτοµον· (22) σκιάζονται δὲ ἐν αὐτῷ δένδρα µεγάλα σὺν ῥαδάµνοις καὶ κλῶνες ἄγνου. (23) ἐὰν γένηται πλήµµυρα, οὐ µὴ αἰσθηθῇ, πέποιθεν ὅτι προσκρούσει ὁ Ιορδάνης εἰς τὸ στόµα αὐτοῦ. (24) ἐν τῷ ὀφθαλµῷ αὐτοῦ δέξεται αὐτόν, ἐνσκολιευόµενος τρήσει ῥῖνα; — (25) ἄξεις δὲ δράκοντα ἐν ἀγκίστρῳ, περιθήσεις δὲ φορβεὰν περὶ ῥῖνα αὐτοῦ; (26) εἰ δήσεις κρίκον ἐν τῷ µυκτῆρι αὐτοῦ, ψελίῳ δὲ τρυπήσεις τὸ χεῖλος αὐτοῦ; (27) λαλήσει δέ σοι δεήσει, ἱκετηρίᾳ µαλακῶς; (28) θήσεται δὲ διαθήκην µετὰ σοῦ, λήµψῃ δὲ αὐτὸν δοῦλον αἰώνιον; (29) παίξῃ δὲ ἐν αὐτῷ ὥσπερ ὀρνέῳ ἢ δήσεις αὐτὸν ὥσπερ στρουθίον παιδίῳ; (30) ἐνσιτοῦνται δὲ ἐν αὐτῷ ἔθνη, µεριτεύονται δὲ αὐτὸν Φοινίκων γένη; (31) πᾶν δὲ πλωτὸν συνελθὸν οὐ µὴ ἐνέγκωσιν βύρσαν µίαν οὐρᾶς αὐτοῦ καὶ ἐν πλοίοις ἁλιέων κεφαλὴν αὐτοῦ. (32) ἐπιθήσεις δὲ αὐτῷ χεῖρα µνησθεὶς πόλεµον τὸν γινόµενον ἐν σώµατι αὐτοῦ, καὶ µηκέτι γινέσθω.

41

(1) οὐχ ἑόρακας αὐτὸν οὐδὲ ἐπὶ τοῖς λεγοµένοις τεθαύµακας; (2) οὐ δέδοικας ὅτι ἡτοίµασταί µοι; τίς γάρ ἐστιν ὁ ἐµοὶ ἀντιστάς; (3) ἢ τίς ἀντιστήσεταί µοι καὶ ὑποµενεῖ, εἰ πᾶσα ἡ ὑπ’ οὐρανὸν ἐµή ἐστιν; (4) οὐ σιωπήσοµαι δι’ αὐτόν, καὶ λόγον δυνάµεως ἐλεήσει τὸν ἴσον αὐτοῦ. (5) τίς ἀποκαλύψει πρόσωπον ἐνδύσεως αὐτοῦ; εἰς δὲ πτύξιν θώρακος αὐτοῦ τίς ἂν εἰσέλθοι; (6) πύλας προσώπου αὐτοῦ τίς ἀνοίξει; κύκλῳ ὀδόντων αὐτοῦ φόβος. (7) τὰ ἔγκατα αὐτοῦ ἀσπίδες χάλκειαι, σύνδεσµος δὲ αὐτοῦ ὥσπερ σµιρίτης λίθος· (8) εἷς τοῦ ἑνὸς κολλῶνται, πνεῦµα δὲ οὐ µὴ διέλθῃ αὐτόν· (9) ἀνὴρ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ προσκολληθήσεται, συνέχονται καὶ οὐ µὴ ἀποσπασθῶσιν. (10) ἐν πταρµῷ αὐτοῦ ἐπιφαύσκεται φέγγος, οἱ δὲ ὀφθαλµοὶ αὐτοῦ εἶδος ἑωσφόρου. (11) ἐκ στόµατος αὐτοῦ ἐκπορεύονται λαµπάδες καιόµεναι καὶ διαρριπτοῦνται ἐσχάραι πυρός· (12) ἐκ µυκτήρων αὐτοῦ ἐκπορεύεται καπνὸς καµίνου καιοµένης πυρὶ ἀνθράκων· (13) ἡ ψυχὴ αὐτοῦ ἄνθρακες, φλὸξ δὲ ἐκ στόµατος αὐτοῦ ἐκπορεύεται. (14) ἐν δὲ τραχήλῳ αὐτοῦ αὐλίζεται δύναµις, ἔµπροσθεν αὐτοῦ τρέχει ἀπώλεια. (15) σάρκες δὲ σώµατος αὐτοῦ κεκόλληνται· καταχέει ἐπ’ αὐτόν, οὐ σαλευθήσεται. (16) ἡ καρδία αὐτοῦ πέπηγεν ὡς λίθος, ἕστηκεν δὲ ὥσπερ ἄκµων ἀνήλατος. (17) στραφέντος δὲ αὐτοῦ φόβος θηρίοις τετράποσιν ἐπὶ γῆς ἁλλοµένοις. (18) ἐὰν συναντήσωσιν αὐτῷ λόγχαι, οὐδὲν µὴ ποιήσωσιν δόρυ ἐπηρµένον καὶ θώρακα· (19) ἥγηται µὲν γὰρ σίδηρον ἄχυρα, χαλκὸν δὲ ὥσπερ ξύλον σαθρόν· (20) οὐ µὴ τρώσῃ αὐτὸν τόξον χάλκειον, ἥγηται µὲν πετροβόλον χόρτον· (21) ὡς καλάµη ἐλογίσθησαν σφῦραι, καταγελᾷ δὲ σεισµοῦ πυρφόρου. (22) ἡ στρωµνὴ αὐτοῦ ὀβελίσκοι ὀξεῖς, πᾶς δὲ χρυσὸς θαλάσσης ὑπ’ αὐτὸν ὥσπερ πηλὸς ἀµύθητος. (23) ἀναζεῖ τὴν ἄβυσσον ὥσπερ χαλκεῖον, ἥγηται δὲ τὴν θάλασσαν ὥσπερ ἐξάλειπτρον, (24) τὸν δὲ τάρταρον τῆς ἀβύσσου ὥσπερ αἰχµάλωτον· ἐλογίσατο ἄβυσσον εἰς περίπατον. (25) οὐκ ἔστιν οὐδὲν ἐπὶ τῆς γῆς ὅµοιον αὐτῷ πεποιηµένον ἐγκαταπαίζεσθαι ὑπὸ τῶν ἀγγέλων µου· (26) πᾶν ὑψηλὸν ὁρᾷ, αὐτὸς δὲ βασιλεὺς πάντων τῶν ἐν τοῖς ὕδασιν

42

(1) Ὑπολαβὼν δὲ Ιωβ λέγει τῷ κυρίῳ (2) Οἶδα ὅτι πάντα δύνασαι, ἀδυνατεῖ δέ σοι οὐθέν. (3) τίς γάρ ἐστιν ὁ κρύπτων σε βουλήν; φειδόµενος δὲ ῥηµάτων καὶ σὲ οἴεται κρύπτειν; τίς δὲ ἀναγγελεῖ µοι ἃ οὐκ ᾔδειν, µεγάλα καὶ θαυµαστὰ ἃ οὐκ ἠπιστάµην; (4) ἄκουσον δέ µου, κύριε, ἵνα κἀγὼ λαλήσω· ἐρωτήσω δέ σε, σὺ δέ µε δίδαξον. (5) ἀκοὴν µὲν ὠτὸς ἤκουόν σου τὸ πρότερον, νυνὶ δὲ ὁ ὀφθαλµός µου ἑόρακέν σε· (6) διὸ ἐφαύλισα ἐµαυτὸν καὶ ἐτάκην, ἥγηµαι δὲ ἐµαυτὸν γῆν καὶ σποδόν. (7) Ἐγένετο δὲ µετὰ τὸ λαλῆσαι τὸν κύριον πάντα τὰ ῥήµατα ταῦτα τῷ Ιωβ εἶπεν ὁ κύριος Ελιφας τῷ Θαιµανίτῃ Ἥµαρτες σὺ καὶ οἱ δύο φίλοι σου· οὐ γὰρ ἐλαλήσατε ἐνώπιόν µου ἀληθὲς οὐδὲν ὥσπερ ὁ θεράπων µου Ιωβ. (8) νῦν δὲ λάβετε ἑπτὰ µόσχους καὶ ἑπτὰ κριοὺς καὶ πορεύθητε πρὸς τὸν θεράποντά µου Ιωβ, καὶ ποιήσει κάρπωσιν περὶ ὑµῶν· Ιωβ δὲ ὁ θεράπων µου εὔξεται περὶ ὑµῶν, ὅτι εἰ µὴ πρόσωπον αὐτοῦ λήµψοµαι· εἰ µὴ γὰρ δι’ αὐτόν, ἀπώλεσα ἂν ὑµᾶς· οὐ γὰρ ἐλαλήσατε ἀληθὲς κατὰ τοῦ θεράποντός µου Ιωβ. — (9) ἐπορεύθη δὲ Ελιφας ὁ Θαιµανίτης καὶ Βαλδαδ ὁ Σαυχίτης καὶ Σωφαρ ὁ Μιναῖος καὶ ἐποίησαν καθὼς συνέταξεν αὐτοῖς ὁ κύριος, καὶ ἔλυσεν τὴν ἁµαρτίαν αὐτοῖς διὰ Ιωβ. (10) ὁ δὲ κύριος ηὔξησεν τὸν Ιωβ· εὐξαµένου δὲ αὐτοῦ καὶ περὶ τῶν φίλων αὐτοῦ ἀφῆκεν αὐτοῖς τὴν ἁµαρτίαν· ἔδωκεν δὲ ὁ κύριος διπλᾶ ὅσα ἦν ἔµπροσθεν Ιωβ εἰς διπλασιασµόν. (11) ἤκουσαν δὲ πάντες οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ καὶ αἱ ἀδελφαὶ αὐτοῦ πάντα τὰ συµβεβηκότα αὐτῷ καὶ ἦλθον πρὸς αὐτὸν καὶ πάντες ὅσοι ᾔδεισαν αὐτὸν ἐκ πρώτου· φαγόντες δὲ καὶ πιόντες παρ’ αὐτῷ παρεκάλεσαν αὐτόν, καὶ ἐθαύµασαν ἐπὶ πᾶσιν, οἷς ἐπήγαγεν αὐτῷ ὁ κύριος· ἔδωκεν δὲ αὐτῷ ἕκαστος ἀµνάδα µίαν καὶ τετράδραχµον χρυσοῦν ἄσηµον. (12) ὁ δὲ κύριος εὐλόγησεν τὰ ἔσχατα Ιωβ ἢ τὰ ἔµπροσθεν· ἦν δὲ τὰ κτήνη αὐτοῦ πρόβατα µύρια τετρακισχίλια, κάµηλοι ἑξακισχίλιαι, ζεύγη βοῶν χίλια, ὄνοι θήλειαι νοµάδες χίλιαι. (13) γεννῶνται δὲ αὐτῷ υἱοὶ ἑπτὰ καὶ θυγατέρες τρεῖς· (14) καὶ ἐκάλεσεν τὴν µὲν πρώτην Ἡµέραν, τὴν δὲ δευτέραν Κασίαν, τὴν δὲ τρίτην Ἀµαλθείας κέρας· (15) καὶ οὐχ εὑρέθησαν κατὰ τὰς θυγατέρας Ιωβ βελτίους αὐτῶν ἐν τῇ ὑπ’ οὐρανόν· ἔδωκεν δὲ αὐταῖς ὁ πατὴρ κληρονοµίαν ἐν τοῖς ἀδελφοῖς. (16) ἔζησεν δὲ Ιωβ µετὰ τὴν πληγὴν ἔτη ἑκατὸν ἑβδοµήκοντα, τὰ δὲ πάντα ἔζησεν ἔτη διακόσια τεσσαράκοντα ὀκτώ· καὶ εἶδεν Ιωβ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ τοὺς υἱοὺς τῶν υἱῶν αὐτοῦ τετάρτην γενεάν· (17) καὶ ἐτελεύτησεν Ιωβ πρεσβύτερος καὶ πλήρης ἡµερῶν. (17a) γέγραπται δὲ αὐτὸν πάλιν ἀναστήσεσθαι µεθ’ ὧν ὁ κύριος ἀνίστησιν. (17b) Οὗτος ἑρµηνεύεται ἐκ τῆς Συριακῆς βίβλου ἐν µὲν γῇ κατοικῶν τῇ Αυσίτιδι ἐπὶ τοῖς ὁρίοις τῆς Ιδουµαίας καὶ Ἀραβίας, προϋπῆρχεν δὲ αὐτῷ ὄνοµα Ιωβαβ· (17c) λαβὼν δὲ γυναῖκα Ἀράβισσαν γεννᾷ υἱόν, ᾧ ὄνοµα Εννων, ἦν δὲ αὐτὸς πατρὸς µὲν Ζαρε, τῶν Ησαυ υἱῶν υἱός, µητρὸς δὲ Βοσορρας, ὥστε εἶναι αὐτὸν πέµπτον ἀπὸ Αβρααµ. (17d) καὶ οὗτοι οἱ βασιλεῖς οἱ βασιλεύσαντες ἐν Εδωµ, ἧς καὶ αὐτὸς ἦρξεν χώρας· πρῶτος Βαλακ ὁ τοῦ Βεωρ, καὶ ὄνοµα τῇ πόλει αὐτοῦ Δενναβα· µετὰ δὲ Βαλακ Ιωβαβ ὁ καλούµενος Ιωβ· µετὰ δὲ τοῦτον Ασοµ ὁ ὑπάρχων ἡγεµὼν ἐκ τῆς Θαιµανίτιδος χώρας· µετὰ δὲ τοῦτον Αδαδ υἱὸς Βαραδ ὁ ἐκκόψας Μαδιαµ ἐν τῷ πεδίῳ Μωαβ, καὶ ὄνοµα τῇ πόλει αὐτοῦ Γεθθαιµ. (17e) οἱ δὲ ἐλθόντες πρὸς αὐτὸν φίλοι· Ελιφας τῶν Ησαυ υἱῶν Θαιµανων βασιλεύς, Βαλδαδ ὁ Σαυχαίων τύραννος, Σωφαρ ὁ Μιναίων βασιλεύς.

Proverbs

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29

1

(1) Παροιµίαι Σαλωµῶντος υἱοῦ Δαυιδ, ὃς ἐβασίλευσεν ἐν Ισραηλ, (2) γνῶναι σοφίαν καὶ παιδείαν νοῆσαί τε λόγους φρονήσεως (3) δέξασθαί τε στροφὰς λόγων νοῆσαί τε δικαιοσύνην ἀληθῆ καὶ κρίµα κατευθύνειν, (4) ἵνα δῷ ἀκάκοις πανουργίαν, παιδὶ δὲ νέῳ αἴσθησίν τε καὶ ἔννοιαν· (5) τῶνδε γὰρ ἀκούσας σοφὸς σοφώτερος ἔσται, ὁ δὲ νοήµων κυβέρνησιν κτήσεται (6) νοήσει τε παραβολὴν καὶ σκοτεινὸν λόγον ῥήσεις τε σοφῶν καὶ αἰνίγµατα. (7) Ἀρχὴ σοφίας φόβος θεοῦ, σύνεσις δὲ ἀγαθὴ πᾶσι τοῖς ποιοῦσιν αὐτήν· εὐσέβεια δὲ εἰς θεὸν ἀρχὴ αἰσθήσεως, σοφίαν δὲ καὶ παιδείαν ἀσεβεῖς ἐξουθενήσουσιν. (8) ἄκουε, υἱέ, παιδείαν πατρός σου καὶ µὴ ἀπώσῃ θεσµοὺς µητρός σου· (9) στέφανον γὰρ χαρίτων δέξῃ σῇ κορυφῇ καὶ κλοιὸν χρύσεον περὶ σῷ τραχήλῳ. (10) υἱέ, µή σε πλανήσωσιν ἄνδρες ἀσεβεῖς, µηδὲ βουληθῇς, ἐὰν παρακαλέσωσί σε λέγοντες (11) Ἐλθὲ µεθ’ ἡµῶν, κοινώνησον αἵµατος, κρύψωµεν δὲ εἰς γῆν ἄνδρα δίκαιον ἀδίκως, (12) καταπίωµεν δὲ αὐτὸν ὥσπερ ᾅδης ζῶντα καὶ ἄρωµεν αὐτοῦ τὴν µνήµην ἐκ γῆς· (13) τὴν κτῆσιν αὐτοῦ τὴν πολυτελῆ καταλαβώµεθα, πλήσωµεν δὲ οἴκους ἡµετέρους σκύλων· (14) τὸν δὲ σὸν κλῆρον βάλε ἐν ἡµῖν, κοινὸν δὲ βαλλάντιον κτησώµεθα πάντες, καὶ µαρσίππιον ἓν γενηθήτω ἡµῖν. (15) µὴ πορευθῇς ἐν ὁδῷ µετ’ αὐτῶν, ἔκκλινον δὲ τὸν πόδα σου ἐκ τῶν τρίβων αὐτῶν· (16) οἱ γὰρ πόδες αὐτῶν εἰς κακίαν τρέχουσιν καὶ ταχινοὶ τοῦ ἐκχέαι αἷµα· (17) οὐ γὰρ ἀδίκως ἐκτείνεται δίκτυα πτερωτοῖς. (18) αὐτοὶ γὰρ οἱ φόνου µετέχοντες θησαυρίζουσιν ἑαυτοῖς κακά, ἡ δὲ καταστροφὴ ἀνδρῶν παρανόµων κακή. (19) αὗται αἱ ὁδοί εἰσιν πάντων τῶν συντελούντων τὰ ἄνοµα· τῇ γὰρ ἀσεβείᾳ τὴν ἑαυτῶν ψυχὴν ἀφαιροῦνται. (20) Σοφία ἐν ἐξόδοις ὑµνεῖται, ἐν δὲ πλατείαις παρρησίαν ἄγει, (21) ἐπ’ ἄκρων δὲ τειχέων κηρύσσεται, ἐπὶ δὲ πύλαις δυναστῶν παρεδρεύει, ἐπὶ δὲ πύλαις πόλεως θαρροῦσα λέγει (22) Ὅσον ἂν χρόνον ἄκακοι ἔχωνται τῆς δικαιοσύνης, οὐκ αἰσχυνθήσονται· οἱ δὲ ἄφρονες, τῆς ὕβρεως ὄντες ἐπιθυµηταί, ἀσεβεῖς γενόµενοι ἐµίσησαν αἴσθησιν (23) καὶ ὑπεύθυνοι ἐγένοντο ἐλέγχοις. ἰδοὺ προήσοµαι ὑµῖν ἐµῆς πνοῆς ῥῆσιν, διδάξω δὲ ὑµᾶς τὸν ἐµὸν λόγον. (24) ἐπειδὴ ἐκάλουν καὶ οὐχ ὑπηκούσατε καὶ ἐξέτεινον λόγους καὶ οὐ προσείχετε, (25) ἀλλὰ ἀκύρους ἐποιεῖτε ἐµὰς βουλάς, τοῖς δὲ ἐµοῖς ἐλέγχοις ἠπειθήσατε, (26) τοιγαροῦν κἀγὼ τῇ ὑµετέρᾳ ἀπωλείᾳ ἐπιγελάσοµαι, καταχαροῦµαι δέ, ἡνίκα ἂν ἔρχηται ὑµῖν ὄλεθρος, (27) καὶ ὡς ἂν ἀφίκηται ὑµῖν ἄφνω θόρυβος, ἡ δὲ καταστροφὴ ὁµοίως καταιγίδι παρῇ, καὶ ὅταν ἔρχηται ὑµῖν θλῖψις καὶ πολιορκία, ἢ ὅταν ἔρχηται ὑµῖν ὄλεθρος. (28) ἔσται γὰρ ὅταν ἐπικαλέσησθέ µε, ἐγὼ δὲ οὐκ εἰσακούσοµαι ὑµῶν· ζητήσουσίν µε κακοὶ καὶ οὐχ εὑρήσουσιν. (29) ἐµίσησαν γὰρ σοφίαν, τὸν δὲ φόβον τοῦ κυρίου οὐ προείλαντο (30) οὐδὲ ἤθελον ἐµαῖς προσέχειν βουλαῖς, ἐµυκτήριζον δὲ ἐµοὺς ἐλέγχους. (31) τοιγαροῦν ἔδονται τῆς ἑαυτῶν ὁδοῦ τοὺς καρποὺς καὶ τῆς ἑαυτῶν ἀσεβείας πλησθήσονται· (32) ἀνθ’ ὧν γὰρ ἠδίκουν νηπίους, φονευθήσονται, καὶ ἐξετασµὸς ἀσεβεῖς ὀλεῖ. (33) ὁ δὲ ἐµοῦ ἀκούων κατασκηνώσει ἐπ’ ἐλπίδι καὶ ἡσυχάσει ἀφόβως ἀπὸ παντὸς κακοῦ.

2

(1) Υἱέ, ἐὰν δεξάµενος ῥῆσιν ἐµῆς ἐντολῆς κρύψῃς παρὰ σεαυτῷ, (2) ὑπακούσεται σοφίας τὸ οὖς σου, καὶ παραβαλεῖς καρδίαν σου εἰς σύνεσιν, παραβαλεῖς δὲ αὐτὴν ἐπὶ νουθέτησιν τῷ υἱῷ σου. (3) ἐὰν γὰρ τὴν σοφίαν ἐπικαλέσῃ καὶ τῇ συνέσει δῷς φωνήν σου, τὴν δὲ αἴσθησιν ζητήσῃς µεγάλῃ τῇ φωνῇ, (4) καὶ ἐὰν ζητήσῃς αὐτὴν ὡς ἀργύριον καὶ ὡς θησαυροὺς ἐξερευνήσῃς αὐτήν, (5) τότε συνήσεις φόβον κυρίου καὶ ἐπίγνωσιν θεοῦ εὑρήσεις. (6) ὅτι κύριος δίδωσιν σοφίαν, καὶ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ γνῶσις καὶ σύνεσις· (7) καὶ θησαυρίζει τοῖς κατορθοῦσι σωτηρίαν, ὑπερασπιεῖ τὴν πορείαν αὐτῶν (8) τοῦ φυλάξαι ὁδοὺς δικαιωµάτων καὶ ὁδὸν εὐλαβουµένων αὐτὸν διαφυλάξει. (9) τότε συνήσεις δικαιοσύνην καὶ κρίµα καὶ κατορθώσεις πάντας ἄξονας ἀγαθούς. (10) ἐὰν γὰρ ἔλθῃ ἡ σοφία εἰς σὴν διάνοιαν, ἡ δὲ αἴσθησις τῇ σῇ ψυχῇ καλὴ εἶναι δόξῃ, (11) βουλὴ καλὴ φυλάξει σε, ἔννοια δὲ ὁσία τηρήσει σε, (12) ἵνα ῥύσηταί σε ἀπὸ ὁδοῦ κακῆς καὶ ἀπὸ ἀνδρὸς λαλοῦντος µηδὲν πιστόν. (13) ὦ οἱ ἐγκαταλείποντες ὁδοὺς εὐθείας τοῦ πορεύεσθαι ἐν ὁδοῖς σκότους, (14) οἱ εὐφραινόµενοι ἐπὶ κακοῖς καὶ χαίροντες ἐπὶ διαστροφῇ κακῇ, (15) ὧν αἱ τρίβοι σκολιαὶ καὶ καµπύλαι αἱ τροχιαὶ αὐτῶν (16) τοῦ µακράν σε ποιῆσαι ἀπὸ ὁδοῦ εὐθείας καὶ ἀλλότριον τῆς δικαίας γνώµης. (17) υἱέ, µή σε καταλάβῃ κακὴ βουλὴ ἡ ἀπολείπουσα διδασκαλίαν νεότητος καὶ διαθήκην θείαν ἐπιλελησµένη· (18) ἔθετο γὰρ παρὰ τῷ θανάτῳ τὸν οἶκον αὐτῆς καὶ παρὰ τῷ ᾅδῃ µετὰ τῶν γηγενῶν τοὺς ἄξονας αὐτῆς· (19) πάντες οἱ πορευόµενοι ἐν αὐτῇ οὐκ ἀναστρέψουσιν οὐδὲ µὴ καταλάβωσιν τρίβους εὐθείας· οὐ γὰρ καταλαµβάνονται ὑπὸ ἐνιαυτῶν ζωῆς. (20) εἰ γὰρ ἐπορεύοντο τρίβους ἀγαθάς, εὕροσαν ἂν τρίβους δικαιοσύνης λείους. (21) χρηστοὶ ἔσονται οἰκήτορες γῆς, ἄκακοι δὲ ὑπολειφθήσονται ἐν αὐτῇ, ὅτι εὐθεῖς κατασκηνώσουσι γῆν, καὶ ὅσιοι ὑπολειφθήσονται ἐν αὐτῇ· (22) ὁδοὶ ἀσεβῶν ἐκ γῆς ὀλοῦνται, οἱ δὲ παράνοµοι ἐξωσθήσονται ἀπ’ αὐτῆς.

3

(1) Υἱέ, ἐµῶν νοµίµων µὴ ἐπιλανθάνου, τὰ δὲ ῥήµατά µου τηρείτω σὴ καρδία· (2) µῆκος γὰρ βίου καὶ ἔτη ζωῆς καὶ εἰρήνην προσθήσουσίν σοι. (3) ἐλεηµοσύναι καὶ πίστεις µὴ ἐκλιπέτωσάν σε, ἄφαψαι δὲ αὐτὰς ἐπὶ σῷ τραχήλῳ, καὶ εὑρήσεις χάριν· (4) καὶ προνοοῦ καλὰ ἐνώπιον κυρίου καὶ ἀνθρώπων. (5) ἴσθι πεποιθὼς ἐν ὅλῃ καρδίᾳ ἐπὶ θεῷ, ἐπὶ δὲ σῇ σοφίᾳ µὴ ἐπαίρου· (6) ἐν πάσαις ὁδοῖς σου γνώριζε αὐτήν, ἵνα ὀρθοτοµῇ τὰς ὁδούς σου, ὁ δὲ πούς σου οὐ µὴ προσκόπτῃ. (7) µὴ ἴσθι φρόνιµος παρὰ σεαυτῷ, φοβοῦ δὲ τὸν θεὸν καὶ ἔκκλινε ἀπὸ παντὸς κακοῦ· (8) τότε ἴασις ἔσται τῷ σώµατί σου καὶ ἐπιµέλεια τοῖς ὀστέοις σου. (9) τίµα τὸν κύριον ἀπὸ σῶν δικαίων πόνων καὶ ἀπάρχου αὐτῷ ἀπὸ σῶν καρπῶν δικαιοσύνης, (10) ἵνα πίµπληται τὰ ταµιεῖά σου πλησµονῆς σίτου, οἴνῳ δὲ αἱ ληνοί σου ἐκβλύζωσιν. (11) Υἱέ, µὴ ὀλιγώρει παιδείας κυρίου µηδὲ ἐκλύου ὑπ’ αὐτοῦ ἐλεγχόµενος· (12) ὃν γὰρ ἀγαπᾷ κύριος παιδεύει, µαστιγοῖ δὲ πάντα υἱὸν ὃν παραδέχεται. (13) µακάριος ἄνθρωπος ὃς εὗρεν σοφίαν καὶ θνητὸς ὃς εἶδεν φρόνησιν· (14) κρεῖττον γὰρ αὐτὴν ἐµπορεύεσθαι ἢ χρυσίου καὶ ἀργυρίου θησαυρούς. (15) τιµιωτέρα δέ ἐστιν λίθων πολυτελῶν, οὐκ ἀντιτάξεται αὐτῇ οὐδὲν πονηρόν· εὔγνωστός ἐστιν πᾶσιν τοῖς ἐγγίζουσιν αὐτῇ, πᾶν δὲ τίµιον οὐκ ἄξιον αὐτῆς ἐστιν. (16) µῆκος γὰρ βίου καὶ ἔτη ζωῆς ἐν τῇ δεξιᾷ αὐτῆς, ἐν δὲ τῇ ἀριστερᾷ αὐτῆς πλοῦτος καὶ δόξα· aἐκ τοῦ στόµατος αὐτῆς ἐκπορεύεται δικαιοσύνη, νόµον δὲ καὶ ἔλεον ἐπὶ γλώσσης φορεῖ. (17) αἱ ὁδοὶ αὐτῆς ὁδοὶ καλαί, καὶ πάντες οἱ τρίβοι αὐτῆς ἐν εἰρήνῃ· (18) ξύλον ζωῆς ἐστι πᾶσι τοῖς ἀντεχοµένοις αὐτῆς, καὶ τοῖς ἐπερειδοµένοις ἐπ’ αὐτὴν ὡς ἐπὶ κύριον ἀσφαλής. (19) ὁ θεὸς τῇ σοφίᾳ ἐθεµελίωσεν τὴν γῆν, ἡτοίµασεν δὲ οὐρανοὺς ἐν φρονήσει· (20) ἐν αἰσθήσει ἄβυσσοι ἐρράγησαν, νέφη δὲ ἐρρύησαν δρόσους. (21) Υἱέ, µὴ παραρρυῇς, τήρησον δὲ ἐµὴν βουλὴν καὶ ἔννοιαν, (22) ἵνα ζήσῃ ἡ ψυχή σου, καὶ χάρις ᾖ περὶ σῷ τραχήλῳ. ἔσται δὲ ἴασις ταῖς σαρξί σου καὶ ἐπιµέλεια τοῖς σοῖς ὀστέοις, (23) ἵνα πορεύῃ πεποιθὼς ἐν εἰρήνῃ πάσας τὰς ὁδούς σου, ὁ δὲ πούς σου οὐ µὴ προσκόψῃ. (24) ἐὰν γὰρ κάθῃ, ἄφοβος ἔσῃ, ἐὰν δὲ καθεύδῃς, ἡδέως ὑπνώσεις· (25) καὶ οὐ φοβηθήσῃ πτόησιν ἐπελθοῦσαν οὐδὲ ὁρµὰς ἀσεβῶν ἐπερχοµένας· (26) ὁ γὰρ κύριος ἔσται ἐπὶ πασῶν ὁδῶν σου καὶ ἐρείσει σὸν πόδα, ἵνα µὴ σαλευθῇς. (27) µὴ ἀπόσχῃ εὖ ποιεῖν ἐνδεῆ, ἡνίκα ἂν ἔχῃ ἡ χείρ σου βοηθεῖν· (28) µὴ εἴπης Ἐπανελθὼν ἐπάνηκε καὶ αὔριον δώσω, δυνατοῦ σου ὄντος εὖ ποιεῖν· οὐ γὰρ οἶδας τί τέξεται ἡ ἐπιοῦσα. (29) µὴ τεκτήνῃ ἐπὶ σὸν φίλον κακὰ παροικοῦντα καὶ πεποιθότα ἐπὶ σοί. (30) µὴ φιλεχθρήσῃς πρὸς ἄνθρωπον µάτην, µή τι εἰς σὲ ἐργάσηται κακόν. (31) µὴ κτήσῃ κακῶν ἀνδρῶν ὀνείδη µηδὲ ζηλώσῃς τὰς ὁδοὺς αὐτῶν· (32) ἀκάθαρτος γὰρ ἔναντι κυρίου πᾶς παράνοµος, ἐν δὲ δικαίοις οὐ συνεδριάζει. (33) κατάρα θεοῦ ἐν οἴκοις ἀσεβῶν, ἐπαύλεις δὲ δικαίων εὐλογοῦνται. (34) κύριος ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσιν χάριν. (35) δόξαν σοφοὶ κληρονοµήσουσιν, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ὕψωσαν ἀτιµίαν.

4

(1) Ἀκούσατε, παῖδες, παιδείαν πατρὸς καὶ προσέχετε γνῶναι ἔννοιαν· (2) δῶρον γὰρ ἀγαθὸν δωροῦµαι ὑµῖν, τὸν ἐµὸν νόµον µὴ ἐγκαταλίπητε. (3) υἱὸς γὰρ ἐγενόµην κἀγὼ πατρὶ ὑπήκοος καὶ ἀγαπώµενος ἐν προσώπῳ µητρός, (4) οἳ ἔλεγον καὶ ἐδίδασκόν µε Ἐρειδέτω ὁ ἡµέτερος λόγος εἰς σὴν καρδίαν· (5) φύλασσε ἐντολάς, µὴ ἐπιλάθῃ µηδὲ παρίδῃς ῥῆσιν ἐµοῦ στόµατος (6) µηδὲ ἐγκαταλίπῃς αὐτήν, καὶ ἀνθέξεταί σου· ἐράσθητι αὐτῆς, καὶ τηρήσει σε· (7) (8) περιχαράκωσον αὐτήν, καὶ ὑψώσει σε· τίµησον αὐτήν, ἵνα σε περιλάβῃ, (9) ἵνα δῷ τῇ σῇ κεφαλῇ στέφανον χαρίτων, στεφάνῳ δὲ τρυφῆς ὑπερασπίσῃ σου. (10) Ἄκουε, υἱέ, καὶ δέξαι ἐµοὺς λόγους, καὶ πληθυνθήσεται ἔτη ζωῆς σου, ἵνα σοι γένωνται πολλαὶ ὁδοὶ βίου· (11) ὁδοὺς γὰρ σοφίας διδάσκω σε, ἐµβιβάζω δέ σε τροχιαῖς ὀρθαῖς. (12) ἐὰν γὰρ πορεύῃ, οὐ συγκλεισθήσεταί σου τὰ διαβήµατα· ἐὰν δὲ τρέχῃς, οὐ κοπιάσεις. (13) ἐπιλαβοῦ ἐµῆς παιδείας, µὴ ἀφῇς, ἀλλὰ φύλαξον αὐτὴν σεαυτῷ εἰς ζωήν σου. (14) ὁδοὺς ἀσεβῶν µὴ ἐπέλθῃς µηδὲ ζηλώσῃς ὁδοὺς παρανόµων· (15) ἐν ᾧ ἂν τόπῳ στρατοπεδεύσωσιν, µὴ ἐπέλθῃς ἐκεῖ, ἔκκλινον δὲ ἀπ’ αὐτῶν καὶ παράλλαξον. (16) οὐ γὰρ µὴ ὑπνώσωσιν, ἐὰν µὴ κακοποιήσωσιν· ἀφῄρηται ὁ ὕπνος αὐτῶν, καὶ οὐ κοιµῶνται· (17) οἵδε γὰρ σιτοῦνται σῖτα ἀσεβείας, οἴνῳ δὲ παρανόµῳ µεθύσκονται. (18) αἱ δὲ ὁδοὶ τῶν δικαίων ὁµοίως φωτὶ λάµπουσιν, προπορεύονται καὶ φωτίζουσιν, ἕως κατορθώσῃ ἡ ἡµέρα· (19) αἱ δὲ ὁδοὶ τῶν ἀσεβῶν σκοτειναί, οὐκ οἴδασιν πῶς προσκόπτουσιν. (20) Υἱέ, ἐµῇ ῥήσει πρόσεχε, τοῖς δὲ ἐµοῖς λόγοις παράβαλε σὸν οὖς, (21) ὅπως µὴ ἐκλίπωσίν σε αἱ πηγαί σου, φύλασσε αὐτὰς ἐν σῇ καρδίᾳ· (22) ζωὴ γάρ ἐστιν τοῖς εὑρίσκουσιν αὐτὰς καὶ πάσῃ σαρκὶ ἴασις. (23) πάσῃ φυλακῇ τήρει σὴν καρδίαν· ἐκ γὰρ τούτων ἔξοδοι ζωῆς. (24) περίελε σεαυτοῦ σκολιὸν στόµα καὶ ἄδικα χείλη µακρὰν ἀπὸ σοῦ ἄπωσαι. (25) οἱ ὀφθαλµοί σου ὀρθὰ βλεπέτωσαν, τὰ δὲ βλέφαρά σου νευέτω δίκαια. (26) ὀρθὰς τροχιὰς ποίει σοῖς ποσὶν καὶ τὰς ὁδούς σου κατεύθυνε. (27) µὴ ἐκκλίνῃς εἰς τὰ δεξιὰ µηδὲ εἰς τὰ ἀριστερά, ἀπόστρεψον δὲ σὸν πόδα ἀπὸ ὁδοῦ κακῆς· aὁδοὺς γὰρ τὰς ἐκ δεξιῶν οἶδεν ὁ θεός, διεστραµµέναι δέ εἰσιν αἱ ἐξ ἀριστερῶν· bαὐτὸς δὲ ὀρθὰς ποιήσει τὰς τροχιάς σου, τὰς δὲ πορείας σου ἐν εἰρήνῃ προάξει.

5

(1) Υἱέ, ἐµῇ σοφίᾳ πρόσεχε, ἐµοῖς δὲ λόγοις παράβαλλε σὸν οὖς, (2) ἵνα φυλάξῃς ἔννοιαν ἀγαθήν· αἴσθησιν δὲ ἐµῶν χειλέων ἐντέλλοµαί σοι. (3) µὴ πρόσεχε φαύλῃ γυναικί· µέλι γὰρ ἀποστάζει ἀπὸ χειλέων γυναικὸς πόρνης, ἣ πρὸς καιρὸν λιπαίνει σὸν φάρυγγα, (4) ὕστερον µέντοι πικρότερον χολῆς εὑρήσεις καὶ ἠκονηµένον µᾶλλον µαχαίρας διστόµου. (5) τῆς γὰρ ἀφροσύνης οἱ πόδες κατάγουσιν τοὺς χρωµένους αὐτῇ µετὰ θανάτου εἰς τὸν ᾅδην, τὰ δὲ ἴχνη αὐτῆς οὐκ ἐρείδεται· (6) ὁδοὺς γὰρ ζωῆς οὐκ ἐπέρχεται, σφαλεραὶ δὲ αἱ τροχιαὶ αὐτῆς καὶ οὐκ εὔγνωστοι. (7) νῦν οὖν, υἱέ, ἄκουέ µου καὶ µὴ ἀκύρους ποιήσῃς ἐµοὺς λόγους· (8) µακρὰν ποίησον ἀπ’ αὐτῆς σὴν ὁδόν, µὴ ἐγγίσῃς πρὸς θύραις οἴκων αὐτῆς, (9) ἵνα µὴ πρόῃ ἄMοις ζωήν σου καὶ σὸν βίον ἀνελεήµοσιν, (10) ἵνα µὴ πλησθῶσιν ἀλλότριοι σῆς ἰσχύος, οἱ δὲ σοὶ πόνοι εἰς οἴκους ἀλλοτρίων εἰσέλθωσιν, (11) καὶ µεταµεληθήσῃ ἐπ’ ἐσχάτων, ἡνίκα ἂν κατατριβῶσιν σάρκες σώµατός σου, (12) καὶ ἐρεῖς Πῶς ἐµίσησα παιδείαν, καὶ ἐλέγχους ἐξέκλινεν ἡ καρδία µου· (13) οὐκ ἤκουον φωνὴν παιδεύοντός µε καὶ διδάσκοντός µε οὐδὲ παρέβαλλον τὸ οὖς µου· (14) παρ’ ὀλίγον ἐγενόµην ἐν παντὶ κακῷ ἐν µέσῳ ἐκκλησίας καὶ συναγωγῆς. (15) πῖνε ὕδατα ἀπὸ σῶν ἀγγείων καὶ ἀπὸ σῶν φρεάτων πηγῆς. (16) µὴ ὑπερεκχείσθω σοι τὰ ὕδατα ἐκ τῆς σῆς πηγῆς, εἰς δὲ σὰς πλατείας διαπορευέσθω τὰ σὰ ὕδατα· (17) ἔστω σοι µόνῳ ὑπάρχοντα, καὶ µηδεὶς ἀλλότριος µετασχέτω σοι· (18) ἡ πηγή σου τοῦ ὕδατος ἔστω σοι ἰδία, καὶ συνευφραίνου µετὰ γυναικὸς τῆς ἐκ νεότητός σου. (19) ἔλαφος φιλίας καὶ πῶλος σῶν χαρίτων ὁµιλείτω σοι, ἡ δὲ ἰδία ἡγείσθω σου καὶ συνέστω σοι ἐν παντὶ καιρῷ ἐν γὰρ τῇ ταύτης φιλίᾳ συµπεριφερόµενος πολλοστὸς ἔσῃ. (20) µὴ πολὺς ἴσθι πρὸς ἀλλοτρίαν µηδὲ συνέχου ἀγκάλαις τῆς µὴ ἰδίας· (21) ἐνώπιον γάρ εἰσιν τῶν τοῦ θεοῦ ὀφθαλµῶν ὁδοὶ ἀνδρός, εἰς δὲ πάσας τὰς τροχιὰς αὐτοῦ σκοπεύει. (22) παρανοµίαι ἄνδρα ἀγρεύουσιν, σειραῖς δὲ τῶν ἑαυτοῦ ἁµαρτιῶν ἕκαστος σφίγγεται· (23) οὗτος τελευτᾷ µετὰ ἀπαιδεύτων, ἐκ δὲ πλήθους τῆς ἑαυτοῦ βιότητος ἐξερρίφη καὶ ἀπώλετο δι’ ἀφροσύνην.

6

(1) Υἱέ, ἐὰν ἐγγυήσῃ σὸν φίλον, παραδώσεις σὴν χεῖρα ἐχθρῷ· (2) παγὶς γὰρ ἰσχυρὰ ἀνδρὶ τὰ ἴδια χείλη, καὶ ἁλίσκεται χείλεσιν ἰδίου στόµατος. (3) ποίει, υἱέ, ἃ ἐγώ σοι ἐντέλλοµαι, καὶ σῴζου — ἥκεις γὰρ εἰς χεῖρας κακῶν διὰ σὸν φίλον — ἴθι µὴ ἐκλυόµενος, παρόξυνε δὲ καὶ τὸν φίλον σου, ὃν ἐνεγυήσω· (4) µὴ δῷς ὕπνον σοῖς ὄµµασιν µηδὲ ἐπινυστάξῃς σοῖς βλεφάροις, (5) ἵνα σῴζῃ ὥσπερ δορκὰς ἐκ βρόχων καὶ ὥσπερ ὄρνεον ἐκ παγίδος. (6) Ἴθι πρὸς τὸν µύρµηκα, ὦ ὀκνηρέ, καὶ ζήλωσον ἰδὼν τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ καὶ γενοῦ ἐκείνου σοφώτερος· (7) ἐκείνῳ γὰρ γεωργίου µὴ ὑπάρχοντος µηδὲ τὸν ἀναγκάζοντα ἔχων µηδὲ ὑπὸ δεσπότην ὢν (8) ἑτοιµάζεται θέρους τὴν τροφὴν πολλήν τε ἐν τῷ ἀµήτῳ ποιεῖται τὴν παράθεσιν. ἢ πορεύθητι πρὸς τὴν µέλισσαν καὶ µάθε ὡς ἐργάτις ἐστὶν τήν τε ἐργασίαν ὡς σεµνὴν ποιεῖται, bἧς τοὺς πόνους βασιλεῖς καὶ ἰδιῶται πρὸς ὑγίειαν προσφέρονται, ποθεινὴ δέ ἐστιν πᾶσιν καὶ ἐπίδοξος· cκαίπερ οὖσα τῇ ῥώµῃ ἀσθενής, τὴν σοφίαν τιµήσασα προήχθη. (9) ἕως τίνος, ὀκνηρέ, κατάκεισαι; πότε δὲ ἐξ ὕπνου ἐγερθήσῃ; (10) ὀλίγον µὲν ὑπνοῖς, ὀλίγον δὲ κάθησαι, µικρὸν δὲ νυστάζεις, ὀλίγον δὲ ἐναγκαλίζῃ χερσὶν στήθη· (11) εἶτ’ ἐµπαραγίνεταί σοι ὥσπερ κακὸς ὁδοιπόρος ἡ πενία καὶ ἡ ἔνδεια ὥσπερ ἀγαθὸς δροµεύς. ἐὰν δὲ ἄοκνος ᾖς, ἥξει ὥσπερ πηγὴ ὁ ἀµητός σου, ἡ δὲ ἔνδεια ὥσπερ κακὸς δροµεὺς ἀπαυτοµολήσει. (12) Ἀνὴρ ἄφρων καὶ παράνοµος πορεύεται ὁδοὺς οὐκ ἀγαθάς· (13) ὁ δ’ αὐτὸς ἐννεύει ὀφθαλµῷ, σηµαίνει δὲ ποδί, διδάσκει δὲ ἐννεύµασιν δακτύλων, (14) διεστραµµένῃ δὲ καρδίᾳ τεκταίνεται κακὰ ἐν παντὶ καιρῷ· ὁ τοιοῦτος ταραχὰς συνίστησιν πόλει. (15) διὰ τοῦτο ἐξαπίνης ἔρχεται ἡ ἀπώλεια αὐτοῦ, διακοπὴ καὶ συντριβὴ ἀνίατος. (16) ὅτι χαίρει πᾶσιν, οἷς µισεῖ ὁ κύριος, συντρίβεται δὲ δι’ ἀκαθαρσίαν ψυχῆς· (17) ὀφθαλµὸς ὑβριστοῦ, γλῶσσα ἄδικος, χεῖρες ἐκχέουσαι αἷµα δικαίου (18) καὶ καρδία τεκταινοµένη λογισµοὺς κακοὺς καὶ πόδες ἐπισπεύδοντες κακοποιεῖν· (19) ἐκκαίει ψεύδη µάρτυς ἄδικος καὶ ἐπιπέµπει κρίσεις ἀνὰ µέσον ἀδελφῶν. (20) Υἱέ, φύλασσε νόµους πατρός σου καὶ µὴ ἀπώσῃ θεσµοὺς µητρός σου· (21) ἄφαψαι δὲ αὐτοὺς ἐπὶ σῇ ψυχῇ διὰ παντὸς καὶ ἐγκλοίωσαι ἐπὶ σῷ τραχήλῳ. (22) ἡνίκα ἂν περιπατῇς, ἐπάγου αὐτήν, καὶ µετὰ σοῦ ἔστω· ὡς δ’ ἂν καθεύδῃς, φυλασσέτω σε, ἵνα ἐγειροµένῳ συλλαλῇ σοι· (23) ὅτι λύχνος ἐντολὴ νόµου καὶ φῶς, καὶ ὁδὸς ζωῆς ἔλεγχος καὶ παιδεία (24) τοῦ διαφυλάσσειν σε ἀπὸ γυναικὸς ὑπάνδρου καὶ ἀπὸ διαβολῆς γλώσσης ἀλλοτρίας. (25) µή σε νικήσῃ κάλλους ἐπιθυµία, µηδὲ ἀγρευθῇς σοῖς ὀφθαλµοῖς µηδὲ συναρπασθῇς ἀπὸ τῶν αὐτῆς βλεφάρων· (26) τιµὴ γὰρ πόρνης ὅση καὶ ἑνὸς ἄρτου, γυνὴ δὲ ἀνδρῶν τιµίας ψυχὰς ἀγρεύει. (27) ἀποδήσει τις πῦρ ἐν κόλπῳ, τὰ δὲ ἱµάτια οὐ κατακαύσει; (28) ἢ περιπατήσει τις ἐπ’ ἀνθράκων πυρός, τοὺς δὲ πόδας οὐ κατακαύσει; (29) οὕτως ὁ εἰσελθὼν πρὸς γυναῖκα ὕπανδρον, οὐκ ἀθῳωθήσεται οὐδὲ πᾶς ὁ ἁπτόµενος αὐτῆς. (30) οὐ θαυµαστὸν ἐὰν ἁλῷ τις κλέπτων, κλέπτει γὰρ ἵνα ἐµπλήσῃ τὴν ψυχὴν πεινῶν· (31) ἐὰν δὲ ἁλῷ, ἀποτείσει ἑπταπλάσια καὶ πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ δοὺς ῥύσεται ἑαυτόν. (32) ὁ δὲ µοιχὸς δι’ ἔνδειαν φρενῶν ἀπώλειαν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ περιποιεῖται, (33) ὀδύνας τε καὶ ἀτιµίας ὑποφέρει, τὸ δὲ ὄνειδος αὐτοῦ οὐκ ἐξαλειφθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα. (34) µεστὸς γὰρ ζήλου θυµὸς ἀνδρὸς αὐτῆς· οὐ φείσεται ἐν ἡµέρᾳ κρίσεως, (35) οὐκ ἀνταλλάξεται οὐδενὸς λύτρου τὴν ἔχθραν οὐδὲ µὴ διαλυθῇ πολλῶν δώρων.

7

(1) Υἱέ, φύλασσε ἐµοὺς λόγους, τὰς δὲ ἐµὰς ἐντολὰς κρύψον παρὰ σεαυτῷ· aυἱέ, τίµα τὸν κύριον, καὶ ἰσχύσεις, πλὴν δὲ αὐτοῦ µὴ φοβοῦ ἄMον. (2) φύλαξον ἐµὰς ἐντολάς, καὶ βιώσεις, τοὺς δὲ ἐµοὺς λόγους ὥσπερ κόρας ὀµµάτων· (3) περίθου δὲ αὐτοὺς σοῖς δακτύλοις, ἐπίγραψον δὲ ἐπὶ τὸ πλάτος τῆς καρδίας σου. (4) εἶπον τὴν σοφίαν σὴν ἀδελφὴν εἶναι, τὴν δὲ φρόνησιν γνώριµον περιποίησαι σεαυτῷ, (5) ἵνα σε τηρήσῃ ἀπὸ γυναικὸς ἀλλοτρίας καὶ πονηρᾶς, ἐάν σε λόγοις τοῖς πρὸς χάριν ἐµβάληται. (6) ἀπὸ γὰρ θυρίδος ἐκ τοῦ οἴκου αὐτῆς εἰς τὰς πλατείας παρακύπτουσα, (7) ὃν ἂν ἴδῃ τῶν ἀφρόνων τέκνων νεανίαν ἐνδεῆ φρενῶν (8) παραπορευόµενον παρὰ γωνίαν ἐν διόδοις οἴκων αὐτῆς (9) καὶ λαλοῦντα ἐν σκότει ἑσπερινῷ, ἡνίκα ἂν ἡσυχία νυκτερινὴ ᾖ καὶ γνοφώδης, (10) ἡ δὲ γυνὴ συναντᾷ αὐτῷ, εἶδος ἔχουσα πορνικόν, ἣ ποιεῖ νέων ἐξίπτασθαι καρδίας. (11) ἀνεπτερωµένη δέ ἐστιν καὶ ἄσωτος, ἐν οἴκῳ δὲ οὐχ ἡσυχάζουσιν οἱ πόδες αὐτῆς· (12) χρόνον γάρ τινα ἔξω ῥέµβεται, χρόνον δὲ ἐν πλατείαις παρὰ πᾶσαν γωνίαν ἐνεδρεύει. (13) εἶτα ἐπιλαβοµένη ἐφίλησεν αὐτόν, ἀναιδεῖ δὲ προσώπῳ προσεῖπεν αὐτῷ (14) Θυσία εἰρηνική µοί ἐστιν, σήµερον ἀποδίδωµι τὰς εὐχάς µου· (15) ἕνεκα τούτου ἐξῆλθον εἰς συνάντησίν σοι, ποθοῦσα τὸ σὸν πρόσωπον εὕρηκά σε· (16) κειρίαις τέτακα τὴν κλίνην µου, ἀµφιτάποις δὲ ἔστρωκα τοῖς ἀπ’ Αἰγύπτου· (17) διέρραγκα τὴν κοίτην µου κρόκῳ, τὸν δὲ οἶκόν µου κινναµώµῳ· (18) ἐλθὲ καὶ ἀπολαύσωµεν φιλίας ἕως ὄρθρου, δεῦρο καὶ ἐγκυλισθῶµεν ἔρωτι· (19) οὐ γὰρ πάρεστιν ὁ ἀνήρ µου ἐν οἴκῳ, πεπόρευται δὲ ὁδὸν µακρὰν (20) ἔνδεσµον ἀργυρίου λαβὼν ἐν χειρὶ αὐτοῦ, δι’ ἡµερῶν πολλῶν ἐπανήξει εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. (21) ἀπεπλάνησεν δὲ αὐτὸν πολλῇ ὁµιλίᾳ βρόχοις τε τοῖς ἀπὸ χειλέων ἐξώκειλεν αὐτόν. (22) ὁ δὲ ἐπηκολούθησεν αὐτῇ κεπφωθείς, ὥσπερ δὲ βοῦς ἐπὶ σφαγὴν ἄγεται καὶ ὥσπερ κύων ἐπὶ δεσµοὺς (23) ἢ ὡς ἔλαφος τοξεύµατι πεπληγὼς εἰς τὸ ἧπαρ, σπεύδει δὲ ὥσπερ ὄρνεον εἰς παγίδα οὐκ εἰδὼς ὅτι περὶ ψυχῆς τρέχει. (24) νῦν οὖν, υἱέ, ἄκουέ µου καὶ πρόσεχε ῥήµασιν στόµατός µου· (25) µὴ ἐκκλινάτω εἰς τὰς ὁδοὺς αὐτῆς ἡ καρδία σου· (26) πολλοὺς γὰρ τρώσασα καταβέβληκεν, καὶ ἀναρίθµητοί εἰσιν οὓς πεφόνευκεν· (27) ὁδοὶ ᾅδου ὁ οἶκος αὐτῆς κατάγουσαι εἰς τὰ ταµιεῖα τοῦ θανάτου.

8

(1) Σὺ τὴν σοφίαν κηρύξεις, ἵνα φρόνησίς σοι ὑπακούσῃ· (2) ἐπὶ γὰρ τῶν ὑψηλῶν ἄκρων ἐστίν, ἀνὰ µέσον δὲ τῶν τρίβων ἕστηκεν· (3) παρὰ γὰρ πύλαις δυναστῶν παρεδρεύει, ἐν δὲ εἰσόδοις ὑµνεῖται (4) Ὑµᾶς, ὦ ἄνθρωποι, παρακαλῶ καὶ προί̈εµαι ἐµὴν φωνὴν υἱοῖς ἀνθρώπων· (5) νοήσατε, ἄκακοι, πανουργίαν, οἱ δὲ ἀπαίδευτοι, ἔνθεσθε καρδίαν. (6) εἰσακούσατέ µου, σεµνὰ γὰρ ἐρῶ καὶ ἀνοίσω ἀπὸ χειλέων ὀρθά· (7) ὅτι ἀλήθειαν µελετήσει ὁ φάρυγξ µου, ἐβδελυγµένα δὲ ἐναντίον ἐµοῦ χείλη ψευδῆ. (8) µετὰ δικαιοσύνης πάντα τὰ ῥήµατα τοῦ στόµατός µου, οὐδὲν ἐν αὐτοῖς σκολιὸν οὐδὲ στραγγαλῶδες· (9) πάντα ἐνώπια τοῖς συνιοῦσιν καὶ ὀρθὰ τοῖς εὑρίσκουσι γνῶσιν. (10) λάβετε παιδείαν καὶ µὴ ἀργύριον καὶ γνῶσιν ὑπὲρ χρυσίον δεδοκιµασµένον, ἀνθαιρεῖσθε δὲ αἴσθησιν χρυσίου καθαροῦ· (11) κρείσσων γὰρ σοφία λίθων πολυτελῶν, πᾶν δὲ τίµιον οὐκ ἄξιον αὐτῆς ἐστιν. (12) ἐγὼ ἡ σοφία κατεσκήνωσα βουλήν, καὶ γνῶσιν καὶ ἔννοιαν ἐγὼ ἐπεκαλεσάµην. (13) φόβος κυρίου µισεῖ ἀδικίαν, ὕβριν τε καὶ ὑπερηφανίαν καὶ ὁδοὺς πονηρῶν· µεµίσηκα δὲ ἐγὼ διεστραµµένας ὁδοὺς κακῶν. (14) ἐµὴ βουλὴ καὶ ἀσφάλεια, ἐµὴ φρόνησις, ἐµὴ δὲ ἰσχύς· (15) δι’ ἐµοῦ βασιλεῖς βασιλεύουσιν, καὶ οἱ δυνάσται γράφουσιν δικαιοσύνην· (16) δι’ ἐµοῦ µεγιστᾶνες µεγαλύνονται, καὶ τύραννοι δι’ ἐµοῦ κρατοῦσι γῆς. (17) ἐγὼ τοὺς ἐµὲ φιλοῦντας ἀγαπῶ, οἱ δὲ ἐµὲ ζητοῦντες εὑρήσουσιν. (18) πλοῦτος καὶ δόξα ἐµοὶ ὑπάρχει καὶ κτῆσις πολλῶν καὶ δικαιοσύνη· (19) βέλτιον ἐµὲ καρπίζεσθαι ὑπὲρ χρυσίον καὶ λίθον τίµιον, τὰ δὲ ἐµὰ γενήµατα κρείσσω ἀργυρίου ἐκλεκτοῦ. (20) ἐν ὁδοῖς δικαιοσύνης περιπατῶ καὶ ἀνὰ µέσον τρίβων δικαιώµατος ἀναστρέφοµαι, (21) ἵνα µερίσω τοῖς ἐµὲ ἀγαπῶσιν ὕπαρξιν καὶ τοὺς θησαυροὺς αὐτῶν ἐµπλήσω ἀγαθῶν. ἐὰν ἀναγγείλω ὑµῖν τὰ καθ’ ἡµέραν γινόµενα, µνηµονεύσω τὰ ἐξ αἰῶνος ἀριθµῆσαι. (22) κύριος ἔκτισέν µε ἀρχὴν ὁδῶν αὐτοῦ εἰς ἔργα αὐτοῦ, (23) πρὸ τοῦ αἰῶνος ἐθεµελίωσέν µε ἐν ἀρχῇ, (24) πρὸ τοῦ τὴν γῆν ποιῆσαι καὶ πρὸ τοῦ τὰς ἀβύσσους ποιῆσαι, πρὸ τοῦ προελθεῖν τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, (25) πρὸ τοῦ ὄρη ἑδρασθῆναι, πρὸ δὲ πάντων βουνῶν γεννᾷ µε. (26) κύριος ἐποίησεν χώρας καὶ ἀοικήτους καὶ ἄκρα οἰκούµενα τῆς ὑπ’ οὐρανόν. (27) ἡνίκα ἡτοίµαζεν τὸν οὐρανόν, συµπαρήµην αὐτῷ, καὶ ὅτε ἀφώριζεν τὸν ἑαυτοῦ θρόνον ἐπ’ ἀνέµων. (28) ἡνίκα ἰσχυρὰ ἐποίει τὰ ἄνω νέφη, καὶ ὡς ἀσφαλεῖς ἐτίθει πηγὰς τῆς ὑπ’ οὐρανὸν (29) καὶ ἰσχυρὰ ἐποίει τὰ θεµέλια τῆς γῆς, (30) ἤµην παρ’ αὐτῷ ἁρµόζουσα, ἐγὼ ἤµην ᾗ προσέχαιρεν. καθ’ ἡµέραν δὲ εὐφραινόµην ἐν προσώπῳ αὐτοῦ ἐν παντὶ καιρῷ, (31) ὅτε εὐφραίνετο τὴν οἰκουµένην συντελέσας καὶ ἐνευφραίνετο ἐν υἱοῖς ἀνθρώπων. (32) νῦν οὖν, υἱέ, ἄκουέ µου. (33) (34) µακάριος ἀνήρ, ὃς εἰσακούσεταί µου, καὶ ἄνθρωπος, ὃς τὰς ἐµὰς ὁδοὺς φυλάξει ἀγρυπνῶν ἐπ’ ἐµαῖς θύραις καθ’ ἡµέραν τηρῶν σταθµοὺς ἐµῶν εἰσόδων· (35) αἱ γὰρ ἔξοδοί µου ἔξοδοι ζωῆς, καὶ ἑτοιµάζεται θέλησις παρὰ κυρίου. (36) οἱ δὲ εἰς ἐµὲ ἁµαρτάνοντες ἀσεβοῦσιν τὰς ἑαυτῶν ψυχάς, καὶ οἱ µισοῦντές µε ἀγαπῶσιν θάνατον.

9

(1) Ἡ σοφία ᾠκοδόµησεν ἑαυτῇ οἶκον καὶ ὑπήρεισεν στύλους ἑπτά· (2) ἔσφαξεν τὰ ἑαυτῆς θύµατα, ἐκέρασεν εἰς κρατῆρα τὸν ἑαυτῆς οἶνον καὶ ἡτοιµάσατο τὴν ἑαυτῆς τράπεζαν· (3) ἀπέστειλεν τοὺς ἑαυτῆς δούλους συγκαλούσα µετὰ ὑψηλοῦ κηρύγµατος ἐπὶ κρατῆρα λέγουσα (4) Ὅς ἐστιν ἄφρων, ἐκκλινάτω πρός µε· καὶ τοῖς ἐνδεέσι φρενῶν εἶπεν (5) Ἔλθατε φάγετε τῶν ἐµῶν ἄρτων καὶ πίετε οἶνον, ὃν ἐκέρασα ὑµῖν· (6) ἀπολείπετε ἀφροσύνην, καὶ ζήσεσθε, καὶ ζητήσατε φρόνησιν, ἵνα βιώσητε, καὶ κατορθώσατε ἐν γνώσει σύνεσιν. (7) Ὁ παιδεύων κακοὺς λήµψεται ἑαυτῷ ἀτιµίαν, ἐλέγχων δὲ τὸν ἀσεβῆ µωµήσεται ἑαυτόν. (8) µὴ ἔλεγχε κακούς, ἵνα µὴ µισῶσίν σε· ἔλεγχε σοφόν, καὶ ἀγαπήσει σε. (9) δίδου σοφῷ ἀφορµήν, καὶ σοφώτερος ἔσται· γνώριζε δικαίῳ, καὶ προσθήσει τοῦ δέχεσθαι. (10) ἀρχὴ σοφίας φόβος κυρίου, καὶ βουλὴ ἁγίων σύνεσις· aτὸ γὰρ γνῶναι νόµον διανοίας ἐστὶν ἀγαθῆς· (11) τούτῳ γὰρ τῷ τρόπῳ πολὺν ζήσεις χρόνον, καὶ προστεθήσεταί σοι ἔτη ζωῆς σου. (12) υἱέ, ἐὰν σοφὸς γένῃ σεαυτῷ, σοφὸς ἔσῃ καὶ τοῖς πλησίον· ἐὰν δὲ κακὸς ἀποβῇς, µόνος ἀναντλήσεις κακά. ὃς ἐρείδεται ἐπὶ ψεύδεσιν, οὗτος ποιµανεῖ ἀνέµους, ὁ δ’ αὐτὸς διώξεται ὄρνεα πετόµενα· bἀπέλιπεν γὰρ ὁδοὺς τοῦ ἑαυτοῦ ἀµπελῶνος, τοὺς δὲ ἄξονας τοῦ ἰδίου γεωργίου πεπλάνηται· cδιαπορεύεται δὲ δι’ ἀνύδρου ἐρήµου καὶ γῆν διατεταγµένην ἐν διψώδεσιν, συνάγει δὲ χερσὶν ἀκαρπίαν. (13) Γυνὴ ἄφρων καὶ θρασεῖα ἐνδεὴς ψωµοῦ γίνεται, ἣ οὐκ ἐπίσταται αἰσχύνην· (14) ἐκάθισεν ἐπὶ θύραις τοῦ ἑαυτῆς οἴκου ἐπὶ δίφρου ἐµφανῶς ἐν πλατείαις (15) προσκαλουµένη τοὺς παριόντας καὶ κατευθύνοντας ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν (16) Ὅς ἐστιν ὑµῶν ἀφρονέστατος, ἐκκλινάτω πρός µε· ἐνδεέσι δὲ φρονήσεως παρακελεύοµαι λέγουσα (17) Ἄρτων κρυφίων ἡδέως ἅψασθε καὶ ὕδατος κλοπῆς γλυκεροῦ. (18) ὁ δὲ οὐκ οἶδεν ὅτι γηγενεῖς παρ’ αὐτῇ ὄMυνται, καὶ ἐπὶ πέτευρον ᾅδου συναντᾷ. ἀλλὰ ἀποπήδησον, µὴ ἐγχρονίσῃς ἐν τῷ τόπῳ µηδὲ ἐπιστήσῃς τὸ σὸν ὄµµα πρὸς αὐτήν· bοὕτως γὰρ διαβήσῃ ὕδωρ ἀλλότριον καὶ ὑπερβήσῃ ποταµὸν ἀλλότριον· cἀπὸ δὲ ὕδατος ἀλλοτρίου ἀπόσχου καὶ ἀπὸ πηγῆς ἀλλοτρίας µὴ πίῃς, dἵνα πολὺν ζήσῃς χρόνον, προστεθῇ δέ σοι ἔτη ζωῆς.

10

(1) Υἱὸς σοφὸς εὐφραίνει πατέρα, υἱὸς δὲ ἄφρων λύπη τῇ µητρί. (2) οὐκ ὠφελήσουσιν θησαυροὶ ἀνόµους, δικαιοσύνη δὲ ῥύσεται ἐκ θανάτου. (3) οὐ λιµοκτονήσει κύριος ψυχὴν δικαίαν, ζωὴν δὲ ἀσεβῶν ἀνατρέψει. (4) πενία ἄνδρα ταπεινοῖ, χεῖρες δὲ ἀνδρείων πλουτίζουσιν. υἱὸς πεπαιδευµένος σοφὸς ἔσται, τῷ δὲ ἄφρονι διακόνῳ χρήσεται. (5) διεσώθη ἀπὸ καύµατος υἱὸς νοήµων, ἀνεµόφθορος δὲ γίνεται ἐν ἀµήτῳ υἱὸς παράνοµος. (6) εὐλογία κυρίου ἐπὶ κεφαλὴν δικαίου, στόµα δὲ ἀσεβῶν καλύψει πένθος ἄωρον. (7) µνήµη δικαίων µετ’ ἐγκωµίων, ὄνοµα δὲ ἀσεβοῦς σβέννυται. (8) σοφὸς καρδίᾳ δέξεται ἐντολάς, ὁ δὲ ἄστεγος χείλεσιν σκολιάζων ὑποσκελισθήσεται. (9) ὃς πορεύεται ἁπλῶς, πορεύεται πεποιθώς, ὁ δὲ διαστρέφων τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ γνωσθήσεται. (10) ὁ ἐννεύων ὀφθαλµοῖς µετὰ δόλου συνάγει ἀνδράσι λύπας, ὁ δὲ ἐλέγχων µετὰ παρρησίας εἰρηνοποιεῖ. (11) πηγὴ ζωῆς ἐν χειρὶ δικαίου, στόµα δὲ ἀσεβοῦς καλύψει ἀπώλεια. (12) µῖσος ἐγείρει νεῖκος, πάντας δὲ τοὺς µὴ φιλονεικοῦντας καλύπτει φιλία. (13) ὃς ἐκ χειλέων προφέρει σοφίαν, ῥάβδῳ τύπτει ἄνδρα ἀκάρδιον. (14) σοφοὶ κρύψουσιν αἴσθησιν, στόµα δὲ προπετοῦς ἐγγίζει συντριβῇ. (15) κτῆσις πλουσίων πόλις ὀχυρά, συντριβὴ δὲ ἀσεβῶν πενία. (16) ἔργα δικαίων ζωὴν ποιεῖ, καρποὶ δὲ ἀσεβῶν ἁµαρτίας. (17) ὁδοὺς δικαίας ζωῆς φυλάσσει παιδεία, παιδεία δὲ ἀνεξέλεγκτος πλανᾶται. (18) καλύπτουσιν ἔχθραν χείλη δίκαια, οἱ δὲ ἐκφέροντες λοιδορίας ἀφρονέστατοί εἰσιν. (19) ἐκ πολυλογίας οὐκ ἐκφεύξῃ ἁµαρτίαν, φειδόµενος δὲ χειλέων νοήµων ἔσῃ. (20) ἄργυρος πεπυρωµένος γλῶσσα δικαίου, καρδία δὲ ἀσεβοῦς ἐκλείψει. (21) χείλη δικαίων ἐπίσταται ὑψηλά, οἱ δὲ ἄφρονες ἐν ἐνδείᾳ τελευτῶσιν. (22) εὐλογία κυρίου ἐπὶ κεφαλὴν δικαίου· αὕτη πλουτίζει, καὶ οὐ µὴ προστεθῇ αὐτῇ λύπη ἐν καρδίᾳ. (23) ἐν γέλωτι ἄφρων πράσσει κακά, ἡ δὲ σοφία ἀνδρὶ τίκτει φρόνησιν. (24) ἐν ἀπωλείᾳ ἀσεβὴς περιφέρεται, ἐπιθυµία δὲ δικαίου δεκτή. (25) παραπορευοµένης καταιγίδος ἀφανίζεται ἀσεβής, δίκαιος δὲ ἐκκλίνας σῴζεται εἰς τὸν αἰῶνα. (26) ὥσπερ ὄµφαξ ὀδοῦσι βλαβερὸν καὶ καπνὸς ὄµµασιν, οὕτως παρανοµία τοῖς χρωµένοις αὐτήν. (27) φόβος κυρίου προστίθησιν ἡµέρας, ἔτη δὲ ἀσεβῶν ὀλιγωθήσεται. (28) ἐγχρονίζει δικαίοις εὐφροσύνη, ἐλπὶς δὲ ἀσεβῶν ὄMυται. (29) ὀχύρωµα ὁσίου φόβος κυρίου, συντριβὴ δὲ τοῖς ἐργαζοµένοις κακά. (30) δίκαιος τὸν αἰῶνα οὐκ ἐνδώσει, ἀσεβεῖς δὲ οὐκ οἰκήσουσιν γῆν. (31) στόµα δικαίου ἀποστάζει σοφίαν, γλῶσσα δὲ ἀδίκου ἐξολεῖται. (32) χείλη ἀνδρῶν δικαίων ἀποστάζει χάριτας, στόµα δὲ ἀσεβῶν ἀποστρέφεται.

11

(4) (1) ζυγοὶ δόλιοι βδέλυγµα ἐνώπιον κυρίου, στάθµιον δὲ δίκαιον δεκτὸν αὐτῷ. (2) οὗ ἐὰν εἰσέλθῃ ὕβρις, ἐκεῖ καὶ ἀτιµία· στόµα δὲ ταπεινῶν µελετᾷ σοφίαν. (3) ἀποθανὼν δίκαιος ἔλιπεν µετάµελον, πρόχειρος δὲ γίνεται καὶ ἐπίχαρτος ἀσεβῶν ἀπώλεια. (5) δικαιοσύνη ἀµώµους ὀρθοτοµεῖ ὁδούς, ἀσέβεια δὲ περιπίπτει ἀδικίᾳ. (6) δικαιοσύνη ἀνδρῶν ὀρθῶν ῥύεται αὐτούς, τῇ δὲ ἀπωλείᾳ αὐτῶν ἁλίσκονται παράνοµοι. (7) τελευτήσαντος ἀνδρὸς δικαίου οὐκ ὄMυται ἐλπίς, τὸ δὲ καύχηµα τῶν ἀσεβῶν ὄMυται. (8) δίκαιος ἐκ θήρας ἐκδύνει, ἀντ’ αὐτοῦ δὲ παραδίδοται ὁ ἀσεβής. (9) ἐν στόµατι ἀσεβῶν παγὶς πολίταις, αἴσθησις δὲ δικαίων εὔοδος. (10) ἐν ἀγαθοῖς δικαίων κατώρθωσεν πόλις, (11) στόµασιν δὲ ἀσεβῶν κατεσκάφη. (12) µυκτηρίζει πολίτας ἐνδεὴς φρενῶν, ἀνὴρ δὲ φρόνιµος ἡσυχίαν ἄγει. (13) ἀνὴρ δίγλωσσος ἀποκαλύπτει βουλὰς ἐν συνεδρίῳ, πιστὸς δὲ πνοῇ κρύπτει πράγµατα. (14) οἷς µὴ ὑπάρχει κυβέρνησις, πίπτουσιν ὥσπερ φύλλα, σωτηρία δὲ ὑπάρχει ἐν πολλῇ βουλῇ. (15) πονηρὸς κακοποιεῖ, ὅταν συµµείξῃ δικαίῳ, µισεῖ δὲ ἦχον ἀσφαλείας. (16) γυνὴ εὐχάριστος ἐγείρει ἀνδρὶ δόξαν, θρόνος δὲ ἀτιµίας γυνὴ µισοῦσα δίκαια. πλούτου ὀκνηροὶ ἐνδεεῖς γίνονται, οἱ δὲ ἀνδρεῖοι ἐρείδονται πλούτῳ. (17) τῇ ψυχῇ αὐτοῦ ἀγαθὸν ποιεῖ ἀνὴρ ἐλεήµων, ἐξολλύει δὲ αὐτοῦ σῶµα ὁ ἀνελεήµων. (18) ἀσεβὴς ποιεῖ ἔργα ἄδικα, σπέρµα δὲ δικαίων µισθὸς ἀληθείας. (19) υἱὸς δίκαιος γεννᾶται εἰς ζωήν, διωγµὸς δὲ ἀσεβοῦς εἰς θάνατον. (20) βδέλυγµα κυρίῳ διεστραµµέναι ὁδοί, προσδεκτοὶ δὲ αὐτῷ πάντες ἄµωµοι ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν. (21) χειρὶ χεῖρας ἐµβαλὼν ἀδίκως οὐκ ἀτιµώρητος ἔσται, ὁ δὲ σπείρων δικαιοσύνην λήµψεται µισθὸν πιστόν. (22) ὥσπερ ἐνώτιον ἐν ῥινὶ ὑός, οὕτως γυναικὶ κακόφρονι κάλλος. (23) ἐπιθυµία δικαίων πᾶσα ἀγαθή, ἐλπὶς δὲ ἀσεβῶν ἀπολεῖται. (24) εἰσὶν οἳ τὰ ἴδια σπείροντες πλείονα ποιοῦσιν, εἰσὶν καὶ οἳ συνάγοντες ἐλαττονοῦνται. (25) ψυχὴ εὐλογουµένη πᾶσα ἁπλῆ, ἀνὴρ δὲ θυµώδης οὐκ εὐσχήµων. (26) ὁ συνέχων σῖτον ὑπολίποιτο αὐτὸν τοῖς ἔθνεσιν, εὐλογία δὲ εἰς κεφαλὴν τοῦ µεταδιδόντος. (27) τεκταινόµενος ἀγαθὰ ζητεῖ χάριν ἀγαθήν· ἐκζητοῦντα δὲ κακά, καταλήµψεται αὐτόν. (28) ὁ πεποιθὼς ἐπὶ πλούτῳ, οὗτος πεσεῖται· ὁ δὲ ἀντιλαµβανόµενος δικαίων, οὗτος ἀνατελεῖ. (29) ὁ µὴ συµπεριφερόµενος τῷ ἑαυτοῦ οἴκῳ κληρονοµήσει ἄνεµον, δουλεύσει δὲ ἄφρων φρονίµῳ. (30) ἐκ καρποῦ δικαιοσύνης φύεται δένδρον ζωῆς, ἀφαιροῦνται δὲ ἄωροι ψυχαὶ παρανόµων. (31) εἰ ὁ µὲν δίκαιος µόλις σῴζεται, ὁ ἀσεβὴς καὶ ἁµαρτωλὸς ποῦ φανεῖται;

12

(1) ὁ ἀγαπῶν παιδείαν ἀγαπᾷ αἴσθησιν, ὁ δὲ µισῶν ἐλέγχους ἄφρων. (2) κρείσσων ὁ εὑρὼν χάριν παρὰ κυρίῳ, ἀνὴρ δὲ παράνοµος παρασιωπηθήσεται. (3) οὐ κατορθώσει ἄνθρωπος ἐξ ἀνόµου, αἱ δὲ ῥίζαι τῶν δικαίων οὐκ ἐξαρθήσονται. (4) γυνὴ ἀνδρεία στέφανος τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς· ὥσπερ δὲ ἐν ξύλῳ σκώληξ, οὕτως ἄνδρα ἀπόλλυσιν γυνὴ κακοποιός. (5) λογισµοὶ δικαίων κρίµατα, κυβερνῶσιν δὲ ἀσεβεῖς δόλους. (6) λόγοι ἀσεβῶν δόλιοι, στόµα δὲ ὀρθῶν ῥύσεται αὐτούς. (7) οὗ ἐὰν στραφῇ, ἀσεβὴς ἀφανίζεται, οἶκοι δὲ δικαίων παραµένουσιν. (8) στόµα συνετοῦ ἐγκωµιάζεται ὑπὸ ἀνδρός, νωθροκάρδιος δὲ µυκτηρίζεται. (9) κρείσσων ἀνὴρ ἐν ἀτιµίᾳ δουλεύων ἑαυτῷ ἢ τιµὴν ἑαυτῷ περιτιθεὶς καὶ προσδεόµενος ἄρτου. (10) δίκαιος οἰκτίρει ψυχὰς κτηνῶν αὐτοῦ, τὰ δὲ σπλάγχνα τῶν ἀσεβῶν ἀνελεήµονα. (11) ὁ ἐργαζόµενος τὴν ἑαυτοῦ γῆν ἐµπλησθήσεται ἄρτων, οἱ δὲ διώκοντες µάταια ἐνδεεῖς φρενῶν. ὅς ἐστιν ἡδὺς ἐν οἴνων διατριβαῖς, ἐν τοῖς ἑαυτοῦ ὀχυρώµασιν καταλείψει ἀτιµίαν. (12) ἐπιθυµίαι ἀσεβῶν κακαί, αἱ δὲ ῥίζαι τῶν εὐσεβῶν ἐν ὀχυρώµασιν. (13) δι’ ἁµαρτίαν χειλέων ἐµπίπτει εἰς παγίδας ἁµαρτωλός, ἐκφεύγει δὲ ἐξ αὐτῶν δίκαιος. ὁ βλέπων λεῖα ἐλεηθήσεται, ὁ δὲ συναντῶν ἐν πύλαις ἐκθλίψει ψυχάς. (14) ἀπὸ καρπῶν στόµατος ψυχὴ ἀνδρὸς πλησθήσεται ἀγαθῶν, ἀνταπόδοµα δὲ χειλέων αὐτοῦ δοθήσεται αὐτῷ. (15) ὁδοὶ ἀφρόνων ὀρθαὶ ἐνώπιον αὐτῶν, εἰσακούει δὲ συµβουλίας σοφός. (16) ἄφρων αὐθηµερὸν ἐξαγγέλλει ὀργὴν αὐτοῦ, κρύπτει δὲ τὴν ἑαυτοῦ ἀτιµίαν πανοῦργος. (17) ἐπιδεικνυµένην πίστιν ἀπαγγέλλει δίκαιος, ὁ δὲ µάρτυς τῶν ἀδίκων δόλιος. (18) εἰσὶν οἳ λέγοντες τιτρώσκουσιν µαχαίρᾳ, γλῶσσαι δὲ σοφῶν ἰῶνται. (19) χείλη ἀληθινὰ κατορθοῖ µαρτυρίαν, µάρτυς δὲ ταχὺς γλῶσσαν ἔχει ἄδικον. (20) δόλος ἐν καρδίᾳ τεκταινοµένου κακά, οἱ δὲ βουλόµενοι εἰρήνην εὐφρανθήσονται. (21) οὐκ ἀρέσει τῷ δικαίῳ οὐδὲν ἄδικον, οἱ δὲ ἀσεβεῖς πλησθήσονται κακῶν. (22) βδέλυγµα κυρίῳ χείλη ψευδῆ, ὁ δὲ ποιῶν πίστεις δεκτὸς παρ’ αὐτῷ. (23) ἀνὴρ συνετὸς θρόνος αἰσθήσεως, καρδία δὲ ἀφρόνων συναντήσεται ἀραῖς. (24) χεὶρ ἐκλεκτῶν κρατήσει εὐχερῶς, δόλιοι δὲ ἔσονται εἰς προνοµήν. (25) φοβερὸς λόγος καρδίαν ταράσσει ἀνδρὸς δικαίου, ἀγγελία δὲ ἀγαθὴ εὐφραίνει αὐτόν. (26) ἐπιγνώµων δίκαιος ἑαυτοῦ φίλος ἔσται, αἱ δὲ γνῶµαι τῶν ἀσεβῶν ἀνεπιεικεῖς. ἁµαρτάνοντας καταδιώξεται κακά, ἡ δὲ ὁδὸς τῶν ἀσεβῶν πλανήσει αὐτούς. (27) οὐκ ἐπιτεύξεται δόλιος θήρας, κτῆµα δὲ τίµιον ἀνὴρ καθαρός. (28) ἐν ὁδοῖς δικαιοσύνης ζωή, ὁδοὶ δὲ µνησικάκων εἰς θάνατον.

13

(1) υἱὸς πανοῦργος ὑπήκοος πατρί, υἱὸς δὲ ἀνήκοος ἐν ἀπωλείᾳ. (2) ἀπὸ καρπῶν δικαιοσύνης φάγεται ἀγαθός, ψυχαὶ δὲ παρανόµων ὀλοῦνται ἄωροι. (3) ὃς φυλάσσει τὸ ἑαυτοῦ στόµα, τηρεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν· ὁ δὲ προπετὴς χείλεσιν πτοήσει ἑαυτόν. (4) ἐν ἐπιθυµίαις ἐστὶν πᾶς ἀεργός, χεῖρες δὲ ἀνδρείων ἐν ἐπιµελείᾳ. (5) λόγον ἄδικον µισεῖ δίκαιος, ἀσεβὴς δὲ αἰσχύνεται καὶ οὐχ ἕξει παρρησίαν. (6) δικαιοσύνη φυλάσσει ἀκάκους, τοὺς δὲ ἀσεβεῖς φαύλους ποιεῖ ἁµαρτία. (7) εἰσὶν οἱ πλουτίζοντες ἑαυτοὺς µηδὲν ἔχοντες, καὶ εἰσὶν οἱ ταπεινοῦντες ἑαυτοὺς ἐν πολλῷ πλούτῳ. (8) λύτρον ἀνδρὸς ψυχῆς ὁ ἴδιος πλοῦτος, πτωχὸς δὲ οὐχ ὑφίσταται ἀπειλήν. (9) φῶς δικαίοις διὰ παντός, φῶς δὲ ἀσεβῶν σβέννυται. ψυχαὶ δόλιαι πλανῶνται ἐν ἁµαρτίαις, δίκαιοι δὲ οἰκτίρουσιν καὶ ἐλεῶσιν. (10) κακὸς µεθ’ ὕβρεως πράσσει κακά, οἱ δὲ ἑαυτῶν ἐπιγνώµονες σοφοί. (11) ὕπαρξις ἐπισπουδαζοµένη µετὰ ἀνοµίας ἐλάσσων γίνεται, ὁ δὲ συνάγων ἑαυτῷ µετ’ εὐσεβείας πληθυνθήσεται· δίκαιος οἰκτίρει καὶ κιχρᾷ. (12) κρείσσων ἐναρχόµενος βοηθῶν καρδίᾳ τοῦ ἐπαγγελλοµένου καὶ εἰς ἐλπίδα ἄγοντος· δένδρον γὰρ ζωῆς ἐπιθυµία ἀγαθή. (13) ὃς καταφρονεῖ πράγµατος, καταφρονηθήσεται ὑπ’ αὐτοῦ· ὁ δὲ φοβούµενος ἐντολήν, οὗτος ὑγιαίνει. υἱῷ δολίῳ οὐδὲν ἔσται ἀγαθόν, οἰκέτῃ δὲ σοφῷ εὔοδοι ἔσονται πράξεις, καὶ κατευθυνθήσεται ἡ ὁδὸς αὐτοῦ. (14) νόµος σοφοῦ πηγὴ ζωῆς, ὁ δὲ ἄνους ὑπὸ παγίδος θανεῖται. (15) σύνεσις ἀγαθὴ δίδωσιν χάριν, τὸ δὲ γνῶναι νόµον διανοίας ἐστὶν ἀγαθῆς, ὁδοὶ δὲ καταφρονούντων ἐν ἀπωλείᾳ. (16) πᾶς πανοῦργος πράσσει µετὰ γνώσεως, ὁ δὲ ἄφρων ἐξεπέτασεν ἑαυτοῦ κακίαν. (17) βασιλεὺς θρασὺς ἐµπεσεῖται εἰς κακά, ἄγγελος δὲ πιστὸς ῥύσεται αὐτόν. (18) πενίαν καὶ ἀτιµίαν ἀφαιρεῖται παιδεία, ὁ δὲ φυλάσσων ἐλέγχους δοξασθήσεται. (19) ἐπιθυµίαι εὐσεβῶν ἡδύνουσιν ψυχήν, ἔργα δὲ ἀσεβῶν µακρὰν ἀπὸ γνώσεως. (20) ὁ συµπορευόµενος σοφοῖς σοφὸς ἔσται, ὁ δὲ συµπορευόµενος ἄφροσι γνωσθήσεται. (21) ἁµαρτάνοντας καταδιώξεται κακά, τοὺς δὲ δικαίους καταλήµψεται ἀγαθά. (22) ἀγαθὸς ἀνὴρ κληρονοµήσει υἱοὺς υἱῶν, θησαυρίζεται δὲ δικαίοις πλοῦτος ἀσεβὼν. (23) δίκαιοι ποιήσουσιν ἐν πλούτῳ ἔτη πολλά, ἄδικοι δὲ ἀπολοῦνται συντόµως. (24) ὃς φείδεται τῆς βακτηρίας, µισεῖ τὸν υἱὸν αὐτοῦ· ὁ δὲ ἀγαπῶν ἐπιµελῶς παιδεύει. (25) δίκαιος ἔσθων ἐµπιπλᾷ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ, ψυχαὶ δὲ ἀσεβῶν ἐνδεεῖς.

14

(1) σοφαὶ γυναῖκες ᾠκοδόµησαν οἴκους, ἡ δὲ ἄφρων κατέσκαψεν ταῖς χερσὶν αὐτῆς. (2) ὁ πορευόµενος ὀρθῶς φοβεῖται τὸν κύριον, ὁ δὲ σκολιάζων ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ ἀτιµασθήσεται. (3) ἐκ στόµατος ἀφρόνων βακτηρία ὕβρεως, χείλη δὲ σοφῶν φυλάσσει αὐτούς. (4) οὗ µή εἰσιν βόες, φάτναι καθαραί· οὗ δὲ πολλὰ γενήµατα, φανερὰ βοὸς ἰσχύς. (5) µάρτυς πιστὸς οὐ ψεύδεται, ἐκκαίει δὲ ψεύδη µάρτυς ἄδικος. (6) ζητήσεις σοφίαν παρὰ κακοῖς καὶ οὐχ εὑρήσεις, αἴσθησις δὲ παρὰ φρονίµοις εὐχερής. (7) πάντα ἐναντία ἀνδρὶ ἄφρονι, ὅπλα δὲ αἰσθήσεως χείλη σοφά. (8) σοφία πανούργων ἐπιγνώσεται τὰς ὁδοὺς αὐτῶν, ἄνοια δὲ ἀφρόνων ἐν πλάνῃ. (9) οἰκίαι παρανόµων ὀφειλήσουσιν καθαρισµόν, οἰκίαι δὲ δικαίων δεκταί. (10) καρδία ἀνδρὸς αἰσθητική, λυπηρὰ ψυχὴ αὐτοῦ· ὅταν δὲ εὐφραίνηται, οὐκ ἐπιµείγνυται ὕβρει. (11) οἰκίαι ἀσεβῶν ἀφανισθήσονται, σκηναὶ δὲ κατορθούντων στήσονται. (12) ἔστιν ὁδὸς ἣ δοκεῖ ὀρθὴ εἶναι παρὰ ἀνθρώποις, τὰ δὲ τελευταῖα αὐτῆς ἔρχεται εἰς πυθµένα ᾅδου. (13) ἐν εὐφροσύναις οὐ προσµείγνυται λύπη, τελευταία δὲ χαρὰ εἰς πένθος ἔρχεται. (14) τῶν ἑαυτοῦ ὁδῶν πλησθήσεται θρασυκάρδιος, ἀπὸ δὲ τῶν διανοηµάτων αὐτοῦ ἀνὴρ ἀγαθός. (15) ἄκακος πιστεύει παντὶ λόγῳ, πανοῦργος δὲ ἔρχεται εἰς µετάνοιαν. (16) σοφὸς φοβηθεὶς ἐξέκλινεν ἀπὸ κακοῦ, ὁ δὲ ἄφρων ἑαυτῷ πεποιθὼς µείγνυται ἀνόµῳ. (17) ὀξύθυµος πράσσει µετὰ ἀβουλίας, ἀνὴρ δὲ φρόνιµος πολλὰ ὑποφέρει. (18) µεριοῦνται ἄφρονες κακίαν, οἱ δὲ πανοῦργοι κρατήσουσιν αἰσθήσεως. (19) ὀλισθήσουσιν κακοὶ ἔναντι ἀγαθῶν, καὶ ἀσεβεῖς θεραπεύσουσιν θύρας δικαίων. (20) φίλοι µισήσουσιν φίλους πτωχούς, φίλοι δὲ πλουσίων πολλοί. (21) ὁ ἀτιµάζων πένητας ἁµαρτάνει, ἐλεῶν δὲ πτωχοὺς µακαριστός. (22) πλανώµενοι τεκταίνουσι κακά, ἔλεον δὲ καὶ ἀλήθειαν τεκταίνουσιν ἀγαθοί. οὐκ ἐπίστανται ἔλεον καὶ πίστιν τέκτονες κακῶν, ἐλεηµοσύναι δὲ καὶ πίστεις παρὰ τέκτοσιν ἀγαθοῖς. (23) ἐν παντὶ µεριµνῶντι ἔνεστιν περισσόν, ὁ δὲ ἡδὺς καὶ ἀνάλγητος ἐν ἐνδείᾳ ἔσται. (24) στέφανος σοφῶν πανοῦργος, ἡ δὲ διατριβὴ ἀφρόνων κακή. (25) ῥύσεται ἐκ κακῶν ψυχὴν µάρτυς πιστός, ἐκκαίει δὲ ψεύδη δόλιος. (26) ἐν φόβῳ κυρίου ἐλπὶς ἰσχύος, τοῖς δὲ τέκνοις αὐτοῦ καταλείπει ἔρεισµα. (27) πρόσταγµα κυρίου πηγὴ ζωῆς, ποιεῖ δὲ ἐκκλίνειν ἐκ παγίδος θανάτου. (28) ἐν πολλῷ ἔθνει δόξα βασιλέως, ἐν δὲ ἐκλείψει λαοῦ συντριβὴ δυνάστου. (29) µακρόθυµος ἀνὴρ πολὺς ἐν φρονήσει, ὁ δὲ ὀλιγόψυχος ἰσχυρῶς ἄφρων. (30) πραύ̈θυµος ἀνὴρ καρδίας ἰατρός, σὴς δὲ ὀστέων καρδία αἰσθητική. (31) ὁ συκοφαντῶν πένητα παροξύνει τὸν ποιήσαντα αὐτόν, ὁ δὲ τιµῶν αὐτὸν ἐλεᾷ πτωχόν. (32) ἐν κακίᾳ αὐτοῦ ἀπωσθήσεται ἀσεβής, ὁ δὲ πεποιθὼς τῇ ἑαυτοῦ ὁσιότητι δίκαιος. (33) ἐν καρδίᾳ ἀγαθῇ ἀνδρὸς σοφία, ἐν δὲ καρδίᾳ ἀφρόνων οὐ διαγινώσκεται. (34) δικαιοσύνη ὑψοῖ ἔθνος, ἐλασσονοῦσι δὲ φυλὰς ἁµαρτίαι. (35) δεκτὸς βασιλεῖ ὑπηρέτης νοήµων, τῇ δὲ ἑαυτοῦ εὐστροφίᾳ ἀφαιρεῖται ἀτιµίαν.

15

(1) ὀργὴ ἀπόλλυσιν καὶ φρονίµους, ἀπόκρισις δὲ ὑποπίπτουσα ἀποστρέφει θυµόν, λόγος δὲ λυπηρὸς ἐγείρει ὀργάς. (2) γλῶσσα σοφῶν καλὰ ἐπίσταται, στόµα δὲ ἀφρόνων ἀναíελεῖ κακά. (3) ἐν παντὶ τόπῳ ὀφθαλµοὶ κυρίου, σκοπεύουσιν κακούς τε καὶ ἀγαθούς. (4) ἴασις γλώσσης δένδρον ζωῆς, ὁ δὲ συντηρῶν αὐτὴν πλησθήσεται πνεύµατος. (5) ἄφρων µυκτηρίζει παιδείαν πατρός, ὁ δὲ φυλάσσων ἐντολὰς πανουργότερος. (6) ἐν πλεοναζούσῃ δικαιοσύνῃ ἰσχὺς πολλή, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ὁλόρριζοι ἐκ γῆς ὀλοῦνται. οἴκοις δικαίων ἰσχὺς πολλή, καρποὶ δὲ ἀσεβῶν ἀπολοῦνται. (7) χείλη σοφῶν δέδεται αἰσθήσει, καρδίαι δὲ ἀφρόνων οὐκ ἀσφαλεῖς. (8) θυσίαι ἀσεβῶν βδέλυγµα κυρίῳ, εὐχαὶ δὲ κατευθυνόντων δεκταὶ παρ’ αὐτῷ. (9) βδέλυγµα κυρίῳ ὁδοὶ ἀσεβοῦς, διώκοντας δὲ δικαιοσύνην ἀγαπᾷ. (10) παιδεία ἀκάκου γνωρίζεται ὑπὸ τῶν παριόντων, οἱ δὲ µισοῦντες ἐλέγχους τελευτῶσιν αἰσχρῶς. (11) ᾅδης καὶ ἀπώλεια φανερὰ παρὰ τῷ κυρίῳ, πῶς οὐχὶ καὶ αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώπων; (12) οὐκ ἀγαπήσει ἀπαίδευτος τοὺς ἐλέγχοντας αὐτόν, µετὰ δὲ σοφῶν οὐχ ὁµιλήσει. (13) καρδίας εὐφραινοµένης πρόσωπον θάλλει, ἐν δὲ λύπαις οὔσης σκυθρωπάζει. (14) καρδία ὀρθὴ ζητεῖ αἴσθησιν, στόµα δὲ ἀπαιδεύτων γνώσεται κακά. (15) πάντα τὸν χρόνον οἱ ὀφθαλµοὶ τῶν κακῶν προσδέχονται κακά, οἱ δὲ ἀγαθοὶ ἡσυχάζουσιν διὰ παντός. (16) κρείσσων µικρὰ µερὶς µετὰ φόβου κυρίου ἢ θησαυροὶ µεγάλοι µετὰ ἀφοβίας. (17) κρείσσων ξενισµὸς λαχάνων πρὸς φιλίαν καὶ χάριν ἢ παράθεσις µόσχων µετὰ ἔχθρας. (18) ἀνὴρ θυµώδης παρασκευάζει µάχας, µακρόθυµος δὲ καὶ τὴν µέλλουσαν καταπραύ̈νει. (18a) µακρόθυµος ἀνὴρ κατασβέσει κρίσεις, ὁ δὲ ἀσεβὴς ἐγείρει µᾶλλον. (19) ὁδοὶ ἀεργῶν ἐστρωµέναι ἀκάνθαις, αἱ δὲ τῶν ἀνδρείων τετριµµέναι. (20) υἱὸς σοφὸς εὐφραίνει πατέρα, υἱὸς δὲ ἄφρων µυκτηρίζει µητέρα αὐτοῦ. (21) ἀνοήτου τρίβοι ἐνδεεῖς φρενῶν, ἀνὴρ δὲ φρόνιµος κατευθύνων πορεύεται. (22) ὑπερτίθενται λογισµοὺς οἱ µὴ τιµῶντες συνέδρια, ἐν δὲ καρδίαις βουλευοµένων µένει βουλή. (23) οὐ µὴ ὑπακούσῃ ὁ κακὸς αὐτῇ οὐδὲ µὴ εἴπῃ καίριόν τι καὶ καλὸν τῷ κοινῷ. (24) ὁδοὶ ζωῆς διανοήµατα συνετοῦ, ἵνα ἐκκλίνας ἐκ τοῦ ᾅδου σωθῇ. (25) οἴκους ὑβριστῶν κατασπᾷ κύριος, ἐστήρισεν δὲ ὅριον χήρας. (26) βδέλυγµα κυρίῳ λογισµὸς ἄδικος, ἁγνῶν δὲ ῥήσεις σεµναί. (27) ἐξόλλυσιν ἑαυτὸν ὁ δωρολήµπτης, ὁ δὲ µισῶν δώρων λήµψεις σῴζεται. (27a) ἐλεηµοσύναις καὶ πίστεσιν ἀποκαθαίρονται ἁµαρτίαι, τῷ δὲ φόβῳ κυρίου ἐκκλίνει πᾶς ἀπὸ κακοῦ. (28) καρδίαι δικαίων µελετῶσιν πίστεις, στόµα δὲ ἀσεβῶν ἀποκρίνεται κακά. (28a) aδεκταὶ παρὰ κυρίῳ ὁδοὶ ἀνθρώπων δικαίων, διὰ δὲ αὐτῶν καὶ οἱ ἐχθροὶ φίλοι γίνονται. (29) µακρὰν ἀπέχει ὁ θεὸς ἀπὸ ἀσεβῶν, εὐχαῖς δὲ δικαίων ἐπακούει. (29a) κρείσσων ὀλίγη λῆµψις µετὰ δικαιοσύνης ἢ πολλὰ γενήµατα µετὰ ἀδικίας. (29b) καρδία ἀνδρὸς λογιζέσθω δίκαια, ἵνα ὑπὸ τοῦ θεοῦ διορθωθῇ τὰ διαβήµατα αὐτοῦ. (30) θεωρῶν ὀφθαλµὸς καλὰ εὐφραίνει καρδίαν, φήµη δὲ ἀγαθὴ πιαίνει ὀστᾶ. (31) (32) ὃς ἀπωθεῖται παιδείαν, µισεῖ ἑαυτόν· ὁ δὲ τηρῶν ἐλέγχους ἀγαπᾷ ψυχὴν αὐτοῦ. (33) φόβος θεοῦ παιδεία καὶ σοφία, καὶ ἀρχὴ δόξης ἀποκριθήσεται αὐτῇ.

16

(1) (2) πάντα τὰ ἔργα τοῦ ταπεινοῦ φανερὰ παρὰ τῷ θεῷ, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ἐν ἡµέρᾳ κακῇ ὀλοῦνται. (3) (4) (5) ἀκάθαρτος παρὰ θεῷ πᾶς ὑψηλοκάρδιος, χειρὶ δὲ χεῖρας ἐµβαλὼν ἀδίκως οὐκ ἀθῳωθήσεται. (6) (7) ἀρχὴ ὁδοῦ ἀγαθῆς τὸ ποιεῖν τὰ δίκαια, δεκτὰ δὲ παρὰ θεῷ µᾶλλον ἢ θύειν θυσίας. (8) ὁ ζητῶν τὸν κύριον εὑρήσει γνῶσιν µετὰ δικαιοσύνης, οἱ δὲ ὀρθῶς ζητοῦντες αὐτὸν εὑρήσουσιν εἰρήνην. (9) πάντα τὰ ἔργα τοῦ κυρίου µετὰ δικαιοσύνης, φυλάσσεται δὲ ὁ ἀσεβὴς εἰς ἡµέραν κακήν. (10) µαντεῖον ἐπὶ χείλεσιν βασιλέως, ἐν δὲ κρίσει οὐ µὴ πλανηθῇ τὸ στόµα αὐτοῦ. (11) ῥοπὴ ζυγοῦ δικαιοσύνη παρὰ κυρίῳ, τὰ δὲ ἔργα αὐτοῦ στάθµια δίκαια. (12) βδέλυγµα βασιλεῖ ὁ ποιῶν κακά, µετὰ γὰρ δικαιοσύνης ἑτοιµάζεται θρόνος ἀρχῆς. (13) δεκτὰ βασιλεῖ χείλη δίκαια, λόγους δὲ ὀρθοὺς ἀγαπᾷ. (14) θυµὸς βασιλέως ἄíελος θανάτου, ἀνὴρ δὲ σοφὸς ἐξιλάσεται αὐτόν. (15) ἐν φωτὶ ζωῆς υἱὸς βασιλέως, οἱ δὲ προσδεκτοὶ αὐτῷ ὥσπερ νέφος ὄψιµον. (16) νοσσιαὶ σοφίας αἱρετώτεραι χρυσίου, νοσσιαὶ δὲ φρονήσεως αἱρετώτεραι ὑπὲρ ἀργύριον. (17) τρίβοι ζωῆς ἐκκλίνουσιν ἀπὸ κακῶν, µῆκος δὲ βίου ὁδοὶ δικαιοσύνης. ὁ δεχόµενος παιδείαν ἐν ἀγαθοῖς ἔσται, ὁ δὲ φυλάσσων ἐλέγχους σοφισθήσεται. ὃς φυλάσσει τὰς ἑαυτοῦ ὁδούς, τηρεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν· ἀγαπῶν δὲ ζωὴν αὐτοῦ φείσεται στόµατος αὐτοῦ. (18) πρὸ συντριβῆς ἡγεῖται ὕβρις, πρὸ δὲ πτώµατος κακοφροσύνη. (19) κρείσσων πραύ̈θυµος µετὰ ταπεινώσεως ἢ ὃς διαιρεῖται σκῦλα µετὰ ὑβριστῶν. (20) συνετὸς ἐν πράγµασιν εὑρετὴς ἀγαθῶν, πεποιθὼς δὲ ἐπὶ θεῷ µακαριστός. (21) τοὺς σοφοὺς καὶ συνετοὺς φαύλους καλοῦσιν, οἱ δὲ γλυκεῖς ἐν λόγῳ πλείονα ἀκούσονται. (22) πηγὴ ζωῆς ἔννοια τοῖς κεκτηµένοις, παιδεία δὲ ἀφρόνων κακή. (23) καρδία σοφοῦ νοήσει τὰ ἀπὸ τοῦ ἰδίου στόµατος, ἐπὶ δὲ χείλεσιν φορέσει ἐπιγνωµοσύνην. (24) κηρία µέλιτος λόγοι καλοί, γλύκασµα δὲ αὐτῶν ἴασις ψυχῆς. (25) εἰσὶν ὁδοὶ δοκοῦσαι εἶναι ὀρθαὶ ἀνδρί, τὰ µέντοι τελευταῖα αὐτῶν βλέπει εἰς πυθµένα ᾅδου. (26) ἀνὴρ ἐν πόνοις πονεῖ ἑαυτῷ καὶ ἐκβιάζεται ἑαυτοῦ τὴν ἀπώλειαν, ὁ µέντοι σκολιὸς ἐπὶ τῷ ἑαυτοῦ στόµατι φορεῖ τὴν ἀπώλειαν. (27) ἀνὴρ ἄφρων ὀρύσσει ἑαυτῷ κακά, ἐπὶ δὲ τῶν ἑαυτοῦ χειλέων θησαυρίζει πῦρ. (28) ἀνὴρ σκολιὸς διαπέµπεται κακὰ καὶ λαµπτῆρα δόλου πυρσεύει κακοῖς καὶ διαχωρίζει φίλους. (29) ἀνὴρ παράνοµος ἀποπειρᾶται φίλων καὶ ἀπάγει αὐτοὺς ὁδοὺς οὐκ ἀγαθάς. (30) στηρίζων ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ λογίζεται διεστραµµένα, ὁρίζει δὲ τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ πάντα τὰ κακά, οὗτος κάµινός ἐστιν κακίας. (31) στέφανος καυχήσεως γῆρας, ἐν δὲ ὁδοῖς δικαιοσύνης εὑρίσκεται. (32) κρείσσων ἀνὴρ µακρόθυµος ἰσχυροῦ, ὁ δὲ κρατῶν ὀργῆς κρείσσων καταλαµβανοµένου πόλιν. (33) εἰς κόλπους ἐπέρχεται πάντα τοῖς ἀδίκοις, παρὰ δὲ κυρίου πάντα τὰ δίκαια.

17

(1) κρείσσων ψωµὸς µεθ’ ἡδονῆς ἐν εἰρήνῃ ἢ οἶκος πλήρης πολλῶν ἀγαθῶν καὶ ἀδίκων θυµάτων µετὰ µάχης. (2) οἰκέτης νοήµων κρατήσει δεσποτῶν ἀφρόνων, ἐν δὲ ἀδελφοῖς διελεῖται µέρη. (3) ὥσπερ δοκιµάζεται ἐν καµίνῳ ἄργυρος καὶ χρυσός, οὕτως ἐκλεκταὶ καρδίαι παρὰ κυρίῳ. (4) κακὸς ὑπακούει γλώσσης παρανόµων, δίκαιος δὲ οὐ προσέχει χείλεσιν ψευδέσιν. (6a) τοῦ πιστοῦ ὅλος ὁ κόσµος τῶν χρηµάτων, τοῦ δὲ ἀπίστου οὐδὲ ὀβολός. (5) ὁ καταγελῶν πτωχοῦ παροξύνει τὸν ποιήσαντα αὐτόν, ὁ δὲ ἐπιχαίρων ἀπολλυµένῳ οὐκ ἀθῳωθήσεται· ὁ δὲ ἐπισπλαγχνιζόµενος ἐλεηθήσεται. (6) στέφανος γερόντων τέκνα τέκνων, καύχηµα δὲ τέκνων πατέρες αὐτῶν. (7) οὐχ ἁρµόσει ἄφρονι χείλη πιστὰ οὐδὲ δικαίῳ χείλη ψευδῆ. (8) µισθὸς χαρίτων ἡ παιδεία τοῖς χρωµένοις, οὗ δ’ ἂν ἐπιστρέψῃ, εὐοδωθήσεται. (9) ὃς κρύπτει ἀδικήµατα, ζητεῖ φιλίαν· ὃς δὲ µισεῖ κρύπτειν, διίστησιν φίλους καὶ οἰκείους. (10) συντρίβει ἀπειλὴ καρδίαν φρονίµου, ἄφρων δὲ µαστιγωθεὶς οὐκ αἰσθάνεται. (11) ἀντιλογίας ἐγείρει πᾶς κακός, ὁ δὲ κύριος ἄíελον ἀνελεήµονα ἐκπέµψει αὐτῷ. (12) ἐµπεσεῖται µέριµνα ἀνδρὶ νοήµονι, οἱ δὲ ἄφρονες διαλογιοῦνται κακά. (13) ὃς ἀποδίδωσιν κακὰ ἀντὶ ἀγαθῶν, οὐ κινηθήσεται κακὰ ἐκ τοῦ οἴκου αὐτοῦ. (14) ἐξουσίαν δίδωσιν λόγοις ἀρχὴ δικαιοσύνης, προηγεῖται δὲ τῆς ἐνδείας στάσις καὶ µάχη. (15) ὃς δίκαιον κρίνει τὸν ἄδικον, ἄδικον δὲ τὸν δίκαιον, ἀκάθαρτος καὶ βδελυκτὸς παρὰ θεῷ. (16) ἵνα τί ὑπῆρξεν χρήµατα ἄφρονι; κτήσασθαι γὰρ σοφίαν ἀκάρδιος οὐ δυνήσεται. (16a) ὃς ὑψηλὸν ποιεῖ τὸν ἑαυτοῦ οἶκον, ζητεῖ συντριβήν· ὁ δὲ σκολιάζων τοῦ µαθεῖν ἐµπεσεῖται εἰς κακά. (17) εἰς πάντα καιρὸν φίλος ὑπαρχέτω σοι, ἀδελφοὶ δὲ ἐν ἀνάγκαις χρήσιµοι ἔστωσαν· τούτου γὰρ χάριν γεννῶνται. (18) ἀνὴρ ἄφρων ἐπικροτεῖ καὶ ἐπιχαίρει ἑαυτῷ ὡς καὶ ὁ ἐíυώµενος ἐíύῃ τὸν ἑαυτοῦ φίλον. (19) φιλαµαρτήµων χαίρει µάχαις, (20) ὁ δὲ σκληροκάρδιος οὐ συναντᾷ ἀγαθοῖς. ἀνὴρ εὐµετάβολος γλώσσῃ ἐµπεσεῖται εἰς κακά, (21) καρδία δὲ ἄφρονος ὀδύνη τῷ κεκτηµένῳ αὐτήν. οὐκ εὐφραίνεται πατὴρ ἐπὶ υἱῷ ἀπαιδεύτῳ, υἱὸς δὲ φρόνιµος εὐφραίνει µητέρα αὐτοῦ. (22) καρδία εὐφραινοµένη εὐεκτεῖν ποιεῖ, ἀνδρὸς δὲ λυπηροῦ ξηραίνεται τὰ ὀστᾶ. (23) λαµβάνοντος δῶρα ἐν κόλπῳ ἀδίκως οὐ κατευοδοῦνται ὁδοί, ἀσεβὴς δὲ ἐκκλίνει ὁδοὺς δικαιοσύνης. (24) πρόσωπον συνετὸν ἀνδρὸς σοφοῦ, οἱ δὲ ὀφθαλµοὶ τοῦ ἄφρονος ἐπ’ ἄκρα γῆς. (25) ὀργὴ πατρὶ υἱὸς ἄφρων καὶ ὀδύνη τῇ τεκούσῃ αὐτοῦ. (26) ζηµιοῦν ἄνδρα δίκαιον οὐ καλόν, οὐδὲ ὅσιον ἐπιβουλεύειν δυνάσταις δικαίοις. (27) ὃς φείδεται ῥῆµα προέσθαι σκληρόν, ἐπιγνώµων· µακρόθυµος δὲ ἀνὴρ φρόνιµος. (28) ἀνοήτῳ ἐπερωτήσαντι σοφίαν σοφία λογισθήσεται, ἐνεὸν δέ τις ἑαυτὸν ποιήσας δόξει φρόνιµος εἶναι.

18

(1) προφάσεις ζητεῖ ἀνὴρ βουλόµενος χωρίζεσθαι ἀπὸ φίλων, ἐν παντὶ δὲ καιρῷ ἐπονείδιστος ἔσται. (2) οὐ χρείαν ἔχει σοφίας ἐνδεὴς φρενῶν· µᾶλλον γὰρ ἄγεται ἀφροσύνῃ. (3) ὅταν ἔλθῃ ἀσεβὴς εἰς βάθος κακῶν, καταφρονεῖ, ἐπέρχεται δὲ αὐτῷ ἀτιµία καὶ ὄνειδος. (4) ὕδωρ βαθὺ λόγος ἐν καρδίᾳ ἀνδρός, ποταµὸς δὲ ἀναπηδύει καὶ πηγὴ ζωῆς. (5) θαυµάσαι πρόσωπον ἀσεβοῦς οὐ καλόν, οὐδὲ ὅσιον ἐκκλίνειν τὸ δίκαιον ἐν κρίσει. (6) χείλη ἄφρονος ἄγουσιν αὐτὸν εἰς κακά, τὸ δὲ στόµα αὐτοῦ τὸ θρασὺ θάνατον ἐπικαλεῖται. (7) στόµα ἄφρονος συντριβὴ αὐτῷ, τὰ δὲ χείλη αὐτοῦ παγὶς τῇ ψυχῇ αὐτοῦ. (8) ὀκνηροὺς καταβάλλει φόβος, ψυχαὶ δὲ ἀνδρογύνων πεινάσουσιν. (9) ὁ µὴ ἰώµενος ἑαυτὸν ἐν τοῖς ἔργοις αὐτοῦ ἀδελφός ἐστιν τοῦ λυµαινοµένου ἑαυτόν. (10) ἐκ µεγαλωσύνης ἰσχύος ὄνοµα κυρίου, αὐτῷ δὲ προσδραµόντες δίκαιοι ὑψοῦνται. (11) ὕπαρξις πλουσίου ἀνδρὸς πόλις ὀχυρά, ἡ δὲ δόξα αὐτῆς µέγα ἐπισκιάζει. (12) πρὸ συντριβῆς ὑψοῦται καρδία ἀνδρός, καὶ πρὸ δόξης ταπεινοῦται. (13) ὃς ἀποκρίνεται λόγον πρὶν ἀκοῦσαι, ἀφροσύνη αὐτῷ ἐστιν καὶ ὄνειδος. (14) θυµὸν ἀνδρὸς πραύ̈νει θεράπων φρόνιµος· ὀλιγόψυχον δὲ ἄνδρα τίς ὑποίσει; (15) καρδία φρονίµου κτᾶται αἴσθησιν, ὦτα δὲ σοφῶν ζητεῖ ἔννοιαν. (16) δόµα ἀνθρώπου ἐµπλατύνει αὐτὸν καὶ παρὰ δυνάσταις καθιζάνει αὐτόν. (17) δίκαιος ἑαυτοῦ κατήγορος ἐν πρωτολογίᾳ· ὡς δ’ ἂν ἐπιβάλῃ ὁ ἀντίδικος, ἐλέγχεται. (18) ἀντιλογίας παύει κλῆρος, ἐν δὲ δυνάσταις ὁρίζει. (19) ἀδελφὸς ὑπὸ ἀδελφοῦ βοηθούµενος ὡς πόλις ὀχυρὰ καὶ ὑψηλή, ἰσχύει δὲ ὥσπερ τεθεµελιωµένον βασίλειον. (20) ἀπὸ καρπῶν στόµατος ἀνὴρ πίµπλησιν κοιλίαν αὐτοῦ, ἀπὸ δὲ καρπῶν χειλέων αὐτοῦ ἐµπλησθήσεται. (21) θάνατος καὶ ζωὴ ἐν χειρὶ γλώσσης, οἱ δὲ κρατοῦντες αὐτῆς ἔδονται τοὺς καρποὺς αὐτῆς. (22) ὃς εὗρεν γυναῖκα ἀγαθήν, εὗρεν χάριτας, ἔλαβεν δὲ παρὰ θεοῦ ἱλαρότητα. (22a) ὃς ἐκβάλλει γυναῖκα ἀγαθήν, ἐκβάλλει τὰ ἀγαθά· ὁ δὲ κατέχων µοιχαλίδα ἄφρων καὶ ἀσεβής. (19:3) ἀφροσύνη ἀνδρὸς λυµαίνεται τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ, τὸν δὲ θεὸν αἰτιᾶται τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ.

19

(4) πλοῦτος προστίθησιν φίλους πολλούς, ὁ δὲ πτωχὸς καὶ ἀπὸ τοῦ ὑπάρχοντος φίλου λείπεται. (5) µάρτυς ψευδὴς οὐκ ἀτιµώρητος ἔσται, ὁ δὲ ἐγκαλῶν ἀδίκως οὐ διαφεύξεται. (6) πολλοὶ θεραπεύουσιν πρόσωπα βασιλέων, πᾶς δὲ ὁ κακὸς γίνεται ὄνειδος ἀνδρί. (7) πᾶς, ὃς ἀδελφὸν πτωχὸν µισεῖ, καὶ φιλίας µακρὰν ἔσται. ἔννοια ἀγαθὴ τοῖς εἰδόσιν αὐτὴν ἐíιεῖ, ἀνὴρ δὲ φρόνιµος εὑρήσει αὐτήν. ὁ πολλὰ κακοποιῶν τελεσιουργεῖ κακίαν· ὃς δὲ ἐρεθίζει λόγους, οὐ σωθήσεται. (8) ὁ κτώµενος φρόνησιν ἀγαπᾷ ἑαυτόν· ὃς δὲ φυλάσσει φρόνησιν, εὑρήσει ἀγαθά. (9) µάρτυς ψευδὴς οὐκ ἀτιµώρητος ἔσται· ὃς δ’ ἂν ἐκκαύσῃ κακίαν, ἀπολεῖται ὑπ’ αὐτῆς. (10) οὐ συµφέρει ἄφρονι τρυφή, καὶ ἐὰν οἰκέτης ἄρξηται µεθ’ ὕβρεως δυναστεύειν. (11) ἐλεήµων ἀνὴρ µακροθυµεῖ, τὸ δὲ καύχηµα αὐτοῦ ἐπέρχεται παρανόµοις. (12) βασιλέως ἀπειλὴ ὁµοία βρυγµῷ λέοντος· ὥσπερ δὲ δρόσος ἐπὶ χόρτῳ, οὕτως τὸ ἱλαρὸν αὐτοῦ. (13) αἰσχύνη πατρὶ υἱὸς ἄφρων, καὶ οὐχ ἁγναὶ εὐχαὶ ἀπὸ µισθώµατος ἑταίρας. (14) οἶκον καὶ ὕπαρξιν µερίζουσιν πατέρες παισίν, παρὰ δὲ θεοῦ ἁρµόζεται γυνὴ ἀνδρί. (15) δειλία κατέχει ἀνδρογύναιον, ψυχὴ δὲ ἀεργοῦ πεινάσει. (16) ὃς φυλάσσει ἐντολήν, τηρεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν· ὁ δὲ καταφρονῶν τῶν ἑαυτοῦ ὁδῶν ἀπολεῖται. (17) δανίζει θεῷ ὁ ἐλεῶν πτωχόν, κατὰ δὲ τὸ δόµα αὐτοῦ ἀνταποδώσει αὐτῷ. (18) παίδευε υἱόν σου, οὕτως γὰρ ἔσται εὔελπις· εἰς δὲ ὕβριν µὴ ἐπαίρου τῇ ψυχῇ σου. (19) κακόφρων ἀνὴρ πολλὰ ζηµιωθήσεται· ἐὰν δὲ λοιµεύηται, καὶ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ προσθήσει. (20) ἄκουε, υἱέ, παιδείαν πατρός σου, ἵνα σοφὸς γένῃ ἐπ’ ἐσχάτων σου. (21) πολλοὶ λογισµοὶ ἐν καρδίᾳ ἀνδρός, ἡ δὲ βουλὴ τοῦ κυρίου εἰς τὸν αἰῶνα µένει. (22) καρπὸς ἀνδρὶ ἐλεηµοσύνη, κρείσσων δὲ πτωχὸς δίκαιος ἢ πλούσιος ψεύστης. (23) φόβος κυρίου εἰς ζωὴν ἀνδρί, ὁ δὲ ἄφοβος αὐλισθήσεται ἐν τόποις, οὗ οὐκ ἐπισκοπεῖται γνῶσις. (24) ὁ ἐγκρύπτων εἰς τὸν κόλπον αὐτοῦ χεῖρας ἀδίκως, οὐδὲ τῷ στόµατι οὐ µὴ προσαγάγῃ αὐτάς. (25) λοιµοῦ µαστιγουµένου ἄφρων πανουργότερος γίνεται· ἐὰν δὲ ἐλέγχῃς ἄνδρα φρόνιµον, νοήσει αἴσθησιν. (26) ὁ ἀτιµάζων πατέρα καὶ ἀπωθούµενος µητέρα αὐτοῦ καταισχυνθήσεται καὶ ἐπονείδιστος ἔσται. (27) υἱὸς ἀπολειπόµενος φυλάξαι παιδείαν πατρὸς µελετήσει ῥήσεις κακάς. (28) ὁ ἐíυώµενος παῖδα ἄφρονα καθυβρίζει δικαίωµα, στόµα δὲ ἀσεβῶν καταπίεται κρίσεις. (29) ἑτοιµάζονται ἀκολάστοις µάστιγες καὶ τιµωρίαι ὤµοις ἀφρόνων.

20

(1) ἀκόλαστον οἶνος καὶ ὑβριστικὸν µέθη, πᾶς δὲ ὁ συµµειγνύµενος αὐτῇ οὐκ ἔσται σοφός. (2) οὐ διαφέρει ἀπειλὴ βασιλέως θυµοῦ λέοντος, ὁ δὲ παροξύνων αὐτὸν ἁµαρτάνει εἰς τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν. (3) δόξα ἀνδρὶ ἀποστρέφεσθαι λοιδορίας, πᾶς δὲ ἄφρων τοιούτοις συµπλέκεται. (4) ὀνειδιζόµενος ὀκνηρὸς οὐκ αἰσχύνεται, ὡσαύτως καὶ ὁ δανιζόµενος σῖτον ἐν ἀµήτῳ. (5) ὕδωρ βαθὺ βουλὴ ἐν καρδίᾳ ἀνδρός, ἀνὴρ δὲ φρόνιµος ἐξαντλήσει αὐτήν. (6) µέγα ἄνθρωπος καὶ τίµιον ἀνὴρ ἐλεήµων, ἄνδρα δὲ πιστὸν ἔργον εὑρεῖν. (7) ὃς ἀναστρέφεται ἄµωµος ἐν δικαιοσύνῃ, µακαρίους τοὺς παῖδας αὐτοῦ καταλείψει. (8) ὅταν βασιλεὺς δίκαιος καθίσῃ ἐπὶ θρόνου, οὐκ ἐναντιοῦται ἐν ὀφθαλµοῖς αὐτοῦ πᾶν πονηρόν. (9) τίς καυχήσεται ἁγνὴν ἔχειν τὴν καρδίαν; ἢ τίς παρρησιάσεται καθαρὸς εἶναι ἀπὸ ἁµαρτιῶν; (9a) κακολογοῦντος πατέρα ἢ µητέρα σβεσθήσεται λαµπτήρ, αἱ δὲ κόραι τῶν ὀφθαλµῶν αὐτοῦ ὄψονται σκότος. (9b) µερὶς ἐπισπουδαζοµένη ἐν πρώτοις ἐν τοῖς τελευταίοις οὐκ εὐλογηθήσεται. (9c) µὴ εἴπῃς Τείσοµαι τὸν ἐχθρόν· ἀλλὰ ὑπόµεινον τὸν κύριον, ἵνα σοι βοηθήσῃ. (10) στάθµιον µέγα καὶ µικρὸν καὶ µέτρα δισσά, ἀκάθαρτα ἐνώπιον κυρίου καὶ ἀµφότερα. (11) καὶ ὁ ποιῶν αὐτὰ ἐν τοῖς ἐπιτηδεύµασιν αὐτοῦ συµποδισθήσεται, νεανίσκος µετὰ ὁσίου, καὶ εὐθεῖα ἡ ὁδὸς αὐτοῦ. (12) οὖς ἀκούει καὶ ὀφθαλµὸς ὁρᾷ· κυρίου ἔργα καὶ ἀµφότερα. (13) µὴ ἀγάπα καταλαλεῖν, ἵνα µὴ ἐξαρθῇς· διάνοιξον τοὺς ὀφθαλµούς σου καὶ ἐµπλήσθητι ἄρτων. (23) βδέλυγµα κυρίῳ δισσὸν στάθµιον, καὶ ζυγὸς δόλιος οὐ καλὸν ἐνώπιον αὐτοῦ. (24) παρὰ κυρίου εὐθύνεται τὰ διαβήµατα ἀνδρί· θνητὸς δὲ πῶς ἂν νοήσαι τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ; (25) παγὶς ἀνδρὶ ταχύ τι τῶν ἰδίων ἁγιάσαι· µετὰ γὰρ τὸ εὔξασθαι µετανοεῖν γίνεται. (26) λικµήτωρ ἀσεβῶν βασιλεὺς σοφὸς καὶ ἐπιβαλεῖ αὐτοῖς τροχόν. (27) φῶς κυρίου πνοὴ ἀνθρώπων, ὃς ἐρευνᾷ ταµιεῖα κοιλίας. (28) ἐλεηµοσύνη καὶ ἀλήθεια φυλακὴ βασιλεῖ καὶ περικυκλώσουσιν ἐν δικαιοσύνῃ τὸν θρόνον αὐτοῦ. (29) κόσµος νεανίαις σοφία, δόξα δὲ πρεσβυτέρων πολιαί. (30) ὑπώπια καὶ συντρίµµατα συναντᾷ κακοῖς, πληγαὶ δὲ εἰς ταµιεῖα κοιλίας.

21

(1) ὥσπερ ὁρµὴ ὕδατος, οὕτως καρδία βασιλέως ἐν χειρὶ θεοῦ· οὗ ἐὰν θέλων νεύσῃ, ἐκεῖ ἔκλινεν αὐτήν. (2) πᾶς ἀνὴρ φαίνεται ἑαυτῷ δίκαιος, κατευθύνει δὲ καρδίας κύριος. (3) ποιεῖν δίκαια καὶ ἀληθεύειν ἀρεστὰ παρὰ θεῷ µᾶλλον ἢ θυσιῶν αἷµα. (4) µεγαλόφρων ἐφ’ ὕβρει θρασυκάρδιος, λαµπτὴρ δὲ ἀσεβῶν ἁµαρτία. (5) (6) ὁ ἐνεργῶν θησαυρίσµατα γλώσσῃ ψευδεῖ µάταια διώκει ἐπὶ παγίδας θανάτου. (7) ὄλεθρος ἀσεβέσιν ἐπιξενωθήσεται· οὐ γὰρ βούλονται πράσσειν τὰ δίκαια. (8) πρὸς τοὺς σκολιοὺς σκολιὰς ὁδοὺς ἀποστέλλει ὁ θεός· ἁγνὰ γὰρ καὶ ὀρθὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ. (9) κρεῖσσον οἰκεῖν ἐπὶ γωνίας ὑπαίθρου ἢ ἐν κεκονιαµένοις µετὰ ἀδικίας καὶ ἐν οἴκῳ κοινῷ. (10) ψυχὴ ἀσεβοῦς οὐκ ἐλεηθήσεται ὑπ’ οὐδενὸς τῶν ἀνθρώπων. (11) ζηµιουµένου ἀκολάστου πανουργότερος γίνεται ὁ ἄκακος, συνίων δὲ σοφὸς δέξεται γνῶσιν. (12) συνίει δίκαιος καρδίας ἀσεβῶν καὶ φαυλίζει ἀσεβεῖς ἐν κακοῖς. (13) ὃς φράσσει τὰ ὦτα τοῦ µὴ ἐπακοῦσαι ἀσθενοῦς, καὶ αὐτὸς ἐπικαλέσεται, καὶ οὐκ ἔσται ὁ εἰσακούων. (14) δόσις λάθριος ἀνατρέπει ὀργάς, δώρων δὲ ὁ φειδόµενος θυµὸν ἐγείρει ἰσχυρόν. (15) εὐφροσύνη δικαίων ποιεῖν κρίµα, ὅσιος δὲ ἀκάθαρτος παρὰ κακούργοις. (16) ἀνὴρ πλανώµενος ἐξ ὁδοῦ δικαιοσύνης ἐν συναγωγῇ γιγάντων ἀναπαύσεται. (17) ἀνὴρ ἐνδεὴς ἀγαπᾷ εὐφροσύνην φιλῶν οἶνον καὶ ἔλαιον εἰς πλοῦτον· (18) περικάθαρµα δὲ δικαίου ἄνοµος. (19) κρεῖσσον οἰκεῖν ἐν γῇ ἐρήµῳ ἢ µετὰ γυναικὸς µαχίµου καὶ γλωσσώδους καὶ ὀργίλου. (20) θησαυρὸς ἐπιθυµητὸς ἀναπαύσεται ἐπὶ στόµατος σοφοῦ, ἄφρονες δὲ ἄνδρες καταπίονται αὐτόν. (21) ὁδὸς δικαιοσύνης καὶ ἐλεηµοσύνης εὑρήσει ζωὴν καὶ δόξαν. (22) πόλεις ὀχυρὰς ἐπέβη σοφὸς καὶ καθεῖλεν τὸ ὀχύρωµα, ἐφ’ ᾧ ἐπεποίθεισαν οἱ ἀσεβεῖς. (23) ὃς φυλάσσει τὸ στόµα αὐτοῦ καὶ τὴν γλῶσσαν, διατηρεῖ ἐκ θλίψεως τὴν ψυχὴν αὐτοῦ. (24) θρασὺς καὶ αὐθάδης καὶ ἀλαζὼν λοιµὸς καλεῖται· ὃς δὲ µνησικακεῖ, παράνοµος. (25) ἐπιθυµίαι ὀκνηρὸν ἀποκτείνουσιν· οὐ γὰρ προαιροῦνται αἱ χεῖρες αὐτοῦ ποιεῖν τι. (26) ἀσεβὴς ἐπιθυµεῖ ὅλην τὴν ἡµέραν ἐπιθυµίας κακάς, ὁ δὲ δίκαιος ἐλεᾷ καὶ οἰκτίρει ἀφειδῶς. (27) θυσίαι ἀσεβῶν βδέλυγµα κυρίῳ· καὶ γὰρ παρανόµως προσφέρουσιν αὐτάς. (28) µάρτυς ψευδὴς ἀπολεῖται, ἀνὴρ δὲ ὑπήκοος φυλασσόµενος λαλήσει. (29) ἀσεβὴς ἀνὴρ ἀναιδῶς ὑφίσταται προσώπῳ, ὁ δὲ εὐθὴς αὐτὸς συνίει τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ. (30) οὐκ ἔστιν σοφία, οὐκ ἔστιν ἀνδρεία, οὐκ ἔστιν βουλὴ πρὸς τὸν ἀσεβῆ. (31) ἵππος ἑτοιµάζεται εἰς ἡµέραν πολέµου, παρὰ δὲ κυρίου ἡ βοήθεια.

22

(1) αἱρετώτερον ὄνοµα καλὸν ἢ πλοῦτος πολύς, ὑπὲρ δὲ ἀργύριον καὶ χρυσίον χάρις ἀγαθή. (2) πλούσιος καὶ πτωχὸς συνήντησαν ἀλλήλοις, ἀµφοτέρους δὲ ὁ κύριος ἐποίησεν. (3) πανοῦργος ἰδὼν πονηρὸν τιµωρούµενον κραταιῶς αὐτὸς παιδεύεται, οἱ δὲ ἄφρονες παρελθόντες ἐζηµιώθησαν. (4) γενεὰ σοφίας φόβος κυρίου καὶ πλοῦτος καὶ δόξα καὶ ζωή. (5) τρίβολοι καὶ παγίδες ἐν ὁδοῖς σκολιαῖς, ὁ δὲ φυλάσσων τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἀφέξεται αὐτῶν. (6) (7) πλούσιοι πτωχῶν ἄρξουσιν, καὶ οἰκέται ἰδίοις δεσπόταις δανιοῦσιν. (8) ὁ σπείρων φαῦλα θερίσει κακά, πληγὴν δὲ ἔργων αὐτοῦ συντελέσει. (8a) ἄνδρα ἱλαρὸν καὶ δότην εὐλογεῖ ὁ θεός, µαταιότητα δὲ ἔργων αὐτοῦ συντελέσει. (9) ὁ ἐλεῶν πτωχὸν αὐτὸς διατραφήσεται· τῶν γὰρ ἑαυτοῦ ἄρτων ἔδωκεν τῷ πτωχῷ. (9a) νίκην καὶ τιµὴν περιποιεῖται ὁ δῶρα δούς, τὴν µέντοι ψυχὴν ἀφαιρεῖται τῶν κεκτηµένων. (10) ἔκβαλε ἐκ συνεδρίου λοιµόν, καὶ συνεξελεύσεται αὐτῷ νεῖκος· ὅταν γὰρ καθίσῃ ἐν συνεδρίῳ, πάντας ἀτιµάζει. (11) ἀγαπᾷ κύριος ὁσίας καρδίας, δεκτοὶ δὲ αὐτῷ πάντες ἄµωµοι· χείλεσιν ποιµαίνει βασιλεύς. (12) οἱ δὲ ὀφθαλµοὶ κυρίου διατηροῦσιν αἴσθησιν, φαυλίζει δὲ λόγους παράνοµος. (13) προφασίζεται καὶ λέγει ὀκνηρός Λέων ἐν ταῖς ὁδοῖς, ἐν δὲ ταῖς πλατείαις φονευταί. (14) βόθρος βαθὺς στόµα παρανόµου, ὁ δὲ µισηθεὶς ὑπὸ κυρίου ἐµπεσεῖται εἰς αὐτόν. (14a) εἰσὶν ὁδοὶ κακαὶ ἐνώπιον ἀνδρός, καὶ οὐκ ἀγαπᾷ τοῦ ἀποστρέψαι ἀπ’ αὐτῶν· ἀποστρέφειν δὲ δεῖ ἀπὸ ὁδοῦ σκολιᾶς καὶ κακῆς. (15) ἄνοια ἐξῆπται καρδίας νέου, ῥάβδος δὲ καὶ παιδεία µακρὰν ἀπ’ αὐτοῦ. (16) ὁ συκοφαντῶν πένητα πολλὰ ποιεῖ τὰ ἑαυτοῦ· δίδωσιν δὲ πλουσίῳ ἐπ’ ἐλάσσονι. (17) Λόγοις σοφῶν παράβαλλε σὸν οὖς καὶ ἄκουε ἐµὸν λόγον, τὴν δὲ σὴν καρδίαν ἐπίστησον, ἵνα γνῷς ὅτι καλοί εἰσιν· (18) καὶ ἐὰν ἐµβάλῃς αὐτοὺς εἰς τὴν καρδίαν σου, εὐφρανοῦσίν σε ἅµα ἐπὶ σοῖς χείλεσιν, (19) ἵνα σου γένηται ἐπὶ κύριον ἡ ἐλπὶς καὶ γνωρίσῃ σοι τὴν ὁδὸν αὐτοῦ. (20) καὶ σὺ δὲ ἀπόγραψαι αὐτὰ σεαυτῷ τρισσῶς εἰς βουλὴν καὶ γνῶσιν ἐπὶ τὸ πλάτος τῆς καρδίας σου. (21) διδάσκω οὖν σε ἀληθῆ λόγον καὶ γνῶσιν ἀγαθὴν ὑπακούειν τοῦ ἀποκρίνεσθαι λόγους ἀληθείας τοῖς προβαλλοµένοις σοι. (22) Μὴ ἀποβιάζου πένητα, πτωχὸς γάρ ἐστιν, καὶ µὴ ἀτιµάσῃς ἀσθενῆ ἐν πύλαις· (23) ὁ γὰρ κύριος κρινεῖ αὐτοῦ τὴν κρίσιν, καὶ ῥύσῃ σὴν ἄσυλον ψυχήν. (24) µὴ ἴσθι ἑταῖρος ἀνδρὶ θυµώδει, φίλῳ δὲ ὀργίλῳ µὴ συναυλίζου, (25) µήποτε µάθῃς τῶν ὁδῶν αὐτοῦ καὶ λάβῃς βρόχους τῇ σῇ ψυχῇ. (26) µὴ δίδου σεαυτὸν εἰς ἐíύην αἰσχυνόµενος πρόσωπον· (27) ἐὰν γὰρ µὴ ἔχῃς πόθεν ἀποτείσῃς, λήµψονται τὸ στρῶµα τὸ ὑπὸ τὰς πλευράς σου. (28) µὴ µέταιρε ὅρια αἰώνια, ἃ ἔθεντο οἱ πατέρες σου. (29) ὁρατικὸν ἄνδρα καὶ ὀξὺν ἐν τοῖς ἔργοις αὐτοῦ βασιλεῦσι δεῖ παρεστάναι καὶ µὴ παρεστάναι ἀνδράσι νωθροῖς.

23

(1) ἐὰν καθίσῃς δειπνεῖν ἐπὶ τραπέζης δυναστῶν, νοητῶς νόει τὰ παρατιθέµενά σοι (2) καὶ ἐπίβαλλε τὴν χεῖρά σου εἰδὼς ὅτι τοιαῦτά σε δεῖ παρασκευάσαι· (3) εἰ δὲ ἀπληστότερος εἶ, µὴ ἐπιθύµει τῶν ἐδεσµάτων αὐτοῦ, ταῦτα γὰρ ἔχεται ζωῆς ψευδοῦς. (4) µὴ παρεκτείνου πένης ὢν πλουσίῳ, τῇ δὲ σῇ ἐννοίᾳ ἀπόσχου· (5) ἐὰν ἐπιστήσῃς τὸ σὸν ὄµµα πρὸς αὐτόν, οὐδαµοῦ φανεῖται, κατεσκεύασται γὰρ αὐτῷ πτέρυγες ὥσπερ ἀετοῦ, καὶ ὑποστρέφει εἰς τὸν οἶκον τοῦ προεστηκότος αὐτοῦ. (6) µὴ συνδείπνει ἀνδρὶ βασκάνῳ µηδὲ ἐπιθύµει τῶν βρωµάτων αὐτοῦ· (8a) µηδὲ πρὸς σὲ εἰσαγάγῃς αὐτὸν καὶ φάγῃς τὸν ψωµόν σου µετ’ αὐτοῦ· (7) ὃν τρόπον γὰρ εἴ τις καταπίοι τρίχα, οὕτως ἐσθίει καὶ πίνει. (8b) ἐξεµέσει γὰρ αὐτὸν καὶ λυµανεῖται τοὺς λόγους σου τοὺς καλούς. (9) εἰς ὦτα ἄφρονος µηδὲν λέγε, µήποτε µυκτηρίσῃ τοὺς συνετοὺς λόγους σου. (10) µὴ µεταθῇς ὅρια αἰώνια, εἰς δὲ κτῆµα ὀρφανῶν µὴ εἰσέλθῃς· (11) ὁ γὰρ λυτρούµενος αὐτοὺς κύριος κραταιός ἐστιν καὶ κρινεῖ τὴν κρίσιν αὐτῶν µετὰ σοῦ. (12) δὸς εἰς παιδείαν τὴν καρδίαν σου, τὰ δὲ ὦτά σου ἑτοίµασον λόγοις αἰσθήσεως. (13) µὴ ἀπόσχῃ νήπιον παιδεύειν, ὅτι ἐὰν πατάξῃς αὐτὸν ῥάβδῳ, οὐ µὴ ἀποθάνῃ· (14) σὺ µὲν γὰρ πατάξεις αὐτὸν ῥάβδῳ, τὴν δὲ ψυχὴν αὐτοῦ ἐκ θανάτου ῥύσῃ. (15) υἱέ, ἐὰν σοφὴ γένηταί σου ἡ καρδία, εὐφρανεῖς καὶ τὴν ἐµὴν καρδίαν, (16) καὶ ἐνδιατρίψει λόγοις τὰ σὰ χείλη πρὸς τὰ ἐµὰ χείλη, ἐὰν ὀρθὰ ὦσιν. (17) µὴ ζηλούτω ἡ καρδία σου ἁµαρτωλούς, ἀλλὰ ἐν φόβῳ κυρίου ἴσθι ὅλην τὴν ἡµέραν· (18) ἐὰν γὰρ τηρήσῃς αὐτά, ἔσται σοι ἔκγονα, ἡ δὲ ἐλπίς σου οὐκ ἀποστήσεται. (19) ἄκουε, υἱέ, καὶ σοφὸς γίνου καὶ κατεύθυνε ἐννοίας σῆς καρδίας· (20) µὴ ἴσθι οἰνοπότης µηδὲ ἐκτείνου συµβολαῖς κρεῶν τε ἀγορασµοῖς· (21) πᾶς γὰρ µέθυσος καὶ πορνοκόπος πτωχεύσει, καὶ ἐνδύσεται διερρηγµένα καὶ ῥακώδη πᾶς ὑπνώδης. (22) ἄκουε, υἱέ, πατρὸς τοῦ γεννήσαντός σε καὶ µὴ καταφρόνει ὅτι γεγήρακέν σου ἡ µήτηρ. (23) (24) καλῶς ἐκτρέφει πατὴρ δίκαιος, ἐπὶ δὲ υἱῷ σοφῷ εὐφραίνεται ἡ ψυχὴ αὐτοῦ· (25) εὐφραινέσθω ὁ πατὴρ καὶ ἡ µήτηρ ἐπὶ σοί, καὶ χαιρέτω ἡ τεκοῦσά σε. (26) δός µοι, υἱέ, σὴν καρδίαν, οἱ δὲ σοὶ ὀφθαλµοὶ ἐµὰς ὁδοὺς τηρείτωσαν· (27) πίθος γὰρ τετρηµένος ἐστὶν ἀλλότριος οἶκος, καὶ φρέαρ στενὸν ἀλλότριον· (28) οὗτος γὰρ συντόµως ἀπολεῖται, καὶ πᾶς παράνοµος ἀναλωθήσεται. (29) τίνι οὐαί; τίνι θόρυβος; τίνι κρίσις; τίνι ἀηδίαι καὶ λέσχαι; τίνι συντρίµµατα διὰ κενῆς; τίνος πέλιοι οἱ ὀφθαλµοί; (30) οὐ τῶν ἐγχρονιζόντων ἐν οἴνοις; οὐ τῶν ἰχνευόντων ποῦ πότοι γίνονται; (31) µὴ µεθύσκεσθε οἴνῳ, ἀλλὰ ὁµιλεῖτε ἀνθρώποις δικαίοις καὶ ὁµιλεῖτε ἐν περιπάτοις· ἐὰν γὰρ εἰς τὰς φιάλας καὶ τὰ ποτήρια δῷς τοὺς ὀφθαλµούς σου, ὕστερον περιπατήσεις γυµνότερος ὑπέρου, (32) τὸ δὲ ἔσχατον ὥσπερ ὑπὸ ὄφεως πεπληγὼς ἐκτείνεται καὶ ὥσπερ ὑπὸ κεράστου διαχεῖται αὐτῷ ὁ ἰός. (33) οἱ ὀφθαλµοί σου ὅταν ἴδωσιν ἀλλοτρίαν, τὸ στόµα σου τότε λαλήσει σκολιά, (34) καὶ κατακείσῃ ὥσπερ ἐν καρδίᾳ θαλάσσης καὶ ὥσπερ κυβερνήτης ἐν πολλῷ κλύδωνι· (35) ἐρεῖς δέ Τύπτουσίν µε, καὶ οὐκ ἐπόνεσα, καὶ ἐνέπαιξάν µοι, ἐγὼ δὲ οὐκ ᾔδειν· πότε ὄρθρος ἔσται, ἵνα ἐλθὼν ζητήσω µεθ’ ὧν συνελεύσοµαι;

24

(1) υἱέ, µὴ ζηλώσῃς κακοὺς ἄνδρας µηδὲ ἐπιθυµήσῃς εἶναι µετ’ αὐτῶν· (2) ψεύδη γὰρ µελετᾷ ἡ καρδία αὐτῶν, καὶ πόνους τὰ χείλη αὐτῶν λαλεῖ. (3) µετὰ σοφίας οἰκοδοµεῖται οἶκος καὶ µετὰ συνέσεως ἀνορθοῦται· (4) µετὰ αἰσθήσεως ἐµπίµπλαται ταµιεῖα ἐκ παντὸς πλούτου τιµίου καὶ καλοῦ. (5) κρείσσων σοφὸς ἰσχυροῦ καὶ ἀνὴρ φρόνησιν ἔχων γεωργίου µεγάλου· (6) µετὰ κυβερνήσεως γίνεται πόλεµος, βοήθεια δὲ µετὰ καρδίας βουλευτικῆς. (7) σοφία καὶ ἔννοια ἀγαθὴ ἐν πύλαις σοφῶν· σοφοὶ οὐκ ἐκκλίνουσιν ἐκ στόµατος κυρίου, (8) ἀλλὰ λογίζονται ἐν συνεδρίοις. ἀπαιδεύτοις συναντᾷ θάνατος, (9) ἀποθνῄσκει δὲ ἄφρων ἐν ἁµαρτίαις· ἀκαθαρσία δὲ ἀνδρὶ λοιµῷ ἐµµολυνθήσεται (10) ἐν ἡµέρᾳ κακῇ καὶ ἐν ἡµέρᾳ θλίψεως, ἕως ἂν ἐκλίπῃ. (11) ῥῦσαι ἀγοµένους εἰς θάνατον καὶ ἐκπρίου κτεινοµένους, µὴ φείσῃ· (12) ἐὰν δὲ εἴπῃς Οὐκ οἶδα τοῦτον, γίνωσκε ὅτι κύριος καρδίας πάντων γινώσκει, καὶ ὁ πλάσας πνοὴν πᾶσιν αὐτὸς οἶδεν πάντα, ὃς ἀποδίδωσιν ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ. (13) φάγε µέλι, υἱέ, ἀγαθὸν γὰρ κηρίον, ἵνα γλυκανθῇ σου ὁ φάρυγξ· (14) οὕτως αἰσθήσῃ σοφίαν τῇ σῇ ψυχῇ· ἐὰν γὰρ εὕρῃς, ἔσται καλὴ ἡ τελευτή σου, καὶ ἐλπίς σε οὐκ ἐγκαταλείψει. (15) µὴ προσαγάγῃς ἀσεβῆ νοµῇ δικαίων µηδὲ ἀπατηθῇς χορτασίᾳ κοιλίας· (16) ἑπτάκι γὰρ πεσεῖται ὁ δίκαιος καὶ ἀναστήσεται, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ἀσθενήσουσιν ἐν κακοῖς. (17) ἐὰν πέσῃ ὁ ἐχθρός σου, µὴ ἐπιχαρῇς αὐτῷ, ἐν δὲ τῷ ὑποσκελίσµατι αὐτοῦ µὴ ἐπαίρου· (18) ὅτι ὄψεται κύριος, καὶ οὐκ ἀρέσει αὐτῷ, καὶ ἀποστρέψει τὸν θυµὸν αὐτοῦ ἀπ’ αὐτοῦ. (19) µὴ χαῖρε ἐπὶ κακοποιοῖς µηδὲ ζήλου ἁµαρτωλούς· (20) οὐ γὰρ µὴ γένηται ἔκγονα πονηρῶν, λαµπτὴρ δὲ ἀσεβῶν σβεσθήσεται. (21) φοβοῦ τὸν θεόν, υἱέ, καὶ βασιλέα καὶ µηθετέρῳ αὐτῶν ἀπειθήσῃς· (22) ἐξαίφνης γὰρ τείσονται τοὺς ἀσεβεῖς, τὰς δὲ τιµωρίας ἀµφοτέρων τίς γνώσεται; (22a) λόγον φυλασσόµενος υἱὸς ἀπωλείας ἐκτὸς ἔσται, δεχόµενος δὲ ἐδέξατο αὐτόν. (22b) µηδὲν ψεῦδος ἀπὸ γλώσσης βασιλεῖ λεγέσθω, καὶ οὐδὲν ψεῦδος ἀπὸ γλώσσης αὐτοῦ οὐ µὴ ἐξέλθῃ. (22c) µάχαιρα γλῶσσα βασιλέως καὶ οὐ σαρκίνη, ὃς δ’ ἂν παραδοθῇ, συντριβήσεται· (22d) ἐὰν γὰρ ὀξυνθῇ ὁ θυµὸς αὐτοῦ, σὺν νεύροις ἀνθρώπους ἀναλίσκει (22e) καὶ ὀστᾶ ἀνθρώπων κατατρώγει καὶ συγκαίει ὥσπερ φλὸξ ὥστε ἄβρωτα εἶναι νεοσσοῖς ἀετῶν. (23) (22f) My son, reverence my words, and receive them, and repent. (30:1) Τοὺς ἐµοὺς λόγους, υἱέ, φοβήθητι καὶ δεξάµενος αὐτοὺς µετανόει· τάδε λέγει ὁ ἀνὴρ τοῖς πιστεύουσιν θεῷ, καὶ παύοµαι· (30:2) ἀφρονέστατος γάρ εἰµι πάντων ἀνθρώπων, καὶ φρόνησις ἀνθρώπων οὐκ ἔστιν ἐν ἐµοί· (30:3) θεὸς δεδίδαχέν µε σοφίαν, καὶ γνῶσιν ἁγίων ἔγνωκα. (30:4) τίς ἀνέβη εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ κατέβη; τίς συνήγαγεν ἀνέµους ἐν κόλπῳ; τίς συνέστρεψεν ὕδωρ ἐν ἱµατίῳ; τίς ἐκράτησεν πάντων τῶν ἄκρων τῆς γῆς; τί ὄνοµα αὐτῷ, ἢ τί ὄνοµα τοῖς τέκνοις αὐτοῦ, ἵνα γνῷς; (30:5) πάντες λόγοι θεοῦ πεπυρωµένοι, ὑπερασπίζει δὲ αὐτὸς τῶν εὐλαβουµένων αὐτόν· (30:6) µὴ προσθῇς τοῖς λόγοις αὐτοῦ, ἵνα µὴ ἐλέγξῃ σε καὶ ψευδὴς γένῃ. (30:7) δύο αἰτοῦµαι παρὰ σοῦ, µὴ ἀφέλῃς µου χάριν πρὸ τοῦ ἀποθανεῖν µε· (30:8) µάταιον λόγον καὶ ψευδῆ µακράν µου ποίησον, πλοῦτον δὲ καὶ πενίαν µή µοι δῷς, σύνταξον δέ µοι τὰ δέοντα καὶ τὰ αὐτάρκη, (30:9) ἵνα µὴ πλησθεὶς ψευδὴς γένωµαι καὶ εἴπω Τίς µε ὁρᾷ; ἢ πενηθεὶς κλέψω καὶ ὀµόσω τὸ ὄνοµα τοῦ θεοῦ. (30:10) µὴ παραδῷς οἰκέτην εἰς χεῖρας δεσπότου. µήποτε καταράσηταί σε καὶ ἀφανισθῇς. (30:11) ἔκγονον κακὸν πατέρα καταρᾶται, τὴν δὲ µητέρα οὐκ εὐλογεῖ· (30:12) ἔκγονον κακὸν δίκαιον ἑαυτὸν κρίνει, τὴν δὲ ἔξοδον αὐτοῦ οὐκ ἀπένιψεν· (30:13) ἔκγονον κακὸν ὑψηλοὺς ὀφθαλµοὺς ἔχει, τοῖς δὲ βλεφάροις αὐτοῦ ἐπαίρεται· (30:14) ἔκγονον κακὸν µαχαίρας τοὺς ὀδόντας ἔχει καὶ τὰς µύλας τοµίδας, ὥστε ἀναλίσκειν καὶ κατεσθίειν τοὺς ταπεινοὺς ἀπὸ τῆς γῆς καὶ τοὺς πένητας αὐτῶν ἐξ ἀνθρώπων. (23) Ταῦτα δὲ λέγω ὑµῖν τοῖς σοφοῖς ἐπιγινώσκειν· αἰδεῖσθαι πρόσωπον ἐν κρίσει οὐ καλόν· (24) ὁ εἰπὼν τὸν ἀσεβῆ Δίκαιός ἐστιν, ἐπικατάρατος λαοῖς ἔσται καὶ µισητὸς εἰς ἔθνη· (25) οἱ δὲ ἐλέγχοντες βελτίους φανοῦνται, ἐπ’ αὐτοὺς δὲ ἥξει εὐλογία ἀγαθή· (26) χείλη δὲ φιλήσουσιν ἀποκρινόµενα λόγους ἀγαθούς. (27) ἑτοίµαζε εἰς τὴν ἔξοδον τὰ ἔργα σου καὶ παρασκευάζου εἰς τὸν ἀγρὸν καὶ πορεύου κατόπισθέν µου καὶ ἀνοικοδοµήσεις τὸν οἶκόν σου. (28) µὴ ἴσθι ψευδὴς µάρτυς ἐπὶ σὸν πολίτην µηδὲ πλατύνου σοῖς χείλεσιν· (29) µὴ εἴπῃς Ὃν τρόπον ἐχρήσατό µοι χρήσοµαι αὐτῷ, τείσοµαι δὲ αὐτὸν ἅ µε ἠδίκησεν. (30) ὥσπερ γεώργιον ἀνὴρ ἄφρων, καὶ ὥσπερ ἀµπελὼν ἄνθρωπος ἐνδεὴς φρενῶν· (31) ἐὰν ἀφῇς αὐτόν, χερσωθήσεται καὶ χορτοµανήσει ὅλος καὶ γίνεται ἐκλελειµµένος, οἱ δὲ φραγµοὶ τῶν λίθων αὐτοῦ κατασκάπτονται. (32) ὕστερον ἐγὼ µετενόησα, ἐπέβλεψα τοῦ ἐκλέξασθαι παιδείαν. (33) ὀλίγον νυστάζω, ὀλίγον δὲ καθυπνῶ, ὀλίγον δὲ ἐναγκαλίζοµαι χερσὶν στήθη· (34) ἐὰν δὲ τοῦτο ποιῇς, ἥξει προπορευοµένη ἡ πενία σου καὶ ἡ ἔνδειά σου ὥσπερ ἀγαθὸς δροµεύς. (30:15) Τῇ βδέλλῃ τρεῖς θυγατέρες ἦσαν ἀγαπήσει ἀγαπώµεναι, καὶ αἱ τρεῖς αὗται οὐκ ἐνεπίµπλασαν αὐτήν, καὶ ἡ τετάρτη οὐκ ἠρκέσθη εἰπεῖν Ἱκανόν· (30:16) ᾅδης καὶ ἔρως γυναικὸς καὶ τάρταρος καὶ γῆ οὐκ ἐµπιπλαµένη ὕδατος καὶ ὕδωρ καὶ πῦρ οὐ µὴ εἴπωσιν Ἀρκεῖ. (30:17) ὀφθαλµὸν καταγελῶντα πατρὸς καὶ ἀτιµάζοντα γῆρας µητρός, ἐκκόψαισαν αὐτὸν κόρακες ἐκ τῶν φαράíων, καὶ καταφάγοισαν αὐτὸν νεοσσοὶ ἀετῶν. (30:18) τρία δέ ἐστιν ἀδύνατά µοι νοῆσαι, καὶ τὸ τέταρτον οὐκ ἐπιγινώσκω· (30:19) ἴχνη ἀετοῦ πετοµένου καὶ ὁδοὺς ὄφεως ἐπὶ πέτρας καὶ τρίβους νηὸς ποντοπορούσης καὶ ὁδοὺς ἀνδρὸς ἐν νεότητι. (30:20) τοιαύτη ὁδὸς γυναικὸς µοιχαλίδος, ἥ, ὅταν πράξῃ, ἀπονιψαµένη οὐδέν φησιν πεπραχέναι ἄτοπον. (30:21) διὰ τριῶν σείεται ἡ γῆ, τὸ δὲ τέταρτον οὐ δύναται φέρειν· (30:22) ἐὰν οἰκέτης βασιλεύσῃ, καὶ ἄφρων πλησθῇ σιτίων, (30:23) καὶ οἰκέτις ἐὰν ἐκβάλῃ τὴν ἑαυτῆς κυρίαν, καὶ µισητὴ γυνὴ ἐὰν τύχῃ ἀνδρὸς ἀγαθοῦ. (30:24) τέσσαρα δέ ἐστιν ἐλάχιστα ἐπὶ τῆς γῆς, ταῦτα δέ ἐστιν σοφώτερα τῶν σοφῶν· (30:25) οἱ µύρµηκες, οἷς µὴ ἔστιν ἰσχὺς καὶ ἑτοιµάζονται θέρους τὴν τροφήν· (30:26) καὶ οἱ χοιρογρύλλιοι, ἔθνος οὐκ ἰσχυρόν, οἳ ἐποιήσαντο ἐν πέτραις τοὺς ἑαυτῶν οἴκους· (30:27) ἀβασίλευτόν ἐστιν ἡ ἀκρὶς καὶ ἐκστρατεύει ἀφ’ ἑνὸς κελεύσµατος εὐτάκτως· (30:28) καὶ καλαβώτης χερσὶν ἐρειδόµενος καὶ εὐάλωτος ὢν κατοικεῖ ἐν ὀχυρώµασιν βασιλέως. (30:29) τρία δέ ἐστιν, ἃ εὐόδως πορεύεται, καὶ τὸ τέταρτον, ὃ καλῶς διαβαίνει· (30:30) σκύµνος λέοντος ἰσχυρότερος κτηνῶν, ὃς οὐκ ἀποστρέφεται οὐδὲ καταπτήσσει κτῆνος, (30:31) καὶ ἀλέκτωρ ἐµπεριπατῶν θηλείαις εὔψυχος καὶ τράγος ἡγούµενος αἰπολίου καὶ βασιλεὺς δηµηγορῶν ἐν ἔθνει. (30:32) ἐὰν πρόῃ σεαυτὸν εἰς εὐφροσύνην καὶ ἐκτείνῃς τὴν χεῖρά σου µετὰ µάχης, ἀτιµασθήσῃ. (30:33) ἄµελγε γάλα, καὶ ἔσται βούτυρον· ἐὰν δὲ ἐκπιέζῃς µυκτῆρας, ἐξελεύσεται αἷµα· ἐὰν δὲ ἐξέλκῃς λόγους, ἐξελεύσονται κρίσεις καὶ µάχαι. (31:1) Οἱ ἐµοὶ λόγοι εἴρηνται ὑπὸ θεοῦ, βασιλέως χρηµατισµός, ὃν ἐπαίδευσεν ἡ µήτηρ αὐτοῦ. (31:2) τί, τέκνον, τηρήσεις; τί; ῥήσεις θεοῦ· πρωτογενές, σοὶ λέγω, υἱέ· τί, τέκνον ἐµῆς κοιλίας; τί, τέκνον ἐµῶν εὐχῶν; (31:3) µὴ δῷς γυναιξὶ σὸν πλοῦτον καὶ τὸν σὸν νοῦν καὶ βίον εἰς ὑστεροβουλίαν. (31:4) µετὰ βουλῆς πάντα ποίει, µετὰ βουλῆς οἰνοπότει· οἱ δυνάσται θυµώδεις εἰσίν, οἶνον δὲ µὴ πινέτωσαν, (31:5) ἵνα µὴ πιόντες ἐπιλάθωνται τῆς σοφίας καὶ ὀρθὰ κρῖναι οὐ µὴ δύνωνται τοὺς ἀσθενεῖς. (31:6) δίδοτε µέθην τοῖς ἐν λύπαις καὶ οἶνον πίνειν τοῖς ἐν ὀδύναις, (31:7) ἵνα ἐπιλάθωνται τῆς πενίας καὶ τῶν πόνων µὴ µνησθῶσιν ἔτι. (31:8) ἄνοιγε σὸν στόµα λόγῳ θεοῦ καὶ κρῖνε πάντας ὑγιῶς· (31:9) ἄνοιγε σὸν στόµα καὶ κρῖνε δικαίως, διάκρινε δὲ πένητα καὶ ἀσθενῆ.

25

(1) Αὗται αἱ παιδεῖαι Σαλωµῶντος αἱ ἀδιάκριτοι, ἃς ἐξεγράψαντο οἱ φίλοι Εζεκιου τοῦ βασιλέως τῆς Ιουδαίας. (2) Δόξα θεοῦ κρύπτει λόγον, δόξα δὲ βασιλέως τιµᾷ πράγµατα. (3) οὐρανὸς ὑψηλός, γῆ δὲ βαθεῖα, καρδία δὲ βασιλέως ἀνεξέλεγκτος. (4) τύπτε ἀδόκιµον ἀργύριον, καὶ καθαρισθήσεται καθαρὸν ἅπαν· (5) κτεῖνε ἀσεβεῖς ἐκ προσώπου βασιλέως, καὶ κατορθώσει ἐν δικαιοσύνῃ ὁ θρόνος αὐτοῦ. (6) µὴ ἀλαζονεύου ἐνώπιον βασιλέως µηδὲ ἐν τόποις δυναστῶν ὑφίστασο· (7) κρεῖσσον γάρ σοι τὸ ῥηθῆναι Ἀνάβαινε πρός µε, ἢ ταπεινῶσαί σε ἐν προσώπῳ δυνάστου. ἃ εἶδον οἱ ὀφθαλµοί σου, λέγε. (8) µὴ πρόσπιπτε εἰς µάχην ταχέως, ἵνα µὴ µεταµεληθῇς ἐπ’ ἐσχάτων. ἡνίκα ἄν σε ὀνειδίσῃ ὁ σὸς φίλος, (9) ἀναχώρει εἰς τὰ ὀπίσω, µὴ καταφρόνει, (10) µή σε ὀνειδίσῃ µὲν ὁ φίλος, ἡ δὲ µάχη σου καὶ ἡ ἔχθρα οὐκ ἀπέσται, ἀλλ’ ἔσται σοι ἴση θανάτῳ. (10a) χάρις καὶ φιλία ἐλευθεροῖ, ἃς τήρησον σεαυτῷ, ἵνα µὴ ἐπονείδιστος γένῃ, ἀλλὰ φύλαξον τὰς ὁδούς σου εὐσυναλλάκτως. (11) µῆλον χρυσοῦν ἐν ὁρµίσκῳ σαρδίου, οὕτως εἰπεῖν λόγον. (12) εἰς ἐνώτιον χρυσοῦν σάρδιον πολυτελὲς δέδεται, λόγος σοφὸς εἰς εὐήκοον οὖς. (13) ὥσπερ ἔξοδος χιόνος ἐν ἀµήτῳ κατὰ καῦµα ὠφελεῖ, οὕτως ἄíελος πιστὸς τοὺς ἀποστείλαντας αὐτόν· ψυχὰς γὰρ τῶν αὐτῷ χρωµένων ὠφελεῖ. (14) ὥσπερ ἄνεµοι καὶ νέφη καὶ ὑετοὶ ἐπιφανέστατοι, οὕτως οἱ καυχώµενοι ἐπὶ δόσει ψευδεῖ. (15) ἐν µακροθυµίᾳ εὐοδία βασιλεῦσιν, γλῶσσα δὲ µαλακὴ συντρίβει ὀστᾶ. (16) µέλι εὑρὼν φάγε τὸ ἱκανόν, µήποτε πλησθεὶς ἐξεµέσῃς. (17) σπάνιον εἴσαγε σὸν πόδα πρὸς τὸν σεαυτοῦ φίλον, µήποτε πλησθείς σου µισήσῃ σε. (18) ῥόπαλον καὶ µάχαιρα καὶ τόξευµα ἀκιδωτόν, οὕτως καὶ ἀνὴρ ὁ καταµαρτυρῶν τοῦ φίλου αὐτοῦ µαρτυρίαν ψευδῆ. (19) ὀδοὺς κακοῦ καὶ ποὺς παρανόµου ὀλεῖται ἐν ἡµέρᾳ κακῇ. (20) ὥσπερ ὄξος ἕλκει ἀσύµφορον, οὕτως προσπεσὸν πάθος ἐν σώµατι καρδίαν λυπεῖ. (20a) ὥσπερ σὴς ἱµατίῳ καὶ σκώληξ ξύλῳ, οὕτως λύπη ἀνδρὸς βλάπτει καρδίαν. (21) ἐὰν πεινᾷ ὁ ἐχθρός σου, τρέφε αὐτόν, ἐὰν διψᾷ, πότιζε αὐτόν· (22) τοῦτο γὰρ ποιῶν ἄνθρακας πυρὸς σωρεύσεις ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, ὁ δὲ κύριος ἀνταποδώσει σοι ἀγαθά. (23) ἄνεµος βορέας ἐξεγείρει νέφη, πρόσωπον δὲ ἀναιδὲς γλῶσσαν ἐρεθίζει. (24) κρεῖττον οἰκεῖν ἐπὶ γωνίας δώµατος ἢ µετὰ γυναικὸς λοιδόρου ἐν οἰκίᾳ κοινῇ. (25) ὥσπερ ὕδωρ ψυχρὸν ψυχῇ διψώσῃ προσηνές, οὕτως ἀíελία ἀγαθὴ ἐκ γῆς µακρόθεν. (26) ὥσπερ εἴ τις πηγὴν φράσσοι καὶ ὕδατος ἔξοδον λυµαίνοιτο, οὕτως ἄκοσµον δίκαιον πεπτωκέναι ἐνώπιον ἀσεβοῦς. (27) ἐσθίειν µέλι πολὺ οὐ καλόν, τιµᾶν δὲ χρὴ λόγους ἐνδόξους. (28) ὥσπερ πόλις τὰ τείχη καταβεβληµένη καὶ ἀτείχιστος, οὕτως ἀνὴρ ὃς οὐ µετὰ βουλῆς τι πράσσει.

26

(1) ὥσπερ δρόσος ἐν ἀµήτῳ καὶ ὥσπερ ὑετὸς ἐν θέρει, οὕτως οὐκ ἔστιν ἄφρονι τιµή. (2) ὥσπερ ὄρνεα πέταται καὶ στρουθοί, οὕτως ἀρὰ µαταία οὐκ ἐπελεύσεται οὐδενί. (3) ὥσπερ µάστιξ ἵππῳ καὶ κέντρον ὄνῳ, οὕτως ῥάβδος ἔθνει παρανόµῳ. (4) µὴ ἀποκρίνου ἄφρονι πρὸς τὴν ἐκείνου ἀφροσύνην, ἵνα µὴ ὅµοιος γένῃ αὐτῷ· (5) ἀλλὰ ἀποκρίνου ἄφρονι κατὰ τὴν ἀφροσύνην αὐτοῦ, ἵνα µὴ φαίνηται σοφὸς παρ’ ἑαυτῷ. (6) ἐκ τῶν ἑαυτοῦ ποδῶν ὄνειδος πίεται ὁ ἀποστείλας δι’ ἀíέλου ἄφρονος λόγον. (7) ἀφελοῦ πορείαν σκελῶν καὶ παροιµίαν ἐκ στόµατος ἀφρόνων. (8) ὃς ἀποδεσµεύει λίθον ἐν σφενδόνῃ, ὅµοιός ἐστιν τῷ διδόντι ἄφρονι δόξαν. (9) ἄκανθαι φύονται ἐν χειρὶ τοῦ µεθύσου, δουλεία δὲ ἐν χειρὶ τῶν ἀφρόνων. (10) πολλὰ χειµάζεται πᾶσα σὰρξ ἀφρόνων· συντρίβεται γὰρ ἡ ἔκστασις αὐτῶν. (11) ὥσπερ κύων ὅταν ἐπέλθῃ ἐπὶ τὸν ἑαυτοῦ ἔµετον καὶ µισητὸς γένηται, οὕτως ἄφρων τῇ ἑαυτοῦ κακίᾳ ἀναστρέψας ἐπὶ τὴν ἑαυτοῦ ἁµαρτίαν. (11a) ἔστιν αἰσχύνη ἐπάγουσα ἁµαρτίαν, καὶ ἔστιν αἰσχύνη δόξα καὶ χάρις. (12) εἶδον ἄνδρα δόξαντα παρ’ ἑαυτῷ σοφὸν εἶναι, ἐλπίδα µέντοι ἔσχεν µᾶλλον ἄφρων αὐτοῦ. (13) λέγει ὀκνηρὸς ἀποστελλόµενος εἰς ὁδόν Λέων ἐν ταῖς ὁδοῖς. (14) ὥσπερ θύρα στρέφεται ἐπὶ τοῦ στρόφιíος, οὕτως ὀκνηρὸς ἐπὶ τῆς κλίνης αὐτοῦ. (15) κρύψας ὀκνηρὸς τὴν χεῖρα ἐν τῷ κόλπῳ αὐτοῦ οὐ δυνήσεται ἐπενεγκεῖν ἐπὶ τὸ στόµα. (16) σοφώτερος ἑαυτῷ ὀκνηρὸς φαίνεται τοῦ ἐν πλησµονῇ ἀποκοµίζοντος ἀíελίαν. (17) ὥσπερ ὁ κρατῶν κέρκου κυνός, οὕτως ὁ προεστὼς ἀλλοτρίας κρίσεως. (18) ὥσπερ οἱ ἰώµενοι προβάλλουσιν λόγους εἰς ἀνθρώπους, ὁ δὲ ἀπαντήσας τῷ λόγῳ πρῶτος ὑποσκελισθήσεται, (19) οὕτως πάντες οἱ ἐνεδρεύοντες τοὺς ἑαυτῶν φίλους, ὅταν δὲ φωραθῶσιν, λέγουσιν ὅτι Παίζων ἔπραξα. (20) ἐν πολλοῖς ξύλοις θάλλει πῦρ, ὅπου δὲ οὐκ ἔστιν δίθυµος, ἡσυχάζει µάχη. (21) ἐσχάρα ἄνθραξιν καὶ ξύλα πυρί, ἀνὴρ δὲ λοίδορος εἰς ταραχὴν µάχης. (22) λόγοι κερκώπων µαλακοί, οὗτοι δὲ τύπτουσιν εἰς ταµιεῖα σπλάγχνων. (23) ἀργύριον διδόµενον µετὰ δόλου ὥσπερ ὄστρακον ἡγητέον. χείλη λεῖα καρδίαν καλύπτει λυπηράν. (24) χείλεσιν πάντα ἐπινεύει ἀποκλαιόµενος ἐχθρός, ἐν δὲ τῇ καρδίᾳ τεκταίνεται δόλους· (25) ἐάν σου δέηται ὁ ἐχθρὸς µεγάλῃ τῇ φωνῇ, µὴ πεισθῇς· ἑπτὰ γάρ εἰσιν πονηρίαι ἐν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ. (26) ὁ κρύπτων ἔχθραν συνίστησιν δόλον, ἐκκαλύπτει δὲ τὰς ἑαυτοῦ ἁµαρτίας εὔγνωστος ἐν συνεδρίοις. (27) ὁ ὀρύσσων βόθρον τῷ πλησίον ἐµπεσεῖται εἰς αὐτόν, ὁ δὲ κυλίων λίθον ἐφ’ ἑαυτὸν κυλίει. (28) γλῶσσα ψευδὴς µισεῖ ἀλήθειαν, στόµα δὲ ἄστεγον ποιεῖ ἀκαταστασίας.

27

(1) µὴ καυχῶ τὰ εἰς αὔριον· οὐ γὰρ γινώσκεις τί τέξεται ἡ ἐπιοῦσα. (2) ἐγκωµιαζέτω σε ὁ πέλας καὶ µὴ τὸ σὸν στόµα, ἀλλότριος καὶ µὴ τὰ σὰ χείλη. (3) βαρὺ λίθος καὶ δυσβάστακτον ἄµµος, ὀργὴ δὲ ἄφρονος βαρυτέρα ἀµφοτέρων. (4) ἀνελεήµων θυµὸς καὶ ὀξεῖα ὀργή, ἀλλ’ οὐδένα ὑφίσταται ζῆλος. (5) κρείσσους ἔλεγχοι ἀποκεκαλυµµένοι κρυπτοµένης φιλίας. (6) ἀξιοπιστότερά ἐστιν τραύµατα φίλου ἢ ἑκούσια φιλήµατα ἐχθροῦ. (7) ψυχὴ ἐν πλησµονῇ οὖσα κηρίοις ἐµπαίζει, ψυχῇ δὲ ἐνδεεῖ καὶ τὰ πικρὰ γλυκεῖα φαίνεται. (8) ὥσπερ ὅταν ὄρνεον καταπετασθῇ ἐκ τῆς ἰδίας νοσσιᾶς, οὕτως ἄνθρωπος δουλοῦται, ὅταν ἀποξενωθῇ ἐκ τῶν ἰδίων τόπων. (9) µύροις καὶ οἴνοις καὶ θυµιάµασιν τέρπεται καρδία, καταρρήγνυται δὲ ὑπὸ συµπτωµάτων ψυχή. (10) φίλον σὸν ἢ φίλον πατρῷον µὴ ἐγκαταλίπῃς, εἰς δὲ τὸν οἶκον τοῦ ἀδελφοῦ σου µὴ εἰσέλθῃς ἀτυχῶν· κρείσσων φίλος ἐíὺς ἢ ἀδελφὸς µακρὰν οἰκῶν. (11) σοφὸς γίνου, υἱέ, ἵνα εὐφραίνηταί µου ἡ καρδία, καὶ ἀπόστρεψον ἀπὸ σοῦ ἐπονειδίστους λόγους. (12) πανοῦργος κακῶν ἐπερχοµένων ἀπεκρύβη, ἄφρονες δὲ ἐπελθόντες ζηµίαν τείσουσιν. (13) ἀφελοῦ τὸ ἱµάτιον αὐτοῦ, παρῆλθεν γάρ· ὑβριστὴς ὅστις τὰ ἀλλότρια λυµαίνεται. (14) ὃς ἂν εὐλογῇ φίλον τὸ πρωὶ µεγάλῃ τῇ φωνῇ, καταρωµένου οὐδὲν διαφέρειν δόξει. (15) σταγόνες ἐκβάλλουσιν ἄνθρωπον ἐν ἡµέρᾳ χειµερινῇ ἐκ τοῦ οἴκου αὐτοῦ, ὡσαύτως καὶ γυνὴ λοίδορος ἐκ τοῦ ἰδίου οἴκου. (16) βορέας σκληρὸς ἄνεµος, ὀνόµατι δὲ ἐπιδέξιος καλεῖται. (17) σίδηρος σίδηρον ὀξύνει, ἀνὴρ δὲ παροξύνει πρόσωπον ἑταίρου. (18) ὃς φυτεύει συκῆν, φάγεται τοὺς καρποὺς αὐτῆς· ὃς δὲ φυλάσσει τὸν ἑαυτοῦ κύριον, τιµηθήσεται. (19) ὥσπερ οὐχ ὅµοια πρόσωπα προσώποις, οὕτως οὐδὲ αἱ καρδίαι τῶν ἀνθρώπων. (20) ᾅδης καὶ ἀπώλεια οὐκ ἐµπίµπλανται, ὡσαύτως καὶ οἱ ὀφθαλµοὶ τῶν ἀνθρώπων ἄπληστοι. (20a) βδέλυγµα κυρίῳ στηρίζων ὀφθαλµόν, καὶ οἱ ἀπαίδευτοι ἀκρατεῖς γλώσσῃ. (21) δοκίµιον ἀργύρῳ καὶ χρυσῷ πύρωσις, ἀνὴρ δὲ δοκιµάζεται διὰ στόµατος ἐγκωµιαζόντων αὐτόν. (21a) καρδία ἀνόµου ἐκζητεῖ κακά, καρδία δὲ εὐθὴς ἐκζητεῖ γνῶσιν. (22) ἐὰν µαστιγοῖς ἄφρονα ἐν µέσῳ συνεδρίου ἀτιµάζων, οὐ µὴ περιέλῃς τὴν ἀφροσύνην αὐτοῦ. (23) γνωστῶς ἐπιγνώσῃ ψυχὰς ποιµνίου σου καὶ ἐπιστήσεις καρδίαν σου σαῖς ἀγέλαις· (24) ὅτι οὐ τὸν αἰῶνα ἀνδρὶ κράτος καὶ ἰσχύς, οὐδὲ παραδίδωσιν ἐκ γενεᾶς εἰς γενεάν. (25) ἐπιµελοῦ τῶν ἐν τῷ πεδίῳ χλωρῶν καὶ κερεῖς πόαν καὶ σύναγε χόρτον ὀρεινόν, (26) ἵνα ἔχῃς πρόβατα εἰς ἱµατισµόν· τίµα πεδίον, ἵνα ὦσίν σοι ἄρνες. (27) υἱέ, παρ’ ἐµοῦ ἔχεις ῥήσεις ἰσχυρὰς εἰς τὴν ζωήν σου καὶ εἰς τὴν ζωὴν σῶν θεραπόντων.

28

(1) φεύγει ἀσεβὴς µηδενὸς διώκοντος, δίκαιος δὲ ὥσπερ λέων πέποιθεν. (2) δι’ ἁµαρτίας ἀσεβῶν κρίσεις ἐγείρονται, ἀνὴρ δὲ πανοῦργος κατασβέσει αὐτάς. (3) ἀνδρεῖος ἐν ἀσεβείαις συκοφαντεῖ πτωχούς. ὥσπερ ὑετὸς λάβρος καὶ ἀνωφελής, (4) οὕτως οἱ ἐγκαταλείποντες τὸν νόµον ἐγκωµιάζουσιν ἀσέβειαν, οἱ δὲ ἀγαπῶντες τὸν νόµον περιβάλλουσιν ἑαυτοῖς τεῖχος. (5) ἄνδρες κακοὶ οὐ νοήσουσιν κρίµα, οἱ δὲ ζητοῦντες τὸν κύριον συνήσουσιν ἐν παντί. (6) κρείσσων πτωχὸς πορευόµενος ἐν ἀληθείᾳ πλουσίου ψευδοῦς. (7) φυλάσσει νόµον υἱὸς συνετός· ὃς δὲ ποιµαίνει ἀσωτίαν, ἀτιµάζει πατέρα. (8) ὁ πληθύνων τὸν πλοῦτον αὐτοῦ µετὰ τόκων καὶ πλεονασµῶν τῷ ἐλεῶντι πτωχοὺς συνάγει αὐτόν. (9) ὁ ἐκκλίνων τὸ οὖς αὐτοῦ τοῦ µὴ εἰσακοῦσαι νόµου καὶ αὐτὸς τὴν προσευχὴν αὐτοῦ ἐβδέλυκται. (10) ὃς πλανᾷ εὐθεῖς ἐν ὁδῷ κακῇ, εἰς διαφθορὰν αὐτὸς ἐµπεσεῖται· οἱ δὲ ἄνοµοι διελεύσονται ἀγαθὰ καὶ οὐκ εἰσελεύσονται εἰς αὐτά. (11) σοφὸς παρ’ ἑαυτῷ ἀνὴρ πλούσιος, πένης δὲ νοήµων καταγνώσεται αὐτοῦ. (12) διὰ βοήθειαν δικαίων πολλὴ γίνεται δόξα, ἐν δὲ τόποις ἀσεβῶν ἁλίσκονται ἄνθρωποι. (13) ὁ ἐπικαλύπτων ἀσέβειαν ἑαυτοῦ οὐκ εὐοδωθήσεται, ὁ δὲ ἐξηγούµενος ἐλέγχους ἀγαπηθήσεται. (14) µακάριος ἀνήρ, ὃς καταπτήσσει πάντα δι’ εὐλάβειαν, ὁ δὲ σκληρὸς τὴν καρδίαν ἐµπεσεῖται κακοῖς. (15) λέων πεινῶν καὶ λύκος διψῶν ὃς τυραννεῖ πτωχὸς ὢν ἔθνους πενιχροῦ. (16) βασιλεὺς ἐνδεὴς προσόδων µέγας συκοφάντης, ὁ δὲ µισῶν ἀδικίαν µακρὸν χρόνον ζήσεται. (17) ἄνδρα τὸν ἐν αἰτίᾳ φόνου ὁ ἐíυώµενος φυγὰς ἔσται καὶ οὐκ ἐν ἀσφαλείᾳ. (17a) παίδευε υἱόν, καὶ ἀγαπήσει σε καὶ δώσει κόσµον τῇ σῇ ψυχῇ· οὐ µὴ ὑπακούσῃς ἔθνει παρανόµῳ. (18) ὁ πορευόµενος δικαίως βεβοήθηται, ὁ δὲ σκολιαῖς ὁδοῖς πορευόµενος ἐµπλακήσεται. (19) ὁ ἐργαζόµενος τὴν ἑαυτοῦ γῆν πλησθήσεται ἄρτων, ὁ δὲ διώκων σχολὴν πλησθήσεται πενίας. (20) ἀνὴρ ἀξιόπιστος πολλὰ εὐλογηθήσεται, ὁ δὲ κακὸς οὐκ ἀτιµώρητος ἔσται. (21) ὃς οὐκ αἰσχύνεται πρόσωπα δικαίων, οὐκ ἀγαθός· ὁ τοιοῦτος ψωµοῦ ἄρτου ἀποδώσεται ἄνδρα. (22) σπεύδει πλουτεῖν ἀνὴρ βάσκανος καὶ οὐκ οἶδεν ὅτι ἐλεήµων κρατήσει αὐτοῦ. (23) ὁ ἐλέγχων ἀνθρώπου ὁδοὺς χάριτας ἕξει µᾶλλον τοῦ γλωσσοχαριτοῦντος. (24) ὃς ἀποβάλλεται πατέρα ἢ µητέρα καὶ δοκεῖ µὴ ἁµαρτάνειν, οὗτος κοινωνός ἐστιν ἀνδρὸς ἀσεβοῦς. (25) ἄπληστος ἀνὴρ κρίνει εἰκῇ· ὃς δὲ πέποιθεν ἐπὶ κύριον, ἐν ἐπιµελείᾳ ἔσται. (26) ὃς πέποιθεν θρασείᾳ καρδίᾳ, ὁ τοιοῦτος ἄφρων· ὃς δὲ πορεύεται σοφίᾳ, σωθήσεται. (27) ὃς δίδωσιν πτωχοῖς, οὐκ ἐνδεηθήσεται· ὃς δὲ ἀποστρέφει τὸν ὀφθαλµὸν αὐτοῦ, ἐν πολλῇ ἀπορίᾳ ἔσται. (28) ἐν τόποις ἀσεβῶν στένουσι δίκαιοι, ἐν δὲ τῇ ἐκείνων ἀπωλείᾳ πληθυνθήσονται δίκαιοι.

29

(1) κρείσσων ἀνὴρ ἐλέγχων ἀνδρὸς σκληροτραχήλου· ἐξαπίνης γὰρ φλεγοµένου αὐτοῦ οὐκ ἔστιν ἴασις. (2) ἐγκωµιαζοµένων δικαίων εὐφρανθήσονται λαοί, ἀρχόντων δὲ ἀσεβῶν στένουσιν ἄνδρες. (3) ἀνδρὸς φιλοῦντος σοφίαν εὐφραίνεται πατὴρ αὐτοῦ· ὃς δὲ ποιµαίνει πόρνας, ἀπολεῖ πλοῦτον. (4) βασιλεὺς δίκαιος ἀνίστησιν χώραν, ἀνὴρ δὲ παράνοµος κατασκάπτει. (5) ὃς παρασκευάζεται ἐπὶ πρόσωπον τοῦ ἑαυτοῦ φίλου δίκτυον, περιβάλλει αὐτὸ τοῖς ἑαυτοῦ ποσίν. (6) ἁµαρτάνοντι ἀνδρὶ µεγάλη παγίς, δίκαιος δὲ ἐν χαρᾷ καὶ ἐν εὐφροσύνῃ ἔσται. (7) ἐπίσταται δίκαιος κρίνειν πενιχροῖς, ὁ δὲ ἀσεβὴς οὐ συνήσει γνῶσιν, καὶ πτωχῷ οὐχ ὑπάρχει νοῦς ἐπιγνώµων. (8) ἄνδρες λοιµοὶ ἐξέκαυσαν πόλιν, σοφοὶ δὲ ἀπέστρεψαν ὀργήν. (9) ἀνὴρ σοφὸς κρίνει ἔθνη, ἀνὴρ δὲ φαῦλος ὀργιζόµενος καταγελᾶται καὶ οὐ καταπτήσσει. (10) ἄνδρες αἱµάτων µέτοχοι µισήσουσιν ὅσιον, οἱ δὲ εὐθεῖς ἐκζητήσουσιν ψυχὴν αὐτοῦ. (11) ὅλον τὸν θυµὸν αὐτοῦ ἐκφέρει ἄφρων, σοφὸς δὲ ταµιεύεται κατὰ µέρος. (12) βασιλέως ὑπακούοντος λόγον ἄδικον πάντες οἱ ὑπ’ αὐτὸν παράνοµοι. (13) δανιστοῦ καὶ χρεοφειλέτου ἀλλήλοις συνελθόντων ἐπισκοπὴν ποιεῖται ἀµφοτέρων ὁ κύριος. (14) βασιλέως ἐν ἀληθείᾳ κρίνοντος πτωχοὺς ὁ θρόνος αὐτοῦ εἰς µαρτύριον κατασταθήσεται. (15) πληγαὶ καὶ ἔλεγχοι διδόασιν σοφίαν, παῖς δὲ πλανώµενος αἰσχύνει γονεῖς αὐτοῦ. (16) πολλῶν ὄντων ἀσεβῶν πολλαὶ γίνονται ἁµαρτίαι, οἱ δὲ δίκαιοι ἐκείνων πιπτόντων κατάφοβοι γίνονται. (17) παίδευε υἱόν σου, καὶ ἀναπαύσει σε καὶ δώσει κόσµον τῇ ψυχῇ σου. (18) οὐ µὴ ὑπάρξῃ ἐξηγητὴς ἔθνει παρανόµῳ, ὁ δὲ φυλάσσων τὸν νόµον µακαριστός. (19) λόγοις οὐ παιδευθήσεται οἰκέτης σκληρός· ἐὰν γὰρ καὶ νοήσῃ, ἀλλ’ οὐχ ὑπακούσεται. (20) ἐὰν ἴδῃς ἄνδρα ταχὺν ἐν λόγοις, γίνωσκε ὅτι ἐλπίδα ἔχει µᾶλλον ἄφρων αὐτοῦ. (21) ὃς κατασπαταλᾷ ἐκ παιδός, οἰκέτης ἔσται, ἔσχατον δὲ ὀδυνηθήσεται ἐφ’ ἑαυτῷ. (22) ἀνὴρ θυµώδης ὀρύσσει νεῖκος, ἀνὴρ δὲ ὀργίλος ἐξώρυξεν ἁµαρτίας. (23) ὕβρις ἄνδρα ταπεινοῖ, τοὺς δὲ ταπεινόφρονας ἐρείδει δόξῃ κύριος. (24) ὃς µερίζεται κλέπτῃ, µισεῖ τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν· ἐὰν δὲ ὅρκου προτεθέντος ἀκούσαντες µὴ ἀναíείλωσιν, (25) φοβηθέντες καὶ αἰσχυνθέντες ἀνθρώπους ὑπεσκελίσθησαν· ὁ δὲ πεποιθὼς ἐπὶ κύριον εὐφρανθήσεται. ἀσέβεια ἀνδρὶ δίδωσιν σφάλµα· ὃς δὲ πέποιθεν ἐπὶ τῷ δεσπότῃ, σωθήσεται. (26) πολλοὶ θεραπεύουσιν πρόσωπα ἡγουµένων, παρὰ δὲ κυρίου γίνεται τὸ δίκαιον ἀνδρί. (27) βδέλυγµα δικαίοις ἀνὴρ ἄδικος, βδέλυγµα δὲ ἀνόµῳ κατευθύνουσα ὁδός. (31:10) Γυναῖκα ἀνδρείαν τίς εὑρήσει; τιµιωτέρα δέ ἐστιν λίθων πολυτελῶν ἡ τοιαύτη. (31:11) θαρσεῖ ἐπ’ αὐτῇ ἡ καρδία τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς, ἡ τοιαύτη καλῶν σκύλων οὐκ ἀπορήσει· (31:12) ἐνεργεῖ γὰρ τῷ ἀνδρὶ ἀγαθὰ πάντα τὸν βίον. (31:13) µηρυοµένη ἔρια καὶ λίνον ἐποίησεν εὔχρηστον ταῖς χερσὶν αὐτῆς. (31:14) ἐγένετο ὡσεὶ ναῦς ἐµπορευοµένη µακρόθεν, συνάγει δὲ αὕτη τὸν βίον. (31:15) καὶ ἀνίσταται ἐκ νυκτῶν καὶ ἔδωκεν βρώµατα τῷ οἴκῳ καὶ ἔργα ταῖς θεραπαίναις. (31:16) θεωρήσασα γεώργιον ἐπρίατο, ἀπὸ δὲ καρπῶν χειρῶν αὐτῆς κατεφύτευσεν κτῆµα (31:17) ἀναζωσαµένη ἰσχυρῶς τὴν ὀσφὺν αὐτῆς ἤρεισεν τοὺς βραχίονας αὐτῆς εἰς ἔργον. (31:18) ἐγεύσατο ὅτι καλόν ἐστιν τὸ ἐργάζεσθαι, καὶ οὐκ ἀποσβέννυται ὅλην τὴν νύκτα ὁ λύχνος αὐτῆς. (31:19) τοὺς πήχεις αὐτῆς ἐκτείνει ἐπὶ τὰ συµφέροντα, τὰς δὲ χεῖρας αὐτῆς ἐρείδει εἰς ἄτρακτον. (31:20) χεῖρας δὲ αὐτῆς διήνοιξεν πένητι, καρπὸν δὲ ἐξέτεινεν πτωχῷ. (31:21) οὐ φροντίζει τῶν ἐν οἴκῳ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, ὅταν που χρονίζῃ· πάντες γὰρ οἱ παρ’ αὐτῆς ἐνδιδύσκονται. (31:22) δισσὰς χλαίνας ἐποίησεν τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς, ἐκ δὲ βύσσου καὶ πορφύρας ἑαυτῇ ἐνδύµατα. (31:23) περίβλεπτος δὲ γίνεται ἐν πύλαις ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, ἡνίκα ἂν καθίσῃ ἐν συνεδρίῳ µετὰ τῶν γερόντων κατοίκων τῆς γῆς. (31:24) σινδόνας ἐποίησεν καὶ ἀπέδοτο, περιζώµατα δὲ τοῖς Χαναναίοις. (31:26) ἰσχὺν καὶ εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο καὶ εὐφράνθη ἐν ἡµέραις ἐσχάταις. (31:27) στεγναὶ διατριβαὶ οἴκων αὐτῆς, σῖτα δὲ ὀκνηρὰ οὐκ ἔφαγεν. (31:25) στόµα αὐτῆς διήνοιξεν προσεχόντως καὶ ἐννόµως καὶ τάξιν ἐστείλατο τῇ γλώσσῃ αὐτῆς. (31:28) τὸ στόµα δὲ ἀνοίγει σοφῶς καὶ νοµοθέσµως, ἡ δὲ ἐλεηµοσύνη αὐτῆς ἀνέστησεν τὰ τέκνα αὐτῆς, καὶ ἐπλούτησαν, καὶ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς ᾔνεσεν αὐτήν (31:29) Πολλαὶ θυγατέρες ἐκτήσαντο πλοῦτον, πολλαὶ ἐποίησαν δυνατά, σὺ δὲ ὑπέρκεισαι καὶ ὑπερῆρας πάσας. (31:30) ψευδεῖς ἀρέσκειαι καὶ µάταιον κάλλος γυναικός· γυνὴ γὰρ συνετὴ εὐλογεῖται, φόβον δὲ κυρίου αὕτη αἰνείτω. (31:31) δότε αὐτῇ ἀπὸ καρπῶν χειρῶν αὐτῆς, καὶ αἰνείσθω ἐν πύλαις ὁ ἀνὴρ αὐτῆς.

Ecclesiastes

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

1

(1) Ῥήµατα Ἐκκλησιαστοῦ υἱοῦ Δαυιδ βασιλέως Ισραηλ ἐν Ιερουσαληµ. (2) Ματαιότης µαταιοτήτων, εἶπεν ὁ Ἐκκλησιαστής, µαταιότης µαταιοτήτων, τὰ πάντα µαταιότης. (3) τίς περισσεία τῷ ἀνθρώπῳ ἐν παντὶ µόχθῳ αὐτοῦ, ᾧ µοχθεῖ ὑπὸ τὸν ἥλιον; (4) γενεὰ πορεύεται καὶ γενεὰ ἔρχεται, καὶ ἡ γῆ εἰς τὸν αἰῶνα ἕστηκεν. (5) καὶ ἀνατέλλει ὁ ἥλιος καὶ δύνει ὁ ἥλιος καὶ εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ ἕλκει· (6) ἀνατέλλων αὐτὸς ἐκεῖ πορεύεται πρὸς νότον καὶ κυκλοῖ πρὸς βορρᾶν· κυκλοῖ κυκλῶν, πορεύεται τὸ πνεῦµα, καὶ ἐπὶ κύκλους αὐτοῦ ἐπιστρέφει τὸ πνεῦµα. (7) πάντες οἱ χείµαρροι, πορεύονται εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ ἡ θάλασσα οὐκ ἔσται ἐµπιµπλαµένη· εἰς τόπον, οὗ οἱ χείµαρροι πορεύονται, ἐκεῖ αὐτοὶ ἐπιστρέφουσιν τοῦ πορευθῆναι. (8) πάντες οἱ λόγοι ἔγκοποι· οὐ δυνήσεται ἀνὴρ τοῦ λαλεῖν, καὶ οὐκ ἐµπλησθήσεται ὀφθαλµὸς τοῦ ὁρᾶν, καὶ οὐ πληρωθήσεται οὖς ἀπὸ ἀκροάσεως. (9) τί τὸ γεγονός, αὐτὸ τὸ γενησόµενον· καὶ τί τὸ πεποιηµένον, αὐτὸ τὸ ποιηθησόµενον· καὶ οὐκ ἔστιν πᾶν πρόσφατον ὑπὸ τὸν ἥλιον. (10) ὃς λαλήσει καὶ ἐρεῖ Ἰδὲ τοῦτο καινόν ἐστιν, ἤδη γέγονεν ἐν τοῖς αἰῶσιν τοῖς γενοµένοις ἀπὸ ἔµπροσθεν ἡµῶν. (11) οὐκ ἔστιν µνήµη τοῖς πρώτοις, καί γε τοῖς ἐσχάτοις γενοµένοις οὐκ ἔσται αὐτοῖς µνήµη µετὰ τῶν γενησοµένων εἰς τὴν ἐσχάτην. (12) Ἐγὼ Ἐκκλησιαστὴς ἐγενόµην βασιλεὺς ἐπὶ Ισραηλ ἐν Ιερουσαληµ· (13) καὶ ἔδωκα τὴν καρδίαν µου τοῦ ἐκζητῆσαι καὶ τοῦ κατασκέψασθαι ἐν τῇ σοφίᾳ περὶ πάντων τῶν γινοµένων ὑπὸ τὸν οὐρανόν· ὅτι περισπασµὸν πονηρὸν ἔδωκεν ὁ θεὸς τοῖς υἱοῖς τοῦ ἀνθρώπου τοῦ περισπᾶσθαι ἐν αὐτῷ. (14) εἶδον σὺν πάντα τὰ ποιήµατα τὰ πεποιηµένα ὑπὸ τὸν ἥλιον, καὶ ἰδοὺ τὰ πάντα µαταιότης καὶ προαίρεσις πνεύµατος. (15) διεστραµµένον οὐ δυνήσεται τοῦ ἐπικοσµηθῆναι, καὶ ὑστέρηµα οὐ δυνήσεται τοῦ ἀριθµηθῆναι. (16) ἐλάλησα ἐγὼ ἐν καρδίᾳ µου τῷ λέγειν Ἐγὼ ἰδοὺ ἐµεγαλύνθην καὶ προσέθηκα σοφίαν ἐπὶ πᾶσιν, οἳ ἐγένοντο ἔµπροσθέν µου ἐν Ιερουσαληµ, καὶ καρδία µου εἶδεν πολλά, σοφίαν καὶ γνῶσιν. (17) καὶ ἔδωκα καρδίαν µου τοῦ γνῶναι σοφίαν καὶ γνῶσιν, παραβολὰς καὶ ἐπιστήµην ἔγνων, ὅτι καί γε τοῦτ’ ἔστιν προαίρεσις πνεύµατος· (18) ὅτι ἐν πλήθει σοφίας πλῆθος γνώσεως, καὶ ὁ προστιθεὶς γνῶσιν προσθήσει ἄλγηµα.

2

(1) Εἶπον ἐγὼ ἐν καρδίᾳ µου Δεῦρο δὴ πειράσω σε ἐν εὐφροσύνῃ, καὶ ἰδὲ ἐν ἀγαθῷ· καὶ ἰδοὺ καί γε τοῦτο µαταιότης. (2) τῷ γέλωτι εἶπα περιφορὰν καὶ τῇ εὐφροσύνῃ Τί τοῦτο ποιεῖς; (3) κατεσκεψάµην ἐν καρδίᾳ µου τοῦ ἑλκύσαι εἰς οἶνον τὴν σάρκα µου — καὶ καρδία µου ὡδήγησεν ἐν σοφίᾳ — καὶ τοῦ κρατῆσαι ἐπ’ ἀφροσύνῃ, ἕως οὗ ἴδω ποῖον τὸ ἀγαθὸν τοῖς υἱοῖς τοῦ ἀνθρώπου, ὃ ποιήσουσιν ὑπὸ τὸν ἥλιον ἀριθµὸν ἡµερῶν ζωῆς αὐτῶν. (4) ἐµεγάλυνα ποίηµά µου, ᾠκοδόµησά µοι οἴκους, ἐφύτευσά µοι ἀµπελῶνας, (5) ἐποίησά µοι κήπους καὶ παραδείσους καὶ ἐφύτευσα ἐν αὐτοῖς ξύλον πᾶν καρποῦ· (6) ἐποίησά µοι κολυµβήθρας ὑδάτων τοῦ ποτίσαι ἀπ’ αὐτῶν δρυµὸν βλαστῶντα ξύλα· (7) ἐκτησάµην δούλους καὶ παιδίσκας, καὶ οἰκογενεῖς ἐγένοντό µοι, καί γε κτῆσις βουκολίου καὶ ποιµνίου πολλὴ ἐγένετό µοι ὑπὲρ πάντας τοὺς γενοµένους ἔµπροσθέν µου ἐν Ιερουσαληµ· (8) συνήγαγόν µοι καί γε ἀργύριον καὶ χρυσίον καὶ περιουσιασµοὺς βασιλέων καὶ τῶν χωρῶν· ἐποίησά µοι ᾄδοντας καὶ ᾀδούσας καὶ ἐντρυφήµατα υἱῶν τοῦ ἀνθρώπου οἰνοχόον καὶ οἰνοχόας· (9) καὶ ἐµεγαλύνθην καὶ προσέθηκα παρὰ πάντας τοὺς γενοµένους ἔµπροσθέν µου ἐν Ιερουσαληµ· καί γε σοφία µου ἐστάθη µοι. (10) καὶ πᾶν, ὃ ᾔτησαν οἱ ὀφθαλµοί µου, οὐχ ὑφεῖλον ἀπ’ αὐτῶν, οὐκ ἀπεκώλυσα τὴν καρδίαν µου ἀπὸ πάσης εὐφροσύνης, ὅτι καρδία µου εὐφράνθη ἐν παντὶ µόχθῳ µου, καὶ τοῦτο ἐγένετο µερίς µου ἀπὸ παντὸς µόχθου µου. (11) καὶ ἐπέβλεψα ἐγὼ ἐν πᾶσιν ποιήµασίν µου, οἷς ἐποίησαν αἱ χεῖρές µου, καὶ ἐν µόχθῳ, ᾧ ἐµόχθησα τοῦ ποιεῖν, καὶ ἰδοὺ τὰ πάντα µαταιότης καὶ προαίρεσις πνεύµατος, καὶ οὐκ ἔστιν περισσεία ὑπὸ τὸν ἥλιον. (12) Καὶ ἐπέβλεψα ἐγὼ τοῦ ἰδεῖν σοφίαν καὶ περιφορὰν καὶ ἀφροσύνην· ὅτι τίς ὁ ἄνθρωπος, ὃς ἐπελεύσεται ὀπίσω τῆς βουλῆς τὰ ὅσα ἐποίησεν αὐτήν; (13) καὶ εἶδον ἐγὼ ὅτι ἔστιν περισσεία τῇ σοφίᾳ ὑπὲρ τὴν ἀφροσύνην ὡς περισσεία τοῦ φωτὸς ὑπὲρ τὸ σκότος· (14) τοῦ σοφοῦ οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτοῦ ἐν κεφαλῇ αὐτοῦ, καὶ ὁ ἄφρων ἐν σκότει πορεύεται. καὶ ἔγνων καί γε ἐγὼ ὅτι συνάντηµα ἓν συναντήσεται τοῖς πᾶσιν αὐτοῖς. (15) καὶ εἶπα ἐγὼ ἐν καρδίᾳ µου Ὡς συνάντηµα τοῦ ἄφρονος καί γε ἐµοὶ συναντήσεταί µοι, καὶ ἵνα τί ἐσοφισάµην; ἐγὼ τότε περισσὸν ἐλάλησα ἐν καρδίᾳ µου, διότι ἄφρων ἐκ περισσεύµατος λαλεῖ, ὅτι καί γε τοῦτο µαταιότης. (16) ὅτι οὐκ ἔστιν µνήµη τοῦ σοφοῦ µετὰ τοῦ ἄφρονος εἰς αἰῶνα, καθότι ἤδη αἱ ἡµέραι αἱ ἐρχόµεναι τὰ πάντα ἐπελήσθη· καὶ πῶς ἀποθανεῖται ὁ σοφὸς µετὰ τοῦ ἄφρονος; (17) καὶ ἐµίσησα σὺν τὴν ζωήν, ὅτι πονηρὸν ἐπ’ ἐµὲ τὸ ποίηµα τὸ πεποιηµένον ὑπὸ τὸν ἥλιον, ὅτι τὰ πάντα µαταιότης καὶ προαίρεσις πνεύµατος. (18) καὶ ἐµίσησα ἐγὼ σὺν πάντα µόχθον µου, ὃν ἐγὼ µοχθῶ ὑπὸ τὸν ἥλιον, ὅτι ἀφίω αὐτὸν τῷ ἀνθρώπῳ τῷ γινοµένῳ µετ’ ἐµέ· (19) καὶ τίς οἶδεν εἰ σοφὸς ἔσται ἢ ἄφρων; καὶ ἐξουσιάζεται ἐν παντὶ µόχθῳ µου, ᾧ ἐµόχθησα καὶ ᾧ ἐσοφισάµην ὑπὸ τὸν ἥλιον. καί γε τοῦτο µαταιότης. (20) καὶ ἐπέστρεψα ἐγὼ τοῦ ἀποτάξασθαι τῇ καρδίᾳ µου ἐπὶ παντὶ τῷ µόχθῳ, ᾧ ἐµόχθησα ὑπὸ τὸν ἥλιον, (21) ὅτι ἔστιν ἄνθρωπος, οὗ µόχθος αὐτοῦ ἐν σοφίᾳ καὶ ἐν γνώσει καὶ ἐν ἀνδρείᾳ, καὶ ἄνθρωπος, ὃς οὐκ ἐµόχθησεν ἐν αὐτῷ, δώσει αὐτῷ µερίδα αὐτοῦ. καί γε τοῦτο µαταιότης καὶ πονηρία µεγάλη. (22) ὅτι τί γίνεται τῷ ἀνθρώπῳ ἐν παντὶ µόχθῳ αὐτοῦ καὶ ἐν προαιρέσει καρδίας αὐτοῦ, ᾧ αὐτὸς µοχθεῖ ὑπὸ τὸν ἥλιον; (23) ὅτι πᾶσαι αἱ ἡµέραι αὐτοῦ ἀλγηµάτων καὶ θυµοῦ περισπασµὸς αὐτοῦ, καί γε ἐν νυκτὶ οὐ κοιµᾶται ἡ καρδία αὐτοῦ. καί γε τοῦτο µαταιότης ἐστίν. (24) Οὐκ ἔστιν ἀγαθὸν ἐν ἀνθρώπῳ· o φάγεται καὶ ὃ πίεται καὶ ὃ δείξει τῇ ψυχῇ αὐτοῦ, ἀγαθὸν ἐν µόχθῳ αὐτοῦ. καί γε τοῦτο εἶδον ἐγὼ ὅτι ἀπὸ χειρὸς τοῦ θεοῦ ἐστιν· (25) ὅτι τίς φάγεται καὶ τίς φείσεται πάρεξ αὐτοῦ; (26) ὅτι τῷ ἀνθρώπῳ τῷ ἀγαθῷ πρὸ προσώπου αὐτοῦ ἔδωκεν σοφίαν καὶ γνῶσιν καὶ εὐφροσύνην· καὶ τῷ ἁµαρτάνοντι ἔδωκεν περισπασµὸν τοῦ προσθεῖναι καὶ τοῦ συναγαγεῖν τοῦ δοῦναι τῷ ἀγαθῷ πρὸ προσώπου τοῦ θεοῦ· ὅτι καί γε τοῦτο µαταιότης καὶ προαίρεσις πνεύµατος.

3

(1) Τοῖς πᾶσιν χρόνος, καὶ καιρὸς τῷ παντὶ πράγµατι ὑπὸ τὸν οὐρανόν. (2) καιρὸς τοῦ τεκεῖν καὶ καιρὸς τοῦ ἀποθανεῖν, καιρὸς τοῦ φυτεῦσαι καὶ καιρὸς τοῦ ἐκτῖλαι πεφυτευµένον, (3) καιρὸς τοῦ ἀποκτεῖναι καὶ καιρὸς τοῦ ἰάσασθαι, καιρὸς τοῦ καθελεῖν καὶ καιρὸς τοῦ οἰκοδοµῆσαι, (4) καιρὸς τοῦ κλαῦσαι καὶ καιρὸς τοῦ γελάσαι, καιρὸς τοῦ κόψασθαι καὶ καιρὸς τοῦ ὀρχήσασθαι, (5) καιρὸς τοῦ βαλεῖν λίθους καὶ καιρὸς τοῦ συναγαγεῖν λίθους, καιρὸς τοῦ περιλαβεῖν καὶ καιρὸς τοῦ µακρυνθῆναι ἀπὸ περιλήµψεως, (6) καιρὸς τοῦ ζητῆσαι καὶ καιρὸς τοῦ ἀπολέσαι, καιρὸς τοῦ φυλάξαι καὶ καιρὸς τοῦ ἐκβαλεῖν, (7) καιρὸς τοῦ ῥῆξαι καὶ καιρὸς τοῦ ῥάψαι, καιρὸς τοῦ σιγᾶν καὶ καιρὸς τοῦ λαλεῖν, (8) καιρὸς τοῦ φιλῆσαι καὶ καιρὸς τοῦ µισῆσαι, καιρὸς πολέµου καὶ καιρὸς εἰρήνης. (9) τίς περισσεία τοῦ ποιοῦντος ἐν οἷς αὐτὸς µοχθεῖ; (10) εἶδον σὺν τὸν περισπασµόν, ὃν ἔδωκεν ὁ θεὸς τοῖς υἱοῖς τοῦ ἀνθρώπου τοῦ περισπᾶσθαι ἐν αὐτῷ. (11) σὺν τὰ πάντα ἐποίησεν καλὰ ἐν καιρῷ αὐτοῦ καί γε σὺν τὸν αἰῶνα ἔδωκεν ἐν καρδίᾳ αὐτῶν, ὅπως µὴ εὕρῃ ὁ ἄνθρωπος τὸ ποίηµα, ὃ ἐποίησεν ὁ θεός, ἀπ’ ἀρχῆς καὶ µέχρι τέλους. (12) ἔγνων ὅτι οὐκ ἔστιν ἀγαθὸν ἐν αὐτοῖς εἰ µὴ τοῦ εὐφρανθῆναι καὶ τοῦ ποιεῖν ἀγαθὸν ἐν ζωῇ αὐτοῦ· (13) καί γε πᾶς ὁ ἄνθρωπος, ὃς φάγεται καὶ πίεται καὶ ἴδῃ ἀγαθὸν ἐν παντὶ µόχθῳ αὐτοῦ, δόµα θεοῦ ἐστιν. (14) ἔγνων ὅτι πάντα, ὅσα ἐποίησεν ὁ θεός, αὐτὰ ἔσται εἰς τὸν αἰῶνα· ἐπ’ αὐτῷ οὐκ ἔστιν προσθεῖναι, καὶ ἀπ’ αὐτοῦ οὐκ ἔστιν ἀφελεῖν, καὶ ὁ θεὸς ἐποίησεν, ἵνα φοβηθῶσιν ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ. (15) τὸ γενόµενον ἤδη ἐστίν, καὶ ὅσα τοῦ γίνεσθαι, ἤδη γέγονεν, καὶ ὁ θεὸς ζητήσει τὸν διωκόµενον. (16) Καὶ ἔτι εἶδον ὑπὸ τὸν ἥλιον τόπον τῆς κρίσεως, ἐκεῖ ὁ ἀσεβής, καὶ τόπον τοῦ δικαίου, ἐκεῖ ὁ ἀσεβής. (17) εἶπα ἐγὼ ἐν καρδίᾳ µου Σὺν τὸν δίκαιον καὶ σὺν τὸν ἀσεβῆ κρινεῖ ὁ θεός, ὅτι καιρὸς τῷ παντὶ πράγµατι καὶ ἐπὶ παντὶ τῷ ποιήµατι. (18) ἐκεῖ εἶπα ἐγὼ ἐν καρδίᾳ µου περὶ λαλιᾶς υἱῶν τοῦ ἀνθρώπου, ὅτι διακρινεῖ αὐτοὺς ὁ θεός, καὶ τοῦ δεῖξαι ὅτι αὐτοὶ κτήνη εἰσὶν καί γε αὐτοῖς. (19) ὅτι συνάντηµα υἱῶν τοῦ ἀνθρώπου καὶ συνάντηµα τοῦ κτήνους, συνάντηµα ἓν αὐτοῖς· ὡς ὁ θάνατος τούτου, οὕτως ὁ θάνατος τούτου, καὶ πνεῦµα ἓν τοῖς πᾶσιν· καὶ τί ἐπερίσσευσεν ὁ ἄνθρωπος παρὰ τὸ κτῆνος; οὐδέν, ὅτι τὰ πάντα µαταιότης. (20) τὰ πάντα πορεύεται εἰς τόπον ἕνα· τὰ πάντα ἐγένετο ἀπὸ τοῦ χοός, καὶ τὰ πάντα ἐπιστρέφει εἰς τὸν χοῦν· (21) καὶ τίς οἶδεν πνεῦµα υἱῶν τοῦ ἀνθρώπου εἰ ἀναβαίνει αὐτὸ εἰς ἄνω, καὶ πνεῦµα τοῦ κτήνους εἰ καταβαίνει αὐτὸ κάτω εἰς γῆν; (22) καὶ εἶδον ὅτι οὐκ ἔστιν ἀγαθὸν εἰ µὴ ὃ εὐφρανθήσεται ὁ ἄνθρωπος ἐν ποιήµασιν αὐτοῦ, ὅτι αὐτὸ µερὶς αὐτοῦ· ὅτι τίς ἄξει αὐτὸν τοῦ ἰδεῖν ἐν ᾧ ἐὰν γένηται µετ’ αὐτόν;

4

(1) Καὶ ἐπέστρεψα ἐγὼ καὶ εἶδον σὺν πάσας τὰς συκοφαντίας τὰς γινοµένας ὑπὸ τὸν ἥλιον· καὶ ἰδοὺ δάκρυον τῶν συκοφαντουµένων, καὶ οὐκ ἔστιν αὐτοῖς παρακαλῶν, καὶ ἀπὸ χειρὸς συκοφαντούντων αὐτοὺς ἰσχύς, καὶ οὐκ ἔστιν αὐτοῖς παρακαλῶν. (2) καὶ ἐπῄνεσα ἐγὼ σὺν τοὺς τεθνηκότας τοὺς ἤδη ἀποθανόντας ὑπὲρ τοὺς ζῶντας, ὅσοι αὐτοὶ ζῶσιν ἕως τοῦ νῦν· (3) καὶ ἀγαθὸς ὑπὲρ τοὺς δύο τούτους ὅστις οὔπω ἐγένετο, ὃς οὐκ εἶδεν σὺν τὸ ποίηµα τὸ πονηρὸν τὸ πεποιηµένον ὑπὸ τὸν ἥλιον. (4) Καὶ εἶδον ἐγὼ σὺν πάντα τὸν µόχθον καὶ σὺν πᾶσαν ἀνδρείαν τοῦ ποιήµατος, ὅτι αὐτὸ ζῆλος ἀνδρὸς ἀπὸ τοῦ ἑταίρου αὐτοῦ· καί γε τοῦτο µαταιότης καὶ προαίρεσις πνεύµατος. (5) ὁ ἄφρων περιέλαβεν τὰς χεῖρας αὐτοῦ καὶ ἔφαγεν τὰς σάρκας αὐτοῦ. (6) ἀγαθὸν πλήρωµα δρακὸς ἀναπαύσεως ὑπὲρ πλήρωµα δύο δρακῶν µόχθου καὶ προαιρέσεως πνεύµατος. (7) Καὶ ἐπέστρεψα ἐγὼ καὶ εἶδον µαταιότητα ὑπὸ τὸν ἥλιον. (8) ἔστιν εἷς, καὶ οὐκ ἔστιν δεύτερος, καί γε υἱὸς καὶ ἀδελφὸς οὐκ ἔστιν αὐτῷ· καὶ οὐκ ἔστιν περασµὸς τῷ παντὶ µόχθῳ αὐτοῦ, καί γε ὀφθαλµὸς αὐτοῦ οὐκ ἐµπίπλαται πλούτου. καὶ τίνι ἐγὼ µοχθῶ καὶ στερίσκω τὴν ψυχήν µου ἀπὸ ἀγαθωσύνης; καί γε τοῦτο µαταιότης καὶ περισπασµὸς πονηρός ἐστιν. (9) ἀγαθοὶ οἱ δύο ὑπὲρ τὸν ἕνα, οἷς ἔστιν αὐτοῖς µισθὸς ἀγαθὸς ἐν µόχθῳ αὐτῶν· (10) ὅτι ἐὰν πέσωσιν, ὁ εἷς ἐγερεῖ τὸν µέτοχον αὐτοῦ, καὶ οὐαὶ αὐτῷ τῷ ἑνί, ὅταν πέσῃ καὶ µὴ ᾖ δεύτερος τοῦ ἐγεῖραι αὐτόν. (11) καί γε ἐὰν κοιµηθῶσιν δύο, καὶ θέρµη αὐτοῖς· καὶ ὁ εἷς πῶς θερµανθῇ; (12) καὶ ἐὰν ἐπικραταιωθῇ ὁ εἷς, οἱ δύο στήσονται κατέναντι αὐτοῦ, καὶ τὸ σπαρτίον τὸ ἔντριτον οὐ ταχέως ἀπορραγήσεται. (13) Ἀγαθὸς παῖς πένης καὶ σοφὸς ὑπὲρ βασιλέα πρεσβύτερον καὶ ἄφρονα, ὃς οὐκ ἔγνω τοῦ προσέχειν ἔτι· (14) ὅτι ἐξ οἴκου τῶν δεσµίων ἐξελεύσεται τοῦ βασιλεῦσαι, ὅτι καί γε ἐν βασιλείᾳ αὐτοῦ ἐγεννήθη πένης. (15) εἶδον σὺν πάντας τοὺς ζῶντας τοὺς περιπατοῦντας ὑπὸ τὸν ἥλιον µετὰ τοῦ νεανίσκου τοῦ δευτέρου, ὃς στήσεται ἀντ’ αὐτοῦ, (16) οὐκ ἔστιν περασµὸς τῷ παντὶ λαῷ, τοῖς πᾶσιν, ὅσοι ἐγένοντο ἔµπροσθεν αὐτῶν· καί γε οἱ ἔσχατοι οὐκ εὐφρανθήσονται ἐν αὐτῷ· ὅτι καί γε τοῦτο µαταιότης καὶ προαίρεσις πνεύµατος. (17) Φύλαξον πόδα σου, ἐν ᾧ ἐὰν πορεύῃ εἰς οἶκον τοῦ θεοῦ, καὶ ἐíὺς τοῦ ἀκούειν· ὑπὲρ δόµα τῶν ἀφρόνων θυσία σου, ὅτι οὔκ εἰσιν εἰδότες τοῦ ποιῆσαι κακόν.

5

(1) µὴ σπεῦδε ἐπὶ στόµατί σου, καὶ καρδία σου µὴ ταχυνάτω τοῦ ἐξενέγκαι λόγον πρὸ προσώπου τοῦ θεοῦ· ὅτι ὁ θεὸς ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ σὺ ἐπὶ τῆς γῆς, ἐπὶ τούτῳ ἔστωσαν οἱ λόγοι σου ὀλίγοι. (2) ὅτι παραγίνεται ἐνύπνιον ἐν πλήθει περισπασµοῦ καὶ φωνὴ ἄφρονος ἐν πλήθει λόγων. (3) καθὼς ἂν εὔξῃ εὐχὴν τῷ θεῷ, µὴ χρονίσῃς τοῦ ἀποδοῦναι αὐτήν· ὅτι οὐκ ἔστιν θέληµα ἐν ἄφροσιν, σὺν ὅσα ἐὰν εὔξῃ ἀπόδος. (4) ἀγαθὸν τὸ µὴ εὔξασθαί σε ἢ τὸ εὔξασθαί σε καὶ µὴ ἀποδοῦναι. (5) µὴ δῷς τὸ στόµα σου τοῦ ἐξαµαρτῆσαι τὴν σάρκα σου καὶ µὴ εἴπῃς πρὸ προσώπου τοῦ θεοῦ ὅτι Ἄγνοιά ἐστιν, ἵνα µὴ ὀργισθῇ ὁ θεὸς ἐπὶ φωνῇ σου καὶ διαφθείρῃ τὰ ποιήµατα χειρῶν σου. (6) ὅτι ἐν πλήθει ἐνυπνίων καὶ µαταιότητες καὶ λόγοι πολλοί· ὅτι σὺν τὸν θεὸν φοβοῦ. (7) Ἐὰν συκοφαντίαν πένητος καὶ ἁρπαγὴν κρίµατος καὶ δικαιοσύνης ἴδῃς ἐν χώρᾳ, µὴ θαυµάσῃς ἐπὶ τῷ πράγµατι· ὅτι ὑψηλὸς ἐπάνω ὑψηλοῦ φυλάξαι καὶ ὑψηλοὶ ἐπ’ αὐτούς. (8) καὶ περισσεία γῆς ἐν παντί ἐστι, βασιλεὺς τοῦ ἀγροῦ εἰργασµένου. (9) Ἀγαπῶν ἀργύριον οὐ πλησθήσεται ἀργυρίου· καὶ τίς ἠγάπησεν ἐν πλήθει αὐτῶν γένηµα; καί γε τοῦτο µαταιότης. (10) ἐν πλήθει τῆς ἀγαθωσύνης ἐπληθύνθησαν ἔσθοντες αὐτήν· καὶ τί ἀνδρεία τῷ παρ’ αὐτῆς ὅτι ἀλλ’ ἢ τοῦ ὁρᾶν ὀφθαλµοῖς αὐτοῦ; (11) γλυκὺς ὕπνος τοῦ δούλου, εἰ ὀλίγον καὶ εἰ πολὺ φάγεται· καὶ τῷ ἐµπλησθέντι τοῦ πλουτῆσαι οὐκ ἔστιν ἀφίων αὐτὸν τοῦ ὑπνῶσαι. (12) ἔστιν ἀρρωστία, ἣν εἶδον ὑπὸ τὸν ἥλιον, πλοῦτον φυλασσόµενον τῷ παρ’ αὐτοῦ εἰς κακίαν αὐτοῦ, (13) καὶ ἀπολεῖται ὁ πλοῦτος ἐκεῖνος ἐν περισπασµῷ πονηρῷ, καὶ ἐγέννησεν υἱόν, καὶ οὐκ ἔστιν ἐν χειρὶ αὐτοῦ οὐδέν. (14) καθὼς ἐξῆλθεν ἀπὸ γαστρὸς µητρὸς αὐτοῦ γυµνός, ἐπιστρέψει τοῦ πορευθῆναι ὡς ἥκει καὶ οὐδὲν οὐ λήµψεται ἐν µόχθῳ αὐτοῦ, ἵνα πορευθῇ ἐν χειρὶ αὐτοῦ. (15) καί γε τοῦτο πονηρὰ ἀρρωστία· ὥσπερ γὰρ παρεγένετο, οὕτως καὶ ἀπελεύσεται, καὶ τίς περισσεία αὐτῷ, ᾗ µοχθεῖ εἰς ἄνεµον; (16) καί γε πᾶσαι αἱ ἡµέραι αὐτοῦ ἐν σκότει καὶ πένθει καὶ θυµῷ πολλῷ καὶ ἀρρωστίᾳ καὶ χόλῳ. (17) Ἰδοὺ ὃ εἶδον ἐγὼ ἀγαθόν, ὅ ἐστιν καλόν, τοῦ φαγεῖν καὶ τοῦ πιεῖν καὶ τοῦ ἰδεῖν ἀγαθωσύνην ἐν παντὶ µόχθῳ αὐτοῦ, ᾧ ἐὰν µοχθῇ ὑπὸ τὸν ἥλιον ἀριθµὸν ἡµερῶν ζωῆς αὐτοῦ, ὧν ἔδωκεν αὐτῷ ὁ θεός· ὅτι αὐτὸ µερὶς αὐτοῦ. (18) καί γε πᾶς ὁ ἄνθρωπος, ᾧ ἔδωκεν αὐτῷ ὁ θεὸς πλοῦτον καὶ ὑπάρχοντα καὶ ἐξουσίασεν αὐτὸν τοῦ φαγεῖν ἀπ’ αὐτοῦ καὶ τοῦ λαβεῖν τὸ µέρος αὐτοῦ καὶ τοῦ εὐφρανθῆναι ἐν µόχθῳ αὐτοῦ, τοῦτο δόµα θεοῦ ἐστιν. (19) ὅτι οὐ πολλὰ µνησθήσεται τὰς ἡµέρας τῆς ζωῆς αὐτοῦ· ὅτι ὁ θεὸς περισπᾷ αὐτὸν ἐν εὐφροσύνῃ καρδίας αὐτοῦ.

6

(1) Ἔστιν πονηρία, ἣν εἶδον ὑπὸ τὸν ἥλιον, καὶ πολλή ἐστιν ἐπὶ τὸν ἄνθρωπον· (2) ἀνήρ, ᾧ δώσει αὐτῷ ὁ θεὸς πλοῦτον καὶ ὑπάρχοντα καὶ δόξαν, καὶ οὐκ ἔστιν ὑστερῶν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ ἀπὸ πάντων, ὧν ἐπιθυµήσει, καὶ οὐκ ἐξουσιάσει αὐτῷ ὁ θεὸς τοῦ φαγεῖν ἀπ’ αὐτοῦ, ὅτι ἀνὴρ ξένος φάγεται αὐτόν· τοῦτο µαταιότης καὶ ἀρρωστία πονηρά ἐστιν. (3) ἐὰν γεννήσῃ ἀνὴρ ἑκατὸν καὶ ἔτη πολλὰ ζήσεται, καὶ πλῆθος ὅ τι ἔσονται ἡµέραι ἐτῶν αὐτοῦ, καὶ ψυχὴ αὐτοῦ οὐκ ἐµπλησθήσεται ἀπὸ τῆς ἀγαθωσύνης, καί γε ταφὴ οὐκ ἐγένετο αὐτῷ, εἶπα Ἀγαθὸν ὑπὲρ αὐτὸν τὸ ἔκτρωµα, (4) ὅτι ἐν µαταιότητι ἦλθεν καὶ ἐν σκότει πορεύεται, καὶ ἐν σκότει ὄνοµα αὐτοῦ καλυφθήσεται, (5) καί γε ἥλιον οὐκ εἶδεν καὶ οὐκ ἔγνω, ἀνάπαυσις τούτῳ ὑπὲρ τοῦτον. (6) καὶ εἰ ἔζησεν χιλίων ἐτῶν καθόδους καὶ ἀγαθωσύνην οὐκ εἶδεν, µὴ οὐκ εἰς τόπον ἕνα τὰ πάντα πορεύεται; (7) Πᾶς µόχθος τοῦ ἀνθρώπου εἰς στόµα αὐτοῦ, καί γε ἡ ψυχὴ οὐ πληρωθήσεται. (8) ὅτι τίς περισσεία τῷ σοφῷ ὑπὲρ τὸν ἄφρονα; διότι ὁ πένης οἶδεν πορευθῆναι κατέναντι τῆς ζωῆς. (9) ἀγαθὸν ὅραµα ὀφθαλµῶν ὑπὲρ πορευόµενον ψυχῇ. καί γε τοῦτο µαταιότης καὶ προαίρεσις πνεύµατος. (10) Εἴ τι ἐγένετο, ἤδη κέκληται ὄνοµα αὐτοῦ, καὶ ἐγνώσθη ὅ ἐστιν ἄνθρωπος, καὶ οὐ δυνήσεται τοῦ κριθῆναι µετὰ τοῦ ἰσχυροῦ ὑπὲρ αὐτόν· (11) ὅτι εἰσὶν λόγοι πολλοὶ πληθύνοντες µαταιότητα. τί περισσὸν τῷ ἀνθρώπῳ;

7

(6:12) ὅτι τίς οἶδεν τί ἀγαθὸν τῷ ἀνθρώπῳ ἐν τῇ ζωῇ ἀριθµὸν ἡµερῶν ζωῆς µαταιότητος αὐτοῦ; καὶ ἐποίησεν αὐτὰς ἐν σκιᾷ· ὅτι τίς ἀπαíελεῖ τῷ ἀνθρώπῳ τί ἔσται ὀπίσω αὐτοῦ ὑπὸ τὸν ἥλιον; (1) Ἀγαθὸν ὄνοµα ὑπὲρ ἔλαιον ἀγαθὸν καὶ ἡµέρα τοῦ θανάτου ὑπὲρ ἡµέραν γενέσεως αὐτοῦ. (2) ἀγαθὸν πορευθῆναι εἰς οἶκον πένθους ἢ ὅτι πορευθῆναι εἰς οἶκον πότου, καθότι τοῦτο τέλος παντὸς τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ὁ ζῶν δώσει εἰς καρδίαν αὐτοῦ. (3) ἀγαθὸν θυµὸς ὑπὲρ γέλωτα, ὅτι ἐν κακίᾳ προσώπου ἀγαθυνθήσεται καρδία. (4) καρδία σοφῶν ἐν οἴκῳ πένθους, καὶ καρδία ἀφρόνων ἐν οἴκῳ εὐφροσύνης. (5) ἀγαθὸν τὸ ἀκοῦσαι ἐπιτίµησιν σοφοῦ ὑπὲρ ἄνδρα ἀκούοντα ᾆσµα ἀφρόνων· (6) ὅτι ὡς φωνὴ τῶν ἀκανθῶν ὑπὸ τὸν λέβητα, οὕτως γέλως τῶν ἀφρόνων· καί γε τοῦτο µαταιότης. (7) ὅτι ἡ συκοφαντία περιφέρει σοφὸν καὶ ἀπόλλυσι τὴν καρδίαν εὐτονίας αὐτοῦ. (8) ἀγαθὴ ἐσχάτη λόγων ὑπὲρ ἀρχὴν αὐτοῦ, ἀγαθὸν µακρόθυµος ὑπὲρ ὑψηλὸν πνεύµατι. (9) µὴ σπεύσῃς ἐν πνεύµατί σου τοῦ θυµοῦσθαι, ὅτι θυµὸς ἐν κόλπῳ ἀφρόνων ἀναπαύσεται. (10) µὴ εἴπῃς Τί ἐγένετο ὅτι αἱ ἡµέραι αἱ πρότεραι ἦσαν ἀγαθαὶ ὑπὲρ ταύτας; ὅτι οὐκ ἐν σοφίᾳ ἐπηρώτησας περὶ τούτου. (11) ἀγαθὴ σοφία µετὰ κληροδοσίας καὶ περισσεία τοῖς θεωροῦσιν τὸν ἥλιον· (12) ὅτι ἐν σκιᾷ αὐτῆς ἡ σοφία ὡς σκιὰ τοῦ ἀργυρίου, καὶ περισσεία γνώσεως τῆς σοφίας ζωοποιήσει τὸν παρ’ αὐτῆς. (13) ἰδὲ τὰ ποιήµατα τοῦ θεοῦ· ὅτι τίς δυνήσεται τοῦ κοσµῆσαι ὃν ἂν ὁ θεὸς διαστρέψῃ αὐτόν; (14) ἐν ἡµέρᾳ ἀγαθωσύνης ζῆθι ἐν ἀγαθῷ καὶ ἐν ἡµέρᾳ κακίας ἰδέ· καί γε σὺν τοῦτο σύµφωνον τούτῳ ἐποίησεν ὁ θεὸς περὶ λαλιᾶς, ἵνα µὴ εὕρῃ ὁ ἄνθρωπος ὀπίσω αὐτοῦ µηδέν. (15) Σὺν τὰ πάντα εἶδον ἐν ἡµέραις µαταιότητός µου· ἔστιν δίκαιος ἀπολλύµενος ἐν δικαίῳ αὐτοῦ, καὶ ἔστιν ἀσεβὴς µένων ἐν κακίᾳ αὐτοῦ. (16) µὴ γίνου δίκαιος πολὺ καὶ µὴ σοφίζου περισσά, µήποτε ἐκπλαγῇς. (17) µὴ ἀσεβήσῃς πολὺ καὶ µὴ γίνου σκληρός, ἵνα µὴ ἀποθάνῃς ἐν οὐ καιρῷ σου. (18) ἀγαθὸν τὸ ἀντέχεσθαί σε ἐν τούτῳ, καί γε ἀπὸ τούτου µὴ ἀνῇς τὴν χεῖρά σου, ὅτι φοβούµενος τὸν θεὸν ἐξελεύσεται τὰ πάντα. (19) Ἡ σοφία βοηθήσει τῷ σοφῷ ὑπὲρ δέκα ἐξουσιάζοντας τοὺς ὄντας ἐν τῇ πόλει· (20) ὅτι ἄνθρωπος οὐκ ἔστιν δίκαιος ἐν τῇ γῇ, ὃς ποιήσει ἀγαθὸν καὶ οὐχ ἁµαρτήσεται. (21) καί γε εἰς πάντας τοὺς λόγους, οὓς λαλήσουσιν, µὴ θῇς καρδίαν σου, ὅπως µὴ ἀκούσῃς τοῦ δούλου σου καταρωµένου σε, (22) ὅτι πλειστάκις πονηρεύσεταί σε καὶ καθόδους πολλὰς κακώσει καρδίαν σου, ὅπως καί γε σὺ κατηράσω ἑτέρους. (23) Πάντα ταῦτα ἐπείρασα ἐν τῇ σοφίᾳ· εἶπα Σοφισθήσοµαι, (24) καὶ αὐτὴ ἐµακρύνθη ἀπ’ ἐµοῦ µακρὰν ὑπὲρ ὃ ἦν, καὶ βαθὺ βάθος, τίς εὑρήσει αὐτό; (25) ἐκύκλωσα ἐγώ, καὶ ἡ καρδία µου τοῦ γνῶναι καὶ τοῦ κατασκέψασθαι καὶ ζητῆσαι σοφίαν καὶ ψῆφον καὶ τοῦ γνῶναι ἀσεβοῦς ἀφροσύνην καὶ σκληρίαν καὶ περιφοράν. (26) καὶ εὑρίσκω ἐγὼ πικρότερον ὑπὲρ θάνατον, σὺν τὴν γυναῖκα, ἥτις ἐστὶν θηρεύµατα καὶ σαγῆναι καρδία αὐτῆς, δεσµοὶ χεῖρες αὐτῆς· ἀγαθὸς πρὸ προσώπου τοῦ θεοῦ ἐξαιρεθήσεται ἀπ’ αὐτῆς, καὶ ἁµαρτάνων συλληµφθήσεται ἐν αὐτῇ. (27) ἰδὲ τοῦτο εὗρον, εἶπεν ὁ Ἐκκλησιαστής, µία τῇ µιᾷ τοῦ εὑρεῖν λογισµόν, (28) ὃν ἔτι ἐζήτησεν ἡ ψυχή µου καὶ οὐχ εὗρον· ἄνθρωπον ἕνα ἀπὸ χιλίων εὗρον καὶ γυναῖκα ἐν πᾶσι τούτοις οὐχ εὗρον. (29) πλὴν ἰδὲ τοῦτο εὗρον, ὃ ἐποίησεν ὁ θεὸς σὺν τὸν ἄνθρωπον εὐθῆ, καὶ αὐτοὶ ἐζήτησαν λογισµοὺς πολλούς. (8:1) Τίς οἶδεν σοφούς; καὶ τίς οἶδεν λύσιν ῥήµατος;

8

σοφία ἀνθρώπου φωτιεῖ πρόσωπον αὐτοῦ, καὶ ἀναιδὴς προσώπῳ αὐτοῦ µισηθήσεται. (2) στόµα βασιλέως φύλαξον καὶ περὶ λόγου ὅρκου θεοῦ µὴ σπουδάσῃς· (3) ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ πορεύσῃ, µὴ στῇς ἐν λόγῳ πονηρῷ· ὅτι πᾶν, ὃ ἐὰν θελήσῃ, ποιήσει, (4) καθὼς λαλεῖ βασιλεὺς ἐξουσιάζων, καὶ τίς ἐρεῖ αὐτῷ Τί ποιήσεις; (5) ὁ φυλάσσων ἐντολὴν οὐ γνώσεται ῥῆµα πονηρόν, καὶ καιρὸν κρίσεως γινώσκει καρδία σοφοῦ· (6) ὅτι παντὶ πράγµατι ἔστιν καιρὸς καὶ κρίσις, ὅτι γνῶσις τοῦ ἀνθρώπου πολλὴ ἐπ’ αὐτόν· (7) ὅτι οὐκ ἔστιν γινώσκων τί τὸ ἐσόµενον, ὅτι καθὼς ἔσται τίς ἀναíελεῖ αὐτῷ; (8) οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος ἐξουσιάζων ἐν πνεύµατι τοῦ κωλῦσαι σὺν τὸ πνεῦµα· καὶ οὐκ ἔστιν ἐξουσία ἐν ἡµέρᾳ τοῦ θανάτου, καὶ οὐκ ἔστιν ἀποστολὴ ἐν τῷ πολέµῳ, καὶ οὐ διασώσει ἀσέβεια τὸν παρ’ αὐτῆς. (9) καὶ σὺν πᾶν τοῦτο εἶδον καὶ ἔδωκα τὴν καρδίαν µου εἰς πᾶν ποίηµα, ὃ πεποίηται ὑπὸ τὸν ἥλιον, τὰ ὅσα ἐξουσιάσατο ὁ ἄνθρωπος ἐν ἀνθρώπῳ τοῦ κακῶσαι αὐτόν· (10) καὶ τότε εἶδον ἀσεβεῖς εἰς τάφους εἰσαχθέντας, καὶ ἐκ τόπου ἁγίου ἐπορεύθησαν καὶ ἐπῃνέθησαν ἐν τῇ πόλει, ὅτι οὕτως ἐποίησαν. καί γε τοῦτο µαταιότης. (11) ὅτι οὐκ ἔστιν γινοµένη ἀντίρρησις ἀπὸ τῶν ποιούντων τὸ πονηρὸν ταχύ· διὰ τοῦτο ἐπληροφορήθη καρδία υἱῶν τοῦ ἀνθρώπου ἐν αὐτοῖς τοῦ ποιῆσαι τὸ πονηρόν. (12) ὃς ἥµαρτεν, ἐποίησεν τὸ πονηρὸν ἀπὸ τότε καὶ ἀπὸ µακρότητος αὐτῷ· ὅτι καί γε γινώσκω ἐγὼ ὅτι ἔσται ἀγαθὸν τοῖς φοβουµένοις τὸν θεόν, ὅπως φοβῶνται ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ· (13) καὶ ἀγαθὸν οὐκ ἔσται τῷ ἀσεβεῖ, καὶ οὐ µακρυνεῖ ἡµέρας ἐν σκιᾷ ὃς οὐκ ἔστιν φοβούµενος ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ. (14) ἔστιν µαταιότης, ἣ πεποίηται ἐπὶ τῆς γῆς, ὅτι εἰσὶ δίκαιοι ὅτι φθάνει πρὸς αὐτοὺς ὡς ποίηµα τῶν ἀσεβῶν, καὶ εἰσὶν ἀσεβεῖς ὅτι φθάνει πρὸς αὐτοὺς ὡς ποίηµα τῶν δικαίων· εἶπα ὅτι καί γε τοῦτο µαταιότης. (15) καὶ ἐπῄνεσα ἐγὼ σὺν τὴν εὐφροσύνην, ὅτι οὐκ ἔστιν ἀγαθὸν τῷ ἀνθρώπῳ ὑπὸ τὸν ἥλιον ὅτι εἰ µὴ τοῦ φαγεῖν καὶ τοῦ πιεῖν καὶ τοῦ εὐφρανθῆναι, καὶ αὐτὸ συµπροσέσται αὐτῷ ἐν µόχθῳ αὐτοῦ ἡµέρας ζωῆς αὐτοῦ, ὅσας ἔδωκεν αὐτῷ ὁ θεὸς ὑπὸ τὸν ἥλιον. (16) Ἐν οἷς ἔδωκα τὴν καρδίαν µου τοῦ γνῶναι σοφίαν καὶ τοῦ ἰδεῖν τὸν περισπασµὸν τὸν πεποιηµένον ἐπὶ τῆς γῆς, ὅτι καί γε ἐν ἡµέρᾳ καὶ ἐν νυκτὶ ὕπνον ἐν ὀφθαλµοῖς αὐτοῦ οὐκ ἔστιν βλέπων, (17) καὶ εἶδον σὺν πάντα τὰ ποιήµατα τοῦ θεοῦ, ὅτι οὐ δυνήσεται ἄνθρωπος τοῦ εὑρεῖν σὺν τὸ ποίηµα τὸ πεποιηµένον ὑπὸ τὸν ἥλιον· ὅσα ἂν µοχθήσῃ ὁ ἄνθρωπος τοῦ ζητῆσαι, καὶ οὐχ εὑρήσει· καί γε ὅσα ἂν εἴπῃ ὁ σοφὸς τοῦ γνῶναι, οὐ δυνήσεται τοῦ εὑρεῖν.

9

(1) Ὅτι σὺν πᾶν τοῦτο ἔδωκα εἰς καρδίαν µου, καὶ καρδία µου σὺν πᾶν εἶδεν τοῦτο, ὡς οἱ δίκαιοι καὶ οἱ σοφοὶ καὶ ἐργασίαι αὐτῶν ἐν χειρὶ τοῦ θεοῦ, καί γε ἀγάπην καί γε µῖσος οὐκ ἔστιν εἰδὼς ὁ ἄνθρωπος· τὰ πάντα πρὸ προσώπου αὐτῶν, (2) µαταιότης ἐν τοῖς πᾶσιν. συνάντηµα ἓν τῷ δικαίῳ καὶ τῷ ἀσεβεῖ, τῷ ἀγαθῷ καὶ τῷ κακῷ καὶ τῷ καθαρῷ καὶ τῷ ἀκαθάρτῳ καὶ τῷ θυσιάζοντι καὶ τῷ µὴ θυσιάζοντι· ὡς ὁ ἀγαθός, ὧς ὁ ἁµαρτάνων· ὧς ὁ ὀµνύων, καθὼς ὁ τὸν ὅρκον φοβούµενος. (3) τοῦτο πονηρὸν ἐν παντὶ πεποιηµένῳ ὑπὸ τὸν ἥλιον, ὅτι συνάντηµα ἓν τοῖς πᾶσιν· καί γε καρδία υἱῶν τοῦ ἀνθρώπου ἐπληρώθη πονηροῦ, καὶ περιφέρεια ἐν καρδίᾳ αὐτῶν ἐν ζωῇ αὐτῶν, καὶ ὀπίσω αὐτῶν πρὸς τοὺς νεκρούς. (4) ὅτι τίς ὃς κοινωνεῖ πρὸς πάντας τοὺς ζῶντας; ἔστιν ἐλπίς, ὅτι ὁ κύων ὁ ζῶν, αὐτὸς ἀγαθὸς ὑπὲρ τὸν λέοντα τὸν νεκρόν. (5) ὅτι οἱ ζῶντες γνώσονται ὅτι ἀποθανοῦνται, καὶ οἱ νεκροὶ οὔκ εἰσιν γινώσκοντες οὐδέν· καὶ οὐκ ἔστιν αὐτοῖς ἔτι µισθός, ὅτι ἐπελήσθη ἡ µνήµη αὐτῶν· (6) καί γε ἀγάπη αὐτῶν καί γε µῖσος αὐτῶν καί γε ζῆλος αὐτῶν ἤδη ἀπώλετο, καὶ µερὶς οὐκ ἔστιν αὐτοῖς ἔτι εἰς αἰῶνα ἐν παντὶ τῷ πεποιηµένῳ ὑπὸ τὸν ἥλιον. (7) Δεῦρο φάγε ἐν εὐφροσύνῃ ἄρτον σου καὶ πίε ἐν καρδίᾳ ἀγαθῇ οἶνόν σου, ὅτι ἤδη εὐδόκησεν ὁ θεὸς τὰ ποιήµατά σου. (8) ἐν παντὶ καιρῷ ἔστωσαν ἱµάτιά σου λευκά, καὶ ἔλαιον ἐπὶ κεφαλήν σου µὴ ὑστερησάτω. (9) ἰδὲ ζωὴν µετὰ γυναικός, ἧς ἠγάπησας, πάσας ἡµέρας ζωῆς µαταιότητός σου τὰς δοθείσας σοι ὑπὸ τὸν ἥλιον, πάσας ἡµέρας µαταιότητός σου, ὅτι αὐτὸ µερίς σου ἐν τῇ ζωῇ σου καὶ ἐν τῷ µόχθῳ σου, ᾧ σὺ µοχθεῖς ὑπὸ τὸν ἥλιον. (10) πάντα, ὅσα ἂν εὕρῃ ἡ χείρ σου τοῦ ποιῆσαι, ὡς ἡ δύναµίς σου ποίησον, ὅτι οὐκ ἔστιν ποίηµα καὶ λογισµὸς καὶ γνῶσις καὶ σοφία ἐν ᾅδῃ, ὅπου σὺ πορεύῃ ἐκεῖ. (11) Ἐπέστρεψα καὶ εἶδον ὑπὸ τὸν ἥλιον ὅτι οὐ τοῖς κούφοις ὁ δρόµος καὶ οὐ τοῖς δυνατοῖς ὁ πόλεµος καί γε οὐ τοῖς σοφοῖς ἄρτος καί γε οὐ τοῖς συνετοῖς πλοῦτος καί γε οὐ τοῖς γινώσκουσιν χάρις, ὅτι καιρὸς καὶ ἀπάντηµα συναντήσεται τοῖς πᾶσιν αὐτοῖς. (12) ὅτι καί γε οὐκ ἔγνω ὁ ἄνθρωπος τὸν καιρὸν αὐτοῦ· ὡς οἱ ἰχθύες οἱ θηρευόµενοι ἐν ἀµφιβλήστρῳ κακῷ καὶ ὡς ὄρνεα τὰ θηρευόµενα ἐν παγίδι, ὡς αὐτὰ παγιδεύονται οἱ υἱοὶ τοῦ ἀνθρώπου εἰς καιρὸν πονηρόν, ὅταν ἐπιπέσῃ ἐπ’ αὐτοὺς ἄφνω. (13) Καί γε τοῦτο εἶδον σοφίαν ὑπὸ τὸν ἥλιον, καὶ µεγάλη ἐστὶν πρός µε· (14) πόλις µικρὰ καὶ ἄνδρες ἐν αὐτῇ ὀλίγοι, καὶ ἔλθῃ ἐπ’ αὐτὴν βασιλεὺς µέγας καὶ κυκλώσῃ αὐτὴν καὶ οἰκοδοµήσῃ ἐπ’ αὐτὴν χάρακας µεγάλους· (15) καὶ εὕρῃ ἐν αὐτῇ ἄνδρα πένητα σοφόν, καὶ διασώσει αὐτὸς τὴν πόλιν ἐν τῇ σοφίᾳ αὐτοῦ· καὶ ἄνθρωπος οὐκ ἐµνήσθη σὺν τοῦ ἀνδρὸς τοῦ πένητος ἐκείνου. (16) καὶ εἶπα ἐγώ Ἀγαθὴ σοφία ὑπὲρ δύναµιν· καὶ σοφία τοῦ πένητος ἐξουδενωµένη, καὶ λόγοι αὐτοῦ οὔκ εἰσιν ἀκουόµενοι. (17) λόγοι σοφῶν ἐν ἀναπαύσει ἀκούονται ὑπὲρ κραυγὴν ἐξουσιαζόντων ἐν ἀφροσύναις. (18) ἀγαθὴ σοφία ὑπὲρ σκεύη πολέµου, καὶ ἁµαρτάνων εἷς ἀπολέσει ἀγαθωσύνην πολλήν.

10

(1) Μυῖαι θανατοῦσαι σαπριοῦσιν σκευασίαν ἐλαίου ἡδύσµατος· τίµιον ὀλίγον σοφίας ὑπὲρ δόξαν ἀφροσύνης µεγάλης. (2) καρδία σοφοῦ εἰς δεξιὸν αὐτοῦ, καὶ καρδία ἄφρονος εἰς ἀριστερὸν αὐτοῦ· (3) καί γε ἐν ὁδῷ ὅταν ἄφρων πορεύηται, καρδία αὐτοῦ ὑστερήσει, καὶ ἃ λογιεῖται πάντα ἀφροσύνη ἐστίν. (4) ἐὰν πνεῦµα τοῦ ἐξουσιάζοντος ἀναβῇ ἐπὶ σέ, τόπον σου µὴ ἀφῇς, ὅτι ἴαµα καταπαύσει ἁµαρτίας µεγάλας. (5) ἔστιν πονηρία, ἣν εἶδον ὑπὸ τὸν ἥλιον, ὡς ἀκούσιον, ὃ ἐξῆλθεν ἀπὸ προσώπου τοῦ ἐξουσιάζοντος· (6) ἐδόθη ὁ ἄφρων ἐν ὕψεσι µεγάλοις, καὶ πλούσιοι ἐν ταπεινῷ καθήσονται· (7) εἶδον δούλους ἐφ’ ἵππους καὶ ἄρχοντας πορευοµένους ὡς δούλους ἐπὶ τῆς γῆς. (8) ὁ ὀρύσσων βόθρον ἐν αὐτῷ ἐµπεσεῖται, καὶ καθαιροῦντα φραγµόν, δήξεται αὐτὸν ὄφις· (9) ἐξαίρων λίθους διαπονηθήσεται ἐν αὐτοῖς, σχίζων ξύλα κινδυνεύσει ἐν αὐτοῖς. (10) ἐὰν ἐκπέσῃ τὸ σιδήριον, καὶ αὐτὸς πρόσωπον ἐτάραξεν, καὶ δυνάµεις δυναµώσει, καὶ περισσεία τοῦ ἀνδρείου σοφία. (11) ἐὰν δάκῃ ὁ ὄφις ἐν οὐ ψιθυρισµῷ, καὶ οὐκ ἔστιν περισσεία τῷ ἐπᾴδοντι. (12) λόγοι στόµατος σοφοῦ χάρις, καὶ χείλη ἄφρονος καταποντιοῦσιν αὐτόν· (13) ἀρχὴ λόγων στόµατος αὐτοῦ ἀφροσόνη, καὶ ἐσχάτη στόµατος αὐτοῦ περιφέρεια πονηρά· (14) καὶ ὁ ἄφρων πληθύνει λόγους. οὐκ ἔγνω ὁ ἄνθρωπος τί τὸ γενόµενον, καὶ τί τὸ ἐσόµενον ὀπίσω αὐτοῦ, τίς ἀναíελεῖ αὐτῷ; (15) µόχθος τῶν ἀφρόνων κοπώσει αὐτούς, ὃς οὐκ ἔγνω τοῦ πορευθῆναι εἰς πόλιν. (16) οὐαί σοι, πόλις, ἧς ὁ βασιλεύς σου νεώτερος καὶ οἱ ἄρχοντές σου ἐν πρωίᾳ ἐσθίουσιν· (17) µακαρία σύ, γῆ, ἧς ὁ βασιλεύς σου υἱὸς ἐλευθέρων καὶ οἱ ἄρχοντές σου πρὸς καιρὸν φάγονται ἐν δυνάµει καὶ οὐκ αἰσχυνθήσονται. (18) ἐν ὀκνηρίαις ταπεινωθήσεται ἡ δόκωσις, καὶ ἐν ἀργίᾳ χειρῶν στάξει ἡ οἰκία. (19) εἰς γέλωτα ποιοῦσιν ἄρτον, καὶ οἶνος εὐφραίνει ζῶντας, καὶ τοῦ ἀργυρίου ἐπακούσεται σὺν τὰ πάντα. (20) καί γε ἐν συνειδήσει σου βασιλέα µὴ καταράσῃ, καὶ ἐν ταµιείοις κοιτώνων σου µὴ καταράσῃ πλούσιον· ὅτι πετεινὸν τοῦ οὐρανοῦ ἀποίσει σὺν τὴν φωνήν, καὶ ὁ ἔχων τὰς πτέρυγας ἀπαíελεῖ λόγον.

11

(1) Ἀπόστειλον τὸν ἄρτον σου ἐπὶ πρόσωπον τοῦ ὕδατος, ὅτι ἐν πλήθει τῶν ἡµερῶν εὑρήσεις αὐτόν· (2) δὸς µερίδα τοῖς ἑπτὰ καί γε τοῖς ὀκτώ, ὅτι οὐ γινώσκεις τί ἔσται πονηρὸν ἐπὶ τὴν γῆν. (3) ἐὰν πληρωθῶσιν τὰ νέφη ὑετοῦ, ἐπὶ τὴν γῆν ἐκχέουσιν· καὶ ἐὰν πέσῃ ξύλον ἐν τῷ νότῳ καὶ ἐὰν ἐν τῷ βορρᾷ, τόπῳ, οὗ πεσεῖται τὸ ξύλον, ἐκεῖ ἔσται. (4) τηρῶν ἄνεµον οὐ σπερεῖ, καὶ βλέπων ἐν ταῖς νεφέλαις οὐ θερίσει, (5) ἐν οἷς οὐκ ἔστιν γινώσκων τίς ἡ ὁδὸς τοῦ πνεύµατος. ὡς ὀστᾶ ἐν γαστρὶ τῆς κυοφορούσης, οὕτως οὐ γνώσῃ τὰ ποιήµατα τοῦ θεοῦ, ὅσα ποιήσει σὺν τὰ πάντα. (6) ἐν πρωίᾳ σπεῖρον τὸ σπέρµα σου, καὶ εἰς ἑσπέραν µὴ ἀφέτω ἡ χείρ σου, ὅτι οὐ γινώσκεις ποῖον στοιχήσει, ἢ τοῦτο ἢ τοῦτο, καὶ ἐὰν τὰ δύο ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἀγαθά. (7) καὶ γλυκὺ τὸ φῶς καὶ ἀγαθὸν τοῖς ὀφθαλµοῖς τοῦ βλέπειν σὺν τὸν ἥλιον· (8) ὅτι καὶ ἐὰν ἔτη πολλὰ ζήσεται ὁ ἄνθρωπος, ἐν πᾶσιν αὐτοῖς εὐφρανθήσεται καὶ µνησθήσεται τὰς ἡµέρας τοῦ σκότους, ὅτι πολλαὶ ἔσονται· πᾶν τὸ ἐρχόµενον µαταιότης. (9) Εὐφραίνου, νεανίσκε, ἐν νεότητί σου, καὶ ἀγαθυνάτω σε ἡ καρδία σου ἐν ἡµέραις νεότητός σου, καὶ περιπάτει ἐν ὁδοῖς καρδίας σου καὶ ἐν ὁράσει ὀφθαλµῶν σου καὶ γνῶθι ὅτι ἐπὶ πᾶσι τούτοις ἄξει σε ὁ θεὸς ἐν κρίσει. (10) καὶ ἀπόστησον θυµὸν ἀπὸ καρδίας σου καὶ παράγαγε πονηρίαν ἀπὸ σαρκός σου, ὅτι ἡ νεότης καὶ ἡ ἄνοια µαταιότης.

12

(1) καὶ µνήσθητι τοῦ κτίσαντός σε ἐν ἡµέραις νεότητός σου, ἕως ὅτου µὴ ἔλθωσιν ἡµέραι τῆς κακίας καὶ φθάσωσιν ἔτη, ἐν οἷς ἐρεῖς Οὐκ ἔστιν µοι ἐν αὐτοῖς θέληµα· (2) ἕως οὗ µὴ σκοτισθῇ ὁ ἥλιος καὶ τὸ φῶς καὶ ἡ σελήνη καὶ οἱ ἀστέρες, καὶ ἐπιστρέψωσιν τὰ νέφη ὀπίσω τοῦ ὑετοῦ· (3) ἐν ἡµέρᾳ, ᾗ ἐὰν σαλευθῶσιν φύλακες τῆς οἰκίας καὶ διαστραφῶσιν ἄνδρες τῆς δυνάµεως, καὶ ἤργησαν αἱ ἀλήθουσαι, ὅτι ὠλιγώθησαν, καὶ σκοτάσουσιν αἱ βλέπουσαι ἐν ταῖς ὀπαῖς· (4) καὶ κλείσουσιν θύρας ἐν ἀγορᾷ ἐν ἀσθενείᾳ φωνῆς τῆς ἀληθούσης, καὶ ἀναστήσεται εἰς φωνὴν τοῦ στρουθίου, καὶ ταπεινωθήσονται πᾶσαι αἱ θυγατέρες τοῦ ᾄσµατος· (5) καί γε ἀπὸ ὕψους ὄψονται, καὶ θάµβοι ἐν τῇ ὁδῷ· καὶ ἀνθήσῃ τὸ ἀµύγδαλον, καὶ παχυνθῇ ἡ ἀκρίς, καὶ διασκεδασθῇ ἡ κάππαρις, ὅτι ἐπορεύθη ὁ ἄνθρωπος εἰς οἶκον αἰῶνος αὐτοῦ, καὶ ἐκύκλωσαν ἐν ἀγορᾷ οἱ κοπτόµενοι· (6) ἕως ὅτου µὴ ἀνατραπῇ σχοινίον τοῦ ἀργυρίου, καὶ συνθλιβῇ ἀνθέµιον τοῦ χρυσίου, καὶ συντριβῇ ὑδρία ἐπὶ τὴν πηγήν, καὶ συντροχάσῃ ὁ τροχὸς ἐπὶ τὸν λάκκον, (7) καὶ ἐπιστρέψῃ ὁ χοῦς ἐπὶ τὴν γῆν, ὡς ἦν, καὶ τὸ πνεῦµα ἐπιστρέψῃ πρὸς τὸν θεόν, ὃς ἔδωκεν αὐτό. (8) µαταιότης µαταιοτήτων, εἶπεν ὁ Ἐκκλησιαστής, τὰ πάντα µαταιότης. (9) Καὶ περισσὸν ὅτι ἐγένετο Ἐκκλησιαστὴς σοφός, ἔτι ἐδίδαξεν γνῶσιν σὺν τὸν λαόν, καὶ οὖς ἐξιχνιάσεται κόσµιον παραβολῶν. (10) πολλὰ ἐζήτησεν Ἐκκλησιαστὴς τοῦ εὑρεῖν λόγους θελήµατος καὶ γεγραµµένον εὐθύτητος, λόγους ἀληθείας. (11) Λόγοι σοφῶν ὡς τὰ βούκεντρα καὶ ὡς ἧλοι πεφυτευµένοι, οἳ παρὰ τῶν συναγµάτων ἐδόθησαν ἐκ ποιµένος ἑνὸς καὶ περισσὸν ἐξ αὐτῶν. (12) υἱέ µου, φύλαξαι ποιῆσαι βιβλία πολλά· οὐκ ἔστιν περασµός, καὶ µελέτη πολλὴ κόπωσις σαρκός. (13) Τέλος λόγου τὸ πᾶν ἀκούεται Τὸν θεὸν φοβοῦ καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ φύλασσε, ὅτι τοῦτο πᾶς ὁ ἄνθρωπος. (14) ὅτι σὺν πᾶν τὸ ποίηµα ὁ θεὸς ἄξει ἐν κρίσει ἐν παντὶ παρεωραµένῳ, ἐὰν ἀγαθὸν καὶ ἐὰν πονηρόν.

Song of Songs

1 2 3 4 5 6 7 8

1

(1) ᾎσµα ᾀσµάτων, ὅ ἐστιν τῷ Σαλωµων. (2) Φιλησάτω µε ἀπὸ φιληµάτων στόµατος αὐτοῦ, ὅτι ἀγαθοὶ µαστοί σου ὑπὲρ οἶνον, (3) καὶ ὀσµὴ µύρων σου ὑπὲρ πάντα τὰ ἀρώµατα, µύρον ἐκκενωθὲν ὄνοµά σου. διὰ τοῦτο νεάνιδες ἠγάπησάν σε, (4) εἵλκυσάν σε, ὀπίσω σου εἰς ὀσµὴν µύρων σου δραµοῦµεν. Εἰσήνεγκέν µε ὁ βασιλεὺς εἰς τὸ ταµιεῖον αὐτοῦ. Ἀγαλλιασώµεθα καὶ εὐφρανθῶµεν ἐν σοί, ἀγαπήσοµεν µαστούς σου ὑπὲρ οἶνον· εὐθύτης ἠγάπησέν σε. (5) Μέλαινά εἰµι καὶ καλή, θυγατέρες Ιερουσαληµ, ὡς σκηνώµατα Κηδαρ, ὡς δέρρεις Σαλωµων. (6) µὴ βλέψητέ µε, ὅτι ἐγώ εἰµι µεµελανωµένη, ὅτι παρέβλεψέν µε ὁ ἥλιος· υἱοὶ µητρός µου ἐµαχέσαντο ἐν ἐµοί, ἔθεντό µε φυλάκισσαν ἐν ἀµπελῶσιν· ἀµπελῶνα ἐµὸν οὐκ ἐφύλαξα. (7) Ἀπάγγειλόν µοι, ὃν ἠγάπησεν ἡ ψυχή µου, ποῦ ποιµαίνεις, ποῦ κοιτάζεις ἐν µεσηµβρίᾳ, µήποτε γένωµαι ὡς περιβαλλοµένη ἐπ’ ἀγέλαις ἑταίρων σου. (8) Ἐὰν µὴ γνῷς σεαυτήν, ἡ καλὴ ἐν γυναιξίν, ἔξελθε σὺ ἐν πτέρναις τῶν ποιµνίων καὶ ποίµαινε τὰς ἐρίφους σου ἐπὶ σκηνώµασιν τῶν ποιµένων. (9) Τῇ ἵππῳ µου ἐν ἅρµασιν Φαραω ὡµοίωσά σε, ἡ πλησίον µου. (10) τί ὡραιώθησαν σιαγόνες σου ὡς τρυγόνες, τράχηλός σου ὡς ὁρµίσκοι; (11) ὁµοιώµατα χρυσίου ποιήσοµέν σοι µετὰ στιγµάτων τοῦ ἀργυρίου. (12) Ἕως οὗ ὁ βασιλεὺς ἐν ἀνακλίσει αὐτοῦ, νάρδος µου ἔδωκεν ὀσµὴν αὐτοῦ. (13) ἀπόδεσµος τῆς στακτῆς ἀδελφιδός µου ἐµοί, ἀνὰ µέσον τῶν µαστῶν µου αὐλισθήσεται· (14) βότρυς τῆς κύπρου ἀδελφιδός µου ἐµοὶ ἐν ἀµπελῶσιν Εγγαδδι. (15) Ἰδοὺ εἶ καλή, ἡ πλησίον µου, ἰδοὺ εἶ καλή, ὀφθαλµοί σου περιστεραί. (16) Ἰδοὺ εἶ καλός, ὁ ἀδελφιδός µου, καί γε ὡραῖος· πρὸς κλίνη ἡµῶν σύσκιος, (17) δοκοὶ οἴκων ἡµῶν κέδροι, φατνώµατα ἡµῶν κυπάρισσοι.

2

(1) Ἐγὼ ἄνθος τοῦ πεδίου, κρίνον τῶν κοιλάδων. (2) Ὡς κρίνον ἐν µέσῳ ἀκανθῶν, οὕτως ἡ πλησίον µου ἀνὰ µέσον τῶν θυγατέρων. (3) Ὡς µῆλον ἐν τοῖς ξύλοις τοῦ δρυµοῦ, οὕτως ἀδελφιδός µου ἀνὰ µέσον τῶν υἱῶν· ἐν τῇ σκιᾷ αὐτοῦ ἐπεθύµησα καὶ ἐκάθισα, καὶ καρπὸς αὐτοῦ γλυκὺς ἐν λάρυγγί µου. (4) Εἰσαγάγετέ µε εἰς οἶκον τοῦ οἴνου, τάξατε ἐπ’ ἐµὲ ἀγάπην. (5) στηρίσατέ µε ἐν ἀµόραις, στοιβάσατέ µε ἐν µήλοις, ὅτι τετρωµένη ἀγάπης ἐγώ. (6) εὐώνυµος αὐτοῦ ὑπὸ τὴν κεφαλήν µου, καὶ ἡ δεξιὰ αὐτοῦ περιλήµψεταί µε. (7) ὥρκισα ὑµᾶς, θυγατέρες Ιερουσαληµ, ἐν ταῖς δυνάµεσιν καὶ ἐν ταῖς ἰσχύσεσιν τοῦ ἀγροῦ, ἐὰν ἐγείρητε καὶ ἐξεγείρητε τὴν ἀγάπην, ἕως οὗ θελήσῃ. (8) Φωνὴ ἀδελφιδοῦ µου· ἰδοὺ οὗτος ἥκει πηδῶν ἐπὶ τὰ ὄρη διαλλόµενος ἐπὶ τοὺς βουνούς. (9) ὅµοιός ἐστιν ἀδελφιδός µου τῇ δορκάδι ἢ νεβρῷ ἐλάφων ἐπὶ τὰ ὄρη Βαιθηλ. ἰδοὺ οὗτος ἕστηκεν ὀπίσω τοῦ τοίχου ἡµῶν παρακύπτων διὰ τῶν θυρίδων ἐκκύπτων διὰ τῶν δικτύων. (10) ἀποκρίνεται ἀδελφιδός µου καὶ λέγει µοι Ἀνάστα ἐλθέ, ἡ πλησίον µου, καλή µου, περιστερά µου, (11) ὅτι ἰδοὺ ὁ χειµὼν παρῆλθεν, ὁ ὑετὸς ἀπῆλθεν, ἐπορεύθη ἑαυτῷ, (12) τὰ ἄνθη ὤφθη ἐν τῇ γῇ, καιρὸς τῆς τοµῆς ἔφθακεν, φωνὴ τοῦ τρυγόνος ἠκούσθη ἐν τῇ γῇ ἡµῶν, (13) ἡ συκῆ ἐξήνεγκεν ὀλύνθους αὐτῆς, αἱ ἄµπελοι κυπρίζουσιν, ἔδωκαν ὀσµήν. ἀνάστα ἐλθέ, ἡ πλησίον µου, καλή µου, περιστερά µου, (14) καὶ ἐλθὲ σύ, περιστερά µου ἐν σκέπῃ τῆς πέτρας ἐχόµενα τοῦ προτειχίσµατος, δεῖξόν µοι τὴν ὄψιν σου καὶ ἀκούτισόν µε τὴν φωνήν σου, ὅτι ἡ φωνή σου ἡδεῖα, καὶ ἡ ὄψις σου ὡραία. (15) Πιάσατε ἡµῖν ἀλώπεκας µικροὺς ἀφανίζοντας ἀµπελῶνας, καὶ αἱ ἄµπελοι ἡµῶν κυπρίζουσιν. (16) Ἀδελφιδός µου ἐµοί, κἀγὼ αὐτῷ, ὁ ποιµαίνων ἐν τοῖς κρίνοις, (17) ἕως οὗ διαπνεύσῃ ἡ ἡµέρα καὶ κινηθῶσιν αἱ σκιαί. ἀπόστρεψον ὁµοιώθητι σύ, ἀδελφιδέ µου, τῷ δόρκωνι ἢ νεβρῷ ἐλάφων ἐπὶ ὄρη κοιλωµάτων.

3

(1) Ἐπὶ κοίτην µου ἐν νυξὶν ἐζήτησα ὃν ἠγάπησεν ἡ ψυχή µου, ἐζήτησα αὐτὸν καὶ οὐχ εὗρον αὐτόν, ἐκάλεσα αὐτόν, καὶ οὐχ ὑπήκουσέν µου. (2) ἀναστήσοµαι δὴ καὶ κυκλώσω ἐν τῇ πόλει ἐν ταῖς ἀγοραῖς καὶ ἐν ταῖς πλατείαις καὶ ζητήσω ὃν ἠγάπησεν ἡ ψυχή µου· ἐζήτησα αὐτὸν καὶ οὐχ εὗρον αὐτόν. (3) εὕροσάν µε οἱ τηροῦντες οἱ κυκλοῦντες ἐν τῇ πόλει Μὴ ὃν ἠγάπησεν ἡ ψυχή µου εἴδετε; (4) ὡς µικρὸν ὅτε παρῆλθον ἀπ’ αὐτῶν, ἕως οὗ εὗρον ὃν ἠγάπησεν ἡ ψυχή µου· ἐκράτησα αὐτὸν καὶ οὐκ ἀφήσω αὐτόν, ἕως οὗ εἰσήγαγον αὐτὸν εἰς οἶκον µητρός µου καὶ εἰς ταµιεῖον τῆς συλλαβούσης µε. (5) ὥρκισα ὑµᾶς, θυγατέρες Ιερουσαληµ, ἐν ταῖς δυνάµεσιν καὶ ἐν ταῖς ἰσχύσεσιν τοῦ ἀγροῦ, ἐὰν ἐγείρητε καὶ ἐξεγείρητε τὴν ἀγάπην, ἕως ἂν θελήσῃ. (6) Τίς αὕτη ἡ ἀναβαίνουσα ἀπὸ τῆς ἐρήµου ὡς στελέχη καπνοῦ τεθυµιαµένη σµύρναν καὶ λίβανον ἀπὸ πάντων κονιορτῶν µυρεψοῦ; (7) ἰδοὺ ἡ κλίνη τοῦ Σαλωµων, ἑξήκοντα δυνατοὶ κύκλῳ αὐτῆς ἀπὸ δυνατῶν Ισραηλ, (8) πάντες κατέχοντες ῥοµφαίαν δεδιδαγµένοι πόλεµον, ἀνὴρ ῥοµφαία αὐτοῦ ἐπὶ µηρὸν αὐτοῦ ἀπὸ θάµβους ἐν νυξίν. (9) φορεῖον ἐποίησεν ἑαυτῷ ὁ βασιλεὺς Σαλωµων ἀπὸ ξύλων τοῦ Λιβάνου, (10) στύλους αὐτοῦ ἐποίησεν ἀργύριον καὶ ἀνάκλιτον αὐτοῦ χρύσεον, ἐπίβασις αὐτοῦ πορφυρᾶ, ἐντὸς αὐτοῦ λιθόστρωτον, ἀγάπην ἀπὸ θυγατέρων Ιερουσαληµ. (11) ἐξέλθατε καὶ ἴδετε ἐν τῷ βασιλεῖ Σαλωµων ἐν τῷ στεφάνῳ, ᾧ ἐστεφάνωσεν αὐτὸν ἡ µήτηρ αὐτοῦ ἐν ἡµέρᾳ νυµφεύσεως αὐτοῦ καὶ ἐν ἡµέρᾳ εὐφροσύνης καρδίας αὐτοῦ.

4

(1) Ἰδοὺ εἶ καλή, ἡ πλησίον µου, ἰδοὺ εἶ καλή. ὀφθαλµοί σου περιστεραὶ ἐκτὸς τῆς σιωπήσεώς σου. τρίχωµά σου ὡς ἀγέλαι τῶν αἰγῶν, αἳ ἀπεκαλύφθησαν ἀπὸ τοῦ Γαλααδ. (2) ὀδόντες σου ὡς ἀγέλαι τῶν κεκαρµένων, αἳ ἀνέβησαν ἀπὸ τοῦ λουτροῦ, αἱ πᾶσαι διδυµεύουσαι, καὶ ἀτεκνοῦσα οὐκ ἔστιν ἐν αὐταῖς. (3) ὡς σπαρτίον τὸ κόκκινον χείλη σου, καὶ ἡ λαλιά σου ὡραία. ὡς λέπυρον τῆς ῥόας µῆλόν σου ἐκτὸς τῆς σιωπήσεώς σου. (4) ὡς πύργος Δαυιδ τράχηλός σου ὁ ᾠκοδοµηµένος εἰς θαλπιωθ· χίλιοι θυρεοὶ κρέµανται ἐπ’ αὐτόν, πᾶσαι βολίδες τῶν δυνατῶν. (5) δύο µαστοί σου ὡς δύο νεβροὶ δίδυµοι δορκάδος οἱ νεµόµενοι ἐν κρίνοις. (6) ἕως οὗ διαπνεύσῃ ἡ ἡµέρα καὶ κινηθῶσιν αἱ σκιαί, πορεύσοµαι ἐµαυτῷ πρὸς τὸ ὄρος τῆς σµύρνης καὶ πρὸς τὸν βουνὸν τοῦ Λιβάνου. (7) ὅλη καλὴ εἶ, ἡ πλησίον µου, καὶ µῶµος οὐκ ἔστιν ἐν σοί. (8) Δεῦρο ἀπὸ Λιβάνου, νύµφη, δεῦρο ἀπὸ Λιβάνου· ἐλεύσῃ καὶ διελεύσῃ ἀπὸ ἀρχῆς πίστεως, ἀπὸ κεφαλῆς Σανιρ καὶ Ερµων, ἀπὸ µανδρῶν λεόντων, ἀπὸ ὀρέων παρδάλεων. (9) Ἐκαρδίωσας ἡµᾶς, ἀδελφή µου νύµφη, ἐκαρδίωσας ἡµᾶς ἑνὶ ἀπὸ ὀφθαλµῶν σου, ἐν µιᾷ ἐνθέµατι τραχήλου σου. (10) τί ἐκαλλιώθησαν µαστοί σου, ἀδελφή µου νύµφη, τί ἐκαλλιώθησαν µαστοί σου ἀπὸ οἴνου; καὶ ὀσµὴ ἱµατίων σου ὑπὲρ πάντα τὰ ἀρώµατα. (11) κηρίον ἀποστάζουσιν χείλη σου, νύµφη, µέλι καὶ γάλα ὑπὸ τὴν γλῶσσάν σου, καὶ ὀσµὴ ἱµατίων σου ὡς ὀσµὴ Λιβάνου. (12) Κῆπος κεκλεισµένος ἀδελφή µου νύµφη, κῆπος κεκλεισµένος, πηγὴ ἐσφραγισµένη· (13) ἀποστολαί σου παράδεισος ῥοῶν µετὰ καρποῦ ἀκροδρύων, κύπροι µετὰ νάρδων, (14) νάρδος καὶ κρόκος, κάλαµος καὶ κιννάµωµον µετὰ πάντων ξύλων τοῦ Λιβάνου, σµύρνα αλωθ µετὰ πάντων πρώτων µύρων, (15) πηγὴ κήπων, φρέαρ ὕδατος ζῶντος καὶ ῥοιζοῦντος ἀπὸ τοῦ Λιβάνου. (16) Ἐξεγέρθητι, βορρᾶ, καὶ ἔρχου, νότε, διάπνευσον κῆπόν µου, καὶ ῥευσάτωσαν ἀρώµατά µου· καταβήτω ἀδελφιδός µου εἰς κῆπον αὐτοῦ καὶ φαγέτω καρπὸν ἀκροδρύων αὐτοῦ.

5

(1) Εἰσῆλθον εἰς κῆπόν µου, ἀδελφή µου νύµφη, ἐτρύγησα σµύρναν µου µετὰ ἀρωµάτων µου, ἔφαγον ἄρτον µου µετὰ µέλιτός µου, ἔπιον οἶνόν µου µετὰ γάλακτός µου· φάγετε, πλησίοι, καὶ πίετε καὶ µεθύσθητε, ἀδελφοί, (2) Ἐγὼ καθεύδω, καὶ ἡ καρδία µου ἀγρυπνεῖ. φωνὴ ἀδελφιδοῦ µου, κρούει ἐπὶ τὴν θύραν Ἄνοιξόν µοι, ἀδελφή µου, ἡ πλησίον µου, περιστερά µου, τελεία µου, ὅτι ἡ κεφαλή µου ἐπλήσθη δρόσου καὶ οἱ βόστρυχοί µου ψεκάδων νυκτός. (3) Ἐξεδυσάµην τὸν χιτῶνά µου, πῶς ἐνδύσωµαι αὐτόν; ἐνιψάµην τοὺς πόδας µου, πῶς µολυνῶ αὐτούς; (4) ἀδελφιδός µου ἀπέστειλεν χεῖρα αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ὀπῆς, καὶ ἡ κοιλία µου ἐθροήθη ἐπ’ αὐτόν. (5) ἀνέστην ἐγὼ ἀνοῖξαι τῷ ἀδελφιδῷ µου, χεῖρές µου ἔσταξαν σµύρναν, δάκτυλοί µου σµύρναν πλήρη ἐπὶ χεῖρας τοῦ κλείθρου. (6) ἤνοιξα ἐγὼ τῷ ἀδελφιδῷ µου, ἀδελφιδός µου παρῆλθεν· ψυχή µου ἐξῆλθεν ἐν λόγῳ αὐτοῦ, ἐζήτησα αὐτὸν καὶ οὐχ εὗρον αὐτόν, ἐκάλεσα αὐτόν, καὶ οὐχ ὑπήκουσέν µου. (7) εὕροσάν µε οἱ φύλακες οἱ κυκλοῦντες ἐν τῇ πόλει, ἐπάταξάν µε, ἐτραυµάτισάν µε, ἦραν τὸ θέριστρόν µου ἀπ’ ἐµοῦ φύλακες τῶν τειχέων. (8) ὥρκισα ὑµᾶς, θυγατέρες Ιερουσαληµ, ἐν ταῖς δυνάµεσιν καὶ ἐν ταῖς ἰσχύσεσιν τοῦ ἀγροῦ, ἐὰν εὕρητε τὸν ἀδελφιδόν µου, τί ἀπαγγείλητε αὐτῷ; ὅτι τετρωµένη ἀγάπης εἰµὶ ἐγώ. (9) Τί ἀδελφιδός σου ἀπὸ ἀδελφιδοῦ, ἡ καλὴ ἐν γυναιξίν, τί ἀδελφιδός σου ἀπὸ ἀδελφιδοῦ, ὅτι οὕτως ὥρκισας ἡµᾶς; (10) Ἀδελφιδός µου λευκὸς καὶ πυρρός, ἐκλελοχισµένος ἀπὸ µυριάδων· (11) κεφαλὴ αὐτοῦ χρυσίον καὶ φαζ, βόστρυχοι αὐτοῦ ἐλάται, µέλανες ὡς κόραξ, (12) ὀφθαλµοὶ αὐτοῦ ὡς περιστεραὶ ἐπὶ πληρώµατα ὑδάτων λελουσµέναι ἐν γάλακτι καθήµεναι ἐπὶ πληρώµατα ὑδάτων, (13) σιαγόνες αὐτοῦ ὡς φιάλαι τοῦ ἀρώµατος φύουσαι µυρεψικά, χείλη αὐτοῦ κρίνα στάζοντα σµύρναν πλήρη, (14) χεῖρες αὐτοῦ τορευταὶ χρυσαῖ πεπληρωµέναι θαρσις, κοιλία αὐτοῦ πυξίον ἐλεφάντινον ἐπὶ λίθου σαπφείρου, (15) κνῆµαι αὐτοῦ στῦλοι µαρµάρινοι τεθεµελιωµένοι ἐπὶ βάσεις χρυσᾶς, εἶδος αὐτοῦ ὡς Λίβανος, ἐκλεκτὸς ὡς κέδροι, (16) φάρυγξ αὐτοῦ γλυκασµοὶ καὶ ὅλος ἐπιθυµία· οὗτος ἀδελφιδός µου, καὶ οὗτος πλησίον µου, θυγατέρες Ιερουσαληµ. (1) Ποῦ ἀπῆλθεν ὁ ἀδελφιδός σου, ἡ καλὴ ἐν γυναιξίν; ποῦ ἀπέβλεψεν ὁ ἀδελφιδός σου; καὶ ζητήσοµεν αὐτὸν µετὰ σοῦ.

6

(2) Ἀδελφιδός µου κατέβη εἰς κῆπον αὐτοῦ εἰς φιάλας τοῦ ἀρώµατος ποιµαίνειν ἐν κήποις καὶ συλλέγειν κρίνα· (3) ἐγὼ τῷ ἀδελφιδῷ µου, καὶ ἀδελφιδός µου ἐµοὶ ὁ ποιµαίνων ἐν τοῖς κρίνοις. (4) Καλὴ εἶ, ἡ πλησίον µου, ὡς εὐδοκία, ὡραία ὡς Ιερουσαληµ, θάµβος ὡς τεταγµέναι. (5) ἀπόστρεψον ὀφθαλµούς σου ἀπεναντίον µου, ὅτι αὐτοὶ ἀνεπτέρωσάν µε. τρίχωµά σου ὡς ἀγέλαι τῶν αἰγῶν, αἳ ἀνεφάνησαν ἀπὸ τοῦ Γαλααδ. (6) ὀδόντες σου ὡς ἀγέλαι τῶν κεκαρµένων, αἳ ἀνέβησαν ἀπὸ τοῦ λουτροῦ, αἱ πᾶσαι διδυµεύουσαι, καὶ ἀτεκνοῦσα οὐκ ἔστιν ἐν αὐταῖς. (7) ὡς σπαρτίον τὸ κόκκινον χείλη σου, καὶ ἡ λαλιά σου ὡραία. ὡς λέπυρον τῆς ῥόας µῆλόν σου ἐκτὸς τῆς σιωπήσεώς σου. (8) Ἑξήκοντά εἰσιν βασίλισσαι, καὶ ὀγδοήκοντα παλλακαί, καὶ νεάνιδες ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθµός. (9) µία ἐστὶν περιστερά µου, τελεία µου, µία ἐστὶν τῇ µητρὶ αὐτῆς, ἐκλεκτή ἐστιν τῇ τεκούσῃ αὐτῆς. εἴδοσαν αὐτὴν θυγατέρες καὶ µακαριοῦσιν αὐτήν, βασίλισσαι καὶ παλλακαὶ καὶ αἰνέσουσιν αὐτήν. (10) Τίς αὕτη ἡ ἐκκύπτουσα ὡσεὶ ὄρθρος, καλὴ ὡς σελήνη, ἐκλεκτὴ ὡς ὁ ἥλιος, θάµβος ὡς τεταγµέναι; (11) Εἰς κῆπον καρύας κατέβην ἰδεῖν ἐν γενήµασιν τοῦ χειµάρρου, ἰδεῖν εἰ ἤνθησεν ἡ ἄµπελος, ἐξήνθησαν αἱ ῥόαι· ἐκεῖ δώσω τοὺς µαστούς µου σοί. (12) οὐκ ἔγνω ἡ ψυχή µου· ἔθετό µε ἅρµατα Αµιναδαβ. (7:1) Ἐπίστρεφε ἐπίστρεφε, ἡ Σουλαµῖτις, ἐπίστρεφε ἐπίστρεφε, καὶ ὀψόµεθα ἐν σοί. Τί ὄψεσθε ἐν τῇ Σουλαµίτιδι; ἡ ἐρχοµένη ὡς χοροὶ τῶν παρεµβολῶν.

7

(2) Τί ὡραιώθησαν διαβήµατά σου ἐν ὑποδήµασιν, θύγατερ Ναδαβ; ῥυθµοὶ µηρῶν σου ὅµοιοι ὁρµίσκοις ἔργῳ χειρῶν τεχνίτου· (3) ὀµφαλός σου κρατὴρ τορευτὸς µὴ ὑστερούµενος κρᾶµα· κοιλία σου θηµωνιὰ σίτου πεφραγµένη ἐν κρίνοις (4) δύο µαστοί σου ὡς δύο νεβροὶ δίδυµοι δορκάδος· (5) τράχηλός σου ὡς πύργος ἐλεφάντινος· ὀφθαλµοί σου ὡς λίµναι ἐν Εσεβων ἐν πύλαις θυγατρὸς πολλῶν· µυκτήρ σου ὡς πύργος τοῦ Λιβάνου σκοπεύων πρόσωπον Δαµασκοῦ· (6) κεφαλή σου ἐπὶ σὲ ὡς Κάρµηλος, καὶ πλόκιον κεφαλῆς σου ὡς πορφύρα, βασιλεὺς δεδεµένος ἐν παραδροµαῖς. (7) Τί ὡραιώθης καὶ τί ἡδύνθης, ἀγάπη, ἐν τρυφαῖς σου; (8) τοῦτο µέγεθός σου ὡµοιώθη τῷ φοίνικι καὶ οἱ µαστοί σου τοῖς βότρυσιν. (9) εἶπα Ἀναβήσοµαι ἐν τῷ φοίνικι, κρατήσω τῶν ὕψεων αὐτοῦ, καὶ ἔσονται δὴ µαστοί σου ὡς βότρυες τῆς ἀµπέλου καὶ ὀσµὴ ῥινός σου ὡς µῆλα (10) καὶ λάρυγξ σου ὡς οἶνος ὁ ἀγαθὸς πορευόµενος τῷ ἀδελφιδῷ µου εἰς εὐθύτητα ἱκανούµενος χείλεσίν µου καὶ ὀδοῦσιν. (11) Ἐγὼ τῷ ἀδελφιδῷ µου, καὶ ἐπ’ ἐµὲ ἡ ἐπιστροφὴ αὐτοῦ. (12) ἐλθέ, ἀδελφιδέ µου, ἐξέλθωµεν εἰς ἀγρόν, αὐλισθῶµεν ἐν κώµαις· (13) ὀρθρίσωµεν εἰς ἀµπελῶνας, ἴδωµεν εἰ ἤνθησεν ἡ ἄµπελος, ἤνθησεν ὁ κυπρισµός, ἤνθησαν αἱ ῥόαι· ἐκεῖ δώσω τοὺς µαστούς µου σοί. (14) οἱ µανδραγόραι ἔδωκαν ὀσµήν, καὶ ἐπὶ θύραις ἡµῶν πάντα ἀκρόδρυα, νέα πρὸς παλαιά, ἀδελφιδέ µου, ἐτήρησά σοι.

8

(1) Τίς δῴη σε ἀδελφιδόν µου θηλάζοντα µαστοὺς µητρός µου; εὑροῦσά σε ἔξω φιλήσω σε, καί γε οὐκ ἐξουδενώσουσίν µοι. (2) παραλήµψοµαί σε, εἰσάξω σε εἰς οἶκον µητρός µου καὶ εἰς ταµιεῖον τῆς συλλαβούσης µε· ποτιῶ σε ἀπὸ οἴνου τοῦ µυρεψικοῦ, ἀπὸ νάµατος ῥοῶν µου. (3) Εὐώνυµος αὐτοῦ ὑπὸ τὴν κεφαλήν µου, καὶ ἡ δεξιὰ αὐτοῦ περιλήµψεταί µε. (4) ὥρκισα ὑµᾶς, θυγατέρες Ιερουσαληµ, ἐν ταῖς δυνάµεσιν καὶ ἐν ταῖς ἰσχύσεσιν τοῦ ἀγροῦ, τί ἐγείρητε καὶ τί ἐξεγείρητε τὴν ἀγάπην, ἕως ἂν θελήσῃ. (5) Τίς αὕτη ἡ ἀναβαίνουσα λελευκανθισµένη ἐπιστηριζοµένη ἐπὶ τὸν ἀδελφιδὸν αὐτῆς; Ὑπὸ µῆλον ἐξήγειρά σε· ἐκεῖ ὠδίνησέν σε ἡ µήτηρ σου, ἐκεῖ ὠδίνησέν σε ἡ τεκοῦσά σου. (6) Θές µε ὡς σφραγῖδα ἐπὶ τὴν καρδίαν σου, ὡς σφραγῖδα ἐπὶ τὸν βραχίονά σου· ὅτι κραταιὰ ὡς θάνατος ἀγάπη, σκληρὸς ὡς ᾅδης ζῆλος· περίπτερα αὐτῆς περίπτερα πυρός, φλόγες αὐτῆς· (7) ὕδωρ πολὺ οὐ δυνήσεται σβέσαι τὴν ἀγάπην, καὶ ποταµοὶ οὐ συγκλύσουσιν αὐτήν· ἐὰν δῷ ἀνὴρ τὸν πάντα βίον αὐτοῦ ἐν τῇ ἀγάπῃ, ἐξουδενώσει ἐξουδενώσουσιν αὐτόν. (8) Ἀδελφὴ ἡµῖν µικρὰ καὶ µαστοὺς οὐκ ἔχει· τί ποιήσωµεν τῇ ἀδελφῇ ἡµῶν ἐν ἡµέρᾳ, ᾗ ἐὰν λαληθῇ ἐν αὐτῇ; (9) εἰ τεῖχός ἐστιν, οἰκοδοµήσωµεν ἐπ’ αὐτὴν ἐπάλξεις ἀργυρᾶς· καὶ εἰ θύρα ἐστίν, διαγράψωµεν ἐπ’ αὐτὴν σανίδα κεδρίνην. (10) Ἐγὼ τεῖχος, καὶ µαστοί µου ὡς πύργοι· ἐγὼ ἤµην ἐν ὀφθαλµοῖς αὐτοῦ ὡς εὑρίσκουσα εἰρήνην. (11) Ἀµπελὼν ἐγενήθη τῷ Σαλωµων ἐν Βεελαµων· ἔδωκεν τὸν ἀµπελῶνα αὐτοῦ τοῖς τηροῦσιν, ἀνὴρ οἴσει ἐν καρπῷ αὐτοῦ χιλίους ἀργυρίου. (12) ἀµπελών µου ἐµὸς ἐνώπιόν µου· οἱ χίλιοι σοί, Σαλωµων, καὶ οἱ διακόσιοι τοῖς τηροῦσι τὸν καρπὸν αὐτοῦ. (13) Ὁ καθήµενος ἐν κήποις, ἑταῖροι προσέχοντες τῇ φωνῇ σου· ἀκούτισόν µε. (14) Φύγε, ἀδελφιδέ µου, καὶ ὁµοιώθητι τῇ δορκάδι ἢ τῷ νεβρῷ τῶν ἐλάφων ἐπὶ ὄρη ἀρωµάτων.

Wisdom of Solomon

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19

1

(1) Ἀγαπήσατε δικαιοσύνην, οἱ κρίνοντες τὴν γῆν, φρονήσατε περὶ τοῦ κυρίου ἐν ἀγαθότητι καὶ ἐν ἁπλότητι καρδίας ζητήσατε αὐτόν. (2) ὅτι εὑρίσκεται τοῖς µὴ πειράζουσιν αὐτόν, ἐµφανίζεται δὲ τοῖς µὴ ἀπιστοῦσιν αὐτῷ. (3) σκολιοὶ γὰρ λογισµοὶ χωρίζουσιν ἀπὸ θεοῦ, δοκιµαζοµένη τε ἡ δύναµις ἐλέγχει τοὺς ἄφρονας. (4) ὅτι εἰς κακότεχνον ψυχὴν οὐκ εἰσελεύσεται σοφία οὐδὲ κατοικήσει ἐν σώµατι κατάχρεῳ ἁµαρτίας. (5) ἅγιον γὰρ πνεῦµα παιδείας φεύξεται δόλον καὶ ἀπαναστήσεται ἀπὸ λογισµῶν ἀσυνέτων καὶ ἐλεγχθήσεται ἐπελθούσης ἀδικίας. (6) φιλάνθρωπον γὰρ πνεῦµα σοφία καὶ οὐκ ἀθῳώσει βλάσφηµον ἀπὸ χειλέων αὐτοῦ· ὅτι τῶν νεφρῶν αὐτοῦ µάρτυς ὁ θεὸς καὶ τῆς καρδίας αὐτοῦ ἐπίσκοπος ἀληθὴς καὶ τῆς γλώσσης ἀκουστής. (7) ὅτι πνεῦµα κυρίου πεπλήρωκεν τὴν οἰκουµένην, καὶ τὸ συνέχον τὰ πάντα γνῶσιν ἔχει φωνῆς. (8) διὰ τοῦτο φθεγγόµενος ἄδικα οὐδεὶς µὴ λάθῃ, οὐδὲ µὴ παροδεύσῃ αὐτὸν ἐλέγχουσα ἡ δίκη. (9) ἐν γὰρ διαβουλίοις ἀσεβοῦς ἐξέτασις ἔσται, λόγων δὲ αὐτοῦ ἀκοὴ πρὸς κύριον ἥξει εἰς ἔλεγχον ἀνοµηµάτων αὐτοῦ· (10) ὅτι οὖς ζηλώσεως ἀκροᾶται τὰ πάντα, καὶ θροῦς γογγυσµῶν οὐκ ἀποκρύπτεται. (11) Φυλάξασθε τοίνυν γογγυσµὸν ἀνωφελῆ καὶ ἀπὸ καταλαλιᾶς φείσασθε γλώσσης· ὅτι φθέγµα λαθραῖον κενὸν οὐ πορεύσεται, στόµα δὲ καταψευδόµενον ἀναιρεῖ ψυχήν. (12) µὴ ζηλοῦτε θάνατον ἐν πλάνῃ ζωῆς ὑµῶν µηδὲ ἐπισπᾶσθε ὄλεθρον ἐν ἔργοις χειρῶν ὑµῶν· (13) ὅτι ὁ θεὸς θάνατον οὐκ ἐποίησεν οὐδὲ τέρπεται ἐπ’ ἀπωλείᾳ ζώντων. (14) ἔκτισεν γὰρ εἰς τὸ εἶναι τὰ πάντα, καὶ σωτήριοι αἱ γενέσεις τοῦ κόσµου, καὶ οὐκ ἔστιν ἐν αὐταῖς φάρµακον ὀλέθρου οὔτε ᾅδου βασίλειον ἐπὶ γῆς. (15) δικαιοσύνη γὰρ ἀθάνατός ἐστιν. (16) Ἀσεβεῖς δὲ ταῖς χερσὶν καὶ τοῖς λόγοις προσεκαλέσαντο αὐτόν, φίλον ἡγησάµενοι αὐτὸν ἐτάκησαν καὶ συνθήκην ἔθεντο πρὸς αὐτόν, ὅτι ἄξιοί εἰσιν τῆς ἐκείνου µερίδος εἶναι.

2

(1) εἶπον γὰρ ἐν ἑαυτοῖς λογισάµενοι οὐκ ὀρθῶς Ὀλίγος ἐστὶν καὶ λυπηρὸς ὁ βίος ἡµῶν, καὶ οὐκ ἔστιν ἴασις ἐν τελευτῇ ἀνθρώπου, καὶ οὐκ ἐγνώσθη ὁ ἀναλύσας ἐξ ᾅδου. (2) ὅτι αὐτοσχεδίως ἐγενήθηµεν καὶ µετὰ τοῦτο ἐσόµεθα ὡς οὐχ ὑπάρξαντες· ὅτι καπνὸς ἡ πνοὴ ἐν ῥισὶν ἡµῶν, καὶ ὁ λόγος σπινθὴρ ἐν κινήσει καρδίας ἡµῶν, (3) οὗ σβεσθέντος τέφρα ἀποβήσεται τὸ σῶµα καὶ τὸ πνεῦµα διαχυθήσεται ὡς χαῦνος ἀήρ. (4) καὶ τὸ ὄνοµα ἡµῶν ἐπιλησθήσεται ἐν χρόνῳ, καὶ οὐθεὶς µνηµονεύσει τῶν ἔργων ἡµῶν· καὶ παρελεύσεται ὁ βίος ἡµῶν ὡς ἴχνη νεφέλης καὶ ὡς ὁµίχλη διασκεδασθήσεται διωχθεῖσα ὑπὸ ἀκτίνων ἡλίου καὶ ὑπὸ θερµότητος αὐτοῦ βαρυνθεῖσα. (5) σκιᾶς γὰρ πάροδος ὁ καιρὸς ἡµῶν, καὶ οὐκ ἔστιν ἀναποδισµὸς τῆς τελευτῆς ἡµῶν, ὅτι κατεσφραγίσθη καὶ οὐδεὶς ἀναστρέφει. (6) δεῦτε οὖν καὶ ἀπολαύσωµεν τῶν ὄντων ἀγαθῶν καὶ χρησώµεθα τῇ κτίσει ὡς ἐν νεότητι σπουδαίως· (7) οἴνου πολυτελοῦς καὶ µύρων πλησθῶµεν, καὶ µὴ παροδευσάτω ἡµᾶς ἄνθος ἔαρος· (8) στεψώµεθα ῥόδων κάλυξιν πρὶν ἢ µαρανθῆναι· (9) µηδεὶς ἡµῶν ἄµοιρος ἔστω τῆς ἡµετέρας ἀγερωχίας, πανταχῇ καταλίπωµεν σύµβολα τῆς εὐφροσύνης, ὅτι αὕτη ἡ µερὶς ἡµῶν καὶ ὁ κλῆρος οὗτος. (10) καταδυναστεύσωµεν πένητα δίκαιον, µὴ φεισώµεθα χήρας µηδὲ πρεσβύτου ἐντραπῶµεν πολιὰς πολυχρονίους· (11) ἔστω δὲ ἡµῶν ἡ ἰσχὺς νόµος τῆς δικαιοσύνης, τὸ γὰρ ἀσθενὲς ἄχρηστον ἐλέγχεται. (12) ἐνεδρεύσωµεν τὸν δίκαιον, ὅτι δύσχρηστος ἡµῖν ἐστιν καὶ ἐναντιοῦται τοῖς ἔργοις ἡµῶν καὶ ὀνειδίζει ἡµῖν ἁµαρτήµατα νόµου καὶ ἐπιφηµίζει ἡµῖν ἁµαρτήµατα παιδείας ἡµῶν· (13) ἐπαγγέλλεται γνῶσιν ἔχειν θεοῦ καὶ παῖδα κυρίου ἑαυτὸν ὀνοµάζει· (14) ἐγένετο ἡµῖν εἰς ἔλεγχον ἐννοιῶν ἡµῶν, βαρύς ἐστιν ἡµῖν καὶ βλεπόµενος, (15) ὅτι ἀνόµοιος τοῖς ἄMοις ὁ βίος αὐτοῦ, καὶ ἐξηλλαγµέναι αἱ τρίβοι αὐτοῦ· (16) εἰς κίβδηλον ἐλογίσθηµεν αὐτῷ, καὶ ἀπέχεται τῶν ὁδῶν ἡµῶν ὡς ἀπὸ ἀκαθαρσιῶν· µακαρίζει ἔσχατα δικαίων καὶ ἀλαζονεύεται πατέρα θεόν. (17) ἴδωµεν εἰ οἱ λόγοι αὐτοῦ ἀληθεῖς, καὶ πειράσωµεν τὰ ἐν ἐκβάσει αὐτοῦ· (18) εἰ γάρ ἐστιν ὁ δίκαιος υἱὸς θεοῦ, ἀντιλήµψεται αὐτοῦ καὶ ῥύσεται αὐτὸν ἐκ χειρὸς ἀνθεστηκότων. (19) ὕβρει καὶ βασάνῳ ἐτάσωµεν αὐτόν, ἵνα γνῶµεν τὴν ἐπιείκειαν αὐτοῦ καὶ δοκιµάσωµεν τὴν ἀνεξικακίαν αὐτοῦ· (20) θανάτῳ ἀσχήµονι καταδικάσωµεν αὐτόν, ἔσται γὰρ αὐτοῦ ἐπισκοπὴ ἐκ λόγων αὐτοῦ. (21) Ταῦτα ἐλογίσαντο, καὶ ἐπλανήθησαν· ἀπετύφλωσεν γὰρ αὐτοὺς ἡ κακία αὐτῶν, (22) καὶ οὐκ ἔγνωσαν µυστήρια θεοῦ οὐδὲ µισθὸν ἤλπισαν ὁσιότητος οὐδὲ ἔκριναν γέρας ψυχῶν ἀµώµων. (23) ὅτι ὁ θεὸς ἔκτισεν τὸν ἄνθρωπον ἐπ’ ἀφθαρσίᾳ καὶ εἰκόνα τῆς ἰδίας ἀϊδιότητος ἐποίησεν αὐτόν· (24) φθόνῳ δὲ διαβόλου θάνατος εἰσῆλθεν εἰς τὸν κόσµον, πειράζουσιν δὲ αὐτὸν οἱ τῆς ἐκείνου µερίδος ὄντες.

3

(1) Δικαίων δὲ ψυχαὶ ἐν χειρὶ θεοῦ, καὶ οὐ µὴ ἅψηται αὐτῶν βάσανος. (2) ἔδοξαν ἐν ὀφθαλµοῖς ἀφρόνων τεθνάναι, καὶ ἐλογίσθη κάκωσις ἡ ἔξοδος αὐτῶν (3) καὶ ἡ ἀφ’ ἡµῶν πορεία σύντριµµα, οἱ δέ εἰσιν ἐν εἰρήνῃ. (4) καὶ γὰρ ἐν ὄψει ἀνθρώπων ἐὰν κολασθῶσιν, ἡ ἐλπὶς αὐτῶν ἀθανασίας πλήρης· (5) καὶ ὀλίγα παιδευθέντες µεγάλα εὐεργετηθήσονται, ὅτι ὁ θεὸς ἐπείρασεν αὐτοὺς καὶ εὗρεν αὐτοὺς ἀξίους ἑαυτοῦ· (6) ὡς χρυσὸν ἐν χωνευτηρίῳ ἐδοκίµασεν αὐτοὺς καὶ ὡς ὁλοκάρπωµα θυσίας προσεδέξατο αὐτούς. (7) καὶ ἐν καιρῷ ἐπισκοπῆς αὐτῶν ἀναλάµψουσιν καὶ ὡς σπινθῆρες ἐν καλάµῃ διαδραµοῦνται· (8) κρινοῦσιν ἔθνη καὶ κρατήσουσιν λαῶν, καὶ βασιλεύσει αὐτῶν κύριος εἰς τοὺς αἰῶνας. (9) οἱ πεποιθότες ἐπ’ αὐτῷ συνήσουσιν ἀλήθειαν, καὶ οἱ πιστοὶ ἐν ἀγάπῃ προσµενοῦσιν αὐτῷ· ὅτι χάρις καὶ ἔλεος τοῖς ἐκλεκτοῖς αὐτοῦ. (10) Οἱ δὲ ἀσεβεῖς καθὰ ἐλογίσαντο ἕξουσιν ἐπιτιµίαν οἱ ἀµελήσαντες τοῦ δικαίου καὶ τοῦ κυρίου ἀποστάντες· (11) σοφίαν γὰρ καὶ παιδείαν ὁ ἐξουθενῶν ταλαίπωρος, καὶ κενὴ ἡ ἐλπὶς αὐτῶν, καὶ οἱ κόποι ἀνόνητοι, καὶ ἄχρηστα τὰ ἔργα αὐτῶν· (12) αἱ γυναῖκες αὐτῶν ἄφρονες, καὶ πονηρὰ τὰ τέκνα αὐτῶν, ἐπικατάρατος ἡ γένεσις αὐτῶν. (13) ὅτι µακαρία στεῖρα ἡ ἀµίαντος, ἥτις οὐκ ἔγνω κοίτην ἐν παραπτώµατι, ἕξει καρπὸν ἐν ἐπισκοπῇ ψυχῶν, (14) καὶ εὐνοῦχος ὁ µὴ ἐργασάµενος ἐν χειρὶ ἀνόµηµα µηδὲ ἐνθυµηθεὶς κατὰ τοῦ κυρίου πονηρά, δοθήσεται γὰρ αὐτῷ τῆς πίστεως χάρις ἐκλεκτὴ καὶ κλῆρος ἐν ναῷ κυρίου θυµηρέστερος. (15) ἀγαθῶν γὰρ πόνων καρπὸς εὐκλεής, καὶ ἀδιάπτωτος ἡ ῥίζα τῆς φρονήσεως. (16) τέκνα δὲ µοιχῶν ἀτέλεστα ἔσται, καὶ ἐκ παρανόµου κοίτης σπέρµα ἀφανισθήσεται. (17) ἐάν τε γὰρ µακρόβιοι γένωνται, εἰς οὐθὲν λογισθήσονται, καὶ ἄτιµον ἐπ’ ἐσχάτων τὸ γῆρας αὐτῶν· (18) ἐάν τε ὀξέως τελευτήσωσιν, οὐχ ἕξουσιν ἐλπίδα οὐδὲ ἐν ἡµέρᾳ διαγνώσεως παραµύθιον· (19) γενεᾶς γὰρ ἀδίκου χαλεπὰ τὰ τέλη.

4

(1) κρείσσων ἀτεκνία µετὰ ἀρετῆς· ἀθανασία γάρ ἐστιν ἐν µνήµῃ αὐτῆς, ὅτι καὶ παρὰ θεῷ γινώσκεται καὶ παρὰ ἀνθρώποις. (2) παροῦσάν τε µιµοῦνται αὐτὴν καὶ ποθοῦσιν ἀπελθοῦσαν· καὶ ἐν τῷ αἰῶνι στεφανηφοροῦσα ποµπεύει τὸν τῶν ἀµιάντων ἄθλων ἀγῶνα νικήσασα. (3) πολύγονον δὲ ἀσεβῶν πλῆθος οὐ χρησιµεύσει καὶ ἐκ νόθων µοσχευµάτων οὐ δώσει ῥίζαν εἰς βάθος οὐδὲ ἀσφαλῆ βάσιν ἑδράσει· (4) κἂν γὰρ ἐν κλάδοις πρὸς καιρὸν ἀναθάλῃ, ἐπισφαλῶς βεβηκότα ὑπὸ ἀνέµου σαλευθήσεται καὶ ὑπὸ βίας ἀνέµων ἐκριζωθήσεται. (5) περικλασθήσονται κλῶνες ἀτέλεστοι, καὶ ὁ καρπὸς αὐτῶν ἄχρηστος, ἄωρος εἰς βρῶσιν καὶ εἰς οὐθὲν ἐπιτήδειος· (6) ἐκ γὰρ ἀνόµων ὕπνων τέκνα γεννώµενα µάρτυρές εἰσιν πονηρίας κατὰ γονέων ἐν ἐξετασµῷ αὐτῶν. (7) Δίκαιος δὲ ἐὰν φθάσῃ τελευτῆσαι, ἐν ἀναπαύσει ἔσται· (8) γῆρας γὰρ τίµιον οὐ τὸ πολυχρόνιον οὐδὲ ἀριθµῷ ἐτῶν µεµέτρηται, (9) πολιὰ δέ ἐστιν φρόνησις ἀνθρώποις καὶ ἡλικία γήρως βίος ἀκηλίδωτος. (10) εὐάρεστος θεῷ γενόµενος ἠγαπήθη καὶ ζῶν µεταξὺ ἁµαρτωλῶν µετετέθη· (11) ἡρπάγη, µὴ κακία ἀλλάξῃ σύνεσιν αὐτοῦ ἢ δόλος ἀπατήσῃ ψυχὴν αὐτοῦ· (12) βασκανία γὰρ φαυλότητος ἀµαυροῖ τὰ καλά, καὶ ῥεµβασµὸς ἐπιθυµίας µεταλλεύει νοῦν ἄκακον. (13) τελειωθεὶς ἐν ὀλίγῳ ἐπλήρωσεν χρόνους µακρούς· (14) ἀρεστὴ γὰρ ἦν κυρίῳ ἡ ψυχὴ αὐτοῦ, διὰ τοῦτο ἔσπευσεν ἐκ µέσου πονηρίας· οἱ δὲ λαοὶ ἰδόντες καὶ µὴ νοήσαντες µηδὲ θέντες ἐπὶ διανοίᾳ τὸ τοιοῦτο, (15) ὅτι χάρις καὶ ἔλεος ἐν τοῖς ἐκλεκτοῖς αὐτοῦ καὶ ἐπισκοπὴ ἐν τοῖς ὁσίοις αὐτοῦ. (16) κατακρινεῖ δὲ δίκαιος καµὼν τοὺς ζῶντας ἀσεβεῖς καὶ νεότης τελεσθεῖσα ταχέως πολυετὲς γῆρας ἀδίκου· (17) ὄψονται γὰρ τελευτὴν σοφοῦ καὶ οὐ νοήσουσιν τί ἐβουλεύσατο περὶ αὐτοῦ καὶ εἰς τί ἠσφαλίσατο αὐτὸν ὁ κύριος. (18) ὄψονται καὶ ἐξουθενήσουσιν· αὐτοὺς δὲ ὁ κύριος ἐκγελάσεται, (19) καὶ ἔσονται µετὰ τοῦτο εἰς πτῶµα ἄτιµον καὶ εἰς ὕβριν ἐν νεκροῖς δι’ αἰῶνος, ὅτι ῥήξει αὐτοὺς ἀφώνους πρηνεῖς καὶ σαλεύσει αὐτοὺς ἐκ θεµελίων, καὶ ἕως ἐσχάτου χερσωθήσονται καὶ ἔσονται ἐν ὀδύνῃ, καὶ ἡ µνήµη αὐτῶν ἀπολεῖται. (20) ἐλεύσονται ἐν συλλογισµῷ ἁµαρτηµάτων αὐτῶν δειλοί, καὶ ἐλέγξει αὐτοὺς ἐξ ἐναντίας τὰ ἀνοµήµατα αὐτῶν.

5

(1) Τότε στήσεται ἐν παρρησίᾳ πολλῇ ὁ δίκαιος κατὰ πρόσωπον τῶν θλιψάντων αὐτὸν καὶ τῶν ἀθετούντων τοὺς πόνους αὐτοῦ. (2) ἰδόντες ταραχθήσονται φόβῳ δεινῷ καὶ ἐκστήσονται ἐπὶ τῷ παραδόξῳ τῆς σωτηρίας· (3) ἐροῦσιν ἐν ἑαυτοῖς µετανοοῦντες καὶ διὰ στενοχωρίαν πνεύµατος στενάξονται καὶ ἐροῦσιν (4) Οὗτος ἦν, ὃν ἔσχοµέν ποτε εἰς γέλωτα καὶ εἰς παραβολὴν ὀνειδισµοῦ οἱ ἄφρονες· τὸν βίον αὐτοῦ ἐλογισάµεθα µανίαν καὶ τὴν τελευτὴν αὐτοῦ ἄτιµον. (5) πῶς κατελογίσθη ἐν υἱοῖς θεοῦ καὶ ἐν ἁγίοις ὁ κλῆρος αὐτοῦ ἐστιν; (6) ἄρα ἐπλανήθηµεν ἀπὸ ὁδοῦ ἀληθείας, καὶ τὸ τῆς δικαιοσύνης φῶς οὐκ ἐπέλαµψεν ἡµῖν, καὶ ὁ ἥλιος οὐκ ἀνέτειλεν ἡµῖν· (7) ἀνοµίας ἐνεπλήσθηµεν τρίβοις καὶ ἀπωλείας καὶ διωδεύσαµεν ἐρήµους ἀβάτους, τὴν δὲ ὁδὸν κυρίου οὐκ ἐπέγνωµεν. (8) τί ὠφέλησεν ἡµᾶς ἡ ὑπερηφανία; καὶ τί πλοῦτος µετὰ ἀλαζονείας συµβέβληται ἡµῖν; (9) παρῆλθεν ἐκεῖνα πάντα ὡς σκιὰ καὶ ὡς ἀγγελία παρατρέχουσα· (10) ὡς ναῦς διερχοµένη κυµαινόµενον ὕδωρ, ἧς διαβάσης οὐκ ἔστιν ἴχνος εὑρεῖν οὐδὲ ἀτραπὸν τρόπιος αὐτῆς ἐν κύµασιν· (11) ἢ ὡς ὀρνέου διιπτάντος ἀέρα οὐθὲν εὑρίσκεται τεκµήριον πορείας, πληγῇ δὲ µαστιζόµενον ταρσῶν πνεῦµα κοῦφον καὶ σχιζόµενον βίᾳ ῥοίζου κινουµένων πτερύγων διωδεύθη, καὶ µετὰ τοῦτο οὐχ εὑρέθη σηµεῖον ἐπιβάσεως ἐν αὐτῷ· (12) ἢ ὡς βέλους βληθέντος ἐπὶ σκοπὸν τµηθεὶς ὁ ἀὴρ εὐθέως εἰς ἑαυτὸν ἀνελύθη ὡς ἀγνοῆσαι τὴν δίοδον αὐτοῦ· (13) οὕτως καὶ ἡµεῖς γεννηθέντες ἐξελίποµεν καὶ ἀρετῆς µὲν σηµεῖον οὐδὲν ἔσχοµεν δεῖξαι, ἐν δὲ τῇ κακίᾳ ἡµῶν κατεδαπανήθηµεν. (14) ὅτι ἐλπὶς ἀσεβοῦς ὡς φερόµενος χνοῦς ὑπὸ ἀνέµου καὶ ὡς πάχνη ὑπὸ λαίλαπος διωχθεῖσα λεπτὴ καὶ ὡς καπνὸς ὑπὸ ἀνέµου διεχύθη καὶ ὡς µνεία καταλύτου µονοηµέρου παρώδευσεν. (15) Δίκαιοι δὲ εἰς τὸν αἰῶνα ζῶσιν, καὶ ἐν κυρίῳ ὁ µισθὸς αὐτῶν, καὶ ἡ φροντὶς αὐτῶν παρὰ ὑψίστῳ. (16) διὰ τοῦτο λήµψονται τὸ βασίλειον τῆς εὐπρεπείας καὶ τὸ διάδηµα τοῦ κάλλους ἐκ χειρὸς κυρίου, ὅτι τῇ δεξιᾷ σκεπάσει αὐτοὺς καὶ τῷ βραχίονι ὑπερασπιεῖ αὐτῶν. (17) λήµψεται πανοπλίαν τὸν ζῆλον αὐτοῦ καὶ ὁπλοποιήσει τὴν κτίσιν εἰς ἄµυναν ἐχθρῶν· (18) ἐνδύσεται θώρακα δικαιοσύνην καὶ περιθήσεται κόρυθα κρίσιν ἀνυπόκριτον· (19) λήµψεται ἀσπίδα ἀκαταµάχητον ὁσιότητα, (20) ὀξυνεῖ δὲ ἀπότοµον ὀργὴν εἰς ῥοµφαίαν, συνεκπολεµήσει δὲ αὐτῷ ὁ κόσµος ἐπὶ τοὺς παράφρονας. (21) πορεύσονται εὔστοχοι βολίδες ἀστραπῶν καὶ ὡς ἀπὸ εὐκύκλου τόξου τῶν νεφῶν ἐπὶ σκοπὸν ἁλοῦνται, (22) καὶ ἐκ πετροβόλου θυµοῦ πλήρεις ῥιφήσονται χάλαζαι· ἀγανακτήσει κατ’ αὐτῶν ὕδωρ θαλάσσης, ποταµοὶ δὲ συγκλύσουσιν ἀποτόµως· (23) ἀντιστήσεται αὐτοῖς πνεῦµα δυνάµεως καὶ ὡς λαῖλαψ ἐκλικµήσει αὐτούς· καὶ ἐρηµώσει πᾶσαν τὴν γῆν ἀνοµία, καὶ ἡ κακοπραγία περιτρέψει θρόνους δυναστῶν.

6

(1) Ἀκούσατε οὖν, βασιλεῖς, καὶ σύνετε· µάθετε, δικασταὶ περάτων γῆς· (2) ἐνωτίσασθε, οἱ κρατοῦντες πλήθους καὶ γεγαυρωµένοι ἐπὶ ὄχλοις ἐθνῶν· (3) ὅτι ἐδόθη παρὰ κυρίου ἡ κράτησις ὑµῖν καὶ ἡ δυναστεία παρὰ ὑψίστου, ὃς ἐξετάσει ὑµῶν τὰ ἔργα καὶ τὰς βουλὰς διερευνήσει· (4) ὅτι ὑπηρέται ὄντες τῆς αὐτοῦ βασιλείας οὐκ ἐκρίνατε ὀρθῶς οὐδὲ ἐφυλάξατε νόµον οὐδὲ κατὰ τὴν βουλὴν τοῦ θεοῦ ἐπορεύθητε. (5) φρικτῶς καὶ ταχέως ἐπιστήσεται ὑµῖν, ὅτι κρίσις ἀπότοµος ἐν τοῖς ὑπερέχουσιν γίνεται. (6) ὁ γὰρ ἐλάχιστος συíνωστός ἐστιν ἐλέους, δυνατοὶ δὲ δυνατῶς ἐτασθήσονται· (7) οὐ γὰρ ὑποστελεῖται πρόσωπον ὁ πάντων δεσπότης οὐδὲ ἐντραπήσεται µέγεθος, ὅτι µικρὸν καὶ µέγαν αὐτὸς ἐποίησεν ὁµοίως τε προνοεῖ περὶ πάντων, (8) τοῖς δὲ κραταιοῖς ἰσχυρὰ ἐφίσταται ἔρευνα. (9) πρὸς ὑµᾶς οὖν, ὦ τύραννοι, οἱ λόγοι µου, ἵνα µάθητε σοφίαν καὶ µὴ παραπέσητε· (10) οἱ γὰρ φυλάξαντες ὁσίως τὰ ὅσια ὁσιωθήσονται, καὶ οἱ διδαχθέντες αὐτὰ εὑρήσουσιν ἀπολογίαν. (11) ἐπιθυµήσατε οὖν τῶν λόγων µου, ποθήσατε καὶ παιδευθήσεσθε. (12) Λαµπρὰ καὶ ἀµάραντός ἐστιν ἡ σοφία καὶ εὐχερῶς θεωρεῖται ὑπὸ τῶν ἀγαπώντων αὐτὴν καὶ εὑρίσκεται ὑπὸ τῶν ζητούντων αὐτήν, (13) φθάνει τοὺς ἐπιθυµοῦντας προγνωσθῆναι. (14) ὁ ὀρθρίσας πρὸς αὐτὴν οὐ κοπιάσει· πάρεδρον γὰρ εὑρήσει τῶν πυλῶν αὐτοῦ. (15) τὸ γὰρ ἐνθυµηθῆναι περὶ αὐτῆς φρονήσεως τελειότης, καὶ ὁ ἀγρυπνήσας δι’ αὐτὴν ταχέως ἀµέριµνος ἔσται· (16) ὅτι τοὺς ἀξίους αὐτῆς αὐτὴ περιέρχεται ζητοῦσα καὶ ἐν ταῖς τρίβοις φαντάζεται αὐτοῖς εὐµενῶς καὶ ἐν πάσῃ ἐπινοίᾳ ὑπαντᾷ αὐτοῖς. (17) ἀρχὴ γὰρ αὐτῆς ἡ ἀληθεστάτη παιδείας ἐπιθυµία, φροντὶς δὲ παιδείας ἀγάπη, (18) ἀγάπη δὲ τήρησις νόµων αὐτῆς, προσοχὴ δὲ νόµων βεβαίωσις ἀφθαρσίας, (19) ἀφθαρσία δὲ ἐíὺς εἶναι ποιεῖ θεοῦ· (20) ἐπιθυµία ἄρα σοφίας ἀνάγει ἐπὶ βασιλείαν. (21) εἰ οὖν ἥδεσθε ἐπὶ θρόνοις καὶ σκήπτροις, τύραννοι λαῶν, τιµήσατε σοφίαν, ἵνα εἰς τὸν αἰῶνα βασιλεύσητε. (22) τί δέ ἐστιν σοφία καὶ πῶς ἐγένετο, ἀπαíελῶ καὶ οὐκ ἀποκρύψω ὑµῖν µυστήρια, ἀλλὰ ἀπ’ ἀρχῆς γενέσεως ἐξιχνιάσω καὶ θήσω εἰς τὸ ἐµφανὲς τὴν γνῶσιν αὐτῆς καὶ οὐ µὴ παροδεύσω τὴν ἀλήθειαν. (23) οὔτε µὴν φθόνῳ τετηκότι συνοδεύσω, ὅτι οὗτος οὐ κοινωνήσει σοφίᾳ. (24) πλῆθος δὲ σοφῶν σωτηρία κόσµου, καὶ βασιλεὺς φρόνιµος εὐστάθεια δήµου. (25) ὥστε παιδεύεσθε τοῖς ῥήµασίν µου, καὶ ὠφεληθήσεσθε.

7

(1) Εἰµὶ µὲν κἀγὼ θνητὸς ἄνθρωπος ἴσος ἅπασιν καὶ γηγενοῦς ἀπόγονος πρωτοπλάστου· καὶ ἐν κοιλίᾳ µητρὸς ἐγλύφην σὰρξ (2) δεκαµηνιαίῳ χρόνῳ παγεὶς ἐν αἵµατι ἐκ σπέρµατος ἀνδρὸς καὶ ἡδονῆς ὕπνῳ συνελθούσης. (3) καὶ ἐγὼ δὲ γενόµενος ἔσπασα τὸν κοινὸν ἀέρα καὶ ἐπὶ τὴν ὁµοιοπαθῆ κατέπεσον γῆν πρώτην φωνὴν τὴν ὁµοίαν πᾶσιν ἴσα κλαίων· (4) ἐν σπαργάνοις ἀνετράφην καὶ φροντίσιν. (5) οὐδεὶς γὰρ βασιλέων ἑτέραν ἔσχεν γενέσεως ἀρχήν, (6) µία δὲ πάντων εἴσοδος εἰς τὸν βίον ἔξοδός τε ἴση. (7) διὰ τοῦτο εὐξάµην, καὶ φρόνησις ἐδόθη µοι· ἐπεκαλεσάµην, καὶ ἦλθέν µοι πνεῦµα σοφίας. (8) προέκρινα αὐτὴν σκήπτρων καὶ θρόνων καὶ πλοῦτον οὐδὲν ἡγησάµην ἐν συγκρίσει αὐτῆς· (9) οὐδὲ ὡµοίωσα αὐτῇ λίθον ἀτίµητον, ὅτι ὁ πᾶς χρυσὸς ἐν ὄψει αὐτῆς ψάµµος ὀλίγη, καὶ ὡς πηλὸς λογισθήσεται ἄργυρος ἐναντίον αὐτῆς· (10) ὑπὲρ ὑγίειαν καὶ εὐµορφίαν ἠγάπησα αὐτὴν καὶ προειλόµην αὐτὴν ἀντὶ φωτὸς ἔχειν, ὅτι ἀκοίµητον τὸ ἐκ ταύτης φέγγος. (11) ἦλθεν δέ µοι τὰ ἀγαθὰ ὁµοῦ πάντα µετ’ αὐτῆς καὶ ἀναρίθµητος πλοῦτος ἐν χερσὶν αὐτῆς· (12) εὐφράνθην δὲ ἐπὶ πᾶσιν, ὅτι αὐτῶν ἡγεῖται σοφία, ἠγνόουν δὲ αὐτὴν γενέτιν εἶναι τούτων. (13) ἀδόλως τε ἔµαθον ἀφθόνως τε µεταδίδωµι, τὸν πλοῦτον αὐτῆς οὐκ ἀποκρύπτοµαι· (14) ἀνεκλιπὴς γὰρ θησαυρός ἐστιν ἀνθρώποις, ὃν οἱ κτησάµενοι πρὸς θεὸν ἐστείλαντο φιλίαν διὰ τὰς ἐκ παιδείας δωρεὰς συσταθέντες. (15) Ἐµοὶ δὲ δῴη ὁ θεὸς εἰπεῖν κατὰ γνώµην καὶ ἐνθυµηθῆναι ἀξίως τῶν δεδοµένων, ὅτι αὐτὸς καὶ τῆς σοφίας ὁδηγός ἐστιν καὶ τῶν σοφῶν διορθωτής. (16) ἐν γὰρ χειρὶ αὐτοῦ καὶ ἡµεῖς καὶ οἱ λόγοι ἡµῶν πᾶσά τε φρόνησις καὶ ἐργατειῶν ἐπιστήµη. (17) αὐτὸς γάρ µοι ἔδωκεν τῶν ὄντων γνῶσιν ἀψευδῆ εἰδέναι σύστασιν κόσµου καὶ ἐνέργειαν στοιχείων, (18) ἀρχὴν καὶ τέλος καὶ µεσότητα χρόνων, τροπῶν ἀλλαγὰς καὶ µεταβολὰς καιρῶν, (19) ἐνιαυτοῦ κύκλους καὶ ἄστρων θέσεις, (20) φύσεις ζῴων καὶ θυµοὺς θηρίων, πνευµάτων βίας καὶ διαλογισµοὺς ἀνθρώπων, διαφορὰς φυτῶν καὶ δυνάµεις ῥιζῶν, (21) ὅσα τέ ἐστιν κρυπτὰ καὶ ἐµφανῆ ἔγνων· ἡ γὰρ πάντων τεχνῖτις ἐδίδαξέν µε σοφία. (22) Ἔστιν γὰρ ἐν αὐτῇ πνεῦµα νοερόν, ἅγιον, µονογενές, πολυµερές, λεπτόν, εὐκίνητον, τρανόν, ἀµόλυντον, σαφές, ἀπήµαντον, φιλάγαθον, ὀξύ, (23) ἀκώλυτον, εὐεργετικόν, φιλάνθρωπον, βέβαιον, ἀσφαλές, ἀµέριµνον, παντοδύναµον, πανεπίσκοπον καὶ διὰ πάντων χωροῦν πνευµάτων νοερῶν καθαρῶν λεπτοτάτων. (24) πάσης γὰρ κινήσεως κινητικώτερον σοφία, διήκει δὲ καὶ χωρεῖ διὰ πάντων διὰ τὴν καθαρότητα· (25) ἀτµὶς γάρ ἐστιν τῆς τοῦ θεοῦ δυνάµεως καὶ ἀπόρροια τῆς τοῦ παντοκράτορος δόξης εἰλικρινής· διὰ τοῦτο οὐδὲν µεµιαµµένον εἰς αὐτὴν παρεµπίπτει. (26) ἀπαύγασµα γάρ ἐστιν φωτὸς ἀϊδίου καὶ ἔσοπτρον ἀκηλίδωτον τῆς τοῦ θεοῦ ἐνεργείας καὶ εἰκὼν τῆς ἀγαθότητος αὐτοῦ. (27) µία δὲ οὖσα πάντα δύναται καὶ µένουσα ἐν αὑτῇ τὰ πάντα καινίζει καὶ κατὰ γενεὰς εἰς ψυχὰς ὁσίας µεταβαίνουσα φίλους θεοῦ καὶ προφήτας κατασκευάζει· (28) οὐθὲν γὰρ ἀγαπᾷ ὁ θεὸς εἰ µὴ τὸν σοφίᾳ συνοικοῦντα. (29) ἔστιν γὰρ αὕτη εὐπρεπεστέρα ἡλίου καὶ ὑπὲρ πᾶσαν ἄστρων θέσιν. φωτὶ συγκρινοµένη εὑρίσκεται προτέρα· (30) τοῦτο µὲν γὰρ διαδέχεται νύξ, σοφίας δὲ οὐ κατισχύει κακία.

8

(1) διατείνει δὲ ἀπὸ πέρατος ἐπὶ πέρας εὐρώστως καὶ διοικεῖ τὰ πάντα χρηστῶς. (2) Ταύτην ἐφίλησα καὶ ἐξεζήτησα ἐκ νεότητός µου καὶ ἐζήτησα νύµφην ἀγαγέσθαι ἐµαυτῷ καὶ ἐραστὴς ἐγενόµην τοῦ κάλλους αὐτῆς. (3) εὐγένειαν δοξάζει συµβίωσιν θεοῦ ἔχουσα, καὶ ὁ πάντων δεσπότης ἠγάπησεν αὐτήν· (4) µύστις γάρ ἐστιν τῆς τοῦ θεοῦ ἐπιστήµης καὶ αἱρετὶς τῶν ἔργων αὐτοῦ. (5) εἰ δὲ πλοῦτός ἐστιν ἐπιθυµητὸν κτῆµα ἐν βίῳ, τί σοφίας πλουσιώτερον τῆς τὰ πάντα ἐργαζοµένης; (6) εἰ δὲ φρόνησις ἐργάζεται, τίς αὐτῆς τῶν ὄντων µᾶλλόν ἐστιν τεχνῖτις; (7) καὶ εἰ δικαιοσύνην ἀγαπᾷ τις, οἱ πόνοι ταύτης εἰσὶν ἀρεταί· σωφροσύνην γὰρ καὶ φρόνησιν ἐκδιδάσκει, δικαιοσύνην καὶ ἀνδρείαν, ὧν χρησιµώτερον οὐδέν ἐστιν ἐν βίῳ ἀνθρώποις. (8) εἰ δὲ καὶ πολυπειρίαν ποθεῖ τις, οἶδεν τὰ ἀρχαῖα καὶ τὰ µέλλοντα εἰκάζει, ἐπίσταται στροφὰς λόγων καὶ λύσεις αἰνιγµάτων, σηµεῖα καὶ τέρατα προγινώσκει καὶ ἐκβάσεις καιρῶν καὶ χρόνων. (9) ἔκρινα τοίνυν ταύτην ἀγαγέσθαι πρὸς συµβίωσιν εἰδὼς ὅτι ἔσται µοι σύµβουλος ἀγαθῶν καὶ παραίνεσις φροντίδων καὶ λύπης. (10) ἕξω δι’ αὐτὴν δόξαν ἐν ὄχλοις καὶ τιµὴν παρὰ πρεσβυτέροις ὁ νέος· (11) ὀξὺς εὑρεθήσοµαι ἐν κρίσει καὶ ἐν ὄψει δυναστῶν θαυµασθήσοµαι· (12) σιγῶντά µε περιµενοῦσιν καὶ φθεíοµένῳ προσέξουσιν καὶ λαλοῦντος ἐπὶ πλεῖον χεῖρα ἐπιθήσουσιν ἐπὶ στόµα αὐτῶν. (13) ἕξω δι’ αὐτὴν ἀθανασίαν καὶ µνήµην αἰώνιον τοῖς µετ’ ἐµὲ ἀπολείψω. (14) διοικήσω λαούς, καὶ ἔθνη ὑποταγήσεταί µοι· (15) φοβηθήσονταί µε ἀκούσαντες τύραννοι φρικτοί, ἐν πλήθει φανοῦµαι ἀγαθὸς καὶ ἐν πολέµῳ ἀνδρεῖος. (16) εἰσελθὼν εἰς τὸν οἶκόν µου προσαναπαύσοµαι αὐτῇ· οὐ γὰρ ἔχει πικρίαν ἡ συναναστροφὴ αὐτῆς οὐδὲ ὀδύνην ἡ συµβίωσις αὐτῆς, ἀλλὰ εὐφροσύνην καὶ χαράν. (17) ταῦτα λογισάµενος ἐν ἐµαυτῷ καὶ φροντίσας ἐν καρδίᾳ µου ὅτι ἀθανασία ἐστὶν ἐν συíενείᾳ σοφίας (18) καὶ ἐν φιλίᾳ αὐτῆς τέρψις ἀγαθὴ καὶ ἐν πόνοις χειρῶν αὐτῆς πλοῦτος ἀνεκλιπὴς καὶ ἐν συíυµνασίᾳ ὁµιλίας αὐτῆς φρόνησις καὶ εὔκλεια ἐν κοινωνίᾳ λόγων αὐτῆς, περιῄειν ζητῶν ὅπως λάβω αὐτὴν εἰς ἐµαυτόν. (19) παῖς δὲ ἤµην εὐφυὴς ψυχῆς τε ἔλαχον ἀγαθῆς, (20) µᾶλλον δὲ ἀγαθὸς ὢν ἦλθον εἰς σῶµα ἀµίαντον. (21) γνοὺς δὲ ὅτι οὐκ ἄMως ἔσοµαι ἐγκρατής, ἐὰν µὴ ὁ θεὸς δῷ — καὶ τοῦτο δ’ ἦν φρονήσεως τὸ εἰδέναι τίνος ἡ χάρις —, ἐνέτυχον τῷ κυρίῳ καὶ ἐδεήθην αὐτοῦ καὶ εἶπον ἐξ ὅλης τῆς καρδίας µου

9

(1) Θεὲ πατέρων καὶ κύριε τοῦ ἐλέους ὁ ποιήσας τὰ πάντα ἐν λόγῳ σου (2) καὶ τῇ σοφίᾳ σου κατασκευάσας ἄνθρωπον, ἵνα δεσπόζῃ τῶν ὑπὸ σοῦ γενοµένων κτισµάτων (3) καὶ διέπῃ τὸν κόσµον ἐν ὁσιότητι καὶ δικαιοσύνῃ καὶ ἐν εὐθύτητι ψυχῆς κρίσιν κρίνῃ, (4) δός µοι τὴν τῶν σῶν θρόνων πάρεδρον σοφίαν καὶ µή µε ἀποδοκιµάσῃς ἐκ παίδων σου. (5) ὅτι ἐγὼ δοῦλος σὸς καὶ υἱὸς τῆς παιδίσκης σου, ἄνθρωπος ἀσθενὴς καὶ ὀλιγοχρόνιος καὶ ἐλάσσων ἐν συνέσει κρίσεως καὶ νόµων· (6) κἂν γάρ τις ᾖ τέλειος ἐν υἱοῖς ἀνθρώπων, τῆς ἀπὸ σοῦ σοφίας ἀπούσης εἰς οὐδὲν λογισθήσεται. (7) σύ µε προείλω βασιλέα λαοῦ σου καὶ δικαστὴν υἱῶν σου καὶ θυγατέρων· (8) εἶπας οἰκοδοµῆσαι ναὸν ἐν ὄρει ἁγίῳ σου καὶ ἐν πόλει κατασκηνώσεώς σου θυσιαστήριον, µίµηµα σκηνῆς ἁγίας, ἣν προητοίµασας ἀπ’ ἀρχῆς. (9) καὶ µετὰ σοῦ ἡ σοφία ἡ εἰδυῖα τὰ ἔργα σου καὶ παροῦσα, ὅτε ἐποίεις τὸν κόσµον, καὶ ἐπισταµένη τί ἀρεστὸν ἐν ὀφθαλµοῖς σου καὶ τί εὐθὲς ἐν ἐντολαῖς σου. (10) ἐξαπόστειλον αὐτὴν ἐξ ἁγίων οὐρανῶν καὶ ἀπὸ θρόνου δόξης σου πέµψον αὐτήν, ἵνα συµπαροῦσά µοι κοπιάσῃ, καὶ γνῶ τί εὐάρεστόν ἐστιν παρὰ σοί. (11) οἶδε γὰρ ἐκείνη πάντα καὶ συνίει καὶ ὁδηγήσει µε ἐν ταῖς πράξεσί µου σωφρόνως καὶ φυλάξει µε ἐν τῇ δόξῃ αὐτῆς· (12) καὶ ἔσται προσδεκτὰ τὰ ἔργα µου, καὶ διακρινῶ τὸν λαόν σου δικαίως καὶ ἔσοµαι ἄξιος θρόνων πατρός µου. (13) τίς γὰρ ἄνθρωπος γνώσεται βουλὴν θεοῦ; ἢ τίς ἐνθυµηθήσεται τί θέλει ὁ κύριος; (14) λογισµοὶ γὰρ θνητῶν δειλοί, καὶ ἐπισφαλεῖς αἱ ἐπίνοιαι ἡµῶν· (15) φθαρτὸν γὰρ σῶµα βαρύνει ψυχήν, καὶ βρίθει τὸ γεῶδες σκῆνος νοῦν πολυφρόντιδα. (16) καὶ µόλις εἰκάζοµεν τὰ ἐπὶ γῆς καὶ τὰ ἐν χερσὶν εὑρίσκοµεν µετὰ πόνου· τὰ δὲ ἐν οὐρανοῖς τίς ἐξιχνίασεν; (17) βουλὴν δέ σου τίς ἔγνω, εἰ µὴ σὺ ἔδωκας σοφίαν καὶ ἔπεµψας τὸ ἅγιόν σου πνεῦµα ἀπὸ ὑψίστων; (18) καὶ οὕτως διωρθώθησαν αἱ τρίβοι τῶν ἐπὶ γῆς, καὶ τὰ ἀρεστά σου ἐδιδάχθησαν ἄνθρωποι, καὶ τῇ σοφίᾳ ἐσώθησαν.

10

(1) Αὕτη πρωτόπλαστον πατέρα κόσµου µόνον κτισθέντα διεφύλαξεν καὶ ἐξείλατο αὐτὸν ἐκ παραπτώµατος ἰδίου (2) ἔδωκέν τε αὐτῷ ἰσχὺν κρατῆσαι ἁπάντων. (3) ἀποστὰς δὲ ἀπ’ αὐτῆς ἄδικος ἐν ὀργῇ αὐτοῦ ἀδελφοκτόνοις συναπώλετο θυµοῖς. (4) δι’ ὃν κατακλυζοµένην γῆν πάλιν ἔσωσεν σοφία δι’ εὐτελοῦς ξύλου τὸν δίκαιον κυβερνήσασα. (5) αὕτη καὶ ἐν ὁµονοίᾳ πονηρίας ἐθνῶν συγχυθέντων ἔγνω τὸν δίκαιον καὶ ἐτήρησεν αὐτὸν ἄµεµπτον θεῷ καὶ ἐπὶ τέκνου σπλάγχνοις ἰσχυρὸν ἐφύλαξεν. (6) αὕτη δίκαιον ἐξαπολλυµένων ἀσεβῶν ἐρρύσατο φυγόντα καταβάσιον πῦρ Πενταπόλεως, (7) ἧς ἔτι µαρτύριον τῆς πονηρίας καπνιζοµένη καθέστηκε χέρσος, καὶ ἀτελέσιν ὥραις καρποφοροῦντα φυτά, ἀπιστούσης ψυχῆς µνηµεῖον ἑστηκυῖα στήλη ἁλός. (8) σοφίαν γὰρ παροδεύσαντες οὐ µόνον ἐβλάβησαν τοῦ µὴ γνῶναι τὰ καλά, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀφροσύνης ἀπέλιπον τῷ βίῳ µνηµόσυνον, ἵνα ἐν οἷς ἐσφάλησαν µηδὲ λαθεῖν δυνηθῶσιν. (9) σοφία δὲ τοὺς θεραπεύοντας αὐτὴν ἐκ πόνων ἐρρύσατο. (10) αὕτη φυγάδα ὀργῆς ἀδελφοῦ δίκαιον ὡδήγησεν ἐν τρίβοις εὐθείαις· ἔδειξεν αὐτῷ βασιλείαν θεοῦ καὶ ἔδωκεν αὐτῷ γνῶσιν ἁγίων· εὐπόρησεν αὐτὸν ἐν µόχθοις καὶ ἐπλήθυνεν τοὺς πόνους αὐτοῦ· (11) ἐν πλεονεξίᾳ κατισχυόντων αὐτὸν παρέστη καὶ ἐπλούτισεν αὐτόν· (12) διεφύλαξεν αὐτὸν ἀπὸ ἐχθρῶν καὶ ἀπὸ ἐνεδρευόντων ἠσφαλίσατο· καὶ ἀγῶνα ἰσχυρὸν ἐβράβευσεν αὐτῷ, ἵνα γνῷ ὅτι παντὸς δυνατωτέρα ἐστὶν εὐσέβεια. (13) αὕτη πραθέντα δίκαιον οὐκ ἐγκατέλιπεν, ἀλλὰ ἐξ ἁµαρτίας ἐρρύσατο αὐτόν· (14) συγκατέβη αὐτῷ εἰς λάκκον καὶ ἐν δεσµοῖς οὐκ ἀφῆκεν αὐτόν, ἕως ἤνεγκεν αὐτῷ σκῆπτρα βασιλείας καὶ ἐξουσίαν τυραννούντων αὐτοῦ· ψευδεῖς τε ἔδειξεν τοὺς µωµησαµένους αὐτὸν καὶ ἔδωκεν αὐτῷ δόξαν αἰώνιον. (15) Αὕτη λαὸν ὅσιον καὶ σπέρµα ἄµεµπτον ἐρρύσατο ἐξ ἔθνους θλιβόντων· (16) εἰσῆλθεν εἰς ψυχὴν θεράποντος κυρίου καὶ ἀντέστη βασιλεῦσιν φοβεροῖς ἐν τέρασι καὶ σηµείοις. (17) ἀπέδωκεν ὁσίοις µισθὸν κόπων αὐτῶν, ὡδήγησεν αὐτοὺς ἐν ὁδῷ θαυµαστῇ καὶ ἐγένετο αὐτοῖς εἰς σκέπην ἡµέρας καὶ εἰς φλόγα ἄστρων τὴν νύκτα. (18) διεβίβασεν αὐτοὺς θάλασσαν ἐρυθρὰν καὶ διήγαγεν αὐτοὺς δι’ ὕδατος πολλοῦ· (19) τοὺς δὲ ἐχθροὺς αὐτῶν κατέκλυσεν καὶ ἐκ βάθους ἀβύσσου ἀνέβρασεν αὐτούς. (20) διὰ τοῦτο δίκαιοι ἐσκύλευσαν ἀσεβεῖς καὶ ὕµνησαν, κύριε, τὸ ὄνοµα τὸ ἅγιόν σου τήν τε ὑπέρµαχόν σου χεῖρα ᾔνεσαν ὁµοθυµαδόν· (21) ὅτι ἡ σοφία ἤνοιξεν στόµα κωφῶν καὶ γλώσσας νηπίων ἔθηκεν τρανάς.

11

(1) Εὐόδωσεν τὰ ἔργα αὐτῶν ἐν χειρὶ προφήτου ἁγίου. (2) διώδευσαν ἔρηµον ἀοίκητον καὶ ἐν ἀβάτοις ἔπηξαν σκηνάς· (3) ἀντέστησαν πολεµίοις καὶ ἐχθροὺς ἠµύναντο. (4) ἐδίψησαν καὶ ἐπεκαλέσαντό σε, καὶ ἐδόθη αὐτοῖς ἐκ πέτρας ἀκροτόµου ὕδωρ καὶ ἴαµα δίψης ἐκ λίθου σκληροῦ. (5) δι’ ὧν γὰρ ἐκολάσθησαν οἱ ἐχθροὶ αὐτῶν, διὰ τούτων αὐτοὶ ἀποροῦντες εὐεργετήθησαν. (6) ἀντὶ µὲν πηγῆς ἀενάου ποταµοῦ αἵµατι λυθρώδει ταραχθέντος (7) εἰς ἔλεγχον νηπιοκτόνου διατάγµατος ἔδωκας αὐτοῖς δαψιλὲς ὕδωρ ἀνελπίστως (8) δείξας διὰ τοῦ τότε δίψους πῶς τοὺς ὑπεναντίους ἐκόλασας. (9) ὅτε γὰρ ἐπειράσθησαν, καίπερ ἐν ἐλέει παιδευόµενοι, ἔγνωσαν πῶς µετ’ ὀργῆς κρινόµενοι ἀσεβεῖς ἐβασανίζοντο· (10) τούτους µὲν γὰρ ὡς πατὴρ νουθετῶν ἐδοκίµασας, ἐκείνους δὲ ὡς ἀπότοµος βασιλεὺς καταδικάζων ἐξήτασας. (11) καὶ ἀπόντες δὲ καὶ παρόντες ὁµοίως ἐτρύχοντο· (12) διπλῆ γὰρ αὐτοὺς ἔλαβεν λύπη καὶ στεναγµὸς µνηµῶν τῶν παρελθόντων· (13) ὅτε γὰρ ἤκουσαν διὰ τῶν ἰδίων κολάσεων εὐεργετηµένους αὐτούς, ᾔσθοντο τοῦ κυρίου. (14) ὃν γὰρ ἐν ἐκθέσει πάλαι ῥιφέντα ἀπεῖπον χλευάζοντες, ἐπὶ τέλει τῶν ἐκβάσεων ἐθαύµασαν οὐχ ὅµοια δικαίοις διψήσαντες. (15) ἀντὶ δὲ λογισµῶν ἀσυνέτων ἀδικίας αὐτῶν, ἐν οἷς πλανηθέντες ἐθρήσκευον ἄλογα ἑρπετὰ καὶ κνώδαλα εὐτελῆ, ἐπαπέστειλας αὐτοῖς πλῆθος ἀλόγων ζῴων εἰς ἐκδίκησιν, (16) ἵνα γνῶσιν ὅτι, δι’ ὧν τις ἁµαρτάνει, διὰ τούτων κολάζεται. (17) οὐ γὰρ ἠπόρει ἡ παντοδύναµός σου χεὶρ καὶ κτίσασα τὸν κόσµον ἐξ ἀµόρφου ὕλης ἐπιπέµψαι αὐτοῖς πλῆθος ἄρκων ἢ θρασεῖς λέοντας (18) ἢ νεοκτίστους θυµοῦ πλήρεις θῆρας ἀγνώστους ἤτοι πυρπνόον φυσῶντας ἄσθµα ἢ βρόµον λικµωµένους καπνοῦ ἢ δεινοὺς ἀπ’ ὀµµάτων σπινθῆρας ἀστράπτοντας, (19) ὧν οὐ µόνον ἡ βλάβη ἠδύνατο συνεκτρῖψαι αὐτούς, ἀλλὰ καὶ ἡ ὄψις ἐκφοβήσασα διολέσαι. (20) καὶ χωρὶς δὲ τούτων ἑνὶ πνεύµατι πεσεῖν ἐδύναντο ὑπὸ τῆς δίκης διωχθέντες καὶ λικµηθέντες ὑπὸ πνεύµατος δυνάµεώς σου· ἀλλὰ πάντα µέτρῳ καὶ ἀριθµῷ καὶ σταθµῷ διέταξας. (21) τὸ γὰρ µεγάλως ἰσχύειν σοὶ πάρεστιν πάντοτε, καὶ κράτει βραχίονός σου τίς ἀντιστήσεται; (22) ὅτι ὡς ῥοπὴ ἐκ πλαστίíων ὅλος ὁ κόσµος ἐναντίον σου καὶ ὡς ῥανὶς δρόσου ὀρθρινὴ κατελθοῦσα ἐπὶ γῆν. (23) ἐλεεῖς δὲ πάντας, ὅτι πάντα δύνασαι, καὶ παρορᾷς ἁµαρτήµατα ἀνθρώπων εἰς µετάνοιαν. (24) ἀγαπᾷς γὰρ τὰ ὄντα πάντα καὶ οὐδὲν βδελύσσῃ ὧν ἐποίησας· οὐδὲ γὰρ ἂν µισῶν τι κατεσκεύασας. (25) πῶς δὲ διέµεινεν ἄν τι, εἰ µὴ σὺ ἠθέλησας, ἢ τὸ µὴ κληθὲν ὑπὸ σοῦ διετηρήθη; (26) φείδῃ δὲ πάντων, ὅτι σά ἐστιν, δέσποτα φιλόψυχε·

12

(1) τὸ γὰρ ἄφθαρτόν σου πνεῦµά ἐστιν ἐν πᾶσιν. (2) Διὸ τοὺς παραπίπτοντας κατ’ ὀλίγον ἐλέγχεις καὶ ἐν οἷς ἁµαρτάνουσιν ὑποµιµνῄσκων νουθετεῖς, ἵνα ἀπαλλαγέντες τῆς κακίας πιστεύσωσιν ἐπὶ σέ, κύριε. (3) καὶ γὰρ τοὺς πάλαι οἰκήτορας τῆς ἁγίας σου γῆς (4) µισήσας ἐπὶ τῷ ἔχθιστα πράσσειν, ἔργα φαρµακειῶν καὶ τελετὰς ἀνοσίους (5) τέκνων τε φονὰς ἀνελεήµονας καὶ σπλαγχνοφάγον ἀνθρωπίνων σαρκῶν θοῖναν καὶ αἵµατος, ἐκ µέσου µύστας θιάσου (6) καὶ αὐθέντας γονεῖς ψυχῶν ἀβοηθήτων, ἐβουλήθης ἀπολέσαι διὰ χειρῶν πατέρων ἡµῶν, (7) ἵνα ἀξίαν ἀποικίαν δέξηται θεοῦ παίδων ἡ παρὰ σοὶ πασῶν τιµιωτάτη γῆ. (8) ἀλλὰ καὶ τούτων ὡς ἀνθρώπων ἐφείσω ἀπέστειλάς τε προδρόµους τοῦ στρατοπέδου σου σφῆκας, ἵνα αὐτοὺς κατὰ βραχὺ ἐξολεθρεύσωσιν. (9) οὐκ ἀδυνατῶν ἐν παρατάξει ἀσεβεῖς δικαίοις ὑποχειρίους δοῦναι ἢ θηρίοις δεινοῖς ἢ λόγῳ ἀποτόµῳ ὑφ’ ἓν ἐκτρῖψαι, (10) κρίνων δὲ κατὰ βραχὺ ἐδίδους τόπον µετανοίας οὐκ ἀγνοῶν ὅτι πονηρὰ ἡ γένεσις αὐτῶν καὶ ἔµφυτος ἡ κακία αὐτῶν καὶ ὅτι οὐ µὴ ἀλλαγῇ ὁ λογισµὸς αὐτῶν εἰς τὸν αἰῶνα. (11) σπέρµα γὰρ ἦν κατηραµένον ἀπ’ ἀρχῆς, οὐδὲ εὐλαβούµενός τινα ἐφ’ οἷς ἡµάρτανον ἄδειαν ἐδίδους. (12) τίς γὰρ ἐρεῖ Τί ἐποίησας; ἢ τίς ἀντιστήσεται τῷ κρίµατί σου; τίς δὲ ἐγκαλέσει σοι κατὰ ἐθνῶν ἀπολωλότων ἃ σὺ ἐποίησας; ἢ τίς εἰς κατάστασίν σοι ἐλεύσεται ἔκδικος κατὰ ἀδίκων ἀνθρώπων; (13) οὔτε γὰρ θεός ἐστιν πλὴν σοῦ, ᾧ µέλει περὶ πάντων, ἵνα δείξῃς ὅτι οὐκ ἀδίκως ἔκρινας, (14) οὔτε βασιλεὺς ἢ τύραννος ἀντοφθαλµῆσαι δυνήσεταί σοι περὶ ὧν ἐκόλασας. (15) δίκαιος δὲ ὢν δικαίως τὰ πάντα διέπεις αὐτὸν τὸν µὴ ὀφείλοντα κολασθῆναι καταδικάσαι ἀλλότριον ἡγούµενος τῆς σῆς δυνάµεως. (16) ἡ γὰρ ἰσχύς σου δικαιοσύνης ἀρχή, καὶ τὸ πάντων σε δεσπόζειν πάντων φείδεσθαί σε ποιεῖ. (17) ἰσχὺν γὰρ ἐνδείκνυσαι ἀπιστούµενος ἐπὶ δυνάµεως τελειότητι καὶ ἐν τοῖς εἰδόσι τὸ θράσος ἐξελέγχεις· (18) σὺ δὲ δεσπόζων ἰσχύος ἐν ἐπιεικείᾳ κρίνεις καὶ µετὰ πολλῆς φειδοῦς διοικεῖς ἡµᾶς· πάρεστιν γάρ σοι, ὅταν θέλῃς, τὸ δύνασθαι. (19) Ἐδίδαξας δέ σου τὸν λαὸν διὰ τῶν τοιούτων ἔργων ὅτι δεῖ τὸν δίκαιον εἶναι φιλάνθρωπον, καὶ εὐέλπιδας ἐποίησας τοὺς υἱούς σου ὅτι διδοῖς ἐπὶ ἁµαρτήµασιν µετάνοιαν. (20) εἰ γὰρ ἐχθροὺς παίδων σου καὶ ὀφειλοµένους θανάτῳ µετὰ τοσαύτης ἐτιµωρήσω προσοχῆς καὶ διέσεως δοὺς χρόνους καὶ τόπον, δι’ ὧν ἀπαλλαγῶσι τῆς κακίας, (21) µετὰ πόσης ἀκριβείας ἔκρινας τοὺς υἱούς σου, ὧν τοῖς πατράσιν ὅρκους καὶ συνθήκας ἔδωκας ἀγαθῶν ὑποσχέσεων; (22) Ἡµᾶς οὖν παιδεύων τοὺς ἐχθροὺς ἡµῶν ἐν µυριότητι µαστιγοῖς, ἵνα σου τὴν ἀγαθότητα µεριµνῶµεν κρίνοντες, κρινόµενοι δὲ προσδοκῶµεν ἔλεος. (23) ὅθεν καὶ τοὺς ἐν ἀφροσύνῃ ζωῆς βιώσαντας ἀδίκως διὰ τῶν ἰδίων ἐβασάνισας βδελυγµάτων· (24) καὶ γὰρ τῶν πλάνης ὁδῶν µακρότερον ἐπλανήθησαν θεοὺς ὑπολαµβάνοντες τὰ καὶ ἐν ζῴοις τῶν αἰσχρῶν ἄτιµα νηπίων δίκην ἀφρόνων ψευσθέντες. (25) διὰ τοῦτο ὡς παισὶν ἀλογίστοις τὴν κρίσιν εἰς ἐµπαιγµὸν ἔπεµψας. (26) οἱ δὲ παιγνίοις ἐπιτιµήσεως µὴ νουθετηθέντες ἀξίαν θεοῦ κρίσιν πειράσουσιν. (27) ἐφ’ οἷς γὰρ αὐτοὶ πάσχοντες ἠγανάκτουν, ἐπὶ τούτοις, οὓς ἐδόκουν θεούς, ἐν αὐτοῖς κολαζόµενοι ἰδόντες, ὃν πάλαι ἠρνοῦντο εἰδέναι, θεὸν ἐπέγνωσαν ἀληθῆ· διὸ καὶ τὸ τέρµα τῆς καταδίκης ἐπ’ αὐτοὺς ἐπῆλθεν.

13

(1) Μάταιοι µὲν γὰρ πάντες ἄνθρωποι φύσει, οἷς παρῆν θεοῦ ἀγνωσία καὶ ἐκ τῶν ὁρωµένων ἀγαθῶν οὐκ ἴσχυσαν εἰδέναι τὸν ὄντα οὔτε τοῖς ἔργοις προσέχοντες ἐπέγνωσαν τὸν τεχνίτην, (2) ἀλλ’ ἢ πῦρ ἢ πνεῦµα ἢ ταχινὸν ἀέρα ἢ κύκλον ἄστρων ἢ βίαιον ὕδωρ ἢ φωστῆρας οὐρανοῦ πρυτάνεις κόσµου θεοὺς ἐνόµισαν. (3) ὧν εἰ µὲν τῇ καλλονῇ τερπόµενοι ταῦτα θεοὺς ὑπελάµβανον, γνώτωσαν πόσῳ τούτων ὁ δεσπότης ἐστὶ βελτίων, ὁ γὰρ τοῦ κάλλους γενεσιάρχης ἔκτισεν αὐτά· (4) εἰ δὲ δύναµιν καὶ ἐνέργειαν ἐκπλαγέντες, νοησάτωσαν ἀπ’ αὐτῶν πόσῳ ὁ κατασκευάσας αὐτὰ δυνατώτερός ἐστιν· (5) ἐκ γὰρ µεγέθους καὶ καλλονῆς κτισµάτων ἀναλόγως ὁ γενεσιουργὸς αὐτῶν θεωρεῖται. (6) ἀλλ’ ὅµως ἐπὶ τούτοις µέµψις ἐστὶν ὀλίγη, καὶ γὰρ αὐτοὶ τάχα πλανῶνται θεὸν ζητοῦντες καὶ θέλοντες εὑρεῖν· (7) ἐν γὰρ τοῖς ἔργοις αὐτοῦ ἀναστρεφόµενοι διερευνῶσιν καὶ πείθονται τῇ ὄψει, ὅτι καλὰ τὰ βλεπόµενα. (8) πάλιν δ’ οὐδ’ αὐτοὶ συíνωστοί· (9) εἰ γὰρ τοσοῦτον ἴσχυσαν εἰδέναι ἵνα δύνωνται στοχάσασθαι τὸν αἰῶνα, τὸν τούτων δεσπότην πῶς τάχιον οὐχ εὗρον; (10) Ταλαίπωροι δὲ καὶ ἐν νεκροῖς αἱ ἐλπίδες αὐτῶν, οἵτινες ἐκάλεσαν θεοὺς ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων, χρυσὸν καὶ ἄργυρον τέχνης ἐµµελέτηµα καὶ ἀπεικάσµατα ζῴων ἢ λίθον ἄχρηστον χειρὸς ἔργον ἀρχαίας. (11) εἰ δὲ καί τις ὑλοτόµος τέκτων εὐκίνητον φυτὸν ἐκπρίσας περιέξυσεν εὐµαθῶς πάντα τὸν φλοιὸν αὐτοῦ καὶ τεχνησάµενος εὐπρεπῶς κατεσκεύασεν χρήσιµον σκεῦος εἰς ὑπηρεσίαν ζωῆς, (12) τὰ δὲ ἀποβλήµατα τῆς ἐργασίας εἰς ἑτοιµασίαν τροφῆς ἀναλώσας ἐνεπλήσθη, (13) τὸ δὲ ἐξ αὐτῶν ἀπόβληµα εἰς οὐθὲν εὔχρηστον, ξύλον σκολιὸν καὶ ὄζοις συµπεφυκός, λαβὼν ἔγλυψεν ἐν ἐπιµελείᾳ ἀργίας αὐτοῦ καὶ ἐµπειρίᾳ συνέσεως ἐτύπωσεν αὐτό, ἀπείκασεν αὐτὸ εἰκόνι ἀνθρώπου (14) ἢ ζῴῳ τινὶ εὐτελεῖ ὡµοίωσεν αὐτὸ καταχρίσας µίλτῳ καὶ φύκει ἐρυθήνας χρόαν αὐτοῦ καὶ πᾶσαν κηλῖδα τὴν ἐν αὐτῷ καταχρίσας (15) καὶ ποιήσας αὐτῷ αὐτοῦ ἄξιον οἴκηµα ἐν τοίχῳ ἔθηκεν αὐτὸ ἀσφαλισάµενος σιδήρῳ. (16) ἵνα µὲν οὖν µὴ καταπέσῃ, προενόησεν αὐτοῦ εἰδὼς ὅτι ἀδυνατεῖ ἑαυτῷ βοηθῆσαι· καὶ γάρ ἐστιν εἰκὼν καὶ χρείαν ἔχει βοηθείας. (17) περὶ δὲ κτηµάτων καὶ γάµων αὐτοῦ καὶ τέκνων προσευχόµενος οὐκ αἰσχύνεται τῷ ἀψύχῳ προσλαλῶν καὶ περὶ µὲν ὑγιείας τὸ ἀσθενὲς ἐπικαλεῖται, (18) περὶ δὲ ζωῆς τὸ νεκρὸν ἀξιοῖ, περὶ δὲ ἐπικουρίας τὸ ἀπειρότατον ἱκετεύει, περὶ δὲ ὁδοιπορίας τὸ µηδὲ βάσει χρῆσθαι δυνάµενον, (19) περὶ δὲ πορισµοῦ καὶ ἐργασίας καὶ χειρῶν ἐπιτυχίας τὸ ἀδρανέστατον ταῖς χερσὶν εὐδράνειαν αἰτεῖται.

14

(1) Πλοῦν τις πάλιν στελλόµενος καὶ ἄγρια µέλλων διοδεύειν κύµατα τοῦ φέροντος αὐτὸν πλοίου σαθρότερον ξύλον ἐπιβοᾶται. (2) ἐκεῖνο µὲν γὰρ ὄρεξις πορισµῶν ἐπενόησεν, τεχνῖτις δὲ σοφία κατεσκεύασεν· (3) ἡ δὲ σή, πάτερ, διακυβερνᾷ πρόνοια, ὅτι ἔδωκας καὶ ἐν θαλάσσῃ ὁδὸν καὶ ἐν κύµασι τρίβον ἀσφαλῆ (4) δεικνὺς ὅτι δύνασαι ἐκ παντὸς σῴζειν, ἵνα κἂν ἄνευ τέχνης τις ἐπιβῇ. (5) θέλεις δὲ µὴ ἀργὰ εἶναι τὰ τῆς σοφίας σου ἔργα· διὰ τοῦτο καὶ ἐλαχίστῳ ξύλῳ πιστεύουσιν ἄνθρωποι ψυχὰς καὶ διελθόντες κλύδωνα σχεδίᾳ διεσώθησαν. (6) καὶ ἀρχῆς γὰρ ἀπολλυµένων ὑπερηφάνων γιγάντων ἡ ἐλπὶς τοῦ κόσµου ἐπὶ σχεδίας καταφυγοῦσα ἀπέλιπεν αἰῶνι σπέρµα γενέσεως τῇ σῇ κυβερνηθεῖσα χειρί. (7) εὐλόγηται γὰρ ξύλον, δι’ οὗ γίνεται δικαιοσύνη· (8) τὸ χειροποίητον δέ, ἐπικατάρατον αὐτὸ καὶ ὁ ποιήσας αὐτό, ὅτι ὁ µὲν ἠργάζετο, τὸ δὲ φθαρτὸν θεὸς ὠνοµάσθη. (9) ἐν ἴσῳ γὰρ µισητὰ θεῷ καὶ ὁ ἀσεβῶν καὶ ἡ ἀσέβεια αὐτοῦ· (10) καὶ γὰρ τὸ πραχθὲν σὺν τῷ δράσαντι κολασθήσεται. (11) διὰ τοῦτο καὶ ἐν εἰδώλοις ἐθνῶν ἐπισκοπὴ ἔσται, ὅτι ἐν κτίσµατι θεοῦ εἰς βδέλυγµα ἐγενήθησαν καὶ εἰς σκάνδαλα ψυχαῖς ἀνθρώπων καὶ εἰς παγίδα ποσὶν ἀφρόνων. (12) Ἀρχὴ γὰρ πορνείας ἐπίνοια εἰδώλων, εὕρεσις δὲ αὐτῶν φθορὰ ζωῆς. (13) οὔτε γὰρ ἦν ἀπ’ ἀρχῆς οὔτε εἰς τὸν αἰῶνα ἔσται· (14) κενοδοξίᾳ γὰρ ἀνθρώπων εἰσῆλθεν εἰς τὸν κόσµον, καὶ διὰ τοῦτο σύντοµον αὐτῶν τὸ τέλος ἐπενοήθη. (15) ἀώρῳ γὰρ πένθει τρυχόµενος πατὴρ τοῦ ταχέως ἀφαιρεθέντος τέκνου εἰκόνα ποιήσας τόν ποτε νεκρὸν ἄνθρωπον νῦν ὡς θεὸν ἐτίµησεν καὶ παρέδωκεν τοῖς ὑποχειρίοις µυστήρια καὶ τελετάς· (16) εἶτα ἐν χρόνῳ κρατυνθὲν τὸ ἀσεβὲς ἔθος ὡς νόµος ἐφυλάχθη. (17) καὶ τυράννων ἐπιταγαῖς ἐθρησκεύετο τὰ γλυπτά, οὓς ἐν ὄψει µὴ δυνάµενοι τιµᾶν ἄνθρωποι διὰ τὸ µακρὰν οἰκεῖν τὴν πόρρωθεν ὄψιν ἀνατυπωσάµενοι ἐµφανῆ εἰκόνα τοῦ τιµωµένου βασιλέως ἐποίησαν, ἵνα ὡς παρόντα τὸν ἀπόντα κολακεύωσιν διὰ τῆς σπουδῆς. (18) εἰς ἐπίτασιν δὲ θρησκείας καὶ τοὺς ἀγνοοῦντας ἡ τοῦ τεχνίτου προετρέψατο φιλοτιµία· (19) ὁ µὲν γὰρ τάχα κρατοῦντι βουλόµενος ἀρέσαι ἐξεβιάσατο τῇ τέχνῃ τὴν ὁµοιότητα ἐπὶ τὸ κάλλιον· (20) τὸ δὲ πλῆθος ἐφελκόµενον διὰ τὸ εὔχαρι τῆς ἐργασίας τὸν πρὸ ὀλίγου τιµηθέντα ἄνθρωπον νῦν σέβασµα ἐλογίσαντο. (21) καὶ τοῦτο ἐγένετο τῷ βίῳ εἰς ἔνεδρον, ὅτι ἢ συµφορᾷ ἢ τυραννίδι δουλεύσαντες ἄνθρωποι τὸ ἀκοινώνητον ὄνοµα λίθοις καὶ ξύλοις περιέθεσαν. (22) Εἶτ’ οὐκ ἤρκεσεν τὸ πλανᾶσθαι περὶ τὴν τοῦ θεοῦ γνῶσιν, ἀλλὰ καὶ ἐν µεγάλῳ ζῶντες ἀγνοίας πολέµῳ τὰ τοσαῦτα κακὰ εἰρήνην προσαγορεύουσιν. (23) ἢ γὰρ τεκνοφόνους τελετὰς ἢ κρύφια µυστήρια ἢ ἐµµανεῖς ἐξάλλων θεσµῶν κώµους ἄγοντες (24) οὔτε βίους οὔτε γάµους καθαροὺς ἔτι φυλάσσουσιν, ἕτερος δ’ ἕτερον ἢ λοχῶν ἀναιρεῖ ἢ νοθεύων ὀδυνᾷ. (25) πάντα δ’ ἐπιµὶξ ἔχει αἷµα καὶ φόνος, κλοπὴ καὶ δόλος, φθορά, ἀπιστία, τάραχος, ἐπιορκία, (26) θόρυβος ἀγαθῶν, χάριτος ἀµνηστία, ψυχῶν µιασµός, γενέσεως ἐναλλαγή, γάµων ἀταξία, µοιχεία καὶ ἀσέλγεια. (27) ἡ γὰρ τῶν ἀνωνύµων εἰδώλων θρησκεία παντὸς ἀρχὴ κακοῦ καὶ αἰτία καὶ πέρας ἐστίν· (28) ἢ γὰρ εὐφραινόµενοι µεµήνασιν ἢ προφητεύουσιν ψευδῆ ἢ ζῶσιν ἀδίκως ἢ ἐπιορκοῦσιν ταχέως· (29) ἀψύχοις γὰρ πεποιθότες εἰδώλοις κακῶς ὀµόσαντες ἀδικηθῆναι οὐ προσδέχονται. (30) ἀµφότερα δὲ αὐτοὺς µετελεύσεται τὰ δίκαια, ὅτι κακῶς ἐφρόνησαν περὶ θεοῦ προσέχοντες εἰδώλοις καὶ ἀδίκως ὤµοσαν ἐν δόλῳ καταφρονήσαντες ὁσιότητος· (31) οὐ γὰρ ἡ τῶν ὀµνυµένων δύναµις, ἀλλ’ ἡ τῶν ἁµαρτανόντων δίκη ἐπεξέρχεται ἀεὶ τὴν τῶν ἀδίκων παράβασιν.

15

(1) Σὺ δέ, ὁ θεὸς ἡµῶν, χρηστὸς καὶ ἀληθής, µακρόθυµος καὶ ἐλέει διοικῶν τὰ πάντα. (2) καὶ γὰρ ἐὰν ἁµάρτωµεν, σοί ἐσµεν, εἰδότες σου τὸ κράτος· οὐχ ἁµαρτησόµεθα δέ, εἰδότες ὅτι σοὶ λελογίσµεθα. (3) τὸ γὰρ ἐπίστασθαί σε ὁλόκληρος δικαιοσύνη, καὶ εἰδέναι σου τὸ κράτος ῥίζα ἀθανασίας. (4) οὔτε γὰρ ἐπλάνησεν ἡµᾶς ἀνθρώπων κακότεχνος ἐπίνοια οὐδὲ σκιαγράφων πόνος ἄκαρπος, εἶδος σπιλωθὲν χρώµασιν διηλλαγµένοις, (5) ὧν ὄψις ἄφροσιν εἰς ὄρεξιν ἔρχεται, ποθεῖ τε νεκρᾶς εἰκόνος εἶδος ἄπνουν. (6) κακῶν ἐρασταὶ ἄξιοί τε τοιούτων ἐλπίδων καὶ οἱ δρῶντες καὶ οἱ ποθοῦντες καὶ οἱ σεβόµενοι. (7) Καὶ γὰρ κεραµεὺς ἁπαλὴν γῆν θλίβων ἐπίµοχθον πλάσσει πρὸς ὑπηρεσίαν ἡµῶν ἓν ἕκαστον· ἀλλ’ ἐκ τοῦ αὐτοῦ πηλοῦ ἀνεπλάσατο τά τε τῶν καθαρῶν ἔργων δοῦλα σκεύη τά τε ἐναντία, πάντα ὁµοίως· τούτων δὲ ἑτέρου τίς ἑκάστου ἐστὶν ἡ χρῆσις, κριτὴς ὁ πηλουργός. (8) καὶ κακόµοχθος θεὸν µάταιον ἐκ τοῦ αὐτοῦ πλάσσει πηλοῦ ὃς πρὸ µικροῦ ἐκ γῆς γενηθεὶς µετ’ ὀλίγον πορεύεται ἐξ ἧς ἐλήµφθη, τὸ τῆς ψυχῆς ἀπαιτηθεὶς χρέος. (9) ἀλλ’ ἔστιν αὐτῷ φροντὶς οὐχ ὅτι µέλλει κάµνειν οὐδ’ ὅτι βραχυτελῆ βίον ἔχει, ἀλλ’ ἀντερείδεται µὲν χρυσουργοῖς καὶ ἀργυροχόοις χαλκοπλάστας τε µιµεῖται καὶ δόξαν ἡγεῖται ὅτι κίβδηλα πλάσσει. (10) σποδὸς ἡ καρδία αὐτοῦ, καὶ γῆς εὐτελεστέρα ἡ ἐλπὶς αὐτοῦ, πηλοῦ τε ἀτιµότερος ὁ βίος αὐτοῦ, (11) ὅτι ἠγνόησεν τὸν πλάσαντα αὐτὸν καὶ τὸν ἐµπνεύσαντα αὐτῷ ψυχὴν ἐνεργοῦσαν καὶ ἐµφυσήσαντα πνεῦµα ζωτικόν, (12) ἀλλ’ ἐλογίσαντο παίγνιον εἶναι τὴν ζωὴν ἡµῶν καὶ τὸν βίον πανηγυρισµὸν ἐπικερδῆ, δεῖν γάρ φησιν ὅθεν δή, κἂν ἐκ κακοῦ, πορίζειν. (13) οὗτος γὰρ παρὰ πάντας οἶδεν ὅτι ἁµαρτάνει ὕλης γεώδους εὔθραυστα σκεύη καὶ γλυπτὰ δηµιουργῶν. (14) πάντες δὲ ἀφρονέστατοι καὶ τάλανες ὑπὲρ ψυχὴν νηπίου οἱ ἐχθροὶ τοῦ λαοῦ σου καταδυναστεύσαντες αὐτόν, (15) ὅτι καὶ πάντα τὰ εἴδωλα τῶν ἐθνῶν ἐλογίσαντο θεούς, οἷς οὔτε ὀµµάτων χρῆσις εἰς ὅρασιν οὔτε ῥῖνες εἰς συνολκὴν ἀέρος οὔτε ὦτα ἀκούειν οὔτε δάκτυλοι χειρῶν εἰς ψηλάφησιν καὶ οἱ πόδες αὐτῶν ἀργοὶ πρὸς ἐπίβασιν. (16) ἄνθρωπος γὰρ ἐποίησεν αὐτούς, καὶ τὸ πνεῦµα δεδανεισµένος ἔπλασεν αὐτούς· οὐδεὶς γὰρ αὐτῷ ὅµοιον ἄνθρωπος ἰσχύει πλάσαι θεόν· (17) θνητὸς δὲ ὢν νεκρὸν ἐργάζεται χερσὶν ἀνόµοις· κρείττων γάρ ἐστιν τῶν σεβασµάτων αὐτοῦ, ὧν αὐτὸς µὲν ἔζησεν, ἐκεῖνα δὲ οὐδέποτε. — (18) καὶ τὰ ζῷα δὲ τὰ ἔχθιστα σέβονται· ἀνοίᾳ γὰρ συγκρινόµενα τῶν ἄMων ἐστὶ χείρονα· (19) οὐδ’ ὅσον ἐπιποθῆσαι ὡς ἐν ζῴων ὄψει καλὰ τυγχάνει, ἐκπέφευγεν δὲ καὶ τὸν τοῦ θεοῦ ἔπαινον καὶ τὴν εὐλογίαν αὐτοῦ.

16

(1) Διὰ τοῦτο δι’ ὁµοίων ἐκολάσθησαν ἀξίως καὶ διὰ πλήθους κνωδάλων ἐβασανίσθησαν. (2) ἀνθ’ ἧς κολάσεως εὐεργετήσας τὸν λαόν σου εἰς ἐπιθυµίαν ὀρέξεως ξένην γεῦσιν τροφὴν ἡτοίµασας ὀρτυγοµήτραν, (3) ἵνα ἐκεῖνοι µὲν ἐπιθυµοῦντες τροφὴν διὰ τὴν εἰδέχθειαν τῶν ἐπαπεσταλµένων καὶ τὴν ἀναγκαίαν ὄρεξιν ἀποστρέφωνται, αὐτοὶ δὲ ἐπ’ ὀλίγον ἐνδεεῖς γενόµενοι καὶ ξένης µετάσχωσι γεύσεως. (4) ἔδει γὰρ ἐκείνοις µὲν ἀπαραίτητον ἔνδειαν ἐπελθεῖν τυραννοῦσιν, τούτοις δὲ µόνον δειχθῆναι πῶς οἱ ἐχθροὶ αὐτῶν ἐβασανίζοντο. (5) Καὶ γὰρ ὅτε αὐτοῖς δεινὸς ἐπῆλθεν θηρίων θυµὸς δήγµασίν τε σκολιῶν διεφθείροντο ὄφεων, οὐ µέχρι τέλους ἔµεινεν ἡ ὀργή σου· (6) εἰς νουθεσίαν δὲ πρὸς ὀλίγον ἐταράχθησαν σύµβολον ἔχοντες σωτηρίας εἰς ἀνάµνησιν ἐντολῆς νόµου σου· (7) ὁ γὰρ ἐπιστραφεὶς οὐ διὰ τὸ θεωρούµενον ἐσῴζετο, ἀλλὰ διὰ σὲ τὸν πάντων σωτῆρα. (8) καὶ ἐν τούτῳ δὲ ἔπεισας τοὺς ἐχθροὺς ἡµῶν ὅτι σὺ εἶ ὁ ῥυόµενος ἐκ παντὸς κακοῦ· (9) οὓς µὲν γὰρ ἀκρίδων καὶ µυιῶν ἀπέκτεινεν δήγµατα, καὶ οὐχ εὑρέθη ἴαµα τῇ ψυχῇ αὐτῶν, ὅτι ἄξιοι ἦσαν ὑπὸ τοιούτων κολασθῆναι· (10) τοὺς δὲ υἱούς σου οὐδὲ ἰοβόλων δρακόντων ἐνίκησαν ὀδόντες, τὸ ἔλεος γάρ σου ἀντιπαρῆλθεν καὶ ἰάσατο αὐτούς. (11) εἰς γὰρ ὑπόµνησιν τῶν λογίων σου ἐνεκεντρίζοντο καὶ ὀξέως διεσῴζοντο, ἵνα µὴ εἰς βαθεῖαν ἐµπεσόντες λήθην ἀπερίσπαστοι γένωνται τῆς σῆς εὐεργεσίας. (12) καὶ γὰρ οὔτε βοτάνη οὔτε µάλαγµα ἐθεράπευσεν αὐτούς, ἀλλὰ ὁ σός, κύριε, λόγος ὁ πάντας ἰώµενος. (13) σὺ γὰρ ζωῆς καὶ θανάτου ἐξουσίαν ἔχεις καὶ κατάγεις εἰς πύλας ᾅδου καὶ ἀνάγεις· (14) ἄνθρωπος δὲ ἀποκτέννει µὲν τῇ κακίᾳ αὐτοῦ, ἐξελθὸν δὲ πνεῦµα οὐκ ἀναστρέφει οὐδὲ ἀναλύει ψυχὴν παραληµφθεῖσαν. (15) Τὴν δὲ σὴν χεῖρα φυγεῖν ἀδύνατόν ἐστιν· (16) ἀρνούµενοι γάρ σε εἰδέναι ἀσεβεῖς ἐν ἰσχύι βραχίονός σου ἐµαστιγώθησαν ξένοις ὑετοῖς καὶ χαλάζαις καὶ ὄµβροις διωκόµενοι ἀπαραιτήτοις καὶ πυρὶ καταναλισκόµενοι. (17) τὸ γὰρ παραδοξότατον, ἐν τῷ πάντα σβεννύντι ὕδατι πλεῖον ἐνήργει τὸ πῦρ, ὑπέρµαχος γὰρ ὁ κόσµος ἐστὶν δικαίων· (18) ποτὲ µὲν γὰρ ἡµεροῦτο φλόξ, ἵνα µὴ καταφλέξῃ τὰ ἐπ’ ἀσεβεῖς ἀπεσταλµένα ζῷα, ἀλλ’ αὐτοὶ βλέποντες εἰδῶσιν ὅτι θεοῦ κρίσει ἐλαύνονται· (19) ποτὲ δὲ καὶ µεταξὺ ὕδατος ὑπὲρ τὴν πυρὸς δύναµιν φλέγει, ἵνα ἀδίκου γῆς γενήµατα διαφθείρῃ. (20) ἀνθ’ ὧν ἀíέλων τροφὴν ἐψώµισας τὸν λαόν σου καὶ ἕτοιµον ἄρτον ἀπ’ οὐρανοῦ παρέσχες αὐτοῖς ἀκοπιάτως πᾶσαν ἡδονὴν ἰσχύοντα καὶ πρὸς πᾶσαν ἁρµόνιον γεῦσιν· (21) ἡ µὲν γὰρ ὑπόστασίς σου τὴν σὴν πρὸς τέκνα ἐνεφάνιζεν γλυκύτητα, τῇ δὲ τοῦ προσφεροµένου ἐπιθυµίᾳ ὑπηρετῶν πρὸς ὅ τις ἐβούλετο µετεκιρνᾶτο. (22) χιὼν δὲ καὶ κρύσταλλος ὑπέµεινε πῦρ καὶ οὐκ ἐτήκετο, ἵνα γνῶσιν ὅτι τοὺς τῶν ἐχθρῶν καρποὺς κατέφθειρε πῦρ φλεγόµενον ἐν τῇ χαλάζῃ καὶ ἐν τοῖς ὑετοῖς διαστράπτον· (23) τοῦτο πάλιν δ’, ἵνα τραφῶσιν δίκαιοι, καὶ τῆς ἰδίας ἐπιλέλησται δυνάµεως. (24) Ἡ γὰρ κτίσις σοὶ τῷ ποιήσαντι ὑπηρετοῦσα ἐπιτείνεται εἰς κόλασιν κατὰ τῶν ἀδίκων καὶ ἀνίεται εἰς εὐεργεσίαν ὑπὲρ τῶν ἐπὶ σοὶ πεποιθότων. (25) διὰ τοῦτο καὶ τότε εἰς πάντα µεταλλευοµένη τῇ παντοτρόφῳ σου δωρεᾷ ὑπηρέτει πρὸς τὴν τῶν δεοµένων θέλησιν, (26) ἵνα µάθωσιν οἱ υἱοί σου, οὓς ἠγάπησας, κύριε, ὅτι οὐχ αἱ γενέσεις τῶν καρπῶν τρέφουσιν ἄνθρωπον, ἀλλὰ τὸ ῥῆµά σου τοὺς σοὶ πιστεύοντας διατηρεῖ. (27) τὸ γὰρ ὑπὸ πυρὸς µὴ φθειρόµενον ἁπλῶς ὑπὸ βραχείας ἀκτῖνος ἡλίου θερµαινόµενον ἐτήκετο, (28) ὅπως γνωστὸν ᾖ ὅτι δεῖ φθάνειν τὸν ἥλιον ἐπ’ εὐχαριστίαν σου καὶ πρὸς ἀνατολὴν φωτὸς ἐντυγχάνειν σοι· (29) ἀχαρίστου γὰρ ἐλπὶς ὡς χειµέριος πάχνη τακήσεται καὶ ῥυήσεται ὡς ὕδωρ ἄχρηστον.

17

(1) Μεγάλαι γάρ σου αἱ κρίσεις καὶ δυσδιήγητοι· διὰ τοῦτο ἀπαίδευτοι ψυχαὶ ἐπλανήθησαν. (2) ὑπειληφότες γὰρ καταδυναστεύειν ἔθνος ἅγιον ἄνοµοι δέσµιοι σκότους καὶ µακρᾶς πεδῆται νυκτὸς κατακλεισθέντες ὀρόφοις φυγάδες τῆς αἰωνίου προνοίας ἔκειντο. (3) λανθάνειν γὰρ νοµίζοντες ἐπὶ κρυφαίοις ἁµαρτήµασιν ἀφεíεῖ λήθης παρακαλύµµατι ἐσκορπίσθησαν θαµβούµενοι δεινῶς καὶ ἰνδάλµασιν ἐκταρασσόµενοι. (4) οὐδὲ γὰρ ὁ κατέχων αὐτοὺς µυχὸς ἀφόβους διεφύλαττεν, ἦχοι δ’ ἐκταράσσοντες αὐτοὺς περιεκόµπουν, καὶ φάσµατα ἀµειδήτοις κατηφῆ προσώποις ἐνεφανίζετο. (5) καὶ πυρὸς µὲν οὐδεµία βία κατίσχυεν φωτίζειν, οὔτε ἄστρων ἔκλαµπροι φλόγες καταυγάζειν ὑπέµενον τὴν στυγνὴν ἐκείνην νύκτα. (6) διεφαίνετο δ’ αὐτοῖς µόνον αὐτοµάτη πυρὰ φόβου πλήρης, ἐκδειµατούµενοι δὲ τῆς µὴ θεωρουµένης ἐκείνης ὄψεως ἡγοῦντο χείρω τὰ βλεπόµενα. (7) µαγικῆς δὲ ἐµπαίγµατα κατέκειτο τέχνης, καὶ τῆς ἐπὶ φρονήσει ἀλαζονείας ἔλεγχος ἐφύβριστος· (8) οἱ γὰρ ὑπισχνούµενοι δείµατα καὶ ταραχὰς ἀπελαύνειν ψυχῆς νοσούσης, οὗτοι καταγέλαστον εὐλάβειαν ἐνόσουν. (9) καὶ γὰρ εἰ µηδὲν αὐτοὺς ταραχῶδες ἐφόβει, κνωδάλων παρόδοις καὶ ἑρπετῶν συριγµοῖς ἐκσεσοβηµένοι διώλλυντο ἔντροµοι καὶ τὸν µηδαµόθεν φευκτὸν ἀέρα προσιδεῖν ἀρνούµενοι. (10) δειλὸν γὰρ ἰδίῳ πονηρία µάρτυρι καταδικαζοµένη, ἀεὶ δὲ προσείληφεν τὰ χαλεπὰ συνεχοµένη τῇ συνειδήσει· (11) οὐθὲν γάρ ἐστιν φόβος εἰ µὴ προδοσία τῶν ἀπὸ λογισµοῦ βοηθηµάτων, (12) ἔνδοθεν δὲ οὖσα ἥττων ἡ προσδοκία πλείονα λογίζεται τὴν ἄγνοιαν τῆς παρεχούσης τὴν βάσανον αἰτίας. (13) οἱ δὲ τὴν ἀδύνατον ὄντως νύκτα καὶ ἐξ ἀδυνάτου ᾅδου µυχῶν ἐπελθοῦσαν τὸν αὐτὸν ὕπνον κοιµώµενοι (14) τὰ µὲν τέρασιν ἠλαύνοντο φαντασµάτων, τὰ δὲ τῆς ψυχῆς παρελύοντο προδοσίᾳ· αἰφνίδιος γὰρ αὐτοῖς καὶ ἀπροσδόκητος φόβος ἐπεχύθη. (15) εἶθ’ οὕτως, ὃς δή ποτ’ οὖν ἦν ἐκεῖ καταπίπτων, ἐφρουρεῖτο εἰς τὴν ἀσίδηρον εἱρκτὴν κατακλεισθείς· (16) εἴ τε γὰρ γεωργὸς ἦν τις ἢ ποιµὴν ἢ τῶν κατ’ ἐρηµίαν ἐργάτης µόχθων, προληµφθεὶς τὴν δυσάλυκτον ἔµενεν ἀνάγκην, µιᾷ γὰρ ἁλύσει σκότους πάντες ἐδέθησαν· (17) εἴ τε πνεῦµα συρίζον ἢ περὶ ἀµφιλαφεῖς κλάδους ὀρνέων ἦχος εὐµελὴς ἢ ῥυθµὸς ὕδατος πορευοµένου βίᾳ ἢ κτύπος ἀπηνὴς καταρριπτοµένων πετρῶν (18) ἢ σκιρτώντων ζῴων δρόµος ἀθεώρητος ἢ ὠρυοµένων ἀπηνεστάτων θηρίων φωνὴ ἢ ἀντανακλωµένη ἐκ κοιλότητος ὀρέων ἠχώ, παρέλυεν αὐτοὺς ἐκφοβοῦντα. (19) ὅλος γὰρ ὁ κόσµος λαµπρῷ κατελάµπετο φωτὶ καὶ ἀνεµποδίστοις συνείχετο ἔργοις· (20) µόνοις δὲ ἐκείνοις ἐπετέτατο βαρεῖα νὺξ εἰκὼν τοῦ µέλλοντος αὐτοὺς διαδέχεσθαι σκότους, ἑαυτοῖς δὲ ἦσαν βαρύτεροι σκότους.

18

(1) Τοῖς δὲ ὁσίοις σου µέγιστον ἦν φῶς· ὧν φωνὴν µὲν ἀκούοντες µορφὴν δὲ οὐχ ὁρῶντες, ὅτι µὲν οὐ κἀκεῖνοι ἐπεπόνθεισαν, ἐµακάριζον, (2) ὅτι δ’ οὐ βλάπτουσιν προηδικηµένοι, ηὐχαρίστουν καὶ τοῦ διενεχθῆναι χάριν ἐδέοντο. (3) ἀνθ’ ὧν πυριφλεγῆ στῦλον ὁδηγὸν µὲν ἀγνώστου ὁδοιπορίας, ἥλιον δὲ ἀβλαβῆ φιλοτίµου ξενιτείας παρέσχες. (4) ἄξιοι µὲν γὰρ ἐκεῖνοι στερηθῆναι φωτὸς καὶ φυλακισθῆναι σκότει οἱ κατακλείστους φυλάξαντες τοὺς υἱούς σου, δι’ ὧν ἤµελλεν τὸ ἄφθαρτον νόµου φῶς τῷ αἰῶνι δίδοσθαι. (5) Βουλευσαµένους δ’ αὐτοὺς τὰ τῶν ὁσίων ἀποκτεῖναι νήπια καὶ ἑνὸς ἐκτεθέντος τέκνου καὶ σωθέντος εἰς ἔλεγχον τὸ αὐτῶν ἀφείλω πλῆθος τέκνων καὶ ὁµοθυµαδὸν ἀπώλεσας ἐν ὕδατι σφοδρῷ. (6) ἐκείνη ἡ νὺξ προεγνώσθη πατράσιν ἡµῶν, ἵνα ἀσφαλῶς εἰδότες οἷς ἐπίστευσαν ὅρκοις ἐπευθυµήσωσιν. (7) προσεδέχθη ὑπὸ λαοῦ σου σωτηρία µὲν δικαίων, ἐχθρῶν δὲ ἀπώλεια· (8) ᾧ γὰρ ἐτιµωρήσω τοὺς ὑπεναντίους, τούτῳ ἡµᾶς προσκαλεσάµενος ἐδόξασας. (9) κρυφῇ γὰρ ἐθυσίαζον ὅσιοι παῖδες ἀγαθῶν καὶ τὸν τῆς θειότητος νόµον ἐν ὁµονοίᾳ διέθεντο τῶν αὐτῶν ὁµοίως καὶ ἀγαθῶν καὶ κινδύνων µεταλήµψεσθαι τοὺς ἁγίους πατέρων ἤδη προαναµέλποντες αἴνους. (10) ἀντήχει δ’ ἀσύµφωνος ἐχθρῶν ἡ βοή, καὶ οἰκτρὰ διεφέρετο φωνὴ θρηνουµένων παίδων· (11) ὁµοίᾳ δὲ δίκῃ δοῦλος ἅµα δεσπότῃ κολασθεὶς καὶ δηµότης βασιλεῖ τὰ αὐτὰ πάσχων, (12) ὁµοθυµαδὸν δὲ πάντες ἐν ἑνὶ ὀνόµατι θανάτου νεκροὺς εἶχον ἀναριθµήτους· οὐδὲ γὰρ πρὸς τὸ θάψαι οἱ ζῶντες ἦσαν ἱκανοί, ἐπεὶ πρὸς µίαν ῥοπὴν ἡ ἐντιµοτέρα γένεσις αὐτῶν διέφθαρτο. (13) πάντα γὰρ ἀπιστοῦντες διὰ τὰς φαρµακείας ἐπὶ τῷ τῶν πρωτοτόκων ὀλέθρῳ ὡµολόγησαν θεοῦ υἱὸν λαὸν εἶναι. (14) ἡσύχου γὰρ σιγῆς περιεχούσης τὰ πάντα καὶ νυκτὸς ἐν ἰδίῳ τάχει µεσαζούσης (15) ὁ παντοδύναµός σου λόγος ἀπ’ οὐρανῶν ἐκ θρόνων βασιλείων ἀπότοµος πολεµιστὴς εἰς µέσον τῆς ὀλεθρίας ἥλατο γῆς ξίφος ὀξὺ τὴν ἀνυπόκριτον ἐπιταγήν σου φέρων (16) καὶ στὰς ἐπλήρωσεν τὰ πάντα θανάτου καὶ οὐρανοῦ µὲν ἥπτετο, βεβήκει δ’ ἐπὶ γῆς. (17) τότε παραχρῆµα φαντασίαι µὲν ὀνείρων δεινῶν ἐξετάραξαν αὐτούς, φόβοι δὲ ἐπέστησαν ἀδόκητοι, (18) καὶ ἄMος ἀλλαχῇ ῥιφεὶς ἡµίθνητος δι’ ἣν ἔθνῃσκον αἰτίαν ἐνεφάνιζεν· (19) οἱ γὰρ ὄνειροι θορυβήσαντες αὐτοὺς τοῦτο προεµήνυσαν, ἵνα µὴ ἀγνοοῦντες δι’ ὃ κακῶς πάσχουσιν ἀπόλωνται. (20) Ἥψατο δὲ καὶ δικαίων πεῖρα θανάτου, καὶ θραῦσις ἐν ἐρήµῳ ἐγένετο πλήθους. ἀλλ’ οὐκ ἐπὶ πολὺ ἔµεινεν ἡ ὀργή· (21) σπεύσας γὰρ ἀνὴρ ἄµεµπτος προεµάχησεν τὸ τῆς ἰδίας λειτουργίας ὅπλον προσευχὴν καὶ θυµιάµατος ἐξιλασµὸν κοµίσας· ἀντέστη τῷ θυµῷ καὶ πέρας ἐπέθηκε τῇ συµφορᾷ δεικνὺς ὅτι σός ἐστιν θεράπων· (22) ἐνίκησεν δὲ τὸν χόλον οὐκ ἰσχύι τοῦ σώµατος, οὐχ ὅπλων ἐνεργείᾳ, ἀλλὰ λόγῳ τὸν κολάζοντα ὑπέταξεν ὅρκους πατέρων καὶ διαθήκας ὑποµνήσας. (23) σωρηδὸν γὰρ ἤδη πεπτωκότων ἐπ’ ἀλλήλων νεκρῶν µεταξὺ στὰς ἀνέκοψε τὴν ὀργὴν καὶ διέσχισεν τὴν πρὸς τοὺς ζῶντας ὁδόν. (24) ἐπὶ γὰρ ποδήρους ἐνδύµατος ἦν ὅλος ὁ κόσµος, καὶ πατέρων δόξαι ἐπὶ τετραστίχου λίθων γλυφῆς, καὶ µεγαλωσύνη σου ἐπὶ διαδήµατος κεφαλῆς αὐτοῦ. (25) τούτοις εἶξεν ὁ ὀλεθρεύων, ταῦτα δὲ ἐφοβήθη· ἦν γὰρ µόνη ἡ πεῖρα τῆς ὀργῆς ἱκανή.

19

(1) Τοῖς δὲ ἀσεβέσιν µέχρι τέλους ἀνελεήµων θυµὸς ἐπέστη· προῄδει γὰρ αὐτῶν καὶ τὰ µέλλοντα, (2) ὅτι αὐτοὶ ἐπιτρέψαντες τοῦ ἀπιέναι καὶ µετὰ σπουδῆς προπέµψαντες αὐτοὺς διώξουσιν µεταµεληθέντες. (3) ἔτι γὰρ ἐν χερσὶν ἔχοντες τὰ πένθη καὶ προσοδυρόµενοι τάφοις νεκρῶν ἕτερον ἐπεσπάσαντο λογισµὸν ἀνοίας καὶ οὓς ἱκετεύοντες ἐξέβαλον, τούτους ὡς φυγάδας ἐδίωκον. (4) εἷλκεν γὰρ αὐτοὺς ἡ ἀξία ἐπὶ τοῦτο τὸ πέρας ἀνάγκη καὶ τῶν συµβεβηκότων ἀµνηστίαν ἐνέβαλεν, ἵνα τὴν λείπουσαν ταῖς βασάνοις προσαναπληρώσωσιν κόλασιν, (5) καὶ ὁ µὲν λαός σου παράδοξον ὁδοιπορίαν πειράσῃ, ἐκεῖνοι δὲ ξένον εὕρωσι θάνατον. (6) ὅλη γὰρ ἡ κτίσις ἐν ἰδίῳ γένει πάλιν ἄνωθεν διετυποῦτο ὑπηρετοῦσα ταῖς σαῖς ἐπιταγαῖς, ἵνα οἱ σοὶ παῖδες φυλαχθῶσιν ἀβλαβεῖς. (7) ἡ τὴν παρεµβολὴν σκιάζουσα νεφέλη, ἐκ δὲ προϋφεστῶτος ὕδατος ξηρᾶς ἀνάδυσις γῆς ἐθεωρήθη, ἐξ ἐρυθρᾶς θαλάσσης ὁδὸς ἀνεµπόδιστος καὶ χλοηφόρον πεδίον ἐκ κλύδωνος βιαίου· (8) δι’ οὗ πανεθνεὶ διῆλθον οἱ τῇ σῇ σκεπαζόµενοι χειρὶ θεωρήσαντες θαυµαστὰ τέρατα. (9) ὡς γὰρ ἵπποι ἐνεµήθησαν καὶ ὡς ἀµνοὶ διεσκίρτησαν αἰνοῦντές σε, κύριε, τὸν ῥυσάµενον αὐτούς. (10) ἐµέµνηντο γὰρ ἔτι τῶν ἐν τῇ παροικίᾳ αὐτῶν, πῶς ἀντὶ µὲν γενέσεως ζῴων ἐξήγαγεν ἡ γῆ σκνῖπα, ἀντὶ δὲ ἐνύδρων ἐξηρεύξατο ὁ ποταµὸς πλῆθος βατράχων. (11) ἐφ’ ὑστέρῳ δὲ εἶδον καὶ γένεσιν νέαν ὀρνέων, ὅτε ἐπιθυµίᾳ προαχθέντες ᾐτήσαντο ἐδέσµατα τρυφῆς· (12) εἰς γὰρ παραµυθίαν ἐκ θαλάσσης ἀνέβη αὐτοῖς ὀρτυγοµήτρα. (13) Καὶ αἱ τιµωρίαι τοῖς ἁµαρτωλοῖς ἐπῆλθον οὐκ ἄνευ τῶν προγεγονότων τεκµηρίων τῇ βίᾳ τῶν κεραυνῶν· δικαίως γὰρ ἔπασχον ταῖς ἰδίαις αὐτῶν πονηρίαις, καὶ γὰρ χαλεπωτέραν µισοξενίαν ἐπετήδευσαν. (14) οἱ µὲν γὰρ τοὺς ἀγνοοῦντας οὐκ ἐδέχοντο παρόντας· οὗτοι δὲ εὐεργέτας ξένους ἐδουλοῦντο. (15) καὶ οὐ µόνον, ἀλλ’ ἤ τις ἐπισκοπὴ ἔσται αὐτῶν, ἐπεὶ ἀπεχθῶς προσεδέχοντο τοὺς ἀλλοτρίους· (16) οἱ δὲ µετὰ ἑορτασµάτων εἰσδεξάµενοι τοὺς ἤδη τῶν αὐτῶν µετεσχηκότας δικαίων δεινοῖς ἐκάκωσαν πόνοις. (17) ἐπλήγησαν δὲ καὶ ἀορασίᾳ ὥσπερ ἐκεῖνοι ἐπὶ ταῖς τοῦ δικαίου θύραις, ὅτε ἀχανεῖ περιβληθέντες σκότει ἕκαστος τῶν ἑαυτοῦ θυρῶν τὴν δίοδον ἐζήτει. (18) Δι’ ἑαυτῶν γὰρ τὰ στοιχεῖα µεθαρµοζόµενα, ὥσπερ ἐν ψαλτηρίῳ φθόíοι τοῦ ῥυθµοῦ τὸ ὄνοµα διαλλάσσουσιν, πάντοτε µένοντα ἤχῳ, ὅπερ ἐστὶν εἰκάσαι ἐκ τῆς τῶν γεγονότων ὄψεως ἀκριβῶς· (19) χερσαῖα γὰρ εἰς ἔνυδρα µετεβάλλετο, καὶ νηκτὰ µετέβαινεν ἐπὶ γῆς· (20) πῦρ ἴσχυεν ἐν ὕδατι τῆς ἰδίας δυνάµεως, καὶ ὕδωρ τῆς σβεστικῆς φύσεως ἐπελανθάνετο· (21) φλόγες ἀνάπαλιν εὐφθάρτων ζῴων οὐκ ἐµάραναν σάρκας ἐµπεριπατούντων, οὐδὲ τηκτὸν κρυσταλλοειδὲς εὔτηκτον γένος ἀµβροσίας τροφῆς. (22) Κατὰ πάντα γάρ, κύριε, ἐµεγάλυνας τὸν λαόν σου καὶ ἐδόξασας καὶ οὐχ ὑπερεῖδες ἐν παντὶ καιρῷ καὶ τόπῳ παριστάµενος.

Wisdom of Jesus son of Sirach

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51

1

(1) Πᾶσα σοφία παρὰ κυρίου καὶ µετ’ αὐτοῦ ἐστιν εἰς τὸν αἰῶνα. (2) ἄµµον θαλασσῶν καὶ σταγόνας ὑετοῦ καὶ ἡµέρας αἰῶνος τίς ἐξαριθµήσει; (3) ὕψος οὐρανοῦ καὶ πλάτος γῆς καὶ ἄβυσσον καὶ σοφίαν τίς ἐξιχνιάσει; (4) προτέρα πάντων ἔκτισται σοφία καὶ σύνεσις φρονήσεως ἐξ αἰῶνος. (5) (6) ῥίζα σοφίας τίνι ἀπεκαλύφθη; καὶ τὰ πανουργεύµατα αὐτῆς τίς ἔγνω; (7) (8) εἷς ἐστιν σοφός, φοβερὸς σφόδρα, καθήµενος ἐπὶ τοῦ θρόνου αὐτοῦ. (9) κύριος αὐτὸς ἔκτισεν αὐτὴν καὶ εἶδεν καὶ ἐξηρίθµησεν αὐτὴν καὶ ἐξέχεεν αὐτὴν ἐπὶ πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ, (10) µετὰ πάσης σαρκὸς κατὰ τὴν δόσιν αὐτοῦ, καὶ ἐχορήγησεν αὐτὴν τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν. (11) Φόβος κυρίου δόξα καὶ καύχηµα καὶ εὐφροσύνη καὶ στέφανος ἀγαλλιάµατος. (12) φόβος κυρίου τέρψει καρδίαν καὶ δώσει εὐφροσύνην καὶ χαρὰν καὶ µακροηµέρευσιν. (13) τῷ φοβουµένῳ τὸν κύριον εὖ ἔσται ἐπ’ ἐσχάτων, καὶ ἐν ἡµέρᾳ τελευτῆς αὐτοῦ εὐλογηθήσεται. (14) Ἀρχὴ σοφίας φοβεῖσθαι τὸν κύριον, καὶ µετὰ πιστῶν ἐν µήτρᾳ συνεκτίσθη αὐτοῖς. (15) µετὰ ἀνθρώπων θεµέλιον αἰῶνος ἐνόσσευσεν καὶ µετὰ τοῦ σπέρµατος αὐτῶν ἐµπιστευθήσεται. (16) πλησµονὴ σοφίας φοβεῖσθαι τὸν κύριον καὶ µεθύσκει αὐτοὺς ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῆς· (17) πάντα τὸν οἶκον αὐτῶν ἐµπλήσει ἐπιθυµηµάτων καὶ τὰ ἀποδοχεῖα ἀπὸ τῶν γενηµάτων αὐτῆς. (18) στέφανος σοφίας φόβος κυρίου ἀναθάλλων εἰρήνην καὶ ὑγίειαν ἰάσεως. (19) καὶ εἶδεν καὶ ἐξηρίθµησεν αὐτήν, ἐπιστήµην καὶ γνῶσιν συνέσεως ἐξώµβρησεν καὶ δόξαν κρατούντων αὐτῆς ἀνύψωσεν. (20) ῥίζα σοφίας φοβεῖσθαι τὸν κύριον, καὶ οἱ κλάδοι αὐτῆς µακροηµέρευσις. (21) (22) Οὐ δυνήσεται θυµὸς ἄδικος δικαιωθῆναι· ἡ γὰρ ῥοπὴ τοῦ θυµοῦ αὐτοῦ πτῶσις αὐτῷ. (23) ἕως καιροῦ ἀνθέξεται µακρόθυµος, καὶ ὕστερον αὐτῷ ἀναδώσει εὐφροσύνη· (24) ἕως καιροῦ κρύψει τοὺς λόγους αὐτοῦ, καὶ χείλη πολλῶν ἐκδιηγήσεται σύνεσιν αὐτοῦ. (25) Ἐν θησαυροῖς σοφίας παραβολαὶ ἐπιστήµης, βδέλυγµα δὲ ἁµαρτωλῷ θεοσέβεια. (26) ἐπιθυµήσας σοφίαν διατήρησον ἐντολάς, καὶ κύριος χορηγήσει σοι αὐτήν. (27) σοφία γὰρ καὶ παιδεία φόβος κυρίου, καὶ ἡ εὐδοκία αὐτοῦ πίστις καὶ πραότης. (28) µὴ ἀπειθήσῃς φόβῳ κυρίου καὶ µὴ προσέλθῃς αὐτῷ ἐν καρδίᾳ δισσῇ. (29) µὴ ὑποκριθῇς ἐν στόµασιν ἀνθρώπων καὶ ἐν τοῖς χείλεσίν σου πρόσεχε. (30) µὴ ἐξύψου σεαυτόν, ἵνα µὴ πέσῃς καὶ ἐπαγάγῃς τῇ ψυχῇ σου ἀτιµίαν, καὶ ἀποκαλύψει κύριος τὰ κρυπτά σου καὶ ἐν µέσῳ συναγωγῆς καταβαλεῖ σε, ὅτι οὐ προσῆλθες φόβῳ κυρίου καὶ ἡ καρδία σου πλήρης δόλου.

2

(1) Τέκνον, εἰ προσέρχῃ δουλεύειν κυρίῳ, ἑτοίµασον τὴν ψυχήν σου εἰς πειρασµόν· (2) εὔθυνον τὴν καρδίαν σου καὶ καρτέρησον καὶ µὴ σπεύσῃς ἐν καιρῷ ἐπαγωγῆς· (3) κολλήθητι αὐτῷ καὶ µὴ ἀποστῇς, ἵνα αὐξηθῇς ἐπ’ ἐσχάτων σου. (4) πᾶν, ὃ ἐὰν ἐπαχθῇ σοι, δέξαι καὶ ἐν ἀλλάγµασιν ταπεινώσεώς σου µακροθύµησον· (5) ὅτι ἐν πυρὶ δοκιµάζεται χρυσὸς καὶ ἄνθρωποι δεκτοὶ ἐν καµίνῳ ταπεινώσεως. (6) πίστευσον αὐτῷ, καὶ ἀντιλήµψεταί σου· εὔθυνον τὰς ὁδούς σου καὶ ἔλπισον ἐπ’ αὐτόν. (7) Οἱ φοβούµενοι τὸν κύριον, ἀναµείνατε τὸ ἔλεος αὐτοῦ καὶ µὴ ἐκκλίνητε, ἵνα µὴ πέσητε. (8) οἱ φοβούµενοι κύριον, πιστεύσατε αὐτῷ, καὶ οὐ µὴ πταίσῃ ὁ µισθὸς ὑµῶν. (9) οἱ φοβούµενοι κύριον, ἐλπίσατε εἰς ἀγαθὰ καὶ εἰς εὐφροσύνην αἰῶνος καὶ ἔλεος. (10) ἐµβλέψατε εἰς ἀρχαίας γενεὰς καὶ ἴδετε· τίς ἐνεπίστευσεν κυρίῳ καὶ κατῃσχύνθη; ἢ τίς ἐνέµεινεν τῷ φόβῳ αὐτοῦ καὶ ἐγκατελείφθη; ἢ τίς ἐπεκαλέσατο αὐτόν, καὶ ὑπερεῖδεν αὐτόν; (11) διότι οἰκτίρµων καὶ ἐλεήµων ὁ κύριος καὶ ἀφίησιν ἁµαρτίας καὶ σῴζει ἐν καιρῷ θλίψεως. (12) Οὐαὶ καρδίαις δειλαῖς καὶ χερσὶν παρειµέναις καὶ ἁµαρτωλῷ ἐπιβαίνοντι ἐπὶ δύο τρίβους. (13) οὐαὶ καρδίᾳ παρειµένῃ, ὅτι οὐ πιστεύει· διὰ τοῦτο οὐ σκεπασθήσεται. (14) οὐαὶ ὑµῖν τοῖς ἀπολωλεκόσιν τὴν ὑποµονήν· καὶ τί ποιήσετε ὅταν ἐπισκέπτηται ὁ κύριος; (15) οἱ φοβούµενοι κύριον οὐκ ἀπειθήσουσιν ῥηµάτων αὐτοῦ, καὶ οἱ ἀγαπῶντες αὐτὸν συντηρήσουσιν τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ. (16) οἱ φοβούµενοι κύριον ζητήσουσιν εὐδοκίαν αὐτοῦ, καὶ οἱ ἀγαπῶντες αὐτὸν ἐµπλησθήσονται τοῦ νόµου. (17) οἱ φοβούµενοι κύριον ἑτοιµάσουσιν καρδίας αὐτῶν καὶ ἐνώπιον αὐτοῦ ταπεινώσουσιν τὰς ψυχὰς αὐτῶν. (18) ἐµπεσούµεθα εἰς χεῖρας κυρίου καὶ οὐκ εἰς χεῖρας ἀνθρώπων· ὡς γὰρ ἡ µεγαλωσύνη αὐτοῦ, οὕτως καὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ.

3

4

(1) Τέκνον, τὴν ζωὴν τοῦ πτωχοῦ µὴ ἀποστερήσῃς καὶ µὴ παρελκύσῃς ὀφθαλµοὺς ἐπιδεεῖς. (2) ψυχὴν πεινῶσαν µὴ λυπήσῃς καὶ µὴ παροργίσῃς ἄνδρα ἐν ἀπορίᾳ αὐτοῦ. (3) καρδίαν παρωργισµένην µὴ προσταράξῃς καὶ µὴ παρελκύσῃς δόσιν προσδεοµένου. (4) ἱκέτην θλιβόµενον µὴ ἀπαναίνου καὶ µὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ πτωχοῦ. (5) ἀπὸ δεοµένου µὴ ἀποστρέψῃς ὀφθαλµὸν καὶ µὴ δῷς τόπον ἀνθρώπῳ καταράσασθαί σε· (6) καταρωµένου γάρ σε ἐν πικρίᾳ ψυχῆς αὐτοῦ τῆς δεήσεως αὐτοῦ ἐπακούσεται ὁ ποιήσας αὐτόν. (7) προσφιλῆ συναγωγῇ σεαυτὸν ποίει καὶ µεγιστᾶνι ταπείνου τὴν κεφαλήν σου. (8) κλῖνον πτωχῷ τὸ οὖς σου καὶ ἀποκρίθητι αὐτῷ εἰρηνικὰ ἐν πραύ̈τητι. (9) ἐξελοῦ ἀδικούµενον ἐκ χειρὸς ἀδικοῦντος καὶ µὴ ὀλιγοψυχήσῃς ἐν τῷ κρίνειν σε. (10) γίνου ὀρφανοῖς ὡς πατὴρ καὶ ἀντὶ ἀνδρὸς τῇ µητρὶ αὐτῶν· καὶ ἔσῃ ὡς υἱὸς ὑψίστου, καὶ ἀγαπήσει σε µᾶλλον ἢ µήτηρ σου. (11) Ἡ σοφία υἱοὺς αὐτῆς ἀνύψωσεν καὶ ἐπιλαµβάνεται τῶν ζητούντων αὐτήν. (12) ὁ ἀγαπῶν αὐτὴν ἀγαπᾷ ζωήν, καὶ οἱ ὀρθρίζοντες πρὸς αὐτὴν ἐµπλησθήσονται εὐφροσύνης. (13) ὁ κρατῶν αὐτῆς κληρονοµήσει δόξαν, καὶ οὗ εἰσπορεύεται, εὐλογεῖ κύριος. (14) οἱ λατρεύοντες αὐτῇ λειτουργήσουσιν ἁγίῳ, καὶ τοὺς ἀγαπῶντας αὐτὴν ἀγαπᾷ ὁ κύριος. (15) ὁ ὑπακούων αὐτῆς κρινεῖ ἔθνη, καὶ ὁ προσέχων αὐτῇ κατασκηνώσει πεποιθώς. (16) ἐὰν ἐµπιστεύσῃ, κατακληρονοµήσει αὐτήν, καὶ ἐν κατασχέσει ἔσονται αἱ γενεαὶ αὐτοῦ· (17) ὅτι διεστραµµένως πορεύσεται µετ’ αὐτοῦ ἐν πρώτοις, φόβον καὶ δειλίαν ἐπάξει ἐπ’ αὐτὸν καὶ βασανίσει αὐτὸν ἐν παιδείᾳ αὐτῆς, ἕως οὗ ἐµπιστεύσῃ τῇ ψυχῇ αὐτοῦ, καὶ πειράσει αὐτὸν ἐν τοῖς δικαιώµασιν αὐτῆς· (18) καὶ πάλιν ἐπανήξει κατ’ εὐθεῖαν πρὸς αὐτὸν καὶ εὐφρανεῖ αὐτὸν καὶ ἀποκαλύψει αὐτῷ τὰ κρυπτὰ αὐτῆς. (19) ἐὰν ἀποπλανηθῇ, ἐγκαταλείψει αὐτὸν καὶ παραδώσει αὐτὸν εἰς χεῖρας πτώσεως αὐτοῦ. (20) Συντήρησον καιρὸν καὶ φύλαξαι ἀπὸ πονηροῦ καὶ περὶ τῆς ψυχῆς σου µὴ αἰσχυνθῇς· (21) ἔστιν γὰρ αἰσχύνη ἐπάγουσα ἁµαρτίαν, καὶ ἔστιν αἰσχύνη δόξα καὶ χάρις. (22) µὴ λάβῃς πρόσωπον κατὰ τῆς ψυχῆς σου καὶ µὴ ἐντραπῇς εἰς πτῶσίν σου. (23) µὴ κωλύσῃς λόγον ἐν καιρῷ χρείας· (24) ἐν γὰρ λόγῳ γνωσθήσεται σοφία καὶ παιδεία ἐν ῥήµατι γλώσσης. (25) µὴ ἀντίλεγε τῇ ἀληθείᾳ καὶ περὶ τῆς ἀπαιδευσίας σου ἐντράπηθι. (26) µὴ αἰσχυνθῇς ὁµολογῆσαι ἐφ’ ἁµαρτίαις σου καὶ µὴ βιάζου ῥοῦν ποταµοῦ. (27) καὶ µὴ ὑποστρώσῃς ἀνθρώπῳ µωρῷ σεαυτὸν καὶ µὴ λάβῃς πρόσωπον δυνάστου. (28) ἕως θανάτου ἀγώνισαι περὶ τῆς ἀληθείας, καὶ κύριος ὁ θεὸς πολεµήσει ὑπὲρ σοῦ. (29) µὴ γίνου θρασὺς ἐν γλώσσῃ σου καὶ νωθρὸς καὶ παρειµένος ἐν τοῖς ἔργοις σου. (30) µὴ ἴσθι ὡς λέων ἐν τῷ οἴκῳ σου καὶ φαντασιοκοπῶν ἐν τοῖς οἰκέταις σου. (31) µὴ ἔστω ἡ χείρ σου ἐκτεταµένη εἰς τὸ λαβεῖν καὶ ἐν τῷ ἀποδιδόναι συνεσταλµένη.

5

(1) Μὴ ἔπεχε ἐπὶ τοῖς χρήµασίν σου καὶ µὴ εἴπῃς Αὐτάρκη µοί ἐστιν. (2) µὴ ἐξακολούθει τῇ ψυχῇ σου καὶ τῇ ἰσχύι σου πορεύεσθαι ἐν ἐπιθυµίαις καρδίας σου· (3) καὶ µὴ εἴπῃς Τίς µε δυναστεύσει; ὁ γὰρ κύριος ἐκδικῶν ἐκδικήσει. (4) µὴ εἴπῃς Ἥµαρτον, καὶ τί µοι ἐγένετο; ὁ γὰρ κύριός ἐστιν µακρόθυµος. (5) περὶ ἐξιλασµοῦ µὴ ἄφοβος γίνου προσθεῖναι ἁµαρτίαν ἐφ’ ἁµαρτίαις· (6) καὶ µὴ εἴπῃς Ὁ οἰκτιρµὸς αὐτοῦ πολύς, τὸ πλῆθος τῶν ἁµαρτιῶν µου ἐξιλάσεται· ἔλεος γὰρ καὶ ὀργὴ παρ’ αὐτῷ, καὶ ἐπὶ ἁµαρτωλοὺς καταπαύσει ὁ θυµὸς αὐτοῦ. (7) µὴ ἀνάµενε ἐπιστρέψαι πρὸς κύριον καὶ µὴ ὑπερβάλλου ἡµέραν ἐξ ἡµέρας· ἐξάπινα γὰρ ἐξελεύσεται ὀργὴ κυρίου, καὶ ἐν καιρῷ ἐκδικήσεως ἐξολῇ. (8) Μὴ ἔπεχε ἐπὶ χρήµασιν ἀδίκοις· οὐδὲν γὰρ ὠφελήσει σε ἐν ἡµέρᾳ ἐπαγωγῆς. (9) µὴ λίκµα ἐν παντὶ ἀνέµῳ καὶ µὴ πορεύου ἐν πάσῃ ἀτραπῷ· οὕτως ὁ ἁµαρτωλὸς ὁ δίγλωσσος. (10) ἴσθι ἐστηριγµένος ἐν συνέσει σου, καὶ εἷς ἔστω σου ὁ λόγος. (11) Γίνου ταχὺς ἐν ἀκροάσει σου καὶ ἐν µακροθυµίᾳ φθέγγου ἀπόκρισιν. (12) εἰ ἔστιν σοι σύνεσις, ἀποκρίθητι τῷ πλησίον· εἰ δὲ µή, ἡ χείρ σου ἔστω ἐπὶ τῷ στόµατί σου. (13) δόξα καὶ ἀτιµία ἐν λαλιᾷ, καὶ γλῶσσα ἀνθρώπου πτῶσις αὐτῷ. (14) Μὴ κληθῇς ψίθυρος καὶ τῇ γλώσσῃ σου µὴ ἐνέδρευε ἐπὶ γὰρ τῷ κλέπτῃ ἐστὶν αἰσχύνη καὶ κατάγνωσις πονηρὰ ἐπὶ διγλώσσου. (15) ἐν µεγάλῳ καὶ ἐν µικρῷ µὴ ἀγνόει καὶ ἀντὶ φίλου µὴ γίνου ἐχθρός· ὄνοµα γὰρ πονηρὸν αἰσχύνην καὶ ὄνειδος κληρονοµήσει· οὕτως ὁ ἁµαρτωλὸς ὁ δίγλωσσος.

6

7

8

9

10

11

12

(1) Ἐὰν εὖ ποιῇς, γνῶθι τίνι ποιεῖς, καὶ ἔσται χάρις τοῖς ἀγαθοῖς σου. (2) εὖ ποίησον εὐσεβεῖ, καὶ εὑρήσεις ἀνταπόδοµα, καὶ εἰ µὴ παρ’ αὐτοῦ, ἀλλὰ παρὰ τοῦ ὑψίστου. (3) οὐκ ἔσται ἀγαθὰ τῷ ἐνδελεχίζοντι εἰς κακὰ καὶ τῷ ἐλεηµοσύνην µὴ χαριζοµένῳ. (4) δὸς τῷ εὐσεβεῖ καὶ µὴ ἀντιλάβῃ τοῦ ἁµαρτωλοῦ. (5) εὖ ποίησον ταπεινῷ καὶ µὴ δῷς ἀσεβεῖ· ἐµπόδισον τοὺς ἄρτους αὐτοῦ καὶ µὴ δῷς αὐτῷ, ἵνα µὴ ἐν αὐτοῖς σε δυναστεύσῃ· διπλάσια γὰρ κακὰ εὑρήσεις ἐν πᾶσιν ἀγαθοῖς, οἷς ἂν ποιήσῃς αὐτῷ. (6) ὅτι καὶ ὁ ὕψιστος ἐµίσησεν ἁµαρτωλοὺς καὶ τοῖς ἀσεβέσιν ἀποδώσει ἐκδίκησιν. (7) δὸς τῷ ἀγαθῷ καὶ µὴ ἀντιλάβῃ τοῦ ἁµαρτωλοῦ. (8) Οὐκ ἐκδικηθήσεται ἐν ἀγαθοῖς ὁ φίλος, καὶ οὐ κρυβήσεται ἐν κακοῖς ὁ ἐχθρός. (9) ἐν ἀγαθοῖς ἀνδρὸς οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ ἐν λύπῃ, καὶ ἐν τοῖς κακοῖς αὐτοῦ καὶ ὁ φίλος διαχωρισθήσεται. (10) µὴ πιστεύσῃς τῷ ἐχθρῷ σου εἰς τὸν αἰῶνα· ὡς γὰρ ὁ χαλκὸς ἰοῦται, οὕτως ἡ πονηρία αὐτοῦ· (11) καὶ ἐὰν ταπεινωθῇ καὶ πορεύηται συγκεκυφώς, ἐπίστησον τὴν ψυχήν σου καὶ φύλαξαι ἀπ’ αὐτοῦ καὶ ἔσῃ αὐτῷ ὡς ἐκµεµαχὼς ἔσοπτρον καὶ γνώσῃ ὅτι οὐκ εἰς τέλος κατίωσεν. (12) µὴ στήσῃς αὐτὸν παρὰ σεαυτῷ, µὴ ἀνατρέψας σε στῇ ἐπὶ τὸν τόπον σου· µὴ καθίσῃς αὐτὸν ἐκ δεξιῶν σου, µήποτε ζητήσῃ τὴν καθέδραν σου καὶ ἐπ’ ἐσχάτων ἐπιγνώσῃ τοὺς λόγους µου καὶ ἐπὶ τῶν ῥηµάτων µου κατανυγήσῃ. (13) τίς ἐλεήσει ἐπαοιδὸν ὀφιόδηκτον καὶ πάντας τοὺς προσάγοντας θηρίοις; (14) οὕτως τὸν προσπορευόµενον ἀνδρὶ ἁµαρτωλῷ καὶ συµφυρόµενον ἐν ταῖς ἁµαρτίαις αὐτοῦ. (15) ὥραν µετὰ σοῦ διαµενεῖ, καὶ ἐὰν ἐκκλίνῃς, οὐ µὴ καρτερήσῃ. (17) κακὰ ἐὰν ὑπαντήσῃ σοι, εὑρήσεις αὐτὸν πρότερον ἐκεῖ σου, καὶ ὡς βοηθῶν ὑποσχάσει πτέρναν σου· (16) καὶ ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ γλυκανεῖ ὁ ἐχθρὸς καὶ ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ βουλεύσεται ἀνατρέψαι σε εἰς βόθρον· ἐν ὀφθαλµοῖς αὐτοῦ δακρύσει ὁ ἐχθρός, καὶ ἐὰν εὕρῃ καιρόν, οὐκ ἐµπλησθήσεται ἀφ’ αἵµατος. (17) κακὰ ἐὰν ὑπαντήσῃ σοι, εὑρήσεις αὐτὸν πρότερον ἐκεῖ σου, καὶ ὡς βοηθῶν ὑποσχάσει πτέρναν σου· (18) τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ κινήσει καὶ ἐπικροτήσει ταῖς χερσὶν αὐτοῦ καὶ πολλὰ διαψιθυρίσει καὶ ἀλλοιώσει τὸ πρόσωπον αὐτοῦ.

13

(1) Ὁ ἁπτόµενος πίσσης µολυνθήσεται, καὶ ὁ κοινωνῶν ὑπερηφάνῳ ὁµοιωθήσεται αὐτῷ. (2) βάρος ὑπὲρ σὲ µὴ ἄρῃς καὶ ἰσχυροτέρῳ σου καὶ πλουσιωτέρῳ µὴ κοινώνει. τί κοινωνήσει χύτρα πρὸς λέβητα; αὕτη προσκρούσει, καὶ αὕτη συντριβήσεται. (3) πλούσιος ἠδίκησεν, καὶ αὐτὸς προσενεβριµήσατο· πτωχὸς ἠδίκηται, καὶ αὐτὸς προσδεηθήσεται. (4) ἐὰν χρησιµεύσῃς, ἐργᾶται ἐν σοί· καὶ ἐὰν ὑστερήσῃς, καταλείψει σε. (5) ἐὰν ἔχῃς, συµβιώσεταί σοι καὶ ἀποκενώσει σε, καὶ αὐτὸς οὐ πονέσει. (6) χρείαν ἔσχηκέν σου, καὶ ἀποπλανήσει σε καὶ προσγελάσεταί σοι καὶ δώσει σοι ἐλπίδα· λαλήσει σοι καλὰ καὶ ἐρεῖ Τίς ἡ χρεία σου; (7) καὶ αἰσχυνεῖ σε ἐν τοῖς βρώµασιν αὐτοῦ, ἕως οὗ ἀποκενώσῃ σε δὶς ἢ τρίς, καὶ ἐπ’ ἐσχάτων καταµωκήσεταί σου· µετὰ ταῦτα ὄψεταί σε καὶ καταλείψει σε καὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ κινήσει ἐπὶ σοί. (8) πρόσεχε µὴ ἀποπλανηθῇς καὶ µὴ ταπεινωθῇς ἐν ἀφροσύνῃ σου. (9) Προσκαλεσαµένου σε δυνάστου ὑποχωρῶν γίνου, καὶ τόσῳ µᾶλλόν σε προσκαλέσεται· (10) µὴ ἔµπιπτε, µὴ ἀπωσθῇς, καὶ µὴ µακρὰν ἀφίστω, ἵνα µὴ ἐπιλησθῇς. (11) µὴ ἔπεχε ἰσηγορεῖσθαι µετ’ αὐτοῦ καὶ µὴ πίστευε τοῖς πλείοσιν λόγοις αὐτοῦ· ἐκ πολλῆς γὰρ λαλιᾶς πειράσει σε καὶ ὡς προσγελῶν ἐξετάσει σε. (12) ἀνελεήµων ὁ µὴ συντηρῶν λόγους καὶ οὐ µὴ φείσηται περὶ κακώσεως καὶ δεσµῶν. (13) συντήρησον καὶ πρόσεχε σφοδρῶς, ὅτι µετὰ τῆς πτώσεώς σου περιπατεῖς. (14) (15) Πᾶν ζῷον ἀγαπᾷ τὸ ὅµοιον αὐτῷ καὶ πᾶς ἄνθρωπος τὸν πλησίον αὐτοῦ· (16) πᾶσα σὰρξ κατὰ γένος συνάγεται, καὶ τῷ ὁµοίῳ αὐτοῦ προσκολληθήσεται ἀνήρ. (17) τί κοινωνήσει λύκος ἀµνῷ; οὕτως ἁµαρτωλὸς πρὸς εὐσεβῆ. (18) τίς εἰρήνη ὑαίνῃ πρὸς κύνα; καὶ τίς εἰρήνη πλουσίῳ πρὸς πένητα; (19) κυνήγια λεόντων ὄναγροι ἐν ἐρήµῳ· οὕτως νοµαὶ πλουσίων πτωχοί. (20) βδέλυγµα ὑπερηφάνῳ ταπεινότης· οὕτως βδέλυγµα πλουσίῳ πτωχός. (21) πλούσιος σαλευόµενος στηρίζεται ὑπὸ φίλων, ταπεινὸς δὲ πεσὼν προσαπωθεῖται ὑπὸ φίλων. (22) πλουσίου σφαλέντος πολλοὶ ἀντιλήµπτορες· ἐλάλησεν ἀπόρρητα, καὶ ἐδικαίωσαν αὐτόν. ταπεινὸς ἔσφαλεν, καὶ προσεπετίµησαν αὐτῷ· ἐφθέγξατο σύνεσιν, καὶ οὐκ ἐδόθη αὐτῷ τόπος. (23) πλούσιος ἐλάλησεν, καὶ πάντες ἐσίγησαν καὶ τὸν λόγον αὐτοῦ ἀνύψωσαν ἕως τῶν νεφελῶν. πτωχὸς ἐλάλησεν καὶ εἶπαν Τίς οὗτος; κἂν προσκόψῃ, προσανατρέψουσιν αὐτόν. (24) ἀγαθὸς ὁ πλοῦτος, ᾧ µή ἐστιν ἁµαρτία, καὶ πονηρὰ ἡ πτωχεία ἐν στόµατι ἀσεβοῦς. (25) Καρδία ἀνθρώπου ἀλλοιοῖ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, ἐάν τε εἰς ἀγαθὰ ἐάν τε εἰς κακά. (26) ἴχνος καρδίας ἐν ἀγαθοῖς πρόσωπον ἱλαρόν, καὶ εὕρεσις παραβολῶν διαλογισµοὶ µετὰ κόπων.

14

15

16

17

18

19

20

21

22

(1) Λίθῳ ἠρδαλωµένῳ συνεβλήθη ὀκνηρός, καὶ πᾶς ἐκσυριεῖ ἐπὶ τῇ ἀτιµίᾳ αὐτοῦ. (2) βολβίτῳ κοπρίων συνεβλήθη ὀκνηρός, πᾶς ὁ ἀναιρούµενος αὐτὸν ἐκτινάξει χεῖρα. (3) αἰσχύνη πατρὸς ἐν γεννήσει ἀπαιδεύτου, θυγάτηρ δὲ ἐπ’ ἐλαττώσει γίνεται. (4) θυγάτηρ φρονίµη κληρονοµήσει ἄνδρα αὐτῆς, καὶ ἡ καταισχύνουσα εἰς λύπην γεννήσαντος· (5) πατέρα καὶ ἄνδρα καταισχύνει ἡ θρασεῖα καὶ ὑπὸ ἀµφοτέρων ἀτιµασθήσεται. (6) µουσικὰ ἐν πένθει ἄκαιρος διήγησις, µάστιγες δὲ καὶ παιδεία ἐν παντὶ καιρῷ σοφίας. (7) (8) (11) ἐπὶ νεκρῷ κλαῦσον, ἐξέλιπεν γὰρ φῶς, καὶ ἐπὶ µωρῷ κλαῦσον, ἐξέλιπεν γὰρ σύνεσιν· ἥδιον κλαῦσον ἐπὶ νεκρῷ, ὅτι ἀνεπαύσατο, τοῦ δὲ µωροῦ ὑπὲρ θάνατον ἡ ζωὴ πονηρά. (12) πένθος νεκροῦ ἑπτὰ ἡµέραι, µωροῦ δὲ καὶ ἀσεβοῦς πᾶσαι αἱ ἡµέραι τῆς ζωῆς αὐτοῦ. (13) µετὰ ἄφρονος µὴ πληθύνῃς λόγον καὶ πρὸς ἀσύνετον µὴ πορεύου· φύλαξαι ἀπ’ αὐτοῦ, ἵνα µὴ κόπον ἔχῃς καὶ οὐ µὴ µολυνθῇς ἐν τῷ ἐντιναγµῷ αὐτοῦ· ἔκκλινον ἀπ’ αὐτοῦ καὶ εὑρήσεις ἀνάπαυσιν καὶ οὐ µὴ ἀκηδιάσῃς ἐν τῇ ἀπονοίᾳ αὐτοῦ. (14) ὑπὲρ µόλιβον τί βαρυνθήσεται; καὶ τί αὐτῷ ὄνοµα ἀλλ’ ἢ µωρός; (15) ἄµµον καὶ ἅλα καὶ βῶλον σιδήρου εὔκοπον ὑπενεγκεῖν ἢ ἄνθρωπον ἀσύνετον. (16) Ἱµάντωσις ξυλίνη ἐνδεδεµένη εἰς οἰκοδοµὴν ἐν συσσεισµῷ οὐ διαλυθήσεται· οὕτως καρδία ἐστηριγµένη ἐπὶ διανοήµατος βουλῆς ἐν καιρῷ οὐ δειλιάσει. (17) καρδία ἡδρασµένη ἐπὶ διανοίας συνέσεως ὡς κόσµος ψαµµωτὸς τοίχου ξυστοῦ. (18) χάρακες ἐπὶ µετεώρου κείµενοι κατέναντι ἀνέµου οὐ µὴ ὑποµείνωσιν· οὕτως καρδία δειλὴ ἐπὶ διανοήµατος µωροῦ κατέναντι παντὸς φόβου οὐ µὴ ὑποµείνῃ. (19) Ὁ νύσσων ὀφθαλµὸν κατάξει δάκρυα, καὶ νύσσων καρδίαν ἐκφαίνει αἴσθησιν. (20) βάλλων λίθον ἐπὶ πετεινὰ ἀποσοβεῖ αὐτά, καὶ ὁ ὀνειδίζων φίλον διαλύσει φιλίαν. (21) ἐπὶ φίλον ἐὰν σπάσῃς ῥοµφαίαν, µὴ ἀφελπίσῃς, ἔστιν γὰρ ἐπάνοδος· (22) ἐπὶ φίλον ἐὰν ἀνοίξῃς στόµα, µὴ εὐλαβηθῇς, ἔστιν γὰρ διαλλαγή· πλὴν ὀνειδισµοῦ καὶ ὑπερηφανίας καὶ µυστηρίου ἀποκαλύψεως καὶ πληγῆς δολίας, ἐν τούτοις ἀποφεύξεται πᾶς φίλος. (23) πίστιν κτῆσαι ἐν πτωχείᾳ µετὰ τοῦ πλησίον, ἵνα ἐν τοῖς ἀγαθοῖς αὐτοῦ ὁµοῦ πλησθῇς· ἐν καιρῷ θλίψεως διάµενε αὐτῷ, ἵνα ἐν τῇ κληρονοµίᾳ αὐτοῦ συγκληρονοµήσῃς. (24) πρὸ πυρὸς ἀτµὶς καµίνου καὶ καπνός· οὕτως πρὸ αἱµάτων λοιδορίαι. (25) φίλον σκεπάσαι οὐκ αἰσχυνθήσοµαι καὶ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ οὐ µὴ κρυβῶ, (26) καὶ εἰ κακά µοι συµβήσεται δι’ αὐτόν, πᾶς ὁ ἀκούων φυλάξεται ἀπ’ αὐτοῦ. (27) Τίς δώσει ἐπὶ στόµα µου φυλακὴν καὶ ἐπὶ τῶν χειλέων µου σφραγῖδα πανοῦργον, ἵνα µὴ πέσω ἀπ’ αὐτῆς καὶ ἡ γλῶσσά µου ἀπολέσῃ µε;

23

(1) κύριε πάτερ καὶ δέσποτα ζωῆς µου, µὴ ἐγκαταλίπῃς µε ἐν βουλῇ αὐτῶν, µὴ ἀφῇς µε πεσεῖν ἐν αὐτοῖς. (2) τίς ἐπιστήσει ἐπὶ τοῦ διανοήµατός µου µάστιγας καὶ ἐπὶ τῆς καρδίας µου παιδείαν σοφίας, ἵνα ἐπὶ τοῖς ἀγνοήµασίν µου µὴ φείσωνται καὶ οὐ µὴ παρῇ τὰ ἁµαρτήµατα αὐτῶν, (3) ὅπως µὴ πληθυνθῶσιν αἱ ἄγνοιαί µου καὶ αἱ ἁµαρτίαι µου πλεονάσωσιν καὶ πεσοῦµαι ἔναντι τῶν ὑπεναντίων καὶ ἐπιχαρεῖταί µοι ὁ ἐχθρός µου; (4) κύριε πάτερ καὶ θεὲ ζωῆς µου, µετεωρισµὸν ὀφθαλµῶν µὴ δῷς µοι (5) καὶ ἐπιθυµίαν ἀπόστρεψον ἀπ’ ἐµοῦ· (6) κοιλίας ὄρεξις καὶ συνουσιασµὸς µὴ καταλαβέτωσάν µε, καὶ ψυχῇ ἀναιδεῖ µὴ παραδῷς µε. (7) Παιδείαν στόµατος ἀκούσατε, τέκνα, καὶ ὁ φυλάσσων οὐ µὴ ἁλῷ. (8) ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ καταληφθήσεται ἁµαρτωλός, καὶ λοίδορος καὶ ὑπερήφανος σκανδαλισθήσονται ἐν αὐτοῖς. (9) ὅρκῳ µὴ ἐθίσῃς τὸ στόµα σου καὶ ὀνοµασίᾳ τοῦ ἁγίου µὴ συνεθισθῇς· (10) ὥσπερ γὰρ οἰκέτης ἐξεταζόµενος ἐνδελεχῶς ἀπὸ µώλωπος οὐκ ἐλαττωθήσεται, οὕτως καὶ ὁ ὀµνύων καὶ ὀνοµάζων διὰ παντὸς ἀπὸ ἁµαρτίας οὐ µὴ καθαρισθῇ. (11) ἀνὴρ πολύορκος πλησθήσεται ἀνοµίας, καὶ οὐκ ἀποστήσεται ἀπὸ τοῦ οἴκου αὐτοῦ µάστιξ· ἐὰν πληµµελήσῃ, ἁµαρτία αὐτοῦ ἐπ’ αὐτῷ, κἂν ὑπερίδῃ, ἥµαρτεν δισσῶς· καὶ εἰ διὰ κενῆς ὤµοσεν, οὐ δικαιωθήσεται, πλησθήσεται γὰρ ἐπαγωγῶν ὁ οἶκος αὐτοῦ. (12) Ἔστιν λέξις ἀντιπαραβεβληµένη θανάτῳ, µὴ εὑρεθήτω ἐν κληρονοµίᾳ Ιακωβ· ἀπὸ γὰρ εὐσεβῶν ταῦτα πάντα ἀποστήσεται, καὶ ἐν ἁµαρτίαις οὐκ ἐγκυλισθήσονται. (13) ἀπαιδευσίαν ἀσυρῆ µὴ συνεθίσῃς τὸ στόµα σου· ἔστιν γὰρ ἐν αὐτῇ λόγος ἁµαρτίας. (14) µνήσθητι πατρὸς καὶ µητρός σου, ἀνὰ µέσον γὰρ µεγιστάνων συνεδρεύεις, µήποτε ἐπιλάθῃ ἐνώπιον αὐτῶν καὶ τῷ ἐθισµῷ σου µωρανθῇς καὶ θελήσεις εἰ µὴ ἐγεννήθης καὶ τὴν ἡµέραν τοῦ τοκετοῦ σου καταράσῃ. (15) ἄνθρωπος συνεθιζόµενος λόγοις ὀνειδισµοῦ ἐν πάσαις ταῖς ἡµέραις αὐτοῦ οὐ µὴ παιδευθῇ. (16) Δύο εἴδη πληθύνουσιν ἁµαρτίας, καὶ τὸ τρίτον ἐπάξει ὀργήν· (17) ψυχὴ θερµὴ ὡς πῦρ καιόµενον, οὐ µὴ σβεσθῇ ἕως ἂν καταποθῇ· ἄνθρωπος πόρνος ἐν σώµατι σαρκὸς αὐτοῦ, οὐ µὴ παύσηται ἕως ἂν ἐκκαύσῃ πῦρ· ἀνθρώπῳ πόρνῳ πᾶς ἄρτος ἡδύς, οὐ µὴ κοπάσῃ ἕως ἂν τελευτήσῃ. (18) ἄνθρωπος παραβαίνων ἀπὸ τῆς κλίνης αὐτοῦ λέγων ἐν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ Τίς µε ὁρᾷ; σκότος κύκλῳ µου, καὶ οἱ τοῖχοί µε καλύπτουσιν, καὶ οὐθείς µε ὁρᾷ· τί εὐλαβοῦµαι; τῶν ἁµαρτιῶν µου οὐ µὴ µνησθήσεται ὁ ὕψιστος. (19) καὶ ὀφθαλµοὶ ἀνθρώπων ὁ φόβος αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔγνω ὅτι ὀφθαλµοὶ κυρίου µυριοπλασίως ἡλίου φωτεινότεροι ἐπιβλέποντες πάσας ὁδοὺς ἀνθρώπων καὶ κατανοοῦντες εἰς ἀπόκρυφα µέρη. (20) πρὶν ἢ κτισθῆναι τὰ πάντα ἔγνωσται αὐτῷ, οὕτως καὶ µετὰ τὸ συντελεσθῆναι. (21) οὗτος ἐν πλατείαις πόλεως ἐκδικηθήσεται, καὶ οὗ οὐχ ὑπενόησεν, πιασθήσεται. (22) Οὕτως καὶ γυνὴ καταλιποῦσα τὸν ἄνδρα καὶ παριστῶσα κληρονόµον ἐξ ἀλλοτρίου. (23) πρῶτον µὲν γὰρ ἐν νόµῳ ὑψίστου ἠπείθησεν, καὶ δεύτερον εἰς ἄνδρα αὐτῆς ἐπληµµέλησεν, καὶ τὸ τρίτον ἐν πορνείᾳ ἐµοιχεύθη καὶ ἐξ ἀλλοτρίου ἀνδρὸς τέκνα παρέστησεν. (24) αὕτη εἰς ἐκκλησίαν ἐξαχθήσεται, καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα αὐτῆς ἐπισκοπὴ ἔσται. (25) οὐ διαδώσουσιν τὰ τέκνα αὐτῆς εἰς ῥίζαν, καὶ οἱ κλάδοι αὐτῆς οὐκ οἴσουσιν καρπόν. (26) καταλείψει εἰς κατάραν τὸ µνηµόσυνον αὐτῆς, καὶ τὸ ὄνειδος αὐτῆς οὐκ ἐξαλειφθήσεται, (27) καὶ ἐπιγνώσονται οἱ καταλειφθέντες ὅτι οὐθὲν κρεῖττον φόβου κυρίου καὶ οὐθὲν γλυκύτερον τοῦ προσέχειν ἐντολαῖς κυρίου.

24

(1) Ἡ σοφία αἰνέσει ψυχὴν αὐτῆς καὶ ἐν µέσῳ λαοῦ αὐτῆς καυχήσεται· (2) ἐν ἐκκλησίᾳ ὑψίστου στόµα αὐτῆς ἀνοίξει καὶ ἔναντι δυνάµεως αὐτοῦ καυχήσεται (3) Ἐγὼ ἀπὸ στόµατος ὑψίστου ἐξῆλθον καὶ ὡς ὁµίχλη κατεκάλυψα γῆν· (4) ἐγὼ ἐν ὑψηλοῖς κατεσκήνωσα, καὶ ὁ θρόνος µου ἐν στύλῳ νεφέλης· (5) γῦρον οὐρανοῦ ἐκύκλωσα µόνη καὶ ἐν βάθει ἀβύσσων περιεπάτησα· (6) ἐν κύµασιν θαλάσσης καὶ ἐν πάσῃ τῇ γῇ καὶ ἐν παντὶ λαῷ καὶ ἔθνει ἐκτησάµην. (7) µετὰ τούτων πάντων ἀνάπαυσιν ἐζήτησα καὶ ἐν κληρονοµίᾳ τίνος αὐλισθήσοµαι. (8) τότε ἐνετείλατό µοι ὁ κτίστης ἁπάντων, καὶ ὁ κτίσας µε κατέπαυσεν τὴν σκηνήν µου καὶ εἶπεν Ἐν Ιακωβ κατασκήνωσον καὶ ἐν Ισραηλ κατακληρονοµήθητι. (9) πρὸ τοῦ αἰῶνος ἀπ’ ἀρχῆς ἔκτισέν µε, καὶ ἕως αἰῶνος οὐ µὴ ἐκλίπω. (10) ἐν σκηνῇ ἁγίᾳ ἐνώπιον αὐτοῦ ἐλειτούργησα καὶ οὕτως ἐν Σιων ἐστηρίχθην· (11) ἐν πόλει ἠγαπηµένῃ ὁµοίως µε κατέπαυσεν, καὶ ἐν Ιερουσαληµ ἡ ἐξουσία µου· (12) καὶ ἐρρίζωσα ἐν λαῷ δεδοξασµένῳ, ἐν µερίδι κυρίου, κληρονοµίας αὐτοῦ. (13) ὡς κέδρος ἀνυψώθην ἐν τῷ Λιβάνῳ καὶ ὡς κυπάρισσος ἐν ὄρεσιν Αερµων· (14) ὡς φοῖνιξ ἀνυψώθην ἐν Αιγγαδοις καὶ ὡς φυτὰ ῥόδου ἐν Ιεριχω, ὡς ἐλαία εὐπρεπὴς ἐν πεδίῳ, καὶ ἀνυψώθην ὡς πλάτανος. (15) ὡς κιννάµωµον καὶ ἀσπάλαθος ἀρωµάτων δέδωκα ὀσµὴν καὶ ὡς σµύρνα ἐκλεκτὴ διέδωκα εὐωδίαν, ὡς χαλβάνη καὶ ὄνυξ καὶ στακτὴ καὶ ὡς λιβάνου ἀτµὶς ἐν σκηνῇ. (16) ἐγὼ ὡς τερέµινθος ἐξέτεινα κλάδους µου, καὶ οἱ κλάδοι µου κλάδοι δόξης καὶ χάριτος. (17) ἐγὼ ὡς ἄµπελος ἐβλάστησα χάριν, καὶ τὰ ἄνθη µου καρπὸς δόξης καὶ πλούτου. (19) προσέλθετε πρός µε, οἱ ἐπιθυµοῦντές µου, καὶ ἀπὸ τῶν γενηµάτων µου ἐµπλήσθητε· (20) τὸ γὰρ µνηµόσυνόν µου ὑπὲρ τὸ µέλι γλυκύ, καὶ ἡ κληρονοµία µου ὑπὲρ µέλιτος κηρίον. (21) οἱ ἐσθίοντές µε ἔτι πεινάσουσιν, καὶ οἱ πίνοντές µε ἔτι διψήσουσιν. (22) ὁ ὑπακούων µου οὐκ αἰσχυνθήσεται, καὶ οἱ ἐργαζόµενοι ἐν ἐµοὶ οὐχ ἁµαρτήσουσιν. (23) Ταῦτα πάντα βίβλος διαθήκης θεοῦ ὑψίστου, νόµον ὃν ἐνετείλατο ἡµῖν Μωυσῆς κληρονοµίαν συναγωγαῖς Ιακωβ, (25) ὁ πιµπλῶν ὡς Φισων σοφίαν καὶ ὡς Τίγρις ἐν ἡµέραις νέων, (26) ὁ ἀναπληρῶν ὡς Εὐφράτης σύνεσιν καὶ ὡς Ιορδάνης ἐν ἡµέραις θερισµοῦ, (27) ὁ ἐκφαίνων ὡς φῶς παιδείαν, ὡς Γηων ἐν ἡµέραις τρυγήτου. (28) οὐ συνετέλεσεν ὁ πρῶτος γνῶναι αὐτήν, καὶ οὕτως ὁ ἔσχατος οὐκ ἐξιχνίασεν αὐτήν· (29) ἀπὸ γὰρ θαλάσσης ἐπληθύνθη διανόηµα αὐτῆς καὶ ἡ βουλὴ αὐτῆς ἀπὸ ἀβύσσου µεγάλης. (30) Κἀγὼ ὡς διῶρυξ ἀπὸ ποταµοῦ καὶ ὡς ὑδραγωγὸς ἐξῆλθον εἰς παράδεισον· (31) εἶπα Ποτιῶ µου τὸν κῆπον καὶ µεθύσω µου τὴν πρασιάν· καὶ ἰδοὺ ἐγένετό µοι ἡ διῶρυξ εἰς ποταµόν, καὶ ὁ ποταµός µου ἐγένετο εἰς θάλασσαν. (32) ἔτι παιδείαν ὡς ὄρθρον φωτιῶ καὶ ἐκφανῶ αὐτὰ ἕως εἰς µακράν· (33) ἔτι διδασκαλίαν ὡς προφητείαν ἐκχεῶ καὶ καταλείψω αὐτὴν εἰς γενεὰς αἰώνων. (34) ἴδετε ὅτι οὐκ ἐµοὶ µόνῳ ἐκοπίασα, ἀλλ’ ἅπασιν τοῖς ἐκζητοῦσιν αὐτήν.

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

Isaiah

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66

1

(1) Ὅρασις, ἣν εἶδεν Ησαιας υἱὸς Αµως, ἣν εἶδεν κατὰ τῆς Ιουδαίας καὶ κατὰ Ιερουσαληµ ἐν βασιλείᾳ Οζιου καὶ Ιωαθαµ καὶ Αχαζ καὶ Εζεκιου, οἳ ἐβασίλευσαν τῆς Ιουδαίας. (2) Ἄκουε, οὐρανέ, καὶ ἐνωτίζου, γῆ, ὅτι κύριος ἐλάλησεν· υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα, αὐτοὶ δέ µε ἠθέτησαν. (3) ἔγνω βοῦς τὸν κτησάµενον καὶ ὄνος τὴν φάτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ· Ισραηλ δέ µε οὐκ ἔγνω, καὶ ὁ λαός µε οὐ συνῆκεν. (4) οὐαὶ ἔθνος ἁµαρτωλόν, λαὸς πλήρης ἁµαρτιῶν, σπέρµα πονηρόν, υἱοὶ ἄνοµοι· ἐγκατελίπατε τὸν κύριον καὶ παρωργίσατε τὸν ἅγιον τοῦ Ισραηλ. (5) τί ἔτι πληγῆτε προστιθέντες ἀνοµίαν; πᾶσα κεφαλὴ εἰς πόνον καὶ πᾶσα καρδία εἰς λύπην. (6) ἀπὸ ποδῶν ἕως κεφαλῆς οὔτε τραῦµα οὔτε µώλωψ οὔτε πληγὴ φλεγµαίνουσα, οὐκ ἔστιν µάλαγµα ἐπιθεῖναι οὔτε ἔλαιον οὔτε καταδέσµους. (7) ἡ γῆ ὑµῶν ἔρηµος, αἱ πόλεις ὑµῶν πυρίκαυστοι· τὴν χώραν ὑµῶν ἐνώπιον ὑµῶν ἀλλότριοι κατεσθίουσιν αὐτήν, καὶ ἠρήµωται κατεστραµµένη ὑπὸ λαῶν ἀλλοτρίων. (8) ἐγκαταλειφθήσεται ἡ θυγάτηρ Σιων ὡς σκηνὴ ἐν ἀµπελῶνι καὶ ὡς ὀπωροφυλάκιον ἐν σικυηράτῳ, ὡς πόλις πολιορκουµένη· (9) καὶ εἰ µὴ κύριος σαβαωθ ἐγκατέλιπεν ἡµῖν σπέρµα, ὡς Σοδοµα ἂν ἐγενήθηµεν καὶ ὡς Γοµορρα ἂν ὡµοιώθηµεν. (10) Ἀκούσατε λόγον κυρίου, ἄρχοντες Σοδοµων· προσέχετε νόµον θεοῦ, λαὸς Γοµορρας. (11) τί µοι πλῆθος τῶν θυσιῶν ὑµῶν; λέγει κύριος· πλήρης εἰµὶ ὁλοκαυτωµάτων κριῶν καὶ στέαρ ἀρνῶν καὶ αἷµα ταύρων καὶ τράγων οὐ βούλοµαι, (12) οὐδ’ ἐὰν ἔρχησθε ὀφθῆναί µοι. τίς γὰρ ἐξεζήτησεν ταῦτα ἐκ τῶν χειρῶν ὑµῶν; πατεῖν τὴν αὐλήν µου (13) οὐ προσθήσεσθε· ἐὰν φέρητε σεµίδαλιν, µάταιον· θυµίαµα βδέλυγµά µοί ἐστιν· τὰς νουµηνίας ὑµῶν καὶ τὰ σάββατα καὶ ἡµέραν µεγάλην οὐκ ἀνέχοµαι· νηστείαν καὶ ἀργίαν (14) καὶ τὰς νουµηνίας ὑµῶν καὶ τὰς ἑορτὰς ὑµῶν µισεῖ ἡ ψυχή µου· ἐγενήθητέ µοι εἰς πλησµονήν, οὐκέτι ἀνήσω τὰς ἁµαρτίας ὑµῶν. (15) ὅταν τὰς χεῖρας ἐκτείνητε πρός µε, ἀποστρέψω τοὺς ὀφθαλµούς µου ἀφ’ ὑµῶν, καὶ ἐὰν πληθύνητε τὴν δέησιν, οὐκ εἰσακούσοµαι ὑµῶν· αἱ γὰρ χεῖρες ὑµῶν αἵµατος πλήρεις. (16) λούσασθε, καθαροὶ γένεσθε, ἀφέλετε τὰς πονηρίας ἀπὸ τῶν ψυχῶν ὑµῶν ἀπέναντι τῶν ὀφθαλµῶν µου, παύσασθε ἀπὸ τῶν πονηριῶν ὑµῶν, (17) µάθετε καλὸν ποιεῖν, ἐκζητήσατε κρίσιν, ῥύσασθε ἀδικούµενον, κρίνατε ὀρφανῷ καὶ δικαιώσατε χήραν· (18) καὶ δεῦτε καὶ διελεγχθῶµεν, λέγει κύριος, καὶ ἐὰν ὦσιν αἱ ἁµαρτίαι ὑµῶν ὡς φοινικοῦν, ὡς χιόνα λευκανῶ, ἐὰν δὲ ὦσιν ὡς κόκκινον, ὡς ἔριον λευκανῶ. (19) καὶ ἐὰν θέλητε καὶ εἰσακούσητέ µου, τὰ ἀγαθὰ τῆς γῆς φάγεσθε· (20) ἐὰν δὲ µὴ θέλητε µηδὲ εἰσακούσητέ µου, µάχαιρα ὑµᾶς κατέδεται· τὸ γὰρ στόµα κυρίου ἐλάλησεν ταῦτα. (21) Πῶς ἐγένετο πόρνη πόλις πιστὴ Σιων, πλήρης κρίσεως, ἐν ᾗ δικαιοσύνη ἐκοιµήθη ἐν αὐτῇ, νῦν δὲ φονευταί. (22) τὸ ἀργύριον ὑµῶν ἀδόκιµον· οἱ κάπηλοί σου µίσγουσι τὸν οἶνον ὕδατι· (23) οἱ ἄρχοντές σου ἀπειθοῦσιν, κοινωνοὶ κλεπτῶν, ἀγαπῶντες δῶρα, διώκοντες ἀνταπόδοµα, ὀρφανοῖς οὐ κρίνοντες καὶ κρίσιν χηρῶν οὐ προσέχοντες. (24) διὰ τοῦτο τάδε λέγει ὁ δεσπότης κύριος σαβαωθ Οὐαὶ οἱ ἰσχύοντες Ισραηλ· οὐ παύσεται γάρ µου ὁ θυµὸς ἐν τοῖς ὑπεναντίοις, καὶ κρίσιν ἐκ τῶν ἐχθρῶν µου ποιήσω. (25) καὶ ἐπάξω τὴν χεῖρά µου ἐπὶ σὲ καὶ πυρώσω σε εἰς καθαρόν, τοὺς δὲ ἀπειθοῦντας ἀπολέσω καὶ ἀφελῶ πάντας ἀνόµους ἀπὸ σοῦ καὶ πάντας ὑπερηφάνους ταπεινώσω. (26) καὶ ἐπιστήσω τοὺς κριτάς σου ὡς τὸ πρότερον καὶ τοὺς συµβούλους σου ὡς τὸ ἀπ’ ἀρχῆς· καὶ µετὰ ταῦτα κληθήσῃ Πόλις δικαιοσύνης, µητρόπολις πιστὴ Σιων. (27) µετὰ γὰρ κρίµατος σωθήσεται ἡ αἰχµαλωσία αὐτῆς καὶ µετὰ ἐλεηµοσύνης· (28) καὶ συντριβήσονται οἱ ἄνοµοι καὶ οἱ ἁµαρτωλοὶ ἅµα, καὶ οἱ ἐγκαταλείποντες τὸν κύριον συντελεσθήσονται. (29) διότι αἰσχυνθήσονται ἐπὶ τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν, ἃ αὐτοὶ ἠβούλοντο, καὶ ἐπῃσχύνθησαν ἐπὶ τοῖς κήποις αὐτῶν, ἃ ἐπεθύµησαν· (30) ἔσονται γὰρ ὡς τερέβινθος ἀποβεβληκυῖα τὰ φύλλα καὶ ὡς παράδεισος ὕδωρ µὴ ἔχων· (31) καὶ ἔσται ἡ ἰσχὺς αὐτῶν ὡς καλάµη στιππύου καὶ αἱ ἐργασίαι αὐτῶν ὡς σπινθῆρες πυρός, καὶ κατακαυθήσονται οἱ ἄνοµοι καὶ οἱ ἁµαρτωλοὶ ἅµα, καὶ οὐκ ἔσται ὁ σβέσων.

2

(1) Ὁ λόγος ὁ γενόµενος παρὰ κυρίου πρὸς Ησαιαν υἱὸν Αµως περὶ τῆς Ιουδαίας καὶ περὶ Ιερουσαληµ. (2) Ὅτι ἔσται ἐν ταῖς ἐσχάταις ἡµέραις ἐµφανὲς τὸ ὄρος κυρίου καὶ ὁ οἶκος τοῦ θεοῦ ἐπ’ ἄκρων τῶν ὀρέων καὶ ὑψωθήσεται ὑπεράνω τῶν βουνῶν· καὶ ἥξουσιν ἐπ’ αὐτὸ πάντα τὰ ἔθνη, (3) καὶ πορεύσονται ἔθνη πολλὰ καὶ ἐροῦσιν Δεῦτε καὶ ἀναβῶµεν εἰς τὸ ὄρος κυρίου καὶ εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ Ιακωβ, καὶ ἀναγγελεῖ ἡµῖν τὴν ὁδὸν αὐτοῦ, καὶ πορευσόµεθα ἐν αὐτῇ· ἐκ γὰρ Σιων ἐξελεύσεται νόµος καὶ λόγος κυρίου ἐξ Ιερουσαληµ. (4) καὶ κρινεῖ ἀνὰ µέσον τῶν ἐθνῶν καὶ ἐλέγξει λαὸν πολύν, καὶ συγκόψουσιν τὰς µαχαίρας αὐτῶν εἰς ἄροτρα καὶ τὰς ζιβύνας αὐτῶν εἰς δρέπανα, καὶ οὐ λήµψεται ἔτι ἔθνος ἐπ’ ἔθνος µάχαιραν, καὶ οὐ µὴ µάθωσιν ἔτι πολεµεῖν. (5) Καὶ νῦν, ὁ οἶκος τοῦ Ιακωβ, δεῦτε πορευθῶµεν τῷ φωτὶ κυρίου. (6) ἀνῆκεν γὰρ τὸν λαὸν αὐτοῦ τὸν οἶκον τοῦ Ισραηλ, ὅτι ἐνεπλήσθη ὡς τὸ ἀπ’ ἀρχῆς ἡ χώρα αὐτῶν κληδονισµῶν ὡς ἡ τῶν ἀλλοφύλων, καὶ τέκνα πολλὰ ἀλλόφυλα ἐγενήθη αὐτοῖς. (7) ἐνεπλήσθη γὰρ ἡ χώρα αὐτῶν ἀργυρίου καὶ χρυσίου, καὶ οὐκ ἦν ἀριθµὸς τῶν θησαυρῶν αὐτῶν· καὶ ἐνεπλήσθη ἡ γῆ ἵππων, καὶ οὐκ ἦν ἀριθµὸς τῶν ἁρµάτων αὐτῶν· (8) καὶ ἐνεπλήσθη ἡ γῆ βδελυγµάτων τῶν ἔργων τῶν χειρῶν αὐτῶν, καὶ προσεκύνησαν οἷς ἐποίησαν οἱ δάκτυλοι αὐτῶν· (9) καὶ ἔκυψεν ἄνθρωπος, καὶ ἐταπεινώθη ἀνήρ, καὶ οὐ µὴ ἀνήσω αὐτούς. (10) καὶ νῦν εἰσέλθετε εἰς τὰς πέτρας καὶ κρύπτεσθε εἰς τὴν γῆν ἀπὸ προσώπου τοῦ φόβου κυρίου καὶ ἀπὸ τῆς δόξης τῆς ἰσχύος αὐτοῦ, ὅταν ἀναστῇ θραῦσαι τὴν γῆν. (11) οἱ γὰρ ὀφθαλµοὶ κυρίου ὑψηλοί, ὁ δὲ ἄνθρωπος ταπεινός· καὶ ταπεινωθήσεται τὸ ὕψος τῶν ἀνθρώπων, καὶ ὑψωθήσεται κύριος µόνος ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ. (12) ἡµέρα γὰρ κυρίου σαβαωθ ἐπὶ πάντα ὑβριστὴν καὶ ὑπερήφανον καὶ ἐπὶ πάντα ὑψηλὸν καὶ µετέωρον, καὶ ταπεινωθήσονται, (13) καὶ ἐπὶ πᾶσαν κέδρον τοῦ Λιβάνου τῶν ὑψηλῶν καὶ µετεώρων καὶ ἐπὶ πᾶν δένδρον βαλάνου Βασαν (14) καὶ ἐπὶ πᾶν ὄρος καὶ ἐπὶ πάντα βουνὸν ὑψηλὸν (15) καὶ ἐπὶ πάντα πύργον ὑψηλὸν καὶ ἐπὶ πᾶν τεῖχος ὑψηλὸν (16) καὶ ἐπὶ πᾶν πλοῖον θαλάσσης καὶ ἐπὶ πᾶσαν θέαν πλοίων κάλλους· (17) καὶ ταπεινωθήσεται πᾶς ἄνθρωπος, καὶ πεσεῖται ὕψος ἀνθρώπων, καὶ ὑψωθήσεται κύριος µόνος ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ. (18) καὶ τὰ χειροποίητα πάντα κατακρύψουσιν (19) εἰσενέγκαντες εἰς τὰ σπήλαια καὶ εἰς τὰς σχισµὰς τῶν πετρῶν καὶ εἰς τὰς τρώγλας τῆς γῆς ἀπὸ προσώπου τοῦ φόβου κυρίου καὶ ἀπὸ τῆς δόξης τῆς ἰσχύος αὐτοῦ, ὅταν ἀναστῇ θραῦσαι τὴν γῆν. (20) τῇ γὰρ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐκβαλεῖ ἄνθρωπος τὰ βδελύγµατα αὐτοῦ τὰ ἀργυρᾶ καὶ τὰ χρυσᾶ, ἃ ἐποίησαν προσκυνεῖν, τοῖς µαταίοις καὶ ταῖς νυκτερίσιν (21) τοῦ εἰσελθεῖν εἰς τὰς τρώγλας τῆς στερεᾶς πέτρας καὶ εἰς τὰς σχισµὰς τῶν πετρῶν ἀπὸ προσώπου τοῦ φόβου κυρίου καὶ ἀπὸ τῆς δόξης τῆς ἰσχύος αὐτοῦ, ὅταν ἀναστῇ θραῦσαι τὴν γῆν.

3

(1) Ἰδοὺ δὴ ὁ δεσπότης κύριος σαβαωθ ἀφελεῖ ἀπὸ τῆς Ιουδαίας καὶ ἀπὸ Ιερουσαληµ ἰσχύοντα καὶ ἰσχύουσαν, ἰσχὺν ἄρτου καὶ ἰσχὺν ὕδατος, (2) γίγαντα καὶ ἰσχύοντα καὶ ἄνθρωπον πολεµιστὴν καὶ δικαστὴν καὶ προφήτην καὶ στοχαστὴν καὶ πρεσβύτερον (3) καὶ πεντηκόνταρχον καὶ θαυµαστὸν σύµβουλον καὶ σοφὸν ἀρχιτέκτονα καὶ συνετὸν ἀκροατήν· (4) καὶ ἐπιστήσω νεανίσκους ἄρχοντας αὐτῶν, καὶ ἐµπαῖκται κυριεύσουσιν αὐτῶν. (5) καὶ συµπεσεῖται ὁ λαός, ἄνθρωπος πρὸς ἄνθρωπον καὶ ἄνθρωπος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ· προσκόψει τὸ παιδίον πρὸς τὸν πρεσβύτην, ὁ ἄτιµος πρὸς τὸν ἔντιµον. (6) ὅτι ἐπιλήµψεται ἄνθρωπος τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ ἢ τοῦ οἰκείου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ λέγων Ἱµάτιον ἔχεις, ἀρχηγὸς ἡµῶν γενοῦ, καὶ τὸ βρῶµα τὸ ἐµὸν ὑπὸ σὲ ἔστω. (7) καὶ ἀποκριθεὶς ἐρεῖ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ Οὐκ ἔσοµαί σου ἀρχηγός· οὐ γὰρ ἔστιν ἐν τῷ οἴκῳ µου ἄρτος οὐδὲ ἱµάτιον· οὐκ ἔσοµαι ἀρχηγὸς τοῦ λαοῦ τούτου. (8) ὅτι ἀνεῖται Ιερουσαληµ, καὶ ἡ Ιουδαία συµπέπτωκεν, καὶ αἱ γλῶσσαι αὐτῶν µετὰ ἀνοµίας, τὰ πρὸς κύριον ἀπειθοῦντες· διότι νῦν ἐταπεινώθη ἡ δόξα αὐτῶν, (9) καὶ ἡ αἰσχύνη τοῦ προσώπου αὐτῶν ἀντέστη αὐτοῖς· τὴν δὲ ἁµαρτίαν αὐτῶν ὡς Σοδοµων ἀνήγγειλαν καὶ ἐνεφάνισαν. οὐαὶ τῇ ψυχῇ αὐτῶν, διότι βεβούλευνται βουλὴν πονηρὰν καθ’ ἑαυτῶν (10) εἰπόντες Δήσωµεν τὸν δίκαιον, ὅτι δύσχρηστος ἡµῖν ἐστιν· τοίνυν τὰ γενήµατα τῶν ἔργων αὐτῶν φάγονται. (11) οὐαὶ τῷ ἀνόµῳ· πονηρὰ κατὰ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτοῦ συµβήσεται αὐτῷ. (12) λαός µου, οἱ πράκτορες ὑµῶν καλαµῶνται ὑµᾶς, καὶ οἱ ἀπαιτοῦντες κυριεύουσιν ὑµῶν· λαός µου, οἱ µακαρίζοντες ὑµᾶς πλανῶσιν ὑµᾶς καὶ τὸν τρίβον τῶν ποδῶν ὑµῶν ταράσσουσιν. (13) ἀλλὰ νῦν καταστήσεται εἰς κρίσιν κύριος καὶ στήσει εἰς κρίσιν τὸν λαὸν αὐτοῦ, (14) αὐτὸς κύριος εἰς κρίσιν ἥξει µετὰ τῶν πρεσβυτέρων τοῦ λαοῦ καὶ µετὰ τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ Ὑµεῖς δὲ τί ἐνεπυρίσατε τὸν ἀµπελῶνά µου καὶ ἡ ἁρπαγὴ τοῦ πτωχοῦ ἐν τοῖς οἴκοις ὑµῶν; (15) τί ὑµεῖς ἀδικεῖτε τὸν λαόν µου καὶ τὸ πρόσωπον τῶν πτωχῶν καταισχύνετε; (16) Τάδε λέγει κύριος Ἀνθ’ ὧν ὑψώθησαν αἱ θυγατέρες Σιων καὶ ἐπορεύθησαν ὑψηλῷ τραχήλῳ καὶ ἐν νεύµασιν ὀφθαλµῶν καὶ τῇ πορείᾳ τῶν ποδῶν ἅµα σύρουσαι τοὺς χιτῶνας καὶ τοῖς ποσὶν ἅµα παίζουσαι, (17) καὶ ταπεινώσει ὁ θεὸς ἀρχούσας θυγατέρας Σιων, καὶ κύριος ἀποκαλύψει τὸ σχῆµα αὐτῶν (18) ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καὶ ἀφελεῖ κύριος τὴν δόξαν τοῦ ἱµατισµοῦ αὐτῶν καὶ τοὺς κόσµους αὐτῶν καὶ τὰ ἐµπλόκια καὶ τοὺς κοσύµβους καὶ τοὺς µηνίσκους (19) καὶ τὸ κάθεµα καὶ τὸν κόσµον τοῦ προσώπου αὐτῶν (20) καὶ τὴν σύνθεσιν τοῦ κόσµου τῆς δόξης καὶ τοὺς χλιδῶνας καὶ τὰ ψέλια καὶ τὸ ἐµπλόκιον καὶ τὰ περιδέξια καὶ τοὺς δακτυλίους καὶ τὰ ἐνώτια (21) καὶ τὰ περιπόρφυρα καὶ τὰ µεσοπόρφυρα (22) καὶ τὰ ἐπιβλήµατα τὰ κατὰ τὴν οἰκίαν καὶ τὰ διαφανῆ Λακωνικὰ (23) καὶ τὰ βύσσινα καὶ τὰ ὑακίνθινα καὶ τὰ κόκκινα καὶ τὴν βύσσον, σὺν χρυσίῳ καὶ ὑακίνθῳ συγκαθυφασµένα καὶ θέριστρα κατάκλιτα. (24) καὶ ἔσται ἀντὶ ὀσµῆς ἡδείας κονιορτός, καὶ ἀντὶ ζώνης σχοινίῳ ζώσῃ καὶ ἀντὶ τοῦ κόσµου τῆς κεφαλῆς τοῦ χρυσίου φαλάκρωµα ἕξεις διὰ τὰ ἔργα σου καὶ ἀντὶ τοῦ χιτῶνος τοῦ µεσοπορφύρου περιζώσῃ σάκκον. (25) καὶ ὁ υἱός σου ὁ κάλλιστος, ὃν ἀγαπᾷς, µαχαίρᾳ πεσεῖται, καὶ οἱ ἰσχύοντες ὑµῶν µαχαίρᾳ πεσοῦνται. (26) καὶ ταπεινωθήσονται καὶ πενθήσουσιν αἱ θῆκαι τοῦ κόσµου ὑµῶν, καὶ καταλειφθήσῃ µόνη καὶ εἰς τὴν γῆν ἐδαφισθήσῃ.

4

(1) καὶ ἐπιλήµψονται ἑπτὰ γυναῖκες ἀνθρώπου ἑνὸς λέγουσαι Τὸν ἄρτον ἡµῶν φαγόµεθα καὶ τὰ ἱµάτια ἡµῶν περιβαλούµεθα, πλὴν τὸ ὄνοµα τὸ σὸν κεκλήσθω ἐφ’ ἡµᾶς, ἄφελε τὸν ὀνειδισµὸν ἡµῶν. (2) Τῇ δὲ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐπιλάµψει ὁ θεὸς ἐν βουλῇ µετὰ δόξης ἐπὶ τῆς γῆς τοῦ ὑψῶσαι καὶ δοξάσαι τὸ καταλειφθὲν τοῦ Ισραηλ, (3) καὶ ἔσται τὸ ὑπολειφθὲν ἐν Σιων καὶ τὸ καταλειφθὲν ἐν Ιερουσαληµ ἅγιοι κληθήσονται, πάντες οἱ γραφέντες εἰς ζωὴν ἐν Ιερουσαληµ· (4) ὅτι ἐκπλυνεῖ κύριος τὸν ῥύπον τῶν υἱῶν καὶ τῶν θυγατέρων Σιων καὶ τὸ αἷµα ἐκκαθαριεῖ ἐκ µέσου αὐτῶν ἐν πνεύµατι κρίσεως καὶ πνεύµατι καύσεως. (5) καὶ ἥξει, καὶ ἔσται πᾶς τόπος τοῦ ὄρους Σιων καὶ πάντα τὰ περικύκλῳ αὐτῆς σκιάσει νεφέλη ἡµέρας καὶ ὡς καπνοῦ καὶ ὡς φωτὸς πυρὸς καιοµένου νυκτός· πάσῃ τῇ δόξῃ σκεπασθήσεται· (6) καὶ ἔσται εἰς σκιὰν ἀπὸ καύµατος καὶ ἐν σκέπῃ καὶ ἐν ἀποκρύφῳ ἀπὸ σκληρότητος καὶ ὑετοῦ.

5

(1) ᾌσω δὴ τῷ ἠγαπηµένῳ ᾆσµα τοῦ ἀγαπητοῦ τῷ ἀµπελῶνί µου. ἀµπελὼν ἐγενήθη τῷ ἠγαπηµένῳ ἐν κέρατι ἐν τόπῳ πίονι. (2) καὶ φραγµὸν περιέθηκα καὶ ἐχαράκωσα καὶ ἐφύτευσα ἄµπελον σωρηχ καὶ ᾠκοδόµησα πύργον ἐν µέσῳ αὐτοῦ καὶ προλήνιον ὤρυξα ἐν αὐτῷ· καὶ ἔµεινα τοῦ ποιῆσαι σταφυλήν, ἐποίησεν δὲ ἀκάνθας. (3) καὶ νῦν, ἄνθρωπος τοῦ Ιουδα καὶ οἱ ἐνοικοῦντες ἐν Ιερουσαληµ, κρίνατε ἐν ἐµοὶ καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ ἀµπελῶνός µου. (4) τί ποιήσω ἔτι τῷ ἀµπελῶνί µου καὶ οὐκ ἐποίησα αὐτῷ; διότι ἔµεινα τοῦ ποιῆσαι σταφυλήν, ἐποίησεν δὲ ἀκάνθας. (5) νῦν δὲ ἀναγγελῶ ὑµῖν τί ποιήσω τῷ ἀµπελῶνί µου· ἀφελῶ τὸν φραγµὸν αὐτοῦ καὶ ἔσται εἰς διαρπαγήν, καὶ καθελῶ τὸν τοῖχον αὐτοῦ καὶ ἔσται εἰς καταπάτηµα, (6) καὶ ἀνήσω τὸν ἀµπελῶνά µου καὶ οὐ µὴ τµηθῇ οὐδὲ µὴ σκαφῇ, καὶ ἀναβήσεται εἰς αὐτὸν ὡς εἰς χέρσον ἄκανθα· καὶ ταῖς νεφέλαις ἐντελοῦµαι τοῦ µὴ βρέξαι εἰς αὐτὸν ὑετόν. (7) ὁ γὰρ ἀµπελὼν κυρίου σαβαωθ οἶκος τοῦ Ισραηλ ἐστίν καὶ ἄνθρωπος τοῦ Ιουδα νεόφυτον ἠγαπηµένον· ἔµεινα τοῦ ποιῆσαι κρίσιν, ἐποίησεν δὲ ἀνοµίαν καὶ οὐ δικαιοσύνην ἀλλὰ κραυγήν. (8) Οὐαὶ οἱ συνάπτοντες οἰκίαν πρὸς οἰκίαν καὶ ἀγρὸν πρὸς ἀγρὸν ἐγγίζοντες, ἵνα τοῦ πλησίον ἀφέλωνταί τι· µὴ οἰκήσετε µόνοι ἐπὶ τῆς γῆς; (9) ἠκούσθη γὰρ εἰς τὰ ὦτα κυρίου σαβαωθ ταῦτα· ἐὰν γὰρ γένωνται οἰκίαι πολλαί, εἰς ἔρηµον ἔσονται µεγάλαι καὶ καλαί, καὶ οὐκ ἔσονται οἱ ἐνοικοῦντες ἐν αὐταῖς. (10) οὗ γὰρ ἐργῶνται δέκα ζεύγη βοῶν, ποιήσει κεράµιον ἕν, καὶ ὁ σπείρων ἀρτάβας ἓξ ποιήσει µέτρα τρία. — (11) οὐαὶ οἱ ἐγειρόµενοι τὸ πρωὶ καὶ τὸ σικερα διώκοντες, οἱ µένοντες τὸ ὀψέ· ὁ γὰρ οἶνος αὐτοὺς συγκαύσει. (12) µετὰ γὰρ κιθάρας καὶ ψαλτηρίου καὶ τυµπάνων καὶ αὐλῶν τὸν οἶνον πίνουσιν, τὰ δὲ ἔργα κυρίου οὐκ ἐµβλέπουσιν καὶ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτοῦ οὐ κατανοοῦσιν. (13) τοίνυν αἰχµάλωτος ὁ λαός µου ἐγενήθη διὰ τὸ µὴ εἰδέναι αὐτοὺς τὸν κύριον, καὶ πλῆθος ἐγενήθη νεκρῶν διὰ λιµὸν καὶ δίψαν ὕδατος. (14) καὶ ἐπλάτυνεν ὁ ᾅδης τὴν ψυχὴν αὐτοῦ καὶ διήνοιξεν τὸ στόµα αὐτοῦ τοῦ µὴ διαλιπεῖν, καὶ καταβήσονται οἱ ἔνδοξοι καὶ οἱ µεγάλοι καὶ οἱ πλούσιοι καὶ οἱ λοιµοὶ αὐτῆς. (15) καὶ ταπεινωθήσεται ἄνθρωπος, καὶ ἀτιµασθήσεται ἀνήρ, καὶ οἱ ὀφθαλµοὶ οἱ µετέωροι ταπεινωθήσονται· (16) καὶ ὑψωθήσεται κύριος σαβαωθ ἐν κρίµατι, καὶ ὁ θεὸς ὁ ἅγιος δοξασθήσεται ἐν δικαιοσύνῃ. (17) καὶ βοσκηθήσονται οἱ διηρπασµένοι ὡς ταῦροι, καὶ τὰς ἐρήµους τῶν ἀπηλειµµένων ἄρνες φάγονται. — (18) οὐαὶ οἱ ἐπισπώµενοι τὰς ἁµαρτίας ὡς σχοινίῳ µακρῷ καὶ ὡς ζυγοῦ ἱµάντι δαµάλεως τὰς ἀνοµίας, (19) οἱ λέγοντες Τὸ τάχος ἐγγισάτω ἃ ποιήσει, ἵνα ἴδωµεν, καὶ ἐλθάτω ἡ βουλὴ τοῦ ἁγίου Ισραηλ, ἵνα γνῶµεν. — (20) οὐαὶ οἱ λέγοντες τὸ πονηρὸν καλὸν καὶ τὸ καλὸν πονηρόν, οἱ τιθέντες τὸ σκότος φῶς καὶ τὸ φῶς σκότος, οἱ τιθέντες τὸ πικρὸν γλυκὺ καὶ τὸ γλυκὺ πικρόν. — (21) οὐαὶ οἱ συνετοὶ ἐν ἑαυτοῖς καὶ ἐνώπιον ἑαυτῶν ἐπιστήµονες. — (22) οὐαὶ οἱ ἰσχύοντες ὑµῶν οἱ τὸν οἶνον πίνοντες καὶ οἱ δυνάσται οἱ κεραννύντες τὸ σικερα, (23) οἱ δικαιοῦντες τὸν ἀσεβῆ ἕνεκεν δώρων καὶ τὸ δίκαιον τοῦ δικαίου αἴροντες. (24) διὰ τοῦτο ὃν τρόπον καυθήσεται καλάµη ὑπὸ ἄνθρακος πυρὸς καὶ συγκαυθήσεται ὑπὸ φλογὸς ἀνειµένης, ἡ ῥίζα αὐτῶν ὡς χνοῦς ἔσται, καὶ τὸ ἄνθος αὐτῶν ὡς κονιορτὸς ἀναβήσεται· οὐ γὰρ ἠθέλησαν τὸν νόµον κυρίου σαβαωθ, ἀλλὰ τὸ λόγιον τοῦ ἁγίου Ισραηλ παρώξυναν. (25) καὶ ἐθυµώθη ὀργῇ κύριος σαβαωθ ἐπὶ τὸν λαὸν αὐτοῦ, καὶ ἐπέβαλεν τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπ’ αὐτοὺς καὶ ἐπάταξεν αὐτούς, καὶ παρωξύνθη τὰ ὄρη, καὶ ἐγενήθη τὰ θνησιµαῖα αὐτῶν ὡς κοπρία ἐν µέσῳ ὁδοῦ. καὶ ἐν πᾶσι τούτοις οὐκ ἀπεστράφη ὁ θυµός, ἀλλ’ ἔτι ἡ χεὶρ ὑψηλή. (26) τοιγαροῦν ἀρεῖ σύσσηµον ἐν τοῖς ἔθνεσιν τοῖς µακρὰν καὶ συριεῖ αὐτοῖς ἀπ’ ἄκρου τῆς γῆς, καὶ ἰδοὺ ταχὺ κούφως ἔρχονται· (27) οὐ πεινάσουσιν οὐδὲ κοπιάσουσιν οὐδὲ νυστάξουσιν οὐδὲ κοιµηθήσονται οὐδὲ λύσουσιν τὰς ζώνας αὐτῶν ἀπὸ τῆς ὀσφύος αὐτῶν, οὐδὲ µὴ ῥαγῶσιν οἱ ἱµάντες τῶν ὑποδηµάτων αὐτῶν· (28) ὧν τὰ βέλη ὀξεῖά ἐστιν καὶ τὰ τόξα αὐτῶν ἐντεταµένα, οἱ πόδες τῶν ἵππων αὐτῶν ὡς στερεὰ πέτρα ἐλογίσθησαν, οἱ τροχοὶ τῶν ἁρµάτων αὐτῶν ὡς καταιγίς· (29) ὁρµῶσιν ὡς λέοντες καὶ παρέστηκαν ὡς σκύµνος λέοντος· καὶ ἐπιλήµψεται καὶ βοήσει ὡς θηρίου καὶ ἐκβαλεῖ, καὶ οὐκ ἔσται ὁ ῥυόµενος αὐτούς. (30) καὶ βοήσει δι’ αὐτοὺς ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ὡς φωνὴ θαλάσσης κυµαινούσης· καὶ ἐµβλέψονται εἰς τὴν γῆν, καὶ ἰδοὺ σκότος σκληρὸν ἐν τῇ ἀπορίᾳ αὐτῶν.

6

(1) Καὶ ἐγένετο τοῦ ἐνιαυτοῦ, οὗ ἀπέθανεν Οζιας ὁ βασιλεύς, εἶδον τὸν κύριον καθήµενον ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ καὶ ἐπηρµένου, καὶ πλήρης ὁ οἶκος τῆς δόξης αὐτοῦ. (2) καὶ σεραφιν εἱστήκεισαν κύκλῳ αὐτοῦ, ἓξ πτέρυγες τῷ ἑνὶ καὶ ἓξ πτέρυγες τῷ ἑνί, καὶ ταῖς µὲν δυσὶν κατεκάλυπτον τὸ πρόσωπον καὶ ταῖς δυσὶν κατεκάλυπτον τοὺς πόδας καὶ ταῖς δυσὶν ἐπέταντο. (3) καὶ ἐκέκραγον ἕτερος πρὸς τὸν ἕτερον καὶ ἔλεγον Ἅγιος ἅγιος ἅγιος κύριος σαβαωθ, πλήρης πᾶσα ἡ γῆ τῆς δόξης αὐτοῦ. (4) καὶ ἐπήρθη τὸ ὑπέρθυρον ἀπὸ τῆς φωνῆς, ἧς ἐκέκραγον, καὶ ὁ οἶκος ἐπλήσθη καπνοῦ. (5) καὶ εἶπα Ὦ τάλας ἐγώ, ὅτι κατανένυγµαι, ὅτι ἄνθρωπος ὢν καὶ ἀκάθαρτα χείλη ἔχων ἐν µέσῳ λαοῦ ἀκάθαρτα χείλη ἔχοντος ἐγὼ οἰκῶ καὶ τὸν βασιλέα κύριον σαβαωθ εἶδον τοῖς ὀφθαλµοῖς µου. (6) καὶ ἀπεστάλη πρός µε ἓν τῶν σεραφιν, καὶ ἐν τῇ χειρὶ εἶχεν ἄνθρακα, ὃν τῇ λαβίδι ἔλαβεν ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου, (7) καὶ ἥψατο τοῦ στόµατός µου καὶ εἶπεν Ἰδοὺ ἥψατο τοῦτο τῶν χειλέων σου καὶ ἀφελεῖ τὰς ἀνοµίας σου καὶ τὰς ἁµαρτίας σου περικαθαριεῖ. (8) καὶ ἤκουσα τῆς φωνῆς κυρίου λέγοντος Τίνα ἀποστείλω, καὶ τίς πορεύσεται πρὸς τὸν λαὸν τοῦτον; καὶ εἶπα Ἰδού εἰµι ἐγώ· ἀπόστειλόν µε. (9) καὶ εἶπεν Πορεύθητι καὶ εἰπὸν τῷ λαῷ τούτῳ Ἀκοῇ ἀκούσετε καὶ οὐ µὴ συνῆτε καὶ βλέποντες βλέψετε καὶ οὐ µὴ ἴδητε· (10) ἐπαχύνθη γὰρ ἡ καρδία τοῦ λαοῦ τούτου, καὶ τοῖς ὠσὶν αὐτῶν βαρέως ἤκουσαν καὶ τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτῶν ἐκάµµυσαν, µήποτε ἴδωσιν τοῖς ὀφθαλµοῖς καὶ τοῖς ὠσὶν ἀκούσωσιν καὶ τῇ καρδίᾳ συνῶσιν καὶ ἐπιστρέψωσιν καὶ ἰάσοµαι αὐτούς. (11) καὶ εἶπα Ἕως πότε, κύριε; καὶ εἶπεν Ἕως ἂν ἐρηµωθῶσιν πόλεις παρὰ τὸ µὴ κατοικεῖσθαι καὶ οἶκοι παρὰ τὸ µὴ εἶναι ἀνθρώπους καὶ ἡ γῆ καταλειφθήσεται ἔρηµος. (12) καὶ µετὰ ταῦτα µακρυνεῖ ὁ θεὸς τοὺς ἀνθρώπους, καὶ οἱ καταλειφθέντες πληθυνθήσονται ἐπὶ τῆς γῆς· (13) καὶ ἔτι ἐπ’ αὐτῆς ἔστιν τὸ ἐπιδέκατον, καὶ πάλιν ἔσται εἰς προνοµὴν ὡς τερέβινθος καὶ ὡς βάλανος ὅταν ἐκπέσῃ ἀπὸ τῆς θήκης αὐτῆς.

7

(1) Καὶ ἐγένετο ἐν ταῖς ἡµέραις Αχαζ τοῦ Ιωαθαµ τοῦ υἱοῦ Οζιου βασιλέως Ιουδα ἀνέβη Ραασσων βασιλεὺς Αραµ καὶ Φακεε υἱὸς Ροµελιου βασιλεὺς Ισραηλ ἐπὶ Ιερουσαληµ πολεµῆσαι αὐτὴν καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν πολιορκῆσαι αὐτήν. (2) καὶ ἀνηγγέλη εἰς τὸν οἶκον Δαυιδ λέγοντες Συνεφώνησεν Αραµ πρὸς τὸν Εφραιµ· καὶ ἐξέστη ἡ ψυχὴ αὐτοῦ καὶ ἡ ψυχὴ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, ὃν τρόπον ὅταν ἐν δρυµῷ ξύλον ὑπὸ πνεύµατος σαλευθῇ. (3) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Ησαιαν Ἔξελθε εἰς συνάντησιν Αχαζ σὺ καὶ ὁ καταλειφθεὶς Ιασουβ ὁ υἱός σου πρὸς τὴν κολυµβήθραν τῆς ἄνω ὁδοῦ τοῦ ἀγροῦ τοῦ γναφέως (4) καὶ ἐρεῖς αὐτῷ Φύλαξαι τοῦ ἡσυχάσαι καὶ µὴ φοβοῦ, µηδὲ ἡ ψυχή σου ἀσθενείτω ἀπὸ τῶν δύο ξύλων τῶν δαλῶν τῶν καπνιζοµένων τούτων· ὅταν γὰρ ὀργὴ τοῦ θυµοῦ µου γένηται, πάλιν ἰάσοµαι. (5) καὶ ὁ υἱὸς τοῦ Αραµ καὶ ὁ υἱὸς τοῦ Ροµελιου, ὅτι ἐβουλεύσαντο βουλὴν πονηρὰν περὶ σοῦ λέγοντες (6) Ἀναβησόµεθα εἰς τὴν Ιουδαίαν καὶ συλλαλήσαντες αὐτοῖς ἀποστρέψοµεν αὐτοὺς πρὸς ἡµᾶς καὶ βασιλεύσοµεν αὐτῆς τὸν υἱὸν Ταβεηλ, (7) τάδε λέγει κύριος σαβαωθ Οὐ µὴ ἐµµείνῃ ἡ βουλὴ αὕτη οὐδὲ ἔσται· (8) ἀλλ’ ἡ κεφαλὴ Αραµ Δαµασκός, ἀλλ’ ἔτι ἑξήκοντα καὶ πέντε ἐτῶν ἐκλείψει ἡ βασιλεία Εφραιµ ἀπὸ λαοῦ, (9) καὶ ἡ κεφαλὴ Εφραιµ Σοµορων, καὶ ἡ κεφαλὴ Σοµορων υἱὸς τοῦ Ροµελιου· καὶ ἐὰν µὴ πιστεύσητε, οὐδὲ µὴ συνῆτε. (10) Καὶ προσέθετο κύριος λαλῆσαι τῷ Αχαζ λέγων (11) Αἴτησαι σεαυτῷ σηµεῖον παρὰ κυρίου θεοῦ σου εἰς βάθος ἢ εἰς ὕψος. (12) καὶ εἶπεν Αχαζ Οὐ µὴ αἰτήσω οὐδ’ οὐ µὴ πειράσω κύριον. (13) καὶ εἶπεν Ἀκούσατε δή, οἶκος Δαυιδ· µὴ µικρὸν ὑµῖν ἀγῶνα παρέχειν ἀνθρώποις; καὶ πῶς κυρίῳ παρέχετε ἀγῶνα; (14) διὰ τοῦτο δώσει κύριος αὐτὸς ὑµῖν σηµεῖον· ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει καὶ τέξεται υἱόν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνοµα αὐτοῦ Εµµανουηλ· (15) βούτυρον καὶ µέλι φάγεται· πρὶν ἢ γνῶναι αὐτὸν ἢ προελέσθαι πονηρὰ ἐκλέξεται τὸ ἀγαθόν· (16) διότι πρὶν ἢ γνῶναι τὸ παιδίον ἀγαθὸν ἢ κακὸν ἀπειθεῖ πονηρίᾳ τοῦ ἐκλέξασθαι τὸ ἀγαθόν, καὶ καταλειφθήσεται ἡ γῆ, ἣν σὺ φοβῇ ἀπὸ προσώπου τῶν δύο βασιλέων. (17) ἀλλὰ ἐπάξει ὁ θεὸς ἐπὶ σὲ καὶ ἐπὶ τὸν λαόν σου καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦ πατρός σου ἡµέρας, αἳ οὔπω ἥκασιν ἀφ’ ἧς ἡµέρας ἀφεῖλεν Εφραιµ ἀπὸ Ιουδα, τὸν βασιλέα τῶν Ἀσσυρίων. (18) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ συριεῖ κύριος µυίαις, ὃ κυριεύει µέρους ποταµοῦ Αἰγύπτου, καὶ τῇ µελίσσῃ, ἥ ἐστιν ἐν χώρᾳ Ἀσσυρίων, (19) καὶ ἐλεύσονται πάντες καὶ ἀναπαύσονται ἐν ταῖς φάραγξι τῆς χώρας καὶ ἐν ταῖς τρώγλαις τῶν πετρῶν καὶ εἰς τὰ σπήλαια καὶ εἰς πᾶσαν ῥαγάδα καὶ ἐν παντὶ ξύλῳ. (20) ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ξυρήσει κύριος τῷ ξυρῷ τῷ µεγάλῳ καὶ µεµεθυσµένῳ, ὅ ἐστιν πέραν τοῦ ποταµοῦ βασιλέως Ἀσσυρίων, τὴν κεφαλὴν καὶ τὰς τρίχας τῶν ποδῶν καὶ τὸν πώγωνα ἀφελεῖ. (21) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ θρέψει ἄνθρωπος δάµαλιν βοῶν καὶ δύο πρόβατα, (22) καὶ ἔσται ἀπὸ τοῦ πλεῖστον ποιεῖν γάλα βούτυρον καὶ µέλι φάγεται πᾶς ὁ καταλειφθεὶς ἐπὶ τῆς γῆς. (23) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ πᾶς τόπος, οὗ ἐὰν ὦσιν χίλιαι ἄµπελοι χιλίων σίκλων, εἰς χέρσον ἔσονται καὶ εἰς ἄκανθαν· (24) µετὰ βέλους καὶ τοξεύµατος εἰσελεύσονται ἐκεῖ, ὅτι χέρσος καὶ ἄκανθα ἔσται πᾶσα ἡ γῆ. (25) καὶ πᾶν ὄρος ἀροτριώµενον ἀροτριαθήσεται, καὶ οὐ µὴ ἐπέλθῃ ἐκεῖ φόβος· ἔσται γὰρ ἀπὸ τῆς χέρσου καὶ ἀκάνθης εἰς βόσκηµα προβάτου καὶ εἰς καταπάτηµα βοός.

8

(1) Καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Λαβὲ σεαυτῷ τόµον καινοῦ µεγάλου καὶ γράψον εἰς αὐτὸν γραφίδι ἀνθρώπου Τοῦ ὀξέως προνοµὴν ποιῆσαι σκύλων· πάρεστιν γάρ. (2) καὶ µάρτυράς µοι ποίησον πιστοὺς ἀνθρώπους, τὸν Ουριαν καὶ τὸν Ζαχαριαν υἱὸν Βαραχιου. (3) καὶ προσῆλθον πρὸς τὴν προφῆτιν, καὶ ἐν γαστρὶ ἔλαβεν καὶ ἔτεκεν υἱόν. καὶ εἶπεν κύριός µοι Κάλεσον τὸ ὄνοµα αὐτοῦ Ταχέως σκύλευσον, ὀξέως προνόµευσον· (4) διότι πρὶν ἢ γνῶναι τὸ παιδίον καλεῖν πατέρα ἢ µητέρα, λήµψεται δύναµιν Δαµασκοῦ καὶ τὰ σκῦλα Σαµαρείας ἔναντι βασιλέως Ἀσσυρίων. (5) Καὶ προσέθετο κύριος λαλῆσαί µοι ἔτι (6) Διὰ τὸ µὴ βούλεσθαι τὸν λαὸν τοῦτον τὸ ὕδωρ τοῦ Σιλωαµ τὸ πορευόµενον ἡσυχῇ, ἀλλὰ βούλεσθαι ἔχειν τὸν Ραασσων καὶ τὸν υἱὸν Ροµελιου βασιλέα ἐφ’ ὑµῶν, (7) διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἀνάγει κύριος ἐφ’ ὑµᾶς τὸ ὕδωρ τοῦ ποταµοῦ τὸ ἰσχυρὸν καὶ τὸ πολύ, τὸν βασιλέα τῶν Ἀσσυρίων καὶ τὴν δόξαν αὐτοῦ, καὶ ἀναβήσεται ἐπὶ πᾶσαν φάραγγα ὑµῶν καὶ περιπατήσει ἐπὶ πᾶν τεῖχος ὑµῶν (8) καὶ ἀφελεῖ ἀπὸ τῆς Ιουδαίας ἄνθρωπον ὃς δυνήσεται κεφαλὴν ἆραι ἢ δυνατὸν συντελέσασθαί τι, καὶ ἔσται ἡ παρεµβολὴ αὐτοῦ ὥστε πληρῶσαι τὸ πλάτος τῆς χώρας σου· µεθ’ ἡµῶν ὁ θεός. (9) γνῶτε ἔθνη καὶ ἡττᾶσθε, ἐπακούσατε ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς, ἰσχυκότες ἡττᾶσθε· ἐὰν γὰρ πάλιν ἰσχύσητε, πάλιν ἡττηθήσεσθε. (10) καὶ ἣν ἂν βουλεύσησθε βουλήν, διασκεδάσει κύριος, καὶ λόγον ὃν ἐὰν λαλήσητε, οὐ µὴ ἐµµείνῃ ὑµῖν, ὅτι µεθ’ ἡµῶν κύριος ὁ θεός. (11) Οὕτως λέγει κύριος Τῇ ἰσχυρᾷ χειρὶ ἀπειθοῦσιν τῇ πορείᾳ τῆς ὁδοῦ τοῦ λαοῦ τούτου λέγοντες (12) Μήποτε εἴπητε σκληρόν· πᾶν γάρ, ὃ ἐὰν εἴπῃ ὁ λαὸς οὗτος, σκληρόν ἐστιν· τὸν δὲ φόβον αὐτοῦ οὐ µὴ φοβηθῆτε οὐδὲ µὴ ταραχθῆτε· (13) κύριον αὐτὸν ἁγιάσατε, καὶ αὐτὸς ἔσται σου φόβος. (14) καὶ ἐὰν ἐπ’ αὐτῷ πεποιθὼς ᾖς, ἔσται σοι εἰς ἁγίασµα, καὶ οὐχ ὡς λίθου προσκόµµατι συναντήσεσθε αὐτῷ οὐδὲ ὡς πέτρας πτώµατι· ὁ δὲ οἶκος Ιακωβ ἐν παγίδι, καὶ ἐν κοιλάσµατι ἐγκαθήµενοι ἐν Ιερουσαληµ. (15) διὰ τοῦτο ἀδυνατήσουσιν ἐν αὐτοῖς πολλοὶ καὶ πεσοῦνται καὶ συντριβήσονται, καὶ ἐγγιοῦσιν καὶ ἁλώσονται ἄνθρωποι ἐν ἀσφαλείᾳ ὄντες. (16) Τότε φανεροὶ ἔσονται οἱ σφραγιζόµενοι τὸν νόµον τοῦ µὴ µαθεῖν. (17) καὶ ἐρεῖ Μενῶ τὸν θεὸν τὸν ἀποστρέψαντα τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ οἴκου Ιακωβ καὶ πεποιθὼς ἔσοµαι ἐπ’ αὐτῷ. (18) ἰδοὺ ἐγὼ καὶ τὰ παιδία, ἅ µοι ἔδωκεν ὁ θεός, καὶ ἔσται εἰς σηµεῖα καὶ τέρατα ἐν τῷ οἴκῳ Ισραηλ παρὰ κυρίου σαβαωθ, ὃς κατοικεῖ ἐν τῷ ὄρει Σιων. (19) καὶ ἐὰν εἴπωσιν πρὸς ὑµᾶς Ζητήσατε τοὺς ἀπὸ τῆς γῆς φωνοῦντας καὶ τοὺς ἐγγαστριµύθους, τοὺς κενολογοῦντας οἳ ἐκ τῆς κοιλίας φωνοῦσιν, οὐκ ἔθνος πρὸς θεὸν αὐτοῦ; τί ἐκζητοῦσιν περὶ τῶν ζώντων τοὺς νεκρούς; (20) νόµον γὰρ εἰς βοήθειαν ἔδωκεν, ἵνα εἴπωσιν οὐχ ὡς τὸ ῥῆµα τοῦτο, περὶ οὗ οὐκ ἔστιν δῶρα δοῦναι περὶ αὐτοῦ. (21) καὶ ἥξει ἐφ’ ὑµᾶς σκληρὰ λιµός, καὶ ἔσται ὡς ἂν πεινάσητε, λυπηθήσεσθε καὶ κακῶς ἐρεῖτε τὸν ἄρχοντα καὶ τὰ παταχρα, καὶ ἀναβλέψονται εἰς τὸν οὐρανὸν ἄνω (22) καὶ εἰς τὴν γῆν κάτω ἐµβλέψονται, καὶ ἰδοὺ θλῖψις καὶ στενοχωρία καὶ σκότος, ἀπορία στενὴ καὶ σκότος ὥστε µὴ βλέπειν,

9

(8:23) καὶ οὐκ ἀπορηθήσεται ὁ ἐν στενοχωρίᾳ ὢν ἕως καιροῦ. Τοῦτο πρῶτον ποίει, ταχὺ ποίει, χώρα Ζαβουλων, ἡ γῆ Νεφθαλιµ ὁδὸν θαλάσσης καὶ οἱ λοιποὶ οἱ τὴν παραλίαν κατοικοῦντες καὶ πέραν τοῦ Ιορδάνου, Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν, τὰ µέρη τῆς Ιουδαίας. (1) ὁ λαὸς ὁ πορευόµενος ἐν σκότει, ἴδετε φῶς µέγα· οἱ κατοικοῦντες ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου, φῶς λάµψει ἐφ’ ὑµᾶς. (2) τὸ πλεῖστον τοῦ λαοῦ, ὃ κατήγαγες ἐν εὐφροσύνῃ σου, καὶ εὐφρανθήσονται ἐνώπιόν σου ὡς οἱ εὐφραινόµενοι ἐν ἀµήτῳ καὶ ὃν τρόπον οἱ διαιρούµενοι σκῦλα. (3) διότι ἀφῄρηται ὁ ζυγὸς ὁ ἐπ’ αὐτῶν κείµενος καὶ ἡ ῥάβδος ἡ ἐπὶ τοῦ τραχήλου αὐτῶν· τὴν γὰρ ῥάβδον τῶν ἀπαιτούντων διεσκέδασεν κύριος ὡς τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἐπὶ Μαδιαµ. (4) ὅτι πᾶσαν στολὴν ἐπισυνηγµένην δόλῳ καὶ ἱµάτιον µετὰ καταλλαγῆς ἀποτείσουσιν καὶ θελήσουσιν εἰ ἐγενήθησαν πυρίκαυστοι. (5) ὅτι παιδίον ἐγεννήθη ἡµῖν, υἱὸς καὶ ἐδόθη ἡµῖν, οὗ ἡ ἀρχὴ ἐγενήθη ἐπὶ τοῦ ὤµου αὐτοῦ, καὶ καλεῖται τὸ ὄνοµα αὐτοῦ Μεγάλης βουλῆς ἄγγελος· ἐγὼ γὰρ ἄξω εἰρήνην ἐπὶ τοὺς ἄρχοντας, εἰρήνην καὶ ὑγίειαν αὐτῷ. (6) µεγάλη ἡ ἀρχὴ αὐτοῦ, καὶ τῆς εἰρήνης αὐτοῦ οὐκ ἔστιν ὅριον ἐπὶ τὸν θρόνον Δαυιδ καὶ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ κατορθῶσαι αὐτὴν καὶ ἀντιλαβέσθαι αὐτῆς ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ἐν κρίµατι ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον· ὁ ζῆλος κυρίου σαβαωθ ποιήσει ταῦτα. (7) Θάνατον ἀπέστειλεν κύριος ἐπὶ Ιακωβ, καὶ ἦλθεν ἐπὶ Ισραηλ, (8) καὶ γνώσονται πᾶς ὁ λαὸς τοῦ Εφραιµ καὶ οἱ ἐγκαθήµενοι ἐν Σαµαρείᾳ ἐφ’ ὕβρει καὶ ὑψηλῇ καρδίᾳ λέγοντες (9) Πλίνθοι πεπτώκασιν, ἀλλὰ δεῦτε λαξεύσωµεν λίθους καὶ ἐκκόψωµεν συκαµίνους καὶ κέδρους καὶ οἰκοδοµήσωµεν ἑαυτοῖς πύργον. (10) καὶ ῥάξει ὁ θεὸς τοὺς ἐπανιστανοµένους ἐπ’ ὄρος Σιων ἐπ’ αὐτοὺς καὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν διασκεδάσει, (11) Συρίαν ἀφ’ ἡλίου ἀνατολῶν καὶ τοὺς Ἕλληνας ἀφ’ ἡλίου δυσµῶν τοὺς κατεσθίοντας τὸν Ισραηλ ὅλῳ τῷ στόµατι. ἐπὶ τούτοις πᾶσιν οὐκ ἀπεστράφη ὁ θυµός, ἀλλ’ ἔτι ἡ χεὶρ ὑψηλή. — (12) καὶ ὁ λαὸς οὐκ ἀπεστράφη, ἕως ἐπλήγη, καὶ τὸν κύριον οὐκ ἐξεζήτησαν. (13) καὶ ἀφεῖλεν κύριος ἀπὸ Ισραηλ κεφαλὴν καὶ οὐράν, µέγαν καὶ µικρὸν ἐν µιᾷ ἡµέρᾳ, (14) πρεσβύτην καὶ τοὺς τὰ πρόσωπα θαυµάζοντας (αὕτη ἡ ἀρχή) καὶ προφήτην διδάσκοντα ἄνοµα (οὗτος ἡ οὐρά). (15) καὶ ἔσονται οἱ µακαρίζοντες τὸν λαὸν τοῦτον πλανῶντες καὶ πλανῶσιν ὅπως καταπίωσιν αὐτούς. (16) διὰ τοῦτο ἐπὶ τοὺς νεανίσκους αὐτῶν οὐκ εὐφρανθήσεται ὁ θεὸς καὶ τοὺς ὀρφανοὺς αὐτῶν καὶ τὰς χήρας αὐτῶν οὐκ ἐλεήσει, ὅτι πάντες ἄνοµοι καὶ πονηροί, καὶ πᾶν στόµα λαλεῖ ἄδικα. ἐπὶ πᾶσιν τούτοις οὐκ ἀπεστράφη ὁ θυµός, ἀλλ’ ἔτι ἡ χεὶρ ὑψηλή. — (17) καὶ καυθήσεται ὡς πῦρ ἡ ἀνοµία καὶ ὡς ἄγρωστις ξηρὰ βρωθήσεται ὑπὸ πυρός· καὶ καυθήσεται ἐν τοῖς δάσεσι τοῦ δρυµοῦ, καὶ συγκαταφάγεται τὰ κύκλῳ τῶν βουνῶν πάντα. (18) διὰ θυµὸν ὀργῆς κυρίου συγκέκαυται ἡ γῆ ὅλη, καὶ ἔσται ὁ λαὸς ὡς ὑπὸ πυρὸς κατακεκαυµένος· ἄνθρωπος τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ οὐκ ἐλεήσει, (19) ἀλλὰ ἐκκλινεῖ εἰς τὰ δεξιά, ὅτι πεινάσει, καὶ φάγεται ἐκ τῶν ἀριστερῶν, καὶ οὐ µὴ ἐµπλησθῇ ἄνθρωπος ἔσθων τὰς σάρκας τοῦ βραχίονος αὐτοῦ. (20) φάγεται γὰρ Μανασση τοῦ Εφραιµ καὶ Εφραιµ τοῦ Μανασση, ὅτι ἅµα πολιορκήσουσιν τὸν Ιουδαν. ἐπὶ τούτοις πᾶσιν οὐκ ἀπεστράφη ὁ θυµός, ἀλλ’ ἔτι ἡ χεὶρ ὑψηλή. —

10

(1) οὐαὶ τοῖς γράφουσιν πονηρίαν· γράφοντες γὰρ πονηρίαν γράφουσιν (2) ἐκκλίνοντες κρίσιν πτωχῶν, ἁρπάζοντες κρίµα πενήτων τοῦ λαοῦ µου ὥστε εἶναι αὐτοῖς χήραν εἰς ἁρπαγὴν καὶ ὀρφανὸν εἰς προνοµήν. (3) καὶ τί ποιήσουσιν ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῆς ἐπισκοπῆς; ἡ γὰρ θλῖψις ὑµῖν πόρρωθεν ἥξει· καὶ πρὸς τίνα καταφεύξεσθε τοῦ βοηθηθῆναι; καὶ ποῦ καταλείψετε τὴν δόξαν ὑµῶν (4) τοῦ µὴ ἐµπεσεῖν εἰς ἐπαγωγήν; ἐπὶ πᾶσι τούτοις οὐκ ἀπεστράφη ὁ θυµός, ἀλλ’ ἔτι ἡ χεὶρ ὑψηλή. (5) Οὐαὶ Ἀσσυρίοις· ἡ ῥάβδος τοῦ θυµοῦ µου καὶ ὀργῆς ἐστιν ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῶν. (6) τὴν ὀργήν µου εἰς ἔθνος ἄνοµον ἀποστελῶ καὶ τῷ ἐµῷ λαῷ συντάξω ποιῆσαι σκῦλα καὶ προνοµὴν καὶ καταπατεῖν τὰς πόλεις καὶ θεῖναι αὐτὰς εἰς κονιορτόν. (7) αὐτὸς δὲ οὐχ οὕτως ἐνεθυµήθη καὶ τῇ ψυχῇ οὐχ οὕτως λελόγισται, ἀλλὰ ἀπαλλάξει ὁ νοῦς αὐτοῦ καὶ τοῦ ἔθνη ἐξολεθρεῦσαι οὐκ ὀλίγα. (8) καὶ ἐὰν εἴπωσιν αὐτῷ Σὺ µόνος εἶ ἄρχων, (9) καὶ ἐρεῖ Οὐκ ἔλαβον τὴν χώραν τὴν ἐπάνω Βαβυλῶνος καὶ Χαλαννη, οὗ ὁ πύργος ᾠκοδοµήθη; καὶ ἔλαβον Ἀραβίαν καὶ Δαµασκὸν καὶ Σαµάρειαν· (10) ὃν τρόπον ταύτας ἔλαβον ἐν τῇ χειρί µου, καὶ πάσας τὰς ἀρχὰς λήµψοµαι. ὀλολύξατε, τὰ γλυπτὰ ἐν Ιερουσαληµ καὶ ἐν Σαµαρείᾳ· (11) ὃν τρόπον γὰρ ἐποίησα Σαµαρείᾳ καὶ τοῖς χειροποιήτοις αὐτῆς, οὕτως ποιήσω καὶ Ιερουσαληµ καὶ τοῖς εἰδώλοις αὐτῆς. — (12) καὶ ἔσται ὅταν συντελέσῃ κύριος πάντα ποιῶν ἐν τῷ ὄρει Σιων καὶ ἐν Ιερουσαληµ, ἐπάξει ἐπὶ τὸν νοῦν τὸν µέγαν, τὸν ἄρχοντα τῶν Ἀσσυρίων, καὶ ἐπὶ τὸ ὕψος τῆς δόξης τῶν ὀφθαλµῶν αὐτοῦ. (13) εἶπεν γάρ Τῇ ἰσχύι ποιήσω καὶ τῇ σοφίᾳ τῆς συνέσεως, ἀφελῶ ὅρια ἐθνῶν καὶ τὴν ἰσχὺν αὐτῶν προνοµεύσω καὶ σείσω πόλεις κατοικουµένας (14) καὶ τὴν οἰκουµένην ὅλην καταλήµψοµαι τῇ χειρὶ ὡς νοσσιὰν καὶ ὡς καταλελειµµένα ᾠὰ ἀρῶ, καὶ οὐκ ἔστιν ὃς διαφεύξεταί µε ἢ ἀντείπῃ µοι. (15) µὴ δοξασθήσεται ἀξίνη ἄνευ τοῦ κόπτοντος ἐν αὐτῇ; ἢ ὑψωθήσεται πρίων ἄνευ τοῦ ἕλκοντος αὐτόν; ὡσαύτως ἐάν τις ἄρῃ ῥάβδον ἢ ξύλον. (16) καὶ οὐχ οὕτως, ἀλλὰ ἀποστελεῖ κύριος σαβαωθ εἰς τὴν σὴν τιµὴν ἀτιµίαν, καὶ εἰς τὴν σὴν δόξαν πῦρ καιόµενον καυθήσεται· (17) καὶ ἔσται τὸ φῶς τοῦ Ισραηλ εἰς πῦρ καὶ ἁγιάσει αὐτὸν ἐν πυρὶ καιοµένῳ καὶ φάγεται ὡσεὶ χόρτον τὴν ὕλην. τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ (18) ἀποσβεσθήσεται τὰ ὄρη καὶ οἱ βουνοὶ καὶ οἱ δρυµοί, καὶ καταφάγεται ἀπὸ ψυχῆς ἕως σαρκῶν· καὶ ἔσται ὁ φεύγων ὡς ὁ φεύγων ἀπὸ φλογὸς καιοµένης· (19) καὶ οἱ καταλειφθέντες ἀπ’ αὐτῶν ἔσονται ἀριθµός, καὶ παιδίον γράψει αὐτούς. (20) Καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ οὐκέτι προστεθήσεται τὸ καταλειφθὲν Ισραηλ, καὶ οἱ σωθέντες τοῦ Ιακωβ οὐκέτι µὴ πεποιθότες ὦσιν ἐπὶ τοὺς ἀδικήσαντας αὐτούς, ἀλλὰ ἔσονται πεποιθότες ἐπὶ τὸν θεὸν τὸν ἅγιον τοῦ Ισραηλ τῇ ἀληθείᾳ, (21) καὶ ἔσται τὸ καταλειφθὲν τοῦ Ιακωβ ἐπὶ θεὸν ἰσχύοντα. (22) καὶ ἐὰν γένηται ὁ λαὸς Ισραηλ ὡς ἡ ἄµµος τῆς θαλάσσης, τὸ κατάλειµµα αὐτῶν σωθήσεται· λόγον γὰρ συντελῶν καὶ συντέµνων ἐν δικαιοσύνῃ, (23) ὅτι λόγον συντετµηµένον ποιήσει ὁ θεὸς ἐν τῇ οἰκουµένῃ ὅλῃ. (24) Διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος σαβαωθ Μὴ φοβοῦ, ὁ λαός µου οἱ κατοικοῦντες ἐν Σιων, ἀπὸ Ἀσσυρίων, ὅτι ἐν ῥάβδῳ πατάξει σε· πληγὴν γὰρ ἐγὼ ἐπάγω ἐπὶ σὲ τοῦ ἰδεῖν ὁδὸν Αἰγύπτου. (25) ἔτι γὰρ µικρὸν καὶ παύσεται ἡ ὀργή, ὁ δὲ θυµός µου ἐπὶ τὴν βουλὴν αὐτῶν· (26) καὶ ἐπεγερεῖ ὁ θεὸς ἐπ’ αὐτοὺς κατὰ τὴν πληγὴν τὴν Μαδιαµ ἐν τόπῳ θλίψεως, καὶ ὁ θυµὸς αὐτοῦ τῇ ὁδῷ τῇ κατὰ θάλασσαν εἰς τὴν ὁδὸν τὴν κατ’ Αἴγυπτον. (27) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἀφαιρεθήσεται ὁ φόβος αὐτοῦ ἀπὸ σοῦ καὶ ὁ ζυγὸς αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ ὤµου σου, καὶ καταφθαρήσεται ὁ ζυγὸς ἀπὸ τῶν ὤµων ὑµῶν. (28) ἥξει γὰρ εἰς τὴν πόλιν Αγγαι καὶ παρελεύσεται εἰς Μαγεδω καὶ ἐν Μαχµας θήσει τὰ σκεύη αὐτοῦ· (29) καὶ παρελεύσεται φάραγγα καὶ ἥξει εἰς Αγγαι, φόβος λήµψεται Ραµα πόλιν Σαουλ· φεύξεται (30) ἡ θυγάτηρ Γαλλιµ, ἐπακούσεται Λαισα, ἐπακούσεται Αναθωθ· (31) ἐξέστη Μαδεβηνα καὶ οἱ κατοικοῦντες Γιββιρ· παρακαλεῖτε (32) σήµερον ἐν ὁδῷ τοῦ µεῖναι, τῇ χειρὶ παρακαλεῖτε, τὸ ὄρος, τὴν θυγατέρα Σιων, καὶ οἱ βουνοὶ οἱ ἐν Ιερουσαληµ. (33) ἰδοὺ γὰρ ὁ δεσπότης κύριος σαβαωθ συνταράσσει τοὺς ἐνδόξους µετὰ ἰσχύος, καὶ οἱ ὑψηλοὶ τῇ ὕβρει συντριβήσονται, καὶ οἱ ὑψηλοὶ ταπεινωθήσονται, (34) καὶ πεσοῦνται οἱ ὑψηλοὶ µαχαίρᾳ, ὁ δὲ Λίβανος σὺν τοῖς ὑψηλοῖς πεσεῖται.

11

(1) Καὶ ἐξελεύσεται ῥάβδος ἐκ τῆς ῥίζης Ιεσσαι, καὶ ἄνθος ἐκ τῆς ῥίζης ἀναβήσεται. (2) καὶ ἀναπαύσεται ἐπ’ αὐτὸν πνεῦµα τοῦ θεοῦ, πνεῦµα σοφίας καὶ συνέσεως, πνεῦµα βουλῆς καὶ ἰσχύος, πνεῦµα γνώσεως καὶ εὐσεβείας· (3) ἐµπλήσει αὐτὸν πνεῦµα φόβου θεοῦ. οὐ κατὰ τὴν δόξαν κρινεῖ οὐδὲ κατὰ τὴν λαλιὰν ἐλέγξει, (4) ἀλλὰ κρινεῖ ταπεινῷ κρίσιν καὶ ἐλέγξει τοὺς ταπεινοὺς τῆς γῆς· καὶ πατάξει γῆν τῷ λόγῳ τοῦ στόµατος αὐτοῦ καὶ ἐν πνεύµατι διὰ χειλέων ἀνελεῖ ἀσεβῆ· (5) καὶ ἔσται δικαιοσύνῃ ἐζωσµένος τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ καὶ ἀληθείᾳ εἰληµένος τὰς πλευράς. (6) καὶ συµβοσκηθήσεται λύκος µετὰ ἀρνός, καὶ πάρδαλις συναναπαύσεται ἐρίφῳ, καὶ µοσχάριον καὶ ταῦρος καὶ λέων ἅµα βοσκηθήσονται, καὶ παιδίον µικρὸν ἄξει αὐτούς· (7) καὶ βοῦς καὶ ἄρκος ἅµα βοσκηθήσονται, καὶ ἅµα τὰ παιδία αὐτῶν ἔσονται, καὶ λέων καὶ βοῦς ἅµα φάγονται ἄχυρα. (8) καὶ παιδίον νήπιον ἐπὶ τρώγλην ἀσπίδων καὶ ἐπὶ κοίτην ἐκγόνων ἀσπίδων τὴν χεῖρα ἐπιβαλεῖ. (9) καὶ οὐ µὴ κακοποιήσωσιν οὐδὲ µὴ δύνωνται ἀπολέσαι οὐδένα ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ ἅγιόν µου, ὅτι ἐνεπλήσθη ἡ σύµπασα τοῦ γνῶναι τὸν κύριον ὡς ὕδωρ πολὺ κατακαλύψαι θαλάσσας. (10) Καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἡ ῥίζα τοῦ Ιεσσαι καὶ ὁ ἀνιστάµενος ἄρχειν ἐθνῶν, ἐπ’ αὐτῷ ἔθνη ἐλπιοῦσιν, καὶ ἔσται ἡ ἀνάπαυσις αὐτοῦ τιµή. (11) καὶ ἔσται τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ προσθήσει κύριος τοῦ δεῖξαι τὴν χεῖρα αὐτοῦ τοῦ ζηλῶσαι τὸ καταλειφθὲν ὑπόλοιπον τοῦ λαοῦ, ὃ ἂν καταλειφθῇ ἀπὸ τῶν Ἀσσυρίων καὶ ἀπὸ Αἰγύπτου καὶ Βαβυλωνίας καὶ Αἰθιοπίας καὶ ἀπὸ Αιλαµιτῶν καὶ ἀπὸ ἡλίου ἀνατολῶν καὶ ἐξ Ἀραβίας. (12) καὶ ἀρεῖ σηµεῖον εἰς τὰ ἔθνη καὶ συνάξει τοὺς ἀπολοµένους Ισραηλ καὶ τοὺς διεσπαρµένους τοῦ Ιουδα συνάξει ἐκ τῶν τεσσάρων πτερύγων τῆς γῆς. (13) καὶ ἀφαιρεθήσεται ὁ ζῆλος Εφραιµ, καὶ οἱ ἐχθροὶ Ιουδα ἀπολοῦνται· Εφραιµ οὐ ζηλώσει Ιουδαν, καὶ Ιουδας οὐ θλίψει Εφραιµ. (14) καὶ πετασθήσονται ἐν πλοίοις ἀλλοφύλων θάλασσαν, ἅµα προνοµεύσουσιν καὶ τοὺς ἀφ’ ἡλίου ἀνατολῶν καὶ Ιδουµαίαν· καὶ ἐπὶ Μωαβ πρῶτον τὰς χεῖρας ἐπιβαλοῦσιν, οἱ δὲ υἱοὶ Αµµων πρῶτοι ὑπακούσονται. (15) καὶ ἐρηµώσει κύριος τὴν θάλασσαν Αἰγύπτου καὶ ἐπιβαλεῖ τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ τὸν ποταµὸν πνεύµατι βιαίῳ καὶ πατάξει ἑπτὰ φάραγγας ὥστε διαπορεύεσθαι αὐτὸν ἐν ὑποδήµασιν· (16) καὶ ἔσται δίοδος τῷ καταλειφθέντι µου λαῷ ἐν Αἰγύπτῳ, καὶ ἔσται τῷ Ισραηλ ὡς ἡ ἡµέρα ὅτε ἐξῆλθεν ἐκ γῆς Αἰγύπτου.

12

(1) Καὶ ἐρεῖς ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ Εὐλογήσω σε, κύριε, διότι ὠργίσθης µοι καὶ ἀπέστρεψας τὸν θυµόν σου καὶ ἠλέησάς µε. (2) ἰδοὺ ὁ θεός µου σωτήρ µου κύριος, πεποιθὼς ἔσοµαι ἐπ’ αὐτῷ καὶ σωθήσοµαι ἐν αὐτῷ καὶ οὐ φοβηθήσοµαι, διότι ἡ δόξα µου καὶ ἡ αἴνεσίς µου κύριος καὶ ἐγένετό µοι εἰς σωτηρίαν. (3) καὶ ἀντλήσετε ὕδωρ µετ’ εὐφροσύνης ἐκ τῶν πηγῶν τοῦ σωτηρίου. (4) καὶ ἐρεῖς ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ Ὑµνεῖτε κύριον, βοᾶτε τὸ ὄνοµα αὐτοῦ, ἀναγγείλατε ἐν τοῖς ἔθνεσιν τὰ ἔνδοξα αὐτοῦ, µιµνῄσκεσθε ὅτι ὑψώθη τὸ ὄνοµα αὐτοῦ. (5) ὑµνήσατε τὸ ὄνοµα κυρίου, ὅτι ὑψηλὰ ἐποίησεν· ἀναγγείλατε ταῦτα ἐν πάσῃ τῇ γῇ. (6) ἀγαλλιᾶσθε καὶ εὐφραίνεσθε, οἱ κατοικοῦντες Σιων, ὅτι ὑψώθη ὁ ἅγιος τοῦ Ισραηλ ἐν µέσῳ αὐτῆς.

13

(1) Ὅρασις, ἣν εἶδεν Ησαιας υἱὸς Αµως κατὰ Βαβυλῶνος. (2) Ἐπ’ ὄρους πεδινοῦ ἄρατε σηµεῖον, ὑψώσατε τὴν φωνὴν αὐτοῖς, µὴ φοβεῖσθε, παρακαλεῖτε τῇ χειρί Ἀνοίξατε, οἱ ἄρχοντες. (3) ἐγὼ συντάσσω, καὶ ἐγὼ ἄγω αὐτούς· ἡγιασµένοι εἰσίν, καὶ ἐγὼ ἄγω αὐτούς· γίγαντες ἔρχονται πληρῶσαι τὸν θυµόν µου χαίροντες ἅµα καὶ ὑβρίζοντες. (4) φωνὴ ἐθνῶν πολλῶν ἐπὶ τῶν ὀρέων ὁµοία ἐθνῶν πολλῶν, φωνὴ βασιλέων καὶ ἐθνῶν συνηγµένων. κύριος σαβαωθ ἐντέταλται ἔθνει ὁπλοµάχῳ (5) ἔρχεσθαι ἐκ γῆς πόρρωθεν ἀπ’ ἄκρου θεµελίου τοῦ οὐρανοῦ, κύριος καὶ οἱ ὁπλοµάχοι αὐτοῦ, τοῦ καταφθεῖραι τὴν οἰκουµένην ὅλην. (6) ὀλολύζετε, ἐγγὺς γὰρ ἡ ἡµέρα κυρίου, καὶ συντριβὴ παρὰ τοῦ θεοῦ ἥξει. (7) διὰ τοῦτο πᾶσα χεὶρ ἐκλυθήσεται, καὶ πᾶσα ψυχὴ ἀνθρώπου δειλιάσει· (8) καὶ ταραχθήσονται οἱ πρέσβεις, καὶ ὠδῖνες αὐτοὺς ἕξουσιν ὡς γυναικὸς τικτούσης· καὶ συµφοράσουσιν ἕτερος πρὸς τὸν ἕτερον καὶ ἐκστήσονται καὶ τὸ πρόσωπον αὐτῶν ὡς φλὸξ µεταβαλοῦσιν. (9) ἰδοὺ γὰρ ἡµέρα κυρίου ἀνίατος ἔρχεται θυµοῦ καὶ ὀργῆς θεῖναι τὴν οἰκουµένην ὅλην ἔρηµον καὶ τοὺς ἁµαρτωλοὺς ἀπολέσαι ἐξ αὐτῆς. (10) οἱ γὰρ ἀστέρες τοῦ οὐρανοῦ καὶ ὁ Ὠρίων καὶ πᾶς ὁ κόσµος τοῦ οὐρανοῦ τὸ φῶς οὐ δώσουσιν, καὶ σκοτισθήσεται τοῦ ἡλίου ἀνατέλλοντος, καὶ ἡ σελήνη οὐ δώσει τὸ φῶς αὐτῆς. (11) καὶ ἐντελοῦµαι τῇ οἰκουµένῃ ὅλῃ κακὰ καὶ τοῖς ἀσεβέσιν τὰς ἁµαρτίας αὐτῶν· καὶ ἀπολῶ ὕβριν ἀνόµων καὶ ὕβριν ὑπερηφάνων ταπεινώσω. (12) καὶ ἔσονται οἱ καταλελειµµένοι ἔντιµοι µᾶλλον ἢ τὸ χρυσίον τὸ ἄπυρον, καὶ ὁ ἄνθρωπος µᾶλλον ἔντιµος ἔσται ἢ ὁ λίθος ὁ ἐκ Σουφιρ. (13) ὁ γὰρ οὐρανὸς θυµωθήσεται καὶ ἡ γῆ σεισθήσεται ἐκ τῶν θεµελίων αὐτῆς διὰ θυµὸν ὀργῆς κυρίου σαβαωθ τῇ ἡµέρᾳ, ᾗ ἂν ἐπέλθῃ ὁ θυµὸς αὐτοῦ. (14) καὶ ἔσονται οἱ καταλελειµµένοι ὡς δορκάδιον φεῦγον καὶ ὡς πρόβατον πλανώµενον, καὶ οὐκ ἔσται ὁ συνάγων, ὥστε ἄνθρωπον εἰς τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀποστραφῆναι καὶ ἄνθρωπον εἰς τὴν χώραν αὐτοῦ διῶξαι. (15) ὃς γὰρ ἂν ἁλῷ, ἡττηθήσεται, καὶ οἵτινες συνηγµένοι εἰσίν, µαχαίρᾳ πεσοῦνται· (16) καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν ἐνώπιον αὐτῶν ῥάξουσιν καὶ τὰς οἰκίας αὐτῶν προνοµεύσουσιν καὶ τὰς γυναῖκας αὐτῶν ἕξουσιν. (17) ἰδοὺ ἐπεγείρω ὑµῖν τοὺς Μήδους, οἳ οὐ λογίζονται ἀργύριον οὐδὲ χρυσίου χρείαν ἔχουσιν. (18) τοξεύµατα νεανίσκων συντρίψουσιν καὶ τὰ τέκνα ὑµῶν οὐ µὴ ἐλεήσωσιν, οὐδὲ ἐπὶ τοῖς τέκνοις οὐ φείσονται οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτῶν. (19) καὶ ἔσται Βαβυλών, ἣ καλεῖται ἔνδοξος ὑπὸ βασιλέως Χαλδαίων, ὃν τρόπον κατέστρεψεν ὁ θεὸς Σοδοµα καὶ Γοµορρα· (20) οὐ κατοικηθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον, οὐδὲ µὴ εἰσέλθωσιν εἰς αὐτὴν διὰ πολλῶν γενεῶν, οὐδὲ µὴ διέλθωσιν αὐτὴν Ἄραβες, οὐδὲ ποιµένες οὐ µὴ ἀναπαύσωνται ἐν αὐτῇ· (21) καὶ ἀναπαύσονται ἐκεῖ θηρία, καὶ ἐµπλησθήσονται αἱ οἰκίαι ἤχου, καὶ ἀναπαύσονται ἐκεῖ σειρῆνες, καὶ δαιµόνια ἐκεῖ ὀρχήσονται, (22) καὶ ὀνοκένταυροι ἐκεῖ κατοικήσουσιν, καὶ νοσσοποιήσουσιν ἐχῖνοι ἐν τοῖς οἴκοις αὐτῶν· ταχὺ ἔρχεται καὶ οὐ χρονιεῖ.

14

(1) Καὶ ἐλεήσει κύριος τὸν Ιακωβ καὶ ἐκλέξεται ἔτι τὸν Ισραηλ, καὶ ἀναπαύσονται ἐπὶ τῆς γῆς αὐτῶν, καὶ ὁ γιώρας προστεθήσεται πρὸς αὐτοὺς καὶ προστεθήσεται πρὸς τὸν οἶκον Ιακωβ, (2) καὶ λήµψονται αὐτοὺς ἔθνη καὶ εἰσάξουσιν εἰς τὸν τόπον αὐτῶν, καὶ κατακληρονοµήσουσιν καὶ πληθυνθήσονται ἐπὶ τῆς γῆς τοῦ θεοῦ εἰς δούλους καὶ δούλας· καὶ ἔσονται αἰχµάλωτοι οἱ αἰχµαλωτεύσαντες αὐτούς, καὶ κυριευθήσονται οἱ κυριεύσαντες αὐτῶν. (3) Καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἀναπαύσει σε ὁ θεὸς ἐκ τῆς ὀδύνης καὶ τοῦ θυµοῦ σου καὶ τῆς δουλείας σου τῆς σκληρᾶς, ἧς ἐδούλευσας αὐτοῖς. (4) καὶ λήµψῃ τὸν θρῆνον τοῦτον ἐπὶ τὸν βασιλέα Βαβυλῶνος καὶ ἐρεῖς ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ Πῶς ἀναπέπαυται ὁ ἀπαιτῶν καὶ ἀναπέπαυται ὁ ἐπισπουδαστής; (5) συνέτριψεν ὁ θεὸς τὸν ζυγὸν τῶν ἁµαρτωλῶν, τὸν ζυγὸν τῶν ἀρχόντων· (6) πατάξας ἔθνος θυµῷ πληγῇ ἀνιάτῳ, παίων ἔθνος πληγὴν θυµοῦ, ἣ οὐκ ἐφείσατο, (7) ἀνεπαύσατο πεποιθώς. πᾶσα ἡ γῆ βοᾷ µετ’ εὐφροσύνης, (8) καὶ τὰ ξύλα τοῦ Λιβάνου εὐφράνθησαν ἐπὶ σοὶ καὶ ἡ κέδρος τοῦ Λιβάνου Ἀφ’ οὗ σὺ κεκοίµησαι, οὐκ ἀνέβη ὁ κόπτων ἡµᾶς. (9) ὁ ᾅδης κάτωθεν ἐπικράνθη συναντήσας σοι, συνηγέρθησάν σοι πάντες οἱ γίγαντες οἱ ἄρξαντες τῆς γῆς οἱ ἐγείραντες ἐκ τῶν θρόνων αὐτῶν πάντας βασιλεῖς ἐθνῶν. (10) πάντες ἀποκριθήσονται καὶ ἐροῦσίν σοι Καὶ σὺ ἑάλως ὥσπερ καὶ ἡµεῖς, ἐν ἡµῖν δὲ κατελογίσθης. (11) κατέβη δὲ εἰς ᾅδου ἡ δόξα σου, ἡ πολλή σου εὐφροσύνη· ὑποκάτω σου στρώσουσιν σῆψιν, καὶ τὸ κατακάλυµµά σου σκώληξ. (12) πῶς ἐξέπεσεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ὁ ἑωσφόρος ὁ πρωὶ ἀνατέλλων; συνετρίβη εἰς τὴν γῆν ὁ ἀποστέλλων πρὸς πάντα τὰ ἔθνη. (13) σὺ δὲ εἶπας ἐν τῇ διανοίᾳ σου Εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναβήσοµαι, ἐπάνω τῶν ἄστρων τοῦ οὐρανοῦ θήσω τὸν θρόνον µου, καθιῶ ἐν ὄρει ὑψηλῷ ἐπὶ τὰ ὄρη τὰ ὑψηλὰ τὰ πρὸς βορρᾶν, (14) ἀναβήσοµαι ἐπάνω τῶν νεφελῶν, ἔσοµαι ὅµοιος τῷ ὑψίστῳ. (15) νῦν δὲ εἰς ᾅδου καταβήσῃ καὶ εἰς τὰ θεµέλια τῆς γῆς. (16) οἱ ἰδόντες σε θαυµάσουσιν ἐπὶ σοὶ καὶ ἐροῦσιν Οὗτος ὁ ἄνθρωπος ὁ παροξύνων τὴν γῆν, σείων βασιλεῖς; (17) ὁ θεὶς τὴν οἰκουµένην ὅλην ἔρηµον καὶ τὰς πόλεις καθεῖλεν, τοὺς ἐν ἐπαγωγῇ οὐκ ἔλυσεν. (18) πάντες οἱ βασιλεῖς τῶν ἐθνῶν ἐκοιµήθησαν ἐν τιµῇ, ἄνθρωπος ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ· (19) σὺ δὲ ῥιφήσῃ ἐν τοῖς ὄρεσιν ὡς νεκρὸς ἐβδελυγµένος µετὰ πολλῶν τεθνηκότων ἐκκεκεντηµένων µαχαίραις καταβαινόντων εἰς ᾅδου. ὃν τρόπον ἱµάτιον ἐν αἵµατι πεφυρµένον οὐκ ἔσται καθαρόν, (20) οὕτως οὐδὲ σὺ ἔσῃ καθαρός, διότι τὴν γῆν µου ἀπώλεσας καὶ τὸν λαόν µου ἀπέκτεινας· οὐ µὴ µείνῃς εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον, σπέρµα πονηρόν. (21) ἑτοίµασον τὰ τέκνα σου σφαγῆναι ταῖς ἁµαρτίαις τοῦ πατρός σου, ἵνα µὴ ἀναστῶσιν καὶ τὴν γῆν κληρονοµήσωσιν καὶ ἐµπλήσωσι τὴν γῆν πόλεων. (22) Καὶ ἐπαναστήσοµαι αὐτοῖς, λέγει κύριος σαβαωθ, καὶ ἀπολῶ αὐτῶν ὄνοµα καὶ κατάλειµµα καὶ σπέρµα — τάδε λέγει κύριος — (23) καὶ θήσω τὴν Βαβυλωνίαν ἔρηµον ὥστε κατοικεῖν ἐχίνους, καὶ ἔσται εἰς οὐδέν· καὶ θήσω αὐτὴν πηλοῦ βάραθρον εἰς ἀπώλειαν. — (24) τάδε λέγει κύριος σαβαωθ Ὃν τρόπον εἴρηκα, οὕτως ἔσται, καὶ ὃν τρόπον βεβούλευµαι, οὕτως µενεῖ, (25) τοῦ ἀπολέσαι τοὺς Ἀσσυρίους ἀπὸ τῆς γῆς τῆς ἐµῆς καὶ ἀπὸ τῶν ὀρέων µου, καὶ ἔσονται εἰς καταπάτηµα, καὶ ἀφαιρεθήσεται ἀπ’ αὐτῶν ὁ ζυγὸς αὐτῶν, καὶ τὸ κῦδος αὐτῶν ἀπὸ τῶν ὤµων ἀφαιρεθήσεται. (26) αὕτη ἡ βουλή, ἣν βεβούλευται κύριος ἐπὶ τὴν οἰκουµένην ὅλην, καὶ αὕτη ἡ χεὶρ ἡ ὑψηλὴ ἐπὶ πάντα τὰ ἔθνη τῆς οἰκουµένης. (27) ἃ γὰρ ὁ θεὸς ὁ ἅγιος βεβούλευται, τίς διασκεδάσει; καὶ τὴν χεῖρα τὴν ὑψηλὴν τίς ἀποστρέψει; (28) Τοῦ ἔτους, οὗ ἀπέθανεν Αχαζ ὁ βασιλεύς, ἐγενήθη τὸ ῥῆµα τοῦτο. (29) Μὴ εὐφρανθείητε, πάντες οἱ ἀλλόφυλοι, συνετρίβη γὰρ ὁ ζυγὸς τοῦ παίοντος ὑµᾶς· ἐκ γὰρ σπέρµατος ὄφεων ἐξελεύσεται ἔκγονα ἀσπίδων, καὶ τὰ ἔκγονα αὐτῶν ἐξελεύσονται ὄφεις πετόµενοι. (30) καὶ βοσκηθήσονται πτωχοὶ δι’ αὐτοῦ, πτωχοὶ δὲ ἄνδρες ἐπ’ εἰρήνης ἀναπαύσονται· ἀνελεῖ δὲ λιµῷ τὸ σπέρµα σου καὶ τὸ κατάλειµµά σου ἀνελεῖ. (31) ὀλολύζετε, πύλαι πόλεων, κεκραγέτωσαν πόλεις τεταραγµέναι, οἱ ἀλλόφυλοι πάντες, ὅτι καπνὸς ἀπὸ βορρᾶ ἔρχεται, καὶ οὐκ ἔστιν τοῦ εἶναι. (32) καὶ τί ἀποκριθήσονται βασιλεῖς ἐθνῶν; ὅτι κύριος ἐθεµελίωσεν Σιων, καὶ δι’ αὐτοῦ σωθήσονται οἱ ταπεινοὶ τοῦ λαοῦ.

15

(1) Τὸ ῥῆµα τὸ κατὰ τῆς Μωαβίτιδος. Νυκτὸς ἀπολεῖται ἡ Μωαβῖτις, νυκτὸς γὰρ ἀπολεῖται τὸ τεῖχος τῆς Μωαβίτιδος. (2) λυπεῖσθε ἐφ’ ἑαυτοῖς, ἀπολεῖται γὰρ καὶ Δηβων· οὗ ὁ βωµὸς ὑµῶν, ἐκεῖ ἀναβήσεσθε κλαίειν· ἐπὶ Ναβαυ τῆς Μωαβίτιδος ὀλολύζετε ἐπὶ πάσης κεφαλῆς φαλάκρωµα, πάντες βραχίονες κατατετµηµένοι· (3) ἐν ταῖς πλατείαις αὐτῆς περιζώσασθε σάκκους καὶ κόπτεσθε, ἐπὶ τῶν δωµάτων αὐτῆς καὶ ἐν ταῖς ῥύµαις αὐτῆς πάντες ὀλολύζετε µετὰ κλαυθµοῦ. (4) ὅτι κέκραγεν Εσεβων καὶ Ελεαλη, ἕως Ιασσα ἠκούσθη ἡ φωνὴ αὐτῶν· διὰ τοῦτο ἡ ὀσφὺς τῆς Μωαβίτιδος βοᾷ, ἡ ψυχὴ αὐτῆς γνώσεται. (5) ἡ καρδία τῆς Μωαβίτιδος βοᾷ ἐν αὐτῇ ἕως Σηγωρ, δάµαλις γάρ ἐστιν τριετής· ἐπὶ δὲ τῆς ἀναβάσεως τῆς Λουιθ πρὸς σὲ κλαίοντες ἀναβήσονται, τῇ ὁδῷ Αρωνιιµ βοᾷ σύντριµµα καὶ σεισµός. (6) τὸ ὕδωρ τῆς Νεµριµ ἔρηµον ἔσται, καὶ ὁ χόρτος αὐτῆς ἐκλείψει· χόρτος γὰρ χλωρὸς οὐκ ἔσται. (7) µὴ καὶ οὕτως µέλλει σωθῆναι; ἐπάξω γὰρ ἐπὶ τὴν φάραγγα Ἄραβας, καὶ λήµψονται αὐτήν. (8) συνῆψεν γὰρ ἡ βοὴ τὸ ὅριον τῆς Μωαβίτιδος τῆς Αγαλλιµ, καὶ ὀλολυγµὸς αὐτῆς ἕως τοῦ φρέατος τοῦ Αιλιµ. (9) τὸ δὲ ὕδωρ τὸ Ρεµµων πλησθήσεται αἵµατος· ἐπάξω γὰρ ἐπὶ Ρεµµων Ἄραβας καὶ ἀρῶ τὸ σπέρµα Μωαβ καὶ Αριηλ καὶ τὸ κατάλοιπον Αδαµα.

16

(1) Ἀποστελῶ ὡς ἑρπετὰ ἐπὶ τὴν γῆν· µὴ πέτρα ἔρηµός ἐστιν τὸ ὄρος Σιων; (2) ἔσῃ γὰρ ὡς πετεινοῦ ἀνιπταµένου νεοσσὸς ἀφῃρηµένος, θύγατερ Μωαβ. ἔπειτα δέ, Αρνων, (3) πλείονα βουλεύου, ποιεῖτε σκέπην πένθους αὐτῇ διὰ παντός· ἐν µεσηµβρινῇ σκοτίᾳ φεύγουσιν, ἐξέστησαν, µὴ ἀπαχθῇς. (4) παροικήσουσίν σοι οἱ φυγάδες Μωαβ, ἔσονται σκέπη ὑµῖν ἀπὸ προσώπου διώκοντος, ὅτι ἤρθη ἡ συµµαχία σου, καὶ ὁ ἄρχων ἀπώλετο ὁ καταπατῶν ἐπὶ τῆς γῆς. (5) καὶ διορθωθήσεται µετ’ ἐλέους θρόνος, καὶ καθίεται ἐπ’ αὐτοῦ µετὰ ἀληθείας ἐν σκηνῇ Δαυιδ κρίνων καὶ ἐκζητῶν κρίµα καὶ σπεύδων δικαιοσύνην. (6) Ἠκούσαµεν τὴν ὕβριν Μωαβ, ὑβριστὴς σφόδρα, τὴν ὑπερηφανίαν ἐξῆρας. οὐχ οὕτως ἡ µαντεία σου, (7) οὐχ οὕτως. ὀλολύξει Μωαβ, ἐν γὰρ τῇ Μωαβίτιδι πάντες ὀλολύξουσιν· τοῖς κατοικοῦσιν Δεσεθ µελετήσεις καὶ οὐκ ἐντραπήσῃ. (8) τὰ πεδία Εσεβων πενθήσει, ἄµπελος Σεβαµα· καταπίνοντες τὰ ἔθνη καταπατήσατε τὰς ἀµπέλους αὐτῆς ἕως Ιαζηρ· οὐ µὴ συνάψητε, πλανήθητε τὴν ἔρηµον· οἱ ἀπεσταλµένοι ἐγκατελείφθησαν, διέβησαν γὰρ τὴν ἔρηµον. (9) διὰ τοῦτο κλαύσοµαι ὡς τὸν κλαυθµὸν Ιαζηρ ἄµπελον Σεβαµα· τὰ δένδρα σου κατέβαλεν, Εσεβων καὶ Ελεαλη, ὅτι ἐπὶ τῷ θερισµῷ καὶ ἐπὶ τῷ τρυγήτῳ σου καταπατήσω, καὶ πάντα πεσοῦνται. (10) καὶ ἀρθήσεται εὐφροσύνη καὶ ἀγαλλίαµα ἐκ τῶν ἀµπελώνων σου, καὶ ἐν τοῖς ἀµπελῶσίν σου οὐ µὴ εὐφρανθήσονται καὶ οὐ µὴ πατήσουσιν οἶνον εἰς τὰ ὑπολήνια, πέπαυται γάρ. (11) διὰ τοῦτο ἡ κοιλία µου ἐπὶ Μωαβ ὡς κιθάρα ἠχήσει, καὶ τὰ ἐντός µου ὡσεὶ τεῖχος, ὃ ἐνεκαίνισας. (12) καὶ ἔσται εἰς τὸ ἐντραπῆναί σε, ὅτι ἐκοπίασεν Μωαβ ἐπὶ τοῖς βωµοῖς καὶ εἰσελεύσεται εἰς τὰ χειροποίητα αὐτῆς ὥστε προσεύξασθαι, καὶ οὐ µὴ δύνηται ἐξελέσθαι αὐτόν. (13) Τοῦτο τὸ ῥῆµα, ὃ ἐλάλησεν κύριος ἐπὶ Μωαβ, ὁπότε καὶ ἐλάλησεν. (14) καὶ νῦν λέγω Ἐν τρισὶν ἔτεσιν ἐτῶν µισθωτοῦ ἀτιµασθήσεται ἡ δόξα Μωαβ ἐν παντὶ τῷ πλούτῳ τῷ πολλῷ, καὶ καταλειφθήσεται ὀλιγοστὸς καὶ οὐκ ἔντιµος.

17

(1) Τὸ ῥῆµα τὸ κατὰ Δαµασκοῦ. Ἰδοὺ Δαµασκὸς ἀρθήσεται ἀπὸ πόλεων καὶ ἔσται εἰς πτῶσιν, (2) καταλελειµµένη εἰς τὸν αἰῶνα, εἰς κοίτην ποιµνίων καὶ ἀνάπαυσιν, καὶ οὐκ ἔσται ὁ διώκων. (3) καὶ οὐκέτι ἔσται ὀχυρὰ τοῦ καταφυγεῖν Εφραιµ, καὶ οὐκέτι ἔσται βασιλεία ἐν Δαµασκῷ, καὶ τὸ λοιπὸν τῶν Σύρων ἀπολεῖται· οὐ γὰρ σὺ βελτίων εἶ τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ τῆς δόξης αὐτῶν· τάδε λέγει κύριος σαβαωθ. (4) Ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἔκλειψις τῆς δόξης Ιακωβ, καὶ τὰ πίονα τῆς δόξης αὐτοῦ σεισθήσεται. (5) καὶ ἔσται ὃν τρόπον ἐάν τις συναγάγῃ ἀµητὸν ἑστηκότα καὶ σπέρµα σταχύων ἐν τῷ βραχίονι αὐτοῦ ἀµήσῃ, καὶ ἔσται ὃν τρόπον ἐάν τις συναγάγῃ στάχυν ἐν φάραγγι στερεᾷ (6) καὶ καταλειφθῇ ἐν αὐτῇ καλάµη ἢ ὡς ῥῶγες ἐλαίας δύο ἢ τρεῖς ἐπ’ ἄκρου µετεώρου ἢ τέσσαρες ἢ πέντε ἐπὶ τῶν κλάδων αὐτῶν καταλειφθῇ· τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ. (7) τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ πεποιθὼς ἔσται ἄνθρωπος ἐπὶ τῷ ποιήσαντι αὐτόν, οἱ δὲ ὀφθαλµοὶ αὐτοῦ εἰς τὸν ἅγιον τοῦ Ισραηλ ἐµβλέψονται, (8) καὶ οὐ µὴ πεποιθότες ὦσιν ἐπὶ τοῖς βωµοῖς οὐδὲ ἐπὶ τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν αὐτῶν, ἃ ἐποίησαν οἱ δάκτυλοι αὐτῶν, καὶ οὐκ ὄψονται τὰ δένδρα αὐτῶν οὐδὲ τὰ βδελύγµατα αὐτῶν. (9) τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἔσονται αἱ πόλεις σου ἐγκαταλελειµµέναι, ὃν τρόπον ἐγκατέλιπον οἱ Αµορραῖοι καὶ οἱ Ευαῖοι ἀπὸ προσώπου τῶν υἱῶν Ισραηλ, καὶ ἔσονται ἔρηµοι, (10) διότι κατέλιπες τὸν θεὸν τὸν σωτῆρά σου καὶ κυρίου τοῦ βοηθοῦ σου οὐκ ἐµνήσθης. διὰ τοῦτο φυτεύσεις φύτευµα ἄπιστον καὶ σπέρµα ἄπιστον· (11) τῇ δὲ ἡµέρᾳ, ᾗ ἂν φυτεύσῃς, πλανηθήσῃ· τὸ δὲ πρωί, ἐὰν σπείρῃς, ἀνθήσει εἰς ἀµητὸν ᾗ ἂν ἡµέρᾳ κληρώσῃ, καὶ ὡς πατὴρ ἀνθρώπου κληρώσῃ τοῖς υἱοῖς σου. (12) Οὐαὶ πλῆθος ἐθνῶν πολλῶν· ὡς θάλασσα κυµαίνουσα οὕτως ταραχθήσεσθε, καὶ νῶτος ἐθνῶν πολλῶν ὡς ὕδωρ ἠχήσει. (13) ὡς ὕδωρ πολὺ ἔθνη πολλά, ὡς ὕδατος πολλοῦ βίᾳ καταφεροµένου· καὶ ἀποσκορακιεῖ αὐτὸν καὶ πόρρω αὐτὸν διώξεται ὡς χνοῦν ἀχύρου λικµώντων ἀπέναντι ἀνέµου καὶ ὡς κονιορτὸν τροχοῦ καταιγὶς φέρουσα. (14) πρὸς ἑσπέραν ἔσται πένθος, πρὶν ἢ πρωὶ καὶ οὐκ ἔσται. αὕτη ἡ µερὶς τῶν ὑµᾶς προνοµευσάντων καὶ κληρονοµία τοῖς ὑµᾶς κληρονοµήσασιν.

18

(1) Οὐαὶ γῆς πλοίων πτέρυγες ἐπέκεινα ποταµῶν Αἰθιοπίας, (2) ὁ ἀποστέλλων ἐν θαλάσσῃ ὅµηρα καὶ ἐπιστολὰς βυβλίνας ἐπάνω τοῦ ὕδατος· πορεύσονται γὰρ ἄγγελοι κοῦφοι πρὸς ἔθνος µετέωρον καὶ ξένον λαὸν καὶ χαλεπόν, τίς αὐτοῦ ἐπέκεινα; ἔθνος ἀνέλπιστον καὶ καταπεπατηµένον. νῦν οἱ ποταµοὶ τῆς γῆς (3) πάντες ὡς χώρα κατοικουµένη· κατοικηθήσεται ἡ χώρα αὐτῶν ὡσεὶ σηµεῖον ἀπὸ ὄρους ἀρθῇ, ὡς σάλπιγγος φωνὴ ἀκουστὸν ἔσται. (4) ὅτι οὕτως εἶπέν µοι κύριος Ἀσφάλεια ἔσται ἐν τῇ ἐµῇ πόλει ὡς φῶς καύµατος µεσηµβρίας, καὶ ὡς νεφέλη δρόσου ἡµέρας ἀµήτου ἔσται. (5) πρὸ τοῦ θερισµοῦ, ὅταν συντελεσθῇ ἄνθος καὶ ὄµφαξ ἀνθήσῃ ἄνθος ὀµφακίζουσα, καὶ ἀφελεῖ τὰ βοτρύδια τὰ µικρὰ τοῖς δρεπάνοις καὶ τὰς κληµατίδας ἀφελεῖ καὶ κατακόψει (6) καὶ καταλείψει ἅµα τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ καὶ τοῖς θηρίοις τῆς γῆς, καὶ συναχθήσεται ἐπ’ αὐτοὺς τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ πάντα τὰ θηρία τῆς γῆς ἐπ’ αὐτὸν ἥξει. (7) ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἀνενεχθήσεται δῶρα κυρίῳ σαβαωθ ἐκ λαοῦ τεθλιµµένου καὶ τετιλµένου καὶ ἀπὸ λαοῦ µεγάλου ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον· ἔθνος ἐλπίζον καὶ καταπεπατηµένον, ὅ ἐστιν ἐν µέρει ποταµοῦ τῆς χώρας αὐτοῦ, εἰς τὸν τόπον, οὗ τὸ ὄνοµα κυρίου σαβαωθ ἐπεκλήθη, ὄρος Σιων.

19

(1) Ὅρασις Αἰγύπτου. Ἰδοὺ κύριος κάθηται ἐπὶ νεφέλης κούφης καὶ ἥξει εἰς Αἴγυπτον, καὶ σεισθήσεται τὰ χειροποίητα Αἰγύπτου ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ, καὶ ἡ καρδία αὐτῶν ἡττηθήσεται ἐν αὐτοῖς. (2) καὶ ἐπεγερθήσονται Αἰγύπτιοι ἐπ’ Αἰγυπτίους, καὶ πολεµήσει ἄνθρωπος τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ ἄνθρωπος τὸν πλησίον αὐτοῦ, πόλις ἐπὶ πόλιν καὶ νοµὸς ἐπὶ νοµόν. (3) καὶ ταραχθήσεται τὸ πνεῦµα τῶν Αἰγυπτίων ἐν αὐτοῖς, καὶ τὴν βουλὴν αὐτῶν διασκεδάσω, καὶ ἐπερωτήσουσιν τοὺς θεοὺς αὐτῶν καὶ τὰ ἀγάλµατα αὐτῶν καὶ τοὺς ἐκ τῆς γῆς φωνοῦντας καὶ τοὺς ἐγγαστριµύθους. (4) καὶ παραδώσω Αἴγυπτον εἰς χεῖρας ἀνθρώπων κυρίων σκληρῶν, καὶ βασιλεῖς σκληροὶ κυριεύσουσιν αὐτῶν· τάδε λέγει κύριος σαβαωθ. (5) καὶ πίονται οἱ Αἰγύπτιοι ὕδωρ τὸ παρὰ θάλασσαν, ὁ δὲ ποταµὸς ἐκλείψει καὶ ξηρανθήσεται· (6) καὶ ἐκλείψουσιν οἱ ποταµοὶ καὶ αἱ διώρυγες τοῦ ποταµοῦ, καὶ ξηρανθήσεται πᾶσα συναγωγὴ ὕδατος καὶ ἐν παντὶ ἕλει καλάµου καὶ παπύρου· (7) καὶ τὸ ἄχι τὸ χλωρὸν πᾶν τὸ κύκλῳ τοῦ ποταµοῦ καὶ πᾶν τὸ σπειρόµενον διὰ τοῦ ποταµοῦ ξηρανθήσεται ἀνεµόφθορον. (8) καὶ στενάξουσιν οἱ ἁλεεῖς, καὶ στενάξουσιν πάντες οἱ βάλλοντες ἄγκιστρον εἰς τὸν ποταµόν, καὶ οἱ βάλλοντες σαγήνας καὶ οἱ ἀµφιβολεῖς πενθήσουσιν. (9) καὶ αἰσχύνη λήµψεται τοὺς ἐργαζοµένους τὸ λίνον τὸ σχιστὸν καὶ τοὺς ἐργαζοµένους τὴν βύσσον, (10) καὶ ἔσονται οἱ διαζόµενοι αὐτὰ ἐν ὀδύνῃ, καὶ πάντες οἱ τὸν ζῦθον ποιοῦντες λυπηθήσονται καὶ τὰς ψυχὰς πονέσουσιν. (11) καὶ µωροὶ ἔσονται οἱ ἄρχοντες Τάνεως· οἱ σοφοὶ σύµβουλοι τοῦ βασιλέως, ἡ βουλὴ αὐτῶν µωρανθήσεται. πῶς ἐρεῖτε τῷ βασιλεῖ Υἱοὶ συνετῶν ἡµεῖς, υἱοὶ βασιλέων τῶν ἐξ ἀρχῆς; (12) ποῦ εἰσιν νῦν οἱ σοφοί σου; καὶ ἀναγγειλάτωσάν σοι καὶ εἰπάτωσαν τί βεβούλευται κύριος σαβαωθ ἐπ’ Αἴγυπτον. (13) ἐξέλιπον οἱ ἄρχοντες Τάνεως, καὶ ὑψώθησαν οἱ ἄρχοντες Μέµφεως, καὶ πλανήσουσιν Αἴγυπτον κατὰ φυλάς. (14) κύριος γὰρ ἐκέρασεν αὐτοῖς πνεῦµα πλανήσεως, καὶ ἐπλάνησαν Αἴγυπτον ἐν πᾶσι τοῖς ἔργοις αὐτῶν, ὡς πλανᾶται ὁ µεθύων καὶ ὁ ἐµῶν ἅµα. (15) καὶ οὐκ ἔσται τοῖς Αἰγυπτίοις ἔργον, ὃ ποιήσει κεφαλὴν καὶ οὐράν, ἀρχὴν καὶ τέλος. (16) Τῇ δὲ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἔσονται οἱ Αἰγύπτιοι ὡς γυναῖκες ἐν φόβῳ καὶ ἐν τρόµῳ ἀπὸ προσώπου τῆς χειρὸς κυρίου σαβαωθ, ἣν αὐτὸς ἐπιβαλεῖ αὐτοῖς. (17) καὶ ἔσται ἡ χώρα τῶν Ιουδαίων τοῖς Αἰγυπτίοις εἰς φόβητρον· πᾶς, ὃς ἐὰν ὀνοµάσῃ αὐτὴν αὐτοῖς, φοβηθήσονται διὰ τὴν βουλήν, ἣν βεβούλευται κύριος ἐπ’ αὐτήν. — (18) τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἔσονται πέντε πόλεις ἐν Αἰγύπτῳ λαλοῦσαι τῇ γλώσσῃ τῇ Χανανίτιδι καὶ ὀµνύουσαι τῷ ὀνόµατι κυρίου· Πόλισ-ασεδεκ κληθήσεται ἡ µία πόλις. — (19) τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἔσται θυσιαστήριον τῷ κυρίῳ ἐν χώρᾳ Αἰγυπτίων καὶ στήλη πρὸς τὸ ὅριον αὐτῆς τῷ κυρίῳ (20) καὶ ἔσται εἰς σηµεῖον εἰς τὸν αἰῶνα κυρίῳ ἐν χώρᾳ Αἰγύπτου, ὅτι κεκράξονται πρὸς κύριον διὰ τοὺς θλίβοντας αὐτούς, καὶ ἀποστελεῖ αὐτοῖς κύριος ἄνθρωπον, ὃς σώσει αὐτούς, κρίνων σώσει αὐτούς. (21) καὶ γνωστὸς ἔσται κύριος τοῖς Αἰγυπτίοις, καὶ γνώσονται οἱ Αἰγύπτιοι τὸν κύριον ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καὶ ποιήσουσιν θυσίας καὶ εὔξονται εὐχὰς τῷ κυρίῳ καὶ ἀποδώσουσιν. (22) καὶ πατάξει κύριος τοὺς Αἰγυπτίους πληγῇ µεγάλῃ καὶ ἰάσεται αὐτοὺς ἰάσει, καὶ ἐπιστραφήσονται πρὸς κύριον, καὶ εἰσακούσεται αὐτῶν καὶ ἰάσεται αὐτούς. — (23) τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἔσται ὁδὸς Αἰγύπτου πρὸς Ἀσσυρίους, καὶ εἰσελεύσονται Ἀσσύριοι εἰς Αἴγυπτον, καὶ Αἰγύπτιοι πορεύσονται πρὸς Ἀσσυρίους, καὶ δουλεύσουσιν οἱ Αἰγύπτιοι τοῖς Ἀσσυρίοις. — (24) τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἔσται Ισραηλ τρίτος ἐν τοῖς Ἀσσυρίοις καὶ ἐν τοῖς Αἰγυπτίοις εὐλογηµένος ἐν τῇ γῇ, (25) ἣν εὐλόγησεν κύριος σαβαωθ λέγων Εὐλογηµένος ὁ λαός µου ὁ ἐν Αἰγύπτῳ καὶ ὁ ἐν Ἀσσυρίοις καὶ ἡ κληρονοµία µου Ισραηλ.

20

(1) Τοῦ ἔτους οὗ εἰσῆλθεν Ταναθαν εἰς Ἄζωτον, ἡνίκα ἀπεστάλη ὑπὸ Αρνα βασιλέως Ἀσσυρίων καὶ ἐπολέµησεν τὴν Ἄζωτον καὶ κατελάβετο αὐτήν, (2) τότε ἐλάλησεν κύριος πρὸς Ησαιαν λέγων Πορεύου καὶ ἄφελε τὸν σάκκον ἀπὸ τῆς ὀσφύος σου καὶ τὰ σανδάλιά σου ὑπόλυσαι ἀπὸ τῶν ποδῶν σου· καὶ ἐποίησεν οὕτως πορευόµενος γυµνὸς καὶ ἀνυπόδετος. (3) καὶ εἶπεν κύριος Ὃν τρόπον πεπόρευται Ησαιας ὁ παῖς µου γυµνὸς καὶ ἀνυπόδετος τρία ἔτη, ἔσται σηµεῖα καὶ τέρατα τοῖς Αἰγυπτίοις καὶ Αἰθίοψιν· (4) ὅτι οὕτως ἄξει βασιλεὺς Ἀσσυρίων τὴν αἰχµαλωσίαν Αἰγύπτου καὶ Αἰθιόπων, νεανίσκους καὶ πρεσβύτας, γυµνοὺς καὶ ἀνυποδέτους ἀνακεκαλυµµένους τὴν αἰσχύνην Αἰγύπτου. (5) καὶ αἰσχυνθήσονται ἡττηθέντες οἱ Αἰγύπτιοι ἐπὶ τοῖς Αἰθίοψιν, ἐφ’ οἷς ἦσαν πεποιθότες οἱ Αἰγύπτιοι, ἦσαν γὰρ αὐτοῖς δόξα. (6) καὶ ἐροῦσιν οἱ κατοικοῦντες ἐν τῇ νήσῳ ταύτῃ Ἰδοὺ ἡµεῖς ἦµεν πεποιθότες τοῦ φυγεῖν εἰς αὐτοὺς εἰς βοήθειαν, οἳ οὐκ ἐδύναντο σωθῆναι ἀπὸ βασιλέως Ἀσσυρίων· καὶ πῶς ἡµεῖς σωθησόµεθα;

21

(1) Τὸ ὅραµα τῆς ἐρήµου. Ὡς καταιγὶς δι’ ἐρήµου διέλθοι ἐξ ἐρήµου ἐρχοµένη ἐκ γῆς, φοβερὸν (2) τὸ ὅραµα καὶ σκληρὸν ἀνηγγέλη µοι. ὁ ἀθετῶν ἀθετεῖ, ὁ ἀνοµῶν ἀνοµεῖ. ἐπ’ ἐµοὶ οἱ Αιλαµῖται, καὶ οἱ πρέσβεις τῶν Περσῶν ἐπ’ ἐµὲ ἔρχονται. νῦν στενάξω καὶ παρακαλέσω ἐµαυτόν. (3) διὰ τοῦτο ἐνεπλήσθη ἡ ὀσφύς µου ἐκλύσεως, καὶ ὠδῖνες ἔλαβόν µε ὡς τὴν τίκτουσαν· ἠδίκησα τὸ µὴ ἀκοῦσαι, ἐσπούδασα τὸ µὴ βλέπειν. (4) ἡ καρδία µου πλανᾶται, καὶ ἡ ἀνοµία µε βαπτίζει, ἡ ψυχή µου ἐφέστηκεν εἰς φόβον. (5) ἑτοίµασον τὴν τράπεζαν· πίετε, φάγετε· ἀναστάντες, οἱ ἄρχοντες, ἑτοιµάσατε θυρεούς. (6) ὅτι οὕτως εἶπεν κύριος πρός µε Βαδίσας σεαυτῷ στῆσον σκοπὸν καὶ ὃ ἂν ἴδῃς ἀνάγγειλον· (7) καὶ εἶδον ἀναβάτας ἱππεῖς δύο, ἀναβάτην ὄνου καὶ ἀναβάτην καµήλου. ἀκρόασαι ἀκρόασιν πολλὴν (8) καὶ κάλεσον Ουριαν εἰς τὴν σκοπιὰν κυρίου. καὶ εἶπεν Ἔστην διὰ παντὸς ἡµέρας καὶ ἐπὶ τῆς παρεµβολῆς ἔστην ὅλην τὴν νύκτα, (9) καὶ ἰδοὺ αὐτὸς ἔρχεται ἀναβάτης συνωρίδος. καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν Πέπτωκεν Βαβυλών, καὶ πάντα τὰ ἀγάλµατα αὐτῆς καὶ τὰ χειροποίητα αὐτῆς συνετρίβησαν εἰς τὴν γῆν. (10) ἀκούσατε, οἱ καταλελειµµένοι καὶ οἱ ὀδυνώµενοι, ἀκούσατε ἃ ἤκουσα παρὰ κυρίου σαβαωθ· ὁ θεὸς τοῦ Ισραηλ ἀνήγγειλεν ἡµῖν. (11) Τὸ ὅραµα τῆς Ιδουµαίας. Πρὸς ἐµὲ καλεῖ παρὰ τοῦ Σηιρ Φυλάσσετε ἔπαλξεις. (12) φυλάσσω τὸ πρωὶ καὶ τὴν νύκτα· ἐὰν ζητῇς, ζήτει καὶ παρ’ ἐµοὶ οἴκει· (13) ἐν τῷ δρυµῷ ἑσπέρας κοιµηθήσῃ ἐν τῇ ὁδῷ Δαιδαν. (14) εἰς συνάντησιν διψῶντι ὕδωρ φέρετε, οἱ ἐνοικοῦντες ἐν χώρᾳ Θαιµαν, ἄρτοις συναντᾶτε τοῖς φεύγουσιν (15) διὰ τὸ πλῆθος τῶν φευγόντων καὶ διὰ τὸ πλῆθος τῶν πλανωµένων καὶ διὰ τὸ πλῆθος τῆς µαχαίρας καὶ διὰ τὸ πλῆθος τῶν τοξευµάτων τῶν διατεταµένων καὶ διὰ τὸ πλῆθος τῶν πεπτωκότων ἐν τῷ πολέµῳ. (16) ὅτι οὕτως εἶπέν µοι κύριος Ἔτι ἐνιαυτὸς ὡς ἐνιαυτὸς µισθωτοῦ, ἐκλείψει ἡ δόξα τῶν υἱῶν Κηδαρ, (17) καὶ τὸ κατάλοιπον τῶν τοξευµάτων τῶν ἰσχυρῶν υἱῶν Κηδαρ ἔσται ὀλίγον, διότι κύριος ἐλάλησεν ὁ θεὸς Ισραηλ.

22

(1) Τὸ ῥῆµα τῆς φάραγγος Σιων. Τί ἐγένετό σοι νῦν, ὅτι ἀνέβητε πάντες εἰς δώµατα (2) µάταια; ἐνεπλήσθη ἡ πόλις βοώντων· οἱ τραυµατίαι σου οὐ τραυµατίαι µαχαίρας, οὐδὲ οἱ νεκροί σου νεκροὶ πολέµου. (3) πάντες οἱ ἄρχοντές σου πεφεύγασιν, καὶ οἱ ἁλόντες σκληρῶς δεδεµένοι εἰσίν, καὶ οἱ ἰσχύοντες ἐν σοὶ πόρρω πεφεύγασιν. (4) διὰ τοῦτο εἶπα Ἄφετέ µε πικρῶς κλαύσοµαι, µὴ κατισχύσητε παρακαλεῖν µε ἐπὶ τὸ σύντριµµα τῆς θυγατρὸς τοῦ γένους µου. (5) ὅτι ἡµέρα ταραχῆς καὶ ἀπωλείας καὶ καταπατήµατος καὶ πλάνησις παρὰ κυρίου σαβαωθ ἐν φάραγγι Σιων· πλανῶνται ἀπὸ µικροῦ ἕως µεγάλου, πλανῶνται ἐπὶ τὰ ὄρη. (6) οἱ δὲ Αιλαµῖται ἔλαβον φαρέτρας, ἀναβάται ἄνθρωποι ἐφ’ ἵπποις καὶ συναγωγὴ παρατάξεως. (7) καὶ ἔσονται αἱ ἐκλεκταὶ φάραγγές σου πλησθήσονται ἁρµάτων, οἱ δὲ ἱππεῖς ἐµφράξουσι τὰς πύλας σου· (8) καὶ ἀνακαλύψουσιν τὰς πύλας Ιουδα καὶ ἐµβλέψονται τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ εἰς τοὺς ἐκλεκτοὺς οἴκους τῆς πόλεως (9) καὶ ἀνακαλύψουσιν τὰ κρυπτὰ τῶν οἴκων τῆς ἄκρας Δαυιδ. καὶ εἴδοσαν ὅτι πλείους εἰσὶν καὶ ὅτι ἀπέστρεψαν τὸ ὕδωρ τῆς ἀρχαίας κολυµβήθρας εἰς τὴν πόλιν (10) καὶ ὅτι καθείλοσαν τοὺς οἴκους Ιερουσαληµ εἰς ὀχύρωµα τοῦ τείχους τῇ πόλει. (11) καὶ ἐποιήσατε ἑαυτοῖς ὕδωρ ἀνὰ µέσον τῶν δύο τειχέων ἐσώτερον τῆς κολυµβήθρας τῆς ἀρχαίας καὶ οὐκ ἐνεβλέψατε εἰς τὸν ἀπ’ ἀρχῆς ποιήσαντα αὐτὴν καὶ τὸν κτίσαντα αὐτὴν οὐκ εἴδετε. (12) καὶ ἐκάλεσεν κύριος σαβαωθ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ κλαυθµὸν καὶ κοπετὸν καὶ ξύρησιν καὶ ζῶσιν σάκκων, (13) αὐτοὶ δὲ ἐποιήσαντο εὐφροσύνην καὶ ἀγαλλίαµα σφάζοντες µόσχους καὶ θύοντες πρόβατα ὥστε φαγεῖν κρέα καὶ πιεῖν οἶνον λέγοντες Φάγωµεν καὶ πίωµεν, αὔριον γὰρ ἀποθνῄσκοµεν. (14) καὶ ἀνακεκαλυµµένα ταῦτά ἐστιν ἐν τοῖς ὠσὶν κυρίου σαβαωθ, ὅτι οὐκ ἀφεθήσεται ὑµῖν αὕτη ἡ ἁµαρτία, ἕως ἂν ἀποθάνητε. (15) Τάδε λέγει κύριος σαβαωθ Πορεύου εἰς τὸ παστοφόριον πρὸς Σοµναν τὸν ταµίαν καὶ εἰπὸν αὐτῷ (16) Τί σὺ ὧδε καὶ τί σοί ἐστιν ὧδε, ὅτι ἐλατόµησας σεαυτῷ ὧδε µνηµεῖον καὶ ἐποίησας σεαυτῷ ἐν ὑψηλῷ µνηµεῖον καὶ ἔγραψας σεαυτῷ ἐν πέτρᾳ σκηνήν; (17) ἰδοὺ δὴ κύριος σαβαωθ ἐκβαλεῖ καὶ ἐκτρίψει ἄνδρα καὶ ἀφελεῖ τὴν στολήν σου (18) καὶ τὸν στέφανόν σου τὸν ἔνδοξον καὶ ῥίψει σε εἰς χώραν µεγάλην καὶ ἀµέτρητον, καὶ ἐκεῖ ἀποθανῇ· καὶ θήσει τὸ ἅρµα σου τὸ καλὸν εἰς ἀτιµίαν καὶ τὸν οἶκον τοῦ ἄρχοντός σου εἰς καταπάτηµα, (19) καὶ ἀφαιρεθήσῃ ἐκ τῆς οἰκονοµίας σου καὶ ἐκ τῆς στάσεώς σου. (20) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καλέσω τὸν παῖδά µου Ελιακιµ τὸν τοῦ Χελκιου (21) καὶ ἐνδύσω αὐτὸν τὴν στολήν σου καὶ τὸν στέφανόν σου δώσω αὐτῷ καὶ τὸ κράτος καὶ τὴν οἰκονοµίαν σου δώσω εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ, καὶ ἔσται ὡς πατὴρ τοῖς ἐνοικοῦσιν ἐν Ιερουσαληµ καὶ τοῖς ἐνοικοῦσιν ἐν Ιουδα. (22) καὶ δώσω τὴν δόξαν Δαυιδ αὐτῷ, καὶ ἄρξει, καὶ οὐκ ἔσται ὁ ἀντιλέγων. (23) καὶ στήσω αὐτὸν ἄρχοντα ἐν τόπῳ πιστῷ, καὶ ἔσται εἰς θρόνον δόξης τοῦ οἴκου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. (24) καὶ ἔσται πεποιθὼς ἐπ’ αὐτὸν πᾶς ἔνδοξος ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἀπὸ µικροῦ ἕως µεγάλου καὶ ἔσονται ἐπικρεµάµενοι αὐτῷ. (25) ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ — τάδε λέγει κύριος σαβαωθ — κινηθήσεται ὁ ἄνθρωπος ὁ ἐστηριγµένος ἐν τόπῳ πιστῷ καὶ πεσεῖται, καὶ ἀφαιρεθήσεται ἡ δόξα ἡ ἐπ’ αὐτόν, ὅτι κύριος ἐλάλησεν.

23

(1) Τὸ ὅραµα Τύρου. Ὀλολύζετε, πλοῖα Καρχηδόνος, ὅτι ἀπώλετο, καὶ οὐκέτι ἔρχονται ἐκ γῆς Κιτιαίων· ἦκται αἰχµάλωτος. (2) τίνι ὅµοιοι γεγόνασιν οἱ ἐνοικοῦντες ἐν τῇ νήσῳ µεταβόλοι Φοινίκης διαπερῶντες τὴν θάλασσαν (3) ἐν ὕδατι πολλῷ, σπέρµα µεταβόλων; ὡς ἀµητοῦ εἰσφεροµένου οἱ µεταβόλοι τῶν ἐθνῶν. (4) αἰσχύνθητι, Σιδών, εἶπεν ἡ θάλασσα· ἡ δὲ ἰσχὺς τῆς θαλάσσης εἶπεν Οὐκ ὤδινον οὐδὲ ἔτεκον οὐδὲ ἐξέθρεψα νεανίσκους οὐδὲ ὕψωσα παρθένους. (5) ὅταν δὲ ἀκουστὸν γένηται Αἰγύπτῳ, λήµψεται αὐτοὺς ὀδύνη περὶ Τύρου. (6) ἀπέλθατε εἰς Καρχηδόνα, ὀλολύξατε, οἱ ἐνοικοῦντες ἐν τῇ νήσῳ ταύτῃ. (7) οὐχ αὕτη ἦν ὑµῶν ἡ ὕβρις ἡ ἀπ’ ἀρχῆς πρὶν ἢ παραδοθῆναι αὐτήν; (8) τίς ταῦτα ἐβούλευσεν ἐπὶ Τύρον; µὴ ἥσσων ἐστὶν ἢ οὐκ ἰσχύει; οἱ ἔµποροι αὐτῆς ἔνδοξοι, ἄρχοντες τῆς γῆς. (9) κύριος σαβαωθ ἐβουλεύσατο παραλῦσαι πᾶσαν τὴν ὕβριν τῶν ἐνδόξων καὶ ἀτιµάσαι πᾶν ἔνδοξον ἐπὶ τῆς γῆς. (10) ἐργάζου τὴν γῆν σου, καὶ γὰρ πλοῖα οὐκέτι ἔρχεται ἐκ Καρχηδόνος. (11) ἡ δὲ χείρ σου οὐκέτι ἰσχύει κατὰ θάλασσαν, ἡ παροξύνουσα βασιλεῖς· κύριος σαβαωθ ἐνετείλατο περὶ Χανααν ἀπολέσαι αὐτῆς τὴν ἰσχύν. (12) καὶ ἐροῦσιν Οὐκέτι µὴ προσθῆτε τοῦ ὑβρίζειν καὶ ἀδικεῖν τὴν θυγατέρα Σιδῶνος· καὶ ἐὰν ἀπέλθῃς εἰς Κιτιεῖς, οὐδὲ ἐκεῖ σοι ἀνάπαυσις ἔσται· (13) καὶ εἰς γῆν Χαλδαίων, καὶ αὕτη ἠρήµωται ἀπὸ τῶν Ἀσσυρίων, οὐδὲ ἐκεῖ σοι ἀνάπαυσις ἔσται, ὅτι ὁ τοῖχος αὐτῆς πέπτωκεν. (14) ὀλολύζετε, πλοῖα Καρχηδόνος, ὅτι ἀπώλετο τὸ ὀχύρωµα ὑµῶν. (15) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καταλειφθήσεται Τύρος ἔτη ἑβδοµήκοντα ὡς χρόνος βασιλέως, ὡς χρόνος ἀνθρώπου· καὶ ἔσται µετὰ ἑβδοµήκοντα ἔτη ἔσται Τύρος ὡς ᾆσµα πόρνης (16) Λαβὲ κιθάραν, ῥέµβευσον πόλεις, πόρνη ἐπιλελησµένη· καλῶς κιθάρισον, πολλὰ ᾆσον, ἵνα σου µνεία γένηται. (17) καὶ ἔσται µετὰ ἑβδοµήκοντα ἔτη ἐπισκοπὴν ποιήσει ὁ θεὸς Τύρου, καὶ πάλιν ἀποκατασταθήσεται εἰς τὸ ἀρχαῖον καὶ ἔσται ἐµπόριον πάσαις ταῖς βασιλείαις τῆς οἰκουµένης. (18) καὶ ἔσται αὐτῆς ἡ ἐµπορία καὶ ὁ µισθὸς ἅγιον τῷ κυρίῳ· οὐκ αὐτοῖς συναχθήσεται, ἀλλὰ τοῖς κατοικοῦσιν ἔναντι κυρίου πᾶσα ἡ ἐµπορία αὐτῆς φαγεῖν καὶ πιεῖν καὶ ἐµπλησθῆναι εἰς συµβολὴν µνηµόσυνον ἔναντι κυρίου.

24

(1) Ἰδοὺ κύριος καταφθείρει τὴν οἰκουµένην καὶ ἐρηµώσει αὐτὴν καὶ ἀνακαλύψει τὸ πρόσωπον αὐτῆς καὶ διασπερεῖ τοὺς ἐνοικοῦντας ἐν αὐτῇ. (2) καὶ ἔσται ὁ λαὸς ὡς ὁ ἱερεὺς καὶ ὁ παῖς ὡς ὁ κύριος καὶ ἡ θεράπαινα ὡς ἡ κυρία, ἔσται ὁ ἀγοράζων ὡς ὁ πωλῶν καὶ ὁ δανείζων ὡς ὁ δανειζόµενος καὶ ὁ ὀφείλων ὡς ᾧ ὀφείλει. (3) φθορᾷ φθαρήσεται ἡ γῆ, καὶ προνοµῇ προνοµευθήσεται ἡ γῆ· τὸ γὰρ στόµα κυρίου ἐλάλησεν ταῦτα. (4) ἐπένθησεν ἡ γῆ, καὶ ἐφθάρη ἡ οἰκουµένη, ἐπένθησαν οἱ ὑψηλοὶ τῆς γῆς. (5) ἡ δὲ γῆ ἠνόµησεν διὰ τοὺς κατοικοῦντας αὐτήν, διότι παρέβησαν τὸν νόµον καὶ ἤMαξαν τὰ προστάγµατα, διαθήκην αἰώνιον. (6) διὰ τοῦτο ἀρὰ ἔδεται τὴν γῆν, ὅτι ἡµάρτοσαν οἱ κατοικοῦντες αὐτήν· διὰ τοῦτο πτωχοὶ ἔσονται οἱ ἐνοικοῦντες ἐν τῇ γῇ, καὶ καταλειφθήσονται ἄνθρωποι ὀλίγοι. (7) πενθήσει οἶνος, πενθήσει ἄµπελος, στενάξουσιν πάντες οἱ εὐφραινόµενοι τὴν ψυχήν. (8) πέπαυται εὐφροσύνη τυµπάνων, πέπαυται αὐθάδεια καὶ πλοῦτος ἀσεβῶν, πέπαυται φωνὴ κιθάρας. (9) ᾐσχύνθησαν, οὐκ ἔπιον οἶνον, πικρὸν ἐγένετο τὸ σικερα τοῖς πίνουσιν. (10) ἠρηµώθη πᾶσα πόλις, κλείσει οἰκίαν τοῦ µὴ εἰσελθεῖν. (11) ὀλολύζετε περὶ τοῦ οἴνου πανταχῇ· πέπαυται πᾶσα εὐφροσύνη τῆς γῆς. (12) καὶ καταλειφθήσονται πόλεις ἔρηµοι, καὶ οἶκοι ἐγκαταλελειµµένοι ἀπολοῦνται. (13) ταῦτα πάντα ἔσται ἐν τῇ γῇ ἐν µέσῳ τῶν ἐθνῶν, ὃν τρόπον ἐάν τις καλαµήσηται ἐλαίαν, οὕτως καλαµήσονται αὐτούς, καὶ ἐὰν παύσηται ὁ τρύγητος. (14) οὗτοι φωνῇ βοήσονται, οἱ δὲ καταλειφθέντες ἐπὶ τῆς γῆς εὐφρανθήσονται ἅµα τῇ δόξῃ κυρίου. ταραχθήσεται τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσσης· (15) διὰ τοῦτο ἡ δόξα κυρίου ἐν ταῖς νήσοις ἔσται τῆς θαλάσσης, τὸ ὄνοµα κυρίου ἔνδοξον ἔσται Κύριε ὁ θεὸς Ισραηλ. (16) ἀπὸ τῶν πτερύγων τῆς γῆς τέρατα ἠκούσαµεν Ἐλπὶς τῷ εὐσεβεῖ. καὶ ἐροῦσιν Οὐαὶ τοῖς ἀθετοῦσιν, οἱ ἀθετοῦντες τὸν νόµον. (17) φόβος καὶ βόθυνος καὶ παγὶς ἐφ’ ὑµᾶς τοὺς ἐνοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς· (18) καὶ ἔσται ὁ φεύγων τὸν φόβον ἐµπεσεῖται εἰς τὸν βόθυνον, ὁ δὲ ἐκβαίνων ἐκ τοῦ βοθύνου ἁλώσεται ὑπὸ τῆς παγίδος, ὅτι θυρίδες ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἠνεῴχθησαν, καὶ σεισθήσεται τὰ θεµέλια τῆς γῆς. (19) ταραχῇ ταραχθήσεται ἡ γῆ, καὶ ἀπορίᾳ ἀπορηθήσεται ἡ γῆ· (20) ἔκλινεν καὶ σεισθήσεται ὡς ὀπωροφυλάκιον ἡ γῆ ὡς ὁ µεθύων καὶ κραιπαλῶν καὶ πεσεῖται καὶ οὐ µὴ δύνηται ἀναστῆναι, κατίσχυσεν γὰρ ἐπ’ αὐτῆς ἡ ἀνοµία. (21) καὶ ἐπάξει ὁ θεὸς ἐπὶ τὸν κόσµον τοῦ οὐρανοῦ τὴν χεῖρα καὶ ἐπὶ τοὺς βασιλεῖς τῆς γῆς· (22) καὶ συνάξουσιν καὶ ἀποκλείσουσιν εἰς ὀχύρωµα καὶ εἰς δεσµωτήριον, διὰ πολλῶν γενεῶν ἐπισκοπὴ ἔσται αὐτῶν. (23) καὶ τακήσεται ἡ πλίνθος, καὶ πεσεῖται τὸ τεῖχος, ὅτι βασιλεύσει κύριος ἐν Σιων καὶ ἐν Ιερουσαληµ καὶ ἐνώπιον τῶν πρεσβυτέρων δοξασθήσεται.

25

(1) Κύριε ὁ θεός µου, δοξάσω σε, ὑµνήσω τὸ ὄνοµά σου, ὅτι ἐποίησας θαυµαστὰ πράγµατα, βουλὴν ἀρχαίαν ἀληθινήν· γένοιτο, κύριε. (2) ὅτι ἔθηκας πόλεις εἰς χῶµα, πόλεις ὀχυρὰς τοῦ πεσεῖν αὐτῶν τὰ θεµέλια· τῶν ἀσεβῶν πόλις εἰς τὸν αἰῶνα οὐ µὴ οἰκοδοµηθῇ. (3) διὰ τοῦτο εὐλογήσει σε ὁ λαὸς ὁ πτωχός, καὶ πόλεις ἀνθρώπων ἀδικουµένων εὐλογήσουσίν σε· (4) ἐγένου γὰρ πάσῃ πόλει ταπεινῇ βοηθὸς καὶ τοῖς ἀθυµήσασιν διὰ ἔνδειαν σκέπη, ἀπὸ ἀνθρώπων πονηρῶν ῥύσῃ αὐτούς, σκέπη διψώντων καὶ πνεῦµα ἀνθρώπων ἀδικουµένων. (5) εὐλογήσουσίν σε ὡς ἄνθρωποι ὀλιγόψυχοι διψῶντες ἐν Σιων ἀπὸ ἀνθρώπων ἀσεβῶν, οἷς ἡµᾶς παρέδωκας. (6) καὶ ποιήσει κύριος σαβαωθ πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν ἐπὶ τὸ ὄρος τοῦτο. πίονται εὐφροσύνην, πίονται οἶνον, χρίσονται µύρον. (7) ἐν τῷ ὄρει τούτῳ παράδος ταῦτα πάντα τοῖς ἔθνεσιν· ἡ γὰρ βουλὴ αὕτη ἐπὶ πάντα τὰ ἔθνη. (8) κατέπιεν ὁ θάνατος ἰσχύσας, καὶ πάλιν ἀφεῖλεν ὁ θεὸς πᾶν δάκρυον ἀπὸ παντὸς προσώπου· τὸ ὄνειδος τοῦ λαοῦ ἀφεῖλεν ἀπὸ πάσης τῆς γῆς, τὸ γὰρ στόµα κυρίου ἐλάλησεν. (9) καὶ ἐροῦσιν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ Ἰδοὺ ὁ θεὸς ἡµῶν, ἐφ’ ᾧ ἠλπίζοµεν καὶ ἠγαλλιώµεθα, καὶ εὐφρανθησόµεθα ἐπὶ τῇ σωτηρίᾳ ἡµῶν. (10) ὅτι ἀνάπαυσιν δώσει ὁ θεὸς ἐπὶ τὸ ὄρος τοῦτο, καὶ καταπατηθήσεται ἡ Μωαβῖτις, ὃν τρόπον πατοῦσιν ἅλωνα ἐν ἁµάξαις· (11) καὶ ἀνήσει τὰς χεῖρας αὐτοῦ, ὃν τρόπον καὶ αὐτὸς ἐταπείνωσεν τοῦ ἀπολέσαι, καὶ ταπεινώσει τὴν ὕβριν αὐτοῦ ἐφ’ ἃ τὰς χεῖρας ἐπέβαλεν· (12) καὶ τὸ ὕψος τῆς καταφυγῆς τοῦ τοίχου σου ταπεινώσει, καὶ καταβήσεται ἕως τοῦ ἐδάφους.

26

(1) Τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ᾄσονται τὸ ᾆσµα τοῦτο ἐπὶ γῆς Ιουδα λέγοντες Ἰδοὺ πόλις ὀχυρά, καὶ σωτήριον ἡµῶν θήσει τεῖχος καὶ περίτειχος. (2) ἀνοίξατε πύλας, εἰσελθάτω λαὸς φυλάσσων δικαιοσύνην καὶ φυλάσσων ἀλήθειαν, (3) ἀντιλαµβανόµενος ἀληθείας καὶ φυλάσσων εἰρήνην. ὅτι ἐπὶ σοὶ (4) ἤλπισαν, κύριε, ἕως τοῦ αἰῶνος, ὁ θεὸς ὁ µέγας ὁ αἰώνιος, (5) ὃς ταπεινώσας κατήγαγες τοὺς ἐνοικοῦντας ἐν ὑψηλοῖς· πόλεις ὀχυρὰς καταβαλεῖς καὶ κατάξεις ἕως ἐδάφους, (6) καὶ πατήσουσιν αὐτοὺς πόδες πραέων καὶ ταπεινῶν. (7) ὁδὸς εὐσεβῶν εὐθεῖα ἐγένετο, καὶ παρεσκευασµένη ἡ ὁδὸς τῶν εὐσεβῶν. (8) ἡ γὰρ ὁδὸς κυρίου κρίσις· ἠλπίσαµεν ἐπὶ τῷ ὀνόµατί σου καὶ ἐπὶ τῇ µνείᾳ, (9) ᾗ ἐπιθυµεῖ ἡ ψυχὴ ἡµῶν. ἐκ νυκτὸς ὀρθρίζει τὸ πνεῦµά µου πρὸς σέ, ὁ θεός, διότι φῶς τὰ προστάγµατά σου ἐπὶ τῆς γῆς. δικαιοσύνην µάθετε, οἱ ἐνοικοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς. (10) πέπαυται γὰρ ὁ ἀσεβής, οὐ µὴ µάθῃ δικαιοσύνην ἐπὶ τῆς γῆς, ἀλήθειαν οὐ µὴ ποιήσῃ· ἀρθήτω ὁ ἀσεβής, ἵνα µὴ ἴδῃ τὴν δόξαν κυρίου. (11) κύριε, ὑψηλός σου ὁ βραχίων, καὶ οὐκ ᾔδεισαν, γνόντες δὲ αἰσχυνθήσονται· ζῆλος λήµψεται λαὸν ἀπαίδευτον, καὶ νῦν πῦρ τοὺς ὑπεναντίους ἔδεται. — (12) κύριε ὁ θεὸς ἡµῶν, εἰρήνην δὸς ἡµῖν, πάντα γὰρ ἀπέδωκας ἡµῖν. (13) κύριε ὁ θεὸς ἡµῶν, κτῆσαι ἡµᾶς· κύριε, ἐκτὸς σοῦ ἄMον οὐκ οἴδαµεν, τὸ ὄνοµά σου ὀνοµάζοµεν. (14) οἱ δὲ νεκροὶ ζωὴν οὐ µὴ ἴδωσιν, οὐδὲ ἰατροὶ οὐ µὴ ἀναστήσωσιν· διὰ τοῦτο ἐπήγαγες καὶ ἀπώλεσας καὶ ἦρας πᾶν ἄρσεν αὐτῶν. (15) πρόσθες αὐτοῖς κακά, κύριε, πρόσθες κακὰ πᾶσιν τοῖς ἐνδόξοις τῆς γῆς. (16) κύριε, ἐν θλίψει ἐµνήσθην σου, ἐν θλίψει µικρᾷ ἡ παιδεία σου ἡµῖν. (17) καὶ ὡς ἡ ὠδίνουσα ἐγγίζει τοῦ τεκεῖν καὶ ἐπὶ τῇ ὠδῖνι αὐτῆς ἐκέκραξεν, οὕτως ἐγενήθηµεν τῷ ἀγαπητῷ σου διὰ τὸν φόβον σου, κύριε. (18) ἐν γαστρὶ ἐλάβοµεν καὶ ὠδινήσαµεν καὶ ἐτέκοµεν· πνεῦµα σωτηρίας σου ἐποιήσαµεν ἐπὶ τῆς γῆς, ἀλλὰ πεσοῦνται οἱ ἐνοικοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς. (19) ἀναστήσονται οἱ νεκροί, καὶ ἐγερθήσονται οἱ ἐν τοῖς µνηµείοις, καὶ εὐφρανθήσονται οἱ ἐν τῇ γῇ· ἡ γὰρ δρόσος ἡ παρὰ σοῦ ἴαµα αὐτοῖς ἐστιν, ἡ δὲ γῆ τῶν ἀσεβῶν πεσεῖται. — (20) βάδιζε, λαός µου, εἴσελθε εἰς τὰ ταµιεῖά σου, ἀπόκλεισον τὴν θύραν σου, ἀποκρύβηθι µικρὸν ὅσον ὅσον, ἕως ἂν παρέλθῃ ἡ ὀργὴ κυρίου· (21) ἰδοὺ γὰρ κύριος ἀπὸ τοῦ ἁγίου ἐπάγει τὴν ὀργὴν ἐπὶ τοὺς ἐνοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἀνακαλύψει ἡ γῆ τὸ αἷµα αὐτῆς καὶ οὐ κατακαλύψει τοὺς ἀνῃρηµένους.

27

(1) Τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐπάξει ὁ θεὸς τὴν µάχαιραν τὴν ἁγίαν καὶ τὴν µεγάλην καὶ τὴν ἰσχυρὰν ἐπὶ τὸν δράκοντα ὄφιν φεύγοντα, ἐπὶ τὸν δράκοντα ὄφιν σκολιὸν καὶ ἀνελεῖ τὸν δράκοντα. (2) τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἀµπελὼν καλός· ἐπιθύµηµα ἐξάρχειν κατ’ αὐτῆς. (3) ἐγὼ πόλις ἰσχυρά, πόλις πολιορκουµένη, µάτην ποτιῶ αὐτήν· ἁλώσεται γὰρ νυκτός, ἡµέρας δὲ πεσεῖται τὸ τεῖχος. (4) οὐκ ἔστιν ἣ οὐκ ἐπελάβετο αὐτῆς· τίς µε θήσει φυλάσσειν καλάµην ἐν ἀγρῷ; διὰ τὴν πολεµίαν ταύτην ἠθέτηκα αὐτήν. τοίνυν διὰ τοῦτο ἐποίησεν κύριος ὁ θεὸς πάντα, ὅσα συνέταξεν. κατακέκαυµαι, (5) βοήσονται οἱ ἐνοικοῦντες ἐν αὐτῇ, ποιήσωµεν εἰρήνην αὐτῷ, ποιήσωµεν εἰρήνην. (6) οἱ ἐρχόµενοι, τέκνα Ιακωβ, βλαστήσει καὶ ἐξανθήσει Ισραηλ, καὶ ἐµπλησθήσεται ἡ οἰκουµένη τοῦ καρποῦ αὐτοῦ. (7) µὴ ὡς αὐτὸς ἐπάταξεν, καὶ αὐτὸς οὕτως πληγήσεται, καὶ ὡς αὐτὸς ἀνεῖλεν, οὕτως ἀναιρεθήσεται; (8) µαχόµενος καὶ ὀνειδίζων ἐξαποστελεῖ αὐτούς· οὐ σὺ ἦσθα ὁ µελετῶν τῷ πνεύµατι τῷ σκληρῷ ἀνελεῖν αὐτοὺς πνεύµατι θυµοῦ; (9) διὰ τοῦτο ἀφαιρεθήσεται ἡ ἀνοµία Ιακωβ, καὶ τοῦτό ἐστιν ἡ εὐλογία αὐτοῦ, ὅταν ἀφέλωµαι αὐτοῦ τὴν ἁµαρτίαν, ὅταν θῶσιν πάντας τοὺς λίθους τῶν βωµῶν κατακεκοµµένους ὡς κονίαν λεπτήν· καὶ οὐ µὴ µείνῃ τὰ δένδρα αὐτῶν, καὶ τὰ εἴδωλα αὐτῶν ἐκκεκοµµένα ὥσπερ δρυµὸς µακράν. (10) τὸ κατοικούµενον ποίµνιον ἀνειµένον ἔσται ὡς ποίµνιον καταλελειµµένον· καὶ ἔσται πολὺν χρόνον εἰς βόσκηµα, καὶ ἐκεῖ ἀναπαύσονται. (11) καὶ µετὰ χρόνον οὐκ ἔσται ἐν αὐτῇ πᾶν χλωρὸν διὰ τὸ ξηρανθῆναι. γυναῖκες ἐρχόµεναι ἀπὸ θέας, δεῦτε· οὐ γὰρ λαός ἐστιν ἔχων σύνεσιν, διὰ τοῦτο οὐ µὴ οἰκτιρήσῃ ὁ ποιήσας αὐτούς, οὐδὲ ὁ πλάσας αὐτοὺς οὐ µὴ ἐλεήσῃ. (12) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ συµφράξει κύριος ἀπὸ τῆς διώρυγος τοῦ ποταµοῦ ἕως Ῥινοκορούρων, ὑµεῖς δὲ συναγάγετε τοὺς υἱοὺς Ισραηλ κατὰ ἕνα ἕνα. (13) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ σαλπιοῦσιν τῇ σάλπιγγι τῇ µεγάλῃ, καὶ ἥξουσιν οἱ ἀπολόµενοι ἐν τῇ χώρᾳ τῶν Ἀσσυρίων καὶ οἱ ἀπολόµενοι ἐν Αἰγύπτῳ καὶ προσκυνήσουσιν τῷ κυρίῳ ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ ἅγιον ἐν Ιερουσαληµ.

28

(1) Οὐαὶ τῷ στεφάνῳ τῆς ὕβρεως, οἱ µισθωτοὶ Εφραιµ· τὸ ἄνθος τὸ ἐκπεσὸν ἐκ τῆς δόξης ἐπὶ τῆς κορυφῆς τοῦ ὄρους τοῦ παχέος, οἱ µεθύοντες ἄνευ οἴνου. (2) ἰδοὺ ἰσχυρὸν καὶ σκληρὸν ὁ θυµὸς κυρίου ὡς χάλαζα καταφεροµένη οὐκ ἔχουσα σκέπην, βίᾳ καταφεροµένη· ὡς ὕδατος πολὺ πλῆθος σῦρον χώραν τῇ γῇ ποιήσει ἀνάπαυσιν ταῖς χερσίν. (3) καὶ τοῖς ποσὶν καταπατηθήσεται ὁ στέφανος τῆς ὕβρεως, οἱ µισθωτοὶ τοῦ Εφραιµ. (4) καὶ ἔσται τὸ ἄνθος τὸ ἐκπεσὸν τῆς ἐλπίδος τῆς δόξης ἐπ’ ἄκρου τοῦ ὄρους τοῦ ὑψηλοῦ ὡς πρόδροµος σύκου, ὁ ἰδὼν αὐτὸ πρὶν ἢ εἰς τὴν χεῖρα αὐτοῦ λαβεῖν θελήσει αὐτὸ καταπιεῖν. (5) τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἔσται κύριος σαβαωθ ὁ στέφανος τῆς ἐλπίδος ὁ πλακεὶς τῆς δόξης τῷ καταλειφθέντι µου λαῷ· (6) καταλειφθήσονται ἐπὶ πνεύµατι κρίσεως ἐπὶ κρίσιν καὶ ἰσχὺν κωλύων ἀνελεῖν. — (7) οὗτοι γὰρ οἴνῳ πεπλανηµένοι εἰσίν, ἐπλανήθησαν διὰ τὸ σικερα· ἱερεὺς καὶ προφήτης ἐξέστησαν διὰ τὸν οἶνον, ἐσείσθησαν ἀπὸ τῆς µέθης τοῦ σικερα, ἐπλανήθησαν· τοῦτ’ ἔστι φάσµα. (8) ἀρὰ ἔδεται ταύτην τὴν βουλήν· αὕτη γὰρ ἡ βουλὴ ἕνεκεν πλεονεξίας. (9) τίνι ἀνηγγείλαµεν κακὰ καὶ τίνι ἀνηγγείλαµεν ἀγγελίαν, οἱ ἀπογεγαλακτισµένοι ἀπὸ γάλακτος, οἱ ἀπεσπασµένοι ἀπὸ µαστοῦ; (10) θλῖψιν ἐπὶ θλῖψιν προσδέχου, ἐλπίδα ἐπ’ ἐλπίδι, ἔτι µικρὸν ἔτι µικρὸν (11) διὰ φαυλισµὸν χειλέων διὰ γλώσσης ἑτέρας, ὅτι λαλήσουσιν τῷ λαῷ τούτῳ (12) λέγοντες αὐτῷ Τοῦτο τὸ ἀνάπαυµα τῷ πεινῶντι καὶ τοῦτο τὸ σύντριµµα, καὶ οὐκ ἠθέλησαν ἀκούειν. (13) καὶ ἔσται αὐτοῖς τὸ λόγιον κυρίου τοῦ θεοῦ θλῖψις ἐπὶ θλῖψιν, ἐλπὶς ἐπ’ ἐλπίδι, ἔτι µικρὸν ἔτι µικρόν, ἵνα πορευθῶσιν καὶ πέσωσιν εἰς τὰ ὀπίσω καὶ κινδυνεύσουσιν καὶ συντριβήσονται καὶ ἁλώσονται. — (14) διὰ τοῦτο ἀκούσατε λόγον κυρίου, ἄνδρες τεθλιµµένοι καὶ ἄρχοντες τοῦ λαοῦ τούτου τοῦ ἐν Ιερουσαληµ (15) Ὅτι εἴπατε Ἐποιήσαµεν διαθήκην µετὰ τοῦ ᾅδου καὶ µετὰ τοῦ θανάτου συνθήκας, καταιγὶς φεροµένη ἐὰν παρέλθῃ οὐ µὴ ἔλθῃ ἐφ’ ἡµᾶς, ἐθήκαµεν ψεῦδος τὴν ἐλπίδα ἡµῶν καὶ τῷ ψεύδει σκεπασθησόµεθα, (16) διὰ τοῦτο οὕτως λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐµβαλῶ εἰς τὰ θεµέλια Σιων λίθον πολυτελῆ ἐκλεκτὸν ἀκρογωνιαῖον ἔντιµον εἰς τὰ θεµέλια αὐτῆς, καὶ ὁ πιστεύων ἐπ’ αὐτῷ οὐ µὴ καταισχυνθῇ. (17) καὶ θήσω κρίσιν εἰς ἐλπίδα, ἡ δὲ ἐλεηµοσύνη µου εἰς σταθµούς, καὶ οἱ πεποιθότες µάτην ψεύδει· ὅτι οὐ µὴ παρέλθῃ ὑµᾶς καταιγίς, (18) µὴ καὶ ἀφέλῃ ὑµῶν τὴν διαθήκην τοῦ θανάτου, καὶ ἡ ἐλπὶς ὑµῶν ἡ πρὸς τὸν ᾅδην οὐ µὴ ἐµµείνῃ· καταιγὶς φεροµένη ἐὰν ἐπέλθῃ, ἔσεσθε αὐτῇ εἰς καταπάτηµα. (19) ὅταν παρέλθῃ, λήµψεται ὑµᾶς· πρωὶ πρωὶ παρελεύσεται ἡµέρας, καὶ ἐν νυκτὶ ἔσται ἐλπὶς πονηρά· µάθετε ἀκούειν. (20) στενοχωρούµενοι οὐ δυνάµεθα µάχεσθαι, αὐτοὶ δὲ ἀσθενοῦµεν τοῦ ἡµᾶς συναχθῆναι. (21) ὥσπερ ὄρος ἀσεβῶν ἀναστήσεται καὶ ἔσται ἐν τῇ φάραγγι Γαβαων· µετὰ θυµοῦ ποιήσει τὰ ἔργα αὐτοῦ, πικρίας ἔργον· ὁ δὲ θυµὸς αὐτοῦ ἀλλοτρίως χρήσεται, καὶ ἡ πικρία αὐτοῦ ἀλλοτρία. (22) καὶ ὑµεῖς µὴ εὐφρανθείητε, µηδὲ ἰσχυσάτωσαν ὑµῶν οἱ δεσµοί· διότι συντετελεσµένα καὶ συντετµηµένα πράγµατα ἤκουσα παρὰ κυρίου σαβαωθ, ἃ ποιήσει ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν. (23) Ἐνωτίζεσθε καὶ ἀκούετε τῆς φωνῆς µου, προσέχετε καὶ ἀκούετε τοὺς λόγους µου. (24) µὴ ὅλην τὴν ἡµέραν µέλλει ὁ ἀροτριῶν ἀροτριᾶν; ἢ σπόρον προετοιµάσει πρὶν ἐργάσασθαι τὴν γῆν; (25) οὐχ ὅταν ὁµαλίσῃ αὐτῆς τὸ πρόσωπον, τότε σπείρει µικρὸν µελάνθιον καὶ κύµινον καὶ πάλιν σπείρει πυρὸν καὶ κριθὴν καὶ ζέαν ἐν τοῖς ὁρίοις σου; (26) καὶ παιδευθήσῃ κρίµατι θεοῦ σου καὶ εὐφρανθήσῃ. (27) οὐ γὰρ µετὰ σκληρότητος καθαίρεται τὸ µελάνθιον, οὐδὲ τροχὸς ἁµάξης περιάξει ἐπὶ τὸ κύµινον, ἀλλὰ ῥάβδῳ ἐκτινάσσεται τὸ µελάνθιον, τὸ δὲ κύµινον (28) µετὰ ἄρτου βρωθήσεται. οὐ γὰρ εἰς τὸν αἰῶνα ἐγὼ ὑµῖν ὀργισθήσοµαι, οὐδὲ φωνὴ τῆς πικρίας µου καταπατήσει ὑµᾶς. (29) καὶ ταῦτα παρὰ κυρίου σαβαωθ ἐξῆλθεν τὰ τέρατα· βουλεύσασθε, ὑψώσατε µαταίαν παράκλησιν.

29

(1) Οὐαὶ πόλις Αριηλ, ἣν Δαυιδ ἐπολέµησεν· συναγάγετε γενήµατα ἐνιαυτὸν ἐπ’ ἐνιαυτόν, φάγεσθε γὰρ σὺν Μωαβ. (2) ἐκθλίψω γὰρ Αριηλ, καὶ ἔσται αὐτῆς ἡ ἰσχὺς καὶ τὸ πλοῦτος ἐµοί. (3) καὶ κυκλώσω ὡς Δαυιδ ἐπὶ σὲ καὶ βαλῶ περὶ σὲ χάρακα καὶ θήσω περὶ σὲ πύργους, (4) καὶ ταπεινωθήσονται οἱ λόγοι σου εἰς τὴν γῆν, καὶ εἰς τὴν γῆν οἱ λόγοι σου δύσονται· καὶ ἔσται ὡς οἱ φωνοῦντες ἐκ τῆς γῆς ἡ φωνή σου, καὶ πρὸς τὸ ἔδαφος ἡ φωνή σου ἀσθενήσει. (5) καὶ ἔσται ὡς κονιορτὸς ἀπὸ τροχοῦ ὁ πλοῦτος τῶν ἀσεβῶν καὶ ὡς χνοῦς φερόµενος, καὶ ἔσται ὡς στιγµὴ παραχρῆµα (6) παρὰ κυρίου σαβαωθ· ἐπισκοπὴ γὰρ ἔσται µετὰ βροντῆς καὶ σεισµοῦ καὶ φωνῆς µεγάλης, καταιγὶς φεροµένη καὶ φλὸξ πυρὸς κατεσθίουσα. (7) καὶ ἔσται ὡς ὁ ἐνυπνιαζόµενος ἐν ὕπνῳ ὁ πλοῦτος τῶν ἐθνῶν πάντων, ὅσοι ἐπεστράτευσαν ἐπὶ Αριηλ, καὶ πάντες οἱ στρατευσάµενοι ἐπὶ Ιερουσαληµ καὶ πάντες οἱ συνηγµένοι ἐπ’ αὐτὴν καὶ θλίβοντες αὐτήν. (8) καὶ ἔσονται ὡς οἱ ἐν ὕπνῳ πίνοντες καὶ ἔσθοντες, καὶ ἐξαναστάντων µάταιον αὐτῶν τὸ ἐνύπνιον, καὶ ὃν τρόπον ἐνυπνιάζεται ὁ διψῶν ὡς πίνων καὶ ἐξαναστὰς ἔτι διψᾷ, ἡ δὲ ψυχὴ αὐτοῦ εἰς κενὸν ἤλπισεν, οὕτως ἔσται ὁ πλοῦτος πάντων τῶν ἐθνῶν, ὅσοι ἐπεστράτευσαν ἐπὶ τὸ ὄρος Σιων. (9) ἐκλύθητε καὶ ἔκστητε καὶ κραιπαλήσατε οὐκ ἀπὸ σικερα οὐδὲ ἀπὸ οἴνου· (10) ὅτι πεπότικεν ὑµᾶς κύριος πνεύµατι κατανύξεως καὶ καµµύσει τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτῶν καὶ τῶν προφητῶν αὐτῶν καὶ τῶν ἀρχόντων αὐτῶν, οἱ ὁρῶντες τὰ κρυπτά. (11) καὶ ἔσονται ὑµῖν πάντα τὰ ῥήµατα ταῦτα ὡς οἱ λόγοι τοῦ βιβλίου τοῦ ἐσφραγισµένου τούτου, ὃ ἐὰν δῶσιν αὐτὸ ἀνθρώπῳ ἐπισταµένῳ γράµµατα λέγοντες Ἀνάγνωθι ταῦτα· καὶ ἐρεῖ Οὐ δύναµαι ἀναγνῶναι, ἐσφράγισται γάρ. (12) καὶ δοθήσεται τὸ βιβλίον τοῦτο εἰς χεῖρας ἀνθρώπου µὴ ἐπισταµένου γράµµατα, καὶ ἐρεῖ αὐτῷ Ἀνάγνωθι τοῦτο· καὶ ἐρεῖ Οὐκ ἐπίσταµαι γράµµατα. (13) Καὶ εἶπεν κύριος Ἐγγίζει µοι ὁ λαὸς οὗτος τοῖς χείλεσιν αὐτῶν τιµῶσίν µε, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ’ ἐµοῦ, µάτην δὲ σέβονταί µε διδάσκοντες ἐντάλµατα ἀνθρώπων καὶ διδασκαλίας. (14) διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἐγὼ προσθήσω τοῦ µεταθεῖναι τὸν λαὸν τοῦτον καὶ µεταθήσω αὐτοὺς καὶ ἀπολῶ τὴν σοφίαν τῶν σοφῶν καὶ τὴν σύνεσιν τῶν συνετῶν κρύψω. (15) οὐαὶ οἱ βαθέως βουλὴν ποιοῦντες καὶ οὐ διὰ κυρίου· οὐαὶ οἱ ἐν κρυφῇ βουλὴν ποιοῦντες καὶ ἔσται ἐν σκότει τὰ ἔργα αὐτῶν καὶ ἐροῦσιν Τίς ἡµᾶς ἑώρακεν καὶ τίς ἡµᾶς γνώσεται ἢ ἃ ἡµεῖς ποιοῦµεν; (16) οὐχ ὡς ὁ πηλὸς τοῦ κεραµέως λογισθήσεσθε; µὴ ἐρεῖ τὸ πλάσµα τῷ πλάσαντι Οὐ σύ µε ἔπλασας; ἢ τὸ ποίηµα τῷ ποιήσαντι Οὐ συνετῶς µε ἐποίησας; (17) οὐκέτι µικρὸν καὶ µετατεθήσεται ὁ Λίβανος ὡς τὸ ὄρος τὸ Χερµελ καὶ τὸ ὄρος τὸ Χερµελ εἰς δρυµὸν λογισθήσεται; (18) καὶ ἀκούσονται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ κωφοὶ λόγους βιβλίου, καὶ οἱ ἐν τῷ σκότει καὶ οἱ ἐν τῇ ὁµίχλῃ ὀφθαλµοὶ τυφλῶν βλέψονται· (19) καὶ ἀγαλλιάσονται πτωχοὶ διὰ κύριον ἐν εὐφροσύνῃ, καὶ οἱ ἀπηλπισµένοι τῶν ἀνθρώπων ἐµπλησθήσονται εὐφροσύνης. (20) ἐξέλιπεν ἄνοµος, καὶ ἀπώλετο ὑπερήφανος, καὶ ἐξωλεθρεύθησαν οἱ ἀνοµοῦντες ἐπὶ κακίᾳ (21) καὶ οἱ ποιοῦντες ἁµαρτεῖν ἀνθρώπους ἐν λόγῳ· πάντας δὲ τοὺς ἐλέγχοντας ἐν πύλαις πρόσκοµµα θήσουσιν καὶ ἐπλαγίασαν ἐν ἀδίκοις δίκαιον. (22) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος ἐπὶ τὸν οἶκον Ιακωβ, ὃν ἀφώρισεν ἐξ Αβρααµ Οὐ νῦν αἰσχυνθήσεται Ιακωβ οὐδὲ νῦν τὸ πρόσωπον µεταβαλεῖ Ισραηλ· (23) ἀλλ’ ὅταν ἴδωσιν τὰ τέκνα αὐτῶν τὰ ἔργα µου, δι’ ἐµὲ ἁγιάσουσιν τὸ ὄνοµά µου καὶ ἁγιάσουσιν τὸν ἅγιον Ιακωβ καὶ τὸν θεὸν τοῦ Ισραηλ φοβηθήσονται. (24) καὶ γνώσονται οἱ τῷ πνεύµατι πλανώµενοι σύνεσιν, οἱ δὲ γογγύζοντες µαθήσονται ὑπακούειν, καὶ αἱ γλῶσσαι αἱ ψελλίζουσαι µαθήσονται λαλεῖν εἰρήνην.

30

(1) Οὐαὶ τέκνα ἀποστάται, τάδε λέγει κύριος, ἐποιήσατε βουλὴν οὐ δι’ ἐµοῦ καὶ συνθήκας οὐ διὰ τοῦ πνεύµατός µου προσθεῖναι ἁµαρτίας ἐφ’ ἁµαρτίαις, (2) οἱ πορευόµενοι καταβῆναι εἰς Αἴγυπτον, ἐµὲ δὲ οὐκ ἐπηρώτησαν, τοῦ βοηθηθῆναι ὑπὸ Φαραω καὶ σκεπασθῆναι ὑπὸ Αἰγυπτίων. (3) ἔσται γὰρ ὑµῖν ἡ σκέπη Φαραω εἰς αἰσχύνην καὶ τοῖς πεποιθόσιν ἐπ’ Αἴγυπτον ὄνειδος. (4) ὅτι εἰσὶν ἐν Τάνει ἀρχηγοὶ ἄγγελοι πονηροί· µάτην κοπιάσουσιν (5) πρὸς λαόν, ὃς οὐκ ὠφελήσει αὐτοὺς οὔτε εἰς βοήθειαν οὔτε εἰς ὠφέλειαν, ἀλλὰ εἰς αἰσχύνην καὶ ὄνειδος. (6) Ἡ ὅρασις τῶν τετραπόδων τῶν ἐν τῇ ἐρήµῳ. Ἐν τῇ θλίψει καὶ τῇ στενοχωρίᾳ, λέων καὶ σκύµνος λέοντος ἐκεῖθεν καὶ ἀσπίδες καὶ ἔκγονα ἀσπίδων πετοµένων, οἳ ἔφερον ἐπ’ ὄνων καὶ καµήλων τὸν πλοῦτον αὐτῶν πρὸς ἔθνος ὃ οὐκ ὠφελήσει αὐτοὺς εἰς βοήθειαν, ἀλλὰ εἰς αἰσχύνην καὶ ὄνειδος. (7) Αἰγύπτιοι µάταια καὶ κενὰ ὠφελήσουσιν ὑµᾶς· ἀπάγγειλον αὐτοῖς ὅτι Ματαία ἡ παράκλησις ὑµῶν αὕτη. (8) Νῦν οὖν καθίσας γράψον ἐπὶ πυξίου ταῦτα καὶ εἰς βιβλίον, ὅτι ἔσται εἰς ἡµέρας καιρῶν ταῦτα καὶ ἕως εἰς τὸν αἰῶνα. (9) ὅτι λαὸς ἀπειθής ἐστιν, υἱοὶ ψευδεῖς, οἳ οὐκ ἠβούλοντο ἀκούειν τὸν νόµον τοῦ θεοῦ, (10) οἱ λέγοντες τοῖς προφήταις Μὴ ἀναγγέλλετε ἡµῖν, καὶ τοῖς τὰ ὁράµατα ὁρῶσιν Μὴ λαλεῖτε ἡµῖν, ἀλλὰ ἡµῖν λαλεῖτε καὶ ἀναγγέλλετε ἡµῖν ἑτέραν πλάνησιν (11) καὶ ἀποστρέψατε ἡµᾶς ἀπὸ τῆς ὁδοῦ ταύτης, ἀφέλετε ἀφ’ ἡµῶν τὸν τρίβον τοῦτον καὶ ἀφέλετε ἀφ’ ἡµῶν τὸν ἅγιον τοῦ Ισραηλ. (12) διὰ τοῦτο οὕτως λέγει κύριος ὁ ἅγιος τοῦ Ισραηλ Ὅτι ἠπειθήσατε τοῖς λόγοις τούτοις καὶ ἠλπίσατε ἐπὶ ψεύδει καὶ ὅτι ἐγόγγυσας καὶ πεποιθὼς ἐγένου ἐπὶ τῷ λόγῳ τούτῳ, (13) διὰ τοῦτο ἔσται ὑµῖν ἡ ἁµαρτία αὕτη ὡς τεῖχος πῖπτον παραχρῆµα πόλεως ὀχυρᾶς ἑαλωκυίας, ἧς παραχρῆµα πάρεστιν τὸ πτῶµα, (14) καὶ τὸ πτῶµα αὐτῆς ἔσται ὡς σύντριµµα ἀγγείου ὀστρακίνου, ἐκ κεραµίου λεπτὰ ὥστε µὴ εὑρεῖν ἐν αὐτοῖς ὄστρακον ἐν ᾧ πῦρ ἀρεῖς καὶ ἐν ᾧ ἀποσυριεῖς ὕδωρ µικρόν. (15) οὕτω λέγει κύριος ὁ ἅγιος τοῦ Ισραηλ Ὅταν ἀποστραφεὶς στενάξῃς, τότε σωθήσῃ καὶ γνώσῃ ποῦ ἦσθα· ὅτε ἐπεποίθεις ἐπὶ τοῖς µαταίοις, µαταία ἡ ἰσχὺς ὑµῶν ἐγενήθη. καὶ οὐκ ἠβούλεσθε ἀκούειν, (16) ἀλλ’ εἴπατε Ἐφ’ ἵππων φευξόµεθα· διὰ τοῦτο φεύξεσθε· καὶ εἴπατε Ἐπὶ κούφοις ἀναβάται ἐσόµεθα· διὰ τοῦτο κοῦφοι ἔσονται οἱ διώκοντες ὑµᾶς. (17) διὰ φωνὴν ἑνὸς φεύξονται χίλιοι, καὶ διὰ φωνὴν πέντε φεύξονται πολλοί, ἕως ἂν καταλειφθῆτε ὡς ἱστὸς ἐπ’ ὄρους καὶ ὡς σηµαίαν φέρων ἐπὶ βουνοῦ. (18) καὶ πάλιν µενεῖ ὁ θεὸς τοῦ οἰκτιρῆσαι ὑµᾶς καὶ διὰ τοῦτο ὑψωθήσεται τοῦ ἐλεῆσαι ὑµᾶς· διότι κριτὴς κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν ἐστιν, καὶ ποῦ καταλείψετε τὴν δόξαν ὑµῶν; µακάριοι οἱ ἐµµένοντες ἐν αὐτῷ. (19) Διότι λαὸς ἅγιος ἐν Σιων οἰκήσει, καὶ Ιερουσαληµ κλαυθµῷ ἔκλαυσεν Ἐλέησόν µε· ἐλεήσει σε τὴν φωνὴν τῆς κραυγῆς σου· ἡνίκα εἶδεν, ἐπήκουσέν σου. (20) καὶ δώσει κύριος ὑµῖν ἄρτον θλίψεως καὶ ὕδωρ στενόν, καὶ οὐκέτι µὴ ἐγγίσωσίν σοι οἱ πλανῶντές σε· ὅτι οἱ ὀφθαλµοί σου ὄψονται τοὺς πλανῶντάς σε, (21) καὶ τὰ ὦτά σου ἀκούσονται τοὺς λόγους τῶν ὀπίσω σε πλανησάντων, οἱ λέγοντες Αὕτη ἡ ὁδός, πορευθῶµεν ἐν αὐτῇ εἴτε δεξιὰ εἴτε ἀριστερά. (22) καὶ ἐξαρεῖς τὰ εἴδωλα τὰ περιηργυρωµένα καὶ τὰ περικεχρυσωµένα, λεπτὰ ποιήσεις καὶ λικµήσεις ὡς ὕδωρ ἀποκαθηµένης καὶ ὡς κόπρον ὤσεις αὐτά. (23) τότε ἔσται ὁ ὑετὸς τῷ σπέρµατι τῆς γῆς σου, καὶ ὁ ἄρτος τοῦ γενήµατος τῆς γῆς σου ἔσται πλησµονὴ καὶ λιπαρός· καὶ βοσκηθήσεταί σου τὰ κτήνη τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ τόπον πίονα καὶ εὐρύχωρον, (24) οἱ ταῦροι ὑµῶν καὶ οἱ βόες οἱ ἐργαζόµενοι τὴν γῆν φάγονται ἄχυρα ἀναπεποιηµένα ἐν κριθῇ λελικµηµένα. (25) καὶ ἔσται ἐπὶ παντὸς ὄρους ὑψηλοῦ καὶ ἐπὶ παντὸς βουνοῦ µετεώρου ὕδωρ διαπορευόµενον ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ, ὅταν ἀπόλωνται πολλοὶ καὶ ὅταν πέσωσιν πύργοι. (26) καὶ ἔσται τὸ φῶς τῆς σελήνης ὡς τὸ φῶς τοῦ ἡλίου καὶ τὸ φῶς τοῦ ἡλίου ἔσται ἑπταπλάσιον ἐν τῇ ἡµέρᾳ, ὅταν ἰάσηται κύριος τὸ σύντριµµα τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, καὶ τὴν ὀδύνην τῆς πληγῆς σου ἰάσεται. (27) Ἰδοὺ τὸ ὄνοµα κυρίου διὰ χρόνου ἔρχεται πολλοῦ, καιόµενος ὁ θυµός, µετὰ δόξης τὸ λόγιον τῶν χειλέων αὐτοῦ, τὸ λόγιον ὀργῆς πλῆρες, καὶ ἡ ὀργὴ τοῦ θυµοῦ ὡς πῦρ ἔδεται. (28) καὶ τὸ πνεῦµα αὐτοῦ ὡς ὕδωρ ἐν φάραγγι σῦρον ἥξει ἕως τοῦ τραχήλου καὶ διαιρεθήσεται τοῦ ἔθνη ταράξαι ἐπὶ πλανήσει µαταίᾳ, καὶ διώξεται αὐτοὺς πλάνησις καὶ λήµψεται αὐτοὺς κατὰ πρόσωπον αὐτῶν. (29) µὴ διὰ παντὸς δεῖ ὑµᾶς εὐφραίνεσθαι καὶ εἰσπορεύεσθαι εἰς τὰ ἅγιά µου διὰ παντὸς ὡσεὶ ἑορτάζοντας καὶ ὡσεὶ εὐφραινοµένους εἰσελθεῖν µετὰ αὐλοῦ εἰς τὸ ὄρος τοῦ κυρίου πρὸς τὸν θεὸν τοῦ Ισραηλ; (30) καὶ ἀκουστὴν ποιήσει ὁ θεὸς τὴν δόξαν τῆς φωνῆς αὐτοῦ καὶ τὸν θυµὸν τοῦ βραχίονος αὐτοῦ δείξει µετὰ θυµοῦ καὶ ὀργῆς καὶ φλογὸς κατεσθιούσης· κεραυνώσει βιαίως καὶ ὡς ὕδωρ καὶ χάλαζα συγκαταφεροµένη βίᾳ. (31) διὰ γὰρ φωνὴν κυρίου ἡττηθήσονται Ἀσσύριοι τῇ πληγῇ, ᾗ ἂν πατάξῃ αὐτούς. (32) καὶ ἔσται αὐτῷ κυκλόθεν, ὅθεν ἦν αὐτῷ ἡ ἐλπὶς τῆς βοηθείας, ἐφ’ ᾗ αὐτὸς ἐπεποίθει· αὐτοὶ µετὰ αὐλῶν καὶ κιθάρας πολεµήσουσιν αὐτὸν ἐκ µεταβολῆς. (33) σὺ γὰρ πρὸ ἡµερῶν ἀπαιτηθήσῃ· µὴ καὶ σοὶ ἡτοιµάσθη βασιλεύειν φάραγγα βαθεῖαν, ξύλα κείµενα, πῦρ καὶ ξύλα πολλά; ὁ θυµὸς κυρίου ὡς φάραγξ ὑπὸ θείου καιοµένη.

31

(1) Οὐαὶ οἱ καταβαίνοντες εἰς Αἴγυπτον ἐπὶ βοήθειαν, οἱ ἐφ’ ἵπποις πεποιθότες καὶ ἐφ’ ἅρµασιν, ἔστιν γὰρ πολλά, καὶ ἐφ’ ἵπποις, πλῆθος σφόδρα, καὶ οὐκ ἦσαν πεποιθότες ἐπὶ τὸν ἅγιον τοῦ Ισραηλ καὶ τὸν θεὸν οὐκ ἐξεζήτησαν. (2) καὶ αὐτὸς σοφὸς ἦγεν ἐπ’ αὐτοὺς κακά, καὶ ὁ λόγος αὐτοῦ οὐ µὴ ἀθετηθῇ, καὶ ἐπαναστήσεται ἐπ’ οἴκους ἀνθρώπων πονηρῶν καὶ ἐπὶ τὴν ἐλπίδα αὐτῶν τὴν µαταίαν, (3) Αἰγύπτιον ἄνθρωπον καὶ οὐ θεόν, ἵππων σάρκας καὶ οὐκ ἔστιν βοήθεια· ὁ δὲ κύριος ἐπάξει τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπ’ αὐτούς, καὶ κοπιάσουσιν οἱ βοηθοῦντες, καὶ ἅµα πάντες ἀπολοῦνται. (4) ὅτι οὕτως εἶπέν µοι κύριος Ὃν τρόπον ἐὰν βοήσῃ ὁ λέων ἢ ὁ σκύµνος ἐπὶ τῇ θήρᾳ, ᾗ ἔλαβεν, καὶ κεκράξῃ ἐπ’ αὐτῇ, ἕως ἂν ἐµπλησθῇ τὰ ὄρη τῆς φωνῆς αὐτοῦ, καὶ ἡττήθησαν καὶ τὸ πλῆθος τοῦ θυµοῦ ἐπτοήθησαν, οὕτως καταβήσεται κύριος σαβαωθ ἐπιστρατεῦσαι ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ Σιων ἐπὶ τὰ ὄρη αὐτῆς. (5) ὡς ὄρνεα πετόµενα, οὕτως ὑπερασπιεῖ κύριος ὑπὲρ Ιερουσαληµ καὶ ἐξελεῖται καὶ περιποιήσεται καὶ σώσει. (6) ἐπιστράφητε, οἱ τὴν βαθεῖαν βουλὴν βουλευόµενοι καὶ ἄνοµον. (7) ὅτι τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἀπαρνήσονται οἱ ἄνθρωποι τὰ χειροποίητα αὐτῶν τὰ ἀργυρᾶ καὶ τὰ χρυσᾶ, ἃ ἐποίησαν αἱ χεῖρες αὐτῶν. (8) καὶ πεσεῖται Ασσουρ· οὐ µάχαιρα ἀνδρὸς οὐδὲ µάχαιρα ἀνθρώπου καταφάγεται αὐτόν, καὶ φεύξεται οὐκ ἀπὸ προσώπου µαχαίρας· οἱ δὲ νεανίσκοι ἔσονται εἰς ἥττηµα, (9) πέτρᾳ γὰρ περιληµφθήσονται ὡς χάρακι καὶ ἡττηθήσονται, ὁ δὲ φεύγων ἁλώσεται. Τάδε λέγει κύριος Μακάριος ὃς ἔχει ἐν Σιων σπέρµα καὶ οἰκείους ἐν Ιερουσαληµ.

32

(1) ἰδοὺ γὰρ βασιλεὺς δίκαιος βασιλεύσει, καὶ ἄρχοντες µετὰ κρίσεως ἄρξουσιν. (2) καὶ ἔσται ὁ ἄνθρωπος κρύπτων τοὺς λόγους αὐτοῦ καὶ κρυβήσεται ὡς ἀφ’ ὕδατος φεροµένου· καὶ φανήσεται ἐν Σιων ὡς ποταµὸς φερόµενος ἔνδοξος ἐν γῇ διψώσῃ. (3) καὶ οὐκέτι ἔσονται πεποιθότες ἐπ’ ἀνθρώποις, ἀλλὰ τὰ ὦτα δώσουσιν ἀκούειν. (4) καὶ ἡ καρδία τῶν ἀσθενούντων προσέξει τοῦ ἀκούειν, καὶ αἱ γλῶσσαι αἱ ψελλίζουσαι ταχὺ µαθήσονται λαλεῖν εἰρήνην. (5) καὶ οὐκέτι µὴ εἴπωσιν τῷ µωρῷ ἄρχειν, καὶ οὐκέτι µὴ εἴπωσιν οἱ ὑπηρέται σου Σίγα. (6) ὁ γὰρ µωρὸς µωρὰ λαλήσει, καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ µάταια νοήσει τοῦ συντελεῖν ἄνοµα καὶ λαλεῖν πρὸς κύριον πλάνησιν τοῦ διασπεῖραι ψυχὰς πεινώσας καὶ τὰς ψυχὰς τὰς διψώσας κενὰς ποιῆσαι. (7) ἡ γὰρ βουλὴ τῶν πονηρῶν ἄνοµα βουλεύσεται καταφθεῖραι ταπεινοὺς ἐν λόγοις ἀδίκοις καὶ διασκεδάσαι λόγους ταπεινῶν ἐν κρίσει. (8) οἱ δὲ εὐσεβεῖς συνετὰ ἐβουλεύσαντο, καὶ αὕτη ἡ βουλὴ µενεῖ. (9) Γυναῖκες πλούσιαι, ἀνάστητε καὶ ἀκούσατε τῆς φωνῆς µου· θυγατέρες ἐν ἐλπίδι, ἀκούσατε τοὺς λόγους µου. (10) ἡµέρας ἐνιαυτοῦ µνείαν ποιήσασθε ἐν ὀδύνῃ µετ’ ἐλπίδος· ἀνήλωται ὁ τρύγητος, πέπαυται ὁ σπόρος καὶ οὐκέτι µὴ ἔλθῃ. (11) ἔκστητε, λυπήθητε, αἱ πεποιθυῖαι, ἐκδύσασθε, γυµναὶ γένεσθε, περιζώσασθε σάκκους τὰς ὀσφύας (12) καὶ ἐπὶ τῶν µαστῶν κόπτεσθε ἀπὸ ἀγροῦ ἐπιθυµήµατος καὶ ἀµπέλου γενήµατος. (13) ἡ γῆ τοῦ λαοῦ µου ἄκανθα καὶ χόρτος ἀναβήσεται, καὶ ἐκ πάσης οἰκίας εὐφροσύνη ἀρθήσεται· πόλις πλουσία, (14) οἶκοι ἐγκαταλελειµµένοι πλοῦτον πόλεως καὶ οἴκους ἐπιθυµητοὺς ἀφήσουσιν· καὶ ἔσονται αἱ κῶµαι σπήλαια ἕως τοῦ αἰῶνος, εὐφροσύνη ὄνων ἀγρίων, βοσκήµατα ποιµένων, (15) ἕως ἂν ἐπέλθῃ ἐφ’ ὑµᾶς πνεῦµα ἀφ’ ὑψηλοῦ. καὶ ἔσται ἔρηµος ὁ Χερµελ, καὶ ὁ Χερµελ εἰς δρυµὸν λογισθήσεται. (16) καὶ ἀναπαύσεται ἐν τῇ ἐρήµῳ κρίµα, καὶ δικαιοσύνη ἐν τῷ Καρµήλῳ κατοικήσει· (17) καὶ ἔσται τὰ ἔργα τῆς δικαιοσύνης εἰρήνη, καὶ κρατήσει ἡ δικαιοσύνη ἀνάπαυσιν, καὶ πεποιθότες ἕως τοῦ αἰῶνος· (18) καὶ κατοικήσει ὁ λαὸς αὐτοῦ ἐν πόλει εἰρήνης καὶ ἐνοικήσει πεποιθώς, καὶ ἀναπαύσονται µετὰ πλούτου. (19) ἡ δὲ χάλαζα ἐὰν καταβῇ, οὐκ ἐφ’ ὑµᾶς ἥξει. καὶ ἔσονται οἱ ἐνοικοῦντες ἐν τοῖς δρυµοῖς πεποιθότες ὡς οἱ ἐν τῇ πεδινῇ. (20) µακάριοι οἱ σπείροντες ἐπὶ πᾶν ὕδωρ, οὗ βοῦς καὶ ὄνος πατεῖ.

33

(1) Οὐαὶ τοῖς ταλαιπωροῦσιν ὑµᾶς, ὑµᾶς δὲ οὐδεὶς ποιεῖ ταλαιπώρους, καὶ ὁ ἀθετῶν ὑµᾶς οὐκ ἀθετεῖ· ἁλώσονται οἱ ἀθετοῦντες καὶ παραδοθήσονται καὶ ὡς σὴς ἐπὶ ἱµατίου οὕτως ἡττηθήσονται. (2) κύριε, ἐλέησον ἡµᾶς, ἐπὶ σοὶ γὰρ πεποίθαµεν· ἐγενήθη τὸ σπέρµα τῶν ἀπειθούντων εἰς ἀπώλειαν, ἡ δὲ σωτηρία ἡµῶν ἐν καιρῷ θλίψεως. (3) διὰ φωνὴν τοῦ φόβου σου ἐξέστησαν λαοὶ ἀπὸ τοῦ φόβου σου, καὶ διεσπάρησαν τὰ ἔθνη. (4) νῦν δὲ συναχθήσεται τὰ σκῦλα ὑµῶν µικροῦ καὶ µεγάλου· ὃν τρόπον ἐάν τις συναγάγῃ ἀκρίδας, οὕτως ἐµπαίξουσιν ὑµῖν. (5) ἅγιος ὁ θεὸς ὁ κατοικῶν ἐν ὑψηλοῖς, ἐνεπλήσθη Σιων κρίσεως καὶ δικαιοσύνης. (6) ἐν νόµῳ παραδοθήσονται, ἐν θησαυροῖς ἡ σωτηρία ἡµῶν, ἐκεῖ σοφία καὶ ἐπιστήµη καὶ εὐσέβεια πρὸς τὸν κύριον· οὗτοί εἰσιν θησαυροὶ δικαιοσύνης. (7) ἰδοὺ δὴ ἐν τῷ φόβῳ ὑµῶν αὐτοὶ φοβηθήσονται· οὓς ἐφοβεῖσθε, φοβηθήσονται ἀφ’ ὑµῶν· ἄγγελοι γὰρ ἀποσταλήσονται ἀξιοῦντες εἰρήνην πικρῶς κλαίοντες παρακαλοῦντες εἰρήνην. (8) ἐρηµωθήσονται γὰρ αἱ τούτων ὁδοί· πέπαυται ὁ φόβος τῶν ἐθνῶν, καὶ ἡ πρὸς τούτους διαθήκη αἴρεται, καὶ οὐ µὴ λογίσησθε αὐτοὺς ἀνθρώπους. (9) ἐπένθησεν ἡ γῆ, ᾐσχύνθη ὁ Λίβανος, ἕλη ἐγένετο ὁ Σαρων· φανερὰ ἔσται ἡ Γαλιλαία καὶ ὁ Κάρµηλος. (10) νῦν ἀναστήσοµαι, λέγει κύριος, νῦν δοξασθήσοµαι, νῦν ὑψωθήσοµαι· (11) νῦν ὄψεσθε, νῦν αἰσθηθήσεσθε· µαταία ἔσται ἡ ἰσχὺς τοῦ πνεύµατος ὑµῶν, πῦρ ὑµᾶς κατέδεται. (12) καὶ ἔσονται ἔθνη κατακεκαυµένα ὡς ἄκανθα ἐν ἀγρῷ ἐρριµµένη καὶ κατακεκαυµένη. (13) ἀκούσονται οἱ πόρρωθεν ἃ ἐποίησα, γνώσονται οἱ ἐγγίζοντες τὴν ἰσχύν µου. (14) ἀπέστησαν οἱ ἐν Σιων ἄνοµοι, λήµψεται τρόµος τοὺς ἀσεβεῖς· τίς ἀναγγελεῖ ὑµῖν ὅτι πῦρ καίεται; τίς ἀναγγελεῖ ὑµῖν τὸν τόπον τὸν αἰώνιον; (15) πορευόµενος ἐν δικαιοσύνῃ, λαλῶν εὐθεῖαν ὁδόν, µισῶν ἀνοµίαν καὶ ἀδικίαν καὶ τὰς χεῖρας ἀποσειόµενος ἀπὸ δώρων, βαρύνων τὰ ὦτα ἵνα µὴ ἀκούσῃ κρίσιν αἵµατος, καµµύων τοὺς ὀφθαλµοὺς ἵνα µὴ ἴδῃ ἀδικίαν, (16) οὗτος οἰκήσει ἐν ὑψηλῷ σπηλαίῳ πέτρας ἰσχυρᾶς· ἄρτος αὐτῷ δοθήσεται, καὶ τὸ ὕδωρ αὐτοῦ πιστόν. (17) βασιλέα µετὰ δόξης ὄψεσθε, καὶ οἱ ὀφθαλµοὶ ὑµῶν ὄψονται γῆν πόρρωθεν. (18) ἡ ψυχὴ ὑµῶν µελετήσει φόβον· ποῦ εἰσιν οἱ γραµµατικοί; ποῦ εἰσιν οἱ συµβουλεύοντες; ποῦ ἐστιν ὁ ἀριθµῶν τοὺς τρεφοµένους (19) µικρὸν καὶ µέγαν λαόν; ᾧ οὐ συνεβουλεύσαντο οὐδὲ ᾔδει βαθύφωνον ὥστε µὴ ἀκοῦσαι λαὸς πεφαυλισµένος, καὶ οὐκ ἔστιν τῷ ἀκούοντι σύνεσις. (20) ἰδοὺ Σιων ἡ πόλις τὸ σωτήριον ἡµῶν· οἱ ὀφθαλµοί σου ὄψονται Ιερουσαληµ, πόλις πλουσία, σκηναὶ αἳ οὐ µὴ σεισθῶσιν, οὐδὲ µὴ κινηθῶσιν οἱ πάσσαλοι τῆς σκηνῆς αὐτῆς εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον, οὐδὲ τὰ σχοινία αὐτῆς οὐ µὴ διαρραγῶσιν. (21) ὅτι τὸ ὄνοµα κυρίου µέγα ὑµῖν· τόπος ὑµῖν ἔσται, ποταµοὶ καὶ διώρυγες πλατεῖς καὶ εὐρύχωροι· οὐ πορεύσῃ ταύτην τὴν ὁδόν, οὐδὲ πορεύσεται πλοῖον ἐλαῦνον. (22) ὁ γὰρ θεός µου µέγας ἐστίν, οὐ παρελεύσεταί µε κύριος· κριτὴς ἡµῶν κύριος, ἄρχων ἡµῶν κύριος, βασιλεὺς ἡµῶν κύριος, οὗτος ἡµᾶς σώσει. (23) ἐρράγησαν τὰ σχοινία σου, ὅτι οὐκ ἐνίσχυσεν· ὁ ἱστός σου ἔκλινεν, οὐ χαλάσει τὰ ἱστία· οὐκ ἀρεῖ σηµεῖον, ἕως οὗ παραδοθῇ εἰς προνοµήν· τοίνυν πολλοὶ χωλοὶ προνοµὴν ποιήσουσιν. (24) καὶ οὐ µὴ εἴπῃ Κοπιῶ ὁ λαὸς ὁ ἐνοικῶν ἐν αὐτοῖς· ἀφέθη γὰρ αὐτοῖς ἡ ἁµαρτία.

34

(1) Προσαγάγετε, ἔθνη, καὶ ἀκούσατε, ἄρχοντες· ἀκουσάτω ἡ γῆ καὶ οἱ ἐν αὐτῇ, ἡ οἰκουµένη καὶ ὁ λαὸς ὁ ἐν αὐτῇ. (2) διότι θυµὸς κυρίου ἐπὶ πάντα τὰ ἔθνη καὶ ὀργὴ ἐπὶ τὸν ἀριθµὸν αὐτῶν τοῦ ἀπολέσαι αὐτοὺς καὶ παραδοῦναι αὐτοὺς εἰς σφαγήν. (3) οἱ δὲ τραυµατίαι αὐτῶν ῥιφήσονται καὶ οἱ νεκροί, καὶ ἀναβήσεται αὐτῶν ἡ ὀσµή, καὶ βραχήσεται τὰ ὄρη ἀπὸ τοῦ αἵµατος αὐτῶν. (4) καὶ ἑλιγήσεται ὁ οὐρανὸς ὡς βιβλίον, καὶ πάντα τὰ ἄστρα πεσεῖται ὡς φύλλα ἐξ ἀµπέλου καὶ ὡς πίπτει φύλλα ἀπὸ συκῆς. (5) ἐµεθύσθη ἡ µάχαιρά µου ἐν τῷ οὐρανῷ· ἰδοὺ ἐπὶ τὴν Ιδουµαίαν καταβήσεται καὶ ἐπὶ τὸν λαὸν τῆς ἀπωλείας µετὰ κρίσεως. (6) ἡ µάχαιρα κυρίου ἐνεπλήσθη αἵµατος, ἐπαχύνθη ἀπὸ στέατος ἀρνῶν καὶ ἀπὸ στέατος τράγων καὶ κριῶν· ὅτι θυσία κυρίῳ ἐν Βοσορ καὶ σφαγὴ µεγάλη ἐν τῇ Ιδουµαίᾳ. (7) καὶ συµπεσοῦνται οἱ ἁδροὶ µετ’ αὐτῶν καὶ οἱ κριοὶ καὶ οἱ ταῦροι, καὶ µεθυσθήσεται ἡ γῆ ἀπὸ τοῦ αἵµατος καὶ ἀπὸ τοῦ στέατος αὐτῶν ἐµπλησθήσεται. (8) ἡµέρα γὰρ κρίσεως κυρίου καὶ ἐνιαυτὸς ἀνταποδόσεως κρίσεως Σιων. (9) καὶ στραφήσονται αὐτῆς αἱ φάραγγες εἰς πίσσαν καὶ ἡ γῆ αὐτῆς εἰς θεῖον, καὶ ἔσται αὐτῆς ἡ γῆ καιοµένη ὡς πίσσα (10) νυκτὸς καὶ ἡµέρας καὶ οὐ σβεσθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον, καὶ ἀναβήσεται ὁ καπνὸς αὐτῆς ἄνω· εἰς γενεὰς ἐρηµωθήσεται καὶ εἰς χρόνον πολύν. (11) καὶ κατοικήσουσιν ἐν αὐτῇ ὄρνεα καὶ ἐχῖνοι καὶ ἴβεις καὶ κόρακες, καὶ ἐπιβληθήσεται ἐπ’ αὐτὴν σπαρτίον γεωµετρίας ἐρήµου, καὶ ὀνοκένταυροι οἰκήσουσιν ἐν αὐτῇ. (12) οἱ ἄρχοντες αὐτῆς οὐκ ἔσονται· οἱ γὰρ βασιλεῖς αὐτῆς καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτῆς καὶ οἱ µεγιστᾶνες αὐτῆς ἔσονται εἰς ἀπώλειαν. (13) καὶ ἀναφύσει εἰς τὰς πόλεις αὐτῶν ἀκάνθινα ξύλα καὶ εἰς τὰ ὀχυρώµατα αὐτῆς, καὶ ἔσται ἔπαυλις σειρήνων καὶ αὐλὴ στρουθῶν. (14) καὶ συναντήσουσιν δαιµόνια ὀνοκενταύροις καὶ βοήσουσιν ἕτερος πρὸς τὸν ἕτερον· ἐκεῖ ἀναπαύσονται ὀνοκένταυροι, εὗρον γὰρ αὑτοῖς ἀνάπαυσιν. (15) ἐκεῖ ἐνόσσευσεν ἐχῖνος, καὶ ἔσωσεν ἡ γῆ τὰ παιδία αὐτῆς µετὰ ἀσφαλείας· ἐκεῖ ἔλαφοι συνήντησαν καὶ εἶδον τὰ πρόσωπα ἀλλήλων· (16) ἀριθµῷ παρῆλθον, καὶ µία αὐτῶν οὐκ ἀπώλετο, ἑτέρα τὴν ἑτέραν οὐκ ἐζήτησαν· ὅτι κύριος ἐνετείλατο αὐτοῖς, καὶ τὸ πνεῦµα αὐτοῦ συνήγαγεν αὐτάς. (17) καὶ αὐτὸς ἐπιβαλεῖ αὐτοῖς κλήρους, καὶ ἡ χεὶρ αὐτοῦ διεµέρισεν βόσκεσθαι· εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον κληρονοµήσετε, εἰς γενεὰς γενεῶν ἀναπαύσονται ἐπ’ αὐτῆς.

35

(1) Εὐφράνθητι, ἔρηµος διψῶσα, ἀγαλλιάσθω ἔρηµος καὶ ἀνθείτω ὡς κρίνον, (2) καὶ ἐξανθήσει καὶ ἀγαλλιάσεται τὰ ἔρηµα τοῦ Ιορδάνου· καὶ ἡ δόξα τοῦ Λιβάνου ἐδόθη αὐτῇ καὶ ἡ τιµὴ τοῦ Καρµήλου, καὶ ὁ λαός µου ὄψεται τὴν δόξαν κυρίου καὶ τὸ ὕψος τοῦ θεοῦ. (3) ἰσχύσατε, χεῖρες ἀνειµέναι καὶ γόνατα παραλελυµένα· (4) παρακαλέσατε, οἱ ὀλιγόψυχοι τῇ διανοίᾳ· ἰσχύσατε, µὴ φοβεῖσθε· ἰδοὺ ὁ θεὸς ἡµῶν κρίσιν ἀνταποδίδωσιν καὶ ἀνταποδώσει, αὐτὸς ἥξει καὶ σώσει ἡµᾶς. (5) τότε ἀνοιχθήσονται ὀφθαλµοὶ τυφλῶν, καὶ ὦτα κωφῶν ἀκούσονται. (6) τότε ἁλεῖται ὡς ἔλαφος ὁ χωλός, καὶ τρανὴ ἔσται γλῶσσα µογιλάλων, ὅτι ἐρράγη ἐν τῇ ἐρήµῳ ὕδωρ καὶ φάραγξ ἐν γῇ διψώσῃ, (7) καὶ ἡ ἄνυδρος ἔσται εἰς ἕλη, καὶ εἰς τὴν διψῶσαν γῆν πηγὴ ὕδατος ἔσται· ἐκεῖ εὐφροσύνη ὀρνέων, ἔπαυλις καλάµου καὶ ἕλη. (8) ἐκεῖ ἔσται ὁδὸς καθαρὰ καὶ ὁδὸς ἁγία κληθήσεται, καὶ οὐ µὴ παρέλθῃ ἐκεῖ ἀκάθαρτος, οὐδὲ ἔσται ἐκεῖ ὁδὸς ἀκάθαρτος· οἱ δὲ διεσπαρµένοι πορεύσονται ἐπ’ αὐτῆς καὶ οὐ µὴ πλανηθῶσιν. (9) καὶ οὐκ ἔσται ἐκεῖ λέων, οὐδὲ τῶν θηρίων τῶν πονηρῶν οὐ µὴ ἀναβῇ ἐπ’ αὐτὴν οὐδὲ µὴ εὑρεθῇ ἐκεῖ, ἀλλὰ πορεύσονται ἐν αὐτῇ λελυτρωµένοι. (10) καὶ συνηγµένοι διὰ κύριον ἀποστραφήσονται καὶ ἥξουσιν εἰς Σιων µετ’ εὐφροσύνης, καὶ εὐφροσύνη αἰώνιος ὑπὲρ κεφαλῆς αὐτῶν· ἐπὶ γὰρ κεφαλῆς αὐτῶν αἴνεσις καὶ ἀγαλλίαµα, καὶ εὐφροσύνη καταλήµψεται αὐτούς, ἀπέδρα ὀδύνη καὶ λύπη καὶ στεναγµός.

36

(1) Καὶ ἐγένετο τοῦ τεσσαρεσκαιδεκάτου ἔτους βασιλεύοντος Εζεκιου ἀνέβη Σενναχηριµ βασιλεὺς Ἀσσυρίων ἐπὶ τὰς πόλεις τῆς Ιουδαίας τὰς ὀχυρὰς καὶ ἔλαβεν αὐτάς. (2) καὶ ἀπέστειλεν βασιλεὺς Ἀσσυρίων Ραψακην ἐκ Λαχις εἰς Ιερουσαληµ πρὸς τὸν βασιλέα Εζεκιαν µετὰ δυνάµεως πολλῆς, καὶ ἔστη ἐν τῷ ὑδραγωγῷ τῆς κολυµβήθρας τῆς ἄνω ἐν τῇ ὁδῷ τοῦ ἀγροῦ τοῦ γναφέως. (3) καὶ ἐξῆλθεν πρὸς αὐτὸν Ελιακιµ ὁ τοῦ Χελκιου ὁ οἰκονόµος καὶ Σοµνας ὁ γραµµατεὺς καὶ Ιωαχ ὁ τοῦ Ασαφ ὁ ὑποµνηµατογράφος. (4) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ραψακης Εἴπατε Εζεκια Τάδε λέγει ὁ βασιλεὺς ὁ µέγας βασιλεὺς Ἀσσυρίων Τί πεποιθὼς εἶ; (5) µὴ ἐν βουλῇ ἢ λόγοις χειλέων παράταξις γίνεται; καὶ νῦν ἐπὶ τίνι πέποιθας ὅτι ἀπειθεῖς µοι; (6) ἰδοὺ πεποιθὼς εἶ ἐπὶ τὴν ῥάβδον τὴν καλαµίνην τὴν τεθλασµένην ταύτην, ἐπ’ Αἴγυπτον· ὃς ἂν ἐπ’ αὐτὴν ἐπιστηρισθῇ, εἰσελεύσεται εἰς τὴν χεῖρα αὐτοῦ· οὕτως ἐστὶν Φαραω βασιλεὺς Αἰγύπτου καὶ πάντες οἱ πεποιθότες ἐπ’ αὐτῷ. (7) εἰ δὲ λέγετε Ἐπὶ κύριον τὸν θεὸν ἡµῶν πεποίθαµεν, (8) νῦν µείχθητε τῷ κυρίῳ µου τῷ βασιλεῖ Ἀσσυρίων, καὶ δώσω ὑµῖν δισχιλίαν ἵππον, εἰ δυνήσεσθε δοῦναι ἀναβάτας ἐπ’ αὐτούς. (9) καὶ πῶς δύνασθε ἀποστρέψαι εἰς πρόσωπον τοπάρχου ἑνός; οἰκέται εἰσὶν οἱ πεποιθότες ἐπ’ Αἰγυπτίοις εἰς ἵππον καὶ ἀναβάτην. (10) καὶ νῦν µὴ ἄνευ κυρίου ἀνέβηµεν ἐπὶ τὴν χώραν ταύτην πολεµῆσαι αὐτήν; (11) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν Ελιακιµ καὶ Σοµνας καὶ Ιωαχ Λάλησον πρὸς τοὺς παῖδάς σου Συριστί, ἀκούοµεν γὰρ ἡµεῖς, καὶ µὴ λάλει πρὸς ἡµᾶς Ιουδαϊστί· καὶ ἵνα τί λαλεῖς εἰς τὰ ὦτα τῶν ἀνθρώπων τῶν ἐπὶ τῷ τείχει; (12) καὶ εἶπεν Ραψακης πρὸς αὐτούς Μὴ πρὸς τὸν κύριον ὑµῶν ἢ πρὸς ὑµᾶς ἀπέσταλκέν µε ὁ κύριός µου λαλῆσαι τοὺς λόγους τούτους; οὐχὶ πρὸς τοὺς ἀνθρώπους τοὺς καθηµένους ἐπὶ τῷ τείχει, ἵνα φάγωσιν κόπρον καὶ πίωσιν οὖρον µεθ’ ὑµῶν ἅµα; (13) καὶ ἔστη Ραψακης καὶ ἐβόησεν φωνῇ µεγάλῃ Ιουδαϊστὶ καὶ εἶπεν Ἀκούσατε τοὺς λόγους τοῦ βασιλέως τοῦ µεγάλου βασιλέως Ἀσσυρίων (14) Τάδε λέγει ὁ βασιλεύς Μὴ ἀπατάτω ὑµᾶς Εζεκιας λόγοις, οἳ οὐ δυνήσονται ῥύσασθαι ὑµᾶς· (15) καὶ µὴ λεγέτω ὑµῖν Εζεκιας ὅτι Ῥύσεται ὑµᾶς ὁ θεός, καὶ οὐ µὴ παραδοθῇ ἡ πόλις αὕτη ἐν χειρὶ βασιλέως Ἀσσυρίων· (16) µὴ ἀκούετε Εζεκιου. τάδε λέγει ὁ βασιλεὺς Ἀσσυρίων Εἰ βούλεσθε εὐλογηθῆναι, ἐκπορεύεσθε πρός µε καὶ φάγεσθε ἕκαστος τὴν ἄµπελον αὐτοῦ καὶ τὰς συκᾶς καὶ πίεσθε ὕδωρ τοῦ λάκκου ὑµῶν, (17) ἕως ἂν ἔλθω καὶ λάβω ὑµᾶς εἰς γῆν ὡς ἡ γῆ ὑµῶν, γῆ σίτου καὶ οἴνου καὶ ἄρτων καὶ ἀµπελώνων. (18) µὴ ὑµᾶς ἀπατάτω Εζεκιας λέγων Ὁ θεὸς ὑµῶν ῥύσεται ὑµᾶς. µὴ ἐρρύσαντο οἱ θεοὶ τῶν ἐθνῶν ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ χώραν ἐκ χειρὸς βασιλέως Ἀσσυρίων; (19) ποῦ ἐστιν ὁ θεὸς Αιµαθ καὶ Αρφαθ; καὶ ποῦ ὁ θεὸς τῆς πόλεως Σεπφαριµ; µὴ ἐδύναντο ῥύσασθαι Σαµάρειαν ἐκ χειρός µου; (20) τίς τῶν θεῶν πάντων τῶν ἐθνῶν τούτων ἐρρύσατο τὴν γῆν αὐτοῦ ἐκ τῆς χειρός µου, ὅτι ῥύσεται ὁ θεὸς Ιερουσαληµ ἐκ χειρός µου; (21) καὶ ἐσιώπησαν, καὶ οὐδεὶς ἀπεκρίθη αὐτῷ λόγον διὰ τὸ προστάξαι τὸν βασιλέα µηδένα ἀποκριθῆναι. (22) Καὶ εἰσῆλθεν Ελιακιµ ὁ τοῦ Χελκιου ὁ οἰκονόµος καὶ Σοµνας ὁ γραµµατεὺς τῆς δυνάµεως καὶ Ιωαχ ὁ τοῦ Ασαφ ὁ ὑποµνηµατογράφος πρὸς Εζεκιαν ἐσχισµένοι τοὺς χιτῶνας καὶ ἀπήγγειλαν αὐτῷ τοὺς λόγους Ραψακου.

37

(1) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἀκοῦσαι τὸν βασιλέα Εζεκιαν ἔσχισεν τὰ ἱµάτια καὶ σάκκον περιεβάλετο καὶ ἀνέβη εἰς τὸν οἶκον κυρίου. (2) καὶ ἀπέστειλεν Ελιακιµ τὸν οἰκονόµον καὶ Σοµναν τὸν γραµµατέα καὶ τοὺς πρεσβυτέρους τῶν ἱερέων περιβεβληµένους σάκκους πρὸς Ησαιαν υἱὸν Αµως τὸν προφήτην, (3) καὶ εἶπαν αὐτῷ Τάδε λέγει Εζεκιας Ἡµέρα θλίψεως καὶ ὀνειδισµοῦ καὶ ἐλεγµοῦ καὶ ὀργῆς ἡ σήµερον ἡµέρα, ὅτι ἥκει ἡ ὠδὶν τῇ τικτούσῃ, ἰσχὺν δὲ οὐκ ἔχει τοῦ τεκεῖν. (4) εἰσακούσαι κύριος ὁ θεός σου τοὺς λόγους Ραψακου, οὓς ἀπέστειλεν βασιλεὺς Ἀσσυρίων ὀνειδίζειν θεὸν ζῶντα καὶ ὀνειδίζειν λόγους, οὓς ἤκουσεν κύριος ὁ θεός σου· καὶ δεηθήσῃ πρὸς κύριον τὸν θεόν σου περὶ τῶν καταλελειµµένων τούτων. (5) καὶ ἦλθον οἱ παῖδες τοῦ βασιλέως πρὸς Ησαιαν, (6) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ησαιας Οὕτως ἐρεῖτε πρὸς τὸν κύριον ὑµῶν Τάδε λέγει κύριος Μὴ φοβηθῇς ἀπὸ τῶν λόγων, ὧν ἤκουσας, οὓς ὠνείδισάν µε οἱ πρέσβεις βασιλέως Ἀσσυρίων· (7) ἰδοὺ ἐγὼ ἐµβαλῶ εἰς αὐτὸν πνεῦµα, καὶ ἀκούσας ἀγγελίαν ἀποστραφήσεται εἰς τὴν χώραν αὐτοῦ καὶ πεσεῖται µαχαίρᾳ ἐν τῇ γῇ αὐτοῦ. (8) Καὶ ἀπέστρεψεν Ραψακης καὶ κατέλαβεν πολιορκοῦντα τὸν βασιλέα Λοµναν. καὶ ἤκουσεν βασιλεὺς Ἀσσυρίων ὅτι (9) ἐξῆλθεν Θαρακα βασιλεὺς Αἰθιόπων πολιορκῆσαι αὐτόν· καὶ ἀκούσας ἀπέστρεψεν καὶ ἀπέστειλεν ἀγγέλους πρὸς Εζεκιαν λέγων (10) Οὕτως ἐρεῖτε Εζεκια βασιλεῖ τῆς Ιουδαίας Μή σε ἀπατάτω ὁ θεός σου, ἐφ’ ᾧ πεποιθὼς εἶ ἐπ’ αὐτῷ λέγων Οὐ µὴ παραδοθῇ Ιερουσαληµ εἰς χεῖρας βασιλέως Ἀσσυρίων. (11) ἢ οὐκ ἤκουσας ἃ ἐποίησαν βασιλεῖς Ἀσσυρίων πᾶσαν τὴν γῆν ὡς ἀπώλεσαν; (12) µὴ ἐρρύσαντο αὐτοὺς οἱ θεοὶ τῶν ἐθνῶν, οὓς οἱ πατέρες µου ἀπώλεσαν, τήν τε Γωζαν καὶ Χαρραν καὶ Ραφες, αἵ εἰσιν ἐν χώρᾳ Θεµαδ; (13) ποῦ εἰσιν οἱ βασιλεῖς Αιµαθ καὶ Αρφαθ καὶ πόλεως Σεπφαριµ, Αναγ, Ουγαυα; — (14) καὶ ἔλαβεν Εζεκιας τὸ βιβλίον παρὰ τῶν ἀγγέλων καὶ ἤνοιξεν αὐτὸ ἐναντίον κυρίου, (15) καὶ προσεύξατο Εζεκιας πρὸς κύριον λέγων (16) Κύριε σαβαωθ ὁ θεὸς Ισραηλ ὁ καθήµενος ἐπὶ τῶν χερουβιν, σὺ θεὸς µόνος εἶ πάσης βασιλείας τῆς οἰκουµένης, σὺ ἐποίησας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. (17) εἰσάκουσον, κύριε, εἴσβλεψον, κύριε, καὶ ἰδὲ τοὺς λόγους, οὓς ἀπέστειλεν Σενναχηριµ ὀνειδίζειν θεὸν ζῶντα. (18) ἐπ’ ἀληθείας γὰρ ἠρήµωσαν βασιλεῖς Ἀσσυρίων τὴν οἰκουµένην ὅλην καὶ τὴν χώραν αὐτῶν (19) καὶ ἐνέβαλον τὰ εἴδωλα αὐτῶν εἰς τὸ πῦρ, οὐ γὰρ θεοὶ ἦσαν ἀλλὰ ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων, ξύλα καὶ λίθοι, καὶ ἀπώλεσαν αὐτούς. (20) σὺ δέ, κύριε ὁ θεὸς ἡµῶν, σῶσον ἡµᾶς ἐκ χειρὸς αὐτῶν, ἵνα γνῷ πᾶσα βασιλεία τῆς γῆς ὅτι σὺ εἶ ὁ θεὸς µόνος. (21) Καὶ ἀπεστάλη Ησαιας υἱὸς Αµως πρὸς Εζεκιαν καὶ εἶπεν αὐτῷ Τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Ἤκουσα ἃ προσηύξω πρός µε περὶ Σενναχηριµ βασιλέως Ἀσσυρίων. (22) οὗτος ὁ λόγος, ὃν ἐλάλησεν περὶ αὐτοῦ ὁ θεός Ἐφαύλισέν σε καὶ ἐµυκτήρισέν σε παρθένος θυγάτηρ Σιων, ἐπὶ σοὶ κεφαλὴν ἐκίνησεν θυγάτηρ Ιερουσαληµ. (23) τίνα ὠνείδισας καὶ παρώξυνας; ἢ πρὸς τίνα ὕψωσας τὴν φωνήν σου; καὶ οὐκ ἦρας εἰς ὕψος τοὺς ὀφθαλµούς σου εἰς τὸν ἅγιον τοῦ Ισραηλ. (24) ὅτι δι’ ἀγγέλων ὠνείδισας κύριον· σὺ γὰρ εἶπας Τῷ πλήθει τῶν ἁρµάτων ἐγὼ ἀνέβην εἰς ὕψος ὀρέων καὶ εἰς τὰ ἔσχατα τοῦ Λιβάνου καὶ ἔκοψα τὸ ὕψος τῆς κέδρου αὐτοῦ καὶ τὸ κάλλος τῆς κυπαρίσσου καὶ εἰσῆλθον εἰς ὕψος µέρους τοῦ δρυµοῦ (25) καὶ ἔθηκα γέφυραν καὶ ἠρήµωσα ὕδατα καὶ πᾶσαν συναγωγὴν ὕδατος. (26) οὐ ταῦτα ἤκουσας πάλαι, ἃ ἐγὼ ἐποίησα; ἐξ ἀρχαίων ἡµερῶν συνέταξα, νῦν δὲ ἐπέδειξα ἐξερηµῶσαι ἔθνη ἐν ὀχυροῖς καὶ ἐνοικοῦντας ἐν πόλεσιν ὀχυραῖς· (27) ἀνῆκα τὰς χεῖρας, καὶ ἐξηράνθησαν καὶ ἐγένοντο ὡς χόρτος ξηρὸς ἐπὶ δωµάτων καὶ ὡς ἄγρωστις. (28) νῦν δὲ τὴν ἀνάπαυσίν σου καὶ τὴν ἔξοδόν σου καὶ τὴν εἴσοδόν σου ἐγὼ ἐπίσταµαι· (29) ὁ δὲ θυµός σου, ὃν ἐθυµώθης, καὶ ἡ πικρία σου ἀνέβη πρός µε, καὶ ἐµβαλῶ φιµὸν εἰς τὴν ῥῖνά σου καὶ χαλινὸν εἰς τὰ χείλη σου καὶ ἀποστρέψω σε τῇ ὁδῷ, ᾗ ἦλθες ἐν αὐτῇ. (30) τοῦτο δέ σοι τὸ σηµεῖον· φάγε τοῦτον τὸν ἐνιαυτὸν ἃ ἔσπαρκας, τῷ δὲ ἐνιαυτῷ τῷ δευτέρῳ τὸ κατάλειµµα, τῷ δὲ τρίτῳ σπείραντες ἀµήσατε καὶ φυτεύσατε ἀµπελῶνας καὶ φάγεσθε τὸν καρπὸν αὐτῶν. (31) καὶ ἔσονται οἱ καταλελειµµένοι ἐν τῇ Ιουδαίᾳ φυήσουσιν ῥίζαν κάτω καὶ ποιήσουσιν σπέρµα ἄνω. (32) ὅτι ἐξ Ιερουσαληµ ἐξελεύσονται οἱ καταλελειµµένοι καὶ οἱ σῳζόµενοι ἐξ ὄρους Σιων· ὁ ζῆλος κυρίου σαβαωθ ποιήσει ταῦτα. (33) διὰ τοῦτο οὕτως λέγει κύριος ἐπὶ βασιλέα Ἀσσυρίων Οὐ µὴ εἰσέλθῃ εἰς τὴν πόλιν ταύτην οὐδὲ µὴ βάλῃ ἐπ’ αὐτὴν βέλος οὐδὲ µὴ ἐπιβάλῃ ἐπ’ αὐτὴν θυρεὸν οὐδὲ µὴ κυκλώσῃ ἐπ’ αὐτὴν χάρακα, (34) ἀλλὰ τῇ ὁδῷ, ᾗ ἦλθεν, ἐν αὐτῇ ἀποστραφήσεται· τάδε λέγει κύριος. (35) ὑπερασπιῶ ὑπὲρ τῆς πόλεως ταύτης τοῦ σῶσαι αὐτὴν δι’ ἐµὲ καὶ διὰ Δαυιδ τὸν παῖδά µου. (36) Καὶ ἐξῆλθεν ἄγγελος κυρίου καὶ ἀνεῖλεν ἐκ τῆς παρεµβολῆς τῶν Ἀσσυρίων ἑκατὸν ὀγδοήκοντα πέντε χιλιάδας, καὶ ἐξαναστάντες τὸ πρωὶ εὗρον πάντα τὰ σώµατα νεκρά. (37) καὶ ἀποστραφεὶς ἀπῆλθεν βασιλεὺς Ἀσσυρίων καὶ ᾤκησεν ἐν Νινευη. (38) καὶ ἐν τῷ αὐτὸν προσκυνεῖν ἐν τῷ οἴκῳ Νασαραχ τὸν παταχρον αὐτοῦ, Αδραµελεχ καὶ Σαρασαρ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ἐπάταξαν αὐτὸν µαχαίραις, αὐτοὶ δὲ διεσώθησαν εἰς Ἀρµενίαν· καὶ ἐβασίλευσεν Ασορδαν ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἀντ’ αὐτοῦ.

38

(1) Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἐµαλακίσθη Εζεκιας ἕως θανάτου· καὶ ἦλθεν πρὸς αὐτὸν Ησαιας υἱὸς Αµως ὁ προφήτης καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Τάδε λέγει κύριος Τάξαι περὶ τοῦ οἴκου σου, ἀποθνῄσκεις γὰρ σὺ καὶ οὐ ζήσῃ. (2) καὶ ἀπέστρεψεν Εζεκιας τὸ πρόσωπον αὐτοῦ πρὸς τὸν τοῖχον καὶ προσηύξατο πρὸς κύριον (3) λέγων Μνήσθητι, κύριε, ὡς ἐπορεύθην ἐνώπιόν σου µετὰ ἀληθείας ἐν καρδίᾳ ἀληθινῇ καὶ τὰ ἀρεστὰ ἐνώπιόν σου ἐποίησα· καὶ ἔκλαυσεν Εζεκιας κλαυθµῷ µεγάλῳ. (4) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρὸς Ησαιαν λέγων (5) Πορεύθητι καὶ εἰπὸν Εζεκια Τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς Δαυιδ τοῦ πατρός σου Ἤκουσα τῆς φωνῆς τῆς προσευχῆς σου καὶ εἶδον τὰ δάκρυά σου· ἰδοὺ προστίθηµι πρὸς τὸν χρόνον σου ἔτη δέκα πέντε· (6) καὶ ἐκ χειρὸς βασιλέως Ἀσσυρίων σώσω σε καὶ ὑπὲρ τῆς πόλεως ταύτης ὑπερασπιῶ. (7) τοῦτο δέ σοι τὸ σηµεῖον παρὰ κυρίου ὅτι ὁ θεὸς ποιήσει τὸ ῥῆµα τοῦτο· (8) τὴν σκιὰν τῶν ἀναβαθµῶν, οὓς κατέβη ὁ ἥλιος, τοὺς δέκα ἀναβαθµοὺς τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου, ἀποστρέψω τὸν ἥλιον τοὺς δέκα ἀναβαθµούς. καὶ ἀνέβη ὁ ἥλιος τοὺς δέκα ἀναβαθµούς, οὓς κατέβη ἡ σκιά. (9) Προσευχὴ Εζεκιου βασιλέως τῆς Ιουδαίας, ἡνίκα ἐµαλακίσθη καὶ ἀνέστη ἐκ τῆς µαλακίας αὐτοῦ. (10) Ἐγὼ εἶπα Ἐν τῷ ὕψει τῶν ἡµερῶν µου ἐν πύλαις ᾅδου καταλείψω τὰ ἔτη τὰ ἐπίλοιπα. (11) εἶπα Οὐκέτι µὴ ἴδω τὸ σωτήριον τοῦ θεοῦ ἐπὶ τῆς γῆς, οὐκέτι µὴ ἴδω ἄνθρωπον (12) ἐκ τῆς συγγενείας µου. κατέλιπον τὸ λοιπὸν τῆς ζωῆς µου· ἐξῆλθεν καὶ ἀπῆλθεν ἀπ’ ἐµοῦ ὥσπερ ὁ καταλύων σκηνὴν πήξας, τὸ πνεῦµά µου παρ’ ἐµοὶ ἐγένετο ὡς ἱστὸς ἐρίθου ἐγγιζούσης ἐκτεµεῖν. ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ παρεδόθην (13) ἕως πρωὶ ὡς λέοντι· οὕτως τὰ ὀστᾶ µου συνέτριψεν, ἀπὸ γὰρ τῆς ἡµέρας ἕως τῆς νυκτὸς παρεδόθην. (14) ὡς χελιδών, οὕτως φωνήσω, καὶ ὡς περιστερά, οὕτως µελετήσω· ἐξέλιπον γάρ µου οἱ ὀφθαλµοὶ τοῦ βλέπειν εἰς τὸ ὕψος τοῦ οὐρανοῦ πρὸς τὸν κύριον, ὃς ἐξείλατό µε (15) καὶ ἀφείλατό µου τὴν ὀδύνην τῆς ψυχῆς. (16) κύριε, περὶ αὐτῆς γὰρ ἀνηγγέλη σοι, καὶ ἐξήγειράς µου τὴν πνοήν, καὶ παρακληθεὶς ἔζησα. (17) εἵλου γάρ µου τὴν ψυχήν, ἵνα µὴ ἀπόληται, καὶ ἀπέρριψας ὀπίσω µου πάσας τὰς ἁµαρτίας µου. (18) οὐ γὰρ οἱ ἐν ᾅδου αἰνέσουσίν σε, οὐδὲ οἱ ἀποθανόντες εὐλογήσουσίν σε, οὐδὲ ἐλπιοῦσιν οἱ ἐν ᾅδου τὴν ἐλεηµοσύνην σου· (19) οἱ ζῶντες εὐλογήσουσίν σε ὃν τρόπον κἀγώ. ἀπὸ γὰρ τῆς σήµερον παιδία ποιήσω, ἃ ἀναγγελοῦσιν τὴν δικαιοσύνην σου, (20) κύριε τῆς σωτηρίας µου· καὶ οὐ παύσοµαι εὐλογῶν σε µετὰ ψαλτηρίου πάσας τὰς ἡµέρας τῆς ζωῆς µου κατέναντι τοῦ οἴκου τοῦ θεοῦ. (21) Καὶ εἶπεν Ησαιας πρὸς Εζεκιαν Λαβὲ παλάθην ἐκ σύκων καὶ τρῖψον καὶ κατάπλασαι, καὶ ὑγιὴς ἔσῃ. (22) καὶ εἶπεν Εζεκιας Τοῦτο τὸ σηµεῖον, ὅτι ἀναβήσοµαι εἰς τὸν οἶκον κυρίου τοῦ θεοῦ.

39

(1) Ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἀπέστειλεν Μαρωδαχ υἱὸς τοῦ Λααδαν ὁ βασιλεὺς τῆς Βαβυλωνίας ἐπιστολὰς καὶ πρέσβεις καὶ δῶρα Εζεκια· ἤκουσεν γὰρ ὅτι ἐµαλακίσθη ἕως θανάτου καὶ ἀνέστη. (2) καὶ ἐχάρη ἐπ’ αὐτοῖς Εζεκιας χαρὰν µεγάλην καὶ ἔδειξεν αὐτοῖς τὸν οἶκον τοῦ νεχωθα καὶ τῆς στακτῆς καὶ τῶν θυµιαµάτων καὶ τοῦ µύρου καὶ τοῦ ἀργυρίου καὶ τοῦ χρυσίου καὶ πάντας τοὺς οἴκους τῶν σκευῶν τῆς γάζης καὶ πάντα, ὅσα ἦν ἐν τοῖς θησαυροῖς αὐτοῦ· καὶ οὐκ ἦν οὐθέν, ὃ οὐκ ἔδειξεν Εζεκιας ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ. (3) καὶ ἦλθεν Ησαιας ὁ προφήτης πρὸς τὸν βασιλέα Εζεκιαν καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Τί λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι οὗτοι καὶ πόθεν ἥκασιν πρὸς σέ; καὶ εἶπεν Εζεκιας Ἐκ γῆς πόρρωθεν ἥκασιν πρός µε, ἐκ Βαβυλῶνος. (4) καὶ εἶπεν Ησαιας Τί εἴδοσαν ἐν τῷ οἴκῳ σου; καὶ εἶπεν Εζεκιας Πάντα τὰ ἐν τῷ οἴκῳ µου εἴδοσαν, καὶ οὐκ ἔστιν ἐν τῷ οἴκῳ µου ὃ οὐκ εἴδοσαν, ἀλλὰ καὶ τὰ ἐν τοῖς θησαυροῖς µου. (5) καὶ εἶπεν αὐτῷ Ησαιας Ἄκουσον τὸν λόγον κυρίου σαβαωθ (6) Ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται, λέγει κύριος, καὶ λήµψονται πάντα τὰ ἐν τῷ οἴκῳ σου, καὶ ὅσα συνήγαγον οἱ πατέρες σου ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης, εἰς Βαβυλῶνα ἥξει, καὶ οὐδὲν οὐ µὴ καταλίπωσιν· εἶπεν δὲ ὁ θεὸς (7) ὅτι καὶ ἀπὸ τῶν τέκνων σου, ὧν ἐγέννησας, λήµψονται καὶ ποιήσουσιν σπάδοντας ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ βασιλέως τῶν Βαβυλωνίων. (8) καὶ εἶπεν Εζεκιας πρὸς Ησαιαν Ἀγαθὸς ὁ λόγος κυρίου, ὃν ἐλάλησεν· γενέσθω δὴ εἰρήνη καὶ δικαιοσύνη ἐν ταῖς ἡµέραις µου.

40

(1) Παρακαλεῖτε παρακαλεῖτε τὸν λαόν µου, λέγει ὁ θεός. (2) ἱερεῖς, λαλήσατε εἰς τὴν καρδίαν Ιερουσαληµ, παρακαλέσατε αὐτήν· ὅτι ἐπλήσθη ἡ ταπείνωσις αὐτῆς, λέλυται αὐτῆς ἡ ἁµαρτία· ὅτι ἐδέξατο ἐκ χειρὸς κυρίου διπλᾶ τὰ ἁµαρτήµατα αὐτῆς. (3) φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήµῳ Ἑτοιµάσατε τὴν ὁδὸν κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους τοῦ θεοῦ ἡµῶν· (4) πᾶσα φάραγξ πληρωθήσεται καὶ πᾶν ὄρος καὶ βουνὸς ταπεινωθήσεται, καὶ ἔσται πάντα τὰ σκολιὰ εἰς εὐθεῖαν καὶ ἡ τραχεῖα εἰς πεδία· (5) καὶ ὀφθήσεται ἡ δόξα κυρίου, καὶ ὄψεται πᾶσα σὰρξ τὸ σωτήριον τοῦ θεοῦ· ὅτι κύριος ἐλάλησεν. (6) φωνὴ λέγοντος Βόησον· καὶ εἶπα Τί βοήσω; Πᾶσα σὰρξ χόρτος, καὶ πᾶσα δόξα ἀνθρώπου ὡς ἄνθος χόρτου· (7) ἐξηράνθη ὁ χόρτος, καὶ τὸ ἄνθος ἐξέπεσεν, (8) τὸ δὲ ῥῆµα τοῦ θεοῦ ἡµῶν µένει εἰς τὸν αἰῶνα. (9) ἐπ’ ὄρος ὑψηλὸν ἀνάβηθι, ὁ εὐαγγελιζόµενος Σιων· ὕψωσον τῇ ἰσχύι τὴν φωνήν σου, ὁ εὐαγγελιζόµενος Ιερουσαληµ· ὑψώσατε, µὴ φοβεῖσθε· εἰπὸν ταῖς πόλεσιν Ιουδα Ἰδοὺ ὁ θεὸς ὑµῶν. (10) ἰδοὺ κύριος µετὰ ἰσχύος ἔρχεται καὶ ὁ βραχίων µετὰ κυριείας, ἰδοὺ ὁ µισθὸς αὐτοῦ µετ’ αὐτοῦ καὶ τὸ ἔργον ἐναντίον αὐτοῦ. (11) ὡς ποιµὴν ποιµανεῖ τὸ ποίµνιον αὐτοῦ καὶ τῷ βραχίονι αὐτοῦ συνάξει ἄρνας καὶ ἐν γαστρὶ ἐχούσας παρακαλέσει. (12) Τίς ἐµέτρησεν τῇ χειρὶ τὸ ὕδωρ καὶ τὸν οὐρανὸν σπιθαµῇ καὶ πᾶσαν τὴν γῆν δρακί; τίς ἔστησεν τὰ ὄρη σταθµῷ καὶ τὰς νάπας ζυγῷ; (13) τίς ἔγνω νοῦν κυρίου, καὶ τίς αὐτοῦ σύµβουλος ἐγένετο, ὃς συµβιβᾷ αὐτόν; (14) ἢ πρὸς τίνα συνεβουλεύσατο καὶ συνεβίβασεν αὐτόν; ἢ τίς ἔδειξεν αὐτῷ κρίσιν; ἢ ὁδὸν συνέσεως τίς ἔδειξεν αὐτῷ; (15) εἰ πάντα τὰ ἔθνη ὡς σταγὼν ἀπὸ κάδου καὶ ὡς ῥοπὴ ζυγοῦ ἐλογίσθησαν, καὶ ὡς σίελος λογισθήσονται· (16) ὁ δὲ Λίβανος οὐχ ἱκανὸς εἰς καῦσιν, καὶ πάντα τὰ τετράποδα οὐχ ἱκανὰ εἰς ὁλοκάρπωσιν, (17) καὶ πάντα τὰ ἔθνη ὡς οὐδέν εἰσι καὶ εἰς οὐθὲν ἐλογίσθησαν. (18) τίνι ὡµοιώσατε κύριον καὶ τίνι ὁµοιώµατι ὡµοιώσατε αὐτόν; (19) µὴ εἰκόνα ἐποίησεν τέκτων, ἢ χρυσοχόος χωνεύσας χρυσίον περιεχρύσωσεν αὐτόν, ὁµοίωµα κατεσκεύασεν αὐτόν; (20) ξύλον γὰρ ἄσηπτον ἐκλέγεται τέκτων καὶ σοφῶς ζητεῖ πῶς στήσει αὐτοῦ εἰκόνα καὶ ἵνα µὴ σαλεύηται. (21) οὐ γνώσεσθε; οὐκ ἀκούσεσθε; οὐκ ἀνηγγέλη ἐξ ἀρχῆς ὑµῖν; οὐκ ἔγνωτε τὰ θεµέλια τῆς γῆς; (22) ὁ κατέχων τὸν γῦρον τῆς γῆς, καὶ οἱ ἐνοικοῦντες ἐν αὐτῇ ὡς ἀκρίδες, ὁ στήσας ὡς καµάραν τὸν οὐρανὸν καὶ διατείνας ὡς σκηνὴν κατοικεῖν, (23) ὁ διδοὺς ἄρχοντας εἰς οὐδὲν ἄρχειν, τὴν δὲ γῆν ὡς οὐδὲν ἐποίησεν. (24) οὐ γὰρ µὴ σπείρωσιν οὐδὲ µὴ φυτεύσωσιν, οὐδὲ µὴ ῥιζωθῇ εἰς τὴν γῆν ἡ ῥίζα αὐτῶν· ἔπνευσεν ἐπ’ αὐτοὺς καὶ ἐξηράνθησαν, καὶ καταιγὶς ὡς φρύγανα ἀναλήµψεται αὐτούς. (25) νῦν οὖν τίνι µε ὡµοιώσατε καὶ ὑψωθήσοµαι; εἶπεν ὁ ἅγιος. (26) ἀναβλέψατε εἰς ὕψος τοὺς ὀφθαλµοὺς ὑµῶν καὶ ἴδετε· τίς κατέδειξεν πάντα ταῦτα; ὁ ἐκφέρων κατὰ ἀριθµὸν τὸν κόσµον αὐτοῦ πάντας ἐπ’ ὀνόµατι καλέσει· ἀπὸ πολλῆς δόξης καὶ ἐν κράτει ἰσχύος οὐδέν σε ἔλαθεν. (27) Μὴ γὰρ εἴπῃς, Ιακωβ, καὶ τί ἐλάλησας, Ισραηλ Ἀπεκρύβη ἡ ὁδός µου ἀπὸ τοῦ θεοῦ, καὶ ὁ θεός µου τὴν κρίσιν ἀφεῖλεν καὶ ἀπέστη; (28) καὶ νῦν οὐκ ἔγνως εἰ µὴ ἤκουσας; θεὸς αἰώνιος ὁ θεὸς ὁ κατασκευάσας τὰ ἄκρα τῆς γῆς, οὐ πεινάσει οὐδὲ κοπιάσει, οὐδὲ ἔστιν ἐξεύρεσις τῆς φρονήσεως αὐτοῦ· (29) διδοὺς τοῖς πεινῶσιν ἰσχὺν καὶ τοῖς µὴ ὀδυνωµένοις λύπην. (30) πεινάσουσιν γὰρ νεώτεροι, καὶ κοπιάσουσιν νεανίσκοι, καὶ ἐκλεκτοὶ ἀνίσχυες ἔσονται· (31) οἱ δὲ ὑποµένοντες τὸν θεὸν ἀλλάξουσιν ἰσχύν, πτεροφυήσουσιν ὡς ἀετοί, δραµοῦνται καὶ οὐ κοπιάσουσιν, βαδιοῦνται καὶ οὐ πεινάσουσιν.

41

(1) Ἐγκαινίζεσθε πρός µε, νῆσοι, οἱ γὰρ ἄρχοντες ἀλλάξουσιν ἰσχύν· ἐγγισάτωσαν καὶ λαλησάτωσαν ἅµα, τότε κρίσιν ἀναγγειλάτωσαν. (2) τίς ἐξήγειρεν ἀπὸ ἀνατολῶν δικαιοσύνην, ἐκάλεσεν αὐτὴν κατὰ πόδας αὐτοῦ, καὶ πορεύσεται; δώσει ἐναντίον ἐθνῶν καὶ βασιλεῖς ἐκστήσει καὶ δώσει εἰς γῆν τὰς µαχαίρας αὐτῶν καὶ ὡς φρύγανα ἐξωσµένα τὰ τόξα αὐτῶν· (3) καὶ διώξεται αὐτοὺς καὶ διελεύσεται ἐν εἰρήνῃ ἡ ὁδὸς τῶν ποδῶν αὐτοῦ. (4) τίς ἐνήργησεν καὶ ἐποίησεν ταῦτα; ἐκάλεσεν αὐτὴν ὁ καλῶν αὐτὴν ἀπὸ γενεῶν ἀρχῆς, ἐγὼ θεὸς πρῶτος, καὶ εἰς τὰ ἐπερχόµενα ἐγώ εἰµι. (5) εἴδοσαν ἔθνη καὶ ἐφοβήθησαν, τὰ ἄκρα τῆς γῆς ἤγγισαν καὶ ἤλθοσαν ἅµα (6) κρίνων ἕκαστος τῷ πλησίον καὶ τῷ ἀδελφῷ βοηθῆσαι καὶ ἐρεῖ (7) Ἴσχυσεν ἀνὴρ τέκτων καὶ χαλκεὺς τύπτων σφύρῃ ἅµα ἐλαύνων· ποτὲ µὲν ἐρεῖ Σύµβληµα καλόν ἐστιν· ἰσχύρωσαν αὐτὰ ἐν ἥλοις, θήσουσιν αὐτὰ καὶ οὐ κινηθήσονται. (8) Σὺ δέ, Ισραηλ, παῖς µου Ιακωβ, ὃν ἐξελεξάµην, σπέρµα Αβρααµ, ὃν ἠγάπησα, (9) οὗ ἀντελαβόµην ἀπ’ ἄκρων τῆς γῆς καὶ ἐκ τῶν σκοπιῶν αὐτῆς ἐκάλεσά σε καὶ εἶπά σοι Παῖς µου εἶ, ἐξελεξάµην σε καὶ οὐκ ἐγκατέλιπόν σε, (10) µὴ φοβοῦ, µετὰ σοῦ γάρ εἰµι· µὴ πλανῶ, ἐγὼ γάρ εἰµι ὁ θεός σου ὁ ἐνισχύσας σε καὶ ἐβοήθησά σοι καὶ ἠσφαλισάµην σε τῇ δεξιᾷ τῇ δικαίᾳ µου. (11) ἰδοὺ αἰσχυνθήσονται καὶ ἐντραπήσονται πάντες οἱ ἀντικείµενοί σοι· ἔσονται γὰρ ὡς οὐκ ὄντες καὶ ἀπολοῦνται πάντες οἱ ἀντίδικοί σου. (12) ζητήσεις αὐτοὺς καὶ οὐ µὴ εὕρῃς τοὺς ἀνθρώπους, οἳ παροινήσουσιν εἰς σέ· ἔσονται γὰρ ὡς οὐκ ὄντες καὶ οὐκ ἔσονται οἱ ἀντιπολεµοῦντές σε. (13) ὅτι ἐγὼ ὁ θεός σου ὁ κρατῶν τῆς δεξιᾶς σου, ὁ λέγων σοι Μὴ φοβοῦ, (14) Ιακωβ, ὀλιγοστὸς Ισραηλ· ἐγὼ ἐβοήθησά σοι, λέγει ὁ θεὸς ὁ λυτρούµενός σε, Ισραηλ. (15) ἰδοὺ ἐποίησά σε ὡς τροχοὺς ἁµάξης ἀλοῶντας καινοὺς πριστηροειδεῖς, καὶ ἀλοήσεις ὄρη καὶ λεπτυνεῖς βουνοὺς καὶ ὡς χνοῦν θήσεις· (16) καὶ λικµήσεις, καὶ ἄνεµος λήµψεται αὐτούς, καὶ καταιγὶς διασπερεῖ αὐτούς, σὺ δὲ εὐφρανθήσῃ ἐν τοῖς ἁγίοις Ισραηλ. καὶ ἀγαλλιάσονται (17) οἱ πτωχοὶ καὶ οἱ ἐνδεεῖς· ζητήσουσιν γὰρ ὕδωρ, καὶ οὐκ ἔσται, ἡ γλῶσσα αὐτῶν ἀπὸ τῆς δίψης ἐξηράνθη· ἐγὼ κύριος ὁ θεός, ἐγὼ ἐπακούσοµαι, ὁ θεὸς Ισραηλ, καὶ οὐκ ἐγκαταλείψω αὐτούς, (18) ἀλλὰ ἀνοίξω ἐπὶ τῶν ὀρέων ποταµοὺς καὶ ἐν µέσῳ πεδίων πηγάς, ποιήσω τὴν ἔρηµον εἰς ἕλη καὶ τὴν διψῶσαν γῆν ἐν ὑδραγωγοῖς, (19) θήσω εἰς τὴν ἄνυδρον γῆν κέδρον καὶ πύξον καὶ µυρσίνην καὶ κυπάρισσον καὶ λεύκην, (20) ἵνα ἴδωσιν καὶ γνῶσιν καὶ ἐννοηθῶσιν καὶ ἐπιστῶνται ἅµα ὅτι χεὶρ κυρίου ἐποίησεν ταῦτα πάντα καὶ ὁ ἅγιος τοῦ Ισραηλ κατέδειξεν. (21) Ἐγγίζει ἡ κρίσις ὑµῶν, λέγει κύριος ὁ θεός· ἤγγισαν αἱ βουλαὶ ὑµῶν, λέγει ὁ βασιλεὺς Ιακωβ. (22) ἐγγισάτωσαν καὶ ἀναγγειλάτωσαν ὑµῖν ἃ συµβήσεται, ἢ τὰ πρότερα τίνα ἦν εἴπατε, καὶ ἐπιστήσοµεν τὸν νοῦν καὶ γνωσόµεθα τί τὰ ἔσχατα, καὶ τὰ ἐπερχόµενα εἴπατε ἡµῖν. (23) ἀναγγείλατε ἡµῖν τὰ ἐπερχόµενα ἐπ’ ἐσχάτου, καὶ γνωσόµεθα ὅτι θεοί ἐστε· εὖ ποιήσατε καὶ κακώσατε, καὶ θαυµασόµεθα καὶ ὀψόµεθα ἅµα· (24) ὅτι πόθεν ἐστὲ ὑµεῖς καὶ πόθεν ἡ ἐργασία ὑµῶν; ἐκ γῆς· βδέλυγµα ἐξελέξαντο ὑµᾶς. (25) ἐγὼ δὲ ἤγειρα τὸν ἀπὸ βορρᾶ καὶ τὸν ἀφ’ ἡλίου ἀνατολῶν, κληθήσονται τῷ ὀνόµατί µου· ἐρχέσθωσαν ἄρχοντες, καὶ ὡς πηλὸς κεραµέως καὶ ὡς κεραµεὺς καταπατῶν τὸν πηλόν, οὕτως καταπατηθήσεσθε. (26) τίς γὰρ ἀναγγελεῖ τὰ ἐξ ἀρχῆς, ἵνα γνῶµεν, καὶ τὰ ἔµπροσθεν, καὶ ἐροῦµεν ὅτι ἀληθῆ ἐστιν; οὐκ ἔστιν ὁ προλέγων οὐδὲ ὁ ἀκούων ὑµῶν τοὺς λόγους. (27) ἀρχὴν Σιων δώσω καὶ Ιερουσαληµ παρακαλέσω εἰς ὁδόν. (28) ἀπὸ γὰρ τῶν ἐθνῶν ἰδοὺ οὐδείς, καὶ ἀπὸ τῶν εἰδώλων αὐτῶν οὐκ ἦν ὁ ἀναγγέλλων· καὶ ἐὰν ἐρωτήσω αὐτούς Πόθεν ἐστέ, οὐ µὴ ἀποκριθῶσίν µοι. (29) εἰσὶν γὰρ οἱ ποιοῦντες ὑµᾶς, καὶ µάτην οἱ πλανῶντες ὑµᾶς.

42

(1) Ιακωβ ὁ παῖς µου, ἀντιλήµψοµαι αὐτοῦ· Ισραηλ ὁ ἐκλεκτός µου, προσεδέξατο αὐτὸν ἡ ψυχή µου· ἔδωκα τὸ πνεῦµά µου ἐπ’ αὐτόν, κρίσιν τοῖς ἔθνεσιν ἐξοίσει. (2) οὐ κεκράξεται οὐδὲ ἀνήσει, οὐδὲ ἀκουσθήσεται ἔξω ἡ φωνὴ αὐτοῦ. (3) κάλαµον τεθλασµένον οὐ συντρίψει καὶ λίνον καπνιζόµενον οὐ σβέσει, ἀλλὰ εἰς ἀλήθειαν ἐξοίσει κρίσιν. (4) ἀναλάµψει καὶ οὐ θραυσθήσεται, ἕως ἂν θῇ ἐπὶ τῆς γῆς κρίσιν· καὶ ἐπὶ τῷ ὀνόµατι αὐτοῦ ἔθνη ἐλπιοῦσιν. (5) οὕτως λέγει κύριος ὁ θεὸς ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ πήξας αὐτόν, ὁ στερεώσας τὴν γῆν καὶ τὰ ἐν αὐτῇ καὶ διδοὺς πνοὴν τῷ λαῷ τῷ ἐπ’ αὐτῆς καὶ πνεῦµα τοῖς πατοῦσιν αὐτήν· (6) ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ἐκάλεσά σε ἐν δικαιοσύνῃ καὶ κρατήσω τῆς χειρός σου καὶ ἐνισχύσω σε καὶ ἔδωκά σε εἰς διαθήκην γένους, εἰς φῶς ἐθνῶν (7) ἀνοῖξαι ὀφθαλµοὺς τυφλῶν, ἐξαγαγεῖν ἐκ δεσµῶν δεδεµένους καὶ ἐξ οἴκου φυλακῆς καθηµένους ἐν σκότει. — (8) ἐγὼ κύριος ὁ θεός, τοῦτό µού ἐστιν τὸ ὄνοµα· τὴν δόξαν µου ἑτέρῳ οὐ δώσω οὐδὲ τὰς ἀρετάς µου τοῖς γλυπτοῖς. (9) τὰ ἀπ’ ἀρχῆς ἰδοὺ ἥκασιν, καὶ καινὰ ἃ ἐγὼ ἀναγγελῶ, καὶ πρὸ τοῦ ἀνατεῖλαι ἐδηλώθη ὑµῖν. (10) Ὑµνήσατε τῷ κυρίῳ ὕµνον καινόν, ἡ ἀρχὴ αὐτοῦ· δοξάζετε τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἀπ’ ἄκρου τῆς γῆς, οἱ καταβαίνοντες εἰς τὴν θάλασσαν καὶ πλέοντες αὐτήν, αἱ νῆσοι καὶ οἱ κατοικοῦντες αὐτάς. (11) εὐφράνθητι, ἔρηµος καὶ αἱ κῶµαι αὐτῆς, ἐπαύλεις καὶ οἱ κατοικοῦντες Κηδαρ· εὐφρανθήσονται οἱ κατοικοῦντες Πέτραν, ἀπ’ ἄκρων τῶν ὀρέων βοήσουσιν· (12) δώσουσιν τῷ θεῷ δόξαν, τὰς ἀρετὰς αὐτοῦ ἐν ταῖς νήσοις ἀναγγελοῦσιν. (13) κύριος ὁ θεὸς τῶν δυνάµεων ἐξελεύσεται καὶ συντρίψει πόλεµον, ἐπεγερεῖ ζῆλον καὶ βοήσεται ἐπὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ µετὰ ἰσχύος. (14) ἐσιώπησα, µὴ καὶ ἀεὶ σιωπήσοµαι καὶ ἀνέξοµαι; ἐκαρτέρησα ὡς ἡ τίκτουσα, ἐκστήσω καὶ ξηρανῶ ἅµα. (15) καὶ θήσω ποταµοὺς εἰς νήσους καὶ ἕλη ξηρανῶ. (16) καὶ ἄξω τυφλοὺς ἐν ὁδῷ, ᾗ οὐκ ἔγνωσαν, καὶ τρίβους, οὓς οὐκ ᾔδεισαν, πατῆσαι ποιήσω αὐτούς· ποιήσω αὐτοῖς τὸ σκότος εἰς φῶς καὶ τὰ σκολιὰ εἰς εὐθεῖαν· ταῦτα τὰ ῥήµατα ποιήσω καὶ οὐκ ἐγκαταλείψω αὐτούς. (17) αὐτοὶ δὲ ἀπεστράφησαν εἰς τὰ ὀπίσω· αἰσχύνθητε αἰσχύνην, οἱ πεποιθότες ἐπὶ τοῖς γλυπτοῖς οἱ λέγοντες τοῖς χωνευτοῖς Ὑµεῖς ἐστε θεοὶ ἡµῶν. (18) Οἱ κωφοί, ἀκούσατε, καὶ οἱ τυφλοί, ἀναβλέψατε ἰδεῖν. (19) καὶ τίς τυφλὸς ἀλλ’ ἢ οἱ παῖδές µου καὶ κωφοὶ ἀλλ’ ἢ οἱ κυριεύοντες αὐτῶν; καὶ ἐτυφλώθησαν οἱ δοῦλοι τοῦ θεοῦ. (20) εἴδετε πλεονάκις, καὶ οὐκ ἐφυλάξασθε· ἠνοιγµένα τὰ ὦτα, καὶ οὐκ ἠκούσατε. (21) κύριος ὁ θεὸς ἐβούλετο ἵνα δικαιωθῇ καὶ µεγαλύνῃ αἴνεσιν. καὶ εἶδον, (22) καὶ ἐγένετο ὁ λαὸς πεπρονοµευµένος καὶ διηρπασµένος· ἡ γὰρ παγὶς ἐν τοῖς ταµιείοις πανταχοῦ, καὶ ἐν οἴκοις ἅµα, ὅπου ἔκρυψαν αὐτούς, ἐγένοντο εἰς προνοµήν, καὶ οὐκ ἦν ὁ ἐξαιρούµενος ἅρπαγµα, καὶ οὐκ ἦν ὁ λέγων Ἀπόδος. (23) τίς ἐν ὑµῖν, ὃς ἐνωτιεῖται ταῦτα, εἰσακούσεται εἰς τὰ ἐπερχόµενα; (24) τίς ἔδωκεν εἰς διαρπαγὴν Ιακωβ καὶ Ισραηλ τοῖς προνοµεύουσιν αὐτόν; οὐχὶ ὁ θεός, ᾧ ἡµάρτοσαν αὐτῷ καὶ οὐκ ἐβούλοντο ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ πορεύεσθαι οὐδὲ ἀκούειν τοῦ νόµου αὐτοῦ; (25) καὶ ἐπήγαγεν ἐπ’ αὐτοὺς ὀργὴν θυµοῦ αὐτοῦ, καὶ κατίσχυσεν αὐτοὺς πόλεµος καὶ οἱ συµφλέγοντες αὐτοὺς κύκλῳ, καὶ οὐκ ἔγνωσαν ἕκαστος αὐτῶν οὐδὲ ἔθεντο ἐπὶ ψυχήν.

43

(1) Καὶ νῦν οὕτως λέγει κύριος ὁ θεὸς ὁ ποιήσας σε, Ιακωβ, ὁ πλάσας σε, Ισραηλ Μὴ φοβοῦ, ὅτι ἐλυτρωσάµην σε· ἐκάλεσά σε τὸ ὄνοµά σου, ἐµὸς εἶ σύ. (2) καὶ ἐὰν διαβαίνῃς δι’ ὕδατος, µετὰ σοῦ εἰµι, καὶ ποταµοὶ οὐ συγκλύσουσίν σε· καὶ ἐὰν διέλθῃς διὰ πυρός, οὐ µὴ κατακαυθῇς, φλὸξ οὐ κατακαύσει σε. (3) ὅτι ἐγὼ κύριος ὁ θεός σου ὁ ἅγιος Ισραηλ ὁ σῴζων σε· ἐποίησά σου ἄMαγµα Αἴγυπτον καὶ Αἰθιοπίαν καὶ Σοήνην ὑπὲρ σοῦ. (4) ἀφ’ οὗ ἔντιµος ἐγένου ἐναντίον µου, ἐδοξάσθης, κἀγώ σε ἠγάπησα· καὶ δώσω ἀνθρώπους πολλοὺς ὑπὲρ σοῦ καὶ ἄρχοντας ὑπὲρ τῆς κεφαλῆς σου. (5) µὴ φοβοῦ, ὅτι µετὰ σοῦ εἰµι· ἀπὸ ἀνατολῶν ἄξω τὸ σπέρµα σου καὶ ἀπὸ δυσµῶν συνάξω σε. (6) ἐρῶ τῷ βορρᾷ Ἄγε, καὶ τῷ λιβί Μὴ κώλυε· ἄγε τοὺς υἱούς µου ἀπὸ γῆς πόρρωθεν καὶ τὰς θυγατέρας µου ἀπ’ ἄκρων τῆς γῆς, (7) πάντας ὅσοι ἐπικέκληνται τῷ ὀνόµατί µου. ἐν γὰρ τῇ δόξῃ µου κατεσκεύασα αὐτὸν καὶ ἔπλασα καὶ ἐποίησα αὐτόν· (8) καὶ ἐξήγαγον λαὸν τυφλόν, καὶ ὀφθαλµοί εἰσιν ὡσαύτως τυφλοί, καὶ κωφοὶ τὰ ὦτα ἔχοντες. (9) πάντα τὰ ἔθνη συνήχθησαν ἅµα, καὶ συναχθήσονται ἄρχοντες ἐξ αὐτῶν· τίς ἀναγγελεῖ ταῦτα; ἢ τὰ ἐξ ἀρχῆς τίς ἀναγγελεῖ ὑµῖν; ἀγαγέτωσαν τοὺς µάρτυρας αὐτῶν καὶ δικαιωθήτωσαν καὶ εἰπάτωσαν ἀληθῆ. (10) γένεσθέ µοι µάρτυρες, κἀγὼ µάρτυς, λέγει κύριος ὁ θεός, καὶ ὁ παῖς, ὃν ἐξελεξάµην, ἵνα γνῶτε καὶ πιστεύσητε καὶ συνῆτε ὅτι ἐγώ εἰµι, ἔµπροσθέν µου οὐκ ἐγένετο ἄMος θεὸς καὶ µετ’ ἐµὲ οὐκ ἔσται· (11) ἐγὼ ὁ θεός, καὶ οὐκ ἔστιν πάρεξ ἐµοῦ σῴζων. (12) ἀνήγγειλα καὶ ἔσωσα, ὠνείδισα καὶ οὐκ ἦν ἐν ὑµῖν ἀλλότριος· ὑµεῖς ἐµοὶ µάρτυρες κἀγὼ µάρτυς, λέγει κύριος ὁ θεός. (13) ἔτι ἀπ’ ἀρχῆς καὶ οὐκ ἔστιν ὁ ἐκ τῶν χειρῶν µου ἐξαιρούµενος· ποιήσω, καὶ τίς ἀποστρέψει αὐτό; (14) Οὕτως λέγει κύριος ὁ θεὸς ὁ λυτρούµενος ὑµᾶς ὁ ἅγιος Ισραηλ Ἕνεκεν ὑµῶν ἀποστελῶ εἰς Βαβυλῶνα καὶ ἐπεγερῶ πάντας φεύγοντας, καὶ Χαλδαῖοι ἐν πλοίοις δεθήσονται. (15) ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὁ ἅγιος ὑµῶν ὁ καταδείξας Ισραηλ βασιλέα ὑµῶν. (16) οὕτως λέγει κύριος ὁ διδοὺς ὁδὸν ἐν θαλάσσῃ καὶ ἐν ὕδατι ἰσχυρῷ τρίβον (17) ὁ ἐξαγαγὼν ἅρµατα καὶ ἵππον καὶ ὄχλον ἰσχυρόν, ἀλλὰ ἐκοιµήθησαν καὶ οὐκ ἀναστήσονται, ἐσβέσθησαν ὡς λίνον ἐσβεσµένον (18) Μὴ µνηµονεύετε τὰ πρῶτα καὶ τὰ ἀρχαῖα µὴ συλλογίζεσθε. (19) ἰδοὺ ποιῶ καινὰ ἃ νῦν ἀνατελεῖ, καὶ γνώσεσθε αὐτά· καὶ ποιήσω ἐν τῇ ἐρήµῳ ὁδὸν καὶ ἐν τῇ ἀνύδρῳ ποταµούς. (20) εὐλογήσει µε τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ, σειρῆνες καὶ θυγατέρες στρουθῶν, ὅτι ἔδωκα ἐν τῇ ἐρήµῳ ὕδωρ καὶ ποταµοὺς ἐν τῇ ἀνύδρῳ ποτίσαι τὸ γένος µου τὸ ἐκλεκτόν, (21) λαόν µου, ὃν περιεποιησάµην τὰς ἀρετάς µου διηγεῖσθαι. (22) οὐ νῦν ἐκάλεσά σε, Ιακωβ, οὐδὲ κοπιᾶσαί σε ἐποίησα, Ισραηλ· (23) οὐκ ἐµοὶ πρόβατα τῆς ὁλοκαρπώσεώς σου, οὐδὲ ἐν ταῖς θυσίαις σου ἐδόξασάς µε, οὐδὲ ἔγκοπον ἐποίησά σε ἐν λιβάνῳ, (24) οὐδὲ ἐκτήσω µοι ἀργυρίου θυµίαµα, οὐδὲ τὸ στέαρ τῶν θυσιῶν σου ἐπεθύµησα, ἀλλὰ ἐν ταῖς ἁµαρτίαις σου καὶ ἐν ταῖς ἀδικίαις σου προέστην σου. (25) ἐγώ εἰµι ἐγώ εἰµι ὁ ἐξαλείφων τὰς ἀνοµίας σου καὶ οὐ µὴ µνησθήσοµαι. (26) σὺ δὲ µνήσθητι καὶ κριθῶµεν· λέγε σὺ τὰς ἀνοµίας σου πρῶτος, ἵνα δικαιωθῇς. (27) οἱ πατέρες ὑµῶν πρῶτοι καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτῶν ἠνόµησαν εἰς ἐµέ, (28) καὶ ἐµίαναν οἱ ἄρχοντες τὰ ἅγιά µου, καὶ ἔδωκα ἀπολέσαι Ιακωβ καὶ Ισραηλ εἰς ὀνειδισµόν.

44

(1) νῦν δὲ ἄκουσον, παῖς µου Ιακωβ καὶ Ισραηλ, ὃν ἐξελεξάµην· (2) οὕτως λέγει κύριος ὁ θεὸς ὁ ποιήσας σε καὶ ὁ πλάσας σε ἐκ κοιλίας Ἔτι βοηθηθήσῃ, µὴ φοβοῦ, παῖς µου Ιακωβ καὶ ὁ ἠγαπηµένος Ισραηλ, ὃν ἐξελεξάµην· (3) ὅτι ἐγὼ δώσω ὕδωρ ἐν δίψει τοῖς πορευοµένοις ἐν ἀνύδρῳ, ἐπιθήσω τὸ πνεῦµά µου ἐπὶ τὸ σπέρµα σου καὶ τὰς εὐλογίας µου ἐπὶ τὰ τέκνα σου, (4) καὶ ἀνατελοῦσιν ὡσεὶ χόρτος ἀνὰ µέσον ὕδατος καὶ ὡς ἰτέα ἐπὶ παραρρέον ὕδωρ. (5) οὗτος ἐρεῖ Τοῦ θεοῦ εἰµι, καὶ οὗτος βοήσεται ἐπὶ τῷ ὀνόµατι Ιακωβ, καὶ ἕτερος ἐπιγράψει Τοῦ θεοῦ εἰµι, ἐπὶ τῷ ὀνόµατι Ισραηλ. (6) Οὕτως λέγει ὁ θεὸς ὁ βασιλεὺς τοῦ Ισραηλ ὁ ῥυσάµενος αὐτὸν θεὸς σαβαωθ Ἐγὼ πρῶτος καὶ ἐγὼ µετὰ ταῦτα, πλὴν ἐµοῦ οὐκ ἔστιν θεός. (7) τίς ὥσπερ ἐγώ; στήτω καλεσάτω καὶ ἑτοιµασάτω µοι ἀφ’ οὗ ἐποίησα ἄνθρωπον εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ τὰ ἐπερχόµενα πρὸ τοῦ ἐλθεῖν ἀναγγειλάτωσαν ὑµῖν. (8) µὴ παρακαλύπτεσθε· οὐκ ἀπ’ ἀρχῆς ἠνωτίσασθε καὶ ἀπήγγειλα ὑµῖν; µάρτυρες ὑµεῖς ἐστε, εἰ ἔστιν θεὸς πλὴν ἐµοῦ· καὶ οὐκ ἦσαν τότε. (9) οἱ πλάσσοντες καὶ γλύφοντες πάντες µάταιοι οἱ ποιοῦντες τὰ καταθύµια αὐτῶν, ἃ οὐκ ὠφελήσει αὐτούς· ἀλλὰ αἰσχυνθήσονται (10) πάντες οἱ πλάσσοντες θεὸν καὶ γλύφοντες ἀνωφελῆ, (11) καὶ πάντες ὅθεν ἐγένοντο ἐξηράνθησαν, καὶ κωφοὶ ἀπὸ ἀνθρώπων συναχθήτωσαν πάντες καὶ στήτωσαν ἅµα, ἐντραπήτωσαν καὶ αἰσχυνθήτωσαν ἅµα. (12) ὅτι ὤξυνεν τέκτων σίδηρον, σκεπάρνῳ εἰργάσατο αὐτὸ καὶ ἐν τερέτρῳ ἔτρησεν αὐτό, εἰργάσατο αὐτὸ ἐν τῷ βραχίονι τῆς ἰσχύος αὐτοῦ· καὶ πεινάσει καὶ ἀσθενήσει καὶ οὐ µὴ πίῃ ὕδωρ. ἐκλεξάµενος (13) τέκτων ξύλον ἔστησεν αὐτὸ ἐν µέτρῳ καὶ ἐν κόλλῃ ἐρρύθµισεν αὐτό, ἐποίησεν αὐτὸ ὡς µορφὴν ἀνδρὸς καὶ ὡς ὡραιότητα ἀνθρώπου στῆσαι αὐτὸ ἐν οἴκῳ. (14) ὃ ἔκοψεν ξύλον ἐκ τοῦ δρυµοῦ, ὃ ἐφύτευσεν κύριος καὶ ὑετὸς ἐµήκυνεν, (15) ἵνα ᾖ ἀνθρώποις εἰς καῦσιν· καὶ λαβὼν ἀπ’ αὐτοῦ ἐθερµάνθη, καὶ καύσαντες ἔπεψαν ἄρτους ἐπ’ αὐτῶν· τὸ δὲ λοιπὸν εἰργάσαντο εἰς θεούς, καὶ προσκυνοῦσιν αὐτούς. (16) οὗ τὸ ἥµισυ αὐτοῦ κατέκαυσαν ἐν πυρὶ καὶ καύσαντες ἔπεψαν ἄρτους ἐπ’ αὐτῶν· καὶ ἐπ’ αὐτοῦ κρέας ὀπτήσας ἔφαγεν καὶ ἐνεπλήσθη· καὶ θερµανθεὶς εἶπεν Ἡδύ µοι ὅτι ἐθερµάνθην καὶ εἶδον πῦρ. (17) τὸ δὲ λοιπὸν ἐποίησεν εἰς θεὸν γλυπτὸν καὶ προσκυνεῖ αὐτῷ καὶ προσεύχεται λέγων Ἐξελοῦ µε, ὅτι θεός µου εἶ σύ. (18) οὐκ ἔγνωσαν φρονῆσαι, ὅτι ἀπηµαυρώθησαν τοῦ βλέπειν τοῖς ὀφθαλµοῖς αὐτῶν καὶ τοῦ νοῆσαι τῇ καρδίᾳ αὐτῶν. (19) καὶ οὐκ ἐλογίσατο τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ οὐδὲ ἀνελογίσατο ἐν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ οὐδὲ ἔγνω τῇ φρονήσει ὅτι τὸ ἥµισυ αὐτοῦ κατέκαυσεν ἐν πυρὶ καὶ ἔπεψεν ἐπὶ τῶν ἀνθράκων αὐτοῦ ἄρτους καὶ ὀπτήσας κρέας ἔφαγεν καὶ τὸ λοιπὸν αὐτοῦ εἰς βδέλυγµα ἐποίησεν καὶ προσκυνοῦσιν αὐτῷ. (20) γνῶτε ὅτι σποδὸς ἡ καρδία αὐτῶν, καὶ πλανῶνται, καὶ οὐδεὶς δύναται ἐξελέσθαι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ· ἴδετε, οὐκ ἐρεῖτε ὅτι Ψεῦδος ἐν τῇ δεξιᾷ µου; (21) Μνήσθητι ταῦτα, Ιακωβ καὶ Ισραηλ, ὅτι παῖς µου εἶ σύ· ἔπλασά σε παῖδά µου, καὶ σύ, Ισραηλ, µὴ ἐπιλανθάνου µου. (22) ἰδοὺ γὰρ ἀπήλειψα ὡς νεφέλην τὰς ἀνοµίας σου καὶ ὡς γνόφον τὰς ἁµαρτίας σου· ἐπιστράφητι πρός µε, καὶ λυτρώσοµαί σε. (23) εὐφράνθητε, οὐρανοί, ὅτι ἠλέησεν ὁ θεὸς τὸν Ισραηλ· σαλπίσατε, θεµέλια τῆς γῆς, βοήσατε, ὄρη, εὐφροσύνην, οἱ βουνοὶ καὶ πάντα τὰ ξύλα τὰ ἐν αὐτοῖς, ὅτι ἐλυτρώσατο ὁ θεὸς τὸν Ιακωβ, καὶ Ισραηλ δοξασθήσεται. (24) Οὕτως λέγει κύριος ὁ λυτρούµενός σε καὶ ὁ πλάσσων σε ἐκ κοιλίας Ἐγὼ κύριος ὁ συντελῶν πάντα ἐξέτεινα τὸν οὐρανὸν µόνος καὶ ἐστερέωσα τὴν γῆν. τίς ἕτερος (25) διασκεδάσει σηµεῖα ἐγγαστριµύθων καὶ µαντείας ἀπὸ καρδίας, ἀποστρέφων φρονίµους εἰς τὰ ὀπίσω καὶ τὴν βουλὴν αὐτῶν µωρεύων (26) καὶ ἱστῶν ῥήµατα παιδὸς αὐτοῦ καὶ τὴν βουλὴν τῶν ἀγγέλων αὐτοῦ ἀληθεύων; ὁ λέγων Ιερουσαληµ Κατοικηθήσῃ, καὶ ταῖς πόλεσιν τῆς Ιουδαίας Οἰκοδοµηθήσεσθε, καὶ τὰ ἔρηµα αὐτῆς ἀνατελεῖ· (27) ὁ λέγων τῇ ἀβύσσῳ Ἐρηµωθήσῃ, καὶ τοὺς ποταµούς σου ξηρανῶ· (28) ὁ λέγων Κύρῳ φρονεῖν, καὶ Πάντα τὰ θελήµατά µου ποιήσει· ὁ λέγων Ιερουσαληµ Οἰκοδοµηθήσῃ, καὶ τὸν οἶκον τὸν ἅγιόν µου θεµελιώσω.

45

(1) Οὕτως λέγει κύριος ὁ θεὸς τῷ χριστῷ µου Κύρῳ, οὗ ἐκράτησα τῆς δεξιᾶς ἐπακοῦσαι ἔµπροσθεν αὐτοῦ ἔθνη, καὶ ἰσχὺν βασιλέων διαρρήξω, ἀνοίξω ἔµπροσθεν αὐτοῦ θύρας, καὶ πόλεις οὐ συγκλεισθήσονται (2) Ἐγὼ ἔµπροσθέν σου πορεύσοµαι καὶ ὄρη ὁµαλιῶ, θύρας χαλκᾶς συντρίψω καὶ µοχλοὺς σιδηροῦς συγκλάσω (3) καὶ δώσω σοι θησαυροὺς σκοτεινούς, ἀποκρύφους ἀοράτους ἀνοίξω σοι, ἵνα γνῷς ὅτι ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὁ καλῶν τὸ ὄνοµά σου, θεὸς Ισραηλ. (4) ἕνεκεν Ιακωβ τοῦ παιδός µου καὶ Ισραηλ τοῦ ἐκλεκτοῦ µου ἐγὼ καλέσω σε τῷ ὀνόµατί σου καὶ προσδέξοµαί σε, σὺ δὲ οὐκ ἔγνως µε. (5) ὅτι ἐγὼ κύριος ὁ θεός, καὶ οὐκ ἔστιν ἔτι πλὴν ἐµοῦ θεός, καὶ οὐκ ᾔδεις µε, (6) ἵνα γνῶσιν οἱ ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου καὶ οἱ ἀπὸ δυσµῶν ὅτι οὐκ ἔστιν πλὴν ἐµοῦ· ἐγὼ κύριος ὁ θεός, καὶ οὐκ ἔστιν ἔτι· (7) ἐγὼ ὁ κατασκευάσας φῶς καὶ ποιήσας σκότος, ὁ ποιῶν εἰρήνην καὶ κτίζων κακά· ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὁ ποιῶν ταῦτα πάντα. (8) εὐφρανθήτω ὁ οὐρανὸς ἄνωθεν, καὶ αἱ νεφέλαι ῥανάτωσαν δικαιοσύνην· ἀνατειλάτω ἡ γῆ ἔλεος καὶ δικαιοσύνην ἀνατειλάτω ἅµα· ἐγώ εἰµι κύριος ὁ κτίσας σε. (9) Ποῖον βέλτιον κατεσκεύασα ὡς πηλὸν κεραµέως; µὴ ὁ ἀροτριῶν ἀροτριάσει τὴν γῆν ὅλην τὴν ἡµέραν; µὴ ἐρεῖ ὁ πηλὸς τῷ κεραµεῖ Τί ποιεῖς, ὅτι οὐκ ἐργάζῃ οὐδὲ ἔχεις χεῖρας; (10) ὁ λέγων τῷ πατρί Τί γεννήσεις; καὶ τῇ µητρί Τί ὠδινήσεις; (11) ὅτι οὕτως λέγει κύριος ὁ θεὸς ὁ ἅγιος Ισραηλ ὁ ποιήσας τὰ ἐπερχόµενα Ἐρωτήσατέ µε περὶ τῶν υἱῶν µου καὶ περὶ τῶν θυγατέρων µου καὶ περὶ τῶν ἔργων τῶν χειρῶν µου ἐντείλασθέ µοι. (12) ἐγὼ ἐποίησα γῆν καὶ ἄνθρωπον ἐπ’ αὐτῆς, ἐγὼ τῇ χειρί µου ἐστερέωσα τὸν οὐρανόν, ἐγὼ πᾶσι τοῖς ἄστροις ἐνετειλάµην. (13) ἐγὼ ἤγειρα αὐτὸν µετὰ δικαιοσύνης βασιλέα, καὶ πᾶσαι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ εὐθεῖαι· οὗτος οἰκοδοµήσει τὴν πόλιν µου καὶ τὴν αἰχµαλωσίαν τοῦ λαοῦ µου ἐπιστρέψει οὐ µετὰ λύτρων οὐδὲ µετὰ δώρων, εἶπεν κύριος σαβαωθ. (14) Οὕτως λέγει κύριος σαβαωθ Ἐκοπίασεν Αἴγυπτος καὶ ἐµπορία Αἰθιόπων, καὶ οἱ Σεβωιν ἄνδρες ὑψηλοὶ ἐπὶ σὲ διαβήσονται καὶ σοὶ ἔσονται δοῦλοι καὶ ὀπίσω σου ἀκολουθήσουσιν δεδεµένοι χειροπέδαις καὶ προσκυνήσουσίν σοι καὶ ἐν σοὶ προσεύξονται, ὅτι ἐν σοὶ ὁ θεός ἐστιν, καὶ ἐροῦσιν Οὐκ ἔστιν θεὸς πλὴν σοῦ· (15) σὺ γὰρ εἶ θεός, καὶ οὐκ ᾔδειµεν, ὁ θεὸς τοῦ Ισραηλ σωτήρ. (16) αἰσχυνθήσονται καὶ ἐντραπήσονται πάντες οἱ ἀντικείµενοι αὐτῷ καὶ πορεύσονται ἐν αἰσχύνῃ. ἐγκαινίζεσθε πρός µε, νῆσοι. (17) Ισραηλ σῴζεται ὑπὸ κυρίου σωτηρίαν αἰώνιον· οὐκ αἰσχυνθήσονται οὐδὲ µὴ ἐντραπῶσιν ἕως τοῦ αἰῶνος. (18) Οὕτως λέγει κύριος ὁ ποιήσας τὸν οὐρανόν — οὗτος ὁ θεὸς ὁ καταδείξας τὴν γῆν καὶ ποιήσας αὐτήν, αὐτὸς διώρισεν αὐτήν, οὐκ εἰς κενὸν ἐποίησεν αὐτὴν ἀλλὰ κατοικεῖσθαι — Ἐγώ εἰµι, καὶ οὐκ ἔστιν ἔτι. (19) οὐκ ἐν κρυφῇ λελάληκα οὐδὲ ἐν τόπῳ γῆς σκοτεινῷ· οὐκ εἶπα τῷ σπέρµατι Ιακωβ Μάταιον ζητήσατε· ἐγώ εἰµι ἐγώ εἰµι κύριος λαλῶν δικαιοσύνην καὶ ἀναγγέλλων ἀλήθειαν. (20) συνάχθητε καὶ ἥκετε, βουλεύσασθε ἅµα, οἱ σῳζόµενοι ἀπὸ τῶν ἐθνῶν. οὐκ ἔγνωσαν οἱ αἴροντες τὸ ξύλον γλύµµα αὐτῶν καὶ προσευχόµενοι ὡς πρὸς θεούς, οἳ οὐ σῴζουσιν. (21) εἰ ἀναγγελοῦσιν, ἐγγισάτωσαν, ἵνα γνῶσιν ἅµα τίς ἀκουστὰ ἐποίησεν ταῦτα ἀπ’ ἀρχῆς. τότε ἀνηγγέλη ὑµῖν Ἐγὼ ὁ θεός, καὶ οὐκ ἔστιν ἄMος πλὴν ἐµοῦ· δίκαιος καὶ σωτὴρ οὐκ ἔστιν πάρεξ ἐµοῦ. (22) ἐπιστράφητε πρός µε καὶ σωθήσεσθε, οἱ ἀπ’ ἐσχάτου τῆς γῆς· ἐγώ εἰµι ὁ θεός, καὶ οὐκ ἔστιν ἄMος. (23) κατ’ ἐµαυτοῦ ὀµνύω Ἦ µὴν ἐξελεύσεται ἐκ τοῦ στόµατός µου δικαιοσύνη, οἱ λόγοι µου οὐκ ἀποστραφήσονται ὅτι ἐµοὶ κάµψει πᾶν γόνυ καὶ ἐξοµολογήσεται πᾶσα γλῶσσα τῷ θεῷ (24) λέγων Δικαιοσύνη καὶ δόξα πρὸς αὐτὸν ἥξουσιν, καὶ αἰσχυνθήσονται πάντες οἱ ἀφορίζοντες ἑαυτούς· (25) ἀπὸ κυρίου δικαιωθήσονται καὶ ἐν τῷ θεῷ ἐνδοξασθήσονται πᾶν τὸ σπέρµα τῶν υἱῶν Ισραηλ.

46

(1) Ἔπεσε Βηλ, συνετρίβη Δαγων, ἐγένετο τὰ γλυπτὰ αὐτῶν εἰς θηρία καὶ κτήνη· αἴρετε αὐτὰ καταδεδεµένα ὡς φορτίον κοπιῶντι (2) καὶ πεινῶντι καὶ ἐκλελυµένῳ οὐκ ἰσχύοντι ἅµα, οἳ οὐ δυνήσονται σωθῆναι ἀπὸ πολέµου, αὐτοὶ δὲ αἰχµάλωτοι ἤχθησαν. (3) Ἀκούσατέ µου, οἶκος τοῦ Ιακωβ καὶ πᾶν τὸ κατάλοιπον τοῦ Ισραηλ οἱ αἰρόµενοι ἐκ κοιλίας καὶ παιδευόµενοι ἐκ παιδίου· (4) ἕως γήρους ἐγώ εἰµι, καὶ ἕως ἂν καταγηράσητε, ἐγώ εἰµι· ἐγὼ ἀνέχοµαι ὑµῶν, ἐγὼ ἐποίησα καὶ ἐγὼ ἀνήσω, ἐγὼ ἀναλήµψοµαι καὶ σώσω ὑµᾶς. (5) τίνι µε ὡµοιώσατε; ἴδετε τεχνάσασθε, οἱ πλανώµενοι. (6) οἱ συµβαλλόµενοι χρυσίον ἐκ µαρσιππίου καὶ ἀργύριον ἐν ζυγῷ στήσουσιν ἐν σταθµῷ καὶ µισθωσάµενοι χρυσοχόον ἐποίησαν χειροποίητα καὶ κύψαντες προσκυνοῦσιν αὐτοῖς. (7) αἴρουσιν αὐτὸ ἐπὶ τῶν ὤµων, καὶ πορεύονται· ἐὰν δὲ θῶσιν αὐτό, ἐπὶ τοῦ τόπου αὐτοῦ µένει, οὐ µὴ κινηθῇ· καὶ ὃς ἂν βοήσῃ πρὸς αὐτόν, οὐ µὴ εἰσακούσῃ, ἀπὸ κακῶν οὐ µὴ σώσῃ αὐτόν. (8) µνήσθητε ταῦτα καὶ στενάξατε, µετανοήσατε, οἱ πεπλανηµένοι, ἐπιστρέψατε τῇ καρδίᾳ. (9) καὶ µνήσθητε τὰ πρότερα ἀπὸ τοῦ αἰῶνος, ὅτι ἐγώ εἰµι ὁ θεός, καὶ οὐκ ἔστιν ἔτι πλὴν ἐµοῦ (10) ἀναγγέλλων πρότερον τὰ ἔσχατα πρὶν αὐτὰ γενέσθαι, καὶ ἅµα συνετελέσθη· καὶ εἶπα Πᾶσά µου ἡ βουλὴ στήσεται, καὶ πάντα, ὅσα βεβούλευµαι, ποιήσω· (11) καλῶν ἀπ’ ἀνατολῶν πετεινὸν καὶ ἀπὸ γῆς πόρρωθεν περὶ ὧν βεβούλευµαι, ἐλάλησα καὶ ἤγαγον, ἔκτισα καὶ ἐποίησα, ἤγαγον αὐτὸν καὶ εὐόδωσα τὴν ὁδὸν αὐτοῦ. (12) ἀκούσατέ µου, οἱ ἀπολωλεκότες τὴν καρδίαν οἱ µακρὰν ἀπὸ τῆς δικαιοσύνης. (13) ἤγγισα τὴν δικαιοσύνην µου καὶ τὴν σωτηρίαν τὴν παρ’ ἐµοῦ οὐ βραδυνῶ· δέδωκα ἐν Σιων σωτηρίαν τῷ Ισραηλ εἰς δόξασµα.

47

(1) Κατάβηθι κάθισον ἐπὶ τὴν γῆν, παρθένος θυγάτηρ Βαβυλῶνος, εἴσελθε εἰς τὸ σκότος, θυγάτηρ Χαλδαίων, ὅτι οὐκέτι προστεθήσῃ κληθῆναι ἁπαλὴ καὶ τρυφερά. (2) λαβὲ µύλον, ἄλεσον ἄλευρον, ἀποκάλυψαι τὸ κατακάλυµµά σου, ἀνακάλυψαι τὰς πολιάς, ἀνάσυραι τὰς κνήµας, διάβηθι ποταµούς· (3) ἀνακαλυφθήσεται ἡ αἰσχύνη σου, φανήσονται οἱ ὀνειδισµοί σου· τὸ δίκαιον ἐκ σοῦ λήµψοµαι, οὐκέτι µὴ παραδῶ ἀνθρώποις. (4) εἶπεν ὁ ῥυσάµενός σε κύριος σαβαωθ ὄνοµα αὐτῷ ἅγιος Ισραηλ (5) Κάθισον κατανενυγµένη, εἴσελθε εἰς τὸ σκότος, θυγάτηρ Χαλδαίων, οὐκέτι µὴ κληθῇς ἰσχὺς βασιλείας. (6) παρωξύνθην ἐπὶ τῷ λαῷ µου, ἐµίανας τὴν κληρονοµίαν µου· ἐγὼ ἔδωκα εἰς τὴν χεῖρά σου, σὺ δὲ οὐκ ἔδωκας αὐτοῖς ἔλεος, τοῦ πρεσβυτέρου ἐβάρυνας τὸν ζυγὸν σφόδρα. (7) καὶ εἶπας Εἰς τὸν αἰῶνα ἔσοµαι ἄρχουσα· οὐκ ἐνόησας ταῦτα ἐν τῇ καρδίᾳ σου οὐδὲ ἐµνήσθης τὰ ἔσχατα. (8) νῦν δὲ ἄκουσον ταῦτα, ἡ τρυφερὰ ἡ καθηµένη πεποιθυῖα ἡ λέγουσα ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς Ἐγώ εἰµι, καὶ οὐκ ἔστιν ἑτέρα· οὐ καθιῶ χήρα οὐδὲ γνώσοµαι ὀρφανείαν. (9) νῦν δὲ ἥξει ἐξαίφνης ἐπὶ σὲ τὰ δύο ταῦτα ἐν µιᾷ ἡµέρᾳ· χηρεία καὶ ἀτεκνία ἥξει ἐξαίφνης ἐπὶ σὲ ἐν τῇ φαρµακείᾳ σου ἐν τῇ ἰσχύι τῶν ἐπαοιδῶν σου σφόδρα (10) τῇ ἐλπίδι τῆς πονηρίας σου. σὺ γὰρ εἶπας Ἐγώ εἰµι, καὶ οὐκ ἔστιν ἑτέρα. γνῶθι ὅτι ἡ σύνεσις τούτων καὶ ἡ πορνεία σου ἔσται σοι αἰσχύνη. καὶ εἶπας τῇ καρδίᾳ σου Ἐγώ εἰµι, καὶ οὐκ ἔστιν ἑτέρα. (11) καὶ ἥξει ἐπὶ σὲ ἀπώλεια, καὶ οὐ µὴ γνῷς, βόθυνος, καὶ ἐµπεσῇ εἰς αὐτόν· καὶ ἥξει ἐπὶ σὲ ταλαιπωρία, καὶ οὐ µὴ δυνήσῃ καθαρὰ γενέσθαι· καὶ ἥξει ἐπὶ σὲ ἐξαπίνης ἀπώλεια, καὶ οὐ µὴ γνῷς. (12) στῆθι νῦν ἐν ταῖς ἐπαοιδαῖς σου καὶ τῇ πολλῇ φαρµακείᾳ σου, ἃ ἐµάνθανες ἐκ νεότητός σου, εἰ δυνήσῃ ὠφεληθῆναι. (13) κεκοπίακας ἐν ταῖς βουλαῖς σου· στήτωσαν καὶ σωσάτωσάν σε οἱ ἀστρολόγοι τοῦ οὐρανοῦ, οἱ ὁρῶντες τοὺς ἀστέρας ἀναγγειλάτωσάν σοι τί µέλλει ἐπὶ σὲ ἔρχεσθαι. (14) ἰδοὺ πάντες ὡς φρύγανα ἐπὶ πυρὶ κατακαήσονται καὶ οὐ µὴ ἐξέλωνται τὴν ψυχὴν αὐτῶν ἐκ φλογός· ὅτι ἔχεις ἄνθρακας πυρός, κάθισαι ἐπ’ αὐτούς. (15) οὗτοι ἔσονταί σοι βοήθεια, ἐκοπίασας ἐν τῇ µεταβολῇ σου ἐκ νεότητος, ἄνθρωπος καθ’ ἑαυτὸν ἐπλανήθη, σοὶ δὲ οὐκ ἔσται σωτηρία.

48

(1) Ἀκούσατε ταῦτα, οἶκος Ιακωβ οἱ κεκληµένοι τῷ ὀνόµατι Ισραηλ καὶ οἱ ἐξ Ιουδα ἐξελθόντες οἱ ὀµνύοντες τῷ ὀνόµατι κυρίου θεοῦ Ισραηλ µιµνῃσκόµενοι οὐ µετὰ ἀληθείας οὐδὲ µετὰ δικαιοσύνης (2) καὶ ἀντεχόµενοι τῷ ὀνόµατι τῆς πόλεως τῆς ἁγίας καὶ ἐπὶ τῷ θεῷ τοῦ Ισραηλ ἀντιστηριζόµενοι, κύριος σαβαωθ ὄνοµα αὐτῷ. (3) Τὰ πρότερα ἔτι ἀνήγγειλα, καὶ ἐκ τοῦ στόµατός µου ἐξῆλθεν καὶ ἀκουστὸν ἐγένετο· ἐξάπινα ἐποίησα, καὶ ἐπῆλθεν. (4) γινώσκω ἐγὼ ὅτι σκληρὸς εἶ, καὶ νεῦρον σιδηροῦν ὁ τράχηλός σου, καὶ τὸ µέτωπόν σου χαλκοῦν. (5) καὶ ἀνήγγειλά σοι πάλαι, πρὶν ἐλθεῖν ἐπὶ σὲ ἀκουστόν σοι ἐποίησα· µὴ εἴπῃς ὅτι Τὰ εἴδωλά µου ἐποίησαν, καὶ µὴ εἴπῃς ὅτι Τὰ γλυπτὰ καὶ τὰ χωνευτὰ ἐνετείλατό µοι. (6) ἠκούσατε πάντα, καὶ ὑµεῖς οὐκ ἔγνωτε· ἀλλὰ καὶ ἀκουστά σοι ἐποίησα τὰ καινὰ ἀπὸ τοῦ νῦν, ἃ µέλλει γίνεσθαι, καὶ οὐκ εἶπας. (7) νῦν γίνεται καὶ οὐ πάλαι, καὶ οὐ προτέραις ἡµέραις ἤκουσας αὐτά· µὴ εἴπῃς ὅτι Ναί, γινώσκω αὐτά. (8) οὔτε ἔγνως οὔτε ἠπίστω, οὔτε ἀπ’ ἀρχῆς ἤνοιξά σου τὰ ὦτα· ἔγνων γὰρ ὅτι ἀθετῶν ἀθετήσεις καὶ ἄνοµος ἔτι ἐκ κοιλίας κληθήσῃ. (9) ἕνεκεν τοῦ ἐµοῦ ὀνόµατος δείξω σοι τὸν θυµόν µου καὶ τὰ ἔνδοξά µου ἐπάξω ἐπὶ σοί, ἵνα µὴ ἐξολεθρεύσω σε. (10) ἰδοὺ πέπρακά σε οὐχ ἕνεκεν ἀργυρίου, ἐξειλάµην δέ σε ἐκ καµίνου πτωχείας· (11) ἕνεκεν ἐµοῦ ποιήσω σοι, ὅτι τὸ ἐµὸν ὄνοµα βεβηλοῦται, καὶ τὴν δόξαν µου ἑτέρῳ οὐ δώσω. (12) Ἄκουέ µου, Ιακωβ καὶ Ισραηλ ὃν ἐγὼ καλῶ· ἐγώ εἰµι πρῶτος, καὶ ἐγώ εἰµι εἰς τὸν αἰῶνα, (13) καὶ ἡ χείρ µου ἐθεµελίωσεν τὴν γῆν, καὶ ἡ δεξιά µου ἐστερέωσεν τὸν οὐρανόν· καλέσω αὐτούς, καὶ στήσονται ἅµα (14) καὶ συναχθήσονται πάντες καὶ ἀκούσονται. τίς αὐτοῖς ἀνήγγειλεν ταῦτα; ἀγαπῶν σε ἐποίησα τὸ θέληµά σου ἐπὶ Βαβυλῶνα τοῦ ἆραι σπέρµα Χαλδαίων. (15) ἐγὼ ἐλάλησα, ἐγὼ ἐκάλεσα, ἤγαγον αὐτὸν καὶ εὐόδωσα τὴν ὁδὸν αὐτοῦ. (16) προσαγάγετε πρός µε καὶ ἀκούσατε ταῦτα· οὐκ ἀπ’ ἀρχῆς ἐν κρυφῇ ἐλάλησα οὐδὲ ἐν τόπῳ γῆς σκοτεινῷ· ἡνίκα ἐγένετο, ἐκεῖ ἤµην, καὶ νῦν κύριος ἀπέσταλκέν µε καὶ τὸ πνεῦµα αὐτοῦ. (17) οὕτως λέγει κύριος ὁ ῥυσάµενός σε ὁ ἅγιος Ισραηλ Ἐγώ εἰµι ὁ θεός σου, δέδειχά σοι τοῦ εὑρεῖν σε τὴν ὁδόν, ἐν ᾗ πορεύσῃ ἐν αὐτῇ. (18) καὶ εἰ ἤκουσας τῶν ἐντολῶν µου, ἐγένετο ἂν ὡσεὶ ποταµὸς ἡ εἰρήνη σου καὶ ἡ δικαιοσύνη σου ὡς κῦµα θαλάσσης· (19) καὶ ἐγένετο ἂν ὡς ἡ ἄµµος τὸ σπέρµα σου καὶ τὰ ἔκγονα τῆς κοιλίας σου ὡς ὁ χοῦς τῆς γῆς· οὐδὲ νῦν οὐ µὴ ἐξολεθρευθῇς, οὐδὲ ἀπολεῖται τὸ ὄνοµά σου ἐνώπιόν µου. (20) Ἔξελθε ἐκ Βαβυλῶνος φεύγων ἀπὸ τῶν Χαλδαίων· φωνὴν εὐφροσύνης ἀναγγείλατε, καὶ ἀκουστὸν γενέσθω τοῦτο, ἀπαγγείλατε ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς, λέγετε Ἐρρύσατο κύριος τὸν δοῦλον αὐτοῦ Ιακωβ. (21) καὶ ἐὰν διψήσωσιν, δι’ ἐρήµου ἄξει αὐτούς, ὕδωρ ἐκ πέτρας ἐξάξει αὐτοῖς· σχισθήσεται πέτρα, καὶ ῥυήσεται ὕδωρ, καὶ πίεται ὁ λαός µου. (22) οὐκ ἔστιν χαίρειν τοῖς ἀσεβέσιν, λέγει κύριος.

49

(1) Ἀκούσατέ µου, νῆσοι, καὶ προσέχετε, ἔθνη· διὰ χρόνου πολλοῦ στήσεται, λέγει κύριος. ἐκ κοιλίας µητρός µου ἐκάλεσεν τὸ ὄνοµά µου (2) καὶ ἔθηκεν τὸ στόµα µου ὡσεὶ µάχαιραν ὀξεῖαν καὶ ὑπὸ τὴν σκέπην τῆς χειρὸς αὐτοῦ ἔκρυψέν µε, ἔθηκέν µε ὡς βέλος ἐκλεκτὸν καὶ ἐν τῇ φαρέτρᾳ αὐτοῦ ἐσκέπασέν µε. (3) καὶ εἶπέν µοι Δοῦλός µου εἶ σύ, Ισραηλ, καὶ ἐν σοὶ δοξασθήσοµαι. (4) καὶ ἐγὼ εἶπα Κενῶς ἐκοπίασα καὶ εἰς µάταιον καὶ εἰς οὐδὲν ἔδωκα τὴν ἰσχύν µου· διὰ τοῦτο ἡ κρίσις µου παρὰ κυρίῳ, καὶ ὁ πόνος µου ἐναντίον τοῦ θεοῦ µου. (5) καὶ νῦν οὕτως λέγει κύριος ὁ πλάσας µε ἐκ κοιλίας δοῦλον ἑαυτῷ τοῦ συναγαγεῖν τὸν Ιακωβ καὶ Ισραηλ πρὸς αὐτόν — συναχθήσοµαι καὶ δοξασθήσοµαι ἐναντίον κυρίου, καὶ ὁ θεός µου ἔσται µου ἰσχύς — (6) καὶ εἶπέν µοι Μέγα σοί ἐστιν τοῦ κληθῆναί σε παῖδά µου τοῦ στῆσαι τὰς φυλὰς Ιακωβ καὶ τὴν διασπορὰν τοῦ Ισραηλ ἐπιστρέψαι· ἰδοὺ τέθεικά σε εἰς διαθήκην γένους εἰς φῶς ἐθνῶν τοῦ εἶναί σε εἰς σωτηρίαν ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς. (7) Οὕτως λέγει κύριος ὁ ῥυσάµενός σε ὁ θεὸς Ισραηλ Ἁγιάσατε τὸν φαυλίζοντα τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τὸν βδελυσσόµενον ὑπὸ τῶν ἐθνῶν τῶν δούλων τῶν ἀρχόντων· βασιλεῖς ὄψονται αὐτὸν καὶ ἀναστήσονται, ἄρχοντες καὶ προσκυνήσουσιν αὐτῷ ἕνεκεν κυρίου· ὅτι πιστός ἐστιν ὁ ἅγιος Ισραηλ, καὶ ἐξελεξάµην σε. (8) οὕτως λέγει κύριος Καιρῷ δεκτῷ ἐπήκουσά σου καὶ ἐν ἡµέρᾳ σωτηρίας ἐβοήθησά σοι καὶ ἔδωκά σε εἰς διαθήκην ἐθνῶν τοῦ καταστῆσαι τὴν γῆν καὶ κληρονοµῆσαι κληρονοµίαν ἐρήµου, (9) λέγοντα τοῖς ἐν δεσµοῖς Ἐξέλθατε, καὶ τοῖς ἐν τῷ σκότει ἀνακαλυφθῆναι. καὶ ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν βοσκηθήσονται, καὶ ἐν πάσαις ταῖς τρίβοις ἡ νοµὴ αὐτῶν· (10) οὐ πεινάσουσιν οὐδὲ διψήσουσιν, οὐδὲ πατάξει αὐτοὺς καύσων οὐδὲ ὁ ἥλιος, ἀλλὰ ὁ ἐλεῶν αὐτοὺς παρακαλέσει καὶ διὰ πηγῶν ὑδάτων ἄξει αὐτούς· (11) καὶ θήσω πᾶν ὄρος εἰς ὁδὸν καὶ πᾶσαν τρίβον εἰς βόσκηµα αὐτοῖς. (12) ἰδοὺ οὗτοι πόρρωθεν ἔρχονται, οὗτοι ἀπὸ βορρᾶ καὶ οὗτοι ἀπὸ θαλάσσης, ἄMοι δὲ ἐκ γῆς Περσῶν. (13) εὐφραίνεσθε, οὐρανοί, καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ, ῥηξάτωσαν τὰ ὄρη εὐφροσύνην καὶ οἱ βουνοὶ δικαιοσύνην, ὅτι ἠλέησεν ὁ θεὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ καὶ τοὺς ταπεινοὺς τοῦ λαοῦ αὐτοῦ παρεκάλεσεν. (14) Εἶπεν δὲ Σιων Ἐγκατέλιπέν µε κύριος, καὶ ὁ κύριος ἐπελάθετό µου. (15) µὴ ἐπιλήσεται γυνὴ τοῦ παιδίου αὐτῆς τοῦ µὴ ἐλεῆσαι τὰ ἔκγονα τῆς κοιλίας αὐτῆς; εἰ δὲ καὶ ἐπιλάθοιτο ταῦτα γυνή, ἀλλ’ ἐγὼ οὐκ ἐπιλήσοµαί σου, εἶπεν κύριος. (16) ἰδοὺ ἐπὶ τῶν χειρῶν µου ἐζωγράφησά σου τὰ τείχη, καὶ ἐνώπιόν µου εἶ διὰ παντός· (17) καὶ ταχὺ οἰκοδοµηθήσῃ ὑφ’ ὧν καθῃρέθης, καὶ οἱ ἐρηµώσαντές σε ἐκ σοῦ ἐξελεύσονται. (18) ἆρον κύκλῳ τοὺς ὀφθαλµούς σου καὶ ἰδὲ πάντας, ἰδοὺ συνήχθησαν καὶ ἤλθοσαν πρὸς σέ· ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος, ὅτι πάντας αὐτοὺς ἐνδύσῃ καὶ περιθήσῃ αὐτοὺς ὡς κόσµον νύµφης. (19) ὅτι τὰ ἔρηµά σου καὶ τὰ διεφθαρµένα καὶ τὰ πεπτωκότα νῦν στενοχωρήσει ἀπὸ τῶν κατοικούντων, καὶ µακρυνθήσονται ἀπὸ σοῦ οἱ καταπίνοντές σε. (20) ἐροῦσιν γὰρ εἰς τὰ ὦτά σου οἱ υἱοί σου οὓς ἀπολώλεκας Στενός µοι ὁ τόπος, ποίησόν µοι τόπον ἵνα κατοικήσω. (21) καὶ ἐρεῖς ἐν τῇ καρδίᾳ σου Τίς ἐγέννησέν µοι τούτους; ἐγὼ δὲ ἄτεκνος καὶ χήρα, τούτους δὲ τίς ἐξέθρεψέν µοι; ἐγὼ δὲ κατελείφθην µόνη, οὗτοι δέ µοι ποῦ ἦσαν; (22) Οὕτως λέγει κύριος Ἰδοὺ αἴρω εἰς τὰ ἔθνη τὴν χεῖρά µου καὶ εἰς τὰς νήσους ἀρῶ σύσσηµόν µου, καὶ ἄξουσιν τοὺς υἱούς σου ἐν κόλπῳ, τὰς δὲ θυγατέρας σου ἐπ’ ὤµων ἀροῦσιν, (23) καὶ ἔσονται βασιλεῖς τιθηνοί σου, αἱ δὲ ἄρχουσαι τροφοί σου· ἐπὶ πρόσωπον τῆς γῆς προσκυνήσουσίν σοι καὶ τὸν χοῦν τῶν ποδῶν σου λείξουσιν· καὶ γνώσῃ ὅτι ἐγὼ κύριος, καὶ οὐκ αἰσχυνθήσῃ. (24) µὴ λήµψεταί τις παρὰ γίγαντος σκῦλα; καὶ ἐὰν αἰχµαλωτεύσῃ τις ἀδίκως, σωθήσεται; (25) οὕτως λέγει κύριος Ἐάν τις αἰχµαλωτεύσῃ γίγαντα, λήµψεται σκῦλα· λαµβάνων δὲ παρὰ ἰσχύοντος σωθήσεται· ἐγὼ δὲ τὴν κρίσιν σου κρινῶ, καὶ ἐγὼ τοὺς υἱούς σου ῥύσοµαι· (26) καὶ φάγονται οἱ θλίψαντές σε τὰς σάρκας αὐτῶν καὶ πίονται ὡς οἶνον νέον τὸ αἷµα αὐτῶν καὶ µεθυσθήσονται, καὶ αἰσθανθήσεται πᾶσα σὰρξ ὅτι ἐγὼ κύριος ὁ ῥυσάµενός σε καὶ ἀντιλαµβανόµενος ἰσχύος Ιακωβ.

50

(1) Οὕτως λέγει κύριος Ποῖον τὸ βιβλίον τοῦ ἀποστασίου τῆς µητρὸς ὑµῶν, ᾧ ἐξαπέστειλα αὐτήν; ἢ τίνι ὑπόχρεῳ πέπρακα ὑµᾶς; ἰδοὺ ταῖς ἁµαρτίαις ὑµῶν ἐπράθητε, καὶ ταῖς ἀνοµίαις ὑµῶν ἐξαπέστειλα τὴν µητέρα ὑµῶν. (2) τί ὅτι ἦλθον καὶ οὐκ ἦν ἄνθρωπος; ἐκάλεσα καὶ οὐκ ἦν ὁ ὑπακούων; µὴ οὐκ ἰσχύει ἡ χείρ µου τοῦ ῥύσασθαι; ἢ οὐκ ἰσχύω τοῦ ἐξελέσθαι; ἰδοὺ τῇ ἀπειλῇ µου ἐξερηµώσω τὴν θάλασσαν καὶ θήσω ποταµοὺς ἐρήµους, καὶ ξηρανθήσονται οἱ ἰχθύες αὐτῶν ἀπὸ τοῦ µὴ εἶναι ὕδωρ καὶ ἀποθανοῦνται ἐν δίψει. (3) καὶ ἐνδύσω τὸν οὐρανὸν σκότος καὶ θήσω ὡς σάκκον τὸ περιβόλαιον αὐτοῦ. (4) Κύριος δίδωσίν µοι γλῶσσαν παιδείας τοῦ γνῶναι ἐν καιρῷ ἡνίκα δεῖ εἰπεῖν λόγον, ἔθηκέν µοι πρωί, προσέθηκέν µοι ὠτίον ἀκούειν· (5) καὶ ἡ παιδεία κυρίου ἀνοίγει µου τὰ ὦτα, ἐγὼ δὲ οὐκ ἀπειθῶ οὐδὲ ἀντιλέγω. (6) τὸν νῶτόν µου δέδωκα εἰς µάστιγας, τὰς δὲ σιαγόνας µου εἰς ῥαπίσµατα, τὸ δὲ πρόσωπόν µου οὐκ ἀπέστρεψα ἀπὸ αἰσχύνης ἐµπτυσµάτων· (7) καὶ κύριος βοηθός µου ἐγενήθη, διὰ τοῦτο οὐκ ἐνετράπην, ἀλλὰ ἔθηκα τὸ πρόσωπόν µου ὡς στερεὰν πέτραν καὶ ἔγνων ὅτι οὐ µὴ αἰσχυνθῶ. (8) ὅτι ἐγγίζει ὁ δικαιώσας µε· τίς ὁ κρινόµενός µοι; ἀντιστήτω µοι ἅµα· καὶ τίς ὁ κρινόµενός µοι; ἐγγισάτω µοι. (9) ἰδοὺ κύριος βοηθεῖ µοι· τίς κακώσει µε; ἰδοὺ πάντες ὑµεῖς ὡς ἱµάτιον παλαιωθήσεσθε, καὶ ὡς σὴς καταφάγεται ὑµᾶς. (10) Τίς ἐν ὑµῖν ὁ φοβούµενος τὸν κύριον; ἀκουσάτω τῆς φωνῆς τοῦ παιδὸς αὐτοῦ· οἱ πορευόµενοι ἐν σκότει οὐκ ἔστιν αὐτοῖς φῶς, πεποίθατε ἐπὶ τῷ ὀνόµατι κυρίου καὶ ἀντιστηρίσασθε ἐπὶ τῷ θεῷ. (11) ἰδοὺ πάντες ὑµεῖς πῦρ καίετε καὶ κατισχύετε φλόγα· πορεύεσθε τῷ φωτὶ τοῦ πυρὸς ὑµῶν καὶ τῇ φλογί, ᾗ ἐξεκαύσατε· δι’ ἐµὲ ἐγένετο ταῦτα ὑµῖν, ἐν λύπῃ κοιµηθήσεσθε.

51

(1) Ἀκούσατέ µου, οἱ διώκοντες τὸ δίκαιον καὶ ζητοῦντες τὸν κύριον, ἐµβλέψατε εἰς τὴν στερεὰν πέτραν, ἣν ἐλατοµήσατε, καὶ εἰς τὸν βόθυνον τοῦ λάκκου, ὃν ὠρύξατε. (2) ἐµβλέψατε εἰς Αβρααµ τὸν πατέρα ὑµῶν καὶ εἰς Σαρραν τὴν ὠδίνουσαν ὑµᾶς· ὅτι εἷς ἦν, καὶ ἐκάλεσα αὐτὸν καὶ εὐλόγησα αὐτὸν καὶ ἠγάπησα αὐτὸν καὶ ἐπλήθυνα αὐτόν. (3) καὶ σὲ νῦν παρακαλέσω, Σιων, καὶ παρεκάλεσα πάντα τὰ ἔρηµα αὐτῆς καὶ θήσω τὰ ἔρηµα αὐτῆς ὡς παράδεισον κυρίου· εὐφροσύνην καὶ ἀγαλλίαµα εὑρήσουσιν ἐν αὐτῇ, ἐξοµολόγησιν καὶ φωνὴν αἰνέσεως. — (4) ἀκούσατέ µου ἀκούσατε, λαός µου, καὶ οἱ βασιλεῖς, πρός µε ἐνωτίσασθε· ὅτι νόµος παρ’ ἐµοῦ ἐξελεύσεται καὶ ἡ κρίσις µου εἰς φῶς ἐθνῶν. (5) ἐγγίζει ταχὺ ἡ δικαιοσύνη µου, καὶ ἐξελεύσεται ὡς φῶς τὸ σωτήριόν µου, καὶ εἰς τὸν βραχίονά µου ἔθνη ἐλπιοῦσιν· ἐµὲ νῆσοι ὑποµενοῦσιν καὶ εἰς τὸν βραχίονά µου ἐλπιοῦσιν. (6) ἄρατε εἰς τὸν οὐρανὸν τοὺς ὀφθαλµοὺς ὑµῶν καὶ ἐµβλέψατε εἰς τὴν γῆν κάτω, ὅτι ὁ οὐρανὸς ὡς καπνὸς ἐστερεώθη, ἡ δὲ γῆ ὡς ἱµάτιον παλαιωθήσεται, οἱ δὲ κατοικοῦντες τὴν γῆν ὥσπερ ταῦτα ἀποθανοῦνται, τὸ δὲ σωτήριόν µου εἰς τὸν αἰῶνα ἔσται, ἡ δὲ δικαιοσύνη µου οὐ µὴ ἐκλίπῃ. — (7) ἀκούσατέ µου, οἱ εἰδότες κρίσιν, λαός µου, οὗ ὁ νόµος µου ἐν τῇ καρδίᾳ ὑµῶν· µὴ φοβεῖσθε ὀνειδισµὸν ἀνθρώπων καὶ τῷ φαυλισµῷ αὐτῶν µὴ ἡττᾶσθε. (8) ὥσπερ γὰρ ἱµάτιον βρωθήσεται ὑπὸ χρόνου καὶ ὡς ἔρια βρωθήσεται ὑπὸ σητός· ἡ δὲ δικαιοσύνη µου εἰς τὸν αἰῶνα ἔσται, τὸ δὲ σωτήριόν µου εἰς γενεὰς γενεῶν. (9) Ἐξεγείρου ἐξεγείρου, Ιερουσαληµ, καὶ ἔνδυσαι τὴν ἰσχὺν τοῦ βραχίονός σου· ἐξεγείρου ὡς ἐν ἀρχῇ ἡµέρας, ὡς γενεὰ αἰῶνος. οὐ σὺ εἶ (10) ἡ ἐρηµοῦσα θάλασσαν, ὕδωρ ἀβύσσου πλῆθος; ἡ θεῖσα τὰ βάθη τῆς θαλάσσης ὁδὸν διαβάσεως ῥυοµένοις (11) καὶ λελυτρωµένοις; ὑπὸ γὰρ κυρίου ἀποστραφήσονται καὶ ἥξουσιν εἰς Σιων µετ’ εὐφροσύνης καὶ ἀγαλλιάµατος αἰωνίου· ἐπὶ γὰρ τῆς κεφαλῆς αὐτῶν ἀγαλλίασις καὶ αἴνεσις, καὶ εὐφροσύνη καταλήµψεται αὐτούς, ἀπέδρα ὀδύνη καὶ λύπη καὶ στεναγµός. (12) ἐγώ εἰµι ἐγώ εἰµι ὁ παρακαλῶν σε· γνῶθι τίνα εὐλαβηθεῖσα ἐφοβήθης ἀπὸ ἀνθρώπου θνητοῦ καὶ ἀπὸ υἱοῦ ἀνθρώπου, οἳ ὡσεὶ χόρτος ἐξηράνθησαν. (13) καὶ ἐπελάθου θεὸν τὸν ποιήσαντά σε, τὸν ποιήσαντα τὸν οὐρανὸν καὶ θεµελιώσαντα τὴν γῆν, καὶ ἐφόβου ἀεὶ πάσας τὰς ἡµέρας τὸ πρόσωπον τοῦ θυµοῦ τοῦ θλίβοντός σε· ὃν τρόπον γὰρ ἐβουλεύσατο τοῦ ἆραί σε, καὶ νῦν ποῦ ὁ θυµὸς τοῦ θλίβοντός σε; (14) ἐν γὰρ τῷ σῴζεσθαί σε οὐ στήσεται οὐδὲ χρονιεῖ· (15) ὅτι ἐγὼ ὁ θεός σου ὁ ταράσσων τὴν θάλασσαν καὶ ἠχῶν τὰ κύµατα αὐτῆς, κύριος σαβαωθ ὄνοµά µοι. (16) θήσω τοὺς λόγους µου εἰς τὸ στόµα σου καὶ ὑπὸ τὴν σκιὰν τῆς χειρός µου σκεπάσω σε, ἐν ᾗ ἔστησα τὸν οὐρανὸν καὶ ἐθεµελίωσα τὴν γῆν· καὶ ἐρεῖ Σιων Λαός µου εἶ σύ. (17) Ἐξεγείρου ἐξεγείρου ἀνάστηθι, Ιερουσαληµ ἡ πιοῦσα τὸ ποτήριον τοῦ θυµοῦ ἐκ χειρὸς κυρίου· τὸ ποτήριον γὰρ τῆς πτώσεως, τὸ κόνδυ τοῦ θυµοῦ ἐξέπιες καὶ ἐξεκένωσας. (18) καὶ οὐκ ἦν ὁ παρακαλῶν σε ἀπὸ πάντων τῶν τέκνων σου, ὧν ἔτεκες, καὶ οὐκ ἦν ὁ ἀντιλαµβανόµενος τῆς χειρός σου οὐδὲ ἀπὸ πάντων τῶν υἱῶν σου, ὧν ὕψωσας. (19) δύο ταῦτα ἀντικείµενά σοι· τίς σοι συλλυπηθήσεται; πτῶµα καὶ σύντριµµα, λιµὸς καὶ µάχαιρα· τίς σε παρακαλέσει; (20) οἱ υἱοί σου οἱ ἀπορούµενοι, οἱ καθεύδοντες ἐπ’ ἄκρου πάσης ἐξόδου ὡς σευτλίον ἡµίεφθον, οἱ πλήρεις θυµοῦ κυρίου, ἐκλελυµένοι διὰ κυρίου τοῦ θεοῦ. (21) διὰ τοῦτο ἄκουε, τεταπεινωµένη καὶ µεθύουσα οὐκ ἀπὸ οἴνου· (22) οὕτως λέγει κύριος ὁ θεὸς ὁ κρίνων τὸν λαὸν αὐτοῦ Ἰδοὺ εἴληφα ἐκ τῆς χειρός σου τὸ ποτήριον τῆς πτώσεως, τὸ κόνδυ τοῦ θυµοῦ, καὶ οὐ προσθήσῃ ἔτι πιεῖν αὐτό· (23) καὶ ἐµβαλῶ αὐτὸ εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἀδικησάντων σε καὶ τῶν ταπεινωσάντων σε, οἳ εἶπαν τῇ ψυχῇ σου Κύψον, ἵνα παρέλθωµεν· καὶ ἔθηκας ἴσα τῇ γῇ τὰ µετάφρενά σου ἔξω τοῖς παραπορευοµένοις.

52

(1) Ἐξεγείρου ἐξεγείρου, Σιων, ἔνδυσαι τὴν ἰσχύν σου, Σιων, καὶ ἔνδυσαι τὴν δόξαν σου, Ιερουσαληµ πόλις ἡ ἁγία· οὐκέτι προστεθήσεται διελθεῖν διὰ σοῦ ἀπερίτµητος καὶ ἀκάθαρτος. (2) ἐκτίναξαι τὸν χοῦν καὶ ἀνάστηθι κάθισον, Ιερουσαληµ· ἔκδυσαι τὸν δεσµὸν τοῦ τραχήλου σου, ἡ αἰχµάλωτος θυγάτηρ Σιων. (3) ὅτι τάδε λέγει κύριος Δωρεὰν ἐπράθητε καὶ οὐ µετὰ ἀργυρίου λυτρωθήσεσθε. (4) οὕτως λέγει κύριος Εἰς Αἴγυπτον κατέβη ὁ λαός µου τὸ πρότερον παροικῆσαι ἐκεῖ, καὶ εἰς Ἀσσυρίους βίᾳ ἤχθησαν· (5) καὶ νῦν τί ὧδέ ἐστε; τάδε λέγει κύριος. ὅτι ἐλήµφθη ὁ λαός µου δωρεάν, θαυµάζετε καὶ ὀλολύζετε· τάδε λέγει κύριος. δι’ ὑµᾶς διὰ παντὸς τὸ ὄνοµά µου βλασφηµεῖται ἐν τοῖς ἔθνεσιν. (6) διὰ τοῦτο γνώσεται ὁ λαός µου τὸ ὄνοµά µου ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ, ὅτι ἐγώ εἰµι αὐτὸς ὁ λαλῶν· πάρειµι (7) ὡς ὥρα ἐπὶ τῶν ὀρέων, ὡς πόδες εὐαγγελιζοµένου ἀκοὴν εἰρήνης, ὡς εὐαγγελιζόµενος ἀγαθά, ὅτι ἀκουστὴν ποιήσω τὴν σωτηρίαν σου λέγων Σιων Βασιλεύσει σου ὁ θεός· (8) ὅτι φωνὴ τῶν φυλασσόντων σε ὑψώθη, καὶ τῇ φωνῇ ἅµα εὐφρανθήσονται· ὅτι ὀφθαλµοὶ πρὸς ὀφθαλµοὺς ὄψονται, ἡνίκα ἂν ἐλεήσῃ κύριος τὴν Σιων. (9) ῥηξάτω εὐφροσύνην ἅµα τὰ ἔρηµα Ιερουσαληµ, ὅτι ἠλέησεν κύριος αὐτὴν καὶ ἐρρύσατο Ιερουσαληµ. (10) καὶ ἀποκαλύψει κύριος τὸν βραχίονα αὐτοῦ τὸν ἅγιον ἐνώπιον πάντων τῶν ἐθνῶν, καὶ ὄψονται πάντα τὰ ἄκρα τῆς γῆς τὴν σωτηρίαν τὴν παρὰ τοῦ θεοῦ. (11) ἀπόστητε ἀπόστητε ἐξέλθατε ἐκεῖθεν καὶ ἀκαθάρτου µὴ ἅπτεσθε, ἐξέλθατε ἐκ µέσου αὐτῆς ἀφορίσθητε, οἱ φέροντες τὰ σκεύη κυρίου· (12) ὅτι οὐ µετὰ ταραχῆς ἐξελεύσεσθε οὐδὲ φυγῇ πορεύσεσθε, πορεύσεται γὰρ πρότερος ὑµῶν κύριος καὶ ὁ ἐπισυνάγων ὑµᾶς κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ. (13) Ἰδοὺ συνήσει ὁ παῖς µου καὶ ὑψωθήσεται καὶ δοξασθήσεται σφόδρα. (14) ὃν τρόπον ἐκστήσονται ἐπὶ σὲ πολλοί — οὕτως ἀδοξήσει ἀπὸ ἀνθρώπων τὸ εἶδός σου καὶ ἡ δόξα σου ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων —, (15) οὕτως θαυµάσονται ἔθνη πολλὰ ἐπ’ αὐτῷ, καὶ συνέξουσιν βασιλεῖς τὸ στόµα αὐτῶν· ὅτι οἷς οὐκ ἀνηγγέλη περὶ αὐτοῦ, ὄψονται, καὶ οἳ οὐκ ἀκηκόασιν, συνήσουσιν. —

53

(1) κύριε, τίς ἐπίστευσεν τῇ ἀκοῇ ἡµῶν; καὶ ὁ βραχίων κυρίου τίνι ἀπεκαλύφθη; (2) ἀνηγγείλαµεν ἐναντίον αὐτοῦ ὡς παιδίον, ὡς ῥίζα ἐν γῇ διψώσῃ, οὐκ ἔστιν εἶδος αὐτῷ οὐδὲ δόξα· καὶ εἴδοµεν αὐτόν, καὶ οὐκ εἶχεν εἶδος οὐδὲ κάλλος· (3) ἀλλὰ τὸ εἶδος αὐτοῦ ἄτιµον ἐκλεῖπον παρὰ πάντας ἀνθρώπους, ἄνθρωπος ἐν πληγῇ ὢν καὶ εἰδὼς φέρειν µαλακίαν, ὅτι ἀπέστραπται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, ἠτιµάσθη καὶ οὐκ ἐλογίσθη. (4) οὗτος τὰς ἁµαρτίας ἡµῶν φέρει καὶ περὶ ἡµῶν ὀδυνᾶται, καὶ ἡµεῖς ἐλογισάµεθα αὐτὸν εἶναι ἐν πόνῳ καὶ ἐν πληγῇ καὶ ἐν κακώσει. (5) αὐτὸς δὲ ἐτραυµατίσθη διὰ τὰς ἀνοµίας ἡµῶν καὶ µεµαλάκισται διὰ τὰς ἁµαρτίας ἡµῶν· παιδεία εἰρήνης ἡµῶν ἐπ’ αὐτόν, τῷ µώλωπι αὐτοῦ ἡµεῖς ἰάθηµεν. (6) πάντες ὡς πρόβατα ἐπλανήθηµεν, ἄνθρωπος τῇ ὁδῷ αὐτοῦ ἐπλανήθη· καὶ κύριος παρέδωκεν αὐτὸν ταῖς ἁµαρτίαις ἡµῶν. (7) καὶ αὐτὸς διὰ τὸ κεκακῶσθαι οὐκ ἀνοίγει τὸ στόµα· ὡς πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν ἤχθη καὶ ὡς ἀµνὸς ἐναντίον τοῦ κείροντος αὐτὸν ἄφωνος οὕτως οὐκ ἀνοίγει τὸ στόµα αὐτοῦ. (8) ἐν τῇ ταπεινώσει ἡ κρίσις αὐτοῦ ἤρθη· τὴν γενεὰν αὐτοῦ τίς διηγήσεται; ὅτι αἴρεται ἀπὸ τῆς γῆς ἡ ζωὴ αὐτοῦ, ἀπὸ τῶν ἀνοµιῶν τοῦ λαοῦ µου ἤχθη εἰς θάνατον. (9) καὶ δώσω τοὺς πονηροὺς ἀντὶ τῆς ταφῆς αὐτοῦ καὶ τοὺς πλουσίους ἀντὶ τοῦ θανάτου αὐτοῦ· ὅτι ἀνοµίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόµατι αὐτοῦ. (10) καὶ κύριος βούλεται καθαρίσαι αὐτὸν τῆς πληγῆς· ἐὰν δῶτε περὶ ἁµαρτίας, ἡ ψυχὴ ὑµῶν ὄψεται σπέρµα µακρόβιον· καὶ βούλεται κύριος ἀφελεῖν (11) ἀπὸ τοῦ πόνου τῆς ψυχῆς αὐτοῦ, δεῖξαι αὐτῷ φῶς καὶ πλάσαι τῇ συνέσει, δικαιῶσαι δίκαιον εὖ δουλεύοντα πολλοῖς, καὶ τὰς ἁµαρτίας αὐτῶν αὐτὸς ἀνοίσει. (12) διὰ τοῦτο αὐτὸς κληρονοµήσει πολλοὺς καὶ τῶν ἰσχυρῶν µεριεῖ σκῦλα, ἀνθ’ ὧν παρεδόθη εἰς θάνατον ἡ ψυχὴ αὐτοῦ, καὶ ἐν τοῖς ἀνόµοις ἐλογίσθη· καὶ αὐτὸς ἁµαρτίας πολλῶν ἀνήνεγκεν καὶ διὰ τὰς ἁµαρτίας αὐτῶν παρεδόθη.

54

(1) Εὐφράνθητι, στεῖρα ἡ οὐ τίκτουσα, ῥῆξον καὶ βόησον, ἡ οὐκ ὠδίνουσα, ὅτι πολλὰ τὰ τέκνα τῆς ἐρήµου µᾶλλον ἢ τῆς ἐχούσης τὸν ἄνδρα, εἶπεν γὰρ κύριος. (2) πλάτυνον τὸν τόπον τῆς σκηνῆς σου καὶ τῶν αὐλαιῶν σου, πῆξον, µὴ φείσῃ· µάκρυνον τὰ σχοινίσµατά σου καὶ τοὺς πασσάλους σου κατίσχυσον. (3) ἔτι εἰς τὰ δεξιὰ καὶ εἰς τὰ ἀριστερὰ ἐκπέτασον, καὶ τὸ σπέρµα σου ἔθνη κληρονοµήσει, καὶ πόλεις ἠρηµωµένας κατοικιεῖς. (4) µὴ φοβοῦ ὅτι κατῃσχύνθης, µηδὲ ἐντραπῇς ὅτι ὠνειδίσθης· ὅτι αἰσχύνην αἰώνιον ἐπιλήσῃ καὶ ὄνειδος τῆς χηρείας σου οὐ µὴ µνησθήσῃ. (5) ὅτι κύριος ὁ ποιῶν σε, κύριος σαβαωθ ὄνοµα αὐτῷ· καὶ ὁ ῥυσάµενός σε αὐτὸς θεὸς Ισραηλ, πάσῃ τῇ γῇ κληθήσεται. (6) οὐχ ὡς γυναῖκα καταλελειµµένην καὶ ὀλιγόψυχον κέκληκέν σε κύριος οὐδ’ ὡς γυναῖκα ἐκ νεότητος µεµισηµένην, εἶπεν ὁ θεός σου· (7) χρόνον µικρὸν κατέλιπόν σε καὶ µετὰ ἐλέους µεγάλου ἐλεήσω σε, (8) ἐν θυµῷ µικρῷ ἀπέστρεψα τὸ πρόσωπόν µου ἀπὸ σοῦ καὶ ἐν ἐλέει αἰωνίῳ ἐλεήσω σε, εἶπεν ὁ ῥυσάµενός σε κύριος. (9) ἀπὸ τοῦ ὕδατος τοῦ ἐπὶ Νωε τοῦτό µοί ἐστιν· καθότι ὤµοσα αὐτῷ ἐν τῷ χρόνῳ ἐκείνῳ τῇ γῇ µὴ θυµωθήσεσθαι ἐπὶ σοὶ ἔτι µηδὲ ἐν ἀπειλῇ σου (10) τὰ ὄρη µεταστήσεσθαι οὐδὲ οἱ βουνοί σου µετακινηθήσονται, οὕτως οὐδὲ τὸ παρ’ ἐµοῦ σοι ἔλεος ἐκλείψει οὐδὲ ἡ διαθήκη τῆς εἰρήνης σου οὐ µὴ µεταστῇ· εἶπεν γὰρ κύριος Ἵλεώς σοι. (11) Ταπεινὴ καὶ ἀκατάστατος, οὐ παρεκλήθης, ἰδοὺ ἐγὼ ἑτοιµάζω σοὶ ἄνθρακα τὸν λίθον σου καὶ τὰ θεµέλιά σου σάπφειρον (12) καὶ θήσω τὰς ἐπάλξεις σου ἴασπιν καὶ τὰς πύλας σου λίθους κρυστάλλου καὶ τὸν περίβολόν σου λίθους ἐκλεκτοὺς (13) καὶ πάντας τοὺς υἱούς σου διδακτοὺς θεοῦ καὶ ἐν πολλῇ εἰρήνῃ τὰ τέκνα σου. (14) καὶ ἐν δικαιοσύνῃ οἰκοδοµηθήσῃ· ἀπέχου ἀπὸ ἀδίκου καὶ οὐ φοβηθήσῃ, καὶ τρόµος οὐκ ἐγγιεῖ σοι. (15) ἰδοὺ προσήλυτοι προσελεύσονταί σοι δι’ ἐµοῦ καὶ ἐπὶ σὲ καταφεύξονται. (16) ἰδοὺ ἐγὼ κτίζω σε, οὐχ ὡς χαλκεὺς φυσῶν ἄνθρακας καὶ ἐκφέρων σκεῦος εἰς ἔργον· ἐγὼ δὲ ἔκτισά σε οὐκ εἰς ἀπώλειαν φθεῖραι (17) πᾶν σκεῦος φθαρτόν. ἐπὶ σὲ οὐκ εὐοδώσω, καὶ πᾶσα φωνὴ ἀναστήσεται ἐπὶ σὲ εἰς κρίσιν· πάντας αὐτοὺς ἡττήσεις, οἱ δὲ ἔνοχοί σου ἔσονται ἐν αὐτῇ. ἔστιν κληρονοµία τοῖς θεραπεύουσιν κύριον, καὶ ὑµεῖς ἔσεσθέ µοι δίκαιοι, λέγει κύριος.

55

(1) Οἱ διψῶντες, πορεύεσθε ἐφ’ ὕδωρ, καὶ ὅσοι µὴ ἔχετε ἀργύριον, βαδίσαντες ἀγοράσατε καὶ πίετε ἄνευ ἀργυρίου καὶ τιµῆς οἴνου καὶ στέαρ. (2) ἵνα τί τιµᾶσθε ἀργυρίου, καὶ τὸν µόχθον ὑµῶν οὐκ εἰς πλησµονήν; ἀκούσατέ µου καὶ φάγεσθε ἀγαθά, καὶ ἐντρυφήσει ἐν ἀγαθοῖς ἡ ψυχὴ ὑµῶν. (3) προσέχετε τοῖς ὠτίοις ὑµῶν καὶ ἐπακολουθήσατε ταῖς ὁδοῖς µου· ἐπακούσατέ µου, καὶ ζήσεται ἐν ἀγαθοῖς ἡ ψυχὴ ὑµῶν· καὶ διαθήσοµαι ὑµῖν διαθήκην αἰώνιον, τὰ ὅσια Δαυιδ τὰ πιστά. (4) ἰδοὺ µαρτύριον ἐν ἔθνεσιν δέδωκα αὐτόν, ἄρχοντα καὶ προστάσσοντα ἔθνεσιν. (5) ἔθνη, ἃ οὐκ ᾔδεισάν σε, ἐπικαλέσονταί σε, καὶ λαοί, οἳ οὐκ ἐπίστανταί σε, ἐπὶ σὲ καταφεύξονται ἕνεκεν τοῦ θεοῦ σου τοῦ ἁγίου Ισραηλ, ὅτι ἐδόξασέν σε. (6) Ζητήσατε τὸν θεὸν καὶ ἐν τῷ εὑρίσκειν αὐτὸν ἐπικαλέσασθε· ἡνίκα δ’ ἂν ἐγγίζῃ ὑµῖν, (7) ἀπολιπέτω ὁ ἀσεβὴς τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ καὶ ἀνὴρ ἄνοµος τὰς βουλὰς αὐτοῦ καὶ ἐπιστραφήτω ἐπὶ κύριον, καὶ ἐλεηθήσεται, ὅτι ἐπὶ πολὺ ἀφήσει τὰς ἁµαρτίας ὑµῶν. (8) οὐ γάρ εἰσιν αἱ βουλαί µου ὥσπερ αἱ βουλαὶ ὑµῶν οὐδὲ ὥσπερ αἱ ὁδοὶ ὑµῶν αἱ ὁδοί µου, λέγει κύριος· (9) ἀλλ’ ὡς ἀπέχει ὁ οὐρανὸς ἀπὸ τῆς γῆς, οὕτως ἀπέχει ἡ ὁδός µου ἀπὸ τῶν ὁδῶν ὑµῶν καὶ τὰ διανοήµατα ὑµῶν ἀπὸ τῆς διανοίας µου. (10) ὡς γὰρ ἐὰν καταβῇ ὑετὸς ἢ χιὼν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ οὐ µὴ ἀποστραφῇ, ἕως ἂν µεθύσῃ τὴν γῆν, καὶ ἐκτέκῃ καὶ ἐκβλαστήσῃ καὶ δῷ σπέρµα τῷ σπείροντι καὶ ἄρτον εἰς βρῶσιν, (11) οὕτως ἔσται τὸ ῥῆµά µου, ὃ ἐὰν ἐξέλθῃ ἐκ τοῦ στόµατός µου, οὐ µὴ ἀποστραφῇ, ἕως ἂν συντελεσθῇ ὅσα ἠθέλησα καὶ εὐοδώσω τὰς ὁδούς σου καὶ τὰ ἐντάλµατά µου. (12) ἐν γὰρ εὐφροσύνῃ ἐξελεύσεσθε καὶ ἐν χαρᾷ διδαχθήσεσθε· τὰ γὰρ ὄρη καὶ οἱ βουνοὶ ἐξαλοῦνται προσδεχόµενοι ὑµᾶς ἐν χαρᾷ, καὶ πάντα τὰ ξύλα τοῦ ἀγροῦ ἐπικροτήσει τοῖς κλάδοις, (13) καὶ ἀντὶ τῆς στοιβῆς ἀναβήσεται κυπάρισσος, ἀντὶ δὲ τῆς κονύζης ἀναβήσεται µυρσίνη· καὶ ἔσται κύριος εἰς ὄνοµα καὶ εἰς σηµεῖον αἰώνιον καὶ οὐκ ἐκλείψει.

56

(1) Τάδε λέγει κύριος Φυλάσσεσθε κρίσιν, ποιήσατε δικαιοσύνην· ἤγγισεν γὰρ τὸ σωτήριόν µου παραγίνεσθαι καὶ τὸ ἔλεός µου ἀποκαλυφθῆναι. (2) µακάριος ἀνὴρ ὁ ποιῶν ταῦτα καὶ ἄνθρωπος ὁ ἀντεχόµενος αὐτῶν καὶ φυλάσσων τὰ σάββατα µὴ βεβηλοῦν καὶ διατηρῶν τὰς χεῖρας αὐτοῦ µὴ ποιεῖν ἀδίκηµα. (3) µὴ λεγέτω ὁ ἀλλογενὴς ὁ προσκείµενος πρὸς κύριον Ἀφοριεῖ µε ἄρα κύριος ἀπὸ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ· καὶ µὴ λεγέτω ὁ εὐνοῦχος ὅτι Ἐγώ εἰµι ξύλον ξηρόν. (4) τάδε λέγει κύριος Τοῖς εὐνούχοις, ὅσοι ἂν φυλάξωνται τὰ σάββατά µου καὶ ἐκλέξωνται ἃ ἐγὼ θέλω καὶ ἀντέχωνται τῆς διαθήκης µου, (5) δώσω αὐτοῖς ἐν τῷ οἴκῳ µου καὶ ἐν τῷ τείχει µου τόπον ὀνοµαστὸν κρείττω υἱῶν καὶ θυγατέρων, ὄνοµα αἰώνιον δώσω αὐτοῖς καὶ οὐκ ἐκλείψει. (6) καὶ τοῖς ἀλλογενέσι τοῖς προσκειµένοις κυρίῳ δουλεύειν αὐτῷ καὶ ἀγαπᾶν τὸ ὄνοµα κυρίου τοῦ εἶναι αὐτῷ εἰς δούλους καὶ δούλας καὶ πάντας τοὺς φυλασσοµένους τὰ σάββατά µου µὴ βεβηλοῦν καὶ ἀντεχοµένους τῆς διαθήκης µου, (7) εἰσάξω αὐτοὺς εἰς τὸ ὄρος τὸ ἅγιόν µου καὶ εὐφρανῶ αὐτοὺς ἐν τῷ οἴκῳ τῆς προσευχῆς µου· τὰ ὁλοκαυτώµατα αὐτῶν καὶ αἱ θυσίαι αὐτῶν ἔσονται δεκταὶ ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου µου· ὁ γὰρ οἶκός µου οἶκος προσευχῆς κληθήσεται πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν, (8) εἶπεν κύριος ὁ συνάγων τοὺς διεσπαρµένους Ισραηλ, ὅτι συνάξω ἐπ’ αὐτὸν συναγωγήν. (9) Πάντα τὰ θηρία τὰ ἄγρια, δεῦτε φάγετε, πάντα τὰ θηρία τοῦ δρυµοῦ. (10) ἴδετε ὅτι πάντες ἐκτετύφλωνται, οὐκ ἔγνωσαν φρονῆσαι, πάντες κύνες ἐνεοί, οὐ δυνήσονται ὑλακτεῖν, ἐνυπνιαζόµενοι κοίτην, φιλοῦντες νυστάξαι. (11) καὶ οἱ κύνες ἀναιδεῖς τῇ ψυχῇ, οὐκ εἰδότες πλησµονήν· καί εἰσιν πονηροὶ οὐκ εἰδότες σύνεσιν, πάντες ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν ἐξηκολούθησαν, ἕκαστος κατὰ τὸ ἑαυτοῦ.

57

(1) Ἴδετε ὡς ὁ δίκαιος ἀπώλετο, καὶ οὐδεὶς ἐκδέχεται τῇ καρδίᾳ, καὶ ἄνδρες δίκαιοι αἴρονται, καὶ οὐδεὶς κατανοεῖ. ἀπὸ γὰρ προσώπου ἀδικίας ἦρται ὁ δίκαιος· (2) ἔσται ἐν εἰρήνῃ ἡ ταφὴ αὐτοῦ, ἦρται ἐκ τοῦ µέσου. (3) ὑµεῖς δὲ προσαγάγετε ὧδε, υἱοὶ ἄνοµοι, σπέρµα µοιχῶν καὶ πόρνης· (4) ἐν τίνι ἐνετρυφήσατε; καὶ ἐπὶ τίνα ἠνοίξατε τὸ στόµα ὑµῶν; καὶ ἐπὶ τίνα ἐχαλάσατε τὴν γλῶσσαν ὑµῶν; οὐχ ὑµεῖς ἐστε τέκνα ἀπωλείας, σπέρµα ἄνοµον; (5) οἱ παρακαλοῦντες ἐπὶ τὰ εἴδωλα ὑπὸ δένδρα δασέα, σφάζοντες τὰ τέκνα αὐτῶν ἐν ταῖς φάραγξιν ἀνὰ µέσον τῶν πετρῶν. (6) ἐκείνη σου ἡ µερίς, οὗτός σου ὁ κλῆρος, κἀκείνοις ἐξέχεας σπονδὰς κἀκείνοις ἀνήνεγκας θυσίας· ἐπὶ τούτοις οὖν οὐκ ὀργισθήσοµαι; (7) ἐπ’ ὄρος ὑψηλὸν καὶ µετέωρον, ἐκεῖ σου ἡ κοίτη, κἀκεῖ ἀνεβίβασας θυσίας. (8) καὶ ὀπίσω τῶν σταθµῶν τῆς θύρας σου ἔθηκας µνηµόσυνά σου· ᾤου ὅτι ἐὰν ἀπ’ ἐµοῦ ἀποστῇς, πλεῖόν τι ἕξεις· ἠγάπησας τοὺς κοιµωµένους µετὰ σοῦ (9) καὶ ἐπλήθυνας τὴν πορνείαν σου µετ’ αὐτῶν καὶ πολλοὺς ἐποίησας τοὺς µακρὰν ἀπὸ σοῦ καὶ ἀπέστειλας πρέσβεις ὑπὲρ τὰ ὅριά σου καὶ ἀπέστρεψας καὶ ἐταπεινώθης ἕως ᾅδου. (10) ταῖς πολυοδίαις σου ἐκοπίασας καὶ οὐκ εἶπας Παύσοµαι ἐνισχύουσα ὅτι ἔπραξας ταῦτα, διὰ τοῦτο οὐ κατεδεήθης µου (11) σύ. τίνα εὐλαβηθεῖσα ἐφοβήθης καὶ ἐψεύσω µε καὶ οὐκ ἐµνήσθης µου οὐδὲ ἔλαβές µε εἰς τὴν διάνοιαν οὐδὲ εἰς τὴν καρδίαν σου; κἀγώ σε ἰδὼν παρορῶ, καὶ ἐµὲ οὐκ ἐφοβήθης. (12) κἀγὼ ἀπαγγελῶ τὴν δικαιοσύνην µου καὶ τὰ κακά σου, ἃ οὐκ ὠφελήσουσίν σε. (13) ὅταν ἀναβοήσῃς, ἐξελέσθωσάν σε ἐν τῇ θλίψει σου· τούτους γὰρ πάντας ἄνεµος λήµψεται καὶ ἀποίσει καταιγίς. οἱ δὲ ἀντεχόµενοί µου κτήσονται γῆν καὶ κληρονοµήσουσιν τὸ ὄρος τὸ ἅγιόν µου. (14) καὶ ἐροῦσιν Καθαρίσατε ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ ὁδοὺς καὶ ἄρατε σκῶλα ἀπὸ τῆς ὁδοῦ τοῦ λαοῦ µου. (15) Τάδε λέγει κύριος ὁ ὕψιστος ὁ ἐν ὑψηλοῖς κατοικῶν τὸν αἰῶνα, ἅγιος ἐν ἁγίοις ὄνοµα αὐτῷ, κύριος ὕψιστος ἐν ἁγίοις ἀναπαυόµενος καὶ ὀλιγοψύχοις διδοὺς µακροθυµίαν καὶ διδοὺς ζωὴν τοῖς συντετριµµένοις τὴν καρδίαν (16) Οὐκ εἰς τὸν αἰῶνα ἐκδικήσω ὑµᾶς οὐδὲ διὰ παντὸς ὀργισθήσοµαι ὑµῖν· πνεῦµα γὰρ παρ’ ἐµοῦ ἐξελεύσεται, καὶ πνοὴν πᾶσαν ἐγὼ ἐποίησα. (17) δι’ ἁµαρτίαν βραχύ τι ἐλύπησα αὐτὸν καὶ ἐπάταξα αὐτὸν καὶ ἀπέστρεψα τὸ πρόσωπόν µου ἀπ’ αὐτοῦ, καὶ ἐλυπήθη καὶ ἐπορεύθη στυγνὸς ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ. (18) τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ ἑώρακα καὶ ἰασάµην αὐτὸν καὶ παρεκάλεσα αὐτὸν καὶ ἔδωκα αὐτῷ παράκλησιν ἀληθινήν, (19) εἰρήνην ἐπ’ εἰρήνην τοῖς µακρὰν καὶ τοῖς ἐγγὺς οὖσιν· καὶ εἶπεν κύριος Ἰάσοµαι αὐτούς. (20) οἱ δὲ ἄδικοι οὕτως κλυδωνισθήσονται καὶ ἀναπαύσασθαι οὐ δυνήσονται. (21) οὐκ ἔστιν χαίρειν τοῖς ἀσεβέσιν, εἶπεν κύριος ὁ θεός.

58

(1) Ἀναβόησον ἐν ἰσχύι καὶ µὴ φείσῃ, ὡς σάλπιγγα ὕψωσον τὴν φωνήν σου καὶ ἀνάγγειλον τῷ λαῷ µου τὰ ἁµαρτήµατα αὐτῶν καὶ τῷ οἴκῳ Ιακωβ τὰς ἀνοµίας αὐτῶν. (2) ἐµὲ ἡµέραν ἐξ ἡµέρας ζητοῦσιν καὶ γνῶναί µου τὰς ὁδοὺς ἐπιθυµοῦσιν· ὡς λαὸς δικαιοσύνην πεποιηκὼς καὶ κρίσιν θεοῦ αὐτοῦ µὴ ἐγκαταλελοιπὼς αἰτοῦσίν µε νῦν κρίσιν δικαίαν καὶ ἐγγίζειν θεῷ ἐπιθυµοῦσιν (3) λέγοντες Τί ὅτι ἐνηστεύσαµεν καὶ οὐκ εἶδες; ἐταπεινώσαµεν τὰς ψυχὰς ἡµῶν καὶ οὐκ ἔγνως; ἐν γὰρ ταῖς ἡµέραις τῶν νηστειῶν ὑµῶν εὑρίσκετε τὰ θελήµατα ὑµῶν καὶ πάντας τοὺς ὑποχειρίους ὑµῶν ὑπονύσσετε. (4) εἰ εἰς κρίσεις καὶ µάχας νηστεύετε καὶ τύπτετε πυγµαῖς ταπεινόν, ἵνα τί µοι νηστεύετε ὡς σήµερον ἀκουσθῆναι ἐν κραυγῇ τὴν φωνὴν ὑµῶν; (5) οὐ ταύτην τὴν νηστείαν ἐξελεξάµην καὶ ἡµέραν ταπεινοῦν ἄνθρωπον τὴν ψυχὴν αὐτοῦ· οὐδ’ ἂν κάµψῃς ὡς κρίκον τὸν τράχηλόν σου καὶ σάκκον καὶ σποδὸν ὑποστρώσῃ, οὐδ’ οὕτως καλέσετε νηστείαν δεκτήν. (6) οὐχὶ τοιαύτην νηστείαν ἐγὼ ἐξελεξάµην, λέγει κύριος, ἀλλὰ λῦε πάντα σύνδεσµον ἀδικίας, διάλυε στραγγαλιὰς βιαίων συναλλαγµάτων, ἀπόστελλε τεθραυσµένους ἐν ἀφέσει καὶ πᾶσαν συγγραφὴν ἄδικον διάσπα· (7) διάθρυπτε πεινῶντι τὸν ἄρτον σου καὶ πτωχοὺς ἀστέγους εἴσαγε εἰς τὸν οἶκόν σου· ἐὰν ἴδῃς γυµνόν, περίβαλε, καὶ ἀπὸ τῶν οἰκείων τοῦ σπέρµατός σου οὐχ ὑπερόψῃ. (8) τότε ῥαγήσεται πρόιµον τὸ φῶς σου, καὶ τὰ ἰάµατά σου ταχὺ ἀνατελεῖ, καὶ προπορεύσεται ἔµπροσθέν σου ἡ δικαιοσύνη σου, καὶ ἡ δόξα τοῦ θεοῦ περιστελεῖ σε· (9) τότε βοήσῃ, καὶ ὁ θεὸς εἰσακούσεταί σου· ἔτι λαλοῦντός σου ἐρεῖ Ἰδοὺ πάρειµι. ἐὰν ἀφέλῃς ἀπὸ σοῦ σύνδεσµον καὶ χειροτονίαν καὶ ῥῆµα γογγυσµοῦ (10) καὶ δῷς πεινῶντι τὸν ἄρτον ἐκ ψυχῆς σου καὶ ψυχὴν τεταπεινωµένην ἐµπλήσῃς, τότε ἀνατελεῖ ἐν τῷ σκότει τὸ φῶς σου, καὶ τὸ σκότος σου ὡς µεσηµβρία. (11) καὶ ἔσται ὁ θεός σου µετὰ σοῦ διὰ παντός· καὶ ἐµπλησθήσῃ καθάπερ ἐπιθυµεῖ ἡ ψυχή σου, καὶ τὰ ὀστᾶ σου πιανθήσεται, καὶ ἔσῃ ὡς κῆπος µεθύων καὶ ὡς πηγὴ ἣν µὴ ἐξέλιπεν ὕδωρ, καὶ τὰ ὀστᾶ σου ὡς βοτάνη ἀνατελεῖ καὶ πιανθήσεται, καὶ κληρονοµήσουσι γενεὰς γενεῶν. (12) καὶ οἰκοδοµηθήσονταί σου αἱ ἔρηµοι αἰώνιοι, καὶ ἔσται σου τὰ θεµέλια αἰώνια γενεῶν γενεαῖς· καὶ κληθήσῃ Οἰκοδόµος φραγµῶν, καὶ τοὺς τρίβους τοὺς ἀνὰ µέσον παύσεις. (13) ἐὰν ἀποστρέψῃς τὸν πόδα σου ἀπὸ τῶν σαββάτων τοῦ µὴ ποιεῖν τὰ θελήµατά σου ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἁγίᾳ καὶ καλέσεις τὰ σάββατα τρυφερά, ἅγια τῷ θεῷ σου, οὐκ ἀρεῖς τὸν πόδα σου ἐπ’ ἔργῳ οὐδὲ λαλήσεις λόγον ἐν ὀργῇ ἐκ τοῦ στόµατός σου, (14) καὶ ἔσῃ πεποιθὼς ἐπὶ κύριον, καὶ ἀναβιβάσει σε ἐπὶ τὰ ἀγαθὰ τῆς γῆς καὶ ψωµιεῖ σε τὴν κληρονοµίαν Ιακωβ τοῦ πατρός σου· τὸ γὰρ στόµα κυρίου ἐλάλησεν ταῦτα.

59

(1) Μὴ οὐκ ἰσχύει ἡ χεὶρ κυρίου τοῦ σῶσαι; ἢ ἐβάρυνεν τὸ οὖς αὐτοῦ τοῦ µὴ εἰσακοῦσαι; (2) ἀλλὰ τὰ ἁµαρτήµατα ὑµῶν διιστῶσιν ἀνὰ µέσον ὑµῶν καὶ τοῦ θεοῦ, καὶ διὰ τὰς ἁµαρτίας ὑµῶν ἀπέστρεψεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἀφ’ ὑµῶν τοῦ µὴ ἐλεῆσαι. (3) αἱ γὰρ χεῖρες ὑµῶν µεµολυµµέναι αἵµατι καὶ οἱ δάκτυλοι ὑµῶν ἐν ἁµαρτίαις, τὰ δὲ χείλη ὑµῶν ἐλάλησεν ἀνοµίαν, καὶ ἡ γλῶσσα ὑµῶν ἀδικίαν µελετᾷ. (4) οὐδεὶς λαλεῖ δίκαια, οὐδὲ ἔστιν κρίσις ἀληθινή· πεποίθασιν ἐπὶ µαταίοις καὶ λαλοῦσιν κενά, ὅτι κύουσιν πόνον καὶ τίκτουσιν ἀνοµίαν. (5) ᾠὰ ἀσπίδων ἔρρηξαν καὶ ἱστὸν ἀράχνης ὑφαίνουσιν· καὶ ὁ µέλλων τῶν ᾠῶν αὐτῶν φαγεῖν συντρίψας οὔριον εὗρεν, καὶ ἐν αὐτῷ βασιλίσκος· (6) ὁ ἱστὸς αὐτῶν οὐκ ἔσται εἰς ἱµάτιον, οὐδὲ µὴ περιβάλωνται ἀπὸ τῶν ἔργων αὐτῶν· τὰ γὰρ ἔργα αὐτῶν ἔργα ἀνοµίας. (7) οἱ δὲ πόδες αὐτῶν ἐπὶ πονηρίαν τρέχουσιν ταχινοὶ ἐκχέαι αἷµα· καὶ οἱ διαλογισµοὶ αὐτῶν διαλογισµοὶ ἀφρόνων, σύντριµµα καὶ ταλαιπωρία ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν. (8) καὶ ὁδὸν εἰρήνης οὐκ οἴδασιν, καὶ οὐκ ἔστιν κρίσις ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν· αἱ γὰρ τρίβοι αὐτῶν διεστραµµέναι, ἃς διοδεύουσιν, καὶ οὐκ οἴδασιν εἰρήνην. (9) διὰ τοῦτο ἀπέστη ἡ κρίσις ἀπ’ αὐτῶν, καὶ οὐ µὴ καταλάβῃ αὐτοὺς δικαιοσύνη· ὑποµεινάντων αὐτῶν φῶς ἐγένετο αὐτοῖς σκότος, µείναντες αὐγὴν ἐν ἀωρίᾳ περιεπάτησαν. (10) ψηλαφήσουσιν ὡς τυφλοὶ τοῖχον καὶ ὡς οὐχ ὑπαρχόντων ὀφθαλµῶν ψηλαφήσουσιν· καὶ πεσοῦνται ἐν µεσηµβρίᾳ ὡς ἐν µεσονυκτίῳ, ὡς ἀποθνῄσκοντες στενάξουσιν. (11) ὡς ἄρκος καὶ ὡς περιστερὰ ἅµα πορεύσονται· ἀνεµείναµεν κρίσιν, καὶ οὐκ ἔστιν· σωτηρία µακρὰν ἀφέστηκεν ἀφ’ ἡµῶν. (12) πολλὴ γὰρ ἡµῶν ἡ ἀνοµία ἐναντίον σου, καὶ αἱ ἁµαρτίαι ἡµῶν ἀντέστησαν ἡµῖν· αἱ γὰρ ἀνοµίαι ἡµῶν ἐν ἡµῖν, καὶ τὰ ἀδικήµατα ἡµῶν ἔγνωµεν· (13) ἠσεβήσαµεν καὶ ἐψευσάµεθα καὶ ἀπέστηµεν ἀπὸ ὄπισθεν τοῦ θεοῦ ἡµῶν· ἐλαλήσαµεν ἄδικα καὶ ἠπειθήσαµεν, ἐκύοµεν καὶ ἐµελετήσαµεν ἀπὸ καρδίας ἡµῶν λόγους ἀδίκους· (14) καὶ ἀπεστήσαµεν ὀπίσω τὴν κρίσιν, καὶ ἡ δικαιοσύνη µακρὰν ἀφέστηκεν, ὅτι καταναλώθη ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν ἡ ἀλήθεια, καὶ δι’ εὐθείας οὐκ ἠδύναντο διελθεῖν. (15) καὶ ἡ ἀλήθεια ἦρται, καὶ µετέστησαν τὴν διάνοιαν τοῦ συνιέναι· καὶ εἶδεν κύριος, καὶ οὐκ ἤρεσεν αὐτῷ, ὅτι οὐκ ἦν κρίσις. (16) καὶ εἶδεν καὶ οὐκ ἦν ἀνήρ, καὶ κατενόησεν καὶ οὐκ ἦν ὁ ἀντιληµψόµενος, καὶ ἠµύνατο αὐτοὺς τῷ βραχίονι αὐτοῦ καὶ τῇ ἐλεηµοσύνῃ ἐστηρίσατο. (17) καὶ ἐνεδύσατο δικαιοσύνην ὡς θώρακα καὶ περιέθετο περικεφαλαίαν σωτηρίου ἐπὶ τῆς κεφαλῆς καὶ περιεβάλετο ἱµάτιον ἐκδικήσεως καὶ τὸ περιβόλαιον (18) ὡς ἀνταποδώσων ἀνταπόδοσιν ὄνειδος τοῖς ὑπεναντίοις. (19) καὶ φοβηθήσονται οἱ ἀπὸ δυσµῶν τὸ ὄνοµα κυρίου καὶ οἱ ἀπ’ ἀνατολῶν ἡλίου τὸ ὄνοµα τὸ ἔνδοξον· ἥξει γὰρ ὡς ποταµὸς βίαιος ἡ ὀργὴ παρὰ κυρίου, ἥξει µετὰ θυµοῦ. (20) καὶ ἥξει ἕνεκεν Σιων ὁ ῥυόµενος καὶ ἀποστρέψει ἀσεβείας ἀπὸ Ιακωβ. (21) καὶ αὕτη αὐτοῖς ἡ παρ’ ἐµοῦ διαθήκη, εἶπεν κύριος· τὸ πνεῦµα τὸ ἐµόν, ὅ ἐστιν ἐπὶ σοί, καὶ τὰ ῥήµατα, ἃ ἔδωκα εἰς τὸ στόµα σου, οὐ µὴ ἐκλίπῃ ἐκ τοῦ στόµατός σου καὶ ἐκ τοῦ στόµατος τοῦ σπέρµατός σου, εἶπεν γὰρ κύριος, ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ εἰς τὸν αἰῶνα.

60

(1) Φωτίζου φωτίζου, Ιερουσαληµ, ἥκει γάρ σου τὸ φῶς, καὶ ἡ δόξα κυρίου ἐπὶ σὲ ἀνατέταλκεν. (2) ἰδοὺ σκότος καὶ γνόφος καλύψει γῆν ἐπ’ ἔθνη· ἐπὶ δὲ σὲ φανήσεται κύριος, καὶ ἡ δόξα αὐτοῦ ἐπὶ σὲ ὀφθήσεται. (3) καὶ πορεύσονται βασιλεῖς τῷ φωτί σου καὶ ἔθνη τῇ λαµπρότητί σου. (4) ἆρον κύκλῳ τοὺς ὀφθαλµούς σου καὶ ἰδὲ συνηγµένα τὰ τέκνα σου· ἰδοὺ ἥκασιν πάντες οἱ υἱοί σου µακρόθεν, καὶ αἱ θυγατέρες σου ἐπ’ ὤµων ἀρθήσονται. (5) τότε ὄψῃ καὶ φοβηθήσῃ καὶ ἐκστήσῃ τῇ καρδίᾳ, ὅτι µεταβαλεῖ εἰς σὲ πλοῦτος θαλάσσης καὶ ἐθνῶν καὶ λαῶν. καὶ ἥξουσίν σοι (6) ἀγέλαι καµήλων, καὶ καλύψουσίν σε κάµηλοι Μαδιαµ καὶ Γαιφα· πάντες ἐκ Σαβα ἥξουσιν φέροντες χρυσίον καὶ λίβανον οἴσουσιν καὶ τὸ σωτήριον κυρίου εὐαγγελιοῦνται. (7) καὶ πάντα τὰ πρόβατα Κηδαρ συναχθήσονταί σοι, καὶ κριοὶ Ναβαιωθ ἥξουσίν σοι, καὶ ἀνενεχθήσεται δεκτὰ ἐπὶ τὸ θυσιαστήριόν µου, καὶ ὁ οἶκος τῆς προσευχῆς µου δοξασθήσεται. (8) τίνες οἵδε ὡς νεφέλαι πέτανται καὶ ὡς περιστεραὶ σὺν νεοσσοῖς; (9) ἐµὲ νῆσοι ὑπέµειναν καὶ πλοῖα Θαρσις ἐν πρώτοις, ἀγαγεῖν τὰ τέκνα σου µακρόθεν καὶ τὸν ἄργυρον καὶ τὸν χρυσὸν µετ’ αὐτῶν διὰ τὸ ὄνοµα κυρίου τὸ ἅγιον καὶ διὰ τὸ τὸν ἅγιον τοῦ Ισραηλ ἔνδοξον εἶναι. (10) καὶ οἰκοδοµήσουσιν ἀλλογενεῖς τὰ τείχη σου, καὶ οἱ βασιλεῖς αὐτῶν παραστήσονταί σοι· διὰ γὰρ ὀργήν µου ἐπάταξά σε καὶ διὰ ἔλεον ἠγάπησά σε. (11) καὶ ἀνοιχθήσονται αἱ πύλαι σου διὰ παντός, ἡµέρας καὶ νυκτὸς οὐ κλεισθήσονται, εἰσαγαγεῖν πρὸς σὲ δύναµιν ἐθνῶν καὶ βασιλεῖς ἀγοµένους. (12) τὰ γὰρ ἔθνη καὶ οἱ βασιλεῖς, οἵτινες οὐ δουλεύσουσίν σοι, ἀπολοῦνται, καὶ τὰ ἔθνη ἐρηµίᾳ ἐρηµωθήσονται. (13) καὶ ἡ δόξα τοῦ Λιβάνου πρὸς σὲ ἥξει ἐν κυπαρίσσῳ καὶ πεύκῃ καὶ κέδρῳ ἅµα, δοξάσαι τὸν τόπον τὸν ἅγιόν µου. (14) καὶ πορεύσονται πρὸς σὲ δεδοικότες υἱοὶ ταπεινωσάντων σε καὶ παροξυνάντων σε, καὶ κληθήσῃ Πόλις κυρίου Σιων ἁγίου Ισραηλ. (15) διὰ τὸ γεγενῆσθαί σε ἐγκαταλελειµµένην καὶ µεµισηµένην καὶ οὐκ ἦν ὁ βοηθῶν, καὶ θήσω σε ἀγαλλίαµα αἰώνιον, εὐφροσύνην γενεῶν γενεαῖς. (16) καὶ θηλάσεις γάλα ἐθνῶν καὶ πλοῦτον βασιλέων φάγεσαι· καὶ γνώσῃ ὅτι ἐγὼ κύριος ὁ σῴζων σε καὶ ἐξαιρούµενός σε θεὸς Ισραηλ. (17) καὶ ἀντὶ χαλκοῦ οἴσω σοι χρυσίον, ἀντὶ δὲ σιδήρου οἴσω σοι ἀργύριον, ἀντὶ δὲ ξύλων οἴσω σοι χαλκόν, ἀντὶ δὲ λίθων σίδηρον. καὶ δώσω τοὺς ἄρχοντάς σου ἐν εἰρήνῃ καὶ τοὺς ἐπισκόπους σου ἐν δικαιοσύνῃ· (18) καὶ οὐκ ἀκουσθήσεται ἔτι ἀδικία ἐν τῇ γῇ σου οὐδὲ σύντριµµα οὐδὲ ταλαιπωρία ἐν τοῖς ὁρίοις σου, ἀλλὰ κληθήσεται Σωτήριον τὰ τείχη σου, καὶ αἱ πύλαι σου Γλύµµα. (19) καὶ οὐκ ἔσται σοι ὁ ἥλιος εἰς φῶς ἡµέρας, οὐδὲ ἀνατολὴ σελήνης φωτιεῖ σοι τὴν νύκτα, ἀλλ’ ἔσται σοι κύριος φῶς αἰώνιον καὶ ὁ θεὸς δόξα σου. (20) οὐ γὰρ δύσεται ὁ ἥλιός σοι, καὶ ἡ σελήνη σοι οὐκ ἐκλείψει· ἔσται γὰρ κύριός σοι φῶς αἰώνιον, καὶ ἀναπληρωθήσονται αἱ ἡµέραι τοῦ πένθους σου. (21) καὶ ὁ λαός σου πᾶς δίκαιος, καὶ δι’ αἰῶνος κληρονοµήσουσιν τὴν γῆν, φυλάσσων τὸ φύτευµα, ἔργα χειρῶν αὐτοῦ εἰς δόξαν. (22) ὁ ὀλιγοστὸς ἔσται εἰς χιλιάδας καὶ ὁ ἐλάχιστος εἰς ἔθνος µέγα· ἐγὼ κύριος κατὰ καιρὸν συνάξω αὐτούς.

61

(1) Πνεῦµα κυρίου ἐπ’ ἐµέ, οὗ εἵνεκεν ἔχρισέν µε· εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς ἀπέσταλκέν µε, ἰάσασθαι τοὺς συντετριµµένους τῇ καρδίᾳ, κηρύξαι αἰχµαλώτοις ἄφεσιν καὶ τυφλοῖς ἀνάβλεψιν, (2) καλέσαι ἐνιαυτὸν κυρίου δεκτὸν καὶ ἡµέραν ἀνταποδόσεως, παρακαλέσαι πάντας τοὺς πενθοῦντας, (3) δοθῆναι τοῖς πενθοῦσιν Σιων δόξαν ἀντὶ σποδοῦ, ἄλειµµα εὐφροσύνης τοῖς πενθοῦσιν, καταστολὴν δόξης ἀντὶ πνεύµατος ἀκηδίας· καὶ κληθήσονται γενεαὶ δικαιοσύνης, φύτευµα κυρίου εἰς δόξαν. (4) καὶ οἰκοδοµήσουσιν ἐρήµους αἰωνίας, ἐξηρηµωµένας πρότερον ἐξαναστήσουσιν· καὶ καινιοῦσιν πόλεις ἐρήµους ἐξηρηµωµένας εἰς γενεάς. (5) καὶ ἥξουσιν ἀλλογενεῖς ποιµαίνοντες τὰ πρόβατά σου, καὶ ἀλλόφυλοι ἀροτῆρες καὶ ἀµπελουργοί· (6) ὑµεῖς δὲ ἱερεῖς κυρίου κληθήσεσθε, λειτουργοὶ θεοῦ· ἰσχὺν ἐθνῶν κατέδεσθε καὶ ἐν τῷ πλούτῳ αὐτῶν θαυµασθήσεσθε. (7) οὕτως ἐκ δευτέρας κληρονοµήσουσιν τὴν γῆν, καὶ εὐφροσύνη αἰώνιος ὑπὲρ κεφαλῆς αὐτῶν. (8) ἐγὼ γάρ εἰµι κύριος ὁ ἀγαπῶν δικαιοσύνην καὶ µισῶν ἁρπάγµατα ἐξ ἀδικίας· καὶ δώσω τὸν µόχθον αὐτῶν δικαίοις καὶ διαθήκην αἰώνιον διαθήσοµαι αὐτοῖς. (9) καὶ γνωσθήσεται ἐν τοῖς ἔθνεσιν τὸ σπέρµα αὐτῶν καὶ τὰ ἔκγονα αὐτῶν· πᾶς ὁ ὁρῶν αὐτοὺς ἐπιγνώσεται αὐτούς, ὅτι οὗτοί εἰσιν σπέρµα ηὐλογηµένον ὑπὸ θεοῦ (10) καὶ εὐφροσύνῃ εὐφρανθήσονται ἐπὶ κύριον. — ἀγαλλιάσθω ἡ ψυχή µου ἐπὶ τῷ κυρίῳ· ἐνέδυσεν γάρ µε ἱµάτιον σωτηρίου καὶ χιτῶνα εὐφροσύνης ὡς νυµφίῳ περιέθηκέν µοι µίτραν καὶ ὡς νύµφην κατεκόσµησέν µε κόσµῳ. (11) καὶ ὡς γῆν αὔξουσαν τὸ ἄνθος αὐτῆς καὶ ὡς κῆπος τὰ σπέρµατα αὐτοῦ, οὕτως ἀνατελεῖ κύριος δικαιοσύνην καὶ ἀγαλλίαµα ἐναντίον πάντων τῶν ἐθνῶν.

62

(1) Διὰ Σιων οὐ σιωπήσοµαι καὶ διὰ Ιερουσαληµ οὐκ ἀνήσω, ἕως ἂν ἐξέλθῃ ὡς φῶς ἡ δικαιοσύνη µου, τὸ δὲ σωτήριόν µου ὡς λαµπὰς καυθήσεται. (2) καὶ ὄψονται ἔθνη τὴν δικαιοσύνην σου καὶ βασιλεῖς τὴν δόξαν σου, καὶ καλέσει σε τὸ ὄνοµά σου τὸ καινόν, ὃ ὁ κύριος ὀνοµάσει αὐτό. (3) καὶ ἔσῃ στέφανος κάλλους ἐν χειρὶ κυρίου καὶ διάδηµα βασιλείας ἐν χειρὶ θεοῦ σου. (4) καὶ οὐκέτι κληθήσῃ Καταλελειµµένη, καὶ ἡ γῆ σου οὐ κληθήσεται Ἔρηµος· σοὶ γὰρ κληθήσεται Θέληµα ἐµόν, καὶ τῇ γῇ σου Οἰκουµένη. (5) καὶ ὡς συνοικῶν νεανίσκος παρθένῳ, οὕτως κατοικήσουσιν οἱ υἱοί σου µετὰ σοῦ· καὶ ἔσται ὃν τρόπον εὐφρανθήσεται νυµφίος ἐπὶ νύµφῃ, οὕτως εὐφρανθήσεται κύριος ἐπὶ σοί. (6) καὶ ἐπὶ τῶν τειχέων σου, Ιερουσαληµ, κατέστησα φύλακας ὅλην τὴν ἡµέραν καὶ ὅλην τὴν νύκτα, οἳ διὰ τέλους οὐ σιωπήσονται µιµνῃσκόµενοι κυρίου. (7) οὐκ ἔστιν γὰρ ὑµῖν ὅµοιος, ἐὰν διορθώσῃ καὶ ποιήσῃ Ιερουσαληµ ἀγαυρίαµα ἐπὶ τῆς γῆς. (8) ὤµοσεν κύριος κατὰ τῆς δεξιᾶς αὐτοῦ καὶ κατὰ τῆς ἰσχύος τοῦ βραχίονος αὐτοῦ Εἰ ἔτι δώσω τὸν σῖτόν σου καὶ τὰ βρώµατά σου τοῖς ἐχθροῖς σου, καὶ εἰ ἔτι πίονται υἱοὶ ἀλλότριοι τὸν οἶνόν σου, ἐφ’ ᾧ ἐµόχθησας· (9) ἀλλ’ ἢ οἱ συνάγοντες φάγονται αὐτὰ καὶ αἰνέσουσιν κύριον, καὶ οἱ συνάγοντες πίονται αὐτὰ ἐν ταῖς ἐπαύλεσιν ταῖς ἁγίαις µου. (10) πορεύεσθε διὰ τῶν πυλῶν µου καὶ ὁδοποιήσατε τῷ λαῷ µου καὶ τοὺς λίθους τοὺς ἐκ τῆς ὁδοῦ διαρρίψατε· ἐξάρατε σύσσηµον εἰς τὰ ἔθνη. (11) ἰδοὺ γὰρ κύριος ἐποίησεν ἀκουστὸν ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς Εἴπατε τῇ θυγατρὶ Σιων Ἰδού σοι ὁ σωτὴρ παραγίνεται ἔχων τὸν ἑαυτοῦ µισθὸν καὶ τὸ ἔργον πρὸ προσώπου αὐτοῦ. (12) καὶ καλέσει αὐτὸν λαὸν ἅγιον λελυτρωµένον ὑπὸ κυρίου, σὺ δὲ κληθήσῃ ἐπιζητουµένη πόλις καὶ οὐκ ἐγκαταλελειµµένη.

63

(1) Τίς οὗτος ὁ παραγινόµενος ἐξ Εδωµ, ἐρύθηµα ἱµατίων ἐκ Βοσορ, οὕτως ὡραῖος ἐν στολῇ βίᾳ µετὰ ἰσχύος; ἐγὼ διαλέγοµαι δικαιοσύνην καὶ κρίσιν σωτηρίου. (2) διὰ τί σου ἐρυθρὰ τὰ ἱµάτια καὶ τὰ ἐνδύµατά σου ὡς ἀπὸ πατητοῦ ληνοῦ; (3) πλήρης καταπεπατηµένης, καὶ τῶν ἐθνῶν οὐκ ἔστιν ἀνὴρ µετ’ ἐµοῦ, καὶ κατεπάτησα αὐτοὺς ἐν θυµῷ καὶ κατέθλασα αὐτοὺς ὡς γῆν καὶ κατήγαγον τὸ αἷµα αὐτῶν εἰς γῆν. (4) ἡµέρα γὰρ ἀνταποδόσεως ἐπῆλθεν αὐτοῖς, καὶ ἐνιαυτὸς λυτρώσεως πάρεστιν. (5) καὶ ἐπέβλεψα, καὶ οὐδεὶς βοηθός· καὶ προσενόησα, καὶ οὐθεὶς ἀντελαµβάνετο· καὶ ἐρρύσατο αὐτοὺς ὁ βραχίων µου, καὶ ὁ θυµός µου ἐπέστη. (6) καὶ κατεπάτησα αὐτοὺς τῇ ὀργῇ µου καὶ κατήγαγον τὸ αἷµα αὐτῶν εἰς γῆν. (7) Τὸν ἔλεον κυρίου ἐµνήσθην, τὰς ἀρετὰς κυρίου ἐν πᾶσιν, οἷς ὁ κύριος ἡµῖν ἀνταποδίδωσιν· κύριος κριτὴς ἀγαθὸς τῷ οἴκῳ Ισραηλ, ἐπάγει ἡµῖν κατὰ τὸ ἔλεος αὐτοῦ καὶ κατὰ τὸ πλῆθος τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ. (8) καὶ εἶπεν Οὐχ ὁ λαός µου τέκνα οὐ µὴ ἀθετήσωσιν; καὶ ἐγένετο αὐτοῖς εἰς σωτηρίαν (9) ἐκ πάσης θλίψεως. οὐ πρέσβυς οὐδὲ ἄγγελος, ἀλλ’ αὐτὸς κύριος ἔσωσεν αὐτοὺς διὰ τὸ ἀγαπᾶν αὐτοὺς καὶ φείδεσθαι αὐτῶν· αὐτὸς ἐλυτρώσατο αὐτοὺς καὶ ἀνέλαβεν αὐτοὺς καὶ ὕψωσεν αὐτοὺς πάσας τὰς ἡµέρας τοῦ αἰῶνος. (10) αὐτοὶ δὲ ἠπείθησαν καὶ παρώξυναν τὸ πνεῦµα τὸ ἅγιον αὐτοῦ· καὶ ἐστράφη αὐτοῖς εἰς ἔχθραν, καὶ αὐτὸς ἐπολέµησεν αὐτούς. (11) καὶ ἐµνήσθη ἡµερῶν αἰωνίων ὁ ἀναβιβάσας ἐκ τῆς γῆς τὸν ποιµένα τῶν προβάτων· ποῦ ἐστιν ὁ θεὶς ἐν αὐτοῖς τὸ πνεῦµα τὸ ἅγιον; (12) ὁ ἀγαγὼν τῇ δεξιᾷ Μωυσῆν, ὁ βραχίων τῆς δόξης αὐτοῦ; κατίσχυσεν ὕδωρ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ ποιῆσαι αὐτῷ ὄνοµα αἰώνιον. (13) ἤγαγεν αὐτοὺς διὰ τῆς ἀβύσσου ὡς ἵππον δι’ ἐρήµου, καὶ οὐκ ἐκοπίασαν. (14) καὶ ὡς κτήνη διὰ πεδίου, κατέβη πνεῦµα παρὰ κυρίου καὶ ὡδήγησεν αὐτούς· οὕτως ἤγαγες τὸν λαόν σου ποιῆσαι σεαυτῷ ὄνοµα δόξης. (15) Ἐπίστρεψον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἰδὲ ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ ἁγίου σου καὶ δόξης· ποῦ ἐστιν ὁ ζῆλός σου καὶ ἡ ἰσχύς σου; ποῦ ἐστιν τὸ πλῆθος τοῦ ἐλέους σου καὶ τῶν οἰκτιρµῶν σου, ὅτι ἀνέσχου ἡµῶν; (16) σὺ γὰρ ἡµῶν εἶ πατήρ, ὅτι Αβρααµ οὐκ ἔγνω ἡµᾶς, καὶ Ισραηλ οὐκ ἐπέγνω ἡµᾶς, ἀλλὰ σύ, κύριε, πατὴρ ἡµῶν· ῥῦσαι ἡµᾶς, ἀπ’ ἀρχῆς τὸ ὄνοµά σου ἐφ’ ἡµᾶς ἐστιν. (17) τί ἐπλάνησας ἡµᾶς, κύριε, ἀπὸ τῆς ὁδοῦ σου, ἐσκλήρυνας ἡµῶν τὰς καρδίας τοῦ µὴ φοβεῖσθαί σε; ἐπίστρεψον διὰ τοὺς δούλους σου, διὰ τὰς φυλὰς τῆς κληρονοµίας σου, (18) ἵνα µικρὸν κληρονοµήσωµεν τοῦ ὄρους τοῦ ἁγίου σου, οἱ ὑπεναντίοι ἡµῶν κατεπάτησαν τὸ ἁγίασµά σου. (19) ἐγενόµεθα ὡς τὸ ἀπ’ ἀρχῆς, ὅτε οὐκ ἦρξας ἡµῶν οὐδὲ ἐπεκλήθη τὸ ὄνοµά σου ἐφ’ ἡµᾶς.

64

ἐὰν ἀνοίξῃς τὸν οὐρανόν, τρόµος λήµψεται ἀπὸ σοῦ ὄρη, καὶ τακήσονται, (1) ὡς κηρὸς ἀπὸ πυρὸς τήκεται. καὶ κατακαύσει πῦρ τοὺς ὑπεναντίους, καὶ φανερὸν ἔσται τὸ ὄνοµα κυρίου ἐν τοῖς ὑπεναντίοις· ἀπὸ προσώπου σου ἔθνη ταραχθήσονται. (2) ὅταν ποιῇς τὰ ἔνδοξα, τρόµος λήµψεται ἀπὸ σοῦ ὄρη. (3) ἀπὸ τοῦ αἰῶνος οὐκ ἠκούσαµεν οὐδὲ οἱ ὀφθαλµοὶ ἡµῶν εἶδον θεὸν πλὴν σοῦ καὶ τὰ ἔργα σου, ἃ ποιήσεις τοῖς ὑποµένουσιν ἔλεον. (4) συναντήσεται γὰρ τοῖς ποιοῦσιν τὸ δίκαιον, καὶ τῶν ὁδῶν σου µνησθήσονται. ἰδοὺ σὺ ὠργίσθης, καὶ ἡµεῖς ἡµάρτοµεν· διὰ τοῦτο ἐπλανήθηµεν. (5) καὶ ἐγενήθηµεν ὡς ἀκάθαρτοι πάντες ἡµεῖς, ὡς ῥάκος ἀποκαθηµένης πᾶσα ἡ δικαιοσύνη ἡµῶν· καὶ ἐξερρύηµεν ὡς φύλλα διὰ τὰς ἀνοµίας ἡµῶν, οὕτως ἄνεµος οἴσει ἡµᾶς. (6) καὶ οὐκ ἔστιν ὁ ἐπικαλούµενος τὸ ὄνοµά σου καὶ ὁ µνησθεὶς ἀντιλαβέσθαι σου· ὅτι ἀπέστρεψας τὸ πρόσωπόν σου ἀφ’ ἡµῶν καὶ παρέδωκας ἡµᾶς διὰ τὰς ἁµαρτίας ἡµῶν. — (7) καὶ νῦν, κύριε, πατὴρ ἡµῶν σύ, ἡµεῖς δὲ πηλὸς ἔργον τῶν χειρῶν σου πάντες· (8) µὴ ὀργίζου ἡµῖν σφόδρα καὶ µὴ ἐν καιρῷ µνησθῇς ἁµαρτιῶν ἡµῶν. καὶ νῦν ἐπίβλεψον, ὅτι λαός σου πάντες ἡµεῖς. (9) πόλις τοῦ ἁγίου σου ἐγενήθη ἔρηµος, Σιων ὡς ἔρηµος ἐγενήθη, Ιερουσαληµ εἰς κατάραν. (10) ὁ οἶκος, τὸ ἅγιον ἡµῶν, καὶ ἡ δόξα, ἣν ηὐλόγησαν οἱ πατέρες ἡµῶν, ἐγενήθη πυρίκαυστος, καὶ πάντα τὰ ἔνδοξα συνέπεσεν. (11) καὶ ἐπὶ πᾶσι τούτοις ἀνέσχου, κύριε, καὶ ἐσιώπησας καὶ ἐταπείνωσας ἡµᾶς σφόδρα.

65

(1) Ἐµφανὴς ἐγενόµην τοῖς ἐµὲ µὴ ζητοῦσιν, εὑρέθην τοῖς ἐµὲ µὴ ἐπερωτῶσιν· εἶπα Ἰδού εἰµι, τῷ ἔθνει οἳ οὐκ ἐκάλεσάν µου τὸ ὄνοµα. (2) ἐξεπέτασα τὰς χεῖράς µου ὅλην τὴν ἡµέραν πρὸς λαὸν ἀπειθοῦντα καὶ ἀντιλέγοντα, οἳ οὐκ ἐπορεύθησαν ὁδῷ ἀληθινῇ, ἀλλ’ ὀπίσω τῶν ἁµαρτιῶν αὐτῶν. (3) ὁ λαὸς οὗτος ὁ παροξύνων µε ἐναντίον ἐµοῦ διὰ παντός, αὐτοὶ θυσιάζουσιν ἐν τοῖς κήποις καὶ θυµιῶσιν ἐπὶ ταῖς πλίνθοις τοῖς δαιµονίοις, ἃ οὐκ ἔστιν· (4) καὶ ἐν τοῖς µνήµασιν καὶ ἐν τοῖς σπηλαίοις κοιµῶνται δι’ ἐνύπνια, οἱ ἔσθοντες κρέα ὕεια καὶ ζωµὸν θυσιῶν, µεµολυµµένα πάντα τὰ σκεύη αὐτῶν· (5) οἱ λέγοντες Πόρρω ἀπ’ ἐµοῦ, µὴ ἐγγίσῃς µου, ὅτι καθαρός εἰµι· οὗτος καπνὸς τοῦ θυµοῦ µου, πῦρ καίεται ἐν αὐτῷ πάσας τὰς ἡµέρας. (6) ἰδοὺ γέγραπται ἐνώπιόν µου Οὐ σιωπήσω, ἕως ἂν ἀποδῶ εἰς τὸν κόλπον αὐτῶν· (7) τὰς ἁµαρτίας αὐτῶν καὶ τῶν πατέρων αὐτῶν, λέγει κύριος, οἳ ἐθυµίασαν ἐπὶ τῶν ὀρέων καὶ ἐπὶ τῶν βουνῶν ὠνείδισάν µε, ἀποδώσω τὰ ἔργα αὐτῶν εἰς τὸν κόλπον αὐτῶν. (8) Οὕτως λέγει κύριος Ὃν τρόπον εὑρεθήσεται ὁ ῥὼξ ἐν τῷ βότρυι καὶ ἐροῦσιν Μὴ λυµήνῃ αὐτὸν ὅτι εὐλογία κυρίου ἐστὶν ἐν αὐτῷ, οὕτως ποιήσω ἕνεκεν τοῦ δουλεύοντός µοι, τούτου ἕνεκεν οὐ µὴ ἀπολέσω πάντας. (9) καὶ ἐξάξω τὸ ἐξ Ιακωβ σπέρµα καὶ τὸ ἐξ Ιουδα, καὶ κληρονοµήσει τὸ ὄρος τὸ ἅγιόν µου, καὶ κληρονοµήσουσιν οἱ ἐκλεκτοί µου καὶ οἱ δοῦλοί µου καὶ κατοικήσουσιν ἐκεῖ. (10) καὶ ἔσονται ἐν τῷ δρυµῷ ἐπαύλεις ποιµνίων καὶ φάραγξ Αχωρ εἰς ἀνάπαυσιν βουκολίων τῷ λαῷ µου, οἳ ἐζήτησάν µε. (11) ὑµεῖς δὲ οἱ ἐγκαταλιπόντες µε καὶ ἐπιλανθανόµενοι τὸ ὄρος τὸ ἅγιόν µου καὶ ἑτοιµάζοντες τῷ δαίµονι τράπεζαν καὶ πληροῦντες τῇ τύχῃ κέρασµα, (12) ἐγὼ παραδώσω ὑµᾶς εἰς µάχαιραν, πάντες ἐν σφαγῇ πεσεῖσθε, ὅτι ἐκάλεσα ὑµᾶς καὶ οὐχ ὑπηκούσατε, ἐλάλησα καὶ παρηκούσατε καὶ ἐποιήσατε τὸ πονηρὸν ἐναντίον ἐµοῦ καὶ ἃ οὐκ ἐβουλόµην ἐξελέξασθε. (13) Διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ οἱ δουλεύοντές µοι φάγονται, ὑµεῖς δὲ πεινάσετε· ἰδοὺ οἱ δουλεύοντές µοι πίονται, ὑµεῖς δὲ διψήσετε· ἰδοὺ οἱ δουλεύοντές µοι εὐφρανθήσονται, ὑµεῖς δὲ αἰσχυνθήσεσθε· (14) ἰδοὺ οἱ δουλεύοντές µοι ἀγαλλιάσονται ἐν εὐφροσύνῃ, ὑµεῖς δὲ κεκράξεσθε διὰ τὸν πόνον τῆς καρδίας ὑµῶν καὶ ἀπὸ συντριβῆς πνεύµατος ὀλολύξετε. (15) καταλείψετε γὰρ τὸ ὄνοµα ὑµῶν εἰς πλησµονὴν τοῖς ἐκλεκτοῖς µου, ὑµᾶς δὲ ἀνελεῖ κύριος. τοῖς δὲ δουλεύουσιν αὐτῷ κληθήσεται ὄνοµα καινόν, (16) ὃ εὐλογηθήσεται ἐπὶ τῆς γῆς· εὐλογήσουσιν γὰρ τὸν θεὸν τὸν ἀληθινόν, καὶ οἱ ὀµνύοντες ἐπὶ τῆς γῆς ὀµοῦνται τὸν θεὸν τὸν ἀληθινόν· ἐπιλήσονται γὰρ τὴν θλῖψιν αὐτῶν τὴν πρώτην, καὶ οὐκ ἀναβήσεται αὐτῶν ἐπὶ τὴν καρδίαν. — (17) ἔσται γὰρ ὁ οὐρανὸς καινὸς καὶ ἡ γῆ καινή, καὶ οὐ µὴ µνησθῶσιν τῶν προτέρων, οὐδ’ οὐ µὴ ἐπέλθῃ αὐτῶν ἐπὶ τὴν καρδίαν, (18) ἀλλ’ εὐφροσύνην καὶ ἀγαλλίαµα εὑρήσουσιν ἐν αὐτῇ· ὅτι ἰδοὺ ἐγὼ ποιῶ Ιερουσαληµ ἀγαλλίαµα καὶ τὸν λαόν µου εὐφροσύνην. (19) καὶ ἀγαλλιάσοµαι ἐπὶ Ιερουσαληµ καὶ εὐφρανθήσοµαι ἐπὶ τῷ λαῷ µου, καὶ οὐκέτι µὴ ἀκουσθῇ ἐν αὐτῇ φωνὴ κλαυθµοῦ οὐδὲ φωνὴ κραυγῆς. (20) καὶ οὐ µὴ γένηται ἐκεῖ ἄωρος καὶ πρεσβύτης, ὃς οὐκ ἐµπλήσει τὸν χρόνον αὐτοῦ· ἔσται γὰρ ὁ νέος ἑκατὸν ἐτῶν, ὁ δὲ ἀποθνῄσκων ἁµαρτωλὸς ἑκατὸν ἐτῶν καὶ ἐπικατάρατος ἔσται. (21) καὶ οἰκοδοµήσουσιν οἰκίας καὶ αὐτοὶ ἐνοικήσουσιν, καὶ καταφυτεύσουσιν ἀµπελῶνας καὶ αὐτοὶ φάγονται τὰ γενήµατα αὐτῶν· (22) καὶ οὐ µὴ οἰκοδοµήσουσιν καὶ ἄMοι ἐνοικήσουσιν, καὶ οὐ µὴ φυτεύσουσιν καὶ ἄMοι φάγονται· κατὰ γὰρ τὰς ἡµέρας τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς ἔσονται αἱ ἡµέραι τοῦ λαοῦ µου, τὰ ἔργα τῶν πόνων αὐτῶν παλαιώσουσιν. (23) οἱ δὲ ἐκλεκτοί µου οὐ κοπιάσουσιν εἰς κενὸν οὐδὲ τεκνοποιήσουσιν εἰς κατάραν, ὅτι σπέρµα ηὐλογηµένον ὑπὸ θεοῦ ἐστιν, καὶ τὰ ἔκγονα αὐτῶν µετ’ αὐτῶν ἔσονται. (24) καὶ ἔσται πρὶν κεκρᾶξαι αὐτοὺς ἐγὼ ἐπακούσοµαι αὐτῶν, ἔτι λαλούντων αὐτῶν ἐρῶ Τί ἐστιν; (25) τότε λύκοι καὶ ἄρνες βοσκηθήσονται ἅµα, καὶ λέων ὡς βοῦς φάγεται ἄχυρα, ὄφις δὲ γῆν ὡς ἄρτον· οὐκ ἀδικήσουσιν οὐδὲ µὴ λυµανοῦνται ἐπὶ τῷ ὄρει τῷ ἁγίῳ µου, λέγει κύριος.

66

(1) Οὕτως λέγει κύριος Ὁ οὐρανός µοι θρόνος, ἡ δὲ γῆ ὑποπόδιον τῶν ποδῶν µου· ποῖον οἶκον οἰκοδοµήσετέ µοι; ἢ ποῖος τόπος τῆς καταπαύσεώς µου; (2) πάντα γὰρ ταῦτα ἐποίησεν ἡ χείρ µου, καὶ ἔστιν ἐµὰ πάντα ταῦτα, λέγει κύριος· καὶ ἐπὶ τίνα ἐπιβλέψω ἀλλ’ ἢ ἐπὶ τὸν ταπεινὸν καὶ ἡσύχιον καὶ τρέµοντα τοὺς λόγους µου; (3) ὁ δὲ ἄνοµος ὁ θύων µοι µόσχον ὡς ὁ ἀποκτέννων κύνα, ὁ δὲ ἀναφέρων σεµίδαλιν ὡς αἷµα ὕειον, ὁ διδοὺς λίβανον εἰς µνηµόσυνον ὡς βλάσφηµος· καὶ οὗτοι ἐξελέξαντο τὰς ὁδοὺς αὐτῶν καὶ τὰ βδελύγµατα αὐτῶν, ἃ ἡ ψυχὴ αὐτῶν ἠθέλησεν, (4) κἀγὼ ἐκλέξοµαι τὰ ἐµπαίγµατα αὐτῶν καὶ τὰς ἁµαρτίας ἀνταποδώσω αὐτοῖς· ὅτι ἐκάλεσα αὐτοὺς καὶ οὐχ ὑπήκουσάν µου, ἐλάλησα καὶ οὐκ ἤκουσαν, καὶ ἐποίησαν τὸ πονηρὸν ἐναντίον µου καὶ ἃ οὐκ ἐβουλόµην ἐξελέξαντο. (5) Ἀκούσατε τὸ ῥῆµα κυρίου, οἱ τρέµοντες τὸν λόγον αὐτοῦ· εἴπατε, ἀδελφοὶ ἡµῶν, τοῖς µισοῦσιν ἡµᾶς καὶ βδελυσσοµένοις, ἵνα τὸ ὄνοµα κυρίου δοξασθῇ καὶ ὀφθῇ ἐν τῇ εὐφροσύνῃ αὐτῶν, κἀκεῖνοι αἰσχυνθήσονται. (6) φωνὴ κραυγῆς ἐκ πόλεως, φωνὴ ἐκ ναοῦ, φωνὴ κυρίου ἀνταποδιδόντος ἀνταπόδοσιν τοῖς ἀντικειµένοις. (7) πρὶν ἢ τὴν ὠδίνουσαν τεκεῖν, πρὶν ἐλθεῖν τὸν πόνον τῶν ὠδίνων, ἐξέφυγεν καὶ ἔτεκεν ἄρσεν. (8) τίς ἤκουσεν τοιοῦτο, καὶ τίς ἑώρακεν οὕτως; ἦ ὤδινεν γῆ ἐν µιᾷ ἡµέρᾳ, ἢ καὶ ἐτέχθη ἔθνος εἰς ἅπαξ; ὅτι ὤδινεν καὶ ἔτεκεν Σιων τὰ παιδία αὐτῆς. (9) ἐγὼ δὲ ἔδωκα τὴν προσδοκίαν ταύτην, καὶ οὐκ ἐµνήσθης µου, εἶπεν κύριος. οὐκ ἰδοὺ ἐγὼ γεννῶσαν καὶ στεῖραν ἐποίησα; εἶπεν ὁ θεός. (10) εὐφράνθητι, Ιερουσαληµ, καὶ πανηγυρίσατε ἐν αὐτῇ, πάντες οἱ ἀγαπῶντες αὐτήν, χάρητε χαρᾷ, πάντες ὅσοι πενθεῖτε ἐπ’ αὐτῆς, (11) ἵνα θηλάσητε καὶ ἐµπλησθῆτε ἀπὸ µαστοῦ παρακλήσεως αὐτῆς, ἵνα ἐκθηλάσαντες τρυφήσητε ἀπὸ εἰσόδου δόξης αὐτῆς. (12) ὅτι τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐκκλίνω εἰς αὐτοὺς ὡς ποταµὸς εἰρήνης καὶ ὡς χειµάρρους ἐπικλύζων δόξαν ἐθνῶν· τὰ παιδία αὐτῶν ἐπ’ ὤµων ἀρθήσονται καὶ ἐπὶ γονάτων παρακληθήσονται. (13) ὡς εἴ τινα µήτηρ παρακαλέσει, οὕτως καὶ ἐγὼ παρακαλέσω ὑµᾶς, καὶ ἐν Ιερουσαληµ παρακληθήσεσθε. (14) καὶ ὄψεσθε, καὶ χαρήσεται ὑµῶν ἡ καρδία, καὶ τὰ ὀστᾶ ὑµῶν ὡς βοτάνη ἀνατελεῖ· καὶ γνωσθήσεται ἡ χεὶρ κυρίου τοῖς σεβοµένοις αὐτόν, καὶ ἀπειλήσει τοῖς ἀπειθοῦσιν. (15) Ἰδοὺ γὰρ κύριος ὡς πῦρ ἥξει καὶ ὡς καταιγὶς τὰ ἅρµατα αὐτοῦ ἀποδοῦναι ἐν θυµῷ ἐκδίκησιν καὶ ἀποσκορακισµὸν ἐν φλογὶ πυρός. (16) ἐν γὰρ τῷ πυρὶ κυρίου κριθήσεται πᾶσα ἡ γῆ καὶ ἐν τῇ ῥοµφαίᾳ αὐτοῦ πᾶσα σάρξ· πολλοὶ τραυµατίαι ἔσονται ὑπὸ κυρίου. (17) οἱ ἁγνιζόµενοι καὶ καθαριζόµενοι εἰς τοὺς κήπους καὶ ἐν τοῖς προθύροις ἔσθοντες κρέας ὕειον καὶ τὰ βδελύγµατα καὶ τὸν µῦν ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἀναλωθήσονται, εἶπεν κύριος, (18) κἀγὼ τὰ ἔργα αὐτῶν καὶ τὸν λογισµὸν αὐτῶν ἐπίσταµαι. ἔρχοµαι συναγαγεῖν πάντα τὰ ἔθνη καὶ τὰς γλώσσας, καὶ ἥξουσιν καὶ ὄψονται τὴν δόξαν µου. (19) καὶ καταλείψω ἐπ’ αὐτῶν σηµεῖα καὶ ἐξαποστελῶ ἐξ αὐτῶν σεσῳσµένους εἰς τὰ ἔθνη, εἰς Θαρσις καὶ Φουδ καὶ Λουδ καὶ Μοσοχ καὶ Θοβελ καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ εἰς τὰς νήσους τὰς πόρρω, οἳ οὐκ ἀκηκόασίν µου τὸ ὄνοµα οὐδὲ ἑωράκασιν τὴν δόξαν µου, καὶ ἀναγγελοῦσίν µου τὴν δόξαν ἐν τοῖς ἔθνεσιν. (20) καὶ ἄξουσιν τοὺς ἀδελφοὺς ὑµῶν ἐκ πάντων τῶν ἐθνῶν δῶρον κυρίῳ µεθ’ ἵππων καὶ ἁρµάτων ἐν λαµπήναις ἡµιόνων µετὰ σκιαδίων εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν Ιερουσαληµ, εἶπεν κύριος, ὡς ἂν ἐνέγκαισαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐµοὶ τὰς θυσίας αὐτῶν µετὰ ψαλµῶν εἰς τὸν οἶκον κυρίου. (21) καὶ ἀπ’ αὐτῶν λήµψοµαι ἐµοὶ ἱερεῖς καὶ Λευίτας, εἶπεν κύριος. (22) ὃν τρόπον γὰρ ὁ οὐρανὸς καινὸς καὶ ἡ γῆ καινή, ἃ ἐγὼ ποιῶ, µένει ἐνώπιόν µου, λέγει κύριος, οὕτως στήσεται τὸ σπέρµα ὑµῶν καὶ τὸ ὄνοµα ὑµῶν. (23) καὶ ἔσται µῆνα ἐκ µηνὸς καὶ σάββατον ἐκ σαββάτου ἥξει πᾶσα σὰρξ ἐνώπιόν µου προσκυνῆσαι ἐν Ιερουσαληµ, εἶπεν κύριος. (24) καὶ ἐξελεύσονται καὶ ὄψονται τὰ κῶλα τῶν ἀνθρώπων τῶν παραβεβηκότων ἐν ἐµοί· ὁ γὰρ σκώληξ αὐτῶν οὐ τελευτήσει, καὶ τὸ πῦρ αὐτῶν οὐ σβεσθήσεται, καὶ ἔσονται εἰς ὅρασιν πάσῃ σαρκί.

Jeremiah

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51a 51b 52

1

(1) Τὸ ῥῆµα τοῦ θεοῦ, ὃ ἐγένετο ἐπὶ Ιερεµιαν τὸν τοῦ Χελκιου ἐκ τῶν ἱερέων, ὃς κατῴκει ἐν Αναθωθ ἐν γῇ Βενιαµιν· (2) ὃς ἐγενήθη λόγος τοῦ θεοῦ πρὸς αὐτὸν ἐν ταῖς ἡµέραις Ιωσια υἱοῦ Αµως βασιλέως Ιουδα ἔτους τρισκαιδεκάτου ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ· (3) καὶ ἐγένετο ἐν ταῖς ἡµέραις Ιωακιµ υἱοῦ Ιωσια βασιλέως Ιουδα ἕως ἑνδεκάτου ἔτους Σεδεκια υἱοῦ Ιωσια βασιλέως Ιουδα ἕως τῆς αἰχµαλωσίας Ιερουσαληµ ἐν τῷ πέµπτῳ µηνί. (4) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (5) Πρὸ τοῦ µε πλάσαι σε ἐν κοιλίᾳ ἐπίσταµαί σε καὶ πρὸ τοῦ σε ἐξελθεῖν ἐκ µήτρας ἡγίακά σε, προφήτην εἰς ἔθνη τέθεικά σε. (6) καὶ εἶπα Ὦ δέσποτα κύριε, ἰδοὺ οὐκ ἐπίσταµαι λαλεῖν, ὅτι νεώτερος ἐγώ εἰµι. (7) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Μὴ λέγε ὅτι Νεώτερος ἐγώ εἰµι, ὅτι πρὸς πάντας, οὓς ἐὰν ἐξαποστείλω σε, πορεύσῃ, καὶ κατὰ πάντα, ὅσα ἐὰν ἐντείλωµαί σοι, λαλήσεις· (8) µὴ φοβηθῇς ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, ὅτι µετὰ σοῦ ἐγώ εἰµι τοῦ ἐξαιρεῖσθαί σε, λέγει κύριος. (9) καὶ ἐξέτεινεν κύριος τὴν χεῖρα αὐτοῦ πρός µε καὶ ἥψατο τοῦ στόµατός µου, καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Ἰδοὺ δέδωκα τοὺς λόγους µου εἰς τὸ στόµα σου· (10) ἰδοὺ κατέστακά σε σήµερον ἐπὶ ἔθνη καὶ βασιλείας ἐκριζοῦν καὶ κατασκάπτειν καὶ ἀπολλύειν καὶ ἀνοικοδοµεῖν καὶ καταφυτεύειν. (11) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων Τί σὺ ὁρᾷς, Ιερεµια; καὶ εἶπα Βακτηρίαν καρυί̈νην. (12) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Καλῶς ἑώρακας, διότι ἐγρήγορα ἐγὼ ἐπὶ τοὺς λόγους µου τοῦ ποιῆσαι αὐτούς. — (13) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε ἐκ δευτέρου λέγων Τί σὺ ὁρᾷς; καὶ εἶπα Λέβητα ὑποκαιόµενον, καὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἀπὸ προσώπου βορρᾶ. (14) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Ἀπὸ προσώπου βορρᾶ ἐκκαυθήσεται τὰ κακὰ ἐπὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν. (15) διότι ἰδοὺ ἐγὼ συγκαλῶ πάσας τὰς βασιλείας ἀπὸ βορρᾶ τῆς γῆς, λέγει κύριος, καὶ ἥξουσιν καὶ θήσουσιν ἕκαστος τὸν θρόνον αὐτοῦ ἐπὶ τὰ πρόθυρα τῶν πυλῶν Ιερουσαληµ καὶ ἐπὶ πάντα τὰ τείχη τὰ κύκλῳ αὐτῆς καὶ ἐπὶ πάσας τὰς πόλεις Ιουδα. (16) καὶ λαλήσω πρὸς αὐτοὺς µετὰ κρίσεως περὶ πάσης τῆς κακίας αὐτῶν, ὡς ἐγκατέλιπόν µε καὶ ἔθυσαν θεοῖς ἀλλοτρίοις καὶ προσεκύνησαν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν αὐτῶν. (17) καὶ σὺ περίζωσαι τὴν ὀσφύν σου καὶ ἀνάστηθι καὶ εἰπὸν πρὸς αὐτοὺς πάντα, ὅσα ἂν ἐντείλωµαί σοι· µὴ φοβηθῇς ἀπὸ προσώπου αὐτῶν µηδὲ πτοηθῇς ἐναντίον αὐτῶν, ὅτι µετὰ σοῦ ἐγώ εἰµι τοῦ ἐξαιρεῖσθαί σε, λέγει κύριος. (18) ἰδοὺ τέθεικά σε ἐν τῇ σήµερον ἡµέρᾳ ὡς πόλιν ὀχυρὰν καὶ ὡς τεῖχος χαλκοῦν ὀχυρὸν ἅπασιν τοῖς βασιλεῦσιν Ιουδα καὶ τοῖς ἄρχουσιν αὐτοῦ καὶ τῷ λαῷ τῆς γῆς, (19) καὶ πολεµήσουσίν σε καὶ οὐ µὴ δύνωνται πρὸς σέ, διότι µετὰ σοῦ ἐγώ εἰµι τοῦ ἐξαιρεῖσθαί σε, εἶπεν κύριος.

2

(2) Καὶ εἶπεν Τάδε λέγει κύριος Ἐµνήσθην ἐλέους νεότητός σου καὶ ἀγάπης τελειώσεώς σου τοῦ ἐξακολουθῆσαί σε τῷ ἁγίῳ Ισραηλ, λέγει κύριος (3) ἅγιος Ισραηλ. τῷ κυρίῳ ἀρχὴ γενηµάτων αὐτοῦ· πάντες οἱ ἔσθοντες αὐτὸν πληµµελήσουσιν, κακὰ ἥξει ἐπ’ αὐτούς, φησὶν κύριος. (4) ἀκούσατε λόγον κυρίου, οἶκος Ιακωβ καὶ πᾶσα πατριὰ οἴκου Ισραηλ. (5) τάδε λέγει κύριος Τί εὕροσαν οἱ πατέρες ὑµῶν ἐν ἐµοὶ πληµµέληµα, ὅτι ἀπέστησαν µακρὰν ἀπ’ ἐµοῦ καὶ ἐπορεύθησαν ὀπίσω τῶν µαταίων καὶ ἐµαταιώθησαν; (6) καὶ οὐκ εἶπαν Ποῦ ἐστιν κύριος ὁ ἀναγαγὼν ἡµᾶς ἐκ γῆς Αἰγύπτου ὁ καθοδηγήσας ἡµᾶς ἐν τῇ ἐρήµῳ ἐν γῇ ἀπείρῳ καὶ ἀβάτῳ, ἐν γῇ ἀνύδρῳ καὶ ἀκάρπῳ, ἐν γῇ, ἐν ᾗ οὐ διώδευσεν ἐν αὐτῇ οὐθὲν καὶ οὐ κατῴκησεν ἐκεῖ υἱὸς ἀνθρώπου; (7) καὶ εἰσήγαγον ὑµᾶς εἰς τὸν Κάρµηλον τοῦ φαγεῖν ὑµᾶς τοὺς καρποὺς αὐτοῦ καὶ τὰ ἀγαθὰ αὐτοῦ· καὶ εἰσήλθατε καὶ ἐµιάνατε τὴν γῆν µου καὶ τὴν κληρονοµίαν µου ἔθεσθε εἰς βδέλυγµα. (8) οἱ ἱερεῖς οὐκ εἶπαν Ποῦ ἐστιν κύριος; καὶ οἱ ἀντεχόµενοι τοῦ νόµου οὐκ ἠπίσταντό µε, καὶ οἱ ποιµένες ἠσέβουν εἰς ἐµέ, καὶ οἱ προφῆται ἐπροφήτευον τῇ Βααλ καὶ ὀπίσω ἀνωφελοῦς ἐπορεύθησαν. (9) διὰ τοῦτο ἔτι κριθήσοµαι πρὸς ὑµᾶς, λέγει κύριος, καὶ πρὸς τοὺς υἱοὺς τῶν υἱῶν ὑµῶν κριθήσοµαι. (10) διότι διέλθετε εἰς νήσους Χεττιιµ καὶ ἴδετε, καὶ εἰς Κηδαρ ἀποστείλατε καὶ νοήσατε σφόδρα, καὶ ἴδετε εἰ γέγονεν τοιαῦτα. (11) εἰ ἀλλάξονται ἔθνη θεοὺς αὐτῶν; καὶ οὗτοι οὔκ εἰσιν θεοί. ὁ δὲ λαός µου ἠλλάξατο τὴν δόξαν αὐτοῦ, ἐξ ἧς οὐκ ὠφεληθήσονται. (12) ἐξέστη ὁ οὐρανὸς ἐπὶ τούτῳ καὶ ἔφριξεν ἐπὶ πλεῖον σφόδρα, λέγει κύριος. (13) ὅτι δύο πονηρὰ ἐποίησεν ὁ λαός µου· ἐµὲ ἐγκατέλιπον, πηγὴν ὕδατος ζωῆς, καὶ ὤρυξαν ἑαυτοῖς λάκκους συντετριµµένους, οἳ οὐ δυνήσονται ὕδωρ συνέχειν. (14) Μὴ δοῦλός ἐστιν Ισραηλ ἢ οἰκογενής ἐστιν; διὰ τί εἰς προνοµὴν ἐγένετο; (15) ἐπ’ αὐτὸν ὠρύοντο λέοντες καὶ ἔδωκαν τὴν φωνὴν αὐτῶν, οἳ ἔταξαν τὴν γῆν αὐτοῦ εἰς ἔρηµον, καὶ αἱ πόλεις αὐτοῦ κατεσκάφησαν παρὰ τὸ µὴ κατοικεῖσθαι. (16) καὶ υἱοὶ Μέµφεως καὶ Ταφνας ἔγνωσάν σε καὶ κατέπαιζόν σου. (17) οὐχὶ ταῦτα ἐποίησέν σοι τὸ καταλιπεῖν σε ἐµέ; λέγει κύριος ὁ θεός σου. (18) καὶ νῦν τί σοι καὶ τῇ ὁδῷ Αἰγύπτου τοῦ πιεῖν ὕδωρ Γηων; καὶ τί σοι καὶ τῇ ὁδῷ Ἀσσυρίων τοῦ πιεῖν ὕδωρ ποταµῶν; (19) παιδεύσει σε ἡ ἀποστασία σου, καὶ ἡ κακία σου ἐλέγξει σε· καὶ γνῶθι καὶ ἰδὲ ὅτι πικρόν σοι τὸ καταλιπεῖν σε ἐµέ, λέγει κύριος ὁ θεός σου· καὶ οὐκ εὐδόκησα ἐπὶ σοί, λέγει κύριος ὁ θεός σου. (20) ὅτι ἀπ’ αἰῶνος συνέτριψας τὸν ζυγόν σου, διέσπασας τοὺς δεσµούς σου καὶ εἶπας Οὐ δουλεύσω, ἀλλὰ πορεύσοµαι ἐπὶ πᾶν βουνὸν ὑψηλὸν καὶ ὑποκάτω παντὸς ξύλου κατασκίου, ἐκεῖ διαχυθήσοµαι ἐν τῇ πορνείᾳ µου. (21) ἐγὼ δὲ ἐφύτευσά σε ἄµπελον καρποφόρον πᾶσαν ἀληθινήν· πῶς ἐστράφης εἰς πικρίαν, ἡ ἄµπελος ἡ ἀλλοτρία; (22) ἐὰν ἀποπλύνῃ ἐν νίτρῳ καὶ πληθύνῃς σεαυτῇ πόαν, κεκηλίδωσαι ἐν ταῖς ἀδικίαις σου ἐναντίον ἐµοῦ, λέγει κύριος. (23) πῶς ἐρεῖς Οὐκ ἐµιάνθην καὶ ὀπίσω τῆς Βααλ οὐκ ἐπορεύθην; ἰδὲ τὰς ὁδούς σου ἐν τῷ πολυανδρείῳ καὶ γνῶθι τί ἐποίησας. ὀψὲ φωνὴ αὐτῆς ὠλόλυξεν, τὰς ὁδοὺς αὐτῆς (24) ἐπλάτυνεν ἐφ’ ὕδατα ἐρήµου, ἐν ἐπιθυµίαις ψυχῆς αὐτῆς ἐπνευµατοφορεῖτο, παρεδόθη· τίς ἐπιστρέψει αὐτήν; πάντες οἱ ζητοῦντες αὐτὴν οὐ κοπιάσουσιν, ἐν τῇ ταπεινώσει αὐτῆς εὑρήσουσιν αὐτήν. (25) ἀπόστρεψον τὸν πόδα σου ἀπὸ ὁδοῦ τραχείας καὶ τὸν φάρυγγά σου ἀπὸ δίψους. ἡ δὲ εἶπεν Ἀνδριοῦµαι· ὅτι ἠγαπήκει ἀλλοτρίους καὶ ὀπίσω αὐτῶν ἐπορεύετο. (26) ὡς αἰσχύνη κλέπτου ὅταν ἁλῷ, οὕτως αἰσχυνθήσονται οἱ υἱοὶ Ισραηλ, αὐτοὶ καὶ οἱ βασιλεῖς αὐτῶν καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτῶν καὶ οἱ ἱερεῖς αὐτῶν καὶ οἱ προφῆται αὐτῶν. (27) τῷ ξύλῳ εἶπαν ὅτι Πατήρ µου εἶ σύ, καὶ τῷ λίθῳ Σὺ ἐγέννησάς µε, καὶ ἔστρεψαν ἐπ’ ἐµὲ νῶτα καὶ οὐ πρόσωπα αὐτῶν· καὶ ἐν τῷ καιρῷ τῶν κακῶν αὐτῶν ἐροῦσιν Ἀνάστα καὶ σῶσον ἡµᾶς. (28) καὶ ποῦ εἰσιν οἱ θεοί σου, οὓς ἐποίησας σεαυτῷ; εἰ ἀναστήσονται καὶ σώσουσίν σε ἐν καιρῷ τῆς κακώσεώς σου; ὅτι κατ’ ἀριθµὸν τῶν πόλεών σου ἦσαν θεοί σου, Ιουδα, καὶ κατ’ ἀριθµὸν διόδων τῆς Ιερουσαληµ ἔθυον τῇ Βααλ. (29) ἵνα τί λαλεῖτε πρός µε; πάντες ὑµεῖς ἠσεβήσατε καὶ πάντες ὑµεῖς ἠνοµήσατε εἰς ἐµέ, λέγει κύριος. (30) µάτην ἐπάταξα τὰ τέκνα ὑµῶν, παιδείαν οὐκ ἐδέξασθε· µάχαιρα κατέφαγεν τοὺς προφήτας ὑµῶν ὡς λέων ὀλεθρεύων, καὶ οὐκ ἐφοβήθητε. (31) ἀκούσατε λόγον κυρίου Τάδε λέγει κύριος Μὴ ἔρηµος ἐγενόµην τῷ Ισραηλ ἢ γῆ κεχερσωµένη; διὰ τί εἶπεν ὁ λαός µου Οὐ κυριευθησόµεθα καὶ οὐχ ἥξοµεν πρὸς σὲ ἔτι; (32) µὴ ἐπιλήσεται νύµφη τὸν κόσµον αὐτῆς καὶ παρθένος τὴν στηθοδεσµίδα αὐτῆς; ὁ δὲ λαός µου ἐπελάθετό µου ἡµέρας, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθµός. (33) τί ἔτι καλὸν ἐπιτηδεύσεις ἐν ταῖς ὁδοῖς σου τοῦ ζητῆσαι ἀγάπησιν; οὐχ οὕτως, ἀλλὰ καὶ σὺ ἐπονηρεύσω τοῦ µιᾶναι τὰς ὁδούς σου. (34) καὶ ἐν ταῖς χερσίν σου εὑρέθησαν αἵµατα ψυχῶν ἀθῴων· οὐκ ἐν διορύγµασιν εὗρον αὐτούς, ἀλλ’ ἐπὶ πάσῃ δρυί. (35) καὶ εἶπας Ἀθῷός εἰµι, ἀλλὰ ἀποστραφήτω ὁ θυµὸς αὐτοῦ ἀπ’ ἐµοῦ. ἰδοὺ ἐγὼ κρίνοµαι πρὸς σὲ ἐν τῷ λέγειν σε Οὐχ ἥµαρτον. (36) τί κατεφρόνησας σφόδρα τοῦ δευτερῶσαι τὰς ὁδούς σου; καὶ ἀπὸ Αἰγύπτου καταισχυνθήσῃ, καθὼς κατῃσχύνθης ἀπὸ Ασσουρ. (37) ὅτι καὶ ἐντεῦθεν ἐξελεύσῃ, καὶ αἱ χεῖρές σου ἐπὶ τῆς κεφαλῆς σου· ὅτι ἀπώσατο κύριος τὴν ἐλπίδα σου, καὶ οὐκ εὐοδωθήσῃ ἐν αὐτῇ.

3

(1) Ἐὰν ἐξαποστείλῃ ἀνὴρ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, καὶ ἀπέλθῃ ἀπ’ αὐτοῦ καὶ γένηται ἀνδρὶ ἑτέρῳ, µὴ ἀνακάµπτουσα ἀνακάµψει πρὸς αὐτὸν ἔτι; οὐ µιαινοµένη µιανθήσεται ἡ γυνὴ ἐκείνη; καὶ σὺ ἐξεπόρνευσας ἐν ποιµέσιν πολλοῖς· καὶ ἀνέκαµπτες πρός µε; λέγει κύριος. (2) ἆρον εἰς εὐθεῖαν τοὺς ὀφθαλµούς σου καὶ ἰδέ· ποῦ οὐχὶ ἐξεφύρθης; ἐπὶ ταῖς ὁδοῖς ἐκάθισας αὐτοῖς ὡσεὶ κορώνη ἐρηµουµένη καὶ ἐµίανας τὴν γῆν ἐν ταῖς πορνείαις σου καὶ ἐν ταῖς κακίαις σου. (3) καὶ ἔσχες ποιµένας πολλοὺς εἰς πρόσκοµµα σεαυτῇ· ὄψις πόρνης ἐγένετό σοι, ἀπηναισχύντησας πρὸς πάντας. (4) οὐχ ὡς οἶκόν µε ἐκάλεσας καὶ πατέρα καὶ ἀρχηγὸν τῆς παρθενίας σου; (5) µὴ διαµενεῖ εἰς τὸν αἰῶνα ἢ διαφυλαχθήσεται εἰς νῖκος; ἰδοὺ ἐλάλησας καὶ ἐποίησας τὰ πονηρὰ ταῦτα καὶ ἠδυνάσθης. (6) Καὶ εἶπεν κύριος πρός µε ἐν ταῖς ἡµέραις Ιωσια τοῦ βασιλέως Εἶδες ἃ ἐποίησέν µοι ἡ κατοικία τοῦ Ισραηλ· ἐπορεύθησαν ἐπὶ πᾶν ὄρος ὑψηλὸν καὶ ὑποκάτω παντὸς ξύλου ἀλσώδους καὶ ἐπόρνευσαν ἐκεῖ. (7) καὶ εἶπα µετὰ τὸ πορνεῦσαι αὐτὴν ταῦτα πάντα Πρός µε ἀνάστρεψον, καὶ οὐκ ἀνέστρεψεν· καὶ εἶδεν τὴν ἀσυνθεσίαν αὐτῆς ἡ ἀσύνθετος Ιουδα. (8) καὶ εἶδον διότι περὶ πάντων ὧν κατελήµφθη ἐν οἷς ἐµοιχᾶτο ἡ κατοικία τοῦ Ισραηλ, καὶ ἐξαπέστειλα αὐτὴν καὶ ἔδωκα αὐτῇ βιβλίον ἀποστασίου εἰς τὰς χεῖρας αὐτῆς· καὶ οὐκ ἐφοβήθη ἡ ἀσύνθετος Ιουδα καὶ ἐπορεύθη καὶ ἐπόρνευσεν καὶ αὐτή. (9) καὶ ἐγένετο εἰς οὐθὲν ἡ πορνεία αὐτῆς, καὶ ἐµοίχευσεν τὸ ξύλον καὶ τὸν λίθον. (10) καὶ ἐν πᾶσιν τούτοις οὐκ ἐπεστράφη πρός µε ἡ ἀσύνθετος Ιουδα ἐξ ὅλης τῆς καρδίας αὐτῆς, ἀλλ’ ἐπὶ ψεύδει. (11) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Ἐδικαίωσεν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ Ισραηλ ἀπὸ τῆς ἀσυνθέτου Ιουδα. (12) πορεύου καὶ ἀνάγνωθι τοὺς λόγους τούτους πρὸς βορρᾶν καὶ ἐρεῖς Ἐπιστράφητι πρός µε, ἡ κατοικία τοῦ Ισραηλ, λέγει κύριος, καὶ οὐ στηριῶ τὸ πρόσωπόν µου ἐφ’ ὑµᾶς· ὅτι ἐλεήµων ἐγώ εἰµι, λέγει κύριος, καὶ οὐ µηνιῶ ὑµῖν εἰς τὸν αἰῶνα. (13) πλὴν γνῶθι τὴν ἀδικίαν σου, ὅτι εἰς κύριον τὸν θεόν σου ἠσέβησας καὶ διέχεας τὰς ὁδούς σου εἰς ἀλλοτρίους ὑποκάτω παντὸς ξύλου ἀλσώδους, τῆς δὲ φωνῆς µου οὐχ ὑπήκουσας, λέγει κύριος. (14) ἐπιστράφητε, υἱοὶ ἀφεστηκότες, λέγει κύριος, διότι ἐγὼ κατακυριεύσω ὑµῶν καὶ λήµψοµαι ὑµᾶς ἕνα ἐκ πόλεως καὶ δύο ἐκ πατριᾶς καὶ εἰσάξω ὑµᾶς εἰς Σιων (15) καὶ δώσω ὑµῖν ποιµένας κατὰ τὴν καρδίαν µου, καὶ ποιµανοῦσιν ὑµᾶς ποιµαίνοντες µετ’ ἐπιστήµης. (16) καὶ ἔσται ἐὰν πληθυνθῆτε καὶ αὐξηθῆτε ἐπὶ τῆς γῆς ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις, λέγει κύριος, οὐκ ἐροῦσιν ἔτι Κιβωτὸς διαθήκης ἁγίου Ισραηλ, οὐκ ἀναβήσεται ἐπὶ καρδίαν, οὐκ ὀνοµασθήσεται οὐδὲ ἐπισκεφθήσεται καὶ οὐ ποιηθήσεται ἔτι· (17) ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις καὶ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ καλέσουσιν τὴν Ιερουσαληµ Θρόνος κυρίου, καὶ συναχθήσονται εἰς αὐτὴν πάντα τὰ ἔθνη καὶ οὐ πορεύσονται ἔτι ὀπίσω τῶν ἐνθυµηµάτων τῆς καρδίας αὐτῶν τῆς πονηρᾶς. (18) ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις συνελεύσονται οἶκος Ιουδα ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦ Ισραηλ, καὶ ἥξουσιν ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἀπὸ γῆς βορρᾶ καὶ ἀπὸ πασῶν τῶν χωρῶν ἐπὶ τὴν γῆν, ἣν κατεκληρονόµησα τοὺς πατέρας αὐτῶν. (19) καὶ ἐγὼ εἶπα Γένοιτο, κύριε· ὅτι τάξω σε εἰς τέκνα καὶ δώσω σοι γῆν ἐκλεκτὴν κληρονοµίαν θεοῦ παντοκράτορος ἐθνῶν· καὶ εἶπα Πατέρα καλέσετέ µε καὶ ἀπ’ ἐµοῦ οὐκ ἀποστραφήσεσθε. (20) πλὴν ὡς ἀθετεῖ γυνὴ εἰς τὸν συνόντα αὐτῇ, οὕτως ἠθέτησεν εἰς ἐµὲ οἶκος Ισραηλ, λέγει κύριος. (21) φωνὴ ἐκ χειλέων ἠκούσθη κλαυθµοῦ καὶ δεήσεως υἱῶν Ισραηλ, ὅτι ἠδίκησαν ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν, ἐπελάθοντο θεοῦ ἁγίου αὐτῶν. (22) ἐπιστράφητε, υἱοὶ ἐπιστρέφοντες, καὶ ἰάσοµαι τὰ συντρίµµατα ὑµῶν. ἰδοὺ δοῦλοι ἡµεῖς ἐσόµεθά σοι, ὅτι σὺ κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν εἶ. (23) ὄντως εἰς ψεῦδος ἦσαν οἱ βουνοὶ καὶ ἡ δύναµις τῶν ὀρέων, πλὴν διὰ κυρίου θεοῦ ἡµῶν ἡ σωτηρία τοῦ Ισραηλ. (24) ἡ δὲ αἰσχύνη κατανάλωσεν τοὺς µόχθους τῶν πατέρων ἡµῶν ἀπὸ νεότητος ἡµῶν, τὰ πρόβατα αὐτῶν καὶ τοὺς µόσχους αὐτῶν καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτῶν καὶ τὰς θυγατέρας αὐτῶν. (25) ἐκοιµήθηµεν ἐν τῇ αἰσχύνῃ ἡµῶν, καὶ ἐπεκάλυψεν ἡµᾶς ἡ ἀτιµία ἡµῶν, διότι ἔναντι τοῦ θεοῦ ἡµῶν ἡµάρτοµεν ἡµεῖς καὶ οἱ πατέρες ἡµῶν ἀπὸ νεότητος ἡµῶν ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης καὶ οὐχ ὑπηκούσαµεν τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν.

4

(1) Ἐὰν ἐπιστραφῇ Ισραηλ, λέγει κύριος, πρός µε ἐπιστραφήσεται· ἐὰν περιέλῃ τὰ βδελύγµατα αὐτοῦ ἐκ στόµατος αὐτοῦ καὶ ἀπὸ τοῦ προσώπου µου εὐλαβηθῇ (2) καὶ ὀµόσῃ Ζῇ κύριος µετὰ ἀληθείας καὶ ἐν κρίσει καὶ ἐν δικαιοσύνῃ, καὶ εὐλογήσουσιν ἐν αὐτῇ ἔθνη καὶ ἐν αὐτῷ αἰνέσουσιν τῷ θεῷ ἐν Ιερουσαληµ. (3) ὅτι τάδε λέγει κύριος τοῖς ἀνδράσιν Ιουδα καὶ τοῖς κατοικοῦσιν Ιερουσαληµ Νεώσατε ἑαυτοῖς νεώµατα καὶ µὴ σπείρητε ἐπ’ ἀκάνθαις. (4) περιτµήθητε τῷ θεῷ ὑµῶν καὶ περιτέµεσθε τὴν σκληροκαρδίαν ὑµῶν, ἄνδρες Ιουδα καὶ οἱ κατοικοῦντες Ιερουσαληµ, µὴ ἐξέλθῃ ὡς πῦρ ὁ θυµός µου καὶ ἐκκαυθήσεται, καὶ οὐκ ἔσται ὁ σβέσων ἀπὸ προσώπου πονηρίας ἐπιτηδευµάτων ὑµῶν. (5) Ἀναγγείλατε ἐν τῷ Ιουδα, καὶ ἀκουσθήτω ἐν Ιερουσαληµ· εἴπατε Σηµάνατε ἐπὶ τῆς γῆς σάλπιγγι καὶ κεκράξατε µέγα· εἴπατε Συνάχθητε καὶ εἰσέλθωµεν εἰς τὰς πόλεις τὰς τειχήρεις. (6) ἀναλαβόντες φεύγετε εἰς Σιων· σπεύσατε µὴ στῆτε, ὅτι κακὰ ἐγὼ ἐπάγω ἀπὸ βορρᾶ καὶ συντριβὴν µεγάλην. (7) ἀνέβη λέων ἐκ τῆς µάνδρας αὐτοῦ, ἐξολεθρεύων ἔθνη ἐξῆρεν καὶ ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ τόπου αὐτοῦ τοῦ θεῖναι τὴν γῆν εἰς ἐρήµωσιν, καὶ πόλεις καθαιρεθήσονται παρὰ τὸ µὴ κατοικεῖσθαι αὐτάς. (8) ἐπὶ τούτοις περιζώσασθε σάκκους καὶ κόπτεσθε καὶ ἀλαλάξατε, διότι οὐκ ἀπεστράφη ὁ θυµὸς κυρίου ἀφ’ ὑµῶν. (9) καὶ ἔσται ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ, λέγει κύριος, ἀπολεῖται ἡ καρδία τοῦ βασιλέως καὶ ἡ καρδία τῶν ἀρχόντων, καὶ οἱ ἱερεῖς ἐκστήσονται, καὶ οἱ προφῆται θαυµάσονται. (10) καὶ εἶπα Ὦ δέσποτα κύριε, ἄρα γε ἀπατῶν ἠπάτησας τὸν λαὸν τοῦτον καὶ τὴν Ιερουσαληµ λέγων Εἰρήνη ἔσται ὑµῖν, καὶ ἰδοὺ ἥψατο ἡ µάχαιρα ἕως τῆς ψυχῆς αὐτῶν. (11) ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἐροῦσιν τῷ λαῷ τούτῳ καὶ τῇ Ιερουσαληµ Πνεῦµα πλανήσεως ἐν τῇ ἐρήµῳ, ὁδὸς τῆς θυγατρὸς τοῦ λαοῦ µου οὐκ εἰς καθαρὸν οὐδ’ εἰς ἅγιον. (12) πνεῦµα πληρώσεως ἥξει µοι· νῦν δὲ ἐγὼ λαλῶ κρίµατα πρὸς αὐτούς. (13) ἰδοὺ ὡς νεφέλη ἀναβήσεται, καὶ ὡς καταιγὶς τὰ ἅρµατα αὐτοῦ, κουφότεροι ἀετῶν οἱ ἵπποι αὐτοῦ· οὐαὶ ἡµῖν, ὅτι ταλαιπωροῦµεν. (14) ἀπόπλυνε ἀπὸ κακίας τὴν καρδίαν σου, Ιερουσαληµ, ἵνα σωθῇς· ἕως πότε ὑπάρξουσιν ἐν σοὶ διαλογισµοὶ πόνων σου; (15) διότι φωνὴ ἀναγγέλλοντος ἐκ Δαν ἥξει, καὶ ἀκουσθήσεται πόνος ἐξ ὄρους Εφραιµ. (16) ἀναµνήσατε ἔθνη Ἰδοὺ ἥκασιν· ἀναγγείλατε ἐν Ιερουσαληµ Συστροφαὶ ἔρχονται ἐκ γῆς µακρόθεν καὶ ἔδωκαν ἐπὶ τὰς πόλεις Ιουδα φωνὴν αὐτῶν. (17) ὡς φυλάσσοντες ἀγρὸν ἐγένοντο ἐπ’ αὐτὴν κύκλῳ, ὅτι ἐµοῦ ἠµέλησας, λέγει κύριος. (18) αἱ ὁδοί σου καὶ τὰ ἐπιτηδεύµατά σου ἐποίησαν ταῦτά σοι· αὕτη ἡ κακία σου, ὅτι πικρά, ὅτι ἥψατο ἕως τῆς καρδίας σου. (19) τὴν κοιλίαν µου τὴν κοιλίαν µου ἀλγῶ, καὶ τὰ αἰσθητήρια τῆς καρδίας µου· µαιµάσσει ἡ ψυχή µου, σπαράσσεται ἡ καρδία µου, οὐ σιωπήσοµαι, ὅτι φωνὴν σάλπιγγος ἤκουσεν ἡ ψυχή µου, κραυγὴν πολέµου. (20) καὶ ταλαιπωρίαν συντριµµὸν ἐπικαλεῖται, ὅτι τεταλαιπώρηκεν πᾶσα ἡ γῆ· ἄφνω τεταλαιπώρηκεν ἡ σκηνή, διεσπάσθησαν αἱ δέρρεις µου. (21) ἕως πότε ὄψοµαι φεύγοντας ἀκούων φωνὴν σαλπίγγων; (22) διότι οἱ ἡγούµενοι τοῦ λαοῦ µου ἐµὲ οὐκ ᾔδεισαν, υἱοὶ ἄφρονές εἰσιν καὶ οὐ συνετοί· σοφοί εἰσιν τοῦ κακοποιῆσαι, τὸ δὲ καλῶς ποιῆσαι οὐκ ἐπέγνωσαν. (23) ἐπέβλεψα ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ἰδοὺ οὐθέν, καὶ εἰς τὸν οὐρανόν, καὶ οὐκ ἦν τὰ φῶτα αὐτοῦ· (24) εἶδον τὰ ὄρη, καὶ ἦν τρέµοντα, καὶ πάντας τοὺς βουνοὺς ταρασσοµένους· (25) ἐπέβλεψα, καὶ ἰδοὺ οὐκ ἦν ἄνθρωπος, καὶ πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ ἐπτοεῖτο· (26) εἶδον, καὶ ἰδοὺ ὁ Κάρµηλος ἔρηµος, καὶ πᾶσαι αἱ πόλεις ἐµπεπυρισµέναι πυρὶ ἀπὸ προσώπου κυρίου, καὶ ἀπὸ προσώπου ὀργῆς θυµοῦ αὐτοῦ ἠφανίσθησαν. (27) τάδε λέγει κύριος Ἔρηµος ἔσται πᾶσα ἡ γῆ, συντέλειαν δὲ οὐ µὴ ποιήσω. (28) ἐπὶ τούτοις πενθείτω ἡ γῆ, καὶ συσκοτασάτω ὁ οὐρανὸς ἄνωθεν, διότι ἐλάλησα καὶ οὐ µετανοήσω, ὥρµησα καὶ οὐκ ἀποστρέψω ἀπ’ αὐτῆς. (29) ἀπὸ φωνῆς ἱππέως καὶ ἐντεταµένου τόξου ἀνεχώρησεν πᾶσα χώρα· εἰσέδυσαν εἰς τὰ σπήλαια καὶ εἰς τὰ ἄλση ἐκρύβησαν καὶ ἐπὶ τὰς πέτρας ἀνέβησαν· πᾶσα πόλις ἐγκατελείφθη, οὐ κατοικεῖ ἐν αὐταῖς ἄνθρωπος. (30) καὶ σὺ τί ποιήσεις, ἐὰν περιβάλῃ κόκκινον καὶ κοσµήσῃ κόσµῳ χρυσῷ καὶ ἐὰν ἐγχρίσῃ στίβι τοὺς ὀφθαλµούς σου; εἰς µάτην ὁ ὡραϊσµός σου· ἀπώσαντό σε οἱ ἐρασταί σου, τὴν ψυχήν σου ζητοῦσιν. (31) ὅτι φωνὴν ὡς ὠδινούσης ἤκουσα, τοῦ στεναγµοῦ σου ὡς πρωτοτοκούσης, φωνὴ θυγατρὸς Σιων· ἐκλυθήσεται καὶ παρήσει τὰς χεῖρας αὐτῆς Οἴµµοι ἐγώ, ὅτι ἐκλείπει ἡ ψυχή µου ἐπὶ τοῖς ἀνῃρηµένοις.

5

(1) Περιδράµετε ἐν ταῖς ὁδοῖς Ιερουσαληµ καὶ ἴδετε καὶ γνῶτε καὶ ζητήσατε ἐν ταῖς πλατείαις αὐτῆς, ἐὰν εὕρητε ἄνδρα, εἰ ἔστιν ποιῶν κρίµα καὶ ζητῶν πίστιν, καὶ ἵλεως ἔσοµαι αὐτοῖς, λέγει κύριος. (2) Ζῇ κύριος, λέγουσιν· διὰ τοῦτο οὐκ ἐπὶ ψεύδεσιν ὀµνύουσιν; (3) κύριε, οἱ ὀφθαλµοί σου εἰς πίστιν· ἐµαστίγωσας αὐτούς, καὶ οὐκ ἐπόνεσαν· συνετέλεσας αὐτούς, καὶ οὐκ ἠθέλησαν δέξασθαι παιδείαν· ἐστερέωσαν τὰ πρόσωπα αὐτῶν ὑπὲρ πέτραν καὶ οὐκ ἠθέλησαν ἐπιστραφῆναι. (4) καὶ ἐγὼ εἶπα Ἴσως πτωχοί εἰσιν, διότι οὐκ ἐδυνάσθησαν, ὅτι οὐκ ἔγνωσαν ὁδὸν κυρίου καὶ κρίσιν θεοῦ· (5) πορεύσοµαι πρὸς τοὺς ἁδροὺς καὶ λαλήσω αὐτοῖς, ὅτι αὐτοὶ ἐπέγνωσαν ὁδὸν κυρίου καὶ κρίσιν θεοῦ· καὶ ἰδοὺ ὁµοθυµαδὸν συνέτριψαν ζυγόν, διέρρηξαν δεσµούς. (6) διὰ τοῦτο ἔπαισεν αὐτοὺς λέων ἐκ τοῦ δρυµοῦ, καὶ λύκος ἕως τῶν οἰκιῶν ὠλέθρευσεν αὐτούς, καὶ πάρδαλις ἐγρηγόρησεν ἐπὶ τὰς πόλεις αὐτῶν· πάντες οἱ ἐκπορευόµενοι ἀπ’ αὐτῶν θηρευθήσονται, ὅτι ἐπλήθυναν ἀσεβείας αὐτῶν, ἴσχυσαν ἐν ταῖς ἀποστροφαῖς αὐτῶν. (7) ποίᾳ τούτων ἵλεως γένωµαί σοι; οἱ υἱοί σου ἐγκατέλιπόν µε καὶ ὤµνυον ἐν τοῖς οὐκ οὖσιν θεοῖς· καὶ ἐχόρτασα αὐτούς, καὶ ἐµοιχῶντο καὶ ἐν οἴκοις πορνῶν κατέλυον. (8) ἵπποι θηλυµανεῖς ἐγενήθησαν, ἕκαστος ἐπὶ τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον αὐτοῦ ἐχρεµέτιζον. (9) µὴ ἐπὶ τούτοις οὐκ ἐπισκέψοµαι; λέγει κύριος· ἢ ἐν ἔθνει τοιούτῳ οὐκ ἐκδικήσει ἡ ψυχή µου; (10) ἀνάβητε ἐπὶ τοὺς προµαχῶνας αὐτῆς καὶ κατασκάψατε, συντέλειαν δὲ µὴ ποιήσητε· ὑπολίπεσθε τὰ ὑποστηρίγµατα αὐτῆς, ὅτι τοῦ κυρίου εἰσίν. (11) ὅτι ἀθετῶν ἠθέτησεν εἰς ἐµέ, λέγει κύριος, οἶκος Ισραηλ καὶ οἶκος Ιουδα. (12) ἐψεύσαντο τῷ κυρίῳ ἑαυτῶν καὶ εἶπαν Οὐκ ἔστιν ταῦτα· οὐχ ἥξει ἐφ’ ἡµᾶς κακά, καὶ µάχαιραν καὶ λιµὸν οὐκ ὀψόµεθα· (13) οἱ προφῆται ἡµῶν ἦσαν εἰς ἄνεµον, καὶ λόγος κυρίου οὐχ ὑπῆρχεν ἐν αὐτοῖς· οὕτως ἔσται αὐτοῖς. (14) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ἀνθ’ ὧν ἐλαλήσατε τὸ ῥῆµα τοῦτο, ἰδοὺ ἐγὼ δέδωκα τοὺς λόγους µου εἰς τὸ στόµα σου πῦρ καὶ τὸν λαὸν τοῦτον ξύλα, καὶ καταφάγεται αὐτούς. (15) ἰδοὺ ἐγὼ ἐπάγω ἐφ’ ὑµᾶς ἔθνος πόρρωθεν, οἶκος Ισραηλ, λέγει κύριος, ἔθνος, οὗ οὐκ ἀκούσῃ τῆς φωνῆς τῆς γλώσσης αὐτοῦ· (16) πάντες ἰσχυροὶ (17) καὶ κατέδονται τὸν θερισµὸν ὑµῶν καὶ τοὺς ἄρτους ὑµῶν καὶ κατέδονται τοὺς υἱοὺς ὑµῶν καὶ τὰς θυγατέρας ὑµῶν καὶ κατέδονται τὰ πρόβατα ὑµῶν καὶ τοὺς µόσχους ὑµῶν καὶ κατέδονται τοὺς ἀµπελῶνας ὑµῶν καὶ τοὺς συκῶνας ὑµῶν καὶ τοὺς ἐλαιῶνας ὑµῶν· καὶ ἀλοήσουσιν τὰς πόλεις τὰς ὀχυρὰς ὑµῶν, ἐφ’ αἷς ὑµεῖς πεποίθατε ἐπ’ αὐταῖς, ἐν ῥοµφαίᾳ. (18) καὶ ἔσται ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις, λέγει κύριος ὁ θεός σου, οὐ µὴ ποιήσω ὑµᾶς εἰς συντέλειαν. (19) καὶ ἔσται ὅταν εἴπητε Τίνος ἕνεκεν ἐποίησεν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν ἡµῖν ἅπαντα ταῦτα; καὶ ἐρεῖς αὐτοῖς Ἀνθ’ ὧν ἐδουλεύσατε θεοῖς ἀλλοτρίοις ἐν τῇ γῇ ὑµῶν, οὕτως δουλεύσετε ἀλλοτρίοις ἐν γῇ οὐχ ὑµῶν. (20) ἀναγγείλατε ταῦτα εἰς τὸν οἶκον Ιακωβ, καὶ ἀκουσθήτω ἐν τῷ Ιουδα. (21) ἀκούσατε δὴ ταῦτα, λαὸς µωρὸς καὶ ἀκάρδιος, ὀφθαλµοὶ αὐτοῖς καὶ οὐ βλέπουσιν, ὦτα αὐτοῖς καὶ οὐκ ἀκούουσιν. (22) µὴ ἐµὲ οὐ φοβηθήσεσθε; λέγει κύριος, ἢ ἀπὸ προσώπου µου οὐκ εὐλαβηθήσεσθε; τὸν τάξαντα ἄµµον ὅριον τῇ θαλάσσῃ, πρόσταγµα αἰώνιον, καὶ οὐχ ὑπερβήσεται αὐτό, καὶ ταραχθήσεται καὶ οὐ δυνήσεται, καὶ ἠχήσουσιν τὰ κύµατα αὐτῆς καὶ οὐχ ὑπερβήσεται αὐτό. (23) τῷ δὲ λαῷ τούτῳ ἐγενήθη καρδία ἀνήκοος καὶ ἀπειθής, καὶ ἐξέκλιναν καὶ ἀπήλθοσαν· (24) καὶ οὐκ εἶπον ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῶν Φοβηθῶµεν δὴ κύριον τὸν θεὸν ἡµῶν τὸν διδόντα ἡµῖν ὑετὸν πρόιµον καὶ ὄψιµον κατὰ καιρὸν πληρώσεως προστάγµατος θερισµοῦ καὶ ἐφύλαξεν ἡµῖν. (25) αἱ ἀνοµίαι ὑµῶν ἐξέκλιναν ταῦτα, καὶ αἱ ἁµαρτίαι ὑµῶν ἀπέστησαν τὰ ἀγαθὰ ἀφ’ ὑµῶν· (26) ὅτι εὑρέθησαν ἐν τῷ λαῷ µου ἀσεβεῖς καὶ παγίδας ἔστησαν διαφθεῖραι ἄνδρας καὶ συνελαµβάνοσαν. (27) ὡς παγὶς ἐφεσταµένη πλήρης πετεινῶν, οὕτως οἱ οἶκοι αὐτῶν πλήρεις δόλου· διὰ τοῦτο ἐµεγαλύνθησαν καὶ ἐπλούτησαν· (28) καὶ παρέβησαν κρίσιν, οὐκ ἔκριναν κρίσιν ὀρφανοῦ καὶ κρίσιν χήρας οὐκ ἐκρίνοσαν. (29) µὴ ἐπὶ τούτοις οὐκ ἐπισκέψοµαι; λέγει κύριος, ἢ ἐν ἔθνει τῷ τοιούτῳ οὐκ ἐκδικήσει ἡ ψυχή µου; (30) ἔκστασις καὶ φρικτὰ ἐγενήθη ἐπὶ τῆς γῆς. (31) οἱ προφῆται προφητεύουσιν ἄδικα, καὶ οἱ ἱερεῖς ἐπεκρότησαν ταῖς χερσὶν αὐτῶν, καὶ ὁ λαός µου ἠγάπησεν οὕτως· καὶ τί ποιήσετε εἰς τὰ µετὰ ταῦτα;

6

(1) Ἐνισχύσατε, υἱοὶ Βενιαµιν, ἐκ µέσου τῆς Ιερουσαληµ καὶ ἐν Θεκουε σηµάνατε σάλπιγγι καὶ ὑπὲρ Βαιθαχαρµα ἄρατε σηµεῖον, ὅτι κακὰ ἐκκέκυφεν ἀπὸ βορρᾶ, καὶ συντριβὴ µεγάλη γίνεται, (2) καὶ ἀφαιρεθήσεται τὸ ὕψος σου, θύγατερ Σιων. (3) εἰς αὐτὴν ἥξουσιν ποιµένες καὶ τὰ ποίµνια αὐτῶν καὶ πήξουσιν ἐπ’ αὐτὴν σκηνὰς κύκλῳ καὶ ποιµανοῦσιν ἕκαστος τῇ χειρὶ αὐτοῦ. (4) παρασκευάσασθε ἐπ’ αὐτὴν εἰς πόλεµον, ἀνάστητε καὶ ἀναβῶµεν ἐπ’ αὐτὴν µεσηµβρίας· οὐαὶ ἡµῖν, ὅτι κέκλικεν ἡ ἡµέρα, ὅτι ἐκλείπουσιν αἱ σκιαὶ τῆς ἑσπέρας. (5) ἀνάστητε καὶ ἀναβῶµεν ἐν τῇ νυκτὶ καὶ διαφθείρωµεν τὰ θεµέλια αὐτῆς. (6) ὅτι τάδε λέγει κύριος Ἔκκοψον τὰ ξύλα αὐτῆς, ἔκχεον ἐπὶ Ιερουσαληµ δύναµιν· ὦ πόλις ψευδής, ὅλη καταδυναστεία ἐν αὐτῇ. (7) ὡς ψύχει λάκκος ὕδωρ, οὕτως ψύχει κακία αὐτῆς· ἀσέβεια καὶ ταλαιπωρία ἀκουσθήσεται ἐν αὐτῇ ἐπὶ πρόσωπον αὐτῆς διὰ παντός. πόνῳ καὶ µάστιγι (8) παιδευθήσῃ, Ιερουσαληµ, µὴ ἀποστῇ ἡ ψυχή µου ἀπὸ σοῦ, µὴ ποιήσω σε ἄβατον γῆν ἥτις οὐ κατοικηθήσεται. (9) ὅτι τάδε λέγει κύριος Καλαµᾶσθε καλαµᾶσθε ὡς ἄµπελον τὰ κατάλοιπα τοῦ Ισραηλ, ἐπιστρέψατε ὡς ὁ τρυγῶν ἐπὶ τὸν κάρταλλον αὐτοῦ. (10) πρὸς τίνα λαλήσω καὶ διαµαρτύρωµαι, καὶ ἀκούσεται; ἰδοὺ ἀπερίτµητα τὰ ὦτα αὐτῶν, καὶ οὐ δύνανται ἀκούειν· ἰδοὺ τὸ ῥῆµα κυρίου ἐγένετο αὐτοῖς εἰς ὀνειδισµόν, οὐ µὴ βουληθῶσιν αὐτὸ ἀκοῦσαι. (11) καὶ τὸν θυµόν µου ἔπλησα καὶ ἐπέσχον καὶ οὐ συνετέλεσα αὐτούς· ἐκχεῶ ἐπὶ νήπια ἔξωθεν καὶ ἐπὶ συναγωγὴν νεανίσκων ἅµα, ὅτι ἀνὴρ καὶ γυνὴ συλληµφθήσονται, πρεσβύτερος µετὰ πλήρους ἡµερῶν· (12) καὶ µεταστραφήσονται αἱ οἰκίαι αὐτῶν εἰς ἑτέρους, ἀγροὶ καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν ἐπὶ τὸ αὐτό, ὅτι ἐκτενῶ τὴν χεῖρά µου ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν ταύτην, λέγει κύριος. (13) ὅτι ἀπὸ µικροῦ αὐτῶν καὶ ἕως µεγάλου πάντες συνετελέσαντο ἄνοµα, ἀπὸ ἱερέως καὶ ἕως ψευδοπροφήτου πάντες ἐποίησαν ψευδῆ. (14) καὶ ἰῶντο τὸ σύντριµµα τοῦ λαοῦ µου ἐξουθενοῦντες καὶ λέγοντες Εἰρήνη εἰρήνη· καὶ ποῦ ἐστιν εἰρήνη; (15) κατῃσχύνθησαν, ὅτι ἐξελίποσαν· καὶ οὐδ’ ὧς καταισχυνόµενοι κατῃσχύνθησαν καὶ τὴν ἀτιµίαν αὐτῶν οὐκ ἔγνωσαν. διὰ τοῦτο πεσοῦνται ἐν τῇ πτώσει αὐτῶν καὶ ἐν καιρῷ ἐπισκοπῆς αὐτῶν ἀπολοῦνται, εἶπεν κύριος. (16) τάδε λέγει κύριος Στῆτε ἐπὶ ταῖς ὁδοῖς καὶ ἴδετε, καὶ ἐρωτήσατε τρίβους κυρίου αἰωνίους καὶ ἴδετε, ποία ἐστὶν ἡ ὁδὸς ἡ ἀγαθή, καὶ βαδίζετε ἐν αὐτῇ, καὶ εὑρήσετε ἁγνισµὸν ταῖς ψυχαῖς ὑµῶν· καὶ εἶπαν Οὐ πορευσόµεθα. (17) κατέστακα ἐφ’ ὑµᾶς σκοπούς, ἀκούσατε τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος· καὶ εἶπαν Οὐκ ἀκουσόµεθα. (18) διὰ τοῦτο ἤκουσαν τὰ ἔθνη καὶ οἱ ποιµαίνοντες τὰ ποίµνια αὐτῶν. (19) ἄκουε, γῆ· ἰδοὺ ἐγὼ ἐπάγω ἐπὶ τὸν λαὸν τοῦτον κακά, τὸν καρπὸν ἀποστροφῆς αὐτῶν· ὅτι τῶν λόγων µου οὐ προσέσχον καὶ τὸν νόµον µου ἀπώσαντο. (20) ἵνα τί µοι λίβανον ἐκ Σαβα φέρετε καὶ κιννάµωµον ἐκ γῆς µακρόθεν; τὰ ὁλοκαυτώµατα ὑµῶν οὔκ εἰσιν δεκτά, καὶ αἱ θυσίαι ὑµῶν οὐχ ἥδυνάν µοι. (21) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ δίδωµι ἐπὶ τὸν λαὸν τοῦτον ἀσθένειαν, καὶ ἀσθενήσουσιν ἐν αὐτῇ πατέρες καὶ υἱοὶ ἅµα, γείτων καὶ ὁ πλησίον αὐτοῦ ἀπολοῦνται. (22) τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ λαὸς ἔρχεται ἀπὸ βορρᾶ, καὶ ἔθνη ἐξεγερθήσεται ἀπ’ ἐσχάτου τῆς γῆς· (23) τόξον καὶ ζιβύνην κρατήσουσιν, ἰταµός ἐστιν καὶ οὐκ ἐλεήσει, φωνὴ αὐτοῦ ὡς θάλασσα κυµαίνουσα, ἐφ’ ἵπποις καὶ ἅρµασιν παρατάξεται ὡς πῦρ εἰς πόλεµον πρὸς σέ, θύγατερ Σιων. (24) ἠκούσαµεν τὴν ἀκοὴν αὐτῶν, παρελύθησαν αἱ χεῖρες ἡµῶν, θλῖψις κατέσχεν ἡµᾶς, ὠδῖνες ὡς τικτούσης. (25) µὴ ἐκπορεύεσθε εἰς ἀγρὸν καὶ ἐν ταῖς ὁδοῖς µὴ βαδίζετε, ὅτι ῥοµφαία τῶν ἐχθρῶν παροικεῖ κυκλόθεν. (26) θύγατερ λαοῦ µου, περίζωσαι σάκκον, κατάπασαι ἐν σποδῷ, πένθος ἀγαπητοῦ ποίησαι σεαυτῇ, κοπετὸν οἰκτρόν, ὅτι ἐξαίφνης ἥξει ταλαιπωρία ἐφ’ ὑµᾶς. (27) δοκιµαστὴν δέδωκά σε ἐν λαοῖς δεδοκιµασµένοις, καὶ γνώσῃ µε ἐν τῷ δοκιµάσαι µε τὴν ὁδὸν αὐτῶν· (28) πάντες ἀνήκοοι, πορευόµενοι σκολιῶς, χαλκὸς καὶ σίδηρος, πάντες διεφθαρµένοι εἰσίν. (29) ἐξέλιπεν φυσητὴρ ἀπὸ πυρός, ἐξέλιπεν µόλιβος· εἰς κενὸν ἀργυροκόπος ἀργυροκοπεῖ, πονηρία αὐτῶν οὐκ ἐτάκη. (30) ἀργύριον ἀποδεδοκιµασµένον καλέσατε αὐτούς, ὅτι ἀπεδοκίµασεν αὐτοὺς κύριος.

7

(1) (2) Ἀκούσατε λόγον κυρίου, πᾶσα ἡ Ιουδαία· (3) τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Διορθώσατε τὰς ὁδοὺς ὑµῶν καὶ τὰ ἐπιτηδεύµατα ὑµῶν, καὶ κατοικιῶ ὑµᾶς ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ. (4) µὴ πεποίθατε ἐφ’ ἑαυτοῖς ἐπὶ λόγοις ψευδέσιν, ὅτι τὸ παράπαν οὐκ ὠφελήσουσιν ὑµᾶς λέγοντες Ναὸς κυρίου ναὸς κυρίου ἐστίν. (5) ὅτι ἐὰν διορθοῦντες διορθώσητε τὰς ὁδοὺς ὑµῶν καὶ τὰ ἐπιτηδεύµατα ὑµῶν καὶ ποιοῦντες ποιήσητε κρίσιν ἀνὰ µέσον ἀνδρὸς καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ πλησίον αὐτοῦ (6) καὶ προσήλυτον καὶ ὀρφανὸν καὶ χήραν µὴ καταδυναστεύσητε καὶ αἷµα ἀθῷον µὴ ἐκχέητε ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ καὶ ὀπίσω θεῶν ἀλλοτρίων µὴ πορεύησθε εἰς κακὸν ὑµῖν, (7) καὶ κατοικιῶ ὑµᾶς ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ ἐν γῇ, ᾗ ἔδωκα τοῖς πατράσιν ὑµῶν ἐξ αἰῶνος καὶ ἕως αἰῶνος. (8) εἰ δὲ ὑµεῖς πεποίθατε ἐπὶ λόγοις ψευδέσιν, ὅθεν οὐκ ὠφεληθήσεσθε, (9) καὶ φονεύετε καὶ µοιχᾶσθε καὶ κλέπτετε καὶ ὀµνύετε ἐπ’ ἀδίκῳ καὶ ἐθυµιᾶτε τῇ Βααλ καὶ ἐπορεύεσθε ὀπίσω θεῶν ἀλλοτρίων, ὧν οὐκ οἴδατε, τοῦ κακῶς εἶναι ὑµῖν (10) καὶ ἤλθετε καὶ ἔστητε ἐνώπιον ἐµοῦ ἐν τῷ οἴκῳ, οὗ ἐπικέκληται τὸ ὄνοµά µου ἐπ’ αὐτῷ, καὶ εἴπατε Ἀπεσχήµεθα τοῦ µὴ ποιεῖν πάντα τὰ βδελύγµατα ταῦτα, (11) µὴ σπήλαιον λῃστῶν ὁ οἶκός µου, οὗ ἐπικέκληται τὸ ὄνοµά µου ἐπ’ αὐτῷ ἐκεῖ, ἐνώπιον ὑµῶν; καὶ ἐγὼ ἰδοὺ ἑώρακα, λέγει κύριος. (12) ὅτι πορεύθητε εἰς τὸν τόπον µου τὸν ἐν Σηλωµ, οὗ κατεσκήνωσα τὸ ὄνοµά µου ἐκεῖ ἔµπροσθεν, καὶ ἴδετε ἃ ἐποίησα αὐτῷ ἀπὸ προσώπου κακίας λαοῦ µου Ισραηλ. (13) καὶ νῦν ἀνθ’ ὧν ἐποιήσατε πάντα τὰ ἔργα ταῦτα, καὶ ἐλάλησα πρὸς ὑµᾶς καὶ οὐκ ἠκούσατέ µου, καὶ ἐκάλεσα ὑµᾶς καὶ οὐκ ἀπεκρίθητε, (14) καὶ ποιήσω τῷ οἴκῳ τούτῳ, ᾧ ἐπικέκληται τὸ ὄνοµά µου ἐπ’ αὐτῷ, ἐφ’ ᾧ ὑµεῖς πεποίθατε ἐπ’ αὐτῷ, καὶ τῷ τόπῳ, ᾧ ἔδωκα ὑµῖν καὶ τοῖς πατράσιν ὑµῶν, καθὼς ἐποίησα τῇ Σηλωµ. (15) καὶ ἀπορρίψω ὑµᾶς ἀπὸ προσώπου µου, καθὼς ἀπέρριψα τοὺς ἀδελφοὺς ὑµῶν πᾶν τὸ σπέρµα Εφραιµ. (16) καὶ σὺ µὴ προσεύχου περὶ τοῦ λαοῦ τούτου καὶ µὴ ἀξίου τοῦ ἐλεηθῆναι αὐτοὺς καὶ µὴ εὔχου καὶ µὴ προσέλθῃς µοι περὶ αὐτῶν, ὅτι οὐκ εἰσακούσοµαι. (17) ἦ οὐχ ὁρᾷς τί αὐτοὶ ποιοῦσιν ἐν ταῖς πόλεσιν Ιουδα καὶ ἐν ταῖς ὁδοῖς Ιερουσαληµ; (18) οἱ υἱοὶ αὐτῶν συλλέγουσιν ξύλα, καὶ οἱ πατέρες αὐτῶν καίουσι πῦρ, καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν τρίβουσιν σταῖς τοῦ ποιῆσαι χαυῶνας τῇ στρατιᾷ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἔσπεισαν σπονδὰς θεοῖς ἀλλοτρίοις, ἵνα παροργίσωσίν µε. (19) µὴ ἐµὲ αὐτοὶ παροργίζουσιν; λέγει κύριος· οὐχὶ ἑαυτούς, ὅπως καταισχυνθῇ τὰ πρόσωπα αὐτῶν; (20) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ὀργὴ καὶ θυµός µου χεῖται ἐπὶ τὸν τόπον τοῦτον καὶ ἐπὶ τοὺς ἀνθρώπους καὶ ἐπὶ τὰ κτήνη καὶ ἐπὶ πᾶν ξύλον τοῦ ἀγροῦ αὐτῶν καὶ ἐπὶ πάντα τὰ γενήµατα τῆς γῆς, καὶ καυθήσεται καὶ οὐ σβεσθήσεται. (21) τάδε λέγει κύριος Τὰ ὁλοκαυτώµατα ὑµῶν συναγάγετε µετὰ τῶν θυσιῶν ὑµῶν καὶ φάγετε κρέα. (22) ὅτι οὐκ ἐλάλησα πρὸς τοὺς πατέρας ὑµῶν καὶ οὐκ ἐνετειλάµην αὐτοῖς ἐν ἡµέρᾳ, ᾗ ἀνήγαγον αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου, περὶ ὁλοκαυτωµάτων καὶ θυσίας· (23) ἀλλ’ ἢ τὸ ῥῆµα τοῦτο ἐνετειλάµην αὐτοῖς λέγων Ἀκούσατε τῆς φωνῆς µου, καὶ ἔσοµαι ὑµῖν εἰς θεόν, καὶ ὑµεῖς ἔσεσθέ µοι εἰς λαόν· καὶ πορεύεσθε ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς µου, αἷς ἂν ἐντείλωµαι ὑµῖν, ὅπως ἂν εὖ ᾖ ὑµῖν. (24) καὶ οὐκ ἤκουσάν µου, καὶ οὐ προσέσχεν τὸ οὖς αὐτῶν, ἀλλ’ ἐπορεύθησαν ἐν τοῖς ἐνθυµήµασιν τῆς καρδίας αὐτῶν τῆς κακῆς καὶ ἐγενήθησαν εἰς τὰ ὄπισθεν καὶ οὐκ εἰς τὰ ἔµπροσθεν. (25) ἀφ’ ἧς ἡµέρας ἐξήλθοσαν οἱ πατέρες αὐτῶν ἐκ γῆς Αἰγύπτου καὶ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης καὶ ἐξαπέστειλα πρὸς ὑµᾶς πάντας τοὺς δούλους µου τοὺς προφήτας ἡµέρας καὶ ὄρθρου καὶ ἀπέστειλα, (26) καὶ οὐκ ἤκουσάν µου, καὶ οὐ προσέσχεν τὸ οὖς αὐτῶν, καὶ ἐσκλήρυναν τὸν τράχηλον αὐτῶν ὑπὲρ τοὺς πατέρας αὐτῶν. (27) καὶ ἐρεῖς αὐτοῖς τὸν λόγον τοῦτον Τοῦτο τὸ ἔθνος, (28) ὃ οὐκ ἤκουσεν τῆς φωνῆς κυρίου οὐδὲ ἐδέξατο παιδείαν· ἐξέλιπεν ἡ πίστις ἐκ στόµατος αὐτῶν. (29) Κεῖραι τὴν κεφαλήν σου καὶ ἀπόρριπτε καὶ ἀνάλαβε ἐπὶ χειλέων θρῆνον, ὅτι ἀπεδοκίµασεν κύριος καὶ ἀπώσατο τὴν γενεὰν τὴν ποιοῦσαν ταῦτα. (30) ὅτι ἐποίησαν οἱ υἱοὶ Ιουδα τὸ πονηρὸν ἐναντίον ἐµοῦ, λέγει κύριος· ἔταξαν τὰ βδελύγµατα αὐτῶν ἐν τῷ οἴκῳ, οὗ ἐπικέκληται τὸ ὄνοµά µου ἐπ’ αὐτόν, τοῦ µιᾶναι αὐτόν· (31) καὶ ᾠκοδόµησαν τὸν βωµὸν τοῦ Ταφεθ, ὅς ἐστιν ἐν φάραγγι υἱοῦ Εννοµ, τοῦ κατακαίειν τοὺς υἱοὺς αὐτῶν καὶ τὰς θυγατέρας αὐτῶν ἐν πυρί, ὃ οὐκ ἐνετειλάµην αὐτοῖς καὶ οὐ διενοήθην ἐν τῇ καρδίᾳ µου. (32) διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται, λέγει κύριος, καὶ οὐκ ἐροῦσιν ἔτι Βωµὸς τοῦ Ταφεθ καὶ Φάραγξ υἱοῦ Εννοµ, ἀλλ’ ἢ Φάραγξ τῶν ἀνῃρηµένων, καὶ θάψουσιν ἐν τῷ Ταφεθ διὰ τὸ µὴ ὑπάρχειν τόπον. (33) καὶ ἔσονται οἱ νεκροὶ τοῦ λαοῦ τούτου εἰς βρῶσιν τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ καὶ τοῖς θηρίοις τῆς γῆς, καὶ οὐκ ἔσται ὁ ἀποσοβῶν. (34) καὶ καταλύσω ἐκ πόλεων Ιουδα καὶ ἐκ διόδων Ιερουσαληµ φωνὴν εὐφραινοµένων καὶ φωνὴν χαιρόντων, φωνὴν νυµφίου καὶ φωνὴν νύµφης, ὅτι εἰς ἐρήµωσιν ἔσται πᾶσα ἡ γῆ. —

8

(1) ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, λέγει κύριος, ἐξοίσουσιν τὰ ὀστᾶ τῶν βασιλέων Ιουδα καὶ τὰ ὀστᾶ τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ καὶ τὰ ὀστᾶ τῶν ἱερέων καὶ τὰ ὀστᾶ τῶν προφητῶν καὶ τὰ ὀστᾶ τῶν κατοικούντων Ιερουσαληµ ἐκ τῶν τάφων αὐτῶν (2) καὶ ψύξουσιν αὐτὰ πρὸς τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην καὶ πρὸς πάντας τοὺς ἀστέρας καὶ πρὸς πᾶσαν τὴν στρατιὰν τοῦ οὐρανοῦ, ἃ ἠγάπησαν καὶ οἷς ἐδούλευσαν καὶ ὧν ἐπορεύθησαν ὀπίσω αὐτῶν καὶ ὧν ἀντείχοντο καὶ οἷς προσεκύνησαν αὐτοῖς· οὐ κοπήσονται καὶ οὐ ταφήσονται καὶ ἔσονται εἰς παράδειγµα ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς, (3) ὅτι εἵλοντο τὸν θάνατον ἢ τὴν ζωήν, καὶ πᾶσιν τοῖς καταλοίποις τοῖς καταλειφθεῖσιν ἀπὸ τῆς γενεᾶς ἐκείνης ἐν παντὶ τόπῳ, οὗ ἐὰν ἐξώσω αὐτοὺς ἐκεῖ. (4) Ὅτι τάδε λέγει κύριος Μὴ ὁ πίπτων οὐκ ἀνίσταται; ἢ ὁ ἀποστρέφων οὐκ ἐπιστρέφει; (5) διὰ τί ἀπέστρεψεν ὁ λαός µου οὗτος ἀποστροφὴν ἀναιδῆ καὶ κατεκρατήθησαν ἐν τῇ προαιρέσει αὐτῶν καὶ οὐκ ἠθέλησαν τοῦ ἐπιστρέψαι; (6) ἐνωτίσασθε δὴ καὶ ἀκούσατε· οὐχ οὕτως λαλήσουσιν, οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος µετανοῶν ἀπὸ τῆς κακίας αὐτοῦ λέγων Τί ἐποίησα; διέλιπεν ὁ τρέχων ἀπὸ τοῦ δρόµου αὐτοῦ ὡς ἵππος κάθιδρος ἐν χρεµετισµῷ αὐτοῦ. (7) καὶ ἡ ασιδα ἐν τῷ οὐρανῷ ἔγνω τὸν καιρὸν αὐτῆς, τρυγὼν καὶ χελιδών, ἀγροῦ στρουθία ἐφύλαξαν καιροὺς εἰσόδων αὐτῶν, ὁ δὲ λαός µου οὐκ ἔγνω τὰ κρίµατα κυρίου. (8) πῶς ἐρεῖτε ὅτι Σοφοί ἐσµεν ἡµεῖς, καὶ νόµος κυρίου ἐστὶν µεθ’ ἡµῶν; εἰς µάτην ἐγενήθη σχοῖνος ψευδὴς γραµµατεῦσιν. (9) ᾐσχύνθησαν σοφοὶ καὶ ἐπτοήθησαν καὶ ἑάλωσαν, ὅτι τὸν λόγον κυρίου ἀπεδοκίµασαν· σοφία τίς ἐστιν ἐν αὐτοῖς; (10) διὰ τοῦτο δώσω τὰς γυναῖκας αὐτῶν ἑτέροις καὶ τοὺς ἀγροὺς αὐτῶν τοῖς κληρονόµοις, (11) (12) (13) καὶ συνάξουσιν τὰ γενήµατα αὐτῶν, λέγει κύριος, οὐκ ἔστιν σταφυλὴ ἐν ταῖς ἀµπέλοις, καὶ οὐκ ἔστιν σῦκα ἐν ταῖς συκαῖς, καὶ τὰ φύλλα κατερρύηκεν. (14) ἐπὶ τί ἡµεῖς καθήµεθα; συνάχθητε καὶ εἰσέλθωµεν εἰς τὰς πόλεις τὰς ὀχυρὰς καὶ ἀπορριφῶµεν, ὅτι ὁ θεὸς ἀπέρριψεν ἡµᾶς καὶ ἐπότισεν ἡµᾶς ὕδωρ χολῆς, ὅτι ἡµάρτοµεν ἐναντίον αὐτοῦ. (15) συνήχθηµεν εἰς εἰρήνην, καὶ οὐκ ἦν ἀγαθά· εἰς καιρὸν ἰάσεως, καὶ ἰδοὺ σπουδή. (16) ἐκ Δαν ἀκουσόµεθα φωνὴν ὀξύτητος ἵππων αὐτοῦ, ἀπὸ φωνῆς χρεµετισµοῦ ἱππασίας ἵππων αὐτοῦ ἐσείσθη πᾶσα ἡ γῆ· καὶ ἥξει καὶ καταφάγεται τὴν γῆν καὶ τὸ πλήρωµα αὐτῆς, πόλιν καὶ τοὺς κατοικοῦντας ἐν αὐτῇ. (17) διότι ἰδοὺ ἐγὼ ἐξαποστέλλω εἰς ὑµᾶς ὄφεις θανατοῦντας, οἷς οὐκ ἔστιν ἐπᾷσαι, καὶ δήξονται ὑµᾶς. (18) ἀνίατα µετ’ ὀδύνης καρδίας ὑµῶν ἀπορουµένης. (19) ἰδοὺ φωνὴ κραυγῆς θυγατρὸς λαοῦ µου ἀπὸ γῆς µακρόθεν Μὴ κύριος οὐκ ἔστιν ἐν Σιων; ἢ βασιλεὺς οὐκ ἔστιν ἐκεῖ; διὰ τί παρώργισάν µε ἐν τοῖς γλυπτοῖς αὐτῶν καὶ ἐν µαταίοις ἀλλοτρίοις; (20) διῆλθεν θέρος, παρῆλθεν ἄµητος, καὶ ἡµεῖς οὐ διεσώθηµεν. (21) ἐπὶ συντρίµµατι θυγατρὸς λαοῦ µου ἐσκοτώθην· ἀπορίᾳ κατίσχυσάν µε ὠδῖνες ὡς τικτούσης. (22) µὴ ῥητίνη οὐκ ἔστιν ἐν Γαλααδ, ἢ ἰατρὸς οὐκ ἔστιν ἐκεῖ; διὰ τί οὐκ ἀνέβη ἴασις θυγατρὸς λαοῦ µου;

9

(23) τίς δώσει κεφαλῇ µου ὕδωρ καὶ ὀφθαλµοῖς µου πηγὴν δακρύων, καὶ κλαύσοµαι τὸν λαόν µου τοῦτον ἡµέρας καὶ νυκτός, τοὺς τετραυµατισµένους θυγατρὸς λαοῦ µου; — (1) τίς δῴη µοι ἐν τῇ ἐρήµῳ σταθµὸν ἔσχατον καὶ καταλείψω τὸν λαόν µου καὶ ἀπελεύσοµαι ἀπ’ αὐτῶν; ὅτι πάντες µοιχῶνται, σύνοδος ἀθετούντων. (2) καὶ ἐνέτειναν τὴν γλῶσσαν αὐτῶν ὡς τόξον· ψεῦδος καὶ οὐ πίστις ἐνίσχυσεν ἐπὶ τῆς γῆς, ὅτι ἐκ κακῶν εἰς κακὰ ἐξήλθοσαν καὶ ἐµὲ οὐκ ἔγνωσαν. (3) ἕκαστος ἀπὸ τοῦ πλησίον αὐτοῦ φυλάξασθε καὶ ἐπ’ ἀδελφοῖς αὐτῶν µὴ πεποίθατε, ὅτι πᾶς ἀδελφὸς πτέρνῃ πτερνιεῖ, καὶ πᾶς φίλος δολίως πορεύσεται. (4) ἕκαστος κατὰ τοῦ φίλου αὐτοῦ καταπαίξεται, ἀλήθειαν οὐ µὴ λαλήσωσιν· µεµάθηκεν ἡ γλῶσσα αὐτῶν λαλεῖν ψευδῆ, ἠδίκησαν καὶ οὐ διέλιπον τοῦ ἐπιστρέψαι. (5) τόκος ἐπὶ τόκῳ, δόλος ἐπὶ δόλῳ· οὐκ ἤθελον εἰδέναι µε. (6) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ πυρώσω αὐτοὺς καὶ δοκιµῶ αὐτούς, ὅτι ποιήσω ἀπὸ προσώπου πονηρίας θυγατρὸς λαοῦ µου. (7) βολὶς τιτρώσκουσα ἡ γλῶσσα αὐτῶν, δόλια τὰ ῥήµατα τοῦ στόµατος αὐτῶν· τῷ πλησίον αὐτοῦ λαλεῖ εἰρηνικὰ καὶ ἐν ἑαυτῷ ἔχει τὴν ἔχθραν. (8) µὴ ἐπὶ τούτοις οὐκ ἐπισκέψοµαι, λέγει κύριος, ἢ ἐν λαῷ τῷ τοιούτῳ οὐκ ἐκδικήσει ἡ ψυχή µου; (9) Ἐπὶ τὰ ὄρη λάβετε κοπετὸν καὶ ἐπὶ τὰς τρίβους τῆς ἐρήµου θρῆνον, ὅτι ἐξέλιπον παρὰ τὸ µὴ εἶναι ἀνθρώπους· οὐκ ἤκουσαν φωνὴν ὑπάρξεως· ἀπὸ πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἕως κτηνῶν ἐξέστησαν, ᾤχοντο. (10) καὶ δώσω τὴν Ιερουσαληµ εἰς µετοικίαν καὶ εἰς κατοικητήριον δρακόντων καὶ τὰς πόλεις Ιουδα εἰς ἀφανισµὸν θήσοµαι παρὰ τὸ µὴ κατοικεῖσθαι. (11) τίς ὁ ἄνθρωπος ὁ συνετός, καὶ συνέτω τοῦτο, καὶ ᾧ λόγος στόµατος κυρίου πρὸς αὐτόν, ἀναγγειλάτω ὑµῖν· ἕνεκεν τίνος ἀπώλετο ἡ γῆ, ἀνήφθη ὡς ἔρηµος παρὰ τὸ µὴ διοδεύεσθαι αὐτήν; (12) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Διὰ τὸ ἐγκαταλιπεῖν αὐτοὺς τὸν νόµον µου, ὃν ἔδωκα πρὸ προσώπου αὐτῶν, καὶ οὐκ ἤκουσαν τῆς φωνῆς µου, (13) ἀλλ’ ἐπορεύθησαν ὀπίσω τῶν ἀρεστῶν τῆς καρδίας αὐτῶν τῆς κακῆς καὶ ὀπίσω τῶν εἰδώλων, ἃ ἐδίδαξαν αὐτοὺς οἱ πατέρες αὐτῶν, (14) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Ἰδοὺ ἐγὼ ψωµιῶ αὐτοὺς ἀνάγκας καὶ ποτιῶ αὐτοὺς ὕδωρ χολῆς (15) καὶ διασκορπιῶ αὐτοὺς ἐν τοῖς ἔθνεσιν, εἰς οὓς οὐκ ἐγίνωσκον αὐτοὶ καὶ οἱ πατέρες αὐτῶν, καὶ ἐπαποστελῶ ἐπ’ αὐτοὺς τὴν µάχαιραν ἕως τοῦ ἐξαναλῶσαι αὐτοὺς ἐν αὐτῇ. (16) τάδε λέγει κύριος Καλέσατε τὰς θρηνούσας καὶ ἐλθέτωσαν, καὶ πρὸς τὰς σοφὰς ἀποστείλατε καὶ φθεγξάσθωσαν (17) καὶ λαβέτωσαν ἐφ’ ὑµᾶς θρῆνον, καὶ καταγαγέτωσαν οἱ ὀφθαλµοὶ ὑµῶν δάκρυα, καὶ τὰ βλέφαρα ὑµῶν ῥείτω ὕδωρ. (18) ὅτι φωνὴ οἴκτου ἠκούσθη ἐν Σιων Πῶς ἐταλαιπωρήσαµεν κατῃσχύνθηµεν σφόδρα, ὅτι ἐγκατελίποµεν τὴν γῆν καὶ ἀπερρίψαµεν τὰ σκηνώµατα ἡµῶν. (19) ἀκούσατε δή, γυναῖκες, λόγον θεοῦ, καὶ δεξάσθω τὰ ὦτα ὑµῶν λόγους στόµατος αὐτοῦ, καὶ διδάξατε τὰς θυγατέρας ὑµῶν οἶκτον καὶ γυνὴ τὴν πλησίον αὐτῆς θρῆνον. (20) ὅτι ἀνέβη θάνατος διὰ τῶν θυρίδων ὑµῶν, εἰσῆλθεν εἰς τὴν γῆν ὑµῶν τοῦ ἐκτρῖψαι νήπια ἔξωθεν καὶ νεανίσκους ἀπὸ τῶν πλατειῶν. (21) καὶ ἔσονται οἱ νεκροὶ τῶν ἀνθρώπων εἰς παράδειγµα ἐπὶ προσώπου τοῦ πεδίου τῆς γῆς ὑµῶν καὶ ὡς χόρτος ὀπίσω θερίζοντος, καὶ οὐκ ἔσται ὁ συνάγων. (22) Τάδε λέγει κύριος Μὴ καυχάσθω ὁ σοφὸς ἐν τῇ σοφίᾳ αὐτοῦ, καὶ µὴ καυχάσθω ὁ ἰσχυρὸς ἐν τῇ ἰσχύι αὐτοῦ, καὶ µὴ καυχάσθω ὁ πλούσιος ἐν τῷ πλούτῳ αὐτοῦ, (23) ἀλλ’ ἢ ἐν τούτῳ καυχάσθω ὁ καυχώµενος, συνίειν καὶ γινώσκειν ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ποιῶν ἔλεος καὶ κρίµα καὶ δικαιοσύνην ἐπὶ τῆς γῆς, ὅτι ἐν τούτοις τὸ θέληµά µου, λέγει κύριος. (24) ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται, λέγει κύριος, καὶ ἐπισκέψοµαι ἐπὶ πάντας περιτετµηµένους ἀκροβυστίας αὐτῶν, (25) ἐπ’ Αἴγυπτον καὶ ἐπὶ τὴν Ιουδαίαν καὶ ἐπὶ Εδωµ καὶ ἐπὶ υἱοὺς Αµµων καὶ ἐπὶ υἱοὺς Μωαβ καὶ ἐπὶ πάντα περικειρόµενον τὰ κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ τοὺς κατοικοῦντας ἐν τῇ ἐρήµῳ· ὅτι πάντα τὰ ἔθνη ἀπερίτµητα σαρκί, καὶ πᾶς οἶκος Ισραηλ ἀπερίτµητοι καρδίας αὐτῶν.

10

(1) Ἀκούσατε τὸν λόγον κυρίου, ὃν ἐλάλησεν ἐφ’ ὑµᾶς, οἶκος Ισραηλ· (2) τάδε λέγει κύριος Κατὰ τὰς ὁδοὺς τῶν ἐθνῶν µὴ µανθάνετε καὶ ἀπὸ τῶν σηµείων τοῦ οὐρανοῦ µὴ φοβεῖσθε, ὅτι φοβοῦνται αὐτὰ τοῖς προσώποις αὐτῶν. (3) ὅτι τὰ νόµιµα τῶν ἐθνῶν µάταια· ξύλον ἐστὶν ἐκ τοῦ δρυµοῦ ἐκκεκοµµένον, ἔργον τέκτονος καὶ χώνευµα· (4) ἀργυρίῳ καὶ χρυσίῳ κεκαλλωπισµένα ἐστίν· ἐν σφύραις καὶ ἥλοις ἐστερέωσαν αὐτά, καὶ οὐ κινηθήσονται· (5) αἰρόµενα ἀρθήσονται, ὅτι οὐκ ἐπιβήσονται. µὴ φοβηθῆτε αὐτά, ὅτι οὐ µὴ κακοποιήσωσιν, καὶ ἀγαθὸν οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς. (6) (7) (8) (9) ἀργύριον τορευτόν ἐστιν, οὐ πορεύσονται· ἀργύριον προσβλητὸν ἀπὸ Θαρσις ἥξει, χρυσίον Μωφαζ καὶ χεὶρ χρυσοχόων, ἔργα τεχνιτῶν πάντα· ὑάκινθον καὶ πορφύραν ἐνδύσουσιν αὐτά· (10) (11) οὕτως ἐρεῖτε αὐτοῖς Θεοί, οἳ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν οὐκ ἐποίησαν, ἀπολέσθωσαν ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ὑποκάτωθεν τοῦ οὐρανοῦ τούτου. (12) κύριος ὁ ποιήσας τὴν γῆν ἐν τῇ ἰσχύι αὐτοῦ, ὁ ἀνορθώσας τὴν οἰκουµένην ἐν τῇ σοφίᾳ αὐτοῦ καὶ τῇ φρονήσει αὐτοῦ ἐξέτεινεν τὸν οὐρανὸν (13) καὶ πλῆθος ὕδατος ἐν οὐρανῷ καὶ ἀνήγαγεν νεφέλας ἐξ ἐσχάτου τῆς γῆς, ἀστραπὰς εἰς ὑετὸν ἐποίησεν καὶ ἐξήγαγεν φῶς ἐκ θησαυρῶν αὐτοῦ. (14) ἐµωράνθη πᾶς ἄνθρωπος ἀπὸ γνώσεως, κατῃσχύνθη πᾶς χρυσοχόος ἐπὶ τοῖς γλυπτοῖς αὐτοῦ, ὅτι ψευδῆ ἐχώνευσαν, οὐκ ἔστιν πνεῦµα ἐν αὐτοῖς· (15) µάταιά ἐστιν, ἔργα ἐµπεπαιγµένα, ἐν καιρῷ ἐπισκοπῆς αὐτῶν ἀπολοῦνται. (16) οὐκ ἔστιν τοιαύτη µερὶς τῷ Ιακωβ, ὅτι ὁ πλάσας τὰ πάντα αὐτὸς κληρονοµία αὐτοῦ, κύριος ὄνοµα αὐτῷ. (17) Συνήγαγεν ἔξωθεν τὴν ὑπόστασίν σου, κατοικοῦσα ἐν ἐκλεκτοῖς. (18) ὅτι τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ σκελίζω τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν ταύτην ἐν θλίψει, ὅπως εὑρεθῇ ἡ πληγή σου· (19) οὐαὶ ἐπὶ συντρίµµατί σου, ἀλγηρὰ ἡ πληγή σου. κἀγὼ εἶπα Ὄντως τοῦτο τὸ τραῦµά µου καὶ κατέλαβέν µε· (20) ἡ σκηνή µου ἐταλαιπώρησεν ὤλετο, καὶ πᾶσαι αἱ δέρρεις µου διεσπάσθησαν· οἱ υἱοί µου καὶ τὰ πρόβατά µου οὔκ εἰσιν, οὐκ ἔστιν ἔτι τόπος τῆς σκηνῆς µου, τόπος τῶν δέρρεών µου. (21) ὅτι οἱ ποιµένες ἠφρονεύσαντο καὶ τὸν κύριον οὐκ ἐξεζήτησαν· διὰ τοῦτο οὐκ ἐνόησεν πᾶσα ἡ νοµὴ καὶ διεσκορπίσθησαν. (22) φωνὴ ἀκοῆς ἰδοὺ ἔρχεται καὶ σεισµὸς µέγας ἐκ γῆς βορρᾶ τοῦ τάξαι τὰς πόλεις Ιουδα εἰς ἀφανισµὸν καὶ κοίτην στρουθῶν. (23) οἶδα, κύριε, ὅτι οὐχὶ τοῦ ἀνθρώπου ἡ ὁδὸς αὐτοῦ, οὐδὲ ἀνὴρ πορεύσεται καὶ κατορθώσει πορείαν αὐτοῦ. (24) παίδευσον ἡµᾶς, κύριε, πλὴν ἐν κρίσει καὶ µὴ ἐν θυµῷ, ἵνα µὴ ὀλίγους ἡµᾶς ποιήσῃς. (25) ἔκχεον τὸν θυµόν σου ἐπὶ ἔθνη τὰ µὴ εἰδότα σε καὶ ἐπὶ γενεὰς αἳ τὸ ὄνοµά σου οὐκ ἐπεκαλέσαντο, ὅτι κατέφαγον τὸν Ιακωβ καὶ ἐξανήλωσαν αὐτὸν καὶ τὴν νοµὴν αὐτοῦ ἠρήµωσαν.

11

(1) Ὁ λόγος ὁ γενόµενος παρὰ κυρίου πρὸς Ιερεµιαν λέγων (2) Ἀκούσατε τοὺς λόγους τῆς διαθήκης ταύτης. καὶ λαλήσεις πρὸς ἄνδρας Ιουδα καὶ πρὸς τοὺς κατοικοῦντας Ιερουσαληµ· (3) καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Ἐπικατάρατος ὁ ἄνθρωπος, ὃς οὐκ ἀκούσεται τῶν λόγων τῆς διαθήκης ταύτης, (4) ἧς ἐνετειλάµην τοῖς πατράσιν ὑµῶν ἐν ἡµέρᾳ, ᾗ ἀνήγαγον αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐκ καµίνου τῆς σιδηρᾶς λέγων Ἀκούσατε τῆς φωνῆς µου καὶ ποιήσατε πάντα, ὅσα ἐὰν ἐντείλωµαι ὑµῖν, καὶ ἔσεσθέ µοι εἰς λαόν, καὶ ἐγὼ ἔσοµαι ὑµῖν εἰς θεόν, (5) ὅπως στήσω τὸν ὅρκον µου, ὃν ὤµοσα τοῖς πατράσιν ὑµῶν, τοῦ δοῦναι αὐτοῖς γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι καθὼς ἡ ἡµέρα αὕτη. καὶ ἀπεκρίθην καὶ εἶπα Γένοιτο, κύριε. (6) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Ἀνάγνωθι τοὺς λόγους τούτους ἐν πόλεσιν Ιουδα καὶ ἔξωθεν Ιερουσαληµ λέγων Ἀκούσατε τοὺς λόγους τῆς διαθήκης ταύτης καὶ ποιήσατε αὐτούς. (8) καὶ οὐκ ἐποίησαν. (9) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Εὑρέθη σύνδεσµος ἐν ἀνδράσιν Ιουδα καὶ ἐν τοῖς κατοικοῦσιν Ιερουσαληµ· (10) ἐπεστράφησαν ἐπὶ τὰς ἀδικίας τῶν πατέρων αὐτῶν τῶν πρότερον, οἳ οὐκ ἤθελον εἰσακοῦσαι τῶν λόγων µου, καὶ ἰδοὺ αὐτοὶ βαδίζουσιν ὀπίσω θεῶν ἀλλοτρίων τοῦ δουλεύειν αὐτοῖς, καὶ διεσκέδασαν οἶκος Ισραηλ καὶ οἶκος Ιουδα τὴν διαθήκην µου, ἣν διεθέµην πρὸς τοὺς πατέρας αὐτῶν. (11) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπάγω ἐπὶ τὸν λαὸν τοῦτον κακά, ἐξ ὧν οὐ δυνήσονται ἐξελθεῖν ἐξ αὐτῶν, καὶ κεκράξονται πρός µε, καὶ οὐκ εἰσακούσοµαι αὐτῶν. (12) καὶ πορεύσονται πόλεις Ιουδα καὶ οἱ κατοικοῦντες Ιερουσαληµ καὶ κεκράξονται πρὸς τοὺς θεούς, οἷς αὐτοὶ θυµιῶσιν αὐτοῖς· µὴ σώσουσιν αὐτοὺς ἐν καιρῷ τῶν κακῶν αὐτῶν; (13) ὅτι κατ’ ἀριθµὸν τῶν πόλεών σου ἦσαν θεοί σου, Ιουδα, καὶ κατ’ ἀριθµὸν ἐξόδων τῆς Ιερουσαληµ ἐτάξατε βωµοὺς θυµιᾶν τῇ Βααλ. (14) καὶ σὺ µὴ προσεύχου περὶ τοῦ λαοῦ τούτου καὶ µὴ ἀξίου περὶ αὐτῶν ἐν δεήσει καὶ προσευχῇ, ὅτι οὐκ εἰσακούσοµαι ἐν τῷ καιρῷ, ἐν ᾧ ἐπικαλοῦνταί µε, ἐν καιρῷ κακώσεως αὐτῶν. (15) τί ἡ ἠγαπηµένη ἐν τῷ οἴκῳ µου ἐποίησεν βδέλυγµα; µὴ εὐχαὶ καὶ κρέα ἅγια ἀφελοῦσιν ἀπὸ σοῦ τὰς κακίας σου, ἢ τούτοις διαφεύξῃ; (16) ἐλαίαν ὡραίαν εὔσκιον τῷ εἴδει ἐκάλεσεν κύριος τὸ ὄνοµά σου· εἰς φωνὴν περιτοµῆς αὐτῆς ἀνήφθη πῦρ ἐπ’ αὐτήν, µεγάλη ἡ θλῖψις ἐπὶ σέ, ἠχρεώθησαν οἱ κλάδοι αὐτῆς. (17) καὶ κύριος ὁ καταφυτεύσας σε ἐλάλησεν ἐπὶ σὲ κακὰ ἀντὶ τῆς κακίας οἴκου Ισραηλ καὶ οἴκου Ιουδα, ὅτι ἐποίησαν ἑαυτοῖς τοῦ παροργίσαι µε ἐν τῷ θυµιᾶν αὐτοὺς τῇ Βααλ. (18) Κύριε, γνώρισόν µοι, καὶ γνώσοµαι· τότε εἶδον τὰ ἐπιτηδεύµατα αὐτῶν. (19) ἐγὼ δὲ ὡς ἀρνίον ἄκακον ἀγόµενον τοῦ θύεσθαι οὐκ ἔγνων· ἐπ’ ἐµὲ ἐλογίσαντο λογισµὸν πονηρὸν λέγοντες Δεῦτε καὶ ἐµβάλωµεν ξύλον εἰς τὸν ἄρτον αὐτοῦ καὶ ἐκτρίψωµεν αὐτὸν ἀπὸ γῆς ζώντων, καὶ τὸ ὄνοµα αὐτοῦ οὐ µὴ µνησθῇ ἔτι. (20) κύριε κρίνων δίκαια δοκιµάζων νεφροὺς καὶ καρδίας, ἴδοιµι τὴν παρὰ σοῦ ἐκδίκησιν ἐξ αὐτῶν, ὅτι πρὸς σὲ ἀπεκάλυψα τὸ δικαίωµά µου. (21) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος ἐπὶ τοὺς ἄνδρας Αναθωθ τοὺς ζητοῦντας τὴν ψυχήν µου τοὺς λέγοντας Οὐ µὴ προφητεύσῃς ἐπὶ τῷ ὀνόµατι κυρίου· εἰ δὲ µή, ἀποθανῇ ἐν ταῖς χερσὶν ἡµῶν. (22) ἰδοὺ ἐγὼ ἐπισκέψοµαι ἐπ’ αὐτούς· οἱ νεανίσκοι αὐτῶν ἐν µαχαίρᾳ ἀποθανοῦνται, καὶ οἱ υἱοὶ αὐτῶν καὶ αἱ θυγατέρες αὐτῶν τελευτήσουσιν ἐν λιµῷ, (23) καὶ ἐγκατάλειµµα οὐκ ἔσται αὐτῶν, ὅτι ἐπάξω κακὰ ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας ἐν Αναθωθ ἐν ἐνιαυτῷ ἐπισκέψεως αὐτῶν.

12

(1) Δίκαιος εἶ, κύριε, ὅτι ἀπολογήσοµαι πρὸς σέ, πλὴν κρίµατα λαλήσω πρὸς σέ· τί ὅτι ὁδὸς ἀσεβῶν εὐοδοῦται, εὐθήνησαν πάντες οἱ ἀθετοῦντες ἀθετήµατα; (2) ἐφύτευσας αὐτοὺς καὶ ἐρριζώθησαν, ἐτεκνοποίησαν καὶ ἐποίησαν καρπόν· ἐγγὺς εἶ σὺ τοῦ στόµατος αὐτῶν καὶ πόρρω ἀπὸ τῶν νεφρῶν αὐτῶν. (3) καὶ σύ, κύριε, γινώσκεις µε, δεδοκίµακας τὴν καρδίαν µου ἐναντίον σου· ἅγνισον αὐτοὺς εἰς ἡµέραν σφαγῆς αὐτῶν. (4) ἕως πότε πενθήσει ἡ γῆ καὶ πᾶς ὁ χόρτος τοῦ ἀγροῦ ξηρανθήσεται ἀπὸ κακίας τῶν κατοικούντων ἐν αὐτῇ; ἠφανίσθησαν κτήνη καὶ πετεινά, ὅτι εἶπαν Οὐκ ὄψεται ὁ θεὸς ὁδοὺς ἡµῶν. (5) σοῦ οἱ πόδες τρέχουσιν καὶ ἐκλύουσίν σε· πῶς παρασκευάσῃ ἐφ’ ἵπποις; καὶ ἐν γῇ εἰρήνης σὺ πέποιθας· πῶς ποιήσεις ἐν φρυάγµατι τοῦ Ιορδάνου; (6) ὅτι καὶ οἱ ἀδελφοί σου καὶ ὁ οἶκος τοῦ πατρός σου, καὶ οὗτοι ἠθέτησάν σε, καὶ αὐτοὶ ἐβόησαν, ἐκ τῶν ὀπίσω σου ἐπισυνήχθησαν· µὴ πιστεύσῃς ἐν αὐτοῖς, ὅτι λαλήσουσιν πρὸς σὲ καλά. (7) Ἐγκαταλέλοιπα τὸν οἶκόν µου, ἀφῆκα τὴν κληρονοµίαν µου, ἔδωκα τὴν ἠγαπηµένην ψυχήν µου εἰς χεῖρας ἐχθρῶν αὐτῆς. (8) ἐγενήθη ἡ κληρονοµία µου ἐµοὶ ὡς λέων ἐν δρυµῷ· ἔδωκεν ἐπ’ ἐµὲ τὴν φωνὴν αὐτῆς, διὰ τοῦτο ἐµίσησα αὐτήν. (9) µὴ σπήλαιον ὑαίνης ἡ κληρονοµία µου ἐµοὶ ἢ σπήλαιον κύκλῳ αὐτῆς; βαδίσατε συναγάγετε πάντα τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ, καὶ ἐλθέτωσαν τοῦ φαγεῖν αὐτήν. (10) ποιµένες πολλοὶ διέφθειραν τὸν ἀµπελῶνά µου, ἐµόλυναν τὴν µερίδα µου, ἔδωκαν µερίδα ἐπιθυµητήν µου εἰς ἔρηµον ἄβατον· (11) ἐτέθη εἰς ἀφανισµὸν ἀπωλείας, δι’ ἐµὲ ἀφανισµῷ ἠφανίσθη πᾶσα ἡ γῆ, ὅτι οὐκ ἔστιν ἀνὴρ τιθέµενος ἐν καρδίᾳ. (12) ἐπὶ πᾶσαν διεκβολὴν ἐν τῇ ἐρήµῳ ἦλθον ταλαιπωροῦντες, ὅτι µάχαιρα τοῦ κυρίου καταφάγεται ἀπ’ ἄκρου τῆς γῆς ἕως ἄκρου τῆς γῆς, οὐκ ἔστιν εἰρήνη πάσῃ σαρκί. (13) σπείρατε πυροὺς καὶ ἀκάνθας θερίσατε· οἱ κλῆροι αὐτῶν οὐκ ὠφελήσουσιν αὐτούς· αἰσχύνθητε ἀπὸ καυχήσεως ὑµῶν, ἀπὸ ὀνειδισµοῦ ἔναντι κυρίου. (14) Ὅτι τάδε λέγει κύριος περὶ πάντων τῶν γειτόνων τῶν πονηρῶν τῶν ἁπτοµένων τῆς κληρονοµίας µου, ἧς ἐµέρισα τῷ λαῷ µου Ισραηλ Ἰδοὺ ἐγὼ ἀποσπῶ αὐτοὺς ἀπὸ τῆς γῆς αὐτῶν καὶ τὸν Ιουδαν ἐκβαλῶ ἐκ µέσου αὐτῶν. (15) καὶ ἔσται µετὰ τὸ ἐκβαλεῖν µε αὐτοὺς ἐπιστρέψω καὶ ἐλεήσω αὐτοὺς καὶ κατοικιῶ αὐτοὺς ἕκαστον εἰς τὴν κληρονοµίαν αὐτοῦ καὶ ἕκαστον εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ. (16) καὶ ἔσται ἐὰν µαθόντες µάθωσιν τὴν ὁδὸν τοῦ λαοῦ µου τοῦ ὀµνύειν τῷ ὀνόµατί µου Ζῇ κύριος, καθὼς ἐδίδαξαν τὸν λαόν µου ὀµνύειν τῇ Βααλ, καὶ οἰκοδοµηθήσονται ἐν µέσῳ τοῦ λαοῦ µου· (17) ἐὰν δὲ µὴ ἐπιστρέψωσιν, καὶ ἐξαρῶ τὸ ἔθνος ἐκεῖνο ἐξάρσει καὶ ἀπωλείᾳ.

13

(1) Τάδε λέγει κύριος Βάδισον καὶ κτῆσαι σεαυτῷ περίζωµα λινοῦν καὶ περίθου περὶ τὴν ὀσφύν σου, καὶ ἐν ὕδατι οὐ διελεύσεται. (2) καὶ ἐκτησάµην τὸ περίζωµα κατὰ τὸν λόγον κυρίου καὶ περιέθηκα περὶ τὴν ὀσφύν µου. (3) καὶ ἐγενήθη λόγος κυρίου πρός µε λέγων (4) Λαβὲ τὸ περίζωµα τὸ περὶ τὴν ὀσφύν σου καὶ ἀνάστηθι καὶ βάδισον ἐπὶ τὸν Εὐφράτην καὶ κατάκρυψον αὐτὸ ἐκεῖ ἐν τῇ τρυµαλιᾷ τῆς πέτρας. (5) καὶ ἐπορεύθην καὶ ἔκρυψα αὐτὸ ἐν τῷ Εὐφράτῃ, καθὼς ἐνετείλατό µοι κύριος. (6) καὶ ἐγένετο µεθ’ ἡµέρας πολλὰς καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Ἀνάστηθι βάδισον ἐπὶ τὸν Εὐφράτην καὶ λαβὲ ἐκεῖθεν τὸ περίζωµα, ὃ ἐνετειλάµην σοι τοῦ κατακρύψαι ἐκεῖ. (7) καὶ ἐπορεύθην ἐπὶ τὸν Εὐφράτην ποταµὸν καὶ ὤρυξα καὶ ἔλαβον τὸ περίζωµα ἐκ τοῦ τόπου, οὗ κατώρυξα αὐτὸ ἐκεῖ, καὶ ἰδοὺ διεφθαρµένον ἦν, ὃ οὐ µὴ χρησθῇ εἰς οὐθέν. (8) καὶ ἐγενήθη λόγος κυρίου πρός µε λέγων (9) Τάδε λέγει κύριος Οὕτω φθερῶ τὴν ὕβριν Ιουδα καὶ τὴν ὕβριν Ιερουσαληµ, (10) τὴν πολλὴν ταύτην ὕβριν, τοὺς µὴ βουλοµένους ὑπακούειν τῶν λόγων µου καὶ πορευθέντας ὀπίσω θεῶν ἀλλοτρίων τοῦ δουλεύειν αὐτοῖς καὶ τοῦ προσκυνεῖν αὐτοῖς, καὶ ἔσονται ὥσπερ τὸ περίζωµα τοῦτο, ὃ οὐ χρησθήσεται εἰς οὐθέν. (11) ὅτι καθάπερ κολλᾶται τὸ περίζωµα περὶ τὴν ὀσφὺν τοῦ ἀνθρώπου, οὕτως ἐκόλλησα πρὸς ἐµαυτὸν τὸν οἶκον τοῦ Ισραηλ καὶ πᾶν οἶκον Ιουδα τοῦ γενέσθαι µοι εἰς λαὸν ὀνοµαστὸν καὶ εἰς καύχηµα καὶ εἰς δόξαν, καὶ οὐκ εἰσήκουσάν µου. (12) καὶ ἐρεῖς πρὸς τὸν λαὸν τοῦτον Πᾶς ἀσκὸς πληρωθήσεται οἴνου. καὶ ἔσται ἐὰν εἴπωσιν πρὸς σέ Μὴ γνόντες οὐ γνωσόµεθα ὅτι πᾶς ἀσκὸς πληρωθήσεται οἴνου; (13) καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ πληρῶ τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν ταύτην καὶ τοὺς βασιλεῖς αὐτῶν τοὺς καθηµένους υἱοὺς Δαυιδ ἐπὶ θρόνου αὐτοῦ καὶ τοὺς ἱερεῖς καὶ τοὺς προφήτας καὶ τὸν Ιουδαν καὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας Ιερουσαληµ µεθύσµατι (14) καὶ διασκορπιῶ αὐτοὺς ἄνδρα καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ τοὺς πατέρας αὐτῶν καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτῶν ἐν τῷ αὐτῷ· οὐκ ἐπιποθήσω, λέγει κύριος, καὶ οὐ φείσοµαι καὶ οὐκ οἰκτιρήσω ἀπὸ διαφθορᾶς αὐτῶν. (15) Ἀκούσατε καὶ ἐνωτίσασθε καὶ µὴ ἐπαίρεσθε, ὅτι κύριος ἐλάλησεν. (16) δότε τῷ κυρίῳ θεῷ ὑµῶν δόξαν πρὸ τοῦ συσκοτάσαι καὶ πρὸς τοῦ προσκόψαι πόδας ὑµῶν ἐπ’ ὄρη σκοτεινὰ καὶ ἀναµενεῖτε εἰς φῶς καὶ ἐκεῖ σκιὰ θανάτου καὶ τεθήσονται εἰς σκότος. (17) ἐὰν δὲ µὴ ἀκούσητε, κεκρυµµένως κλαύσεται ἡ ψυχὴ ὑµῶν ἀπὸ προσώπου ὕβρεως, καὶ κατάξουσιν οἱ ὀφθαλµοὶ ὑµῶν δάκρυα, ὅτι συνετρίβη τὸ ποίµνιον κυρίου. (18) εἴπατε τῷ βασιλεῖ καὶ τοῖς δυναστεύουσιν Ταπεινώθητε καὶ καθίσατε, ὅτι καθῃρέθη ἀπὸ κεφαλῆς ὑµῶν στέφανος δόξης ὑµῶν. (19) πόλεις αἱ πρὸς νότον συνεκλείσθησαν, καὶ οὐκ ἦν ὁ ἀνοίγων· ἀπῳκίσθη Ιουδας, συνετέλεσεν ἀποικίαν τελείαν. (20) Ἀνάλαβε ὀφθαλµούς σου, Ιερουσαληµ, καὶ ἰδὲ τοὺς ἐρχοµένους ἀπὸ βορρᾶ· ποῦ ἐστιν τὸ ποίµνιον, ὃ ἐδόθη σοι, πρόβατα δόξης σου; (21) τί ἐρεῖς ὅταν ἐπισκέπτωνταί σε; καὶ σὺ ἐδίδαξας αὐτοὺς ἐπὶ σὲ µαθήµατα εἰς ἀρχήν· οὐκ ὠδῖνες καθέξουσίν σε καθὼς γυναῖκα τίκτουσαν; (22) καὶ ἐὰν εἴπῃς ἐν τῇ καρδίᾳ σου Διὰ τί ἀπήντησέν µοι ταῦτα; διὰ τὸ πλῆθος τῆς ἀδικίας σου ἀνεκαλύφθη τὰ ὀπίσθιά σου παραδειγµατισθῆναι τὰς πτέρνας σου. (23) εἰ ἀλλάξεται Αἰθίοψ τὸ δέρµα αὐτοῦ καὶ πάρδαλις τὰ ποικίλµατα αὐτῆς, καὶ ὑµεῖς δυνήσεσθε εὖ ποιῆσαι µεµαθηκότες τὰ κακά. (24) καὶ διέσπειρα αὐτοὺς ὡς φρύγανα φερόµενα ὑπὸ ἀνέµου εἰς ἔρηµον. (25) οὗτος ὁ κλῆρός σου καὶ µερὶς τοῦ ἀπειθεῖν ὑµᾶς ἐµοί, λέγει κύριος, ὡς ἐπελάθου µου καὶ ἤλπισας ἐπὶ ψεύδεσιν. (26) κἀγὼ ἀποκαλύψω τὰ ὀπίσω σου ἐπὶ τὸ πρόσωπόν σου, καὶ ὀφθήσεται ἡ ἀτιµία σου. (27) καὶ ἡ µοιχεία σου καὶ ὁ χρεµετισµός σου καὶ ἡ ἀπαλλοτρίωσις τῆς πορνείας σου, ἐπὶ τῶν βουνῶν καὶ ἐν τοῖς ἀγροῖς ἑώρακα τὰ βδελύγµατά σου· οὐαί σοι, Ιερουσαληµ, ὅτι οὐκ ἐκαθαρίσθης ὀπίσω µου, ἕως τίνος ἔτι;

14

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρὸς Ιερεµιαν περὶ τῆς ἀβροχίας (2) Ἐπένθησεν ἡ Ιουδαία, καὶ αἱ πύλαι αὐτῆς ἐκενώθησαν καὶ ἐσκοτώθησαν ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ἡ κραυγὴ τῆς Ιερουσαληµ ἀνέβη. (3) καὶ οἱ µεγιστᾶνες αὐτῆς ἀπέστειλαν τοὺς νεωτέρους αὐτῶν ἐφ’ ὕδωρ· ἤλθοσαν ἐπὶ τὰ φρέατα καὶ οὐχ εὕροσαν ὕδωρ καὶ ἀπέστρεψαν τὰ ἀγγεῖα αὐτῶν κενά. (4) καὶ τὰ ἔργα τῆς γῆς ἐξέλιπεν, ὅτι οὐκ ἦν ὑετός· ᾐσχύνθησαν γεωργοί, ἐπεκάλυψαν τὴν κεφαλὴν αὐτῶν. (5) καὶ ἔλαφοι ἐν ἀγρῷ ἔτεκον καὶ ἐγκατέλιπον, ὅτι οὐκ ἦν βοτάνη. (6) ὄνοι ἄγριοι ἔστησαν ἐπὶ νάπας· εἵλκυσαν ἄνεµον, ἐξέλιπον οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτῶν, ὅτι οὐκ ἦν χόρτος ἀπὸ λαοῦ ἀδικίας. — (7) εἰ αἱ ἁµαρτίαι ἡµῶν ἀντέστησαν ἡµῖν, κύριε, ποίησον ἡµῖν ἕνεκεν σοῦ, ὅτι πολλαὶ αἱ ἁµαρτίαι ἡµῶν ἐναντίον σοῦ, ὅτι σοὶ ἡµάρτοµεν. (8) ὑποµονὴ Ισραηλ, κύριε, καὶ σῴζεις ἐν καιρῷ κακῶν· ἵνα τί ἐγενήθης ὡσεὶ πάροικος ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ὡς αὐτόχθων ἐκκλίνων εἰς κατάλυµα; (9) µὴ ἔσῃ ὥσπερ ἄνθρωπος ὑπνῶν ἢ ὡς ἀνὴρ οὐ δυνάµενος σῴζειν; καὶ σὺ ἐν ἡµῖν εἶ, κύριε, καὶ τὸ ὄνοµά σου ἐπικέκληται ἐφ’ ἡµᾶς· µὴ ἐπιλάθῃ ἡµῶν. — (10) οὕτως λέγει κύριος τῷ λαῷ τούτῳ Ἠγάπησαν κινεῖν πόδας αὐτῶν καὶ οὐκ ἐφείσαντο, καὶ ὁ θεὸς οὐκ εὐδόκησεν ἐν αὐτοῖς· νῦν µνησθήσεται τῶν ἀδικιῶν αὐτῶν. (11) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Μὴ προσεύχου περὶ τοῦ λαοῦ τούτου εἰς ἀγαθά· (12) ὅτι ἐὰν νηστεύσωσιν, οὐκ εἰσακούσοµαι τῆς δεήσεως αὐτῶν, καὶ ἐὰν προσενέγκωσιν ὁλοκαυτώµατα καὶ θυσίας, οὐκ εὐδοκήσω ἐν αὐτοῖς, ὅτι ἐν µαχαίρᾳ καὶ ἐν λιµῷ καὶ ἐν θανάτῳ ἐγὼ συντελέσω αὐτούς. (13) καὶ εἶπα Ὦ κύριε, ἰδοὺ οἱ προφῆται αὐτῶν προφητεύουσιν καὶ λέγουσιν Οὐκ ὄψεσθε µάχαιραν, οὐδὲ λιµὸς ἔσται ἐν ὑµῖν, ὅτι ἀλήθειαν καὶ εἰρήνην δώσω ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ. (14) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Ψευδῆ οἱ προφῆται προφητεύουσιν ἐπὶ τῷ ὀνόµατί µου, οὐκ ἀπέστειλα αὐτοὺς καὶ οὐκ ἐνετειλάµην αὐτοῖς καὶ οὐκ ἐλάλησα πρὸς αὐτούς· ὅτι ὁράσεις ψευδεῖς καὶ µαντείας καὶ οἰωνίσµατα καὶ προαιρέσεις καρδίας αὐτῶν αὐτοὶ προφητεύουσιν ὑµῖν. (15) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος περὶ τῶν προφητῶν τῶν προφητευόντων ἐπὶ τῷ ὀνόµατί µου ψευδῆ, καὶ ἐγὼ οὐκ ἀπέστειλα αὐτούς, οἳ λέγουσιν Μάχαιρα καὶ λιµὸς οὐκ ἔσται ἐπὶ τῆς γῆς ταύτης Ἐν θανάτῳ νοσερῷ ἀποθανοῦνται, καὶ ἐν λιµῷ συντελεσθήσονται οἱ προφῆται· (16) καὶ ὁ λαός, οἷς αὐτοὶ προφητεύουσιν αὐτοῖς, καὶ ἔσονται ἐρριµµένοι ἐν ταῖς διόδοις Ιερουσαληµ ἀπὸ προσώπου µαχαίρας καὶ τοῦ λιµοῦ, καὶ οὐκ ἔσται ὁ θάπτων αὐτούς, καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καὶ οἱ υἱοὶ αὐτῶν καὶ αἱ θυγατέρες αὐτῶν· καὶ ἐκχεῶ ἐπ’ αὐτοὺς τὰ κακὰ αὐτῶν. (17) καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτοὺς τὸν λόγον τοῦτον Καταγάγετε ἐπ’ ὀφθαλµοὺς ὑµῶν δάκρυα ἡµέρας καὶ νυκτός, καὶ µὴ διαλιπέτωσαν, ὅτι συντρίµµατι συνετρίβη θυγάτηρ λαοῦ µου καὶ πληγῇ ὀδυνηρᾷ σφόδρα. (18) ἐὰν ἐξέλθω εἰς τὸ πεδίον, καὶ ἰδοὺ τραυµατίαι µαχαίρας, καὶ ἐὰν εἰσέλθω εἰς τὴν πόλιν, καὶ ἰδοὺ πόνος λιµοῦ· ὅτι ἱερεὺς καὶ προφήτης ἐπορεύθησαν εἰς γῆν, ἣν οὐκ ᾔδεισαν. — (19) µὴ ἀποδοκιµάζων ἀπεδοκίµασας τὸν Ιουδαν, καὶ ἀπὸ Σιων ἀπέστη ἡ ψυχή σου; ἵνα τί ἔπαισας ἡµᾶς, καὶ οὐκ ἔστιν ἡµῖν ἴασις; ὑπεµείναµεν εἰς εἰρήνην, καὶ οὐκ ἦν ἀγαθά· εἰς καιρὸν ἰάσεως, καὶ ἰδοὺ ταραχή. (20) ἔγνωµεν, κύριε, ἁµαρτήµατα ἡµῶν, ἀδικίας πατέρων ἡµῶν, ὅτι ἡµάρτοµεν ἐναντίον σου. (21) κόπασον διὰ τὸ ὄνοµά σου, µὴ ἀπολέσῃς θρόνον δόξης σου· µνήσθητι, µὴ διασκεδάσῃς τὴν διαθήκην σου τὴν µεθ’ ἡµῶν. (22) µὴ ἔστιν ἐν εἰδώλοις τῶν ἐθνῶν ὑετίζων; καὶ εἰ ὁ οὐρανὸς δώσει πλησµονὴν αὐτοῦ; οὐχὶ σὺ εἶ αὐτός; καὶ ὑποµενοῦµέν σε, ὅτι σὺ ἐποίησας πάντα ταῦτα.

15

(1) Καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Ἐὰν στῇ Μωυσῆς καὶ Σαµουηλ πρὸ προσώπου µου, οὐκ ἔστιν ἡ ψυχή µου πρὸς αὐτούς· ἐξαπόστειλον τὸν λαὸν τοῦτον, καὶ ἐξελθέτωσαν. (2) καὶ ἔσται ἐὰν εἴπωσιν πρὸς σέ Ποῦ ἐξελευσόµεθα; καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Τάδε λέγει κύριος Ὅσοι εἰς θάνατον, εἰς θάνατον· καὶ ὅσοι εἰς µάχαιραν, εἰς µάχαιραν· καὶ ὅσοι εἰς λιµόν, εἰς λιµόν· καὶ ὅσοι εἰς αἰχµαλωσίαν, εἰς αἰχµαλωσίαν. (3) καὶ ἐκδικήσω ἐπ’ αὐτοὺς τέσσαρα εἴδη, λέγει κύριος, τὴν µάχαιραν εἰς σφαγὴν καὶ τοὺς κύνας εἰς διασπασµὸν καὶ τὰ θηρία τῆς γῆς καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ εἰς βρῶσιν καὶ εἰς διαφθοράν. (4) καὶ παραδώσω αὐτοὺς εἰς ἀνάγκας πάσαις ταῖς βασιλείαις τῆς γῆς διὰ Μανασση υἱὸν Εζεκιου βασιλέα Ιουδα περὶ πάντων, ὧν ἐποίησεν ἐν Ιερουσαληµ. (5) τίς φείσεται ἐπὶ σοί, Ιερουσαληµ; καὶ τίς δειλιάσει ἐπὶ σοί; ἢ τίς ἀνακάµψει εἰς εἰρήνην σοι; (6) σὺ ἀπεστράφης µε, λέγει κύριος, ὀπίσω πορεύσῃ, καὶ ἐκτενῶ τὴν χεῖρά µου καὶ διαφθερῶ σε, καὶ οὐκέτι ἀνήσω αὐτούς. (7) καὶ διασπερῶ αὐτοὺς ἐν διασπορᾷ· ἐν πύλαις λαοῦ µου ἠτεκνώθησαν, ἀπώλεσαν τὸν λαόν µου διὰ τὰς κακίας αὐτῶν. (8) ἐπληθύνθησαν χῆραι αὐτῶν ὑπὲρ τὴν ἄµµον τῆς θαλάσσης· ἐπήγαγον ἐπὶ µητέρα νεανίσκου ταλαιπωρίαν ἐν µεσηµβρίᾳ, ἐπέρριψα ἐπ’ αὐτὴν ἐξαίφνης τρόµον καὶ σπουδήν. (9) ἐκενώθη ἡ τίκτουσα ἑπτά, ἀπεκάκησεν ἡ ψυχὴ αὐτῆς, ἐπέδυ ὁ ἥλιος αὐτῇ ἔτι µεσούσης τῆς ἡµέρας, κατῃσχύνθη καὶ ὠνειδίσθη· τοὺς καταλοίπους αὐτῶν εἰς µάχαιραν δώσω ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν. (10) Οἴµµοι ἐγώ, µῆτερ, ὡς τίνα µε ἔτεκες; ἄνδρα δικαζόµενον καὶ διακρινόµενον πάσῃ τῇ γῇ· οὔτε ὠφέλησα, οὔτε ὠφέλησέν µε οὐδείς· ἡ ἰσχύς µου ἐξέλιπεν ἐν τοῖς καταρωµένοις µε. (11) γένοιτο, δέσποτα, κατευθυνόντων αὐτῶν, εἰ µὴ παρέστην σοι ἐν καιρῷ τῶν κακῶν αὐτῶν καὶ ἐν καιρῷ θλίψεως αὐτῶν εἰς ἀγαθὰ πρὸς τὸν ἐχθρόν. — (12) εἰ γνωσθήσεται σίδηρος; καὶ περιβόλαιον χαλκοῦν (13) ἡ ἰσχύς σου. καὶ τοὺς θησαυρούς σου εἰς προνοµὴν δώσω ἀντάλλαγµα διὰ πάσας τὰς ἁµαρτίας σου καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις σου. (14) καὶ καταδουλώσω σε κύκλῳ τοῖς ἐχθροῖς σου ἐν τῇ γῇ, ᾗ οὐκ ᾔδεις· ὅτι πῦρ ἐκκέκαυται ἐκ τοῦ θυµοῦ µου, ἐφ’ ὑµᾶς καυθήσεται. (15) Κύριε, µνήσθητί µου καὶ ἐπίσκεψαί µε καὶ ἀθῴωσόν µε ἀπὸ τῶν καταδιωκόντων µε, µὴ εἰς µακροθυµίαν· γνῶθι ὡς ἔλαβον περὶ σοῦ ὀνειδισµὸν (16) ὑπὸ τῶν ἀθετούντων τοὺς λόγους σου· συντέλεσον αὐτούς, καὶ ἔσται ὁ λόγος σου ἐµοὶ εἰς εὐφροσύνην καὶ χαρὰν καρδίας µου, ὅτι ἐπικέκληται τὸ ὄνοµά σου ἐπ’ ἐµοί, κύριε παντοκράτωρ. (17) οὐκ ἐκάθισα ἐν συνεδρίῳ αὐτῶν παιζόντων, ἀλλὰ εὐλαβούµην ἀπὸ προσώπου χειρός σου· κατὰ µόνας ἐκαθήµην, ὅτι πικρίας ἐνεπλήσθην. (18) ἵνα τί οἱ λυποῦντές µε κατισχύουσίν µου; ἡ πληγή µου στερεά, πόθεν ἰαθήσοµαι; γινοµένη ἐγενήθη µοι ὡς ὕδωρ ψευδὲς οὐκ ἔχον πίστιν. — (19) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἐὰν ἐπιστρέψῃς, καὶ ἀποκαταστήσω σε, καὶ πρὸ προσώπου µου στήσῃ· καὶ ἐὰν ἐξαγάγῃς τίµιον ἀπὸ ἀναξίου, ὡς στόµα µου ἔσῃ· καὶ ἀναστρέψουσιν αὐτοὶ πρὸς σέ, καὶ σὺ οὐκ ἀναστρέψεις πρὸς αὐτούς. (20) καὶ δώσω σε τῷ λαῷ τούτῳ ὡς τεῖχος ὀχυρὸν χαλκοῦν, καὶ πολεµήσουσιν πρὸς σὲ καὶ οὐ µὴ δύνωνται πρὸς σέ, διότι µετὰ σοῦ εἰµι τοῦ σῴζειν σε (21) καὶ ἐξαιρεῖσθαί σε ἐκ χειρὸς πονηρῶν καὶ λυτρώσοµαί σε ἐκ χειρὸς λοιµῶν.

16

(1) Καὶ σὺ µὴ λάβῃς γυναῖκα, λέγει κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ, (2) καὶ οὐ γεννηθήσεταί σοι υἱὸς οὐδὲ θυγάτηρ ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ. (3) ὅτι τάδε λέγει κύριος περὶ τῶν υἱῶν καὶ περὶ τῶν θυγατέρων τῶν γεννωµένων ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ καὶ περὶ τῶν µητέρων αὐτῶν τῶν τετοκυιῶν αὐτοὺς καὶ περὶ τῶν πατέρων αὐτῶν τῶν γεγεννηκότων αὐτοὺς ἐν τῇ γῇ ταύτῃ (4) Ἐν θανάτῳ νοσερῷ ἀποθανοῦνται, οὐ κοπήσονται καὶ οὐ ταφήσονται· εἰς παράδειγµα ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς ἔσονται καὶ τοῖς θηρίοις τῆς γῆς καὶ τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ· ἐν µαχαίρᾳ πεσοῦνται καὶ ἐν λιµῷ συντελεσθήσονται. (5) τάδε λέγει κύριος Μὴ εἰσέλθῃς εἰς θίασον αὐτῶν καὶ µὴ πορευθῇς τοῦ κόψασθαι καὶ µὴ πενθήσῃς αὐτούς, ὅτι ἀφέστακα τὴν εἰρήνην µου ἀπὸ τοῦ λαοῦ τούτου. (6) οὐ µὴ κόψωνται αὐτοὺς οὐδὲ ἐντοµίδας οὐ µὴ ποιήσωσιν καὶ οὐ ξυρήσονται, (7) καὶ οὐ µὴ κλασθῇ ἄρτος ἐν πένθει αὐτῶν εἰς παράκλησιν ἐπὶ τεθνηκότι, οὐ ποτιοῦσιν αὐτὸν ποτήριον εἰς παράκλησιν ἐπὶ πατρὶ καὶ µητρὶ αὐτοῦ. (8) εἰς οἰκίαν πότου οὐκ εἰσελεύσῃ συγκαθίσαι µετ’ αὐτῶν τοῦ φαγεῖν καὶ πιεῖν. (9) διότι τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Ἰδοὺ ἐγὼ καταλύω ἐκ τοῦ τόπου τούτου ἐνώπιον τῶν ὀφθαλµῶν ὑµῶν καὶ ἐν ταῖς ἡµέραις ὑµῶν φωνὴν χαρᾶς καὶ φωνὴν εὐφροσύνης, φωνὴν νυµφίου καὶ φωνὴν νύµφης. (10) καὶ ἔσται ὅταν ἀναγγείλῃς τῷ λαῷ τούτῳ ἅπαντα τὰ ῥήµατα ταῦτα καὶ εἴπωσιν πρὸς σέ Διὰ τί ἐλάλησεν κύριος ἐφ’ ἡµᾶς πάντα τὰ κακὰ ταῦτα; τίς ἡ ἀδικία ἡµῶν; καὶ τίς ἡ ἁµαρτία ἡµῶν, ἣν ἡµάρτοµεν ἔναντι κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν; (11) καὶ ἐρεῖς αὐτοῖς Ἀνθ’ ὧν ἐγκατέλιπόν µε οἱ πατέρες ὑµῶν, λέγει κύριος, καὶ ᾤχοντο ὀπίσω θεῶν ἀλλοτρίων καὶ ἐδούλευσαν αὐτοῖς καὶ προσεκύνησαν αὐτοῖς καὶ ἐµὲ ἐγκατέλιπον καὶ τὸν νόµον µου οὐκ ἐφυλάξαντο, (12) καὶ ὑµεῖς ἐπονηρεύσασθε ὑπὲρ τοὺς πατέρας ὑµῶν καὶ ἰδοὺ ὑµεῖς πορεύεσθε ἕκαστος ὀπίσω τῶν ἀρεστῶν τῆς καρδίας ὑµῶν τῆς πονηρᾶς τοῦ µὴ ὑπακούειν µου, (13) καὶ ἀπορρίψω ὑµᾶς ἀπὸ τῆς γῆς ταύτης εἰς τὴν γῆν, ἣν οὐκ ᾔδειτε ὑµεῖς καὶ οἱ πατέρες ὑµῶν, καὶ δουλεύσετε ἐκεῖ θεοῖς ἑτέροις, οἳ οὐ δώσουσιν ὑµῖν ἔλεος. (14) Διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται, λέγει κύριος, καὶ οὐκ ἐροῦσιν ἔτι Ζῇ κύριος ὁ ἀναγαγὼν τοὺς υἱοὺς Ισραηλ ἐκ γῆς Αἰγύπτου, (15) ἀλλά Ζῇ κύριος ὃς ἀνήγαγεν τὸν οἶκον Ισραηλ ἀπὸ γῆς βορρᾶ καὶ ἀπὸ πασῶν τῶν χωρῶν, οὗ ἐξώσθησαν ἐκεῖ· καὶ ἀποκαταστήσω αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν αὐτῶν, ἣν ἔδωκα τοῖς πατράσιν αὐτῶν. — (16) ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω τοὺς ἁλεεῖς τοὺς πολλούς, λέγει κύριος, καὶ ἁλιεύσουσιν αὐτούς· καὶ µετὰ ταῦτα ἀποστελῶ τοὺς πολλοὺς θηρευτάς, καὶ θηρεύσουσιν αὐτοὺς ἐπάνω παντὸς ὄρους καὶ ἐπάνω παντὸς βουνοῦ καὶ ἐκ τῶν τρυµαλιῶν τῶν πετρῶν. (17) ὅτι οἱ ὀφθαλµοί µου ἐπὶ πάσας τὰς ὁδοὺς αὐτῶν, καὶ οὐκ ἐκρύβη τὰ ἀδικήµατα αὐτῶν ἀπέναντι τῶν ὀφθαλµῶν µου. (18) καὶ ἀνταποδώσω διπλᾶς τὰς ἀδικίας αὐτῶν καὶ τὰς ἁµαρτίας αὐτῶν, ἐφ’ αἷς ἐβεβήλωσαν τὴν γῆν µου ἐν τοῖς θνησιµαίοις τῶν βδελυγµάτων αὐτῶν καὶ ἐν ταῖς ἀνοµίαις αὐτῶν, ἐν αἷς ἐπληµµέλησαν τὴν κληρονοµίαν µου. — (19) κύριε ἰσχύς µου καὶ βοήθειά µου καὶ καταφυγή µου ἐν ἡµέρᾳ κακῶν, πρὸς σὲ ἔθνη ἥξουσιν ἀπ’ ἐσχάτου τῆς γῆς καὶ ἐροῦσιν Ὡς ψευδῆ ἐκτήσαντο οἱ πατέρες ἡµῶν εἴδωλα, καὶ οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς ὠφέληµα. (20) εἰ ποιήσει ἑαυτῷ ἄνθρωπος θεούς; καὶ οὗτοι οὔκ εἰσιν θεοί. (21) διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἐγὼ δηλώσω αὐτοῖς ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ τὴν χεῖρά µου καὶ γνωριῶ αὐτοῖς τὴν δύναµίν µου, καὶ γνώσονται ὅτι ὄνοµά µοι κύριος.

17

(1) (2) (3) (4) (5) Ἐπικατάρατος ὁ ἄνθρωπος, ὃς τὴν ἐλπίδα ἔχει ἐπ’ ἄνθρωπον καὶ στηρίσει σάρκα βραχίονος αὐτοῦ ἐπ’ αὐτόν, καὶ ἀπὸ κυρίου ἀποστῇ ἡ καρδία αὐτοῦ· (6) καὶ ἔσται ὡς ἡ ἀγριοµυρίκη ἡ ἐν τῇ ἐρήµῳ, οὐκ ὄψεται ὅταν ἔλθῃ τὰ ἀγαθά, καὶ κατασκηνώσει ἐν ἁλίµοις καὶ ἐν ἐρήµῳ, ἐν γῇ ἁλµυρᾷ ἥτις οὐ κατοικεῖται. (7) καὶ εὐλογηµένος ὁ ἄνθρωπος, ὃς πέποιθεν ἐπὶ τῷ κυρίῳ, καὶ ἔσται κύριος ἐλπὶς αὐτοῦ· (8) καὶ ἔσται ὡς ξύλον εὐθηνοῦν παρ’ ὕδατα καὶ ἐπὶ ἰκµάδα βαλεῖ ῥίζας αὐτοῦ καὶ οὐ φοβηθήσεται ὅταν ἔλθῃ καῦµα, καὶ ἔσται ἐπ’ αὐτῷ στελέχη ἀλσώδη, ἐν ἐνιαυτῷ ἀβροχίας οὐ φοβηθήσεται καὶ οὐ διαλείψει ποιῶν καρπόν. — (9) βαθεῖα ἡ καρδία παρὰ πάντα, καὶ ἄνθρωπός ἐστιν· καὶ τίς γνώσεται αὐτόν; (10) ἐγὼ κύριος ἐτάζων καρδίας καὶ δοκιµάζων νεφροὺς τοῦ δοῦναι ἑκάστῳ κατὰ τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ καὶ κατὰ τοὺς καρποὺς τῶν ἐπιτηδευµάτων αὐτοῦ. — (11) ἐφώνησεν πέρδιξ, συνήγαγεν ἃ οὐκ ἔτεκεν· ποιῶν πλοῦτον αὐτοῦ οὐ µετὰ κρίσεως, ἐν ἡµίσει ἡµερῶν αὐτοῦ ἐγκαταλείψουσιν αὐτόν, καὶ ἐπ’ ἐσχάτων αὐτοῦ ἔσται ἄφρων. (12) Θρόνος δόξης ὑψωµένος ἁγίασµα ἡµῶν (13) ὑποµονὴ Ισραηλ κύριε, πάντες οἱ καταλιπόντες σε καταισχυνθήτωσαν, ἀφεστηκότες ἐπὶ τῆς γῆς γραφήτωσαν, ὅτι ἐγκατέλιπον πηγὴν ζωῆς τὸν κύριον. — (14) ἴασαί µε, κύριε, καὶ ἰαθήσοµαι· σῶσόν µε, καὶ σωθήσοµαι· ὅτι καύχηµά µου σὺ εἶ. (15) ἰδοὺ αὐτοὶ λέγουσι πρός µε Ποῦ ἐστιν ὁ λόγος κυρίου; ἐλθάτω. (16) ἐγὼ δὲ οὐκ ἐκοπίασα κατακολουθῶν ὀπίσω σου καὶ ἡµέραν ἀνθρώπου οὐκ ἐπεθύµησα, σὺ ἐπίστῃ· τὰ ἐκπορευόµενα διὰ τῶν χειλέων µου πρὸ προσώπου σού ἐστιν. (17) µὴ γενηθῇς µοι εἰς ἀλλοτρίωσιν φειδόµενός µου ἐν ἡµέρᾳ πονηρᾷ. (18) καταισχυνθήτωσαν οἱ διώκοντές µε, καὶ µὴ καταισχυνθείην ἐγώ· πτοηθείησαν αὐτοί, καὶ µὴ πτοηθείην ἐγώ· ἐπάγαγε ἐπ’ αὐτοὺς ἡµέραν πονηράν, δισσὸν σύντριµµα σύντριψον αὐτούς. (19) Τάδε λέγει κύριος Βάδισον καὶ στῆθι ἐν πύλαις υἱῶν λαοῦ σου, ἐν αἷς εἰσπορεύονται ἐν αὐταῖς βασιλεῖς Ιουδα καὶ ἐν αἷς ἐκπορεύονται ἐν αὐταῖς, καὶ ἐν πάσαις ταῖς πύλαις Ιερουσαληµ (20) καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ἀκούσατε λόγον κυρίου, βασιλεῖς Ιουδα καὶ πᾶσα Ιουδαία καὶ πᾶσα Ιερουσαληµ οἱ εἰσπορευόµενοι ἐν ταῖς πύλαις ταύταις, (21) τάδε λέγει κύριος Φυλάσσεσθε τὰς ψυχὰς ὑµῶν καὶ µὴ αἴρετε βαστάγµατα ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῶν σαββάτων καὶ µὴ ἐκπορεύεσθε ταῖς πύλαις Ιερουσαληµ (22) καὶ µὴ ἐκφέρετε βαστάγµατα ἐξ οἰκιῶν ὑµῶν ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῶν σαββάτων καὶ πᾶν ἔργον οὐ ποιήσετε· ἁγιάσατε τὴν ἡµέραν τῶν σαββάτων, καθὼς ἐνετειλάµην τοῖς πατράσιν ὑµῶν. καὶ οὐκ ἤκουσαν καὶ οὐκ ἔκλιναν τὸ οὖς αὐτῶν (23) καὶ ἐσκλήρυναν τὸν τράχηλον αὐτῶν ὑπὲρ τοὺς πατέρας αὐτῶν τοῦ µὴ ἀκοῦσαί µου καὶ τοῦ µὴ δέξασθαι παιδείαν. (24) καὶ ἔσται ἐὰν ἀκοῇ ἀκούσητέ µου, λέγει κύριος, τοῦ µὴ εἰσφέρειν βαστάγµατα διὰ τῶν πυλῶν τῆς πόλεως ταύτης ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῶν σαββάτων καὶ ἁγιάζειν τὴν ἡµέραν τῶν σαββάτων τοῦ µὴ ποιεῖν πᾶν ἔργον, (25) καὶ εἰσελεύσονται διὰ τῶν πυλῶν τῆς πόλεως ταύτης βασιλεῖς καὶ ἄρχοντες καθήµενοι ἐπὶ θρόνου Δαυιδ καὶ ἐπιβεβηκότες ἐφ’ ἅρµασιν καὶ ἵπποις αὐτῶν, αὐτοὶ καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτῶν, ἄνδρες Ιουδα καὶ οἱ κατοικοῦντες Ιερουσαληµ, καὶ κατοικισθήσεται ἡ πόλις αὕτη εἰς τὸν αἰῶνα. (26) καὶ ἥξουσιν ἐκ τῶν πόλεων Ιουδα καὶ κυκλόθεν Ιερουσαληµ καὶ ἐκ γῆς Βενιαµιν καὶ ἐκ τῆς πεδινῆς καὶ ἐκ τοῦ ὄρους καὶ ἐκ τῆς πρὸς νότον φέροντες ὁλοκαυτώµατα καὶ θυσίαν καὶ θυµιάµατα καὶ µαναα καὶ λίβανον, φέροντες αἴνεσιν εἰς οἶκον κυρίου. (27) καὶ ἔσται ἐὰν µὴ εἰσακούσητέ µου τοῦ ἁγιάζειν τὴν ἡµέραν τῶν σαββάτων τοῦ µὴ αἴρειν βαστάγµατα καὶ µὴ εἰσπορεύεσθαι ταῖς πύλαις Ιερουσαληµ ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῶν σαββάτων, καὶ ἀνάψω πῦρ ἐν ταῖς πύλαις αὐτῆς, καὶ καταφάγεται ἄµφοδα Ιερουσαληµ καὶ οὐ σβεσθήσεται.

18

(1) Ὁ λόγος ὁ γενόµενος παρὰ κυρίου πρὸς Ιερεµιαν λέγων (2) Ἀνάστηθι καὶ κατάβηθι εἰς οἶκον τοῦ κεραµέως, καὶ ἐκεῖ ἀκούσῃ τοὺς λόγους µου. (3) καὶ κατέβην εἰς τὸν οἶκον τοῦ κεραµέως, καὶ ἰδοὺ αὐτὸς ἐποίει ἔργον ἐπὶ τῶν λίθων· (4) καὶ διέπεσεν τὸ ἀγγεῖον, ὃ αὐτὸς ἐποίει, ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ, καὶ πάλιν αὐτὸς ἐποίησεν αὐτὸ ἀγγεῖον ἕτερον, καθὼς ἤρεσεν ἐνώπιον αὐτοῦ τοῦ ποιῆσαι. (5) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (6) Εἰ καθὼς ὁ κεραµεὺς οὗτος οὐ δυνήσοµαι τοῦ ποιῆσαι ὑµᾶς, οἶκος Ισραηλ; ἰδοὺ ὡς ὁ πηλὸς τοῦ κεραµέως ὑµεῖς ἐστε ἐν ταῖς χερσίν µου. (7) πέρας λαλήσω ἐπὶ ἔθνος ἢ ἐπὶ βασιλείαν τοῦ ἐξᾶραι αὐτοὺς καὶ τοῦ ἀπολλύειν, (8) καὶ ἐπιστραφῇ τὸ ἔθνος ἐκεῖνο ἀπὸ πάντων τῶν κακῶν αὐτῶν, καὶ µετανοήσω περὶ τῶν κακῶν, ὧν ἐλογισάµην τοῦ ποιῆσαι αὐτοῖς· (9) καὶ πέρας λαλήσω ἐπὶ ἔθνος καὶ ἐπὶ βασιλείαν τοῦ ἀνοικοδοµεῖσθαι καὶ τοῦ καταφυτεύεσθαι, (10) καὶ ποιήσωσιν τὰ πονηρὰ ἐναντίον µου τοῦ µὴ ἀκούειν τῆς φωνῆς µου, καὶ µετανοήσω περὶ τῶν ἀγαθῶν, ὧν ἐλάλησα τοῦ ποιῆσαι αὐτοῖς. (11) καὶ νῦν εἰπὸν πρὸς ἄνδρας Ιουδα καὶ πρὸς τοὺς κατοικοῦντας Ιερουσαληµ Ἰδοὺ ἐγὼ πλάσσω ἐφ’ ὑµᾶς κακὰ καὶ λογίζοµαι ἐφ’ ὑµᾶς λογισµόν· ἀποστραφήτω δὴ ἕκαστος ἀπὸ ὁδοῦ αὐτοῦ τῆς πονηρᾶς, καὶ καλλίονα ποιήσετε τὰ ἐπιτηδεύµατα ὑµῶν. (12) καὶ εἶπαν Ἀνδριούµεθα, ὅτι ὀπίσω τῶν ἀποστροφῶν ἡµῶν πορευσόµεθα καὶ ἕκαστος τὰ ἀρεστὰ τῆς καρδίας αὐτοῦ τῆς πονηρᾶς ποιήσοµεν. (13) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἐρωτήσατε δὴ ἐν ἔθνεσιν Τίς ἤκουσεν τοιαῦτα φρικτά, ἃ ἐποίησεν σφόδρα παρθένος Ισραηλ; (14) µὴ ἐκλείψουσιν ἀπὸ πέτρας µαστοὶ ἢ χιὼν ἀπὸ τοῦ Λιβάνου; µὴ ἐκκλινεῖ ὕδωρ βιαίως ἀνέµῳ φερόµενον; (15) ὅτι ἐπελάθοντό µου ὁ λαός µου, εἰς κενὸν ἐθυµίασαν· καὶ ἀσθενήσουσιν ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν σχοίνους αἰωνίους τοῦ ἐπιβῆναι τρίβους οὐκ ἔχοντας ὁδὸν εἰς πορείαν (16) τοῦ τάξαι τὴν γῆν αὐτῶν εἰς ἀφανισµὸν καὶ σύριγµα αἰώνιον· πάντες οἱ διαπορευόµενοι δι’ αὐτῆς ἐκστήσονται καὶ κινήσουσιν τὴν κεφαλὴν αὐτῶν. (17) ὡς ἄνεµον καύσωνα διασπερῶ αὐτοὺς κατὰ πρόσωπον ἐχθρῶν αὐτῶν, δείξω αὐτοῖς ἡµέραν ἀπωλείας αὐτῶν. (18) Καὶ εἶπαν Δεῦτε λογισώµεθα ἐπὶ Ιερεµιαν λογισµόν, ὅτι οὐκ ἀπολεῖται νόµος ἀπὸ ἱερέως καὶ βουλὴ ἀπὸ συνετοῦ καὶ λόγος ἀπὸ προφήτου· δεῦτε καὶ πατάξωµεν αὐτὸν ἐν γλώσσῃ καὶ ἀκουσόµεθα πάντας τοὺς λόγους αὐτοῦ. — (19) εἰσάκουσόν µου, κύριε, καὶ εἰσάκουσον τῆς φωνῆς τοῦ δικαιώµατός µου. (20) εἰ ἀνταποδίδοται ἀντὶ ἀγαθῶν κακά; ὅτι συνελάλησαν ῥήµατα κατὰ τῆς ψυχῆς µου καὶ τὴν κόλασιν αὐτῶν ἔκρυψάν µοι· µνήσθητι ἑστηκότος µου κατὰ πρόσωπόν σου τοῦ λαλῆσαι ὑπὲρ αὐτῶν ἀγαθὰ τοῦ ἀποστρέψαι τὸν θυµόν σου ἀπ’ αὐτῶν. (21) διὰ τοῦτο δὸς τοὺς υἱοὺς αὐτῶν εἰς λιµὸν καὶ ἄθροισον αὐτοὺς εἰς χεῖρας µαχαίρας· γενέσθωσαν αἱ γυναῖκες αὐτῶν ἄτεκνοι καὶ χῆραι, καὶ οἱ ἄνδρες αὐτῶν γενέσθωσαν ἀνῃρηµένοι θανάτῳ καὶ οἱ νεανίσκοι αὐτῶν πεπτωκότες µαχαίρᾳ ἐν πολέµῳ. (22) γενηθήτω κραυγὴ ἐν ταῖς οἰκίαις αὐτῶν, ἐπάξεις ἐπ’ αὐτοὺς λῃστὰς ἄφνω, ὅτι ἐνεχείρησαν λόγον εἰς σύλληµψίν µου καὶ παγίδας ἔκρυψαν ἐπ’ ἐµέ. (23) καὶ σύ, κύριε, ἔγνως ἅπασαν τὴν βουλὴν αὐτῶν ἐπ’ ἐµὲ εἰς θάνατον· µὴ ἀθῳώσῃς τὰς ἀδικίας αὐτῶν, καὶ τὰς ἁµαρτίας αὐτῶν ἀπὸ προσώπου σου µὴ ἐξαλείψῃς· γενέσθω ἡ ἀσθένεια αὐτῶν ἐναντίον σου, ἐν καιρῷ θυµοῦ σου ποίησον ἐν αὐτοῖς.

19

(1) Τότε εἶπεν κύριος πρός µε Βάδισον καὶ κτῆσαι βῖκον πεπλασµένον ὀστράκινον καὶ ἄξεις ἀπὸ τῶν πρεσβυτέρων τοῦ λαοῦ καὶ ἀπὸ τῶν πρεσβυτέρων τῶν ἱερέων (2) καὶ ἐξελεύσῃ εἰς τὸ πολυανδρεῖον υἱῶν τῶν τέκνων αὐτῶν, ὅ ἐστιν ἐπὶ τῶν προθύρων πύλης τῆς χαρσιθ, καὶ ἀνάγνωθι ἐκεῖ πάντας τοὺς λόγους, οὓς ἂν λαλήσω πρὸς σέ, (3) καὶ ἐρεῖς αὐτοῖς Ἀκούσατε τὸν λόγον κυρίου, βασιλεῖς Ιουδα καὶ ἄνδρες Ιουδα καὶ οἱ κατοικοῦντες Ιερουσαληµ καὶ οἱ εἰσπορευόµενοι ἐν ταῖς πύλαις ταύταις Τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπάγω ἐπὶ τὸν τόπον τοῦτον κακὰ ὥστε παντὸς ἀκούοντος αὐτὰ ἠχήσει ἀµφότερα τὰ ὦτα αὐτοῦ (4) ἀνθ’ ὧν ἐγκατέλιπόν µε καὶ ἀπηλλοτρίωσαν τὸν τόπον τοῦτον καὶ ἐθυµίασαν ἐν αὐτῷ θεοῖς ἀλλοτρίοις, οἷς οὐκ ᾔδεισαν αὐτοὶ καὶ οἱ πατέρες αὐτῶν, καὶ οἱ βασιλεῖς Ιουδα ἔπλησαν τὸν τόπον τοῦτον αἱµάτων ἀθῴων (5) καὶ ᾠκοδόµησαν ὑψηλὰ τῇ Βααλ τοῦ κατακαίειν τοὺς υἱοὺς αὐτῶν ἐν πυρί, ἃ οὐκ ἐνετειλάµην οὐδὲ ἐλάλησα οὐδὲ διενοήθην ἐν τῇ καρδίᾳ µου. (6) διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται, λέγει κύριος, καὶ οὐ κληθήσεται τῷ τόπῳ τούτῳ ἔτι Διάπτωσις καὶ Πολυανδρεῖον υἱοῦ Εννοµ, ἀλλ’ ἢ Πολυανδρεῖον τῆς σφαγῆς. (7) καὶ σφάξω τὴν βουλὴν Ιουδα καὶ τὴν βουλὴν Ιερουσαληµ ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ καὶ καταβαλῶ αὐτοὺς ἐν µαχαίρᾳ ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν καὶ ἐν χερσὶν τῶν ζητούντων τὰς ψυχὰς αὐτῶν καὶ δώσω τοὺς νεκροὺς αὐτῶν εἰς βρῶσιν τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ καὶ τοῖς θηρίοις τῆς γῆς. (8) καὶ τάξω τὴν πόλιν ταύτην εἰς ἀφανισµὸν καὶ εἰς συριγµόν· πᾶς ὁ παραπορευόµενος ἐπ’ αὐτῆς σκυθρωπάσει καὶ συριεῖ ὑπὲρ πάσης τῆς πληγῆς αὐτῆς. (9) καὶ ἔδονται τὰς σάρκας τῶν υἱῶν αὐτῶν καὶ τὰς σάρκας τῶν θυγατέρων αὐτῶν, καὶ ἕκαστος τὰς σάρκας τοῦ πλησίον αὐτοῦ ἔδονται ἐν τῇ περιοχῇ καὶ ἐν τῇ πολιορκίᾳ, ᾗ πολιορκήσουσιν αὐτοὺς οἱ ἐχθροὶ αὐτῶν. (10) καὶ συντρίψεις τὸν βῖκον κατ’ ὀφθαλµοὺς τῶν ἀνδρῶν τῶν ἐκπορευοµένων µετὰ σοῦ (11) καὶ ἐρεῖς Τάδε λέγει κύριος Οὕτως συντρίψω τὸν λαὸν τοῦτον καὶ τὴν πόλιν ταύτην, καθὼς συντρίβεται ἄγγος ὀστράκινον, ὃ οὐ δυνήσεται ἰαθῆναι ἔτι. (12) οὕτως ποιήσω, λέγει κύριος, τῷ τόπῳ τούτῳ καὶ τοῖς κατοικοῦσιν ἐν αὐτῷ τοῦ δοθῆναι τὴν πόλιν ταύτην ὡς τὴν διαπίπτουσαν. (13) καὶ οἱ οἶκοι Ιερουσαληµ καὶ οἱ οἶκοι βασιλέων Ιουδα ἔσονται καθὼς ὁ τόπος ὁ διαπίπτων τῶν ἀκαθαρσιῶν ἐν πάσαις ταῖς οἰκίαις, ἐν αἷς ἐθυµίασαν ἐπὶ τῶν δωµάτων αὐτῶν πάσῃ τῇ στρατιᾷ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἔσπεισαν σπονδὰς θεοῖς ἀλλοτρίοις. — (14) καὶ ἦλθεν Ιερεµιας ἀπὸ τῆς διαπτώσεως, οὗ ἀπέστειλεν αὐτὸν κύριος ἐκεῖ τοῦ προφητεῦσαι, καὶ ἔστη ἐν τῇ αὐλῇ οἴκου κυρίου καὶ εἶπε πρὸς πάντα τὸν λαόν (15) Τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπάγω ἐπὶ τὴν πόλιν ταύτην καὶ ἐπὶ πάσας τὰς πόλεις αὐτῆς καὶ ἐπὶ τὰς κώµας αὐτῆς ἅπαντα τὰ κακά, ἃ ἐλάλησα ἐπ’ αὐτήν, ὅτι ἐσκλήρυναν τὸν τράχηλον αὐτῶν τοῦ µὴ εἰσακούειν τῶν λόγων µου.

20

(1) Καὶ ἤκουσεν Πασχωρ υἱὸς Εµµηρ ὁ ἱερεύς, καὶ οὗτος ἦν καθεσταµένος ἡγούµενος οἴκου κυρίου, τοῦ Ιερεµιου προφητεύοντος τοὺς λόγους τούτους. (2) καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν καὶ ἐνέβαλεν αὐτὸν εἰς τὸν καταρράκτην, ὃς ἦν ἐν πύλῃ οἴκου ἀποτεταγµένου τοῦ ὑπερῴου, ὃς ἦν ἐν οἴκῳ κυρίου. (3) καὶ ἐξήγαγεν Πασχωρ τὸν Ιερεµιαν ἐκ τοῦ καταρράκτου, καὶ εἶπεν αὐτῷ Ιερεµιας Οὐχὶ Πασχωρ ἐκάλεσεν κύριος τὸ ὄνοµά σου, ἀλλ’ ἢ Μέτοικον· (4) διότι τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ δίδωµί σε εἰς µετοικίαν σὺν πᾶσι τοῖς φίλοις σου, καὶ πεσοῦνται ἐν µαχαίρᾳ ἐχθρῶν αὐτῶν, καὶ οἱ ὀφθαλµοί σου ὄψονται, καὶ σὲ καὶ πάντα Ιουδαν δώσω εἰς χεῖρας βασιλέως Βαβυλῶνος, καὶ µετοικιοῦσιν αὐτοὺς καὶ κατακόψουσιν αὐτοὺς ἐν µαχαίραις· (5) καὶ δώσω τὴν πᾶσαν ἰσχὺν τῆς πόλεως ταύτης καὶ πάντας τοὺς πόνους αὐτῆς καὶ πάντας τοὺς θησαυροὺς τοῦ βασιλέως Ιουδα εἰς χεῖρας ἐχθρῶν αὐτοῦ, καὶ ἄξουσιν αὐτοὺς εἰς Βαβυλῶνα. (6) καὶ σὺ καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν τῷ οἴκῳ σου πορεύσεσθε ἐν αἰχµαλωσίᾳ, καὶ ἐν Βαβυλῶνι ἀποθανῇ καὶ ἐκεῖ ταφήσῃ, σὺ καὶ πάντες οἱ φίλοι σου, οἷς ἐπροφήτευσας αὐτοῖς ψευδῆ. (7) Ἠπάτησάς µε, κύριε, καὶ ἠπατήθην, ἐκράτησας καὶ ἠδυνάσθης· ἐγενόµην εἰς γέλωτα, πᾶσαν ἡµέραν διετέλεσα µυκτηριζόµενος· (8) ὅτι πικρῷ λόγῳ µου γελάσοµαι, ἀθεσίαν καὶ ταλαιπωρίαν ἐπικαλέσοµαι, ὅτι ἐγενήθη λόγος κυρίου εἰς ὀνειδισµὸν ἐµοὶ καὶ εἰς χλευασµὸν πᾶσαν ἡµέραν µου. (9) καὶ εἶπα Οὐ µὴ ὀνοµάσω τὸ ὄνοµα κυρίου καὶ οὐ µὴ λαλήσω ἔτι ἐπὶ τῷ ὀνόµατι αὐτοῦ· καὶ ἐγένετο ὡς πῦρ καιόµενον φλέγον ἐν τοῖς ὀστέοις µου, καὶ παρεῖµαι πάντοθεν καὶ οὐ δύναµαι φέρειν. (10) ὅτι ἤκουσα ψόγον πολλῶν συναθροιζοµένων κυκλόθεν Ἐπισύστητε καὶ ἐπισυστῶµεν αὐτῷ, πάντες ἄνδρες φίλοι αὐτοῦ· τηρήσατε τὴν ἐπίνοιαν αὐτοῦ, εἰ ἀπατηθήσεται καὶ δυνησόµεθα αὐτῷ καὶ ληµψόµεθα τὴν ἐκδίκησιν ἡµῶν ἐξ αὐτοῦ. (11) καὶ κύριος µετ’ ἐµοῦ καθὼς µαχητὴς ἰσχύων· διὰ τοῦτο ἐδίωξαν καὶ νοῆσαι οὐκ ἠδύναντο· ᾐσχύνθησαν σφόδρα, ὅτι οὐκ ἐνόησαν ἀτιµίας αὐτῶν, αἳ δι’ αἰῶνος οὐκ ἐπιλησθήσονται. (12) κύριε δοκιµάζων δίκαια συνίων νεφροὺς καὶ καρδίας, ἴδοιµι τὴν παρὰ σοῦ ἐκδίκησιν ἐν αὐτοῖς, ὅτι πρὸς σὲ ἀπεκάλυψα τὰ ἀπολογήµατά µου. — (13) ᾄσατε τῷ κυρίῳ, αἰνέσατε αὐτῷ, ὅτι ἐξείλατο ψυχὴν πένητος ἐκ χειρὸς πονηρευοµένων. — (14) ἐπικατάρατος ἡ ἡµέρα, ἐν ᾗ ἐτέχθην ἐν αὐτῇ· ἡ ἡµέρα, ἐν ᾗ ἔτεκέν µε ἡ µήτηρ µου, µὴ ἔστω ἐπευκτή. (15) ἐπικατάρατος ὁ ἄνθρωπος ὁ εὐαγγελισάµενος τῷ πατρί µου λέγων Ἐτέχθη σοι ἄρσεν, εὐφραινόµενος. (16) ἔστω ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ὡς αἱ πόλεις, ἃς κατέστρεψεν κύριος ἐν θυµῷ καὶ οὐ µετεµελήθη, ἀκουσάτω κραυγῆς τὸ πρωὶ καὶ ἀλαλαγµοῦ µεσηµβρίας, (17) ὅτι οὐκ ἀπέκτεινέν µε ἐν µήτρᾳ µητρὸς καὶ ἐγένετό µοι ἡ µήτηρ µου τάφος µου καὶ ἡ µήτρα συλλήµψεως αἰωνίας. (18) ἵνα τί τοῦτο ἐξῆλθον ἐκ µήτρας τοῦ βλέπειν κόπους καὶ πόνους, καὶ διετέλεσαν ἐν αἰσχύνῃ αἱ ἡµέραι µου;

21

(1) Ὁ λόγος ὁ γενόµενος παρὰ κυρίου πρὸς Ιερεµιαν, ὅτε ἀπέστειλεν πρὸς αὐτὸν ὁ βασιλεὺς Σεδεκιας τὸν Πασχωρ υἱὸν Μελχιου καὶ Σοφονιαν υἱὸν Μαασαιου τὸν ἱερέα λέγων (2) Ἐπερώτησον περὶ ἡµῶν τὸν κύριον, ὅτι βασιλεὺς Βαβυλῶνος ἐφέστηκεν ἐφ’ ἡµᾶς, εἰ ποιήσει κύριος κατὰ πάντα τὰ θαυµάσια αὐτοῦ, καὶ ἀπελεύσεται ἀφ’ ἡµῶν. (3) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς Ιερεµιας Οὕτως ἐρεῖτε πρὸς Σεδεκιαν βασιλέα Ιουδα (4) Τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ µεταστρέφω τὰ ὅπλα τὰ πολεµικά, ἐν οἷς ὑµεῖς πολεµεῖτε ἐν αὐτοῖς πρὸς τοὺς Χαλδαίους τοὺς συγκεκλεικότας ὑµᾶς ἔξωθεν τοῦ τείχους, εἰς τὸ µέσον τῆς πόλεως ταύτης (5) καὶ πολεµήσω ἐγὼ ὑµᾶς ἐν χειρὶ ἐκτεταµένῃ καὶ ἐν βραχίονι κραταιῷ µετὰ θυµοῦ καὶ ὀργῆς καὶ παροργισµοῦ µεγάλου (6) καὶ πατάξω πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐν τῇ πόλει ταύτῃ, τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὰ κτήνη, ἐν θανάτῳ µεγάλῳ, καὶ ἀποθανοῦνται. (7) καὶ µετὰ ταῦτα — οὕτως λέγει κύριος — δώσω τὸν Σεδεκιαν βασιλέα Ιουδα καὶ τοὺς παῖδας αὐτοῦ καὶ τὸν λαὸν τὸν καταλειφθέντα ἐν τῇ πόλει ταύτῃ ἀπὸ τοῦ θανάτου καὶ ἀπὸ τοῦ λιµοῦ καὶ ἀπὸ τῆς µαχαίρας εἰς χεῖρας ἐχθρῶν αὐτῶν τῶν ζητούντων τὰς ψυχὰς αὐτῶν, καὶ κατακόψουσιν αὐτοὺς ἐν στόµατι µαχαίρας· οὐ φείσοµαι ἐπ’ αὐτοῖς καὶ οὐ µὴ οἰκτιρήσω αὐτούς. (8) καὶ πρὸς τὸν λαὸν τοῦτον ἐρεῖς Τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ δέδωκα πρὸ προσώπου ὑµῶν τὴν ὁδὸν τῆς ζωῆς καὶ τὴν ὁδὸν τοῦ θανάτου· (9) ὁ καθήµενος ἐν τῇ πόλει ταύτῃ ἀποθανεῖται ἐν µαχαίρᾳ καὶ ἐν λιµῷ, καὶ ὁ ἐκπορευόµενος προσχωρῆσαι πρὸς τοὺς Χαλδαίους τοὺς συγκεκλεικότας ὑµᾶς ζήσεται, καὶ ἔσται ἡ ψυχὴ αὐτοῦ εἰς σκῦλα, καὶ ζήσεται. (10) διότι ἐστήρικα τὸ πρόσωπόν µου ἐπὶ τὴν πόλιν ταύτην εἰς κακὰ καὶ οὐκ εἰς ἀγαθά· εἰς χεῖρας βασιλέως Βαβυλῶνος παραδοθήσεται, καὶ κατακαύσει αὐτὴν ἐν πυρί. — (11) ὁ οἶκος βασιλέως Ιουδα, ἀκούσατε λόγον κυρίου· (12) οἶκος Δαυιδ, τάδε λέγει κύριος Κρίνατε τὸ πρωὶ κρίµα καὶ κατευθύνατε καὶ ἐξέλεσθε διηρπασµένον ἐκ χειρὸς ἀδικοῦντος αὐτόν, ὅπως µὴ ἀναφθῇ ὡς πῦρ ἡ ὀργή µου καὶ καυθήσεται, καὶ οὐκ ἔσται ὁ σβέσων. (13) ἰδοὺ ἐγὼ πρὸς σὲ τὸν κατοικοῦντα τὴν κοιλάδα Σορ τὴν πεδινὴν τοὺς λέγοντας Τίς πτοήσει ἡµᾶς; ἢ τίς εἰσελεύσεται πρὸς τὸ κατοικητήριον ἡµῶν; (14) καὶ ἀνάψω πῦρ ἐν τῷ δρυµῷ αὐτῆς, καὶ ἔδεται πάντα τὰ κύκλῳ αὐτῆς.

22

(1) Τάδε λέγει κύριος Πορεύου καὶ κατάβηθι εἰς τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως Ιουδα καὶ λαλήσεις ἐκεῖ τὸν λόγον τοῦτον (2) καὶ ἐρεῖς Ἄκουε λόγον κυρίου, βασιλεῦ Ιουδα ὁ καθήµενος ἐπὶ θρόνου Δαυιδ, σὺ καὶ ὁ οἶκός σου καὶ ὁ λαός σου καὶ οἱ εἰσπορευόµενοι ταῖς πύλαις ταύταις (3) Τάδε λέγει κύριος Ποιεῖτε κρίσιν καὶ δικαιοσύνην καὶ ἐξαιρεῖσθε διηρπασµένον ἐκ χειρὸς ἀδικοῦντος αὐτὸν καὶ προσήλυτον καὶ ὀρφανὸν καὶ χήραν µὴ καταδυναστεύετε καὶ µὴ ἀσεβεῖτε καὶ αἷµα ἀθῷον µὴ ἐκχέητε ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ. (4) διότι ἐὰν ποιοῦντες ποιήσητε τὸν λόγον τοῦτον, καὶ εἰσελεύσονται ἐν ταῖς πύλαις τοῦ οἴκου τούτου βασιλεῖς καθήµενοι ἐπὶ θρόνου Δαυιδ καὶ ἐπιβεβηκότες ἐφ’ ἁρµάτων καὶ ἵππων, αὐτοὶ καὶ οἱ παῖδες αὐτῶν καὶ ὁ λαὸς αὐτῶν· (5) ἐὰν δὲ µὴ ποιήσητε τοὺς λόγους τούτους, κατ’ ἐµαυτοῦ ὤµοσα, λέγει κύριος, ὅτι εἰς ἐρήµωσιν ἔσται ὁ οἶκος οὗτος. (6) ὅτι τάδε λέγει κύριος κατὰ τοῦ οἴκου βασιλέως Ιουδα Γαλααδ σύ µοι, ἀρχὴ τοῦ Λιβάνου· ἐὰν µὴ θῶ σε εἰς ἔρηµον, πόλεις µὴ κατοικηθησοµένας· (7) καὶ ἐπάξω ἐπὶ σὲ ἄνδρα ὀλεθρεύοντα καὶ τὸν πέλεκυν αὐτοῦ, καὶ ἐκκόψουσιν τὰς ἐκλεκτὰς κέδρους σου καὶ ἐµβαλοῦσιν εἰς τὸ πῦρ. (8) καὶ διελεύσονται ἔθνη διὰ τῆς πόλεως ταύτης καὶ ἐροῦσιν ἕκαστος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ Διὰ τί ἐποίησεν κύριος οὕτως τῇ πόλει τῇ µεγάλῃ ταύτῃ; (9) καὶ ἐροῦσιν Ἀνθ’ ὧν ἐγκατέλιπον τὴν διαθήκην κυρίου θεοῦ αὐτῶν καὶ προσεκύνησαν θεοῖς ἀλλοτρίοις καὶ ἐδούλευσαν αὐτοῖς. (10) Μὴ κλαίετε τὸν τεθνηκότα µηδὲ θρηνεῖτε αὐτόν· κλαύσατε κλαυθµῷ τὸν ἐκπορευόµενον, ὅτι οὐκ ἐπιστρέψει ἔτι καὶ οὐ µὴ ἴδῃ τὴν γῆν πατρίδος αὐτοῦ. (11) διότι τάδε λέγει κύριος ἐπὶ Σελληµ υἱὸν Ιωσια τὸν βασιλεύοντα ἀντὶ Ιωσια τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ὃς ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ τόπου τούτου Οὐκ ἀναστρέψει ἐκεῖ οὐκέτι, (12) ἀλλ’ ἢ ἐν τῷ τόπῳ, οὗ µετῴκισα αὐτόν, ἐκεῖ ἀποθανεῖται καὶ τὴν γῆν ταύτην οὐκ ὄψεται ἔτι. (13) Ὦ ὁ οἰκοδοµῶν οἰκίαν αὐτοῦ οὐ µετὰ δικαιοσύνης καὶ τὰ ὑπερῷα αὐτοῦ οὐκ ἐν κρίµατι, παρὰ τῷ πλησίον αὐτοῦ ἐργᾶται δωρεὰν καὶ τὸν µισθὸν αὐτοῦ οὐ µὴ ἀποδώσει αὐτῷ. (14) ᾠκοδόµησας σεαυτῷ οἶκον σύµµετρον, ὑπερῷα ῥιπιστὰ διεσταλµένα θυρίσιν καὶ ἐξυλωµένα ἐν κέδρῳ καὶ κεχρισµένα ἐν µίλτῳ. (15) µὴ βασιλεύσεις, ὅτι σὺ παροξύνῃ ἐν Αχαζ τῷ πατρί σου; οὐ φάγονται καὶ οὐ πίονται· βέλτιον ἦν σε ποιεῖν κρίµα καὶ δικαιοσύνην καλήν. (16) οὐκ ἔγνωσαν, οὐκ ἔκριναν κρίσιν ταπεινῷ οὐδὲ κρίσιν πένητος· οὐ τοῦτό ἐστιν τὸ µὴ γνῶναί σε ἐµέ; λέγει κύριος. (17) ἰδοὺ οὔκ εἰσιν οἱ ὀφθαλµοί σου οὐδὲ ἡ καρδία σου καλή, ἀλλ’ εἰς τὴν πλεονεξίαν σου καὶ εἰς τὸ αἷµα τὸ ἀθῷον τοῦ ἐκχέειν αὐτὸ καὶ εἰς ἀδίκηµα καὶ εἰς φόνον τοῦ ποιεῖν. (18) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος ἐπὶ Ιωακιµ υἱὸν Ιωσια βασιλέα Ιουδα Οὐαὶ ἐπὶ τὸν ἄνδρα τοῦτον· οὐ µὴ κόψωνται αὐτόν Ὦ ἀδελφέ, οὐδὲ µὴ κλαύσονται αὐτόν Οἴµµοι κύριε. (19) ταφὴν ὄνου ταφήσεται, συµψησθεὶς ῥιφήσεται ἐπέκεινα τῆς πύλης Ιερουσαληµ. (20) Ἀνάβηθι εἰς τὸν Λίβανον καὶ κέκραξον καὶ εἰς τὴν Βασαν δὸς τὴν φωνήν σου καὶ βόησον εἰς τὸ πέραν τῆς θαλάσσης, ὅτι συνετρίβησαν πάντες οἱ ἐρασταί σου. (21) ἐλάλησα πρὸς σὲ ἐν τῇ παραπτώσει σου, καὶ εἶπας Οὐκ ἀκούσοµαι· αὕτη ἡ ὁδός σου ἐκ νεότητός σου, οὐκ ἤκουσας τῆς φωνῆς µου. (22) πάντας τοὺς ποιµένας σου ποιµανεῖ ἄνεµος, καὶ οἱ ἐρασταί σου ἐν αἰχµαλωσίᾳ ἐξελεύσονται· ὅτι τότε αἰσχυνθήσῃ καὶ ἀτιµωθήσῃ ἀπὸ πάντων τῶν φιλούντων σε. (23) κατοικοῦσα ἐν τῷ Λιβάνῳ ἐννοσσεύουσα ἐν ταῖς κέδροις, καταστενάξεις ἐν τῷ ἐλθεῖν σοι ὠδῖνας ὡς τικτούσης. (24) ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος, ἐὰν γενόµενος γένηται Ιεχονιας υἱὸς Ιωακιµ βασιλεὺς Ιουδα ἀποσφράγισµα ἐπὶ τῆς χειρὸς τῆς δεξιᾶς µου, ἐκεῖθεν ἐκσπάσω σε (25) καὶ παραδώσω σε εἰς χεῖρας τῶν ζητούντων τὴν ψυχήν σου, ὧν σὺ εὐλαβῇ ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, εἰς χεῖρας τῶν Χαλδαίων· (26) καὶ ἀπορρίψω σὲ καὶ τὴν µητέρα σου τὴν τεκοῦσάν σε εἰς γῆν, οὗ οὐκ ἐτέχθης ἐκεῖ, καὶ ἐκεῖ ἀποθανεῖσθε· (27) εἰς δὲ τὴν γῆν, ἣν αὐτοὶ εὔχονται ταῖς ψυχαῖς αὐτῶν, οὐ µὴ ἀποστρέψωσιν. (28) ἠτιµώθη Ιεχονιας ὡς σκεῦος, οὗ οὐκ ἔστιν χρεία αὐτοῦ, ὅτι ἐξερρίφη καὶ ἐξεβλήθη εἰς γῆν, ἣν οὐκ ᾔδει. (29) γῆ γῆ, ἄκουε λόγον κυρίου (30) Γράψον τὸν ἄνδρα τοῦτον ἐκκήρυκτον ἄνθρωπον, ὅτι οὐ µὴ αὐξηθῇ ἐκ τοῦ σπέρµατος αὐτοῦ ἀνὴρ καθήµενος ἐπὶ θρόνου Δαυιδ ἄρχων ἔτι ἐν τῷ Ιουδα.

23

(1) Ὦ οἱ ποιµένες οἱ διασκορπίζοντες καὶ ἀπολλύοντες τὰ πρόβατα τῆς νοµῆς µου. (2) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος ἐπὶ τοὺς ποιµαίνοντας τὸν λαόν µου Ὑµεῖς διεσκορπίσατε τὰ πρόβατά µου καὶ ἐξώσατε αὐτὰ καὶ οὐκ ἐπεσκέψασθε αὐτά, ἰδοὺ ἐγὼ ἐκδικῶ ἐφ’ ὑµᾶς κατὰ τὰ πονηρὰ ἐπιτηδεύµατα ὑµῶν· (3) καὶ ἐγὼ εἰσδέξοµαι τοὺς καταλοίπους τοῦ λαοῦ µου ἀπὸ πάσης τῆς γῆς, οὗ ἐξῶσα αὐτοὺς ἐκεῖ, καὶ καταστήσω αὐτοὺς εἰς τὴν νοµὴν αὐτῶν, καὶ αὐξηθήσονται καὶ πληθυνθήσονται· (4) καὶ ἀναστήσω αὐτοῖς ποιµένας, οἳ ποιµανοῦσιν αὐτούς, καὶ οὐ φοβηθήσονται ἔτι οὐδὲ πτοηθήσονται, λέγει κύριος. (5) Ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται, λέγει κύριος, καὶ ἀναστήσω τῷ Δαυιδ ἀνατολὴν δικαίαν, καὶ βασιλεύσει βασιλεὺς καὶ συνήσει καὶ ποιήσει κρίµα καὶ δικαιοσύνην ἐπὶ τῆς γῆς. (6) ἐν ταῖς ἡµέραις αὐτοῦ σωθήσεται Ιουδας, καὶ Ισραηλ κατασκηνώσει πεποιθώς, καὶ τοῦτο τὸ ὄνοµα αὐτοῦ, ὃ καλέσει αὐτὸν κύριος Ιωσεδεκ. (7) Διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται, λέγει κύριος, καὶ οὐκ ἐροῦσιν ἔτι Ζῇ κύριος ὃς ἀνήγαγεν τὸν οἶκον Ισραηλ ἐκ γῆς Αἰγύπτου, (8) ἀλλά Ζῇ κύριος ὃς συνήγαγεν ἅπαν τὸ σπέρµα Ισραηλ ἀπὸ γῆς βορρᾶ καὶ ἀπὸ πασῶν τῶν χωρῶν, οὗ ἐξῶσεν αὐτοὺς ἐκεῖ, καὶ ἀπεκατέστησεν αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν αὐτῶν. (9) Ἐν τοῖς προφήταις συνετρίβη ἡ καρδία µου, ἐν ἐµοὶ ἐσαλεύθη πάντα τὰ ὀστᾶ µου, ἐγενήθην ὡς ἀνὴρ συντετριµµένος καὶ ὡς ἄνθρωπος συνεχόµενος ἀπὸ οἴνου ἀπὸ προσώπου κυρίου καὶ ἀπὸ προσώπου εὐπρεπείας δόξης αὐτοῦ. (10) ὅτι ἀπὸ προσώπου τούτων ἐπένθησεν ἡ γῆ, ἐξηράνθησαν αἱ νοµαὶ τῆς ἐρήµου, καὶ ἐγένετο ὁ δρόµος αὐτῶν πονηρὸς καὶ ἡ ἰσχὺς αὐτῶν οὐχ οὕτως. (11) ὅτι ἱερεὺς καὶ προφήτης ἐµολύνθησαν καὶ ἐν τῷ οἴκῳ µου εἶδον πονηρίας αὐτῶν. (12) διὰ τοῦτο γενέσθω ἡ ὁδὸς αὐτῶν αὐτοῖς εἰς ὀλίσθηµα ἐν γνόφῳ, καὶ ὑποσκελισθήσονται καὶ πεσοῦνται ἐν αὐτῇ· διότι ἐπάξω ἐπ’ αὐτοὺς κακὰ ἐν ἐνιαυτῷ ἐπισκέψεως αὐτῶν, φησὶν κύριος. (13) καὶ ἐν τοῖς προφήταις Σαµαρείας εἶδον ἀνοµήµατα· ἐπροφήτευσαν διὰ τῆς Βααλ καὶ ἐπλάνησαν τὸν λαόν µου Ισραηλ. (14) καὶ ἐν τοῖς προφήταις Ιερουσαληµ ἑώρακα φρικτά, µοιχωµένους καὶ πορευοµένους ἐν ψεύδεσι καὶ ἀντιλαµβανοµένους χειρῶν πονηρῶν τοῦ µὴ ἀποστραφῆναι ἕκαστον ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὐτοῦ τῆς πονηρᾶς· ἐγενήθησάν µοι πάντες ὡς Σοδοµα καὶ οἱ κατοικοῦντες αὐτὴν ὥσπερ Γοµορρα. (15) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ψωµιῶ αὐτοὺς ὀδύνην καὶ ποτιῶ αὐτοὺς ὕδωρ πικρόν, ὅτι ἀπὸ τῶν προφητῶν Ιερουσαληµ ἐξῆλθεν µολυσµὸς πάσῃ τῇ γῇ. (16) οὕτως λέγει κύριος παντοκράτωρ Μὴ ἀκούετε τοὺς λόγους τῶν προφητῶν, ὅτι µαταιοῦσιν ἑαυτοῖς ὅρασιν, ἀπὸ καρδίας αὐτῶν λαλοῦσιν καὶ οὐκ ἀπὸ στόµατος κυρίου. (17) λέγουσιν τοῖς ἀπωθουµένοις τὸν λόγον κυρίου Εἰρήνη ἔσται ὑµῖν· καὶ πᾶσιν τοῖς πορευοµένοις τοῖς θελήµασιν αὐτῶν, παντὶ τῷ πορευοµένῳ πλάνῃ καρδίας αὐτοῦ εἶπαν Οὐχ ἥξει ἐπὶ σὲ κακά. (18) ὅτι τίς ἔστη ἐν ὑποστήµατι κυρίου καὶ εἶδεν τὸν λόγον αὐτοῦ; τίς ἐνωτίσατο καὶ ἤκουσεν; (19) ἰδοὺ σεισµὸς παρὰ κυρίου καὶ ὀργὴ ἐκπορεύεται εἰς συσσεισµόν, συστρεφοµένη ἐπὶ τοὺς ἀσεβεῖς ἥξει. (20) καὶ οὐκέτι ἀποστρέψει ὁ θυµὸς κυρίου, ἕως ἂν ποιήσῃ αὐτὸ καὶ ἕως ἂν ἀναστήσῃ αὐτὸ ἀπὸ ἐγχειρήµατος καρδίας αὐτοῦ· ἐπ’ ἐσχάτου τῶν ἡµερῶν νοήσουσιν αὐτά. (21) οὐκ ἀπέστελλον τοὺς προφήτας, καὶ αὐτοὶ ἔτρεχον· οὐκ ἐλάλησα πρὸς αὐτούς, καὶ αὐτοὶ ἐπροφήτευον. (22) καὶ εἰ ἔστησαν ἐν τῇ ὑποστάσει µου καὶ εἰσήκουσαν τῶν λόγων µου, καὶ τὸν λαόν µου ἂν ἀπέστρεφον αὐτοὺς ἀπὸ τῶν πονηρῶν ἐπιτηδευµάτων αὐτῶν. (23) θεὸς ἐγγίζων ἐγώ εἰµι, λέγει κύριος, καὶ οὐχὶ θεὸς πόρρωθεν. (24) εἰ κρυβήσεται ἄνθρωπος ἐν κρυφαίοις, καὶ ἐγὼ οὐκ ὄψοµαι αὐτόν; µὴ οὐχὶ τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν ἐγὼ πληρῶ; λέγει κύριος. (25) ἤκουσα ἃ λαλοῦσιν οἱ προφῆται, ἃ προφητεύουσιν ἐπὶ τῷ ὀνόµατί µου ψευδῆ λέγοντες Ἠνυπνιασάµην ἐνύπνιον. (26) ἕως πότε ἔσται ἐν καρδίᾳ τῶν προφητῶν τῶν προφητευόντων ψευδῆ καὶ ἐν τῷ προφητεύειν αὐτοὺς τὰ θελήµατα καρδίας αὐτῶν; (27) τῶν λογιζοµένων τοῦ ἐπιλαθέσθαι τοῦ νόµου µου ἐν τοῖς ἐνυπνίοις αὐτῶν, ἃ διηγοῦντο ἕκαστος τῷ πλησίον αὐτοῦ, καθάπερ ἐπελάθοντο οἱ πατέρες αὐτῶν τοῦ ὀνόµατός µου ἐν τῇ Βααλ. (28) ὁ προφήτης, ἐν ᾧ τὸ ἐνύπνιόν ἐστιν, διηγησάσθω τὸ ἐνύπνιον αὐτοῦ, καὶ ἐν ᾧ ὁ λόγος µου πρὸς αὐτόν, διηγησάσθω τὸν λόγον µου ἐπ’ ἀληθείας. τί τὸ ἄχυρον πρὸς τὸν σῖτον; οὕτως οἱ λόγοι µου, λέγει κύριος· (29) οὐχὶ οἱ λόγοι µου ὥσπερ πῦρ φλέγον, λέγει κύριος, καὶ ὡς πέλυξ κόπτων πέτραν; (30) διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἐγὼ πρὸς τοὺς προφήτας, λέγει κύριος ὁ θεός, τοὺς κλέπτοντας τοὺς λόγους µου ἕκαστος παρὰ τοῦ πλησίον αὐτοῦ. (31) ἰδοὺ ἐγὼ πρὸς τοὺς προφήτας τοὺς ἐκβάλλοντας προφητείας γλώσσης καὶ νυστάζοντας νυσταγµὸν ἑαυτῶν. (32) ἰδοὺ ἐγὼ πρὸς τοὺς προφήτας τοὺς προφητεύοντας ἐνύπνια ψευδῆ καὶ διηγοῦντο αὐτὰ καὶ ἐπλάνησαν τὸν λαόν µου ἐν τοῖς ψεύδεσιν αὐτῶν καὶ ἐν τοῖς πλάνοις αὐτῶν καὶ ἐγὼ οὐκ ἀπέστειλα αὐτοὺς καὶ οὐκ ἐνετειλάµην αὐτοῖς καὶ ὠφέλειαν οὐκ ὠφελήσουσιν τὸν λαὸν τοῦτον. (33) Καὶ ἐὰν ἐρωτήσωσί σε ὁ λαὸς οὗτος ἢ ἱερεὺς ἢ προφήτης λέγων Τί τὸ λῆµµα κυρίου; καὶ ἐρεῖς αὐτοῖς Ὑµεῖς ἐστε τὸ λῆµµα, καὶ ῥάξω ὑµᾶς, λέγει κύριος. (34) καὶ ὁ προφήτης καὶ ὁ ἱερεὺς καὶ ὁ λαός, οἳ ἂν εἴπωσιν Λῆµµα κυρίου, καὶ ἐκδικήσω τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον καὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ. (35) ὅτι οὕτως ἐρεῖτε ἕκαστος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ καὶ ἕκαστος πρὸς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ Τί ἀπεκρίθη κύριος, καὶ Τί ἐλάλησεν κύριος; (36) καὶ Λῆµµα κυρίου µὴ ὀνοµάζετε ἔτι, ὅτι τὸ λῆµµα τῷ ἀνθρώπῳ ἔσται ὁ λόγος αὐτοῦ· (37) καὶ διὰ τί ἐλάλησεν κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν; (38) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος ὁ θεός Ἀνθ’ ὧν εἴπατε τὸν λόγον τοῦτον Λῆµµα κυρίου, καὶ ἀπέστειλα πρὸς ὑµᾶς λέγων Οὐκ ἐρεῖτε Λῆµµα κυρίου, (39) διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἐγὼ λαµβάνω καὶ ῥάσσω ὑµᾶς καὶ τὴν πόλιν, ἣν ἔδωκα ὑµῖν καὶ τοῖς πατράσιν ὑµῶν, (40) καὶ δώσω ἐφ’ ὑµᾶς ὀνειδισµὸν αἰώνιον καὶ ἀτιµίαν αἰώνιον, ἥτις οὐκ ἐπιλησθήσεται.

24

(1) Ἔδειξέν µοι κύριος δύο καλάθους σύκων κειµένους κατὰ πρόσωπον ναοῦ κυρίου µετὰ τὸ ἀποικίσαι Ναβουχοδονοσορ βασιλέα Βαβυλῶνος τὸν Ιεχονιαν υἱὸν Ιωακιµ βασιλέα Ιουδα καὶ τοὺς ἄρχοντας καὶ τοὺς τεχνίτας καὶ τοὺς δεσµώτας καὶ τοὺς πλουσίους ἐξ Ιερουσαληµ καὶ ἤγαγεν αὐτοὺς εἰς Βαβυλῶνα· (2) ὁ κάλαθος ὁ εἷς σύκων χρηστῶν σφόδρα ὡς τὰ σῦκα τὰ πρόιµα, καὶ ὁ κάλαθος ὁ ἕτερος σύκων πονηρῶν σφόδρα, ἃ οὐ βρωθήσεται ἀπὸ πονηρίας αὐτῶν. (3) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Τί σὺ ὁρᾷς, Ιερεµια; καὶ εἶπα Σῦκα· τὰ χρηστὰ χρηστὰ λίαν, καὶ τὰ πονηρὰ πονηρὰ λίαν, ἃ οὐ βρωθήσεται ἀπὸ πονηρίας αὐτῶν. (4) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (5) Τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Ὡς τὰ σῦκα τὰ χρηστὰ ταῦτα, οὕτως ἐπιγνώσοµαι τοὺς ἀποικισθέντας Ιουδα, οὓς ἐξαπέσταλκα ἐκ τοῦ τόπου τούτου εἰς γῆν Χαλδαίων εἰς ἀγαθά. (6) καὶ στηριῶ τοὺς ὀφθαλµούς µου ἐπ’ αὐτοὺς εἰς ἀγαθὰ καὶ ἀποκαταστήσω αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν ταύτην εἰς ἀγαθὰ καὶ ἀνοικοδοµήσω αὐτοὺς καὶ οὐ µὴ καθελῶ καὶ καταφυτεύσω αὐτοὺς καὶ οὐ µὴ ἐκτίλω· (7) καὶ δώσω αὐτοῖς καρδίαν τοῦ εἰδέναι αὐτοὺς ἐµὲ ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος, καὶ ἔσονταί µοι εἰς λαόν, καὶ ἐγὼ ἔσοµαι αὐτοῖς εἰς θεόν, ὅτι ἐπιστραφήσονται ἐπ’ ἐµὲ ἐξ ὅλης τῆς καρδίας αὐτῶν. (8) καὶ ὡς τὰ σῦκα τὰ πονηρά, ἃ οὐ βρωθήσεται ἀπὸ πονηρίας αὐτῶν, τάδε λέγει κύριος, οὕτως παραδώσω τὸν Σεδεκιαν βασιλέα Ιουδα καὶ τοὺς µεγιστᾶνας αὐτοῦ καὶ τὸ κατάλοιπον Ιερουσαληµ τοὺς ὑπολελειµµένους ἐν τῇ γῇ ταύτῃ καὶ τοὺς κατοικοῦντας ἐν Αἰγύπτῳ· (9) καὶ δώσω αὐτοὺς εἰς διασκορπισµὸν εἰς πάσας τὰς βασιλείας τῆς γῆς, καὶ ἔσονται εἰς ὀνειδισµὸν καὶ εἰς παραβολὴν καὶ εἰς µῖσος καὶ εἰς κατάραν ἐν παντὶ τόπῳ, οὗ ἐξῶσα αὐτοὺς ἐκεῖ· (10) καὶ ἀποστελῶ εἰς αὐτοὺς τὸν λιµὸν καὶ τὸν θάνατον καὶ τὴν µάχαιραν, ἕως ἂν ἐκλίπωσιν ἀπὸ τῆς γῆς, ἧς ἔδωκα αὐτοῖς.

25

(1) Ὁ λόγος ὁ γενόµενος πρὸς Ιερεµιαν ἐπὶ πάντα τὸν λαὸν Ιουδα ἐν τῷ ἔτει τῷ τετάρτῳ τοῦ Ιωακιµ υἱοῦ Ιωσια βασιλέως Ιουδα, (2) ὃν ἐλάλησεν πρὸς πάντα τὸν λαὸν Ιουδα καὶ πρὸς τοὺς κατοικοῦντας Ιερουσαληµ λέγων (3) Ἐν τρισκαιδεκάτῳ ἔτει Ιωσια υἱοῦ Αµως βασιλέως Ιουδα καὶ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης εἴκοσι καὶ τρία ἔτη καὶ ἐλάλησα πρὸς ὑµᾶς ὀρθρίζων καὶ λέγων (4) καὶ ἀπέστελλον πρὸς ὑµᾶς τοὺς δούλους µου τοὺς προφήτας ὄρθρου ἀποστέλλων, καὶ οὐκ εἰσηκούσατε καὶ οὐ προσέσχετε τοῖς ὠσὶν ὑµῶν, (5) λέγων Ἀποστράφητε ἕκαστος ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὐτοῦ τῆς πονηρᾶς καὶ ἀπὸ τῶν πονηρῶν ἐπιτηδευµάτων ὑµῶν, καὶ κατοικήσετε ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς ἔδωκα ὑµῖν καὶ τοῖς πατράσιν ὑµῶν ἀπ’ αἰῶνος καὶ ἕως αἰῶνος· (6) µὴ πορεύεσθε ὀπίσω θεῶν ἀλλοτρίων τοῦ δουλεύειν αὐτοῖς καὶ τοῦ προσκυνεῖν αὐτοῖς, ὅπως µὴ παροργίζητέ µε ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν ὑµῶν τοῦ κακῶσαι ὑµᾶς. (7) καὶ οὐκ ἠκούσατέ µου. (8) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἐπειδὴ οὐκ ἐπιστεύσατε τοῖς λόγοις µου, (9) ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω καὶ λήµψοµαι τὴν πατριὰν ἀπὸ βορρᾶ καὶ ἄξω αὐτοὺς ἐπὶ τὴν γῆν ταύτην καὶ ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας αὐτὴν καὶ ἐπὶ πάντα τὰ ἔθνη τὰ κύκλῳ αὐτῆς καὶ ἐξερηµώσω αὐτοὺς καὶ δώσω αὐτοὺς εἰς ἀφανισµὸν καὶ εἰς συριγµὸν καὶ εἰς ὀνειδισµὸν αἰώνιον· (10) καὶ ἀπολῶ ἀπ’ αὐτῶν φωνὴν χαρᾶς καὶ φωνὴν εὐφροσύνης, φωνὴν νυµφίου καὶ φωνὴν νύµφης, ὀσµὴν µύρου καὶ φῶς λύχνου. (11) καὶ ἔσται πᾶσα ἡ γῆ εἰς ἀφανισµόν, καὶ δουλεύσουσιν ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἑβδοµήκοντα ἔτη. (12) καὶ ἐν τῷ πληρωθῆναι τὰ ἑβδοµήκοντα ἔτη ἐκδικήσω τὸ ἔθνος ἐκεῖνο, φησὶν κύριος, καὶ θήσοµαι αὐτοὺς εἰς ἀφανισµὸν αἰώνιον· (13) καὶ ἐπάξω ἐπὶ τὴν γῆν ἐκείνην πάντας τοὺς λόγους µου, οὓς ἐλάλησα κατ’ αὐτῆς, πάντα τὰ γεγραµµένα ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ. (14) Ἃ ἐπροφήτευσεν Ιερεµιας ἐπὶ τὰ ἔθνη τὰ Αιλαµ. (15) Τάδε λέγει κύριος Συντριβήτω τὸ τόξον Αιλαµ, ἀρχὴ δυναστείας αὐτῶν. (16) καὶ ἐπάξω ἐπὶ Αιλαµ τέσσαρας ἀνέµους ἐκ τῶν τεσσάρων ἄκρων τοῦ οὐρανοῦ καὶ διασπερῶ αὐτοὺς ἐν πᾶσιν τοῖς ἀνέµοις τούτοις, καὶ οὐκ ἔσται ἔθνος, ὃ οὐχ ἥξει ἐκεῖ οἱ ἐξωσµένοι Αιλαµ. (17) καὶ πτοήσω αὐτοὺς ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν τῶν ζητούντων τὴν ψυχὴν αὐτῶν καὶ ἐπάξω ἐπ’ αὐτοὺς κακὰ κατὰ τὴν ὀργὴν τοῦ θυµοῦ µου καὶ ἐπαποστελῶ ὀπίσω αὐτῶν τὴν µάχαιράν µου ἕως τοῦ ἐξαναλῶσαι αὐτούς. (18) καὶ θήσω τὸν θρόνον µου ἐν Αιλαµ καὶ ἐξαποστελῶ ἐκεῖθεν βασιλέα καὶ µεγιστᾶνας. (19) καὶ ἔσται ἐπ’ ἐσχάτου τῶν ἡµερῶν ἀποστρέψω τὴν αἰχµαλωσίαν Αιλαµ, λέγει κύριος. — (20) ἐν ἀρχῇ βασιλεύοντος Σεδεκιου τοῦ βασιλέως ἐγένετο ὁ λόγος οὗτος περὶ Αιλαµ. (21) (22) (23) (24) (25) (26) (27) (28) (29) (30) (31) (32) (33) (34) (35) (36) (37) (38) (39)

26

(1) (2) Τῇ Αἰγύπτῳ ἐπὶ δύναµιν Φαραω Νεχαω βασιλέως Αἰγύπτου, ὃς ἦν ἐπὶ τῷ ποταµῷ Εὐφράτῃ ἐν Χαρχαµις, ὃν ἐπάταξε Ναβουχοδονοσορ βασιλεὺς Βαβυλῶνος ἐν τῷ ἔτει τῷ τετάρτῳ Ιωακιµ βασιλέως Ιουδα. (3) Ἀναλάβετε ὅπλα καὶ ἀσπίδας καὶ προσαγάγετε εἰς πόλεµον· (4) ἐπισάξατε τοὺς ἵππους ἐπίβητε, οἱ ἱππεῖς, καὶ κατάστητε ἐν ταῖς περικεφαλαίαις ὑµῶν· προβάλετε τὰ δόρατα καὶ ἐνδύσασθε τοὺς θώρακας ὑµῶν. (5) τί ὅτι αὐτοὶ πτοοῦνται καὶ ἀποχωροῦσιν ὀπίσω; διότι οἱ ἰσχυροὶ αὐτῶν κοπήσονται. φυγῇ ἔφυγον καὶ οὐκ ἀνέστρεψαν περιεχόµενοι κυκλόθεν, λέγει κύριος. (6) µὴ φευγέτω ὁ κοῦφος, καὶ µὴ ἀνασῳζέσθω ὁ ἰσχυρός· ἐπὶ βορρᾶν τὰ παρὰ τὸν Εὐφράτην ἠσθένησαν πεπτώκασιν. (7) τίς οὗτος ὡς ποταµὸς ἀναβήσεται καὶ ὡς ποταµοὶ κυµαίνουσιν ὕδωρ; (8) ὕδατα Αἰγύπτου ὡσεὶ ποταµὸς ἀναβήσεται καὶ εἶπεν Ἀναβήσοµαι καὶ κατακαλύψω γῆν καὶ ἀπολῶ κατοικοῦντας ἐν αὐτῇ. (9) ἐπίβητε ἐπὶ τοὺς ἵππους, παρασκευάσατε τὰ ἅρµατα· ἐξέλθατε, οἱ µαχηταὶ Αἰθιόπων καὶ Λίβυες καθωπλισµένοι ὅπλοις· καὶ Λυδοί, ἀνάβητε ἐντείνατε τόξον. (10) καὶ ἡ ἡµέρα ἐκείνη κυρίῳ τῷ θεῷ ἡµῶν ἡµέρα ἐκδικήσεως τοῦ ἐκδικῆσαι τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ, καὶ καταφάγεται ἡ µάχαιρα κυρίου καὶ ἐµπλησθήσεται καὶ µεθυσθήσεται ἀπὸ τοῦ αἵµατος αὐτῶν, ὅτι θυσία τῷ κυρίῳ σαβαωθ ἀπὸ γῆς βορρᾶ ἐπὶ ποταµῷ Εὐφράτῃ. (11) ἀνάβηθι, Γαλααδ, καὶ λαβὲ ῥητίνην τῇ παρθένῳ θυγατρὶ Αἰγύπτου· εἰς κενὸν ἐπλήθυνας ἰάµατά σου, ὠφέλεια οὐκ ἔστιν σοί. (12) ἤκουσαν ἔθνη φωνήν σου, καὶ τῆς κραυγῆς σου ἐπλήσθη ἡ γῆ, ὅτι µαχητὴς πρὸς µαχητὴν ἠσθένησεν, ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἔπεσαν ἀµφότεροι. (13) Ἃ ἐλάλησεν κύριος ἐν χειρὶ Ιερεµιου τοῦ ἐλθεῖν Ναβουχοδονοσορ τὸν βασιλέα Βαβυλῶνος τοῦ κόψαι τὴν γῆν Αἰγύπτου. (14) Ἀναγγείλατε εἰς Μάγδωλον καὶ παραγγείλατε εἰς Μέµφιν, εἴπατε Ἐπίστηθι καὶ ἑτοίµασον, ὅτι κατέφαγεν µάχαιρα τὴν σµίλακά σου. (15) διὰ τί ἔφυγεν ὁ Ἆπις; ὁ µόσχος ὁ ἐκλεκτός σου οὐκ ἔµεινεν, ὅτι κύριος παρέλυσεν αὐτόν. (16) καὶ τὸ πλῆθός σου ἠσθένησεν καὶ ἔπεσεν, καὶ ἕκαστος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ ἐλάλει Ἀναστῶµεν καὶ ἀναστρέψωµεν πρὸς τὸν λαὸν ἡµῶν εἰς τὴν πατρίδα ἡµῶν ἀπὸ προσώπου µαχαίρας Ἑλληνικῆς. (17) καλέσατε τὸ ὄνοµα Φαραω Νεχαω βασιλέως Αἰγύπτου Σαων- εσβι-εµωηδ. (18) ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος ὁ θεός, ὅτι ὡς τὸ Ἰταβύριον ἐν τοῖς ὄρεσιν καὶ ὡς ὁ Κάρµηλος ἐν τῇ θαλάσσῃ ἥξει. (19) σκεύη ἀποικισµοῦ ποίησον σεαυτῇ, κατοικοῦσα θύγατερ Αἰγύπτου, ὅτι Μέµφις εἰς ἀφανισµὸν ἔσται καὶ κληθήσεται οὐαὶ διὰ τὸ µὴ ὑπάρχειν κατοικοῦντας ἐν αὐτῇ. (20) δάµαλις κεκαλλωπισµένη Αἴγυπτος, ἀπόσπασµα ἀπὸ βορρᾶ ἦλθεν ἐπ’ αὐτήν. (21) καὶ οἱ µισθωτοὶ αὐτῆς ἐν αὐτῇ ὥσπερ µόσχοι σιτευτοὶ τρεφόµενοι ἐν αὐτῇ, διότι καὶ αὐτοὶ ἀπεστράφησαν καὶ ἔφυγον ὁµοθυµαδόν, οὐκ ἔστησαν, ὅτι ἡµέρα ἀπωλείας ἦλθεν ἐπ’ αὐτοὺς καὶ καιρὸς ἐκδικήσεως αὐτῶν. (22) φωνὴ ὡς ὄφεως συρίζοντος, ὅτι ἐν ἄµµῳ πορεύσονται· ἐν ἀξίναις ἥξουσιν ἐπ’ αὐτὴν ὡς κόπτοντες ξύλα. (23) ἐκκόψουσιν τὸν δρυµὸν αὐτῆς, λέγει κύριος ὁ θεός, ὅτι οὐ µὴ εἰκασθῇ, ὅτι πληθύνει ὑπὲρ ἀκρίδα καὶ οὐκ ἔστιν αὐτοῖς ἀριθµός. (24) κατῃσχύνθη θυγάτηρ Αἰγύπτου, παρεδόθη εἰς χεῖρας λαοῦ ἀπὸ βορρᾶ. (25) ἰδοὺ ἐγὼ ἐκδικῶ τὸν Αµων τὸν υἱὸν αὐτῆς ἐπὶ Φαραω καὶ ἐπὶ τοὺς πεποιθότας ἐπ’ αὐτῷ. (26) (27) σὺ δὲ µὴ φοβηθῇς, δοῦλός µου Ιακωβ, µηδὲ πτοηθῇς, Ισραηλ, διότι ἰδοὺ ἐγὼ σῴζων σε µακρόθεν καὶ τὸ σπέρµα σου ἐκ τῆς αἰχµαλωσίας αὐτῶν, καὶ ἀναστρέψει Ιακωβ καὶ ἡσυχάσει καὶ ὑπνώσει, καὶ οὐκ ἔσται ὁ παρενοχλῶν αὐτόν. (28) µὴ φοβοῦ, παῖς µου Ιακωβ, λέγει κύριος, ὅτι µετὰ σοῦ ἐγώ εἰµι· ὅτι ποιήσω συντέλειαν ἐν παντὶ ἔθνει, εἰς οὓς ἐξῶσά σε ἐκεῖ, σὲ δὲ οὐ µὴ ποιήσω ἐκλιπεῖν· καὶ παιδεύσω σε εἰς κρίµα καὶ ἀθῷον οὐκ ἀθῳώσω σε.

27

(1) Λόγος κυρίου, ὃν ἐλάλησεν ἐπὶ Βαβυλῶνα. (2) Ἀναγγείλατε ἐν τοῖς ἔθνεσιν καὶ ἀκουστὰ ποιήσατε καὶ µὴ κρύψητε, εἴπατε Ἑάλωκεν Βαβυλών, κατῃσχύνθη Βῆλος ἡ ἀπτόητος, ἡ τρυφερὰ παρεδόθη Μαρωδαχ. (3) ὅτι ἀνέβη ἐπ’ αὐτὴν ἔθνος ἀπὸ βορρᾶ· οὗτος θήσει τὴν γῆν αὐτῆς εἰς ἀφανισµόν, καὶ οὐκ ἔσται ὁ κατοικῶν ἐν αὐτῇ ἀπὸ ἀνθρώπου καὶ ἕως κτήνους. (4) ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις καὶ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἥξουσιν οἱ υἱοὶ Ισραηλ, αὐτοὶ καὶ οἱ υἱοὶ Ιουδα ἐπὶ τὸ αὐτό· βαδίζοντες καὶ κλαίοντες πορεύσονται τὸν κύριον θεὸν αὐτῶν ζητοῦντες. (5) ἕως Σιων ἐρωτήσουσιν τὴν ὁδόν, ὧδε γὰρ τὸ πρόσωπον αὐτῶν δώσουσιν· καὶ ἥξουσιν καὶ καταφεύξονται πρὸς κύριον τὸν θεόν, διαθήκη γὰρ αἰώνιος οὐκ ἐπιλησθήσεται. (6) πρόβατα ἀπολωλότα ἐγενήθη ὁ λαός µου, οἱ ποιµένες αὐτῶν ἐξῶσαν αὐτούς, ἐπὶ τὰ ὄρη ἀπεπλάνησαν αὐτούς, ἐξ ὄρους ἐπὶ βουνὸν ᾤχοντο, ἐπελάθοντο κοίτης αὐτῶν. (7) πάντες οἱ εὑρίσκοντες αὐτοὺς κατανάλισκον αὐτούς, οἱ ἐχθροὶ αὐτῶν εἶπαν Μὴ ἀνῶµεν αὐτούς· ἀνθ’ ὧν ἥµαρτον τῷ κυρίῳ νοµῇ δικαιοσύνης τῷ συναγαγόντι τοὺς πατέρας αὐτῶν. (8) ἀπαλλοτριώθητε ἐκ µέσου Βαβυλῶνος καὶ ἀπὸ γῆς Χαλδαίων καὶ ἐξέλθατε καὶ γένεσθε ὥσπερ δράκοντες κατὰ πρόσωπον προβάτων. (9) ὅτι ἰδοὺ ἐγὼ ἐγείρω ἐπὶ Βαβυλῶνα συναγωγὰς ἐθνῶν ἐκ γῆς βορρᾶ, καὶ παρατάξονται αὐτῇ· ἐκεῖθεν ἁλώσεται, ὡς βολὶς µαχητοῦ συνετοῦ οὐκ ἐπιστρέψει κενή. (10) καὶ ἔσται ἡ Χαλδαία εἰς προνοµήν, πάντες οἱ προνοµεύοντες αὐτὴν ἐµπλησθήσονται. (11) ὅτι ηὐφραίνεσθε καὶ κατεκαυχᾶσθε διαρπάζοντες τὴν κληρονοµίαν µου, διότι ἐσκιρτᾶτε ὡς βοί̈δια ἐν βοτάνῃ καὶ ἐκερατίζετε ὡς ταῦροι. (12) ᾐσχύνθη ἡ µήτηρ ὑµῶν σφόδρα, µήτηρ ἐπ’ ἀγαθὰ ἐσχάτη ἐθνῶν ἔρηµος. (13) ἀπὸ ὀργῆς κυρίου οὐ κατοικηθήσεται καὶ ἔσται εἰς ἀφανισµὸν πᾶσα, καὶ πᾶς ὁ διοδεύων διὰ Βαβυλῶνος σκυθρωπάσει καὶ συριοῦσιν ἐπὶ πᾶσαν τὴν πληγὴν αὐτῆς. (14) παρατάξασθε ἐπὶ Βαβυλῶνα κύκλῳ, πάντες τείνοντες τόξον· τοξεύσατε ἐπ’ αὐτήν, µὴ φείσησθε ἐπὶ τοῖς τοξεύµασιν ὑµῶν. (15) κατακροτήσατε ἐπ’ αὐτήν· παρελύθησαν αἱ χεῖρες αὐτῆς, ἔπεσαν αἱ ἐπάλξεις αὐτῆς, καὶ κατεσκάφη τὸ τεῖχος αὐτῆς· ὅτι ἐκδίκησις παρὰ θεοῦ ἐστιν, ἐκδικεῖτε ἐπ’ αὐτήν· καθὼς ἐποίησεν, ποιήσατε αὐτῇ. (16) ἐξολεθρεύσατε σπέρµα ἐκ Βαβυλῶνος, κατέχοντα δρέπανον ἐν καιρῷ θερισµοῦ· ἀπὸ προσώπου µαχαίρας Ἑλληνικῆς ἕκαστος εἰς τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀποστρέψουσιν καὶ ἕκαστος εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ φεύξεται. (17) Πρόβατον πλανώµενον Ισραηλ, λέοντες ἐξῶσαν αὐτόν· ὁ πρῶτος ἔφαγεν αὐτὸν βασιλεὺς Ασσουρ καὶ οὗτος ὕστερον τὰ ὀστᾶ αὐτοῦ βασιλεὺς Βαβυλῶνος. (18) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐκδικῶ ἐπὶ τὸν βασιλέα Βαβυλῶνος καὶ ἐπὶ τὴν γῆν αὐτοῦ, καθὼς ἐξεδίκησα ἐπὶ τὸν βασιλέα Ασσουρ. (19) καὶ ἀποκαταστήσω τὸν Ισραηλ εἰς τὴν νοµὴν αὐτοῦ, καὶ νεµήσεται ἐν τῷ Καρµήλῳ καὶ ἐν ὄρει Εφραιµ καὶ ἐν τῷ Γαλααδ, καὶ πλησθήσεται ἡ ψυχὴ αὐτοῦ. (20) ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις καὶ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ζητήσουσιν τὴν ἀδικίαν Ισραηλ, καὶ οὐχ ὑπάρξει, καὶ τὰς ἁµαρτίας Ιουδα, καὶ οὐ µὴ εὑρεθῶσιν, ὅτι ἵλεως ἔσοµαι τοῖς ὑπολελειµµένοις ἐπὶ τῆς γῆς, λέγει κύριος. (21) Πικρῶς ἐπίβηθι ἐπ’ αὐτὴν καὶ ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας ἐπ’ αὐτήν· ἐκδίκησον, µάχαιρα, καὶ ἀφάνισον, λέγει κύριος, καὶ ποίει κατὰ πάντα, ὅσα ἐντέλλοµαί σοι. (22) φωνὴ πολέµου καὶ συντριβὴ µεγάλη ἐν γῇ Χαλδαίων. (23) πῶς συνεκλάσθη καὶ συνετρίβη ἡ σφῦρα πάσης τῆς γῆς; πῶς ἐγενήθη εἰς ἀφανισµὸν Βαβυλὼν ἐν ἔθνεσιν; (24) ἐπιθήσονταί σοι, καὶ ἁλώσῃ, ὦ Βαβυλών, καὶ οὐ γνώσῃ· εὑρέθης καὶ ἐλήµφθης, ὅτι τῷ κυρίῳ ἀντέστης. (25) ἤνοιξεν κύριος τὸν θησαυρὸν αὐτοῦ καὶ ἐξήνεγκεν τὰ σκεύη ὀργῆς αὐτοῦ, ὅτι ἔργον τῷ κυρίῳ θεῷ ἐν γῇ Χαλδαίων, (26) ὅτι ἐληλύθασιν οἱ καιροὶ αὐτῆς. ἀνοίξατε τὰς ἀποθήκας αὐτῆς, ἐρευνήσατε αὐτὴν ὡς σπήλαιον καὶ ἐξολεθρεύσατε αὐτήν, µὴ γενέσθω αὐτῆς κατάλειµµα· (27) ἀναξηράνατε αὐτῆς πάντας τοὺς καρπούς, καὶ καταβήτωσαν εἰς σφαγήν· οὐαὶ αὐτοῖς, ὅτι ἥκει ἡ ἡµέρα αὐτῶν καὶ καιρὸς ἐκδικήσεως αὐτῶν. (28) φωνὴ φευγόντων καὶ ἀνασῳζοµένων ἐκ γῆς Βαβυλῶνος τοῦ ἀναγγεῖλαι εἰς Σιων τὴν ἐκδίκησιν παρὰ κυρίου θεοῦ ἡµῶν. (29) παραγγείλατε ἐπὶ Βαβυλῶνα πολλοῖς, παντὶ ἐντείνοντι τόξον· παρεµβάλετε ἐπ’ αὐτὴν κυκλόθεν, µὴ ἔστω αὐτῆς ἀνασῳζόµενος· ἀνταπόδοτε αὐτῇ κατὰ τὰ ἔργα αὐτῆς, κατὰ πάντα ὅσα ἐποίησεν ποιήσατε αὐτῇ, ὅτι πρὸς τὸν κύριον ἀντέστη θεὸν ἅγιον τοῦ Ισραηλ. (30) διὰ τοῦτο πεσοῦνται οἱ νεανίσκοι αὐτῆς ἐν ταῖς πλατείαις αὐτῆς, καὶ πάντες οἱ ἄνδρες οἱ πολεµισταὶ αὐτῆς ῥιφήσονται, εἶπεν κύριος. (31) ἰδοὺ ἐγὼ ἐπὶ σὲ τὴν ὑβρίστριαν, λέγει κύριος, ὅτι ἥκει ἡ ἡµέρα σου καὶ ὁ καιρὸς ἐκδικήσεώς σου· (32) καὶ ἀσθενήσει ἡ ὕβρις σου καὶ πεσεῖται, καὶ οὐκ ἔσται ὁ ἀνιστῶν αὐτήν· καὶ ἀνάψω πῦρ ἐν τῷ δρυµῷ αὐτῆς, καὶ καταφάγεται πάντα τὰ κύκλῳ αὐτῆς. (33) Τάδε λέγει κύριος Καταδεδυνάστευνται οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ οἱ υἱοὶ Ιουδα ἅµα, πάντες οἱ αἰχµαλωτεύσαντες αὐτοὺς κατεδυνάστευσαν αὐτούς, ὅτι οὐκ ἠθέλησαν ἐξαποστεῖλαι αὐτούς. (34) καὶ ὁ λυτρούµενος αὐτοὺς ἰσχυρός, κύριος παντοκράτωρ ὄνοµα αὐτῷ· κρίσιν κρινεῖ πρὸς τοὺς ἀντιδίκους αὐτοῦ, ὅπως ἐξάρῃ τὴν γῆν, καὶ παροξυνεῖ τοῖς κατοικοῦσι Βαβυλῶνα. (35) µάχαιραν ἐπὶ τοὺς Χαλδαίους καὶ ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας Βαβυλῶνα καὶ ἐπὶ τοὺς µεγιστᾶνας αὐτῆς καὶ ἐπὶ τοὺς συνετοὺς αὐτῆς· (36) µάχαιραν ἐπὶ τοὺς µαχητὰς αὐτῆς, καὶ παραλυθήσονται· (37) µάχαιραν ἐπὶ τοὺς ἵππους αὐτῶν καὶ ἐπὶ τὰ ἅρµατα αὐτῶν· µάχαιραν ἐπὶ τοὺς µαχητὰς αὐτῶν καὶ ἐπὶ τὸν σύµµικτον τὸν ἐν µέσῳ αὐτῆς, καὶ ἔσονται ὡσεὶ γυναῖκες· µάχαιραν ἐπὶ τοὺς θησαυροὺς αὐτῆς, καὶ διασκορπισθήσονται. (38) ἐπὶ τῷ ὕδατι αὐτῆς ἐπεποίθει καὶ καταισχυνθήσονται, ὅτι γῆ τῶν γλυπτῶν ἐστιν, καὶ ἐν ταῖς νήσοις, οὗ κατεκαυχῶντο. (39) διὰ τοῦτο κατοικήσουσιν ἰνδάλµατα ἐν ταῖς νήσοις, καὶ κατοικήσουσιν ἐν αὐτῇ θυγατέρες σειρήνων· οὐ µὴ κατοικηθῇ οὐκέτι εἰς τὸν αἰῶνα. (40) καθὼς κατέστρεψεν ὁ θεὸς Σοδοµα καὶ Γοµορρα καὶ τὰς ὁµορούσας αὐταῖς, εἶπεν κύριος, οὐ µὴ κατοικήσῃ ἐκεῖ ἄνθρωπος, καὶ οὐ µὴ παροικήσῃ ἐκεῖ υἱὸς ἀνθρώπου. (41) ἰδοὺ λαὸς ἔρχεται ἀπὸ βορρᾶ, καὶ ἔθνος µέγα καὶ βασιλεῖς πολλοὶ ἐξεγερθήσονται ἀπ’ ἐσχάτου τῆς γῆς (42) τόξον καὶ ἐγχειρίδιον ἔχοντες· ἰταµός ἐστιν καὶ οὐ µὴ ἐλεήσῃ· φωνὴ αὐτῶν ὡς θάλασσα ἠχήσει, ἐφ’ ἵπποις ἱππάσονται παρεσκευασµένοι ὥσπερ πῦρ εἰς πόλεµον πρὸς σέ, θύγατερ Βαβυλῶνος. (43) ἤκουσεν βασιλεὺς Βαβυλῶνος τὴν ἀκοὴν αὐτῶν, καὶ παρελύθησαν αἱ χεῖρες αὐτοῦ· θλῖψις κατεκράτησεν αὐτοῦ, ὠδῖνες ὡς τικτούσης. (44) ἰδοὺ ὥσπερ λέων ἀναβήσεται ἀπὸ τοῦ Ιορδάνου εἰς τόπον Αιθαµ, ὅτι ταχέως ἐκδιώξω αὐτοὺς ἀπ’ αὐτῆς καὶ πάντα νεανίσκον ἐπ’ αὐτὴν ἐπιστήσω. ὅτι τίς ὥσπερ ἐγώ; καὶ τίς ἀντιστήσεταί µοι; καὶ τίς οὗτος ποιµήν, ὃς στήσεται κατὰ πρόσωπόν µου; (45) διὰ τοῦτο ἀκούσατε τὴν βουλὴν κυρίου, ἣν βεβούλευται ἐπὶ Βαβυλῶνα, καὶ λογισµοὺς αὐτοῦ, οὓς ἐλογίσατο ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας Χαλδαίους· ἐὰν µὴ διαφθαρῇ τὰ ἀρνία τῶν προβάτων αὐτῶν, ἐὰν µὴ ἀφανισθῇ νοµὴ ἀπ’ αὐτῶν. (46) ὅτι ἀπὸ φωνῆς ἁλώσεως Βαβυλῶνος σεισθήσεται ἡ γῆ, καὶ κραυγὴ ἐν ἔθνεσιν ἀκουσθήσεται.

28

(1) Τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐξεγείρω ἐπὶ Βαβυλῶνα καὶ ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας Χαλδαίους ἄνεµον καύσωνα διαφθείροντα. (2) καὶ ἐξαποστελῶ εἰς Βαβυλῶνα ὑβριστάς, καὶ καθυβρίσουσιν αὐτὴν καὶ λυµανοῦνται τὴν γῆν αὐτῆς· οὐαὶ ἐπὶ Βαβυλῶνα κυκλόθεν ἐν ἡµέρᾳ κακώσεως αὐτῆς. (3) ἐπ’ αὐτὴν τεινέτω ὁ τείνων τὸ τόξον αὐτοῦ καὶ περιθέσθω ᾧ ἐστιν ὅπλα αὐτῷ, καὶ µὴ φείσησθε ἐπὶ νεανίσκους αὐτῆς καὶ ἀφανίσατε πᾶσαν τὴν δύναµιν αὐτῆς, (4) καὶ πεσοῦνται τραυµατίαι ἐν γῇ Χαλδαίων καὶ κατακεκεντηµένοι ἔξωθεν αὐτῆς. (5) διότι οὐκ ἐχήρευσεν Ισραηλ καὶ Ιουδας ἀπὸ θεοῦ αὐτῶν, ἀπὸ κυρίου παντοκράτορος· ὅτι ἡ γῆ αὐτῶν ἐπλήσθη ἀδικίας ἀπὸ τῶν ἁγίων Ισραηλ. (6) φεύγετε ἐκ µέσου Βαβυλῶνος καὶ ἀνασῴζετε ἕκαστος τὴν ψυχὴν αὐτοῦ, καὶ µὴ ἀπορριφῆτε ἐν τῇ ἀδικίᾳ αὐτῆς, ὅτι καιρὸς ἐκδικήσεως αὐτῆς ἐστιν παρὰ κυρίου, ἀνταπόδοµα αὐτὸς ἀνταποδίδωσιν αὐτῇ. (7) ποτήριον χρυσοῦν Βαβυλὼν ἐν χειρὶ κυρίου µεθύσκον πᾶσαν τὴν γῆν· ἀπὸ τοῦ οἴνου αὐτῆς ἐπίοσαν ἔθνη, διὰ τοῦτο ἐσαλεύθησαν. (8) καὶ ἄφνω ἔπεσεν Βαβυλὼν καὶ συνετρίβη· θρηνεῖτε αὐτήν, λάβετε ῥητίνην τῇ διαφθορᾷ αὐτῆς, εἴ πως ἰαθήσεται. (9) ἰατρεύσαµεν τὴν Βαβυλῶνα, καὶ οὐκ ἰάθη· ἐγκαταλίπωµεν αὐτὴν καὶ ἀπέλθωµεν ἕκαστος εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ, ὅτι ἤγγισεν εἰς οὐρανὸν τὸ κρίµα αὐτῆς, ἐξῆρεν ἕως τῶν ἄστρων. (10) ἐξήνεγκεν κύριος τὸ κρίµα αὐτοῦ· δεῦτε καὶ ἀναγγείλωµεν εἰς Σιων τὰ ἔργα κυρίου θεοῦ ἡµῶν. (11) παρασκευάζετε τὰ τοξεύµατα, πληροῦτε τὰς φαρέτρας· ἤγειρεν κύριος τὸ πνεῦµα βασιλέως Μήδων, ὅτι εἰς Βαβυλῶνα ἡ ὀργὴ αὐτοῦ τοῦ ἐξολεθρεῦσαι αὐτήν, ὅτι ἐκδίκησις κυρίου ἐστίν, ἐκδίκησις λαοῦ αὐτοῦ ἐστιν. (12) ἐπὶ τειχέων Βαβυλῶνος ἄρατε σηµεῖον, ἐπιστήσατε φαρέτρας, ἐγείρατε φυλακάς, ἑτοιµάσατε ὅπλα, ὅτι ἐνεχείρησεν καὶ ποιήσει κύριος ἃ ἐλάλησεν ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας Βαβυλῶνα (13) κατασκηνοῦντας ἐφ’ ὕδασι πολλοῖς καὶ ἐπὶ πλήθει θησαυρῶν αὐτῆς· ἥκει τὸ πέρας σου ἀληθῶς εἰς τὰ σπλάγχα σου. (14) ὅτι ὤµοσεν κύριος κατὰ τοῦ βραχίονος αὐτοῦ Διότι πληρώσω σε ἀνθρώπων ὡσεὶ ἀκρίδων, καὶ φθέγξονται ἐπὶ σὲ οἱ καταβαίνοντες. — (15) ποιῶν γῆν ἐν τῇ ἰσχύι αὐτοῦ, ἑτοιµάζων οἰκουµένην ἐν τῇ σοφίᾳ αὐτοῦ, ἐν τῇ συνέσει αὐτοῦ ἐξέτεινεν τὸν οὐρανόν, (16) εἰς φωνὴν ἔθετο ἦχος ὕδατος ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἀνήγαγεν νεφέλας ἀπ’ ἐσχάτου τῆς γῆς, ἀστραπὰς εἰς ὑετὸν ἐποίησεν καὶ ἐξήγαγεν φῶς ἐκ θησαυρῶν αὐτοῦ. (17) ἐµωράνθη πᾶς ἄνθρωπος ἀπὸ γνώσεως, κατῃσχύνθη πᾶς χρυσοχόος ἀπὸ τῶν γλυπτῶν αὐτοῦ, ὅτι ψευδῆ ἐχώνευσαν, οὐκ ἔστιν πνεῦµα ἐν αὐτοῖς· (18) µάταιά ἐστιν, ἔργα µεµωκηµένα, ἐν καιρῷ ἐπισκέψεως αὐτῶν ἀπολοῦνται. (19) οὐ τοιαύτη µερὶς τῷ Ιακωβ, ὅτι ὁ πλάσας τὰ πάντα αὐτός ἐστιν κληρονοµία αὐτοῦ, κύριος ὄνοµα αὐτῷ. — (20) διασκορπίζεις σύ µοι σκεύη πολέµου, καὶ διασκορπιῶ ἐν σοὶ ἔθνη καὶ ἐξαρῶ ἐκ σοῦ βασιλεῖς (21) καὶ διασκορπιῶ ἐν σοὶ ἵππον καὶ ἀναβάτην αὐτοῦ καὶ διασκορπιῶ ἐν σοὶ ἅρµατα καὶ ἀναβάτας αὐτῶν (22) καὶ διασκορπιῶ ἐν σοὶ νεανίσκον καὶ παρθένον καὶ διασκορπιῶ ἐν σοὶ ἄνδρα καὶ γυναῖκα (23) καὶ διασκορπιῶ ἐν σοὶ ποιµένα καὶ τὸ ποίµνιον αὐτοῦ καὶ διασκορπιῶ ἐν σοὶ γεωργὸν καὶ τὸ γεώργιον αὐτοῦ καὶ διασκορπιῶ ἐν σοὶ ἡγεµόνας καὶ στρατηγούς σου. (24) καὶ ἀνταποδώσω τῇ Βαβυλῶνι καὶ πᾶσι τοῖς κατοικοῦσι Χαλδαίοις πάσας τὰς κακίας αὐτῶν, ἃς ἐποίησαν ἐπὶ Σιων κατ’ ὀφθαλµοὺς ὑµῶν, λέγει κύριος. (25) ἰδοὺ ἐγὼ πρὸς σέ, τὸ ὄρος τὸ διεφθαρµένον τὸ διαφθεῖρον πᾶσαν τὴν γῆν, καὶ ἐκτενῶ τὴν χεῖρά µου ἐπὶ σὲ καὶ κατακυλιῶ σε ἀπὸ τῶν πετρῶν καὶ δώσω σε ὡς ὄρος ἐµπεπυρισµένον, (26) καὶ οὐ µὴ λάβωσιν ἀπὸ σοῦ λίθον εἰς γωνίαν καὶ λίθον εἰς θεµέλιον, ὅτι εἰς ἀφανισµὸν εἰς τὸν αἰῶνα ἔσῃ, λέγει κύριος. (27) Ἄρατε σηµεῖον ἐπὶ τῆς γῆς, σαλπίσατε ἐν ἔθνεσιν σάλπιγγι, ἁγιάσατε ἐπ’ αὐτὴν ἔθνη, παραγγείλατε ἐπ’ αὐτὴν βασιλείαις Αραρατ παρ’ ἐµοῦ καὶ τοῖς Ασχαναζαίοις, ἐπιστήσατε ἐπ’ αὐτὴν βελοστάσεις, ἀναβιβάσατε ἐπ’ αὐτὴν ἵππον ὡς ἀκρίδων πλῆθος. (28) ἁγιάσατε ἐπ’ αὐτὴν ἔθνη, τὸν βασιλέα τῶν Μήδων καὶ πάσης τῆς γῆς, τοὺς ἡγουµένους αὐτοῦ καὶ πάντας τοὺς στρατηγοὺς αὐτοῦ. (29) ἐσείσθη ἡ γῆ καὶ ἐπόνεσεν, διότι ἐξανέστη ἐπὶ Βαβυλῶνα λογισµὸς κυρίου τοῦ θεῖναι τὴν γῆν Βαβυλῶνος εἰς ἀφανισµὸν καὶ µὴ κατοικεῖσθαι αὐτήν. (30) ἐξέλιπεν µαχητὴς Βαβυλῶνος τοῦ πολεµεῖν, καθήσονται ἐκεῖ ἐν περιοχῇ, ἐθραύσθη ἡ δυναστεία αὐτῶν, ἐγενήθησαν ὡσεὶ γυναῖκες, ἐνεπυρίσθη τὰ σκηνώµατα αὐτῆς, συνετρίβησαν οἱ µοχλοὶ αὐτῆς· (31) διώκων εἰς ἀπάντησιν διώκοντος διώξεται καὶ ἀναγγέλλων εἰς ἀπάντησιν ἀναγγέλλοντος τοῦ ἀναγγεῖλαι τῷ βασιλεῖ Βαβυλῶνος ὅτι ἑάλωκεν ἡ πόλις αὐτοῦ, (32) ἀπ’ ἐσχάτου τῶν διαβάσεων αὐτοῦ ἐλήµφθησαν, καὶ τὰ συστέµατα αὐτῶν ἐνέπρησαν ἐν πυρί, καὶ ἄνδρες αὐτοῦ οἱ πολεµισταὶ ἐξέρχονται. (33) διότι τάδε λέγει κύριος Οἶκοι βασιλέως Βαβυλῶνος ὡς ἅλων ὥριµος ἀλοηθήσονται· ἔτι µικρὸν καὶ ἥξει ὁ ἄµητος αὐτῆς. (34) κατέφαγέν µε, ἐµερίσατό µε, κατέλαβέν µε σκεῦος λεπτὸν Ναβουχοδονοσορ βασιλεὺς Βαβυλῶνος· κατέπιέν µε ὡς δράκων, ἔπλησεν τὴν κοιλίαν αὐτοῦ, ἀπὸ τῆς τρυφῆς µου ἐξῶσέν µε· (35) οἱ µόχθοι µου καὶ αἱ ταλαιπωρίαι µου εἰς Βαβυλῶνα, ἐρεῖ κατοικοῦσα Σιων, καὶ τὸ αἷµά µου ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας Χαλδαίους, ἐρεῖ Ιερουσαληµ. (36) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ κρινῶ τὴν ἀντίδικόν σου καὶ ἐκδικήσω τὴν ἐκδίκησίν σου καὶ ἐρηµώσω τὴν θάλασσαν αὐτῆς καὶ ξηρανῶ τὴν πηγὴν αὐτῆς, (37) καὶ ἔσται Βαβυλὼν εἰς ἀφανισµὸν καὶ οὐ κατοικηθήσεται. (38) ἅµα ὡς λέοντες ἐξηγέρθησαν καὶ ὡς σκύµνοι λεόντων. (39) ἐν τῇ θερµασίᾳ αὐτῶν δώσω πότηµα αὐτοῖς καὶ µεθύσω αὐτούς, ὅπως καρωθῶσιν καὶ ὑπνώσωσιν ὕπνον αἰώνιον καὶ οὐ µὴ ἐγερθῶσι, λέγει κύριος· (40) καταβιβάσω αὐτοὺς ὡς ἄρνας εἰς σφαγὴν καὶ ὡς κριοὺς µετ’ ἐρίφων. (41) πῶς ἑάλω καὶ ἐθηρεύθη τὸ καύχηµα πάσης τῆς γῆς; πῶς ἐγένετο Βαβυλὼν εἰς ἀφανισµὸν ἐν τοῖς ἔθνεσιν; (42) ἀνέβη ἐπὶ Βαβυλῶνα ἡ θάλασσα ἐν ἤχῳ κυµάτων αὐτῆς, καὶ κατεκαλύφθη. (43) ἐγενήθησαν αἱ πόλεις αὐτῆς γῆ ἄνυδρος καὶ ἄβατος, οὐ κατοικήσει ἐν αὐτῇ οὐδὲ εἷς, οὐδὲ µὴ καταλύσῃ ἐν αὐτῇ υἱὸς ἀνθρώπου. (44) καὶ ἐκδικήσω ἐπὶ Βαβυλῶνα καὶ ἐξοίσω ἃ κατέπιεν ἐκ τοῦ στόµατος αὐτῆς, καὶ οὐ µὴ συναχθῶσιν πρὸς αὐτὴν ἔτι τὰ ἔθνη. (45) (46) (47) (48) (49) καὶ ἐν Βαβυλῶνι πεσοῦνται τραυµατίαι πάσης τῆς γῆς. (50) ἀνασῳζόµενοι ἐκ γῆς, πορεύεσθε καὶ µὴ ἵστασθε· οἱ µακρόθεν, µνήσθητε τοῦ κυρίου, καὶ Ιερουσαληµ ἀναβήτω ἐπὶ τὴν καρδίαν ὑµῶν. (51) ᾐσχύνθηµεν, ὅτι ἠκούσαµεν ὀνειδισµὸν ἡµῶν, κατεκάλυψεν ἀτιµία τὸ πρόσωπον ἡµῶν, εἰσῆλθον ἀλλογενεῖς εἰς τὰ ἅγια ἡµῶν, εἰς οἶκον κυρίου. (52) διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται, λέγει κύριος, καὶ ἐκδικήσω ἐπὶ τὰ γλυπτὰ αὐτῆς, καὶ ἐν πάσῃ τῇ γῇ αὐτῆς πεσοῦνται τραυµατίαι. (53) ὅτι ἐὰν ἀναβῇ Βαβυλὼν ὡς ὁ οὐρανὸς καὶ ὅτι ἐὰν ὀχυρώσῃ ὕψος ἰσχύος αὐτῆς, παρ’ ἐµοῦ ἥξουσιν ἐξολεθρεύοντες αὐτήν, λέγει κύριος. (54) φωνὴ κραυγῆς ἐν Βαβυλῶνι, καὶ συντριβὴ µεγάλη ἐν γῇ Χαλδαίων, (55) ὅτι ἐξωλέθρευσεν κύριος τὴν Βαβυλῶνα καὶ ἀπώλεσεν ἀπ’ αὐτῆς φωνὴν µεγάλην ἠχοῦσαν ὡς ὕδατα πολλά, ἔδωκεν εἰς ὄλεθρον φωνὴν αὐτῆς. (56) ὅτι ἦλθεν ἐπὶ Βαβυλῶνα ταλαιπωρία, ἑάλωσαν οἱ µαχηταὶ αὐτῆς, ἐπτόηται τὸ τόξον αὐτῶν, ὅτι θεὸς ἀνταποδίδωσιν αὐτοῖς, κύριος ἀνταποδίδωσιν αὐτῇ τὴν ἀνταπόδοσιν· (57) καὶ µεθύσει µέθῃ τοὺς ἡγεµόνας αὐτῆς καὶ τοὺς σοφοὺς αὐτῆς καὶ τοὺς στρατηγοὺς αὐτῆς, λέγει ὁ βασιλεύς, κύριος παντοκράτωρ ὄνοµα αὐτῷ. (58) τάδε λέγει κύριος Τεῖχος Βαβυλῶνος ἐπλατύνθη, κατασκαπτόµενον κατασκαφήσεται, καὶ αἱ πύλαι αὐτῆς αἱ ὑψηλαὶ ἐµπυρισθήσονται, καὶ οὐ κοπιάσουσιν λαοὶ εἰς κενόν, καὶ ἔθνη ἐν ἀρχῇ ἐκλείψουσιν. (59) Ὁ λόγος ὃν ἐνετείλατο κύριος Ιερεµια τῷ προφήτῃ εἰπεῖν τῷ Σαραια υἱῷ Νηριου υἱοῦ Μαασαιου, ὅτε ἐπορεύετο παρὰ Σεδεκιου βασιλέως Ιουδα εἰς Βαβυλῶνα ἐν τῷ ἔτει τῷ τετάρτῳ τῆς βασιλείας αὐτοῦ, καὶ Σαραιας ἄρχων δώρων· (60) καὶ ἔγραψεν Ιερεµιας πάντα τὰ κακά, ἃ ἥξει ἐπὶ Βαβυλῶνα, ἐν βιβλίῳ ἑνί, πάντας τοὺς λόγους τούτους τοὺς γεγραµµένους ἐπὶ Βαβυλῶνα. (61) καὶ εἶπεν Ιερεµιας πρὸς Σαραιαν Ὅταν ἔλθῃς εἰς Βαβυλῶνα, καὶ ὄψῃ καὶ ἀναγνώσῃ πάντας τοὺς λόγους τούτους (62) καὶ ἐρεῖς Κύριε κύριε, σὺ ἐλάλησας ἐπὶ τὸν τόπον τοῦτον τοῦ ἐξολεθρεῦσαι αὐτὸν καὶ τοῦ µὴ εἶναι ἐν αὐτῷ κατοικοῦντας ἀπὸ ἀνθρώπου ἕως κτήνους, ὅτι ἀφανισµὸς εἰς τὸν αἰῶνα ἔσται. (63) καὶ ἔσται ὅταν παύσῃ τοῦ ἀναγινώσκειν τὸ βιβλίον τοῦτο, καὶ ἐπιδήσεις ἐπ’ αὐτὸ λίθον καὶ ῥίψεις αὐτὸ εἰς µέσον τοῦ Εὐφράτου (64) καὶ ἐρεῖς Οὕτως καταδύσεται Βαβυλὼν καὶ οὐ µὴ ἀναστῇ ἀπὸ προσώπου τῶν κακῶν, ὧν ἐγὼ ἐπάγω ἐπ’ αὐτήν.

29

(1) Ἐπὶ τοὺς ἀλλοφύλους. (2) Τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ὕδατα ἀναβαίνει ἀπὸ βορρᾶ καὶ ἔσται εἰς χειµάρρουν κατακλύζοντα καὶ κατακλύσει γῆν καὶ τὸ πλήρωµα αὐτῆς, πόλιν καὶ τοὺς κατοικοῦντας ἐν αὐτῇ· καὶ κεκράξονται οἱ ἄνθρωποι, καὶ ἀλαλάξουσιν ἅπαντες οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν. (3) ἀπὸ φωνῆς ὁρµῆς αὐτοῦ, ἀπὸ τῶν ὁπλῶν τῶν ποδῶν αὐτοῦ καὶ ἀπὸ σεισµοῦ τῶν ἁρµάτων αὐτοῦ, ἤχου τροχῶν αὐτοῦ οὐκ ἐπέστρεψαν πατέρες ἐφ’ υἱοὺς αὐτῶν ἀπὸ ἐκλύσεως χειρῶν αὐτῶν (4) ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ ἐρχοµένῃ τοῦ ἀπολέσαι πάντας τοὺς ἀλλοφύλους· καὶ ἀφανιῶ τὴν Τύρον καὶ τὴν Σιδῶνα καὶ πάντας τοὺς καταλοίπους τῆς βοηθείας αὐτῶν, ὅτι ἐξολεθρεύσει κύριος τοὺς καταλοίπους τῶν νήσων. (5) ἥκει φαλάκρωµα ἐπὶ Γάζαν, ἀπερρίφη Ἀσκαλὼν καὶ οἱ κατάλοιποι Ενακιµ. ἕως τίνος κόψεις, (6) ἡ µάχαιρα τοῦ κυρίου; ἕως τίνος οὐχ ἡσυχάσεις; ἀποκατάστηθι εἰς τὸν κολεόν σου, ἀνάπαυσαι καὶ ἐπάρθητι. (7) πῶς ἡσυχάσει; καὶ κύριος ἐνετείλατο αὐτῇ ἐπὶ τὴν Ἀσκαλῶνα καὶ ἐπὶ τὰς παραθαλασσίους, ἐπὶ τὰς καταλοίπους, ἐπεγερθῆναι. (30:1) Τῇ Ιδουµαίᾳ. Τάδε λέγει κύριος Οὐκ ἔστιν ἔτι σοφία ἐν Θαιµαν, ἀπώλετο βουλὴ ἐκ συνετῶν, ᾤχετο σοφία αὐτῶν, (30:2) ἠπατήθη ὁ τόπος αὐτῶν. βαθύνατε εἰς κάθισιν, οἱ κατοικοῦντες ἐν Δαιδαν, ὅτι δύσκολα ἐποίησεν· ἤγαγον ἐπ’ αὐτὸν ἐν χρόνῳ, ᾧ ἐπεσκεψάµην ἐπ’ αὐτόν. (30:3) ὅτι τρυγηταὶ ἦλθόν σοι, οὐ καταλείψουσίν σοι καταλείµµατα· ὡς κλέπται ἐν νυκτὶ ἐπιθήσουσιν χεῖρα αὐτῶν. (30:4) ὅτι ἐγὼ κατέσυρα τὸν Ησαυ, ἀνεκάλυψα τὰ κρυπτὰ αὐτῶν, κρυβῆναι οὐ µὴ δύνωνται· ὤλοντο διὰ χεῖρα ἀδελφοῦ αὐτοῦ καὶ γείτονος αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν (30:5) ὑπολείπεσθαι ὀρφανόν σου, ἵνα ζήσηται· καὶ ἐγὼ ζήσοµαι, καὶ χῆραι ἐπ’ ἐµὲ πεποίθασιν. (30:6) ὅτι τάδε εἶπεν κύριος Οἷς οὐκ ἦν νόµος πιεῖν τὸ ποτήριον, ἔπιον· καὶ σὺ ἀθῳωµένη οὐ µὴ ἀθῳωθῇς, ὅτι πίνων πίεσαι· (30:7) ὅτι κατ’ ἐµαυτοῦ ὤµοσα, λέγει κύριος, ὅτι εἰς ἄβατον καὶ εἰς ὀνειδισµὸν καὶ εἰς κατάρασιν ἔσῃ ἐν µέσῳ αὐτῆς, καὶ πᾶσαι αἱ πόλεις αὐτῆς ἔσονται ἔρηµοι εἰς αἰῶνα. (30:8) ἀκοὴν ἤκουσα παρὰ κυρίου, καὶ ἀγγέλους εἰς ἔθνη ἀπέστειλεν Συνάχθητε καὶ παραγένεσθε εἰς αὐτήν, ἀνάστητε εἰς πόλεµον. (30:9) µικρὸν ἔδωκά σε ἐν ἔθνεσιν, εὐκαταφρόνητον ἐν ἀνθρώποις. (30:10) ἡ παιγνία σου ἐνεχείρησέν σοι, ἰταµία καρδίας σου κατέλυσεν τρυµαλιὰς πετρῶν, συνέλαβεν ἰσχὺν βουνοῦ ὑψηλοῦ· ὅτι ὕψωσεν ὥσπερ ἀετὸς νοσσιὰν αὐτοῦ, ἐκεῖθεν καθελῶ σε. (30:11) καὶ ἔσται ἡ Ιδουµαία εἰς ἄβατον, πᾶς ὁ παραπορευόµενος ἐπ’ αὐτὴν συριεῖ. (30:12) ὥσπερ κατεστράφη Σοδοµα καὶ Γοµορρα καὶ αἱ πάροικοι αὐτῆς, εἶπεν κύριος παντοκράτωρ, οὐ µὴ καθίσῃ ἐκεῖ ἄνθρωπος, καὶ οὐ µὴ ἐνοικήσῃ ἐκεῖ υἱὸς ἀνθρώπου. (30:13) ἰδοὺ ὥσπερ λέων ἀναβήσεται ἐκ µέσου τοῦ Ιορδάνου εἰς τόπον Αιθαµ, ὅτι ταχὺ ἐκδιώξω αὐτοὺς ἀπ’ αὐτῆς· καὶ τοὺς νεανίσκους ἐπ’ αὐτὴν ἐπιστήσατε. ὅτι τίς ὥσπερ ἐγώ; καὶ τίς ἀντιστήσεταί µοι; καὶ τίς οὗτος ποιµήν, ὃς στήσεται κατὰ πρόσωπόν µου; (30:14) διὰ τοῦτο ἀκούσατε βουλὴν κυρίου, ἣν ἐβουλεύσατο ἐπὶ τὴν Ιδουµαίαν, καὶ λογισµὸν αὐτοῦ, ὃν ἐλογίσατο ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας Θαιµαν Ἐὰν µὴ συµψησθῶσιν τὰ ἐλάχιστα τῶν προβάτων, ἐὰν µὴ ἀβατωθῇ ἐπ’ αὐτὴν κατάλυσις αὐτῶν· (30:15) ὅτι ἀπὸ φωνῆς πτώσεως αὐτῶν ἐσείσθη ἡ γῆ, καὶ κραυγή σου ἐν θαλάσσῃ ἠκούσθη. (30:16) ἰδοὺ ὥσπερ ἀετὸς ὄψεται καὶ ἐκτενεῖ τὰς πτέρυγας ἐπ’ ὀχυρώµατα αὐτῆς· καὶ ἔσται ἡ καρδία τῶν ἰσχυρῶν τῆς Ιδουµαίας ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ὡς καρδία γυναικὸς ὠδινούσης.

30

(17) Τοῖς υἱοῖς Αµµων. Οὕτως εἶπεν κύριος Μὴ υἱοὶ οὔκ εἰσιν ἐν Ισραηλ, ἢ παραληµψόµενος οὐκ ἔστιν αὐτοῖς; διὰ τί παρέλαβεν Μελχοµ τὸν Γαδ, καὶ ὁ λαὸς αὐτῶν ἐν πόλεσιν αὐτῶν ἐνοικήσει; (18) διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται, φησὶν κύριος, καὶ ἀκουτιῶ ἐπὶ Ραββαθ θόρυβον πολέµων, καὶ ἔσονται εἰς ἄβατον καὶ εἰς ἀπώλειαν, καὶ βωµοὶ αὐτῆς ἐν πυρὶ κατακαυθήσονται, καὶ παραλήµψεται Ισραηλ τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ. (19) ἀλάλαξον, Εσεβων, ὅτι ὤλετο Γαι· κεκράξατε, θυγατέρες Ραββαθ, περιζώσασθε σάκκους καὶ ἐπιληµπτεύσασθε καὶ κόψασθε ἐπὶ Μελχοµ, ὅτι ἐν ἀποικίᾳ βαδιεῖται, οἱ ἱερεῖς αὐτοῦ καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτοῦ ἅµα. (20) τί ἀγαλλιάσῃ ἐν τοῖς πεδίοις Ενακιµ, θύγατερ ἀτιµίας ἡ πεποιθυῖα ἐπὶ θησαυροῖς αὐτῆς ἡ λέγουσα Τίς εἰσελεύσεται ἐπ’ ἐµέ; (21) ἰδοὺ ἐγὼ φέρω φόβον ἐπὶ σέ, εἶπεν κύριος, ἀπὸ πάσης τῆς περιοίκου σου, καὶ διασπαρήσεσθε ἕκαστος εἰς πρόσωπον αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔσται ὁ συνάγων. – – – – – – – – – – – – – – – – (22) (29) Τῇ Δαµασκῷ. Κατῃσχύνθη Ηµαθ καὶ Αρφαδ, ὅτι ἤκουσαν ἀκοὴν πονηράν· ἐξέστησαν, ἐθυµώθησαν, ἀναπαύσασθαι οὐ µὴ δύνωνται. (30) ἐξελύθη Δαµασκός, ἀπεστράφη εἰς φυγήν, τρόµος ἐπελάβετο αὐτῆς. (31) πῶς οὐχὶ ἐγκατέλιπεν πόλιν ἐµήν; κώµην ἠγάπησαν. (32) διὰ τοῦτο πεσοῦνται νεανίσκοι ἐν πλατείαις σου, καὶ πάντες οἱ ἄνδρες οἱ πολεµισταί σου πεσοῦνται, φησὶν κύριος· (33) καὶ καύσω πῦρ ἐν τείχει Δαµασκοῦ, καὶ καταφάγεται ἄµφοδα υἱοῦ Αδερ. (23) Τῇ Κηδαρ βασιλίσσῃ τῆς αὐλῆς, ἣν ἐπάταξεν Ναβουχοδονοσορ βασιλεὺς Βαβυλῶνος. Οὕτως εἶπεν κύριος Ἀνάστητε καὶ ἀνάβητε ἐπὶ Κηδαρ καὶ πλήσατε τοὺς υἱοὺς Κεδεµ· (24) σκηνὰς αὐτῶν καὶ πρόβατα αὐτῶν λήµψονται, ἱµάτια αὐτῶν καὶ πάντα τὰ σκεύη αὐτῶν καὶ καµήλους αὐτῶν λήµψονται ἑαυτοῖς· καὶ καλέσατε ἐπ’ αὐτοὺς ἀπώλειαν κυκλόθεν. (25) φεύγετε λίαν, βαθύνατε εἰς κάθισιν, καθήµενοι ἐν τῇ αὐλῇ, ὅτι ἐβουλεύσατο ἐφ’ ὑµᾶς βασιλεὺς Βαβυλῶνος βουλὴν καὶ ἐλογίσατο ἐφ’ ὑµᾶς λογισµόν. (26) ἀνάστηθι καὶ ἀνάβηθι ἐπ’ ἔθνος εὐσταθοῦν καθήµενον εἰς ἀναψυχήν, οἷς οὔκ εἰσιν θύραι, οὐ βάλανοι, οὐ µοχλοί, µόνοι καταλύουσιν. (27) καὶ ἔσονται κάµηλοι αὐτῶν εἰς προνοµὴν καὶ πλῆθος κτηνῶν αὐτῶν εἰς ἀπώλειαν· καὶ λικµήσω αὐτοὺς παντὶ πνεύµατι κεκαρµένους πρὸ προσώπου αὐτῶν, ἐκ παντὸς πέραν αὐτῶν οἴσω τὴν τροπὴν αὐτῶν, εἶπεν κύριος. (28) καὶ ἔσται ἡ αὐλὴ διατριβὴ στρουθῶν καὶ ἄβατος ἕως αἰῶνος, οὐ µὴ καθίσῃ ἐκεῖ ἄνθρωπος, καὶ οὐ µὴ κατοικήσῃ ἐκεῖ υἱὸς ἀνθρώπου.

31

(1) Τῇ Μωαβ. Οὕτως εἶπεν κύριος Οὐαὶ ἐπὶ Ναβαυ, ὅτι ὤλετο· ἐλήµφθη Καριαθαιµ, ᾐσχύνθη Αµαθ καὶ ἡττήθη. (2) οὐκ ἔστιν ἔτι ἰατρεία Μωαβ, ἀγαυρίαµα ἐν Εσεβων· ἐλογίσαντο ἐπ’ αὐτὴν κακά· ἐκόψαµεν αὐτὴν ἀπὸ ἔθνους, καὶ παῦσιν παύσεται, ὄπισθέν σου βαδιεῖται µάχαιρα. (3) ὅτι φωνὴ κεκραγότων ἐξ Ωρωναιµ, ὄλεθρος καὶ σύντριµµα µέγα (4) Συνετρίβη Μωαβ, ἀναγγείλατε εἰς Ζογορα. (5) ὅτι ἐπλήσθη Αλαωθ ἐν κλαυθµῷ, ἀναβήσεται κλαίων ἐν ὁδῷ Ωρωναιµ, κραυγὴν συντρίµµατος ἠκούσατε (6) Φεύγετε καὶ σώσατε τὰς ψυχὰς ὑµῶν καὶ ἔσεσθε ὥσπερ ὄνος ἄγριος ἐν ἐρήµῳ. (7) ἐπειδὴ ἐπεποίθεις ἐν ὀχυρώµασίν σου, καὶ σὺ συλληµφθήσῃ· καὶ ἐξελεύσεται Χαµως ἐν ἀποικίᾳ, οἱ ἱερεῖς αὐτοῦ καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτοῦ ἅµα. (8) καὶ ἥξει ὄλεθρος ἐπὶ πᾶσαν πόλιν, καὶ πόλις οὐ µὴ σωθῇ, καὶ ἀπολεῖται ὁ αὐλών, καὶ ἐξολεθρευθήσεται ἡ πεδινή, καθὼς εἶπεν κύριος. (9) δότε σηµεῖα τῇ Μωαβ, ὅτι ἁφῇ ἀναφθήσεται, καὶ πᾶσαι αἱ πόλεις αὐτῆς εἰς ἄβατον ἔσονται· πόθεν ἔνοικος αὐτῇ; (10) ἐπικατάρατος ὁ ποιῶν τὰ ἔργα κυρίου ἀµελῶς ἐξαίρων µάχαιραν αὐτοῦ ἀφ’ αἵµατος. (11) ἀνεπαύσατο Μωαβ ἐκ παιδαρίου καὶ πεποιθὼς ἦν ἐπὶ τῇ δόξῃ αὐτοῦ, οὐκ ἐνέχεεν ἐξ ἀγγείου εἰς ἀγγεῖον καὶ εἰς ἀποικισµὸν οὐκ ᾤχετο· διὰ τοῦτο ἔστη γεῦµα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ, καὶ ὀσµὴ αὐτοῦ οὐκ ἐξέλιπεν. (12) διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται, φησὶν κύριος, καὶ ἀποστελῶ αὐτῷ κλίνοντας, καὶ κλινοῦσιν αὐτὸν καὶ τὰ σκεύη αὐτοῦ λεπτυνοῦσιν καὶ τὰ κέρατα αὐτοῦ συγκόψουσιν. (13) καὶ καταισχυνθήσεται Μωαβ ἀπὸ Χαµως, ὥσπερ κατῃσχύνθη οἶκος Ισραηλ ἀπὸ Βαιθηλ ἐλπίδος αὐτῶν πεποιθότες ἐπ’ αὐτοῖς. (14) πῶς ἐρεῖτε Ἰσχυροί ἐσµεν καὶ ἄνθρωπος ἰσχύων εἰς τὰ πολεµικά; (15) ὤλετο Μωαβ πόλις αὐτοῦ, καὶ ἐκλεκτοὶ νεανίσκοι αὐτοῦ κατέβησαν εἰς σφαγήν· (16) ἐγγὺς ἡµέρα Μωαβ ἐλθεῖν, καὶ πονηρία αὐτοῦ ταχεῖα σφόδρα. (17) κινήσατε αὐτῷ, πάντες κυκλόθεν αὐτοῦ, πάντες εἰδότες ὄνοµα αὐτοῦ· εἴπατε Πῶς συνετρίβη βακτηρία εὐκλεής, ῥάβδος µεγαλώµατος; (18) κατάβηθι ἀπὸ δόξης καὶ κάθισον ἐν ὑγρασίᾳ, καθηµένη Δαιβων· ἐκτρίβητε, ὅτι ὤλετο Μωαβ, ἀνέβη εἰς σὲ λυµαινόµενος ὀχύρωµά σου. (19) ἐφ’ ὁδοῦ στῆθι καὶ ἔπιδε, καθηµένη ἐν Αροηρ, καὶ ἐρώτησον φεύγοντα καὶ σῳζόµενον καὶ εἰπόν Τί ἐγένετο; (20) κατῃσχύνθη Μωαβ, ὅτι συνετρίβη· ὀλόλυξον καὶ κέκραξον, ἀνάγγειλον ἐν Αρνων ὅτι ὤλετο Μωαβ. (21) καὶ κρίσις ἔρχεται εἰς γῆν τοῦ Μισωρ ἐπὶ Χαιλων καὶ ἐπὶ Ιασσα καὶ ἐπὶ Μωφαθ (22) καὶ ἐπὶ Δαιβων καὶ ἐπὶ Ναβαυ καὶ ἐπ’ οἶκον Δεβλαθαιµ (23) καὶ ἐπὶ Καριαθαιµ καὶ ἐπ’ οἶκον Γαµωλ καὶ ἐπ’ οἶκον Μαων (24) καὶ ἐπὶ Καριωθ καὶ ἐπὶ Βοσορ καὶ ἐπὶ πάσας τὰς πόλεις Μωαβ τὰς πόρρω καὶ τὰς ἐγγύς. (25) κατεάχθη κέρας Μωαβ, καὶ τὸ ἐπίχειρον αὐτοῦ συνετρίβη. (26) µεθύσατε αὐτόν, ὅτι ἐπὶ κύριον ἐµεγαλύνθη· καὶ ἐπικρούσει Μωαβ ἐν χειρὶ αὐτοῦ καὶ ἔσται εἰς γέλωτα καὶ αὐτός. (27) καὶ εἰ µὴ εἰς γελοιασµὸν ἦν σοι Ισραηλ; εἰ ἐν κλοπαῖς σου εὑρέθη, ὅτι ἐπολέµεις αὐτόν; (28) κατέλιπον τὰς πόλεις καὶ ᾤκησαν ἐν πέτραις οἱ κατοικοῦντες Μωαβ, ἐγενήθησαν ὡς περιστεραὶ νοσσεύουσαι ἐν πέτραις στόµατι βοθύνου. (29) ἤκουσα ὕβριν Μωαβ, ὕβρισεν λίαν· ὕβριν αὐτοῦ καὶ ὑπερηφανίαν αὐτοῦ, καὶ ὑψώθη ἡ καρδία αὐτοῦ. (30) ἐγὼ δὲ ἔγνων ἔργα αὐτοῦ· οὐχὶ τὸ ἱκανὸν αὐτοῦ, οὐχ οὕτως ἐποίησεν. (31) διὰ τοῦτο ἐπὶ Μωαβ ὀλολύζετε πάντοθεν, βοήσατε ἐπ’ ἄνδρας Κιραδας αὐχµοῦ. (32) ὡς κλαυθµὸν Ιαζηρ ἀποκλαύσοµαί σοι, ἄµπελος Σεβηµα· κλήµατά σου διῆλθεν θάλασσαν, Ιαζηρ ἥψαντο· ἐπὶ ὀπώραν σου, ἐπὶ τρυγηταῖς σου ὄλεθρος ἐπέπεσεν. (33) συνεψήσθη χαρµοσύνη καὶ εὐφροσύνη ἐκ τῆς Μωαβίτιδος, καὶ οἶνος ἦν ἐπὶ ληνοῖς σου· πρωὶ οὐκ ἐπάτησαν οὐδὲ δείλης, οὐκ ἐποίησαν αιδαδ. (34) ἀπὸ κραυγῆς Εσεβων ἕως Ελεαλη αἱ πόλεις αὐτῶν ἔδωκαν φωνὴν αὐτῶν, ἀπὸ Ζογορ ἕως Ωρωναιµ καὶ Αγλαθ-σαλισια, ὅτι καὶ τὸ ὕδωρ Νεβριµ εἰς κατάκαυµα ἔσται. (35) καὶ ἀπολῶ τὸν Μωαβ, φησὶν κύριος, ἀναβαίνοντα ἐπὶ βωµὸν καὶ θυµιῶντα θεοῖς αὐτοῦ. (36) διὰ τοῦτο καρδία µου, Μωαβ, ὥσπερ αὐλοὶ βοµβήσουσιν, καρδία µου ἐπ’ ἀνθρώπους Κιραδας ὥσπερ αὐλὸς βοµβήσει· διὰ τοῦτο ἃ περιεποιήσατο, ἀπώλετο ἀπὸ ἀνθρώπου. (37) πᾶσαν κεφαλὴν ἐν παντὶ τόπῳ ξυρήσονται, καὶ πᾶς πώγων ξυρηθήσεται, καὶ πᾶσαι χεῖρες κόψονται, καὶ ἐπὶ πάσης ὀσφύος σάκκος. (38) καὶ ἐπὶ πάντων τῶν δωµάτων Μωαβ καὶ ἐπὶ πλατείαις αὐτῆς, ὅτι συνέτριψα τὸν Μωαβ, φησὶν κύριος, ὡς ἀγγεῖον, οὗ οὐκ ἔστιν χρεία αὐτοῦ. (39) πῶς κατήλλαξεν; πῶς ἔστρεψεν νῶτον Μωαβ; ᾐσχύνθη καὶ ἐγένετο Μωαβ εἰς γέλωτα καὶ ἐγκότηµα πᾶσιν τοῖς κύκλῳ αὐτῆς. (40) ὅτι οὕτως εἶπεν κύριος (41) Ἐλήµφθη Ακκαριωθ, καὶ τὰ ὀχυρώµατα συνελήµφθη· (42) καὶ ἀπολεῖται Μωαβ ἀπὸ ὄχλου, ὅτι ἐπὶ τὸν κύριον ἐµεγαλύνθη. (43) παγὶς καὶ φόβος καὶ βόθυνος ἐπὶ σοί, καθήµενος Μωαβ· (44) ὁ φεύγων ἀπὸ προσώπου τοῦ φόβου ἐµπεσεῖται εἰς τὸν βόθυνον, καὶ ὁ ἀναβαίνων ἐκ τοῦ βοθύνου συλληµφθήσεται ἐν τῇ παγίδι, ὅτι ἐπάξω ταῦτα ἐπὶ Μωαβ ἐν ἐνιαυτῷ ἐπισκέψεως αὐτῆς.

32

(1) (2) (3) (4) (5) (6) (7) (8) (9) (10) (11) (12) (13) Ὅσα ἐπροφήτευσεν Ιερεµιας ἐπὶ πάντα τὰ ἔθνη. (14) (15) Οὕτως εἶπεν κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Λαβὲ τὸ ποτήριον τοῦ οἴνου τοῦ ἀκράτου τούτου ἐκ χειρός µου καὶ ποτιεῖς πάντα τὰ ἔθνη, πρὸς ἃ ἐγὼ ἀποστέλλω σε πρὸς αὐτούς, (16) καὶ πίονται καὶ ἐξεµοῦνται καὶ µανήσονται ἀπὸ προσώπου τῆς µαχαίρας, ἧς ἐγὼ ἀποστέλλω ἀνὰ µέσον αὐτῶν. (17) καὶ ἔλαβον τὸ ποτήριον ἐκ χειρὸς κυρίου καὶ ἐπότισα τὰ ἔθνη, πρὸς ἃ ἀπέστειλέν µε κύριος ἐπ’ αὐτά, (18) τὴν Ιερουσαληµ καὶ τὰς πόλεις Ιουδα καὶ βασιλεῖς Ιουδα καὶ ἄρχοντας αὐτοῦ τοῦ θεῖναι αὐτὰς εἰς ἐρήµωσιν καὶ εἰς ἄβατον καὶ εἰς συριγµὸν (19) καὶ τὸν Φαραω βασιλέα Αἰγύπτου καὶ τοὺς παῖδας αὐτοῦ καὶ τοὺς µεγιστᾶνας αὐτοῦ καὶ πάντα τὸν λαὸν αὐτοῦ (20) καὶ πάντας τοὺς συµµίκτους αὐτοῦ καὶ πάντας τοὺς βασιλεῖς ἀλλοφύλων, τὴν Ἀσκαλῶνα καὶ τὴν Γάζαν καὶ τὴν Ακκαρων καὶ τὸ ἐπίλοιπον Ἀζώτου (21) καὶ τὴν Ιδουµαίαν καὶ τὴν Μωαβῖτιν καὶ τοὺς υἱοὺς Αµµων (22) καὶ πάντας βασιλεῖς Τύρου καὶ βασιλεῖς Σιδῶνος καὶ βασιλεῖς τοὺς ἐν τῷ πέραν τῆς θαλάσσης (23) καὶ τὴν Δαιδαν καὶ τὴν Θαιµαν καὶ τὴν Ρως καὶ πᾶν περικεκαρµένον κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ (24) καὶ πάντας τοὺς συµµίκτους τοὺς καταλύοντας ἐν τῇ ἐρήµῳ (25) καὶ πάντας βασιλεῖς Αιλαµ καὶ πάντας βασιλεῖς Περσῶν (26) καὶ πάντας βασιλεῖς ἀπὸ ἀπηλιώτου τοὺς πόρρω καὶ τοὺς ἐγγύς, ἕκαστον πρὸς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ πάσας τὰς βασιλείας τὰς ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς. (27) καὶ ἐρεῖς αὐτοῖς Οὕτως εἶπεν κύριος παντοκράτωρ Πίετε καὶ µεθύσθητε καὶ ἐξεµέσατε καὶ πεσεῖσθε καὶ οὐ µὴ ἀναστῆτε ἀπὸ προσώπου τῆς µαχαίρας, ἧς ἐγὼ ἀποστέλλω ἀνὰ µέσον ὑµῶν. (28) καὶ ἔσται ὅταν µὴ βούλωνται δέξασθαι τὸ ποτήριον ἐκ τῆς χειρός σου ὥστε πιεῖν, καὶ ἐρεῖς Οὕτως εἶπεν κύριος Πιόντες πίεσθε· (29) ὅτι ἐν πόλει, ἐν ᾗ ὠνοµάσθη τὸ ὄνοµά µου ἐπ’ αὐτήν, ἐγὼ ἄρχοµαι κακῶσαι, καὶ ὑµεῖς καθάρσει οὐ µὴ καθαρισθῆτε, ὅτι µάχαιραν ἐγὼ καλῶ ἐπὶ τοὺς καθηµένους ἐπὶ τῆς γῆς. (30) καὶ σὺ προφητεύσεις ἐπ’ αὐτοὺς τοὺς λόγους τούτους καὶ ἐρεῖς Κύριος ἀφ’ ὑψηλοῦ χρηµατιεῖ, ἀπὸ τοῦ ἁγίου αὐτοῦ δώσει φωνὴν αὐτοῦ· λόγον χρηµατιεῖ ἐπὶ τοῦ τόπου αὐτοῦ, καὶ αιδαδ ὥσπερ τρυγῶντες ἀποκριθήσονται· καὶ ἐπὶ τοὺς καθηµένους ἐπὶ τὴν γῆν (31) ἥκει ὄλεθρος ἐπὶ µέρος τῆς γῆς, ὅτι κρίσις τῷ κυρίῳ ἐν τοῖς ἔθνεσιν, κρίνεται αὐτὸς πρὸς πᾶσαν σάρκα, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ἐδόθησαν εἰς µάχαιραν, λέγει κύριος. (32) οὕτως εἶπεν κύριος Ἰδοὺ κακὰ ἔρχεται ἀπὸ ἔθνους ἐπὶ ἔθνος, καὶ λαῖλαψ µεγάλη ἐκπορεύεται ἀπ’ ἐσχάτου τῆς γῆς. (33) καὶ ἔσονται τραυµατίαι ὑπὸ κυρίου ἐν ἡµέρᾳ κυρίου ἐκ µέρους τῆς γῆς καὶ ἕως εἰς µέρος τῆς γῆς· οὐ µὴ κατορυγῶσιν, εἰς κόπρια ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς ἔσονται. (34) ἀλαλάξατε, ποιµένες, καὶ κεκράξατε· καὶ κόπτεσθε, οἱ κριοὶ τῶν προβάτων· ὅτι ἐπληρώθησαν αἱ ἡµέραι ὑµῶν εἰς σφαγήν, καὶ πεσεῖσθε ὥσπερ οἱ κριοὶ οἱ ἐκλεκτοί· (35) καὶ ἀπολεῖται φυγὴ ἀπὸ τῶν ποιµένων καὶ σωτηρία ἀπὸ τῶν κριῶν τῶν προβάτων. (36) φωνὴ κραυγῆς τῶν ποιµένων καὶ ἀλαλαγµὸς τῶν προβάτων καὶ τῶν κριῶν, ὅτι ὠλέθρευσεν κύριος τὰ βοσκήµατα αὐτῶν, (37) καὶ παύσεται τὰ κατάλοιπα τῆς εἰρήνης ἀπὸ προσώπου ὀργῆς θυµοῦ µου. (38) ἐγκατέλιπεν ὥσπερ λέων κατάλυµα αὐτοῦ, ὅτι ἐγενήθη ἡ γῆ αὐτῶν εἰς ἄβατον ἀπὸ προσώπου τῆς µαχαίρας τῆς µεγάλης.

33

(1) Ἐν ἀρχῇ βασιλέως Ιωακιµ υἱοῦ Ιωσια ἐγενήθη ὁ λόγος οὗτος παρὰ κυρίου (2) Οὕτως εἶπεν κύριος Στῆθι ἐν αὐλῇ οἴκου κυρίου καὶ χρηµατιεῖς ἅπασι τοῖς Ιουδαίοις καὶ πᾶσι τοῖς ἐρχοµένοις προσκυνεῖν ἐν οἴκῳ κυρίου ἅπαντας τοὺς λόγους, οὓς συνέταξά σοι αὐτοῖς χρηµατίσαι, µὴ ἀφέλῃς ῥῆµα· (3) ἴσως ἀκούσονται καὶ ἀποστραφήσονται ἕκαστος ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὐτοῦ τῆς πονηρᾶς, καὶ παύσοµαι ἀπὸ τῶν κακῶν, ὧν ἐγὼ λογίζοµαι τοῦ ποιῆσαι αὐτοῖς ἕνεκεν τῶν πονηρῶν ἐπιτηδευµάτων αὐτῶν. (4) καὶ ἐρεῖς Οὕτως εἶπεν κύριος Ἐὰν µὴ ἀκούσητέ µου τοῦ πορεύεσθαι ἐν τοῖς νοµίµοις µου, οἷς ἔδωκα κατὰ πρόσωπον ὑµῶν, (5) εἰσακούειν τῶν λόγων τῶν παίδων µου τῶν προφητῶν, οὓς ἐγὼ ἀποστέλλω πρὸς ὑµᾶς ὄρθρου καὶ ἀπέστειλα καὶ οὐκ εἰσηκούσατέ µου, (6) καὶ δώσω τὸν οἶκον τοῦτον ὥσπερ Σηλωµ καὶ τὴν πόλιν δώσω εἰς κατάραν πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν πάσης τῆς γῆς. (7) καὶ ἤκουσαν οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ ψευδοπροφῆται καὶ πᾶς ὁ λαὸς τοῦ Ιερεµιου λαλοῦντος τοὺς λόγους τούτους ἐν οἴκῳ κυρίου. (8) καὶ ἐγένετο Ιερεµιου παυσαµένου λαλοῦντος πάντα, ἃ συνέταξεν αὐτῷ κύριος λαλῆσαι παντὶ τῷ λαῷ, καὶ συνελάβοσαν αὐτὸν οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ ψευδοπροφῆται καὶ πᾶς ὁ λαὸς λέγων Θανάτῳ ἀποθανῇ, (9) ὅτι ἐπροφήτευσας τῷ ὀνόµατι κυρίου λέγων Ὥσπερ Σηλωµ ἔσται ὁ οἶκος οὗτος, καὶ ἡ πόλις αὕτη ἐρηµωθήσεται ἀπὸ κατοικούντων· καὶ ἐξεκκλησιάσθη πᾶς ὁ λαὸς ἐπὶ Ιερεµιαν ἐν οἴκῳ κυρίου. (10) Καὶ ἤκουσαν οἱ ἄρχοντες Ιουδα τὸν λόγον τοῦτον καὶ ἀνέβησαν ἐξ οἴκου τοῦ βασιλέως εἰς οἶκον κυρίου καὶ ἐκάθισαν ἐν προθύροις πύλης κυρίου τῆς καινῆς. (11) καὶ εἶπαν οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ ψευδοπροφῆται πρὸς τοὺς ἄρχοντας καὶ παντὶ τῷ λαῷ Κρίσις θανάτου τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ, ὅτι ἐπροφήτευσεν κατὰ τῆς πόλεως ταύτης, καθὼς ἠκούσατε ἐν τοῖς ὠσὶν ὑµῶν. (12) καὶ εἶπεν Ιερεµιας πρὸς τοὺς ἄρχοντας καὶ παντὶ τῷ λαῷ λέγων Κύριος ἀπέστειλέν µε προφητεῦσαι ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦτον καὶ ἐπὶ τὴν πόλιν ταύτην πάντας τοὺς λόγους τούτους, οὓς ἠκούσατε. (13) καὶ νῦν βελτίους ποιήσατε τὰς ὁδοὺς ὑµῶν καὶ τὰ ἔργα ὑµῶν καὶ ἀκούσατε τῆς φωνῆς κυρίου, καὶ παύσεται κύριος ἀπὸ τῶν κακῶν, ὧν ἐλάλησεν ἐφ’ ὑµᾶς. (14) καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἐν χερσὶν ὑµῶν· ποιήσατέ µοι ὡς συµφέρει καὶ ὡς βέλτιον ὑµῖν. (15) ἀλλ’ ἢ γνόντες γνώσεσθε ὅτι, εἰ ἀναιρεῖτέ µε, αἷµα ἀθῷον δίδοτε ἐφ’ ὑµᾶς καὶ ἐπὶ τὴν πόλιν ταύτην καὶ ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας ἐν αὐτῇ· ὅτι ἐν ἀληθείᾳ ἀπέσταλκέν µε κύριος πρὸς ὑµᾶς λαλῆσαι εἰς τὰ ὦτα ὑµῶν πάντας τοὺς λόγους τούτους. (16) καὶ εἶπαν οἱ ἄρχοντες καὶ πᾶς ὁ λαὸς πρὸς τοὺς ἱερεῖς καὶ πρὸς τοὺς ψευδοπροφήτας Οὐκ ἔστιν τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ κρίσις θανάτου, ὅτι ἐπὶ τῷ ὀνόµατι κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν ἐλάλησεν πρὸς ἡµᾶς. (17) καὶ ἀνέστησαν ἄνδρες τῶν πρεσβυτέρων τῆς γῆς καὶ εἶπαν πάσῃ τῇ συναγωγῇ τοῦ λαοῦ (18) Μιχαιας ὁ Μωραθίτης ἦν ἐν ταῖς ἡµέραις Εζεκιου βασιλέως Ιουδα καὶ εἶπεν παντὶ τῷ λαῷ Ιουδα Οὕτως εἶπεν κύριος Σιων ὡς ἀγρὸς ἀροτριαθήσεται, καὶ Ιερουσαληµ εἰς ἄβατον ἔσται καὶ τὸ ὄρος τοῦ οἴκου εἰς ἄλσος δρυµοῦ. (19) µὴ ἀνελὼν ἀνεῖλεν αὐτὸν Εζεκιας καὶ πᾶς Ιουδα; οὐχὶ ὅτι ἐφοβήθησαν τὸν κύριον καὶ ὅτι ἐδεήθησαν τοῦ προσώπου κυρίου, καὶ ἐπαύσατο κύριος ἀπὸ τῶν κακῶν, ὧν ἐλάλησεν ἐπ’ αὐτούς; καὶ ἡµεῖς ἐποιήσαµεν κακὰ µεγάλα ἐπὶ ψυχὰς ἡµῶν. — (20) καὶ ἄνθρωπος ἦν προφητεύων τῷ ὀνόµατι κυρίου, Ουριας υἱὸς Σαµαιου ἐκ Καριαθιαριµ, καὶ ἐπροφήτευσεν περὶ τῆς γῆς ταύτης κατὰ πάντας τοὺς λόγους Ιερεµιου. (21) καὶ ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς Ιωακιµ καὶ πάντες οἱ ἄρχοντες πάντας τοὺς λόγους αὐτοῦ καὶ ἐζήτουν ἀποκτεῖναι αὐτόν, καὶ ἤκουσεν Ουριας καὶ εἰσῆλθεν εἰς Αἴγυπτον. (22) καὶ ἐξαπέστειλεν ὁ βασιλεὺς ἄνδρας εἰς Αἴγυπτον, (23) καὶ ἐξηγάγοσαν αὐτὸν ἐκεῖθεν καὶ εἰσηγάγοσαν αὐτὸν πρὸς τὸν βασιλέα, καὶ ἐπάταξεν αὐτὸν ἐν µαχαίρᾳ καὶ ἔρριψεν αὐτὸν εἰς τὸ µνῆµα υἱῶν λαοῦ αὐτοῦ. (24) πλὴν χεὶρ Αχικαµ υἱοῦ Σαφαν ἦν µετὰ Ιερεµιου τοῦ µὴ παραδοῦναι αὐτὸν εἰς χεῖρας τοῦ λαοῦ τοῦ µὴ ἀνελεῖν αὐτόν.

34

(1) (2) Οὕτως εἶπεν κύριος Ποίησον δεσµοὺς καὶ κλοιοὺς καὶ περίθου περὶ τὸν τράχηλόν σου· (3) καὶ ἀποστελεῖς αὐτοὺς πρὸς βασιλέα Ιδουµαίας καὶ πρὸς βασιλέα Μωαβ καὶ πρὸς βασιλέα υἱῶν Αµµων καὶ πρὸς βασιλέα Τύρου καὶ πρὸς βασιλέα Σιδῶνος ἐν χερσὶν ἀγγέλων αὐτῶν τῶν ἐρχοµένων εἰς ἀπάντησιν αὐτῶν εἰς Ιερουσαληµ πρὸς Σεδεκιαν βασιλέα Ιουδα. (4) καὶ συντάξεις αὐτοῖς πρὸς τοὺς κυρίους αὐτῶν εἰπεῖν Οὕτως εἶπεν κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Οὕτως ἐρεῖτε πρὸς τοὺς κυρίους ὑµῶν (5) ὅτι ἐγὼ ἐποίησα τὴν γῆν ἐν τῇ ἰσχύι µου τῇ µεγάλῃ καὶ ἐν τῷ ἐπιχείρῳ µου τῷ ὑψηλῷ καὶ δώσω αὐτὴν ᾧ ἐὰν δόξῃ ἐν ὀφθαλµοῖς µου. (6) ἔδωκα τὴν γῆν τῷ Ναβουχοδονοσορ βασιλεῖ Βαβυλῶνος δουλεύειν αὐτῷ, καὶ τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ ἐργάζεσθαι αὐτῷ. (7) (8) καὶ τὸ ἔθνος καὶ ἡ βασιλεία, ὅσοι ἐὰν µὴ ἐµβάλωσιν τὸν τράχηλον αὐτῶν ὑπὸ τὸν ζυγὸν βασιλέως Βαβυλῶνος, ἐν µαχαίρᾳ καὶ ἐν λιµῷ ἐπισκέψοµαι αὐτούς, εἶπεν κύριος, ἕως ἐκλίπωσιν ἐν χειρὶ αὐτοῦ. (9) καὶ ὑµεῖς µὴ ἀκούετε τῶν ψευδοπροφητῶν ὑµῶν καὶ τῶν µαντευοµένων ὑµῖν καὶ τῶν ἐνυπνιαζοµένων ὑµῖν καὶ τῶν οἰωνισµάτων ὑµῶν καὶ τῶν φαρµάκων ὑµῶν τῶν λεγόντων Οὐ µὴ ἐργάσησθε τῷ βασιλεῖ Βαβυλῶνος· (10) ὅτι ψευδῆ αὐτοὶ προφητεύουσιν ὑµῖν πρὸς τὸ µακρῦναι ὑµᾶς ἀπὸ τῆς γῆς ὑµῶν. (11) καὶ τὸ ἔθνος, ὃ ἐὰν εἰσαγάγῃ τὸν τράχηλον αὐτοῦ ὑπὸ τὸν ζυγὸν βασιλέως Βαβυλῶνος καὶ ἐργάσηται αὐτῷ, καὶ καταλείψω αὐτὸν ἐπὶ τῆς γῆς αὐτοῦ, καὶ ἐργᾶται αὐτῷ καὶ ἐνοικήσει ἐν αὐτῇ. — (12) καὶ πρὸς Σεδεκιαν βασιλέα Ιουδα ἐλάλησα κατὰ πάντας τοὺς λόγους τούτους λέγων Εἰσαγάγετε τὸν τράχηλον ὑµῶν (13) (14) καὶ ἐργάσασθε τῷ βασιλεῖ Βαβυλῶνος, ὅτι ἄδικα αὐτοὶ προφητεύουσιν ὑµῖν· (15) ὅτι οὐκ ἀπέστειλα αὐτούς, φησὶν κύριος, καὶ προφητεύουσιν τῷ ὀνόµατί µου ἐπ’ ἀδίκῳ πρὸς τὸ ἀπολέσαι ὑµᾶς, καὶ ἀπολεῖσθε ὑµεῖς καὶ οἱ προφῆται ὑµῶν οἱ προφητεύοντες ὑµῖν ἐπ’ ἀδίκῳ ψευδῆ. (16) ὑµῖν καὶ παντὶ τῷ λαῷ τούτῳ καὶ τοῖς ἱερεῦσιν ἐλάλησα λέγων Οὕτως εἶπεν κύριος Μὴ ἀκούετε τῶν λόγων τῶν προφητῶν τῶν προφητευόντων ὑµῖν λεγόντων Ἰδοὺ σκεύη οἴκου κυρίου ἐπιστρέψει ἐκ Βαβυλῶνος· ὅτι ἄδικα αὐτοὶ προφητεύουσιν ὑµῖν, οὐκ ἀπέστειλα αὐτούς. (17) (18) εἰ προφῆταί εἰσιν καὶ εἰ ἔστιν λόγος κυρίου ἐν αὐτοῖς, ἀπαντησάτωσάν µοι· (19) ὅτι οὕτως εἶπεν κύριος Καὶ τῶν ἐπιλοίπων σκευῶν, (20) ὧν οὐκ ἔλαβεν βασιλεὺς Βαβυλῶνος, ὅτε ἀπῴκισεν τὸν Ιεχονιαν ἐξ Ιερουσαληµ, (21) (22) εἰς Βαβυλῶνα εἰσελεύσεται, λέγει κύριος.

35

(1) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ τετάρτῳ ἔτει Σεδεκια βασιλέως Ιουδα ἐν µηνὶ τῷ πέµπτῳ εἶπέν µοι Ανανιας υἱὸς Αζωρ ὁ ψευδοπροφήτης ὁ ἀπὸ Γαβαων ἐν οἴκῳ κυρίου κατ’ ὀφθαλµοὺς τῶν ἱερέων καὶ παντὸς τοῦ λαοῦ λέγων (2) Οὕτως εἶπεν κύριος Συνέτριψα τὸν ζυγὸν τοῦ βασιλέως Βαβυλῶνος· (3) ἔτι δύο ἔτη ἡµερῶν ἐγὼ ἀποστρέψω εἰς τὸν τόπον τοῦτον τὰ σκεύη οἴκου κυρίου (4) καὶ Ιεχονιαν καὶ τὴν ἀποικίαν Ιουδα, ὅτι συντρίψω τὸν ζυγὸν βασιλέως Βαβυλῶνος. (5) καὶ εἶπεν Ιερεµιας πρὸς Ανανιαν κατ’ ὀφθαλµοὺς παντὸς τοῦ λαοῦ καὶ κατ’ ὀφθαλµοὺς τῶν ἱερέων τῶν ἑστηκότων ἐν οἴκῳ κυρίου (6) καὶ εἶπεν Ιερεµιας Ἀληθῶς· οὕτω ποιήσαι κύριος· στήσαι τὸν λόγον σου, ὃν σὺ προφητεύεις, τοῦ ἐπιστρέψαι τὰ σκεύη οἴκου κυρίου καὶ πᾶσαν τὴν ἀποικίαν ἐκ Βαβυλῶνος εἰς τὸν τόπον τοῦτον. (7) πλὴν ἀκούσατε τὸν λόγον κυρίου, ὃν ἐγὼ λέγω εἰς τὰ ὦτα ὑµῶν καὶ εἰς τὰ ὦτα παντὸς τοῦ λαοῦ (8) Οἱ προφῆται οἱ γεγονότες πρότεροί µου καὶ πρότεροι ὑµῶν ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ ἐπροφήτευσαν ἐπὶ γῆς πολλῆς καὶ ἐπὶ βασιλείας µεγάλας εἰς πόλεµον· (9) ὁ προφήτης ὁ προφητεύσας εἰς εἰρήνην, ἐλθόντος τοῦ λόγου γνώσονται τὸν προφήτην, ὃν ἀπέστειλεν αὐτοῖς κύριος ἐν πίστει. (10) καὶ ἔλαβεν Ανανιας ἐν ὀφθαλµοῖς παντὸς τοῦ λαοῦ τοὺς κλοιοὺς ἀπὸ τοῦ τραχήλου Ιερεµιου καὶ συνέτριψεν αὐτούς. (11) καὶ εἶπεν Ανανιας κατ’ ὀφθαλµοὺς παντὸς τοῦ λαοῦ λέγων Οὕτως εἶπεν κύριος Οὕτως συντρίψω τὸν ζυγὸν βασιλέως Βαβυλῶνος ἀπὸ τραχήλων πάντων τῶν ἐθνῶν. καὶ ᾤχετο Ιερεµιας εἰς τὴν ὁδὸν αὐτοῦ. — (12) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρὸς Ιερεµιαν µετὰ τὸ συντρῖψαι Ανανιαν τοὺς κλοιοὺς ἀπὸ τοῦ τραχήλου αὐτοῦ λέγων (13) Βάδιζε καὶ εἰπὸν πρὸς Ανανιαν λέγων Οὕτως εἶπεν κύριος Κλοιοὺς ξυλίνους συνέτριψας, καὶ ποιήσω ἀντ’ αὐτῶν κλοιοὺς σιδηροῦς· (14) ὅτι οὕτως εἶπεν κύριος Ζυγὸν σιδηροῦν ἔθηκα ἐπὶ τὸν τράχηλον πάντων τῶν ἐθνῶν ἐργάζεσθαι τῷ βασιλεῖ Βαβυλῶνος. (15) καὶ εἶπεν Ιερεµιας τῷ Ανανια Οὐκ ἀπέσταλκέν σε κύριος, καὶ πεποιθέναι ἐποίησας τὸν λαὸν τοῦτον ἐπ’ ἀδίκῳ· (16) διὰ τοῦτο οὕτως εἶπεν κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐξαποστέλλω σε ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς, τούτῳ τῷ ἐνιαυτῷ ἀποθανῇ. (17) καὶ ἀπέθανεν ἐν τῷ µηνὶ τῷ ἑβδόµῳ.

36

(1) Καὶ οὗτοι οἱ λόγοι τῆς βίβλου, οὓς ἀπέστειλεν Ιερεµιας ἐξ Ιερουσαληµ πρὸς τοὺς πρεσβυτέρους τῆς ἀποικίας καὶ πρὸς τοὺς ἱερεῖς καὶ πρὸς τοὺς ψευδοπροφήτας ἐπιστολὴν εἰς Βαβυλῶνα τῇ ἀποικίᾳ καὶ πρὸς ἅπαντα τὸν λαὸν (2) ὕστερον ἐξελθόντος Ιεχονιου τοῦ βασιλέως καὶ τῆς βασιλίσσης καὶ τῶν εὐνούχων καὶ παντὸς ἐλευθέρου καὶ δεσµώτου καὶ τεχνίτου ἐξ Ιερουσαληµ (3) ἐν χειρὶ Ελεασα υἱοῦ Σαφαν καὶ Γαµαριου υἱοῦ Χελκιου, ὃν ἀπέστειλεν Σεδεκιας βασιλεὺς Ιουδα πρὸς βασιλέα Βαβυλῶνος εἰς Βαβυλῶνα, λέγων (4) Οὕτως εἶπεν κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ ἐπὶ τὴν ἀποικίαν, ἣν ἀπῴκισα ἀπὸ Ιερουσαληµ (5) Οἰκοδοµήσατε οἴκους καὶ κατοικήσατε καὶ φυτεύσατε παραδείσους καὶ φάγετε τοὺς καρποὺς αὐτῶν (6) καὶ λάβετε γυναῖκας καὶ τεκνοποιήσατε υἱοὺς καὶ θυγατέρας καὶ λάβετε τοῖς υἱοῖς ὑµῶν γυναῖκας καὶ τὰς θυγατέρας ὑµῶν ἀνδράσιν δότε καὶ πληθύνεσθε καὶ µὴ σµικρυνθῆτε (7) καὶ ζητήσατε εἰς εἰρήνην τῆς γῆς, εἰς ἣν ἀπῴκισα ὑµᾶς ἐκεῖ, καὶ προσεύξασθε περὶ αὐτῶν πρὸς κύριον, ὅτι ἐν εἰρήνῃ αὐτῆς ἔσται εἰρήνη ὑµῖν. (8) ὅτι οὕτως εἶπεν κύριος Μὴ ἀναπειθέτωσαν ὑµᾶς οἱ ψευδοπροφῆται οἱ ἐν ὑµῖν, καὶ µὴ ἀναπειθέτωσαν ὑµᾶς οἱ µάντεις ὑµῶν, καὶ µὴ ἀκούετε εἰς τὰ ἐνύπνια ὑµῶν, ἃ ὑµεῖς ἐνυπνιάζεσθε, (9) ὅτι ἄδικα αὐτοὶ προφητεύουσιν ὑµῖν ἐπὶ τῷ ὀνόµατί µου, καὶ οὐκ ἀπέστειλα αὐτούς. (10) ὅτι οὕτως εἶπεν κύριος Ὅταν µέλλῃ πληροῦσθαι Βαβυλῶνι ἑβδοµήκοντα ἔτη, ἐπισκέψοµαι ὑµᾶς καὶ ἐπιστήσω τοὺς λόγους µου ἐφ’ ὑµᾶς τοῦ τὸν λαὸν ὑµῶν ἀποστρέψαι εἰς τὸν τόπον τοῦτον· (11) καὶ λογιοῦµαι ἐφ’ ὑµᾶς λογισµὸν εἰρήνης καὶ οὐ κακὰ τοῦ δοῦναι ὑµῖν ταῦτα. (12) καὶ προσεύξασθε πρός µε, καὶ εἰσακούσοµαι ὑµῶν· (13) καὶ ἐκζητήσατέ µε, καὶ εὑρήσετέ µε, ὅτι ζητήσετέ µε ἐν ὅλῃ καρδίᾳ ὑµῶν, (14) καὶ ἐπιφανοῦµαι ὑµῖν. — (15) ὅτι εἴπατε Κατέστησεν ἡµῖν κύριος προφήτας ἐν Βαβυλῶνι, (16) (17) (18) (19) (20) (21) οὕτως εἶπεν κύριος ἐπὶ Αχιαβ καὶ ἐπὶ Σεδεκιαν Ἰδοὺ ἐγὼ δίδωµι αὐτοὺς εἰς χεῖρας βασιλέως Βαβυλῶνος, καὶ πατάξει αὐτοὺς κατ’ ὀφθαλµοὺς ὑµῶν. (22) καὶ λήµψονται ἀπ’ αὐτῶν κατάραν ἐν πάσῃ τῇ ἀποικίᾳ Ιουδα ἐν Βαβυλῶνι λέγοντες Ποιήσαι σε κύριος, ὡς Σεδεκιαν ἐποίησεν καὶ ὡς Αχιαβ, οὓς ἀπετηγάνισεν βασιλεὺς Βαβυλῶνος ἐν πυρὶ (23) δι’ ἣν ἐποίησαν ἀνοµίαν ἐν Ισραηλ καὶ ἐµοιχῶντο τὰς γυναῖκας τῶν πολιτῶν αὐτῶν καὶ λόγον ἐχρηµάτισαν ἐν τῷ ὀνόµατί µου, ὃν οὐ συνέταξα αὐτοῖς, καὶ ἐγὼ µάρτυς, φησὶν κύριος. — (24) καὶ πρὸς Σαµαιαν τὸν Νελαµίτην ἐρεῖς (25) Οὐκ ἀπέστειλά σε τῷ ὀνόµατί µου. καὶ πρὸς Σοφονιαν υἱὸν Μαασαιου τὸν ἱερέα εἰπέ (26) Κύριος ἔδωκέν σε εἰς ἱερέα ἀντὶ Ιωδαε τοῦ ἱερέως γενέσθαι ἐπιστάτην ἐν τῷ οἴκῳ κυρίου παντὶ ἀνθρώπῳ προφητεύοντι καὶ παντὶ ἀνθρώπῳ µαινοµένῳ, καὶ δώσεις αὐτὸν εἰς τὸ ἀπόκλεισµα καὶ εἰς τὸν καταρράκτην. (27) καὶ νῦν διὰ τί συνελοιδορήσατε Ιερεµιαν τὸν ἐξ Αναθωθ τὸν προφητεύσαντα ὑµῖν; (28) οὐ διὰ τοῦτο ἀπέστειλεν πρὸς ὑµᾶς εἰς Βαβυλῶνα λέγων Μακράν ἐστιν, οἰκοδοµήσατε οἰκίας καὶ κατοικήσατε καὶ φυτεύσατε κήπους καὶ φάγεσθε τὸν καρπὸν αὐτῶν; — (29) καὶ ἀνέγνω Σοφονιας τὸ βιβλίον εἰς τὰ ὦτα Ιερεµιου. (30) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρὸς Ιερεµιαν λέγων (31) Ἀπόστειλον πρὸς τὴν ἀποικίαν λέγων Οὕτως εἶπεν κύριος ἐπὶ Σαµαιαν τὸν Νελαµίτην Ἐπειδὴ ἐπροφήτευσεν ὑµῖν Σαµαιας, καὶ ἐγὼ οὐκ ἀπέστειλα αὐτόν, καὶ πεποιθέναι ἐποίησεν ὑµᾶς ἐπ’ ἀδίκοις, (32) διὰ τοῦτο οὕτως εἶπεν κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπισκέψοµαι ἐπὶ Σαµαιαν καὶ ἐπὶ τὸ γένος αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔσται αὐτῶν ἄνθρωπος ἐν µέσῳ ὑµῶν τοῦ ἰδεῖν τὰ ἀγαθά, ἃ ἐγὼ ποιήσω ὑµῖν· οὐκ ὄψονται.

37

(1) Ὁ λόγος ὁ γενόµενος πρὸς Ιερεµιαν παρὰ κυρίου εἰπεῖν (2) Οὕτως εἶπεν κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ λέγων Γράψον πάντας τοὺς λόγους, οὓς ἐχρηµάτισα πρὸς σέ, ἐπὶ βιβλίου· (3) ὅτι ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται, φησὶν κύριος, καὶ ἀποστρέψω τὴν ἀποικίαν λαοῦ µου Ισραηλ καὶ Ιουδα, εἶπεν κύριος, καὶ ἀποστρέψω αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν, ἣν ἔδωκα τοῖς πατράσιν αὐτῶν, καὶ κυριεύσουσιν αὐτῆς. (4) Καὶ οὗτοι οἱ λόγοι, οὓς ἐλάλησεν κύριος ἐπὶ Ισραηλ καὶ Ιουδα (5) Οὕτως εἶπεν κύριος Φωνὴν φόβου ἀκούσεσθε· φόβος, καὶ οὐκ ἔστιν εἰρήνη. (6) ἐρωτήσατε καὶ ἴδετε εἰ ἔτεκεν ἄρσεν, καὶ περὶ φόβου, ἐν ᾧ καθέξουσιν ὀσφὺν καὶ σωτηρίαν· διότι ἑώρακα πάντα ἄνθρωπον καὶ αἱ χεῖρες αὐτοῦ ἐπὶ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ, ἐστράφησαν πρόσωπα, εἰς ἴκτερον (7) ἐγενήθη. ὅτι µεγάλη ἡ ἡµέρα ἐκείνη καὶ οὐκ ἔστιν τοιαύτη, καὶ χρόνος στενός ἐστιν τῷ Ιακωβ, καὶ ἀπὸ τούτου σωθήσεται. (8) ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ, εἶπεν κύριος, συντρίψω τὸν ζυγὸν ἀπὸ τοῦ τραχήλου αὐτῶν καὶ τοὺς δεσµοὺς αὐτῶν διαρρήξω, καὶ οὐκ ἐργῶνται αὐτοὶ ἔτι ἀλλοτρίοις· (9) καὶ ἐργῶνται τῷ κυρίῳ θεῷ αὐτῶν, καὶ τὸν Δαυιδ βασιλέα αὐτῶν ἀναστήσω αὐτοῖς. (10) (11) (12) Οὕτως εἶπεν κύριος Ἀνέστησα σύντριµµα, ἀλγηρὰ ἡ πληγή σου· (13) οὐκ ἔστιν κρίνων κρίσιν σου, εἰς ἀλγηρὸν ἰατρεύθης, ὠφέλεια οὐκ ἔστιν σοι. (14) πάντες οἱ φίλοι σου ἐπελάθοντό σου, οὐ µὴ ἐπερωτήσουσιν· ὅτι πληγὴν ἐχθροῦ ἔπαισά σε, παιδείαν στερεάν, ἐπὶ πᾶσαν ἀδικίαν σου ἐπλήθυναν αἱ ἁµαρτίαι σου. (16) διὰ τοῦτο πάντες οἱ ἔσθοντές σε βρωθήσονται, καὶ πάντες οἱ ἐχθροί σου, κρέας αὐτῶν πᾶν ἔδονται· ἐπὶ πλῆθος ἀδικιῶν σου ἐπληθύνθησαν αἱ ἁµαρτίαι σου, ἐποίησαν ταῦτά σοι· καὶ ἔσονται οἱ διαφοροῦντές σε εἰς διαφόρηµα, καὶ πάντας τοὺς προνοµεύοντάς σε δώσω εἰς προνοµήν. (17) ὅτι ἀνάξω τὸ ἴαµά σου, ἀπὸ πληγῆς ὀδυνηρᾶς ἰατρεύσω σε, φησὶν κύριος, ὅτι ἐσπαρµένη ἐκλήθης· θήρευµα ὑµῶν ἐστιν, ὅτι ζητῶν οὐκ ἔστιν αὐτήν. (18) οὕτως εἶπεν κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστρέψω τὴν ἀποικίαν Ιακωβ καὶ αἰχµαλωσίαν αὐτοῦ ἐλεήσω· καὶ οἰκοδοµηθήσεται πόλις ἐπὶ τὸ ὕψος αὐτῆς, καὶ ὁ ναὸς κατὰ τὸ κρίµα αὐτοῦ καθεδεῖται. (19) καὶ ἐξελεύσονται ἀπ’ αὐτῶν ᾄδοντες καὶ φωνὴ παιζόντων· καὶ πλεονάσω αὐτούς, καὶ οὐ µὴ ἐλαττωθῶσιν. (20) καὶ εἰσελεύσονται οἱ υἱοὶ αὐτῶν ὡς τὸ πρότερον, καὶ τὰ µαρτύρια αὐτῶν κατὰ πρόσωπόν µου ὀρθωθήσεται· καὶ ἐπισκέψοµαι τοὺς θλίβοντας αὐτούς. (21) καὶ ἔσονται ἰσχυρότεροι αὐτοῦ ἐπ’ αὐτούς, καὶ ὁ ἄρχων αὐτοῦ ἐξ αὐτοῦ ἐξελεύσεται· καὶ συνάξω αὐτούς, καὶ ἀποστρέψουσιν πρός µε· ὅτι τίς ἐστιν οὗτος, ὃς ἔδωκεν τὴν καρδίαν αὐτοῦ ἀποστρέψαι πρός µε; φησὶν κύριος. (22) (23) ὅτι ὀργὴ κυρίου ἐξῆλθεν θυµώδης, ἐξῆλθεν ὀργὴ στρεφοµένη, ἐπ’ ἀσεβεῖς ἥξει. (24) οὐ µὴ ἀποστραφῇ ὀργὴ θυµοῦ κυρίου, ἕως ποιήσῃ καὶ ἕως καταστήσῃ ἐγχείρηµα καρδίας αὐτοῦ· ἐπ’ ἐσχάτων τῶν ἡµερῶν γνώσεσθε αὐτά.

38

(1) Ἐν τῷ χρόνῳ ἐκείνῳ, εἶπεν κύριος, ἔσοµαι εἰς θεὸν τῷ γένει Ισραηλ, καὶ αὐτοὶ ἔσονταί µοι εἰς λαόν. (2) οὕτως εἶπεν κύριος Εὗρον θερµὸν ἐν ἐρήµῳ µετὰ ὀλωλότων ἐν µαχαίρᾳ· βαδίσατε καὶ µὴ ὀλέσητε τὸν Ισραηλ. (3) κύριος πόρρωθεν ὤφθη αὐτῷ Ἀγάπησιν αἰωνίαν ἠγάπησά σε, διὰ τοῦτο εἵλκυσά σε εἰς οἰκτίρηµα. (4) ἔτι οἰκοδοµήσω σε, καὶ οἰκοδοµηθήσῃ, παρθένος Ισραηλ· ἔτι λήµψῃ τύµπανόν σου καὶ ἐξελεύσῃ µετὰ συναγωγῆς παιζόντων. (5) ἔτι φυτεύσατε ἀµπελῶνας ἐν ὄρεσιν Σαµαρείας, φυτεύσατε καὶ αἰνέσατε. (6) ὅτι ἔστιν ἡµέρα κλήσεως ἀπολογουµένων ἐν ὄρεσιν Εφραιµ Ἀνάστητε καὶ ἀνάβητε εἰς Σιων πρὸς κύριον τὸν θεὸν ἡµῶν. — (7) ὅτι οὕτως εἶπεν κύριος τῷ Ιακωβ Εὐφράνθητε καὶ χρεµετίσατε ἐπὶ κεφαλὴν ἐθνῶν, ἀκουστὰ ποιήσατε καὶ αἰνέσατε· εἴπατε Ἔσωσεν κύριος τὸν λαὸν αὐτοῦ, τὸ κατάλοιπον τοῦ Ισραηλ. (8) ἰδοὺ ἐγὼ ἄγω αὐτοὺς ἀπὸ βορρᾶ καὶ συνάξω αὐτοὺς ἀπ’ ἐσχάτου τῆς γῆς ἐν ἑορτῇ φασεκ· καὶ τεκνοποιήσῃ ὄχλον πολύν, καὶ ἀποστρέψουσιν ὧδε. (9) ἐν κλαυθµῷ ἐξῆλθον, καὶ ἐν παρακλήσει ἀνάξω αὐτοὺς αὐλίζων ἐπὶ διώρυγας ὑδάτων ἐν ὁδῷ ὀρθῇ, καὶ οὐ µὴ πλανηθῶσιν ἐν αὐτῇ· ὅτι ἐγενόµην τῷ Ισραηλ εἰς πατέρα, καὶ Εφραιµ πρωτότοκός µού ἐστιν. (10) Ἀκούσατε λόγον κυρίου, ἔθνη, καὶ ἀναγγείλατε εἰς νήσους τὰς µακρότερον· εἴπατε Ὁ λικµήσας τὸν Ισραηλ συνάξει αὐτὸν καὶ φυλάξει αὐτὸν ὡς ὁ βόσκων τὸ ποίµνιον αὐτοῦ. (11) ὅτι ἐλυτρώσατο κύριος τὸν Ιακωβ, ἐξείλατο αὐτὸν ἐκ χειρὸς στερεωτέρων αὐτοῦ. (12) καὶ ἥξουσιν καὶ εὐφρανθήσονται ἐν τῷ ὄρει Σιων· καὶ ἥξουσιν ἐπ’ ἀγαθὰ κυρίου, ἐπὶ γῆν σίτου καὶ οἴνου καὶ καρπῶν καὶ κτηνῶν καὶ προβάτων, καὶ ἔσται ἡ ψυχὴ αὐτῶν ὥσπερ ξύλον ἔγκαρπον, καὶ οὐ πεινάσουσιν ἔτι. (13) τότε χαρήσονται παρθένοι ἐν συναγωγῇ νεανίσκων, καὶ πρεσβῦται χαρήσονται, καὶ στρέψω τὸ πένθος αὐτῶν εἰς χαρµονὴν καὶ ποιήσω αὐτοὺς εὐφραινοµένους. (14) µεγαλυνῶ καὶ µεθύσω τὴν ψυχὴν τῶν ἱερέων υἱῶν Λευι, καὶ ὁ λαός µου τῶν ἀγαθῶν µου ἐµπλησθήσεται. (15) Οὕτως εἶπεν κύριος Φωνὴ ἐν Ραµα ἠκούσθη θρήνου καὶ κλαυθµοῦ καὶ ὀδυρµοῦ· Ραχηλ ἀποκλαιοµένη οὐκ ἤθελεν παύσασθαι ἐπὶ τοῖς υἱοῖς αὐτῆς, ὅτι οὐκ εἰσίν. (16) οὕτως εἶπεν κύριος Διαλιπέτω ἡ φωνή σου ἀπὸ κλαυθµοῦ καὶ οἱ ὀφθαλµοί σου ἀπὸ δακρύων σου, ὅτι ἔστιν µισθὸς τοῖς σοῖς ἔργοις, καὶ ἐπιστρέψουσιν ἐκ γῆς ἐχθρῶν, (17) µόνιµον τοῖς σοῖς τέκνοις. (18) ἀκοὴν ἤκουσα Εφραιµ ὀδυροµένου Ἐπαίδευσάς µε, καὶ ἐπαιδεύθην ἐγώ· ὥσπερ µόσχος οὐκ ἐδιδάχθην· ἐπίστρεψόν µε, καὶ ἐπιστρέψω, ὅτι σὺ κύριος ὁ θεός µου. (19) ὅτι ὕστερον αἰχµαλωσίας µου µετενόησα καὶ ὕστερον τοῦ γνῶναί µε ἐστέναξα ἐφ’ ἡµέρας αἰσχύνης καὶ ὑπέδειξά σοι ὅτι ἔλαβον ὀνειδισµὸν ἐκ νεότητός µου. (20) υἱὸς ἀγαπητὸς Εφραιµ ἐµοί, παιδίον ἐντρυφῶν, ὅτι ἀνθ’ ὧν οἱ λόγοι µου ἐν αὐτῷ, µνείᾳ µνησθήσοµαι αὐτοῦ· διὰ τοῦτο ἔσπευσα ἐπ’ αὐτῷ, ἐλεῶν ἐλεήσω αὐτόν, φησὶν κύριος. (21) Στῆσον σεαυτήν, Σιων, ποίησον τιµωρίαν, δὸς καρδίαν σου εἰς τοὺς ὤµους· ὁδὸν ἣν ἐπορεύθης ἀποστράφητι, παρθένος Ισραηλ, ἀποστράφητι εἰς τὰς πόλεις σου πενθοῦσα. (22) ἕως πότε ἀποστρέψεις, θυγάτηρ ἠτιµωµένη; ὅτι ἔκτισεν κύριος σωτηρίαν εἰς καταφύτευσιν καινήν, ἐν σωτηρίᾳ περιελεύσονται ἄνθρωποι. (23) οὕτως εἶπεν κύριος Ἔτι ἐροῦσιν τὸν λόγον τοῦτον ἐν γῇ Ιουδα καὶ ἐν πόλεσιν αὐτοῦ, ὅταν ἀποστρέψω τὴν αἰχµαλωσίαν αὐτοῦ Εὐλογηµένος κύριος ἐπὶ δίκαιον ὄρος τὸ ἅγιον αὐτοῦ (24) καὶ ἐνοικοῦντες ἐν ταῖς πόλεσιν Ιουδα καὶ ἐν πάσῃ τῇ γῇ αὐτοῦ ἅµα γεωργῷ, καὶ ἀρθήσεται ἐν ποιµνίῳ. (25) ὅτι ἐµέθυσα πᾶσαν ψυχὴν διψῶσαν καὶ πᾶσαν ψυχὴν πεινῶσαν ἐνέπλησα. (26) διὰ τοῦτο ἐξηγέρθην καὶ εἶδον, καὶ ὁ ὕπνος µου ἡδύς µοι ἐγενήθη. (27) διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται, φησὶν κύριος, καὶ σπερῶ τὸν Ισραηλ καὶ τὸν Ιουδαν σπέρµα ἀνθρώπου καὶ σπέρµα κτήνους. (28) καὶ ἔσται ὥσπερ ἐγρηγόρουν ἐπ’ αὐτοὺς καθαιρεῖν καὶ κακοῦν, οὕτως γρηγορήσω ἐπ’ αὐτοὺς τοῦ οἰκοδοµεῖν καὶ καταφυτεύειν, φησὶν κύριος. (29) ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις οὐ µὴ εἴπωσιν Οἱ πατέρες ἔφαγον ὄµφακα, καὶ οἱ ὀδόντες τῶν τέκνων ᾑµωδίασαν· (30) ἀλλ’ ἢ ἕκαστος ἐν τῇ ἑαυτοῦ ἁµαρτίᾳ ἀποθανεῖται, καὶ τοῦ φαγόντος τὸν ὄµφακα αἱµωδιάσουσιν οἱ ὀδόντες αὐτοῦ. (31) Ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται, φησὶν κύριος, καὶ διαθήσοµαι τῷ οἴκῳ Ισραηλ καὶ τῷ οἴκῳ Ιουδα διαθήκην καινήν, (32) οὐ κατὰ τὴν διαθήκην, ἣν διεθέµην τοῖς πατράσιν αὐτῶν ἐν ἡµέρᾳ ἐπιλαβοµένου µου τῆς χειρὸς αὐτῶν ἐξαγαγεῖν αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου, ὅτι αὐτοὶ οὐκ ἐνέµειναν ἐν τῇ διαθήκῃ µου, καὶ ἐγὼ ἠµέλησα αὐτῶν, φησὶν κύριος· (33) ὅτι αὕτη ἡ διαθήκη, ἣν διαθήσοµαι τῷ οἴκῳ Ισραηλ µετὰ τὰς ἡµέρας ἐκείνας, φησὶν κύριος Διδοὺς δώσω νόµους µου εἰς τὴν διάνοιαν αὐτῶν καὶ ἐπὶ καρδίας αὐτῶν γράψω αὐτούς· καὶ ἔσοµαι αὐτοῖς εἰς θεόν, καὶ αὐτοὶ ἔσονταί µοι εἰς λαόν· (34) καὶ οὐ µὴ διδάξωσιν ἕκαστος τὸν πολίτην αὐτοῦ καὶ ἕκαστος τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ λέγων Γνῶθι τὸν κύριον· ὅτι πάντες εἰδήσουσίν µε ἀπὸ µικροῦ αὐτῶν καὶ ἕως µεγάλου αὐτῶν, ὅτι ἵλεως ἔσοµαι ταῖς ἀδικίαις αὐτῶν καὶ τῶν ἁµαρτιῶν αὐτῶν οὐ µὴ µνησθῶ ἔτι. — (35) ἐὰν ὑψωθῇ ὁ οὐρανὸς εἰς τὸ µετέωρον, φησὶν κύριος, καὶ ἐὰν ταπεινωθῇ τὸ ἔδαφος τῆς γῆς κάτω, καὶ ἐγὼ οὐκ ἀποδοκιµῶ τὸ γένος Ισραηλ, φησὶν κύριος, περὶ πάντων, ὧν ἐποίησαν. (36) οὕτως εἶπεν κύριος ὁ δοὺς τὸν ἥλιον εἰς φῶς τῆς ἡµέρας, σελήνην καὶ ἀστέρας εἰς φῶς τῆς νυκτός, καὶ κραυγὴν ἐν θαλάσσῃ καὶ ἐβόµβησεν τὰ κύµατα αὐτῆς, κύριος παντοκράτωρ ὄνοµα αὐτῷ (37) Ἐὰν παύσωνται οἱ νόµοι οὗτοι ἀπὸ προσώπου µου, φησὶν κύριος, καὶ τὸ γένος Ισραηλ παύσεται γενέσθαι ἔθνος κατὰ πρόσωπόν µου πάσας τὰς ἡµέρας. — (38) ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται, φησὶν κύριος, καὶ οἰκοδοµηθήσεται πόλις τῷ κυρίῳ ἀπὸ πύργου Αναµεηλ ἕως πύλης τῆς γωνίας· (39) καὶ ἐξελεύσεται ἡ διαµέτρησις αὐτῆς ἀπέναντι αὐτῶν ἕως βουνῶν Γαρηβ καὶ περικυκλωθήσεται κύκλῳ ἐξ ἐκλεκτῶν λίθων· (40) καὶ πάντες ασαρηµωθ ἕως ναχαλ Κεδρων ἕως γωνίας πύλης ἵππων ἀνατολῆς ἁγίασµα τῷ κυρίῳ καὶ οὐκέτι οὐ µὴ ἐκλίπῃ καὶ οὐ µὴ καθαιρεθῇ ἕως τοῦ αἰῶνος.

39

(1) Ὁ λόγος ὁ γενόµενος παρὰ κυρίου πρὸς Ιερεµιαν ἐν τῷ ἐνιαυτῷ τῷ δεκάτῳ τῷ βασιλεῖ Σεδεκια, οὗτος ἐνιαυτὸς ὀκτωκαιδέκατος τῷ βασιλεῖ Ναβουχοδονοσορ βασιλεῖ Βαβυλῶνος, (2) καὶ δύναµις βασιλέως Βαβυλῶνος ἐχαράκωσεν ἐπὶ Ιερουσαληµ, καὶ Ιερεµιας ἐφυλάσσετο ἐν αὐλῇ τῆς φυλακῆς, ἥ ἐστιν ἐν οἴκῳ τοῦ βασιλέως, (3) ἐν ᾗ κατέκλεισεν αὐτὸν ὁ βασιλεὺς Σεδεκιας λέγων Διὰ τί σὺ προφητεύεις λέγων Οὕτως εἶπεν κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ δίδωµι τὴν πόλιν ταύτην ἐν χερσὶν βασιλέως Βαβυλῶνος, καὶ λήµψεται αὐτήν, (4) καὶ Σεδεκιας οὐ µὴ σωθῇ ἐκ χειρὸς τῶν Χαλδαίων, ὅτι παραδόσει παραδοθήσεται εἰς χεῖρας βασιλέως Βαβυλῶνος, καὶ λαλήσει στόµα αὐτοῦ πρὸς στόµα αὐτοῦ, καὶ οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτοῦ τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ ὄψονται, (5) καὶ εἰσελεύσεται Σεδεκιας εἰς Βαβυλῶνα καὶ ἐκεῖ καθιεῖται. (6) καὶ λόγος κυρίου ἐγενήθη πρὸς Ιερεµιαν λέγων (7) Ἰδοὺ Αναµεηλ υἱὸς Σαλωµ ἀδελφοῦ πατρός σου ἔρχεται πρὸς σὲ λέγων Κτῆσαι σεαυτῷ τὸν ἀγρόν µου τὸν ἐν Αναθωθ, ὅτι σοὶ κρίµα παραλαβεῖν εἰς κτῆσιν. (8) καὶ ἦλθεν πρός µε Αναµεηλ υἱὸς Σαλωµ ἀδελφοῦ πατρός µου εἰς τὴν αὐλὴν τῆς φυλακῆς καὶ εἶπέν µοι Κτῆσαι τὸν ἀγρόν µου τὸν ἐν γῇ Βενιαµιν τὸν ἐν Αναθωθ, ὅτι σοὶ κρίµα κτήσασθαι, καὶ σὺ πρεσβύτερος. καὶ ἔγνων ὅτι λόγος κυρίου ἐστίν, (9) καὶ ἐκτησάµην τὸν ἀγρὸν Αναµεηλ υἱοῦ ἀδελφοῦ πατρός µου καὶ ἔστησα αὐτῷ ἑπτὰ σίκλους καὶ δέκα ἀργυρίου· (10) καὶ ἔγραψα εἰς βιβλίον καὶ ἐσφραγισάµην καὶ διεµαρτυράµην µάρτυρας καὶ ἔστησα τὸ ἀργύριον ἐν ζυγῷ. (11) καὶ ἔλαβον τὸ βιβλίον τῆς κτήσεως τὸ ἐσφραγισµένον καὶ τὸ ἀνεγνωσµένον (12) καὶ ἔδωκα αὐτὸ τῷ Βαρουχ υἱῷ Νηριου υἱοῦ Μαασαιου κατ’ ὀφθαλµοὺς Αναµεηλ υἱοῦ ἀδελφοῦ πατρός µου καὶ κατ’ ὀφθαλµοὺς τῶν ἑστηκότων καὶ γραφόντων ἐν τῷ βιβλίῳ τῆς κτήσεως καὶ κατ’ ὀφθαλµοὺς τῶν Ιουδαίων τῶν ἐν τῇ αὐλῇ τῆς φυλακῆς. (13) καὶ συνέταξα τῷ Βαρουχ κατ’ ὀφθαλµοὺς αὐτῶν λέγων (14) Οὕτως εἶπεν κύριος παντοκράτωρ Λαβὲ τὸ βιβλίον τῆς κτήσεως τοῦτο καὶ τὸ βιβλίον τὸ ἀνεγνωσµένον καὶ θήσεις αὐτὸ εἰς ἀγγεῖον ὀστράκινον, ἵνα διαµείνῃ ἡµέρας πλείους. (15) ὅτι οὕτως εἶπεν κύριος Ἔτι κτηθήσονται ἀγροὶ καὶ οἰκίαι καὶ ἀµπελῶνες ἐν τῇ γῇ ταύτῃ. (16) Καὶ προσευξάµην πρὸς κύριον µετὰ τὸ δοῦναί µε τὸ βιβλίον τῆς κτήσεως πρὸς Βαρουχ υἱὸν Νηριου λέγων (17) Ὦ κύριε, σὺ ἐποίησας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν τῇ ἰσχύι σου τῇ µεγάλῃ καὶ τῷ βραχίονί σου τῷ ὑψηλῷ καὶ τῷ µετεώρῳ, οὐ µὴ ἀποκρυβῇ ἀπὸ σοῦ οὐθέν, (18) ποιῶν ἔλεος εἰς χιλιάδας καὶ ἀποδιδοὺς ἁµαρτίας πατέρων εἰς κόλπους τέκνων αὐτῶν µετ’ αὐτούς, ὁ θεὸς ὁ µέγας καὶ ἰσχυρός, (19) κύριος µεγάλης βουλῆς καὶ δυνατὸς τοῖς ἔργοις, ὁ θεὸς ὁ µέγας ὁ παντοκράτωρ καὶ µεγαλώνυµος κύριος· οἱ ὀφθαλµοί σου εἰς τὰς ὁδοὺς τῶν υἱῶν τῶν ἀνθρώπων δοῦναι ἑκάστῳ κατὰ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ· (20) ὃς ἐποίησας σηµεῖα καὶ τέρατα ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης καὶ ἐν Ισραηλ καὶ ἐν τοῖς γηγενέσιν καὶ ἐποίησας σεαυτῷ ὄνοµα ὡς ἡ ἡµέρα αὕτη (21) καὶ ἐξήγαγες τὸν λαόν σου Ισραηλ ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐν σηµείοις καὶ ἐν τέρασιν καὶ ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ ἐν βραχίονι ὑψηλῷ καὶ ἐν ὁράµασιν µεγάλοις (22) καὶ ἔδωκας αὐτοῖς τὴν γῆν ταύτην, ἣν ὤµοσας τοῖς πατράσιν αὐτῶν, γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι· (23) καὶ εἰσήλθοσαν καὶ ἐλάβοσαν αὐτὴν καὶ οὐκ ἤκουσαν τῆς φωνῆς σου καὶ ἐν τοῖς προστάγµασίν σου οὐκ ἐπορεύθησαν· ἅπαντα, ἃ ἐνετείλω αὐτοῖς, οὐκ ἐποίησαν· καὶ ἐποίησας συµβῆναι αὐτοῖς πάντα τὰ κακὰ ταῦτα. (24) ἰδοὺ ὄχλος ἥκει εἰς τὴν πόλιν ταύτην συλλαβεῖν αὐτήν, καὶ ἡ πόλις ἐδόθη εἰς χεῖρας Χαλδαίων τῶν πολεµούντων αὐτὴν ἀπὸ προσώπου µαχαίρας καὶ τοῦ λιµοῦ· ὡς ἐλάλησας, οὕτως ἐγένετο. (25) καὶ σὺ λέγεις πρός µε Κτῆσαι σεαυτῷ ἀγρὸν ἀργυρίου· καὶ ἔγραψα βιβλίον καὶ ἐσφραγισάµην καὶ ἐπεµαρτυράµην µάρτυρας· καὶ ἡ πόλις ἐδόθη εἰς χεῖρας Χαλδαίων. (26) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (27) Ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς πάσης σαρκός· µὴ ἀπ’ ἐµοῦ κρυβήσεταί τι; (28) διὰ τοῦτο οὕτως εἶπεν κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Δοθεῖσα παραδοθήσεται ἡ πόλις αὕτη εἰς χεῖρας βασιλέως Βαβυλῶνος, καὶ λήµψεται αὐτήν, (29) καὶ ἥξουσιν οἱ Χαλδαῖοι πολεµοῦντες ἐπὶ τὴν πόλιν ταύτην καὶ καύσουσιν τὴν πόλιν ταύτην ἐν πυρὶ καὶ κατακαύσουσιν τὰς οἰκίας, ἐν αἷς ἐθυµιῶσαν ἐπὶ τῶν δωµάτων αὐτῶν τῇ Βααλ καὶ ἔσπενδον σπονδὰς θεοῖς ἑτέροις πρὸς τὸ παραπικρᾶναί µε. (30) ὅτι ἦσαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ οἱ υἱοὶ Ιουδα µόνοι ποιοῦντες τὸ πονηρὸν κατ’ ὀφθαλµούς µου ἐκ νεότητος αὐτῶν· (31) ὅτι ἐπὶ τὴν ὀργήν µου καὶ ἐπὶ τὸν θυµόν µου ἦν ἡ πόλις αὕτη ἀφ’ ἧς ἡµέρας ᾠκοδόµησαν αὐτὴν καὶ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης ἀπαλλάξαι αὐτὴν ἀπὸ προσώπου µου (32) διὰ πάσας τὰς πονηρίας τῶν υἱῶν Ισραηλ καὶ Ιουδα, ὧν ἐποίησαν πικρᾶναί µε αὐτοὶ καὶ οἱ βασιλεῖς αὐτῶν καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτῶν καὶ οἱ ἱερεῖς αὐτῶν καὶ οἱ προφῆται αὐτῶν, ἄνδρες Ιουδα καὶ οἱ κατοικοῦντες Ιερουσαληµ, (33) καὶ ἐπέστρεψαν πρός µε νῶτον καὶ οὐ πρόσωπον, καὶ ἐδίδαξα αὐτοὺς ὄρθρου καὶ ἐδίδαξα, καὶ οὐκ ἤκουσαν ἐπιλαβεῖν παιδείαν· (34) καὶ ἔθηκαν τὰ µιάσµατα αὐτῶν ἐν τῷ οἴκῳ, οὗ ἐπεκλήθη τὸ ὄνοµά µου ἐπ’ αὐτῷ, ἐν ἀκαθαρσίαις αὐτῶν (35) καὶ ᾠκοδόµησαν τοὺς βωµοὺς τῇ Βααλ τοὺς ἐν φάραγγι υἱοῦ Εννοµ τοῦ ἀναφέρειν τοὺς υἱοὺς αὐτῶν καὶ τὰς θυγατέρας αὐτῶν τῷ Μολοχ βασιλεῖ, ἃ οὐ συνέταξα αὐτοῖς καὶ οὐκ ἀνέβη ἐπὶ καρδίαν µου, τοῦ ποιῆσαι τὸ βδέλυγµα τοῦτο πρὸς τὸ ἐφαµαρτεῖν τὸν Ιουδαν. — (36) καὶ νῦν οὕτως εἶπεν κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ ἐπὶ τὴν πόλιν, ἣν σὺ λέγεις Παραδοθήσεται εἰς χεῖρας βασιλέως Βαβυλῶνος ἐν µαχαίρᾳ καὶ ἐν λιµῷ καὶ ἐν ἀποστολῇ (37) Ἰδοὺ ἐγὼ συνάγω αὐτοὺς ἐκ πάσης τῆς γῆς, οὗ διέσπειρα αὐτοὺς ἐκεῖ ἐν ὀργῇ µου καὶ τῷ θυµῷ µου καὶ παροξυσµῷ µεγάλῳ, καὶ ἐπιστρέψω αὐτοὺς εἰς τὸν τόπον τοῦτον καὶ καθιῶ αὐτοὺς πεποιθότας, (38) καὶ ἔσονταί µοι εἰς λαόν, καὶ ἐγὼ ἔσοµαι αὐτοῖς εἰς θεόν. (39) καὶ δώσω αὐτοῖς ὁδὸν ἑτέραν καὶ καρδίαν ἑτέραν φοβηθῆναί µε πάσας τὰς ἡµέρας εἰς ἀγαθὸν αὐτοῖς καὶ τοῖς τέκνοις αὐτῶν µετ’ αὐτούς. (40) καὶ διαθήσοµαι αὐτοῖς διαθήκην αἰωνίαν, ἣν οὐ µὴ ἀποστρέψω ὄπισθεν αὐτῶν· καὶ τὸν φόβον µου δώσω εἰς τὴν καρδίαν αὐτῶν πρὸς τὸ µὴ ἀποστῆναι αὐτοὺς ἀπ’ ἐµοῦ. (41) καὶ ἐπισκέψοµαι τοῦ ἀγαθῶσαι αὐτοὺς καὶ φυτεύσω αὐτοὺς ἐν τῇ γῇ ταύτῃ ἐν πίστει καὶ ἐν πάσῃ καρδίᾳ καὶ ἐν πάσῃ ψυχῇ. (42) ὅτι οὕτως εἶπεν κύριος Καθὰ ἐπήγαγον ἐπὶ τὸν λαὸν τοῦτον πάντα τὰ κακὰ τὰ µεγάλα ταῦτα, οὕτως ἐγὼ ἐπάξω ἐπ’ αὐτοὺς πάντα τὰ ἀγαθά, ἃ ἐλάλησα ἐπ’ αὐτούς. (43) καὶ κτηθήσονται ἔτι ἀγροὶ ἐν τῇ γῇ, ᾗ σὺ λέγεις Ἄβατός ἐστιν ἀπὸ ἀνθρώπων καὶ κτήνους καὶ παρεδόθησαν εἰς χεῖρας Χαλδαίων. (44) καὶ κτήσονται ἀγροὺς ἐν ἀργυρίῳ, καὶ γράψεις βιβλίον καὶ σφραγιῇ καὶ διαµαρτυρῇ µάρτυρας ἐν γῇ Βενιαµιν καὶ κύκλῳ Ιερουσαληµ καὶ ἐν πόλεσιν Ιουδα καὶ ἐν πόλεσιν τοῦ ὄρους καὶ ἐν πόλεσιν τῆς Σεφηλα καὶ ἐν πόλεσιν τῆς Ναγεβ, ὅτι ἀποστρέψω τὰς ἀποικίας αὐτῶν.

40

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρὸς Ιερεµιαν δεύτερον, καὶ αὐτὸς ἦν ἔτι δεδεµένος ἐν τῇ αὐλῇ τῆς φυλακῆς, λέγων (2) Οὕτως εἶπεν κύριος ποιῶν γῆν καὶ πλάσσων αὐτὴν τοῦ ἀνορθῶσαι αὐτήν, κύριος ὄνοµα αὐτῷ (3) Κέκραξον πρός µε, καὶ ἀποκριθήσοµαί σοι καὶ ἀπαγγελῶ σοι µεγάλα καὶ ἰσχυρά, ἃ οὐκ ἔγνως αὐτά. (4) ὅτι οὕτως εἶπεν κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ περὶ οἴκων τῆς πόλεως ταύτης καὶ περὶ οἴκων βασιλέως Ιουδα τῶν καθῃρηµένων εἰς χάρακας καὶ προµαχῶνας (5) τοῦ µάχεσθαι πρὸς τοὺς Χαλδαίους καὶ πληρῶσαι αὐτὴν τῶν νεκρῶν τῶν ἀνθρώπων, οὓς ἐπάταξα ἐν ὀργῇ µου καὶ ἐν θυµῷ µου, καὶ ἀπέστρεψα τὸ πρόσωπόν µου ἀπ’ αὐτῶν περὶ πασῶν τῶν πονηριῶν αὐτῶν (6) Ἰδοὺ ἐγὼ ἀνάγω αὐτῇ συνούλωσιν καὶ ἴαµα καὶ φανερώσω αὐτοῖς εἰσακούειν καὶ ἰατρεύσω αὐτὴν καὶ ποιήσω αὐτοῖς εἰρήνην καὶ πίστιν· (7) καὶ ἐπιστρέψω τὴν ἀποικίαν Ιουδα καὶ τὴν ἀποικίαν Ισραηλ καὶ οἰκοδοµήσω αὐτοὺς καθὼς τὸ πρότερον· (8) καὶ καθαριῶ αὐτοὺς ἀπὸ πασῶν τῶν ἀδικιῶν αὐτῶν, ὧν ἡµάρτοσάν µοι, καὶ οὐ µὴ µνησθήσοµαι ἁµαρτιῶν αὐτῶν, ὧν ἥµαρτόν µοι καὶ ἀπέστησαν ἀπ’ ἐµοῦ. (9) καὶ ἔσται εἰς εὐφροσύνην καὶ εἰς αἴνεσιν καὶ εἰς µεγαλειότητα παντὶ τῷ λαῷ τῆς γῆς, οἵτινες ἀκούσονται πάντα τὰ ἀγαθά, ἃ ἐγὼ ποιήσω, καὶ φοβηθήσονται καὶ πικρανθήσονται περὶ πάντων τῶν ἀγαθῶν καὶ περὶ πάσης τῆς εἰρήνης, ἧς ἐγὼ ποιήσω αὐτοῖς. — (10) οὕτως εἶπεν κύριος Ἔτι ἀκουσθήσεται ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ, ᾧ ὑµεῖς λέγετε Ἔρηµός ἐστιν ἀπὸ ἀνθρώπων καὶ κτηνῶν, ἐν πόλεσιν Ιουδα καὶ ἔξωθεν Ιερουσαληµ ταῖς ἠρηµωµέναις παρὰ τὸ µὴ εἶναι ἄνθρωπον καὶ κτήνη (11) φωνὴ εὐφροσύνης καὶ φωνὴ χαρµοσύνης, φωνὴ νυµφίου καὶ φωνὴ νύµφης, φωνὴ λεγόντων Ἐξοµολογεῖσθε κυρίῳ παντοκράτορι, ὅτι χρηστὸς κύριος, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ· καὶ εἰσοίσουσιν δῶρα εἰς οἶκον κυρίου· ὅτι ἀποστρέψω πᾶσαν τὴν ἀποικίαν τῆς γῆς ἐκείνης κατὰ τὸ πρότερον, εἶπεν κύριος. (12) οὕτως εἶπεν κύριος τῶν δυνάµεων Ἔτι ἔσται ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ τῷ ἐρήµῳ παρὰ τὸ µὴ εἶναι ἄνθρωπον καὶ κτῆνος καὶ ἐν πάσαις ταῖς πόλεσιν αὐτοῦ καταλύµατα ποιµένων κοιταζόντων πρόβατα· (13) ἐν πόλεσιν τῆς ὀρεινῆς καὶ ἐν πόλεσιν τῆς Σεφηλα καὶ ἐν πόλεσιν τῆς Ναγεβ καὶ ἐν γῇ Βενιαµιν καὶ ἐν ταῖς κύκλῳ Ιερουσαληµ καὶ ἐν πόλεσιν Ιουδα ἔτι παρελεύσεται πρόβατα ἐπὶ χεῖρα ἀριθµοῦντος, εἶπεν κύριος.

41

(1) Ὁ λόγος ὁ γενόµενος πρὸς Ιερεµιαν παρὰ κυρίου, καὶ Ναβουχοδονοσορ βασιλεὺς Βαβυλῶνος καὶ πᾶν τὸ στρατόπεδον αὐτοῦ καὶ πᾶσα ἡ γῆ ἀρχῆς αὐτοῦ ἐπολέµουν ἐπὶ Ιερουσαληµ καὶ ἐπὶ πάσας τὰς πόλεις Ιουδα, λέγων (2) Οὕτως εἶπεν κύριος Βάδισον πρὸς Σεδεκιαν βασιλέα Ιουδα καὶ ἐρεῖς αὐτῷ Οὕτως εἶπεν κύριος Παραδόσει παραδοθήσεται ἡ πόλις αὕτη εἰς χεῖρας βασιλέως Βαβυλῶνος, καὶ συλλήµψεται αὐτὴν καὶ καύσει αὐτὴν ἐν πυρί· (3) καὶ σὺ οὐ µὴ σωθῇς ἐκ χειρὸς αὐτοῦ καὶ συλλήµψει συλληµφθήσῃ καὶ εἰς χεῖρας αὐτοῦ δοθήσῃ, καὶ οἱ ὀφθαλµοί σου τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ ὄψονται, καὶ τὸ στόµα αὐτοῦ µετὰ τοῦ στόµατός σου λαλήσει, καὶ εἰς Βαβυλῶνα εἰσελεύσῃ. (4) ἀλλὰ ἄκουσον τὸν λόγον κυρίου, Σεδεκια βασιλεῦ Ιουδα Οὕτως λέγει κύριος (5) Ἐν εἰρήνῃ ἀποθανῇ, καὶ ὡς ἔκλαυσαν τοὺς πατέρας σου τοὺς βασιλεύσαντας πρότερόν σου, κλαύσονται καὶ σὲ καὶ Ὦ αδων κόψονταί σε· ὅτι λόγον ἐγὼ ἐλάλησα, εἶπεν κύριος. (6) καὶ ἐλάλησεν Ιερεµιας πρὸς τὸν βασιλέα Σεδεκιαν πάντας τοὺς λόγους τούτους ἐν Ιερουσαληµ· (7) καὶ ἡ δύναµις βασιλέως Βαβυλῶνος ἐπολέµει ἐπὶ Ιερουσαληµ καὶ ἐπὶ τὰς πόλεις Ιουδα, ἐπὶ Λαχις καὶ ἐπὶ Αζηκα, ὅτι αὗται κατελείφθησαν ἐν πόλεσιν Ιουδα πόλεις ὀχυραί. (8) Ὁ λόγος ὁ γενόµενος πρὸς Ιερεµιαν παρὰ κυρίου µετὰ τὸ συντελέσαι τὸν βασιλέα Σεδεκιαν διαθήκην πρὸς τὸν λαὸν τοῦ καλέσαι ἄφεσιν (9) τοῦ ἐξαποστεῖλαι ἕκαστον τὸν παῖδα αὐτοῦ καὶ ἕκαστον τὴν παιδίσκην αὐτοῦ τὸν Εβραῖον καὶ τὴν Εβραίαν ἐλευθέρους πρὸς τὸ µὴ δουλεύειν ἄνδρα ἐξ Ιουδα, (10) καὶ ἐπεστράφησαν πάντες οἱ µεγιστᾶνες καὶ πᾶς ὁ λαὸς οἱ εἰσελθόντες ἐν τῇ διαθήκῃ τοῦ ἀποστεῖλαι ἕκαστον τὸν παῖδα αὐτοῦ καὶ ἕκαστον τὴν παιδίσκην αὐτοῦ (11) καὶ ἔωσαν αὐτοὺς εἰς παῖδας καὶ παιδίσκας. (12) καὶ ἐγενήθη λόγος κυρίου πρὸς Ιερεµιαν λέγων (13) Οὕτως εἶπεν κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Ἐγὼ ἐθέµην διαθήκην πρὸς τοὺς πατέρας ὑµῶν ἐν τῇ ἡµέρᾳ, ᾗ ἐξειλάµην αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐξ οἴκου δουλείας, λέγων (14) Ὅταν πληρωθῇ ἓξ ἔτη, ἀποστελεῖς τὸν ἀδελφόν σου τὸν Εβραῖον, ὃς πραθήσεταί σοι· καὶ ἐργᾶταί σοι ἓξ ἔτη, καὶ ἐξαποστελεῖς αὐτὸν ἐλεύθερον. καὶ οὐκ ἤκουσάν µου καὶ οὐκ ἔκλιναν τὸ οὖς αὐτῶν. (15) καὶ ἐπέστρεψαν σήµερον ποιῆσαι τὸ εὐθὲς πρὸ ὀφθαλµῶν µου τοῦ καλέσαι ἄφεσιν ἕκαστον τοῦ πλησίον αὐτοῦ καὶ συνετέλεσαν διαθήκην κατὰ πρόσωπόν µου ἐν τῷ οἴκῳ, οὗ ἐπεκλήθη τὸ ὄνοµά µου ἐπ’ αὐτῷ. (16) καὶ ἐπεστρέψατε καὶ ἐβεβηλώσατε τὸ ὄνοµά µου τοῦ ἐπιστρέψαι ἕκαστον τὸν παῖδα αὐτοῦ καὶ ἕκαστον τὴν παιδίσκην αὐτοῦ, οὓς ἐξαπεστείλατε ἐλευθέρους τῇ ψυχῇ αὐτῶν, ὑµῖν εἰς παῖδας καὶ παιδίσκας. (17) διὰ τοῦτο οὕτως εἶπεν κύριος Ὑµεῖς οὐκ ἠκούσατέ µου τοῦ καλέσαι ἄφεσιν ἕκαστος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ· ἰδοὺ ἐγὼ καλῶ ἄφεσιν ὑµῖν εἰς µάχαιραν καὶ εἰς τὸν θάνατον καὶ εἰς τὸν λιµὸν καὶ δώσω ὑµᾶς εἰς διασπορὰν πάσαις ταῖς βασιλείαις τῆς γῆς. (18) καὶ δώσω τοὺς ἄνδρας τοὺς παρεληλυθότας τὴν διαθήκην µου τοὺς µὴ στήσαντας τὴν διαθήκην µου, ἣν ἐποίησαν κατὰ πρόσωπόν µου, τὸν µόσχον ὃν ἐποίησαν ἐργάζεσθαι αὐτῷ, (19) τοὺς ἄρχοντας Ιουδα καὶ τοὺς δυνάστας καὶ τοὺς ἱερεῖς καὶ τὸν λαόν, (20) καὶ δώσω αὐτοὺς τοῖς ἐχθροῖς αὐτῶν, καὶ ἔσται τὰ θνησιµαῖα αὐτῶν βρῶσις τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ καὶ τοῖς θηρίοις τῆς γῆς. (21) καὶ τὸν Σεδεκιαν βασιλέα τῆς Ιουδαίας καὶ τοὺς ἄρχοντας αὐτῶν δώσω εἰς χεῖρας ἐχθρῶν αὐτῶν, καὶ δύναµις βασιλέως Βαβυλῶνος τοῖς ἀποτρέχουσιν ἀπ’ αὐτῶν. (22) ἰδοὺ ἐγὼ συντάσσω, φησὶν κύριος, καὶ ἐπιστρέψω αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν ταύτην, καὶ πολεµήσουσιν ἐπ’ αὐτὴν καὶ λήµψονται αὐτὴν καὶ κατακαύσουσιν αὐτὴν ἐν πυρὶ καὶ τὰς πόλεις Ιουδα, καὶ δώσω αὐτὰς ἐρήµους ἀπὸ κατοικούντων.

42

(1) Ὁ λόγος ὁ γενόµενος πρὸς Ιερεµιαν παρὰ κυρίου ἐν ἡµέραις Ιωακιµ βασιλέως Ιουδα λέγων (2) Βάδισον εἰς οἶκον Αρχαβιν καὶ ἄξεις αὐτοὺς εἰς οἶκον κυρίου εἰς µίαν τῶν αὐλῶν καὶ ποτιεῖς αὐτοὺς οἶνον. (3) καὶ ἐξήγαγον τὸν Ιεζονιαν υἱὸν Ιερεµιν υἱοῦ Χαβασιν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ καὶ πᾶσαν τὴν οἰκίαν Αρχαβιν (4) καὶ εἰσήγαγον αὐτοὺς εἰς οἶκον κυρίου εἰς τὸ παστοφόριον υἱῶν Ανανιου υἱοῦ Γοδολιου ἀνθρώπου τοῦ θεοῦ, ὅ ἐστιν ἐγγὺς τοῦ οἴκου τῶν ἀρχόντων τῶν ἐπάνω τοῦ οἴκου Μαασαιου υἱοῦ Σελωµ τοῦ φυλάσσοντος τὴν αὐλήν, (5) καὶ ἔδωκα κατὰ πρόσωπον αὐτῶν κεράµιον οἴνου καὶ ποτήρια καὶ εἶπα Πίετε οἶνον. (6) καὶ εἶπαν Οὐ µὴ πίωµεν οἶνον, ὅτι Ιωναδαβ υἱὸς Ρηχαβ ὁ πατὴρ ἡµῶν ἐνετείλατο ἡµῖν λέγων Οὐ µὴ πίητε οἶνον, ὑµεῖς καὶ οἱ υἱοὶ ὑµῶν ἕως αἰῶνος, (7) καὶ οἰκίαν οὐ µὴ οἰκοδοµήσητε καὶ σπέρµα οὐ µὴ σπείρητε, καὶ ἀµπελὼν οὐκ ἔσται ὑµῖν, ὅτι ἐν σκηναῖς οἰκήσετε πάσας τὰς ἡµέρας ὑµῶν, ὅπως ἂν ζήσητε ἡµέρας πολλὰς ἐπὶ τῆς γῆς, ἐφ’ ἧς διατρίβετε ὑµεῖς ἐπ’ αὐτῆς. (8) καὶ ἠκούσαµεν τῆς φωνῆς Ιωναδαβ τοῦ πατρὸς ἡµῶν πρὸς τὸ µὴ πιεῖν οἶνον πάσας τὰς ἡµέρας ἡµῶν, ἡµεῖς καὶ αἱ γυναῖκες ἡµῶν καὶ οἱ υἱοὶ ἡµῶν καὶ αἱ θυγατέρες ἡµῶν, (9) καὶ πρὸς τὸ µὴ οἰκοδοµεῖν οἰκίας τοῦ κατοικεῖν ἐκεῖ, καὶ ἀµπελὼν καὶ ἀγρὸς καὶ σπέρµα οὐκ ἐγένετο ἡµῖν, (10) καὶ ᾠκήσαµεν ἐν σκηναῖς καὶ ἠκούσαµεν καὶ ἐποιήσαµεν κατὰ πάντα, ἃ ἐνετείλατο ἡµῖν Ιωναδαβ ὁ πατὴρ ἡµῶν. (11) καὶ ἐγενήθη ὅτε ἀνέβη Ναβουχοδονοσορ ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ εἴπαµεν Εἰσέλθατε καὶ εἰσέλθωµεν εἰς Ιερουσαληµ ἀπὸ προσώπου τῆς δυνάµεως τῶν Χαλδαίων καὶ ἀπὸ προσώπου τῆς δυνάµεως τῶν Ἀσσυρίων, καὶ ᾠκοῦµεν ἐκεῖ. — (12) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (13) Οὕτως λέγει κύριος Πορεύου καὶ εἰπὸν ἀνθρώπῳ Ιουδα καὶ τοῖς κατοικοῦσιν Ιερουσαληµ Οὐ µὴ λάβητε παιδείαν τοῦ ἀκούειν τοὺς λόγους µου; (14) ἔστησαν ῥῆµα υἱοὶ Ιωναδαβ υἱοῦ Ρηχαβ, ὃ ἐνετείλατο τοῖς τέκνοις αὐτοῦ πρὸς τὸ µὴ πιεῖν οἶνον, καὶ οὐκ ἐπίοσαν· καὶ ἐγὼ ἐλάλησα πρὸς ὑµᾶς ὄρθρου καὶ ἐλάλησα, καὶ οὐκ ἠκούσατε. (15) καὶ ἀπέστειλα πρὸς ὑµᾶς τοὺς παῖδάς µου τοὺς προφήτας λέγων Ἀποστράφητε ἕκαστος ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὐτοῦ τῆς πονηρᾶς καὶ βελτίω ποιήσατε τὰ ἐπιτηδεύµατα ὑµῶν καὶ οὐ πορεύσεσθε ὀπίσω θεῶν ἑτέρων τοῦ δουλεύειν αὐτοῖς, καὶ οἰκήσετε ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς ἔδωκα ὑµῖν καὶ τοῖς πατράσιν ὑµῶν· καὶ οὐκ ἐκλίνατε τὰ ὦτα ὑµῶν καὶ οὐκ ἠκούσατε. (16) καὶ ἔστησαν υἱοὶ Ιωναδαβ υἱοῦ Ρηχαβ τὴν ἐντολὴν τοῦ πατρὸς αὐτῶν, ὁ δὲ λαὸς οὗτος οὐκ ἤκουσάν µου. (17) διὰ τοῦτο οὕτως εἶπεν κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ φέρω ἐπὶ Ιουδαν καὶ ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας Ιερουσαληµ πάντα τὰ κακά, ἃ ἐλάλησα ἐπ’ αὐτούς. (18) διὰ τοῦτο οὕτως εἶπεν κύριος Ἐπειδὴ ἤκουσαν υἱοὶ Ιωναδαβ υἱοῦ Ρηχαβ τὴν ἐντολὴν τοῦ πατρὸς αὐτῶν ποιεῖν καθότι ἐνετείλατο αὐτοῖς ὁ πατὴρ αὐτῶν, (19) οὐ µὴ ἐκλίπῃ ἀνὴρ τῶν υἱῶν Ιωναδαβ υἱοῦ Ρηχαβ παρεστηκὼς κατὰ πρόσωπόν µου πάσας τὰς ἡµέρας τῆς γῆς.

43

(1) Καὶ ἐν τῷ ἐνιαυτῷ τῷ τετάρτῳ Ιωακιµ υἱοῦ Ιωσια βασιλέως Ιουδα ἐγενήθη λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Λαβὲ σεαυτῷ χαρτίον βιβλίου καὶ γράψον ἐπ’ αὐτοῦ πάντας τοὺς λόγους, οὓς ἐχρηµάτισα πρὸς σὲ ἐπὶ Ιερουσαληµ καὶ ἐπὶ Ιουδαν καὶ ἐπὶ πάντα τὰ ἔθνη ἀφ’ ἧς ἡµέρας λαλήσαντός µου πρός σε, ἀφ’ ἡµερῶν Ιωσια βασιλέως Ιουδα καὶ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης· (3) ἴσως ἀκούσεται ὁ οἶκος Ιουδα πάντα τὰ κακά, ἃ ἐγὼ λογίζοµαι ποιῆσαι αὐτοῖς, ἵνα ἀποστρέψωσιν ἀπὸ ὁδοῦ αὐτῶν τῆς πονηρᾶς, καὶ ἵλεως ἔσοµαι ταῖς ἀδικίαις αὐτῶν καὶ ταῖς ἁµαρτίαις αὐτῶν. — (4) καὶ ἐκάλεσεν Ιερεµιας τὸν Βαρουχ υἱὸν Νηριου, καὶ ἔγραψεν ἀπὸ στόµατος Ιερεµιου πάντας τοὺς λόγους κυρίου, οὓς ἐχρηµάτισεν πρὸς αὐτόν, εἰς χαρτίον βιβλίου. (5) καὶ ἐνετείλατο Ιερεµιας τῷ Βαρουχ λέγων Ἐγὼ φυλάσσοµαι, οὐ µὴ δύνωµαι εἰσελθεῖν εἰς οἶκον κυρίου· (6) καὶ ἀναγνώσῃ ἐν τῷ χαρτίῳ τούτῳ εἰς τὰ ὦτα τοῦ λαοῦ ἐν οἴκῳ κυρίου ἐν ἡµέρᾳ νηστείας, καὶ ἐν ὠσὶ παντὸς Ιουδα τῶν ἐρχοµένων ἐκ πόλεως αὐτῶν ἀναγνώσῃ αὐτοῖς· (7) ἴσως πεσεῖται ἔλεος αὐτῶν κατὰ πρόσωπον κυρίου, καὶ ἀποστρέψουσιν ἐκ τῆς ὁδοῦ αὐτῶν τῆς πονηρᾶς, ὅτι µέγας ὁ θυµὸς καὶ ἡ ὀργὴ κυρίου, ἣν ἐλάλησεν ἐπὶ τὸν λαὸν τοῦτον. (8) καὶ ἐποίησεν Βαρουχ κατὰ πάντα, ἃ ἐνετείλατο αὐτῷ Ιερεµιας τοῦ ἀναγνῶναι ἐν τῷ βιβλίῳ λόγους κυρίου ἐν οἴκῳ κυρίου. — (9) καὶ ἐγενήθη ἐν τῷ ἔτει τῷ ὀγδόῳ βασιλεῖ Ιωακιµ τῷ µηνὶ τῷ ἐνάτῳ ἐξεκκλησίασαν νηστείαν κατὰ πρόσωπον κυρίου πᾶς ὁ λαὸς ἐν Ιερουσαληµ καὶ οἶκος Ιουδα. (10) καὶ ἀνεγίνωσκε Βαρουχ ἐν τῷ βιβλίῳ τοὺς λόγους Ιερεµιου ἐν οἴκῳ κυρίου ἐν οἴκῳ Γαµαριου υἱοῦ Σαφαν τοῦ γραµµατέως ἐν τῇ αὐλῇ τῇ ἐπάνω ἐν προθύροις πύλης τοῦ οἴκου κυρίου τῆς καινῆς ἐν ὠσὶ παντὸς τοῦ λαοῦ. — (11) καὶ ἤκουσεν Μιχαιας υἱὸς Γαµαριου υἱοῦ Σαφαν ἅπαντας τοὺς λόγους κυρίου ἐκ τοῦ βιβλίου· (12) καὶ κατέβη εἰς οἶκον τοῦ βασιλέως εἰς τὸν οἶκον τοῦ γραµµατέως, καὶ ἰδοὺ ἐκεῖ πάντες οἱ ἄρχοντες ἐκάθηντο, Ελισαµα ὁ γραµµατεὺς καὶ Δαλαιας υἱὸς Σελεµιου καὶ Ελναθαν υἱὸς Ακχοβωρ καὶ Γαµαριας υἱὸς Σαφαν καὶ Σεδεκιας υἱὸς Ανανιου καὶ πάντες οἱ ἄρχοντες, (13) καὶ ἀνήγγειλεν αὐτοῖς Μιχαιας πάντας τοὺς λόγους, οὓς ἤκουσεν ἀναγινώσκοντος τοῦ Βαρουχ εἰς τὰ ὦτα τοῦ λαοῦ. (14) καὶ ἀπέστειλαν πάντες οἱ ἄρχοντες πρὸς Βαρουχ υἱὸν Νηριου τὸν Ιουδιν υἱὸν Ναθανιου υἱοῦ Σελεµιου υἱοῦ Χουσι λέγοντες Τὸ χαρτίον, ἐν ᾧ σὺ ἀναγινώσκεις ἐν αὐτῷ ἐν ὠσὶ τοῦ λαοῦ, λαβὲ αὐτὸ εἰς τὴν χεῖρά σου καὶ ἧκε· καὶ ἔλαβεν Βαρουχ τὸ χαρτίον καὶ κατέβη πρὸς αὐτούς. (15) καὶ εἶπαν αὐτῷ Πάλιν ἀνάγνωθι εἰς τὰ ὦτα ἡµῶν· καὶ ἀνέγνω Βαρουχ. (16) καὶ ἐγενήθη ὡς ἤκουσαν πάντας τοὺς λόγους, συνεβουλεύσαντο ἕκαστος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ καὶ εἶπαν Ἀναγγέλλοντες ἀναγγείλωµεν τῷ βασιλεῖ ἅπαντας τοὺς λόγους τούτους. (17) καὶ τὸν Βαρουχ ἠρώτησαν λέγοντες Πόθεν ἔγραψας πάντας τοὺς λόγους τούτους; (18) καὶ εἶπεν Βαρουχ Ἀπὸ στόµατος αὐτοῦ ἀνήγγειλέν µοι Ιερεµιας πάντας τοὺς λόγους τούτους, καὶ ἔγραφον ἐν βιβλίῳ. (19) καὶ εἶπαν τῷ Βαρουχ Βάδισον κατακρύβηθι, σὺ καὶ Ιερεµιας· ἄνθρωπος µὴ γνώτω ποῦ ὑµεῖς. (20) καὶ εἰσῆλθον πρὸς τὸν βασιλέα εἰς τὴν αὐλήν, καὶ τὸ χαρτίον ἔδωκαν φυλάσσειν ἐν οἴκῳ Ελισαµα, καὶ ἀνήγγειλαν τῷ βασιλεῖ πάντας τοὺς λόγους. — (21) καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς τὸν Ιουδιν λαβεῖν τὸ χαρτίον, καὶ ἔλαβεν αὐτὸ ἐξ οἴκου Ελισαµα· καὶ ἀνέγνω Ιουδιν εἰς τὰ ὦτα τοῦ βασιλέως καὶ εἰς τὰ ὦτα πάντων τῶν ἀρχόντων τῶν ἑστηκότων περὶ τὸν βασιλέα. (22) καὶ ὁ βασιλεὺς ἐκάθητο ἐν οἴκῳ χειµερινῷ, καὶ ἐσχάρα πυρὸς κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ. (23) καὶ ἐγενήθη ἀναγινώσκοντος Ιουδιν τρεῖς σελίδας καὶ τέσσαρας, ἀπέτεµνεν αὐτὰς τῷ ξυρῷ τοῦ γραµµατέως καὶ ἔρριπτεν εἰς τὸ πῦρ τὸ ἐπὶ τῆς ἐσχάρας, ἕως ἐξέλιπεν πᾶς ὁ χάρτης εἰς τὸ πῦρ τὸ ἐπὶ τῆς ἐσχάρας. (24) καὶ οὐκ ἐζήτησαν καὶ οὐ διέρρηξαν τὰ ἱµάτια αὐτῶν ὁ βασιλεὺς καὶ οἱ παῖδες αὐτοῦ οἱ ἀκούοντες πάντας τοὺς λόγους τούτους· (25) καὶ Ελναθαν καὶ Γοδολιας καὶ Γαµαριας ὑπέθεντο τῷ βασιλεῖ πρὸς τὸ µὴ κατακαῦσαι τὸ χαρτίον. (26) καὶ ἐνετείλατο ὁ βασιλεὺς τῷ Ιερεµεηλ υἱῷ τοῦ βασιλέως καὶ τῷ Σαραια υἱῷ Εσριηλ συλλαβεῖν τὸν Βαρουχ καὶ τὸν Ιερεµιαν· καὶ κατεκρύβησαν. (27) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρὸς Ιερεµιαν µετὰ τὸ κατακαῦσαι τὸν βασιλέα τὸ χαρτίον, πάντας τοὺς λόγους οὓς ἔγραψεν Βαρουχ ἀπὸ στόµατος Ιερεµιου, λέγων (28) Πάλιν λαβὲ σὺ χαρτίον ἕτερον καὶ γράψον πάντας τοὺς λόγους τοὺς ὄντας ἐπὶ τοῦ χαρτίου, οὓς κατέκαυσεν ὁ βασιλεὺς Ιωακιµ. (29) καὶ ἐρεῖς Οὕτως εἶπεν κύριος Σὺ κατέκαυσας τὸ χαρτίον τοῦτο λέγων Διὰ τί ἔγραψας ἐπ’ αὐτῷ λέγων Εἰσπορευόµενος εἰσπορεύσεται ὁ βασιλεὺς Βαβυλῶνος καὶ ἐξολεθρεύσει τὴν γῆν ταύτην, καὶ ἐκλείψει ἀπ’ αὐτῆς ἄνθρωπος καὶ κτήνη; (30) διὰ τοῦτο οὕτως εἶπεν κύριος ἐπὶ Ιωακιµ βασιλέα Ιουδα Οὐκ ἔσται αὐτῷ καθήµενος ἐπὶ θρόνου Δαυιδ, καὶ τὸ θνησιµαῖον αὐτοῦ ἔσται ἐρριµµένον ἐν τῷ καύµατι τῆς ἡµέρας καὶ ἐν τῷ παγετῷ τῆς νυκτός· (31) καὶ ἐπισκέψοµαι ἐπ’ αὐτὸν καὶ ἐπὶ τὸ γένος αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τοὺς παῖδας αὐτοῦ καὶ ἐπάξω ἐπ’ αὐτοὺς καὶ ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας Ιερουσαληµ καὶ ἐπὶ γῆν Ιουδα πάντα τὰ κακά, ἃ ἐλάλησα πρὸς αὐτοὺς καὶ οὐκ ἤκουσαν. (32) καὶ ἔλαβεν Βαρουχ χαρτίον ἕτερον καὶ ἔγραψεν ἐπ’ αὐτῷ ἀπὸ στόµατος Ιερεµιου ἅπαντας τοὺς λόγους τοῦ βιβλίου, οὗ κατέκαυσεν Ιωακιµ· καὶ ἔτι προσετέθησαν αὐτῷ λόγοι πλείονες ὡς οὗτοι.

44

(1) Καὶ ἐβασίλευσεν Σεδεκιας υἱὸς Ιωσια ἀντὶ Ιωακιµ, ὃν ἐβασίλευσεν Ναβουχοδονοσορ βασιλεύειν τοῦ Ιουδα· (2) καὶ οὐκ ἤκουσεν αὐτὸς καὶ οἱ παῖδες αὐτοῦ καὶ ὁ λαὸς τῆς γῆς τοὺς λόγους κυρίου, οὓς ἐλάλησεν ἐν χειρὶ Ιερεµιου. — (3) καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς Σεδεκιας τὸν Ιωαχαλ υἱὸν Σελεµιου καὶ τὸν Σοφονιαν υἱὸν Μαασαιου τὸν ἱερέα πρὸς Ιερεµιαν λέγων Πρόσευξαι δὴ περὶ ἡµῶν πρὸς κύριον. (4) καὶ Ιερεµιας ἦλθεν καὶ διῆλθεν διὰ µέσου τῆς πόλεως, καὶ οὐκ ἔδωκαν αὐτὸν εἰς οἶκον τῆς φυλακῆς. (5) καὶ δύναµις Φαραω ἐξῆλθεν ἐξ Αἰγύπτου, καὶ ἤκουσαν οἱ Χαλδαῖοι τὴν ἀκοὴν αὐτῶν καὶ ἀνέβησαν ἀπὸ Ιερουσαληµ. (6) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρὸς Ιερεµιαν λέγων (7) Οὕτως εἶπεν κύριος Οὕτως ἐρεῖς πρὸς βασιλέα Ιουδα τὸν ἀποστείλαντα πρὸς σὲ τοῦ ἐκζητῆσαί µε Ἰδοὺ δύναµις Φαραω ἡ ἐξελθοῦσα ὑµῖν εἰς βοήθειαν ἀποστρέψουσιν εἰς γῆν Αἰγύπτου, (8) καὶ ἀναστρέψουσιν αὐτοὶ οἱ Χαλδαῖοι καὶ πολεµήσουσιν ἐπὶ τὴν πόλιν ταύτην καὶ συλλήµψονται αὐτὴν καὶ καύσουσιν αὐτὴν ἐν πυρί. (9) ὅτι οὕτως εἶπεν κύριος Μὴ ὑπολάβητε ταῖς ψυχαῖς ὑµῶν λέγοντες Ἀποτρέχοντες ἀπελεύσονται ἀφ’ ἡµῶν οἱ Χαλδαῖοι, ὅτι οὐ µὴ ἀπέλθωσιν· (10) καὶ ἐὰν πατάξητε πᾶσαν δύναµιν τῶν Χαλδαίων τοὺς πολεµοῦντας ὑµᾶς καὶ καταλειφθῶσίν τινες ἐκκεκεντηµένοι ἕκαστος ἐν τῷ τόπῳ αὐτοῦ, οὗτοι ἀναστήσονται καὶ καύσουσιν τὴν πόλιν ταύτην ἐν πυρί. (11) Καὶ ἐγένετο ὅτε ἀνέβη ἡ δύναµις τῶν Χαλδαίων ἀπὸ Ιερουσαληµ ἀπὸ προσώπου τῆς δυνάµεως Φαραω, (12) ἐξῆλθεν Ιερεµιας ἀπὸ Ιερουσαληµ τοῦ πορευθῆναι εἰς γῆν Βενιαµιν τοῦ ἀγοράσαι ἐκεῖθεν ἐν µέσῳ τοῦ λαοῦ. (13) καὶ ἐγένετο αὐτὸς ἐν πύλῃ Βενιαµιν, καὶ ἐκεῖ ἄνθρωπος, παρ’ ᾧ κατέλυεν, Σαρουιας υἱὸς Σελεµιου υἱοῦ Ανανιου, καὶ συνέλαβεν τὸν Ιερεµιαν λέγων Πρὸς τοὺς Χαλδαίους σὺ φεύγεις. (14) καὶ εἶπεν Ψεῦδος· οὐκ εἰς τοὺς Χαλδαίους ἐγὼ φεύγω. καὶ οὐκ ἤκουσεν αὐτοῦ καὶ συνέλαβεν Σαρουιας τὸν Ιερεµιαν καὶ εἰσήγαγεν αὐτὸν πρὸς τοὺς ἄρχοντας. (15) καὶ ἐπικράνθησαν οἱ ἄρχοντες ἐπὶ Ιερεµιαν καὶ ἐπάταξαν αὐτὸν καὶ ἀπέστειλαν αὐτὸν εἰς τὴν οἰκίαν Ιωναθαν τοῦ γραµµατέως, ὅτι ταύτην ἐποίησαν εἰς οἰκίαν φυλακῆς. (16) καὶ ἦλθεν Ιερεµιας εἰς οἰκίαν τοῦ λάκκου καὶ εἰς τὴν χερεθ καὶ ἐκάθισεν ἐκεῖ ἡµέρας πολλάς. (17) Καὶ ἀπέστειλεν Σεδεκιας καὶ ἐκάλεσεν αὐτόν, καὶ ἠρώτα αὐτὸν ὁ βασιλεὺς κρυφαίως εἰπεῖν εἰ ἔστιν λόγος παρὰ κυρίου, καὶ εἶπεν Ἔστιν· εἰς χεῖρας βασιλέως Βαβυλῶνος παραδοθήσῃ. (18) καὶ εἶπεν Ιερεµιας τῷ βασιλεῖ Τί ἠδίκησά σε καὶ τοὺς παῖδάς σου καὶ τὸν λαὸν τοῦτον, ὅτι σὺ δίδως µε εἰς οἰκίαν φυλακῆς; (19) καὶ ποῦ εἰσιν οἱ προφῆται ὑµῶν οἱ προφητεύσαντες ὑµῖν λέγοντες ὅτι Οὐ µὴ ἔλθῃ βασιλεὺς Βαβυλῶνος ἐπὶ τὴν γῆν ταύτην; (20) καὶ νῦν, κύριε βασιλεῦ, πεσέτω τὸ ἔλεός µου κατὰ πρόσωπόν σου, καὶ τί ἀποστρέφεις µε εἰς οἰκίαν Ιωναθαν τοῦ γραµµατέως καὶ οὐ µὴ ἀποθάνω ἐκεῖ; (21) καὶ συνέταξεν ὁ βασιλεὺς καὶ ἐνεβάλοσαν αὐτὸν εἰς οἰκίαν τῆς φυλακῆς καὶ ἐδίδοσαν αὐτῷ ἄρτον ἕνα τῆς ἡµέρας ἔξωθεν οὗ πέσσουσιν, ἕως ἐξέλιπον οἱ ἄρτοι ἐκ τῆς πόλεως· καὶ ἐκάθισεν Ιερεµιας ἐν τῇ αὐλῇ τῆς φυλακῆς.

45

(1) Καὶ ἤκουσεν Σαφατιας υἱὸς Μαθαν καὶ Γοδολιας υἱὸς Πασχωρ καὶ Ιωαχαλ υἱὸς Σελεµιου τοὺς λόγους, οὓς ἐλάλει Ιερεµιας ἐπὶ τὸν λαὸν λέγων (2) Οὕτως εἶπεν κύριος Ὁ κατοικῶν ἐν τῇ πόλει ταύτῃ ἀποθανεῖται ἐν ῥοµφαίᾳ καὶ ἐν λιµῷ, καὶ ὁ ἐκπορευόµενος πρὸς τοὺς Χαλδαίους ζήσεται, καὶ ἔσται ἡ ψυχὴ αὐτοῦ εἰς εὕρεµα, καὶ ζήσεται· (3) ὅτι οὕτως εἶπεν κύριος Παραδιδοµένη παραδοθήσεται ἡ πόλις αὕτη εἰς χεῖρας δυνάµεως βασιλέως Βαβυλῶνος, καὶ συλλήµψεται αὐτήν. (4) καὶ εἶπαν τῷ βασιλεῖ Ἀναιρεθήτω δὴ ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος, ὅτι αὐτὸς ἐκλύει τὰς χεῖρας τῶν ἀνθρώπων τῶν πολεµούντων τῶν καταλειποµένων ἐν τῇ πόλει καὶ τὰς χεῖρας παντὸς τοῦ λαοῦ λαλῶν πρὸς αὐτοὺς κατὰ τοὺς λόγους τούτους, ὅτι ὁ ἄνθρωπος οὗτος οὐ χρησµολογεῖ εἰρήνην τῷ λαῷ τούτῳ ἀλλ’ ἢ πονηρά. (5) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς Ἰδοὺ αὐτὸς ἐν χερσὶν ὑµῶν· ὅτι οὐκ ἠδύνατο ὁ βασιλεὺς πρὸς αὐτούς. (6) καὶ ἔρριψαν αὐτὸν εἰς τὸν λάκκον Μελχιου υἱοῦ τοῦ βασιλέως, ὃς ἦν ἐν τῇ αὐλῇ τῆς φυλακῆς, καὶ ἐχάλασαν αὐτὸν εἰς τὸν λάκκον, καὶ ἐν τῷ λάκκῳ οὐκ ἦν ὕδωρ ἀλλ’ ἢ βόρβορος, καὶ ἦν ἐν τῷ βορβόρῳ. (7) Καὶ ἤκουσεν Αβδεµελεχ ὁ Αἰθίοψ, καὶ αὐτὸς ἐν οἰκίᾳ τοῦ βασιλέως, ὅτι ἔδωκαν Ιερεµιαν εἰς τὸν λάκκον· καὶ ὁ βασιλεὺς ἦν ἐν τῇ πύλῃ Βενιαµιν· (8) καὶ ἐξῆλθεν πρὸς αὐτὸν καὶ ἐλάλησεν πρὸς τὸν βασιλέα καὶ εἶπεν (9) Ἐπονηρεύσω ἃ ἐποίησας τοῦ ἀποκτεῖναι τὸν ἄνθρωπον τοῦτον ἀπὸ προσώπου τοῦ λιµοῦ, ὅτι οὐκ εἰσὶν ἔτι ἄρτοι ἐν τῇ πόλει. (10) καὶ ἐνετείλατο ὁ βασιλεὺς τῷ Αβδεµελεχ λέγων Λαβὲ εἰς τὰς χεῖράς σου ἐντεῦθεν τριάκοντα ἀνθρώπους καὶ ἀνάγαγε αὐτὸν ἐκ τοῦ λάκκου, ἵνα µὴ ἀποθάνῃ. (11) καὶ ἔλαβεν Αβδεµελεχ τοὺς ἀνθρώπους καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ βασιλέως τὴν ὑπόγειον καὶ ἔλαβεν ἐκεῖθεν παλαιὰ ῥάκη καὶ παλαιὰ σχοινία καὶ ἔρριψεν αὐτὰ πρὸς Ιερεµιαν εἰς τὸν λάκκον (12) καὶ εἶπεν Ταῦτα θὲς ὑποκάτω τῶν σχοινίων· καὶ ἐποίησεν Ιερεµιας οὕτως. (13) καὶ εἵλκυσαν αὐτὸν τοῖς σχοινίοις καὶ ἀνήγαγον αὐτὸν ἐκ τοῦ λάκκου· καὶ ἐκάθισεν Ιερεµιας ἐν τῇ αὐλῇ τῆς φυλακῆς. (14) Καὶ ἀπέστειλεν ὁ βασιλεὺς καὶ ἐκάλεσεν αὐτὸν πρὸς ἑαυτὸν εἰς οἰκίαν ασελισι τὴν ἐν οἴκῳ κυρίου· καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ βασιλεύς Ἐρωτήσω σε λόγον, καὶ µὴ δὴ κρύψῃς ἀπ’ ἐµοῦ ῥῆµα. (15) καὶ εἶπεν Ιερεµιας τῷ βασιλεῖ Ἐὰν ἀναγγείλω σοι, οὐχὶ θανάτῳ µε θανατώσεις; καὶ ἐὰν συµβουλεύσω σοι, οὐ µὴ ἀκούσῃς µου. (16) καὶ ὤµοσεν αὐτῷ ὁ βασιλεὺς λέγων Ζῇ κύριος, ὃς ἐποίησεν ἡµῖν τὴν ψυχὴν ταύτην, εἰ ἀποκτενῶ σε καὶ εἰ δώσω σε εἰς χεῖρας τῶν ἀνθρώπων τούτων. (17) καὶ εἶπεν αὐτῷ Ιερεµιας Οὕτως εἶπεν κύριος Ἐὰν ἐξελθὼν ἐξέλθῃς πρὸς ἡγεµόνας βασιλέως Βαβυλῶνος, καὶ ζήσεται ἡ ψυχή σου, καὶ ἡ πόλις αὕτη οὐ µὴ κατακαυθῇ ἐν πυρί, καὶ ζήσῃ σὺ καὶ ἡ οἰκία σου· (18) καὶ ἐὰν µὴ ἐξέλθῃς, δοθήσεται ἡ πόλις αὕτη εἰς χεῖρας τῶν Χαλδαίων, καὶ καύσουσιν αὐτὴν ἐν πυρί, καὶ σὺ οὐ µὴ σωθῇς. (19) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ Ιερεµια Ἐγὼ λόγον ἔχω τῶν Ιουδαίων τῶν πεφευγότων πρὸς τοὺς Χαλδαίους, µὴ δώσειν µε εἰς χεῖρας αὐτῶν, καὶ καταµωκήσονταί µου. (20) καὶ εἶπεν Ιερεµιας Οὐ µὴ παραδῶσίν σε· ἄκουσον τὸν λόγον κυρίου, ὃν ἐγὼ λέγω πρὸς σέ, καὶ βέλτιον ἔσται σοι, καὶ ζήσεται ἡ ψυχή σου. (21) καὶ εἰ µὴ θέλεις σὺ ἐξελθεῖν, οὗτος ὁ λόγος, ὃν ἔδειξέν µοι κύριος (22) Καὶ ἰδοὺ πᾶσαι αἱ γυναῖκες αἱ καταλειφθεῖσαι ἐν οἰκίᾳ βασιλέως Ιουδα ἐξήγοντο πρὸς ἄρχοντας βασιλέως Βαβυλῶνος, καὶ αὗται ἔλεγον Ἠπάτησάν σε καὶ δυνήσονταί σοι ἄνδρες εἰρηνικοί σου καὶ καταλύσουσιν ἐν ὀλισθήµασιν πόδας σου, ἀπέστρεψαν ἀπὸ σοῦ. (23) καὶ τὰς γυναῖκάς σου καὶ τὰ τέκνα σου ἐξάξουσιν πρὸς τοὺς Χαλδαίους, καὶ σὺ οὐ µὴ σωθῇς, ὅτι ἐν χειρὶ βασιλέως Βαβυλῶνος συλληµφθήσῃ, καὶ ἡ πόλις αὕτη κατακαυθήσεται. (24) καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ βασιλεύς Ἄνθρωπος µὴ γνώτω ἐκ τῶν λόγων τούτων, καὶ σὺ οὐ µὴ ἀποθάνῃς. (25) καὶ ἐὰν ἀκούσωσιν οἱ ἄρχοντες ὅτι ἐλάλησά σοι καὶ ἔλθωσιν πρὸς σὲ καὶ εἴπωσίν σοι Ἀνάγγειλον ἡµῖν τί ἐλάλησέν σοι ὁ βασιλεύς· µὴ κρύψῃς ἀφ’ ἡµῶν, καὶ οὐ µὴ ἀνέλωµέν σε· καὶ τί ἐλάλησεν πρὸς σὲ ὁ βασιλεύς; (26) καὶ ἐρεῖς αὐτοῖς Ῥίπτω ἐγὼ τὸ ἔλεός µου κατ’ ὀφθαλµοὺς τοῦ βασιλέως πρὸς τὸ µὴ ἀποστρέψαι µε εἰς οἰκίαν Ιωναθαν ἀποθανεῖν ἐκεῖ. (27) καὶ ἤλθοσαν πάντες οἱ ἄρχοντες πρὸς Ιερεµιαν καὶ ἠρώτησαν αὐτόν, καὶ ἀνήγγειλεν αὐτοῖς κατὰ πάντας τοὺς λόγους τούτους, οὓς ἐνετείλατο αὐτῷ ὁ βασιλεύς· καὶ ἀπεσιώπησαν, ὅτι οὐκ ἠκούσθη λόγος κυρίου. (28) καὶ ἐκάθισεν Ιερεµιας ἐν τῇ αὐλῇ τῆς φυλακῆς ἕως χρόνου οὗ συνελήµφθη Ιερουσαληµ.

46

(1) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἔτει τῷ ἐνάτῳ τοῦ Σεδεκια βασιλέως Ιουδα ἐν τῷ µηνὶ τῷ δεκάτῳ παρεγένετο Ναβουχοδονοσορ βασιλεὺς Βαβυλῶνος καὶ πᾶσα ἡ δύναµις αὐτοῦ ἐπὶ Ιερουσαληµ καὶ ἐπολιόρκουν αὐτήν. (2) καὶ ἐν τῷ ἑνδεκάτῳ ἔτει τοῦ Σεδεκια ἐν τῷ µηνὶ τῷ τετάρτῳ ἐνάτῃ τοῦ µηνὸς ἐρράγη ἡ πόλις. (3) καὶ εἰσῆλθον πάντες οἱ ἡγεµόνες βασιλέως Βαβυλῶνος καὶ ἐκάθισαν ἐν πύλῃ τῇ µέσῃ, Ναργαλασαρ καὶ Σαµαγωθ καὶ Ναβουσαχαρ καὶ Ναβουσαρις καὶ Ναγαργασνασερ Ραβαµαγ καὶ οἱ κατάλοιποι ἡγεµόνες βασιλέως Βαβυλῶνος· (14) καὶ ἀπέστειλαν καὶ ἔλαβον τὸν Ιερεµιαν ἐξ αὐλῆς τῆς φυλακῆς καὶ ἔδωκαν αὐτὸν πρὸς τὸν Γοδολιαν υἱὸν Αχικαµ υἱοῦ Σαφαν· καὶ ἐξήγαγον αὐτόν, καὶ ἐκάθισεν ἐν µέσῳ τοῦ λαοῦ. (4) (5) (6) (7) (8) (9) (10) (11) (12) (13) (15) Καὶ πρὸς Ιερεµιαν ἐγένετο λόγος Κυρίου ἐν τῇ αὐλῇ τῆς φυλακῆς λέγων (16) Πορεύου καὶ εἰπὸν πρὸς Αβδεµελεχ τὸν Αἰθίοπα Οὕτως εἶπεν κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Ἰδοὺ ἐγὼ φέρω τοὺς λόγους µου ἐπὶ τὴν πόλιν ταύτην εἰς κακὰ καὶ οὐκ εἰς ἀγαθά· (17) καὶ σώσω σε ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καὶ οὐ µὴ δώσω σε εἰς χεῖρας τῶν ἀνθρώπων, ὧν σὺ φοβῇ ἀπὸ προσώπου αὐτῶν. (18) ὅτι σῴζων σώσω σε, καὶ ἐν ῥοµφαίᾳ οὐ µὴ πέσῃς· καὶ ἔσται ἡ ψυχή σου εἰς εὕρεµα, ὅτι ἐπεποίθεις ἐπ’ ἐµοί, φησὶν κύριος.

47

(1) Ὁ λόγος ὁ γενόµενος παρὰ κυρίου πρὸς Ιερεµιαν ὕστερον µετὰ τὸ ἀποστεῖλαι αὐτὸν Ναβουζαρδαν τὸν ἀρχιµάγειρον τὸν ἐκ Δαµαν ἐν τῷ λαβεῖν αὐτὸν ἐν χειροπέδαις ἐν µέσῳ ἀποικίας Ιουδα τῶν ἠγµένων εἰς Βαβυλῶνα. (2) Καὶ ἔλαβεν αὐτὸν ὁ ἀρχιµάγειρος καὶ εἶπεν αὐτῷ Κύριος ὁ θεός σου ἐλάλησεν τὰ κακὰ ταῦτα ἐπὶ τὸν τόπον τοῦτον, (3) καὶ ἐποίησεν κύριος, ὅτι ἡµάρτετε αὐτῷ καὶ οὐκ ἠκούσατε αὐτοῦ τῆς φωνῆς. (4) ἰδοὺ ἔλυσά σε ἀπὸ τῶν χειροπέδων τῶν ἐπὶ τὰς χεῖράς σου· εἰ καλὸν ἐναντίον σου ἐλθεῖν µετ’ ἐµοῦ εἰς Βαβυλῶνα, ἧκε, καὶ θήσω τοὺς ὀφθαλµούς µου ἐπὶ σέ· (5) εἰ δὲ µή, ἀπότρεχε καὶ ἀνάστρεψον πρὸς Γοδολιαν υἱὸν Αχικαµ υἱοῦ Σαφαν, ὃν κατέστησεν βασιλεὺς Βαβυλῶνος ἐν γῇ Ιουδα, καὶ οἴκησον µετ’ αὐτοῦ ἐν µέσῳ τοῦ λαοῦ ἐν γῇ Ιουδα· εἰς ἅπαντα τὰ ἀγαθὰ ἐν ὀφθαλµοῖς σου τοῦ πορευθῆναι πορεύου. καὶ ἔδωκεν αὐτῷ ὁ ἀρχιµάγειρος δῶρα καὶ ἀπέστειλεν αὐτόν. (6) καὶ ἦλθεν πρὸς Γοδολιαν εἰς Μασσηφα καὶ ἐκάθισεν ἐν µέσῳ τοῦ λαοῦ τοῦ καταλειφθέντος ἐν τῇ γῇ. (7) Καὶ ἤκουσαν πάντες οἱ ἡγεµόνες τῆς δυνάµεως τῆς ἐν ἀγρῷ, αὐτοὶ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτῶν, ὅτι κατέστησεν βασιλεὺς Βαβυλῶνος τὸν Γοδολιαν ἐν τῇ γῇ καὶ παρεκατέθετο αὐτῷ ἄνδρας καὶ γυναῖκας αὐτῶν, οὓς οὐκ ἀπῴκισεν εἰς Βαβυλῶνα. (8) καὶ ἦλθεν πρὸς Γοδολιαν εἰς Μασσηφα Ισµαηλ υἱὸς Ναθανιου καὶ Ιωαναν υἱὸς Καρηε καὶ Σαραιας υἱὸς Θαναεµεθ καὶ υἱοὶ Ωφε τοῦ Νετωφατι καὶ Ιεζονιας υἱὸς τοῦ Μοχατι, αὐτοὶ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτῶν. (9) καὶ ὤµοσεν αὐτοῖς Γοδολιας καὶ τοῖς ἀνδράσιν αὐτῶν λέγων Μὴ φοβηθῆτε ἀπὸ προσώπου τῶν παίδων τῶν Χαλδαίων· κατοικήσατε ἐν τῇ γῇ καὶ ἐργάσασθε τῷ βασιλεῖ Βαβυλῶνος, καὶ βέλτιον ἔσται ὑµῖν· (10) καὶ ἰδοὺ ἐγὼ κάθηµαι ἐναντίον ὑµῶν εἰς Μασσηφα στῆναι κατὰ πρόσωπον τῶν Χαλδαίων, οἳ ἂν ἔλθωσιν ἐφ’ ὑµᾶς, καὶ ὑµεῖς συναγάγετε οἶνον καὶ ὀπώραν καὶ συναγάγετε ἔλαιον καὶ βάλετε εἰς τὰ ἀγγεῖα ὑµῶν καὶ οἰκήσατε ἐν ταῖς πόλεσιν, αἷς κατεκρατήσατε. (11) καὶ πάντες οἱ Ιουδαῖοι οἱ ἐν γῇ Μωαβ καὶ ἐν υἱοῖς Αµµων καὶ οἱ ἐν τῇ Ιδουµαίᾳ καὶ οἱ ἐν πάσῃ τῇ γῇ ἤκουσαν ὅτι ἔδωκεν βασιλεὺς Βαβυλῶνος κατάλειµµα τῷ Ιουδα καὶ ὅτι κατέστησεν ἐπ’ αὐτοὺς τὸν Γοδολιαν υἱὸν Αχικαµ, (12) καὶ ἦλθον πρὸς Γοδολιαν εἰς γῆν Ιουδα εἰς Μασσηφα καὶ συνήγαγον οἶνον καὶ ὀπώραν πολλὴν σφόδρα καὶ ἔλαιον. (13) Καὶ Ιωαναν υἱὸς Καρηε καὶ πάντες οἱ ἡγεµόνες τῆς δυνάµεως οἱ ἐν τοῖς ἀγροῖς ἦλθον πρὸς Γοδολιαν εἰς Μασσηφα (14) καὶ εἶπαν αὐτῷ Εἰ γνώσει γινώσκεις ὅτι Βελισα βασιλεὺς υἱῶν Αµµων ἀπέστειλεν πρὸς σὲ τὸν Ισµαηλ πατάξαι σου ψυχήν; καὶ οὐκ ἐπίστευσεν αὐτοῖς Γοδολιας. (15) καὶ Ιωαναν εἶπεν τῷ Γοδολια κρυφαίως ἐν Μασσηφα Πορεύσοµαι δὴ καὶ πατάξω τὸν Ισµαηλ καὶ µηθεὶς γνώτω, µὴ πατάξῃ σου ψυχὴν καὶ διασπαρῇ πᾶς Ιουδα οἱ συνηγµένοι πρὸς σὲ καὶ ἀπολοῦνται οἱ κατάλοιποι Ιουδα. (16) καὶ εἶπεν Γοδολιας πρὸς Ιωαναν Μὴ ποιήσῃς τὸ πρᾶγµα τοῦτο, ὅτι ψευδῆ σὺ λέγεις περὶ Ισµαηλ.

48

(1) Καὶ ἐγένετο τῷ µηνὶ τῷ ἑβδόµῳ ἦλθεν Ισµαηλ υἱὸς Ναθανιου υἱοῦ Ελασα ἀπὸ γένους τοῦ βασιλέως καὶ δέκα ἄνδρες µετ’ αὐτοῦ πρὸς Γοδολιαν εἰς Μασσηφα, καὶ ἔφαγον ἐκεῖ ἄρτον ἅµα. (2) καὶ ἀνέστη Ισµαηλ καὶ οἱ δέκα ἄνδρες, οἳ ἦσαν µετ’ αὐτοῦ, καὶ ἐπάταξαν τὸν Γοδολιαν, ὃν κατέστησεν βασιλεὺς Βαβυλῶνος ἐπὶ τῆς γῆς, (3) καὶ πάντας τοὺς Ιουδαίους τοὺς ὄντας µετ’ αὐτοῦ ἐν Μασσηφα καὶ πάντας τοὺς Χαλδαίους τοὺς εὑρεθέντας ἐκεῖ. — (4) καὶ ἐγένετο τῇ ἡµέρᾳ τῇ δευτέρᾳ πατάξαντος αὐτοῦ τὸν Γοδολιαν, καὶ ἄνθρωπος οὐκ ἔγνω, (5) καὶ ἤλθοσαν ἄνδρες ἀπὸ Συχεµ καὶ ἀπὸ Σαληµ καὶ ἀπὸ Σαµαρείας, ὀγδοήκοντα ἄνδρες, ἐξυρηµένοι πώγωνας καὶ διερρηγµένοι τὰ ἱµάτια καὶ κοπτόµενοι, καὶ µαναα καὶ λίβανος ἐν χερσὶν αὐτῶν τοῦ εἰσενεγκεῖν εἰς οἶκον κυρίου. (6) καὶ ἐξῆλθεν εἰς ἀπάντησιν αὐτοῖς Ισµαηλ· αὐτοὶ ἐπορεύοντο καὶ ἔκλαιον, καὶ εἶπεν αὐτοῖς Εἰσέλθετε πρὸς Γοδολιαν. (7) καὶ ἐγένετο εἰσελθόντων αὐτῶν εἰς τὸ µέσον τῆς πόλεως ἔσφαξεν αὐτοὺς εἰς τὸ φρέαρ. (8) καὶ δέκα ἄνδρες εὑρέθησαν ἐκεῖ καὶ εἶπαν τῷ Ισµαηλ Μὴ ἀνέλῃς ἡµᾶς, ὅτι εἰσὶν ἡµῖν θησαυροὶ ἐν ἀγρῷ, πυροὶ καὶ κριθαί, µέλι καὶ ἔλαιον· καὶ παρῆλθεν καὶ οὐκ ἀνεῖλεν αὐτοὺς ἐν µέσῳ τῶν ἀδελφῶν αὐτῶν. (9) καὶ τὸ φρέαρ, εἰς ὃ ἔρριψεν ἐκεῖ Ισµαηλ πάντας οὓς ἐπάταξεν, φρέαρ µέγα τοῦτό ἐστιν ὃ ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς Ασα ἀπὸ προσώπου Βαασα βασιλέως Ισραηλ· τοῦτο ἐνέπλησεν Ισµαηλ τραυµατιῶν. (10) καὶ ἀπέστρεψεν Ισµαηλ πάντα τὸν λαὸν τὸν καταλειφθέντα εἰς Μασσηφα καὶ τὰς θυγατέρας τοῦ βασιλέως, ἃς παρεκατέθετο ὁ ἀρχιµάγειρος τῷ Γοδολια υἱῷ Αχικαµ, καὶ ᾤχετο εἰς τὸ πέραν υἱῶν Αµµων. — (11) καὶ ἤκουσεν Ιωαναν υἱὸς Καρηε καὶ πάντες οἱ ἡγεµόνες τῆς δυνάµεως οἱ µετ’ αὐτοῦ πάντα τὰ κακά, ἃ ἐποίησεν Ισµαηλ, (12) καὶ ἤγαγον ἅπαν τὸ στρατόπεδον αὐτῶν καὶ ᾤχοντο πολεµεῖν αὐτὸν καὶ εὗρον αὐτὸν ἐπὶ ὕδατος πολλοῦ ἐν Γαβαων. (13) καὶ ἐγένετο ὅτε εἶδον πᾶς ὁ λαὸς ὁ µετὰ Ισµαηλ τὸν Ιωαναν καὶ τοὺς ἡγεµόνας τῆς δυνάµεως τῆς µετ’ αὐτοῦ, (14) καὶ ἀνέστρεψαν πρὸς Ιωαναν. (15) καὶ Ισµαηλ ἐσώθη σὺν ὀκτὼ ἀνθρώποις καὶ ᾤχετο πρὸς τοὺς υἱοὺς Αµµων. — (16) καὶ ἔλαβεν Ιωαναν καὶ πάντες οἱ ἡγεµόνες τῆς δυνάµεως οἱ µετ’ αὐτοῦ πάντας τοὺς καταλοίπους τοῦ λαοῦ, οὕς ἀπέστρεψεν ἀπὸ Ισµαηλ, δυνατοὺς ἄνδρας ἐν πολέµῳ καὶ τὰς γυναῖκας καὶ τὰ λοιπὰ καὶ τοὺς εὐνούχους, οὓς ἀπέστρεψεν ἀπὸ Γαβαων, (17) καὶ ᾤχοντο καὶ ἐκάθισαν ἐν Γαβηρωθ-χαµααµ τὴν πρὸς Βηθλεεµ τοῦ πορευθῆναι εἰσελθεῖν εἰς Αἴγυπτον (18) ἀπὸ προσώπου τῶν Χαλδαίων, ὅτι ἐφοβήθησαν ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, ὅτι ἐπάταξεν Ισµαηλ τὸν Γοδολιαν, ὃν κατέστησεν βασιλεὺς Βαβυλῶνος ἐν τῇ γῇ.

49

(1) Καὶ προσῆλθον πάντες οἱ ἡγεµόνες τῆς δυνάµεως καὶ Ιωαναν καὶ Αζαριας υἱὸς Μαασαιου καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἀπὸ µικροῦ ἕως µεγάλου (2) πρὸς Ιερεµιαν τὸν προφήτην καὶ εἶπαν αὐτῷ Πεσέτω δὴ τὸ ἔλεος ἡµῶν κατὰ πρόσωπόν σου καὶ πρόσευξαι πρὸς κύριον τὸν θεόν σου περὶ τῶν καταλοίπων τούτων, ὅτι κατελείφθηµεν ὀλίγοι ἀπὸ πολλῶν, καθὼς οἱ ὀφθαλµοί σου βλέπουσιν· (3) καὶ ἀναγγειλάτω ἡµῖν κύριος ὁ θεός σου τὴν ὁδόν, ᾗ πορευσόµεθα ἐν αὐτῇ, καὶ λόγον, ὃν ποιήσοµεν. (4) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Ιερεµιας Ἤκουσα, ἰδοὺ ἐγὼ προσεύξοµαι πρὸς κύριον τὸν θεὸν ἡµῶν κατὰ τοὺς λόγους ὑµῶν· καὶ ἔσται, ὁ λόγος, ὃν ἂν ἀποκριθήσεται κύριος, ἀναγγελῶ ὑµῖν, οὐ µὴ κρύψω ἀφ’ ὑµῶν ῥῆµα. (5) καὶ αὐτοὶ εἶπαν τῷ Ιερεµια Ἔστω κύριος ἐν ἡµῖν εἰς µάρτυρα δίκαιον καὶ πιστόν, εἰ µὴ κατὰ πάντα τὸν λόγον, ὃν ἂν ἀποστείλῃ σε κύριος πρὸς ἡµᾶς, οὕτως ποιήσοµεν· (6) καὶ ἐὰν ἀγαθὸν καὶ ἐὰν κακόν, τὴν φωνὴν κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν, οὗ ἡµεῖς ἀποστέλλοµέν σε πρὸς αὐτόν, ἀκουσόµεθα, ἵνα βέλτιον ἡµῖν γένηται, ὅτι ἀκουσόµεθα τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν. — (7) καὶ ἐγενήθη µετὰ δέκα ἡµέρας ἐγενήθη λόγος κυρίου πρὸς Ιερεµιαν. (8) καὶ ἐκάλεσεν τὸν Ιωαναν καὶ τοὺς ἡγεµόνας τῆς δυνάµεως καὶ πάντα τὸν λαὸν ἀπὸ µικροῦ ἕως µεγάλου (9) καὶ εἶπεν αὐτοῖς Οὕτως εἶπεν κύριος (10) Ἐὰν καθίσαντες καθίσητε ἐν τῇ γῇ ταύτῃ, οἰκοδοµήσω ὑµᾶς καὶ οὐ µὴ καθέλω καὶ φυτεύσω ὑµᾶς καὶ οὐ µὴ ἐκτίλω· ὅτι ἀναπέπαυµαι ἐπὶ τοῖς κακοῖς, οἷς ἐποίησα ὑµῖν. (11) µὴ φοβηθῆτε ἀπὸ προσώπου βασιλέως Βαβυλῶνος, οὗ ὑµεῖς φοβεῖσθε ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ· µὴ φοβηθῆτε, φησὶν κύριος, ὅτι µεθ’ ὑµῶν ἐγώ εἰµι τοῦ ἐξαιρεῖσθαι ὑµᾶς καὶ σῴζειν ὑµᾶς ἐκ χειρὸς αὐτοῦ· (12) καὶ δώσω ὑµῖν ἔλεος καὶ ἐλεήσω ὑµᾶς καὶ ἐπιστρέψω ὑµᾶς εἰς τὴν γῆν ὑµῶν. (13) καὶ εἰ λέγετε ὑµεῖς Οὐ µὴ καθίσωµεν ἐν τῇ γῇ ταύτῃ πρὸς τὸ µὴ ἀκοῦσαι φωνῆς κυρίου, (14) ὅτι εἰς γῆν Αἰγύπτου εἰσελευσόµεθα καὶ οὐ µὴ ἴδωµεν πόλεµον καὶ φωνὴν σάλπιγγος οὐ µὴ ἀκούσωµεν καὶ ἐν ἄρτοις οὐ µὴ πεινάσωµεν καὶ ἐκεῖ οἰκήσοµεν, (15) διὰ τοῦτο ἀκούσατε λόγον κυρίου Οὕτως εἶπεν κύριος Ἐὰν ὑµεῖς δῶτε τὸ πρόσωπον ὑµῶν εἰς Αἴγυπτον καὶ εἰσέλθητε ἐκεῖ κατοικεῖν, (16) καὶ ἔσται, ἡ ῥοµφαία, ἣν ὑµεῖς φοβεῖσθε ἀπὸ προσώπου αὐτῆς, εὑρήσει ὑµᾶς ἐν γῇ Αἰγύπτου, καὶ ὁ λιµός, οὗ ὑµεῖς λόγον ἔχετε ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ, καταλήµψεται ὑµᾶς ὀπίσω ὑµῶν ἐν Αἰγύπτῳ, καὶ ἐκεῖ ἀποθανεῖσθε. (17) καὶ ἔσονται πάντες οἱ ἄνθρωποι καὶ πάντες οἱ ἀλλογενεῖς οἱ θέντες τὸ πρόσωπον αὐτῶν εἰς γῆν Αἰγύπτου ἐνοικεῖν ἐκεῖ ἐκλείψουσιν ἐν τῇ ῥοµφαίᾳ καὶ ἐν τῷ λιµῷ, καὶ οὐκ ἔσται αὐτῶν οὐθεὶς σῳζόµενος ἀπὸ τῶν κακῶν, ὧν ἐγὼ ἐπάγω ἐπ’ αὐτούς. (18) ὅτι οὕτως εἶπεν κύριος Καθὼς ἔσταξεν ὁ θυµός µου ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας Ιερουσαληµ, οὕτως στάξει ὁ θυµός µου ἐφ’ ὑµᾶς εἰσελθόντων ὑµῶν εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἔσεσθε εἰς ἄβατον καὶ ὑποχείριοι καὶ εἰς ἀρὰν καὶ εἰς ὀνειδισµὸν καὶ οὐ µὴ ἴδητε οὐκέτι τὸν τόπον τοῦτον, (19) ἃ ἐλάλησεν κύριος ἐφ’ ὑµᾶς τοὺς καταλοίπους Ιουδα Μὴ εἰσέλθητε εἰς Αἴγυπτον. καὶ νῦν γνόντες γνώσεσθε (20) ὅτι ἐπονηρεύσασθε ἐν ψυχαῖς ὑµῶν ἀποστείλαντές µε λέγοντες Πρόσευξαι περὶ ἡµῶν πρὸς κύριον, καὶ κατὰ πάντα, ἃ ἐὰν λαλήσῃ σοι κύριος, ποιήσοµεν. (21) καὶ οὐκ ἠκούσατε τῆς φωνῆς κυρίου, ἧς ἀπέστειλέν µε πρὸς ὑµᾶς. (22) καὶ νῦν ἐν ῥοµφαίᾳ καὶ ἐν λιµῷ ἐκλείψετε ἐν τῷ τόπῳ, οὗ ὑµεῖς βούλεσθε εἰσελθεῖν κατοικεῖν ἐκεῖ.

50

(1) Καὶ ἐγενήθη ὡς ἐπαύσατο Ιερεµιας λέγων πρὸς τὸν λαὸν πάντας τοὺς λόγους κυρίου, οὓς ἀπέστειλεν αὐτὸν κύριος πρὸς αὐτούς, πάντας τοὺς λόγους τούτους, (2) καὶ εἶπεν Αζαριας υἱὸς Μαασαιου καὶ Ιωαναν υἱὸς Καρηε καὶ πάντες οἱ ἄνδρες οἱ εἴπαντες τῷ Ιερεµια λέγοντες Ψεύδη, οὐκ ἀπέστειλέν σε κύριος πρὸς ἡµᾶς λέγων Μὴ εἰσέλθητε εἰς Αἴγυπτον οἰκεῖν ἐκεῖ, (3) ἀλλ’ ἢ Βαρουχ υἱὸς Νηριου συµβάλλει σε πρὸς ἡµᾶς, ἵνα δῷς ἡµᾶς εἰς χεῖρας τῶν Χαλδαίων τοῦ θανατῶσαι ἡµᾶς καὶ ἀποικισθῆναι ἡµᾶς εἰς Βαβυλῶνα. (4) καὶ οὐκ ἤκουσεν Ιωαναν καὶ πάντες οἱ ἡγεµόνες τῆς δυνάµεως καὶ πᾶς ὁ λαὸς τῆς φωνῆς κυρίου κατοικῆσαι ἐν γῇ Ιουδα. (5) καὶ ἔλαβεν Ιωαναν καὶ πάντες οἱ ἡγεµόνες τῆς δυνάµεως πάντας τοὺς καταλοίπους Ιουδα τοὺς ἀποστρέψαντας κατοικεῖν ἐν τῇ γῇ, (6) τοὺς δυνατοὺς ἄνδρας καὶ τὰς γυναῖκας καὶ τὰ νήπια καὶ τὰς θυγατέρας τοῦ βασιλέως καὶ τὰς ψυχάς, ἃς κατέλιπεν Ναβουζαρδαν µετὰ Γοδολιου υἱοῦ Αχικαµ, καὶ Ιερεµιαν τὸν προφήτην καὶ Βαρουχ υἱὸν Νηριου (7) καὶ εἰσῆλθον εἰς Αἴγυπτον, ὅτι οὐκ ἤκουσαν τῆς φωνῆς κυρίου· καὶ εἰσῆλθον εἰς Ταφνας. (8) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρὸς Ιερεµιαν ἐν Ταφνας λέγων (9) Λαβὲ σεαυτῷ λίθους µεγάλους καὶ κατάκρυψον αὐτοὺς ἐν προθύροις ἐν πύλῃ τῆς οἰκίας Φαραω ἐν Ταφνας κατ’ ὀφθαλµοὺς ἀνδρῶν Ιουδα (10) καὶ ἐρεῖς Οὕτως εἶπεν κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω καὶ ἄξω Ναβουχοδονοσορ βασιλέα Βαβυλῶνος, καὶ θήσει αὐτοῦ τὸν θρόνον ἐπάνω τῶν λίθων τούτων, ὧν κατέκρυψας, καὶ ἀρεῖ τὰ ὅπλα αὐτοῦ ἐπ’ αὐτοὺς (11) καὶ εἰσελεύσεται καὶ πατάξει γῆν Αἰγύπτου, οὓς εἰς θάνατον, εἰς θάνατον, καὶ οὓς εἰς ἀποικισµόν, εἰς ἀποικισµόν, καὶ οὕς εἰς ῥοµφαίαν, εἰς ῥοµφαίαν. (12) καὶ καύσει πῦρ ἐν οἰκίαις θεῶν αὐτῶν καὶ ἐµπυριεῖ αὐτὰς καὶ ἀποικιεῖ αὐτοὺς καὶ φθειριεῖ γῆν Αἰγύπτου, ὥσπερ φθειρίζει ποιµὴν τὸ ἱµάτιον αὐτοῦ, καὶ ἐξελεύσεται ἐν εἰρήνῃ. (13) καὶ συντρίψει τοὺς στύλους Ἡλίου πόλεως τοὺς ἐν Ων καὶ τὰς οἰκίας αὐτῶν κατακαύσει ἐν πυρί.

51a

(1) Ὁ λόγος ὁ γενόµενος πρὸς Ιερεµιαν ἅπασιν τοῖς Ιουδαίοις τοῖς κατοικοῦσιν ἐν γῇ Αἰγύπτῳ καὶ τοῖς καθηµένοις ἐν Μαγδώλῳ καὶ ἐν Ταφνας καὶ ἐν γῇ Παθουρης λέγων (2) Οὕτως εἶπεν κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Ὑµεῖς ἑωράκατε πάντα τὰ κακά, ἃ ἐπήγαγον ἐπὶ Ιερουσαληµ καὶ ἐπὶ τὰς πόλεις Ιουδα, καὶ ἰδού εἰσιν ἔρηµοι ἀπὸ ἐνοίκων (3) ἀπὸ προσώπου πονηρίας αὐτῶν, ἧς ἐποίησαν παραπικρᾶναί µε πορευθέντες θυµιᾶν θεοῖς ἑτέροις, οἷς οὐκ ἔγνωτε. (4) καὶ ἀπέστειλα πρὸς ὑµᾶς τοὺς παῖδάς µου τοὺς προφήτας ὄρθρου καὶ ἀπέστειλα λέγων Μὴ ποιήσητε τὸ πρᾶγµα τῆς µολύνσεως ταύτης, ἧς ἐµίσησα. (5) καὶ οὐκ ἤκουσάν µου καὶ οὐκ ἔκλιναν τὸ οὖς αὐτῶν ἀποστρέψαι ἀπὸ τῶν κακῶν αὐτῶν πρὸς τὸ µὴ θυµιᾶν θεοῖς ἑτέροις. (6) καὶ ἔσταξεν ἡ ὀργή µου καὶ ὁ θυµός µου καὶ ἐξεκαύθη ἐν πόλεσιν Ιουδα καὶ ἔξωθεν Ιερουσαληµ, καὶ ἐγενήθησαν εἰς ἐρήµωσιν καὶ εἰς ἄβατον ὡς ἡ ἡµέρα αὕτη. (7) καὶ νῦν οὕτως εἶπεν κύριος παντοκράτωρ Ἵνα τί ὑµεῖς ποιεῖτε κακὰ µεγάλα ἐπὶ ψυχαῖς ὑµῶν ἐκκόψαι ὑµῶν ἄνθρωπον καὶ γυναῖκα, νήπιον καὶ θηλάζοντα ἐκ µέσου Ιουδα πρὸς τὸ µὴ καταλειφθῆναι ὑµῶν µηδένα, (8) παραπικρᾶναί µε ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν ὑµῶν θυµιᾶν θεοῖς ἑτέροις ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, εἰς ἣν εἰσήλθατε ἐνοικεῖν ἐκεῖ, ἵνα ἐκκοπῆτε καὶ ἵνα γένησθε εἰς κατάραν καὶ εἰς ὀνειδισµὸν ἐν πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν τῆς γῆς; (9) µὴ ἐπιλέλησθε ὑµεῖς τῶν κακῶν τῶν πατέρων ὑµῶν καὶ τῶν κακῶν τῶν βασιλέων Ιουδα καὶ τῶν κακῶν τῶν ἀρχόντων ὑµῶν καὶ τῶν κακῶν τῶν γυναικῶν ὑµῶν, ὧν ἐποίησαν ἐν γῇ Ιουδα καὶ ἔξωθεν Ιερουσαληµ; (10) καὶ οὐκ ἐπαύσαντο ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης καὶ οὐκ ἀντείχοντο τῶν προσταγµάτων µου, ὧν ἔδωκα κατὰ πρόσωπον τῶν πατέρων αὐτῶν. (11) διὰ τοῦτο οὕτως εἶπεν κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐφίστηµι τὸ πρόσωπόν µου (12) τοῦ ἀπολέσαι πάντας τοὺς καταλοίπους τοὺς ἐν Αἰγύπτῳ, καὶ πεσοῦνται· ἐν ῥοµφαίᾳ καὶ ἐν λιµῷ ἐκλείψουσιν ἀπὸ µικροῦ ἕως µεγάλου καὶ ἔσονται εἰς ὀνειδισµὸν καὶ εἰς ἀπώλειαν καὶ εἰς κατάραν. (13) καὶ ἐπισκέψοµαι ἐπὶ τοὺς καθηµένους ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ὡς ἐπεσκεψάµην ἐπὶ Ιερουσαληµ ἐν ῥοµφαίᾳ καὶ ἐν λιµῷ καὶ ἐν θανάτῳ, (14) καὶ οὐκ ἔσται σεσῳσµένος οὐθεὶς τῶν ἐπιλοίπων Ιουδα τῶν παροικούντων ἐν γῇ Αἰγύπτῳ τοῦ ἐπιστρέψαι εἰς γῆν Ιουδα, ἐφ’ ἣν αὐτοὶ ἐλπίζουσιν ταῖς ψυχαῖς αὐτῶν τοῦ ἐπιστρέψαι ἐκεῖ· οὐ µὴ ἐπιστρέψωσιν ἀλλ’ ἢ ἀνασεσῳσµένοι. — (15) καὶ ἀπεκρίθησαν τῷ Ιερεµια πάντες οἱ ἄνδρες οἱ γνόντες ὅτι θυµιῶσιν αἱ γυναῖκες αὐτῶν θεοῖς ἑτέροις καὶ πᾶσαι αἱ γυναῖκες, συναγωγὴ µεγάλη, καὶ πᾶς ὁ λαὸς οἱ καθήµενοι ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἐν Παθουρη λέγοντες (16) Ὁ λόγος, ὃν ἐλάλησας πρὸς ἡµᾶς τῷ ὀνόµατι κυρίου, οὐκ ἀκούσοµέν σου, (17) ὅτι ποιοῦντες ποιήσοµεν πάντα τὸν λόγον, ὃς ἐξελεύσεται ἐκ τοῦ στόµατος ἡµῶν, θυµιᾶν τῇ βασιλίσσῃ τοῦ οὐρανοῦ καὶ σπένδειν αὐτῇ σπονδάς, καθὰ ἐποιήσαµεν ἡµεῖς καὶ οἱ πατέρες ἡµῶν καὶ οἱ βασιλεῖς ἡµῶν καὶ οἱ ἄρχοντες ἡµῶν ἐν πόλεσιν Ιουδα καὶ ἔξωθεν Ιερουσαληµ καὶ ἐπλήσθηµεν ἄρτων καὶ ἐγενόµεθα χρηστοὶ καὶ κακὰ οὐκ εἴδοµεν· (18) καὶ ὡς διελίποµεν θυµιῶντες τῇ βασιλίσσῃ τοῦ οὐρανοῦ, ἠλαττώθηµεν πάντες καὶ ἐν ῥοµφαίᾳ καὶ ἐν λιµῷ ἐξελίποµεν. (19) καὶ ὅτι ἡµεῖς θυµιῶµεν τῇ βασιλίσσῃ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἐσπείσαµεν αὐτῇ σπονδάς, µὴ ἄνευ τῶν ἀνδρῶν ἡµῶν ἐποιήσαµεν αὐτῇ χαυῶνας καὶ ἐσπείσαµεν σπονδὰς αὐτῇ; — (20) καὶ εἶπεν Ιερεµιας παντὶ τῷ λαῷ, τοῖς δυνατοῖς καὶ ταῖς γυναιξὶν καὶ παντὶ τῷ λαῷ τοῖς ἀποκριθεῖσιν αὐτῷ λόγους, λέγων (21) Οὐχὶ τοῦ θυµιάµατος, οὗ ἐθυµιάσατε ἐν ταῖς πόλεσιν Ιουδα καὶ ἔξωθεν Ιερουσαληµ ὑµεῖς καὶ οἱ πατέρες ὑµῶν καὶ οἱ βασιλεῖς ὑµῶν καὶ οἱ ἄρχοντες ὑµῶν καὶ ὁ λαὸς τῆς γῆς, ἐµνήσθη κύριος, καὶ ἀνέβη ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτοῦ; (22) καὶ οὐκ ἠδύνατο κύριος ἔτι φέρειν ἀπὸ προσώπου πονηρίας πραγµάτων ὑµῶν ἀπὸ τῶν βδελυγµάτων, ὧν ἐποιήσατε· καὶ ἐγενήθη ἡ γῆ ὑµῶν εἰς ἐρήµωσιν καὶ εἰς ἄβατον καὶ εἰς ἀρὰν ὡς ἐν τῇ ἡµέρᾳ ταύτῃ (23) ἀπὸ προσώπου ὧν ἐθυµιᾶτε καὶ ὧν ἡµάρτετε τῷ κυρίῳ καὶ οὐκ ἠκούσατε τῆς φωνῆς κυρίου καὶ ἐν τοῖς προστάγµασιν αὐτοῦ καὶ ἐν τῷ νόµῳ αὐτοῦ καὶ ἐν τοῖς µαρτυρίοις αὐτοῦ οὐκ ἐπορεύθητε, καὶ ἐπελάβετο ὑµῶν τὰ κακὰ ταῦτα. (24) καὶ εἶπεν Ιερεµιας τῷ λαῷ καὶ ταῖς γυναιξίν Ἀκούσατε τὸν λόγον κυρίου· (25) οὕτως εἶπεν κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Ὑµεῖς γυναῖκες τῷ στόµατι ὑµῶν ἐλαλήσατε καὶ ταῖς χερσὶν ὑµῶν ἐπληρώσατε λέγουσαι Ποιοῦσαι ποιήσοµεν τὰς ὁµολογίας ἡµῶν, ἃς ὡµολογήσαµεν, θυµιᾶν τῇ βασιλίσσῃ τοῦ οὐρανοῦ καὶ σπένδειν αὐτῇ σπονδάς· ἐµµείνασαι ἐνεµείνατε ταῖς ὁµολογίαις ὑµῶν καὶ ποιοῦσαι ἐποιήσατε. (26) διὰ τοῦτο ἀκούσατε λόγον κυρίου, πᾶς Ιουδα οἱ καθήµενοι ἐν γῇ Αἰγύπτῳ Ἰδοὺ ὤµοσα τῷ ὀνόµατί µου τῷ µεγάλῳ, εἶπεν κύριος, ἐὰν γένηται ἔτι ὄνοµά µου ἐν τῷ στόµατι παντὸς Ιουδα εἰπεῖν Ζῇ κύριος κύριος, ἐπὶ πάσῃ γῇ Αἰγύπτῳ. (27) ὅτι ἰδοὺ ἐγὼ ἐγρήγορα ἐπ’ αὐτοὺς τοῦ κακῶσαι αὐτοὺς καὶ οὐκ ἀγαθῶσαι, καὶ ἐκλείψουσιν πᾶς Ιουδα οἱ κατοικοῦντες ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἐν ῥοµφαίᾳ καὶ ἐν λιµῷ, ἕως ἂν ἐκλίπωσιν. (28) καὶ οἱ σεσῳσµένοι ἀπὸ ῥοµφαίας ἐπιστρέψουσιν εἰς γῆν Ιουδα ὀλίγοι ἀριθµῷ, καὶ γνώσονται οἱ κατάλοιποι Ιουδα οἱ καταστάντες ἐν γῇ Αἰγύπτῳ κατοικῆσαι ἐκεῖ, λόγος τίνος ἐµµενεῖ. (29) καὶ τοῦτο ὑµῖν τὸ σηµεῖον ὅτι ἐπισκέψοµαι ἐγὼ ἐφ’ ὑµᾶς εἰς πονηρά· (30) οὕτως εἶπεν κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ δίδωµι τὸν Ουαφρη βασιλέα Αἰγύπτου εἰς χεῖρας ἐχθροῦ αὐτοῦ καὶ εἰς χεῖρας ζητούντων τὴν ψυχὴν αὐτοῦ, καθὰ ἔδωκα τὸν Σεδεκιαν βασιλέα Ιουδα εἰς χεῖρας Ναβουχοδονοσορ βασιλέως Βαβυλῶνος ἐχθροῦ αὐτοῦ καὶ ζητοῦντος τὴν ψυχὴν αὐτοῦ.

51b

(31) Ὁ λόγος, ὃν ἐλάλησεν Ιερεµιας ὁ προφήτης πρὸς Βαρουχ υἱὸν Νηριου, ὅτε ἔγραφεν τοὺς λόγους τούτους ἐν τῷ βιβλίῳ ἀπὸ στόµατος Ιερεµιου ἐν τῷ ἐνιαυτῷ τῷ τετάρτῳ τῷ Ιωακιµ υἱῷ Ιωσια βασιλέως Ιουδα (32) Οὕτως εἶπεν κύριος ἐπὶ σοί, Βαρουχ (33) Ὅτι εἶπας Οἴµµοι οἴµµοι, ὅτι προσέθηκεν κύριος κόπον ἐπὶ πόνον µοι, ἐκοιµήθην ἐν στεναγµοῖς, ἀνάπαυσιν οὐχ εὗρον, (34) εἰπὸν αὐτῷ Οὕτως εἶπεν κύριος Ἰδοὺ οὓς ἐγὼ ᾠκοδόµησα, ἐγὼ καθαιρῶ, καὶ οὓς ἐγὼ ἐφύτευσα, ἐγὼ ἐκτίMω· (35) καὶ σὺ ζητεῖς σεαυτῷ µεγάλα; µὴ ζητήσῃς, ὅτι ἰδοὺ ἐγὼ ἐπάγω κακὰ ἐπὶ πᾶσαν σάρκα, λέγει κύριος, καὶ δώσω τὴν ψυχήν σου εἰς εὕρεµα ἐν παντὶ τόπῳ, οὗ ἐὰν βαδίσῃς ἐκεῖ.

52

(1) Ὄντος εἰκοστοῦ καὶ ἑνὸς ἔτους Σεδεκιου ἐν τῷ βασιλεύειν αὐτόν, καὶ ἕνδεκα ἔτη ἐβασίλευσεν ἐν Ιερουσαληµ, καὶ ὄνοµα τῇ µητρὶ αὐτοῦ Αµιτααλ θυγάτηρ Ιερεµιου ἐκ Λοβενα, (2) (3) (4) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἔτει τῷ ἐνάτῳ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἐν µηνὶ τῷ δεκάτῳ δεκάτῃ τοῦ µηνὸς ἦλθεν Ναβουχοδονοσορ βασιλεὺς Βαβυλῶνος καὶ πᾶσα ἡ δύναµις αὐτοῦ ἐπὶ Ιερουσαληµ καὶ περιεχαράκωσαν αὐτὴν καὶ περιῳκοδόµησαν αὐτὴν τετραπέδοις λίθοις κύκλῳ. (5) καὶ ἦλθεν ἡ πόλις εἰς συνοχὴν ἕως ἑνδεκάτου ἔτους τῷ βασιλεῖ Σεδεκια· (6) ἐν τῇ ἐνάτῃ τοῦ µηνὸς καὶ ἐστερεώθη ὁ λιµὸς ἐν τῇ πόλει, καὶ οὐκ ἦσαν ἄρτοι τῷ λαῷ τῆς γῆς. (7) καὶ διεκόπη ἡ πόλις, καὶ πάντες οἱ ἄνδρες οἱ πολεµισταὶ ἐξῆλθον νυκτὸς κατὰ τὴν ὁδὸν τῆς πύλης ἀνὰ µέσον τοῦ τείχους καὶ τοῦ προτειχίσµατος, ὃ ἦν κατὰ τὸν κῆπον τοῦ βασιλέως, καὶ οἱ Χαλδαῖοι ἐπὶ τῆς πόλεως κύκλῳ. καὶ ἐπορεύθησαν ὁδὸν τὴν εἰς Αραβα, (8) καὶ κατεδίωξεν ἡ δύναµις τῶν Χαλδαίων ὀπίσω τοῦ βασιλέως καὶ κατέλαβον αὐτὸν ἐν τῷ πέραν Ιεριχω, καὶ πάντες οἱ παῖδες αὐτοῦ διεσπάρησαν ἀπ’ αὐτοῦ. (9) καὶ συνέλαβον τὸν βασιλέα καὶ ἤγαγον αὐτὸν πρὸς τὸν βασιλέα Βαβυλῶνος εἰς Δεβλαθα, καὶ ἐλάλησεν αὐτῷ µετὰ κρίσεως· (10) καὶ ἔσφαξεν βασιλεὺς Βαβυλῶνος τοὺς υἱοὺς Σεδεκιου κατ’ ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ, καὶ πάντας τοὺς ἄρχοντας Ιουδα ἔσφαξεν ἐν Δεβλαθα· (11) καὶ τοὺς ὀφθαλµοὺς Σεδεκιου ἐξετύφλωσεν καὶ ἔδησεν αὐτὸν ἐν πέδαις, καὶ ἤγαγεν αὐτὸν βασιλεὺς Βαβυλῶνος εἰς Βαβυλῶνα καὶ ἔδωκεν αὐτὸν εἰς οἰκίαν µυλῶνος ἕως ἡµέρας ἧς ἀπέθανεν. (12) Καὶ ἐν µηνὶ πέµπτῳ δεκάτῃ τοῦ µηνὸς ἦλθεν Ναβουζαρδαν ὁ ἀρχιµάγειρος ὁ ἑστηκὼς κατὰ πρόσωπον τοῦ βασιλέως Βαβυλῶνος εἰς Ιερουσαληµ. (13) καὶ ἐνέπρησεν τὸν οἶκον κυρίου καὶ τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως καὶ πάσας τὰς οἰκίας τῆς πόλεως, καὶ πᾶσαν οἰκίαν µεγάλην ἐνέπρησεν ἐν πυρί. (14) καὶ πᾶν τεῖχος Ιερουσαληµ κύκλῳ καθεῖλεν ἡ δύναµις τῶν Χαλδαίων ἡ µετὰ τοῦ ἀρχιµαγείρου. (15) (16) καὶ τοὺς καταλοίπους τοῦ λαοῦ κατέλιπεν ὁ ἀρχιµάγειρος εἰς ἀµπελουργοὺς καὶ εἰς γεωργούς. (17) καὶ τοὺς στύλους τοὺς χαλκοῦς τοὺς ἐν οἴκῳ κυρίου καὶ τὰς βάσεις καὶ τὴν θάλασσαν τὴν χαλκῆν τὴν ἐν οἴκῳ κυρίου συνέτριψαν οἱ Χαλδαῖοι καὶ ἔλαβον τὸν χαλκὸν αὐτῶν καὶ ἀπήνεγκαν εἰς Βαβυλῶνα. (18) καὶ τὴν στεφάνην καὶ τὰς φιάλας καὶ τὰς κρεάγρας καὶ πάντα τὰ σκεύη τὰ χαλκᾶ, ἐν οἷς ἐλειτούργουν ἐν αὐτοῖς, (19) καὶ τὰ σαφφωθ καὶ τὰ µασµαρωθ καὶ τοὺς ὑποχυτῆρας καὶ τὰς λυχνίας καὶ τὰς θυίσκας καὶ τοὺς κυάθους, ἃ ἦν χρυσᾶ χρυσᾶ καὶ ἃ ἦν ἀργυρᾶ ἀργυρᾶ, ἔλαβεν ὁ ἀρχιµάγειρος. (20) καὶ οἱ στῦλοι δύο καὶ ἡ θάλασσα µία καὶ οἱ µόσχοι δώδεκα χαλκοῖ ὑποκάτω τῆς θαλάσσης, ἃ ἐποίησεν ὁ βασιλεὺς Σαλωµων εἰς οἶκον κυρίου· οὐκ ἦν σταθµὸς τοῦ χαλκοῦ αὐτῶν. (21) καὶ οἱ στῦλοι, τριάκοντα πέντε πηχῶν ὕψος τοῦ στύλου τοῦ ἑνός, καὶ σπαρτίον δώδεκα πήχεων περιεκύκλου αὐτόν, καὶ τὸ πάχος αὐτοῦ δακτύλων τεσσάρων κύκλῳ, (22) καὶ γεῖσος ἐπ’ αὐτοῖς χαλκοῦν, καὶ πέντε πήχεων τὸ µῆκος ὑπεροχὴ τοῦ γείσους τοῦ ἑνός, καὶ δίκτυον καὶ ῥόαι ἐπὶ τοῦ γείσους κύκλῳ, τὰ πάντα χαλκᾶ· καὶ κατὰ ταῦτα τῷ στύλῳ τῷ δευτέρῳ, ὀκτὼ ῥόαι τῷ πήχει τοῖς δώδεκα πήχεσιν. (23) καὶ ἦσαν αἱ ῥόαι ἐνενήκοντα ἓξ τὸ ἓν µέρος, καὶ ἦσαν αἱ πᾶσαι ῥόαι ἐπὶ τοῦ δικτύου κύκλῳ ἑκατόν. (24) καὶ ἔλαβεν ὁ ἀρχιµάγειρος τὸν ἱερέα τὸν πρῶτον καὶ τὸν ἱερέα τὸν δευτερεύοντα καὶ τοὺς τρεῖς τοὺς φυλάττοντας τὴν ὁδὸν (25) καὶ εὐνοῦχον ἕνα, ὃς ἦν ἐπιστάτης τῶν ἀνδρῶν τῶν πολεµιστῶν, καὶ ἑπτὰ ἄνδρας ὀνοµαστοὺς τοὺς ἐν προσώπῳ τοῦ βασιλέως τοὺς εὑρεθέντας ἐν τῇ πόλει καὶ τὸν γραµµατέα τῶν δυνάµεων τὸν γραµµατεύοντα τῷ λαῷ τῆς γῆς καὶ ἑξήκοντα ἀνθρώπους ἐκ τοῦ λαοῦ τῆς γῆς τοὺς εὑρεθέντας ἐν µέσῳ τῆς πόλεως· (26) καὶ ἔλαβεν αὐτοὺς Ναβουζαρδαν ὁ ἀρχιµάγειρος καὶ ἤγαγεν αὐτοὺς πρὸς βασιλέα Βαβυλῶνος εἰς Δεβλαθα, (27) καὶ ἐπάταξεν αὐτοὺς βασιλεὺς Βαβυλῶνος ἐν Δεβλαθα ἐν γῇ Αιµαθ. (28) (29) (30) (31) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ τριακοστῷ καὶ ἑβδόµῳ ἔτει ἀποικισθέντος τοῦ Ιωακιµ βασιλέως Ιουδα ἐν τῷ δωδεκάτῳ µηνὶ ἐν τῇ τετράδι καὶ εἰκάδι τοῦ µηνὸς ἔλαβεν Ουλαιµαραδαχ βασιλεὺς Βαβυλῶνος ἐν τῷ ἐνιαυτῷ, ᾧ ἐβασίλευσεν, τὴν κεφαλὴν Ιωακιµ βασιλέως Ιουδα καὶ ἐξήγαγεν αὐτὸν ἐξ οἰκίας, ἧς ἐφυλάττετο· (32) καὶ ἐλάλησεν αὐτῷ χρηστὰ καὶ ἔδωκεν τὸν θρόνον αὐτοῦ ἐπάνω τῶν θρόνων τῶν βασιλέων τῶν µετ’ αὐτοῦ ἐν Βαβυλῶνι· (33) καὶ ἤMαξεν τὴν στολὴν τῆς φυλακῆς αὐτοῦ καὶ ἤσθιεν ἄρτον διὰ παντὸς κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ πάσας τὰς ἡµέρας, ἃς ἔζησεν· (34) καὶ ἡ σύνταξις αὐτῷ ἐδίδοτο διὰ παντὸς παρὰ τοῦ βασιλέως Βαβυλῶνος ἐξ ἡµέρας εἰς ἡµέραν ἕως ἡµέρας, ἧς ἀπέθανεν.

Lamentations of Jeremiah

1 2 3 4 5

1

Καὶ ἐγένετο µετὰ τὸ αἰχµαλωτισθῆναι τὸν Ισραηλ καὶ Ιερουσαληµ ἐρηµωθῆναι ἐκάθισεν Ιερεµιας κλαίων καὶ ἐθρήνησεν τὸν θρῆνον τοῦτον ἐπὶ Ιερουσαληµ καὶ εἶπεν (1) Πῶς ἐκάθισεν µόνη ἡ πόλις ἡ πεπληθυµµένη λαῶν; ἐγενήθη ὡς χήρα πεπληθυµµένη ἐν ἔθνεσιν, ἄρχουσα ἐν χώραις ἐγενήθη εἰς φόρον. (2) Κλαίουσα ἔκλαυσεν ἐν νυκτί, καὶ τὰ δάκρυα αὐτῆς ἐπὶ τῶν σιαγόνων αὐτῆς, καὶ οὐχ ὑπάρχει ὁ παρακαλῶν αὐτὴν ἀπὸ πάντων τῶν ἀγαπώντων αὐτήν· πάντες οἱ φιλοῦντες αὐτὴν ἠθέτησαν ἐν αὐτῇ, ἐγένοντο αὐτῇ εἰς ἐχθρούς. (3) Μετῳκίσθη ἡ Ιουδαία ἀπὸ ταπεινώσεως αὐτῆς καὶ ἀπὸ πλήθους δουλείας αὐτῆς· ἐκάθισεν ἐν ἔθνεσιν, οὐχ εὗρεν ἀνάπαυσιν· πάντες οἱ καταδιώκοντες αὐτὴν κατέλαβον αὐτὴν ἀνὰ µέσον τῶν θλιβόντων. (4) Ὁδοὶ Σιων πενθοῦσιν παρὰ τὸ µὴ εἶναι ἐρχοµένους ἐν ἑορτῇ· πᾶσαι αἱ πύλαι αὐτῆς ἠφανισµέναι, οἱ ἱερεῖς αὐτῆς ἀναστενάζουσιν, αἱ παρθένοι αὐτῆς ἀγόµεναι, καὶ αὐτὴ πικραινοµένη ἐν ἑαυτῇ. (5) Ἐγένοντο οἱ θλίβοντες αὐτὴν εἰς κεφαλήν, καὶ οἱ ἐχθροὶ αὐτῆς εὐθηνοῦσαν, ὅτι κύριος ἐταπείνωσεν αὐτὴν ἐπὶ τὸ πλῆθος τῶν ἀσεβειῶν αὐτῆς· τὰ νήπια αὐτῆς ἐπορεύθησαν ἐν αἰχµαλωσίᾳ κατὰ πρόσωπον θλίβοντος. (6) Καὶ ἐξῆλθεν ἐκ θυγατρὸς Σιων πᾶσα ἡ εὐπρέπεια αὐτῆς· ἐγένοντο οἱ ἄρχοντες αὐτῆς ὡς κριοὶ οὐχ εὑρίσκοντες νοµὴν καὶ ἐπορεύοντο ἐν οὐκ ἰσχύι κατὰ πρόσωπον διώκοντος. (7) Ἐµνήσθη Ιερουσαληµ ἡµερῶν ταπεινώσεως αὐτῆς καὶ ἀπωσµῶν αὐτῆς, πάντα τὰ ἐπιθυµήµατα αὐτῆς, ὅσα ἦν ἐξ ἡµερῶν ἀρχαίων, ἐν τῷ πεσεῖν τὸν λαὸν αὐτῆς εἰς χεῖρας θλίβοντος καὶ οὐκ ἦν ὁ βοηθῶν αὐτῇ, ἰδόντες οἱ ἐχθροὶ αὐτῆς ἐγέλασαν ἐπὶ µετοικεσίᾳ αὐτῆς. (8) Ἁµαρτίαν ἥµαρτεν Ιερουσαληµ, διὰ τοῦτο εἰς σάλον ἐγένετο· πάντες οἱ δοξάζοντες αὐτὴν ἐταπείνωσαν αὐτήν, εἶδον γὰρ τὴν ἀσχηµοσύνην αὐτῆς, καί γε αὐτὴ στενάζουσα καὶ ἀπεστράφη ὀπίσω. (9) Ἀκαθαρσία αὐτῆς πρὸς ποδῶν αὐτῆς, οὐκ ἐµνήσθη ἔσχατα αὐτῆς· καὶ κατεβίβασεν ὑπέρογκα, οὐκ ἔστιν ὁ παρακαλῶν αὐτήν· ἰδέ, κύριε, τὴν ταπείνωσίν µου, ὅτι ἐµεγαλύνθη ἐχθρός. (10) Χεῖρα αὐτοῦ ἐξεπέτασεν θλίβων ἐπὶ πάντα τὰ ἐπιθυµήµατα αὐτῆς· εἶδεν γὰρ ἔθνη εἰσελθόντα εἰς τὸ ἁγίασµα αὐτῆς, ἃ ἐνετείλω µὴ εἰσελθεῖν αὐτὰ εἰς ἐκκλησίαν σου. (11) Πᾶς ὁ λαὸς αὐτῆς καταστενάζοντες, ζητοῦντες ἄρτον, ἔδωκαν τὰ ἐπιθυµήµατα αὐτῆς ἐν βρώσει τοῦ ἐπιστρέψαι ψυχήν· ἰδέ, κύριε, καὶ ἐπίβλεψον, ὅτι ἐγενήθην ἠτιµωµένη. (12) Οὐ πρὸς ὑµᾶς πάντες οἱ παραπορευόµενοι ὁδόν· ἐπιστρέψατε καὶ ἴδετε εἰ ἔστιν ἄλγος κατὰ τὸ ἄλγος µου, ὃ ἐγενήθη· φθεγξάµενος ἐν ἐµοὶ ἐταπείνωσέν µε κύριος ἐν ἡµέρᾳ ὀργῆς θυµοῦ αὐτοῦ. (13) Ἐξ ὕψους αὐτοῦ ἀπέστειλεν πῦρ, ἐν τοῖς ὀστέοις µου κατήγαγεν αὐτό· διεπέτασεν δίκτυον τοῖς ποσίν µου, ἀπέστρεψέν µε εἰς τὰ ὀπίσω, ἔδωκέν µε ἠφανισµένην, ὅλην τὴν ἡµέραν ὀδυνωµένην. (14) Ἐγρηγορήθη ἐπὶ τὰ ἀσεβήµατά µου· ἐν χερσίν µου συνεπλάκησαν, ἀνέβησαν ἐπὶ τὸν τράχηλόν µου· ἠσθένησεν ἡ ἰσχύς µου, ὅτι ἔδωκεν κύριος ἐν χερσίν µου ὀδύνας, οὐ δυνήσοµαι στῆναι. (15) Ἐξῆρεν πάντας τοὺς ἰσχυρούς µου ὁ κύριος ἐκ µέσου µου, ἐκάλεσεν ἐπ’ ἐµὲ καιρὸν τοῦ συντρῖψαι ἐκλεκτούς µου· ληνὸν ἐπάτησεν κύριος παρθένῳ θυγατρὶ Ιουδα, ἐπὶ τούτοις ἐγὼ κλαίω. (16) Ὁ ὀφθαλµός µου κατήγαγεν ὕδωρ, ὅτι ἐµακρύνθη ἀπ’ ἐµοῦ ὁ παρακαλῶν µε, ὁ ἐπιστρέφων ψυχήν µου· ἐγένοντο οἱ υἱοί µου ἠφανισµένοι, ὅτι ἐκραταιώθη ὁ ἐχθρός. (17) Διεπέτασεν Σιων χεῖρας αὐτῆς, οὐκ ἔστιν ὁ παρακαλῶν αὐτήν· ἐνετείλατο κύριος τῷ Ιακωβ, κύκλῳ αὐτοῦ οἱ θλίβοντες αὐτόν, ἐγενήθη Ιερουσαληµ εἰς ἀποκαθηµένην ἀνὰ µέσον αὐτῶν. (18) Δίκαιός ἐστιν κύριος, ὅτι τὸ στόµα αὐτοῦ παρεπίκρανα. ἀκούσατε δή, πάντες οἱ λαοί, καὶ ἴδετε τὸ ἄλγος µου· παρθένοι µου καὶ νεανίσκοι µου ἐπορεύθησαν ἐν αἰχµαλωσίᾳ. (19) Ἐκάλεσα τοὺς ἐραστάς µου, αὐτοὶ δὲ παρελογίσαντό µε· οἱ ἱερεῖς µου καὶ οἱ πρεσβύτεροί µου ἐν τῇ πόλει ἐξέλιπον, ὅτι ἐζήτησαν βρῶσιν αὐτοῖς, ἵνα ἐπιστρέψωσιν ψυχὰς αὐτῶν, καὶ οὐχ εὗρον. (20) Ἰδέ, κύριε, ὅτι θλίβοµαι· ἡ κοιλία µου ἐταράχθη, καὶ ἡ καρδία µου ἐστράφη ἐν ἐµοί, ὅτι παραπικραίνουσα παρεπίκρανα· ἔξωθεν ἠτέκνωσέν µε µάχαιρα ὥσπερ θάνατος ἐν οἴκῳ. (21) Ἀκούσατε δὴ ὅτι στενάζω ἐγώ, οὐκ ἔστιν ὁ παρακαλῶν µε· πάντες οἱ ἐχθροί µου ἤκουσαν τὰ κακά µου καὶ ἐχάρησαν, ὅτι σὺ ἐποίησας· ἐπήγαγες ἡµέραν, ἐκάλεσας καιρόν, καὶ ἐγένοντο ὅµοιοι ἐµοί. (22) Εἰσέλθοι πᾶσα ἡ κακία αὐτῶν κατὰ πρόσωπόν σου, καὶ ἐπιφύλλισον αὐτοῖς, ὃν τρόπον ἐποίησαν ἐπιφυλλίδα περὶ πάντων τῶν ἁµαρτηµάτων µου, ὅτι πολλοὶ οἱ στεναγµοί µου, καὶ ἡ καρδία µου λυπεῖται.

2

(1) Πῶς ἐγνόφωσεν ἐν ὀργῇ αὐτοῦ κύριος τὴν θυγατέρα Σιων; κατέρριψεν ἐξ οὐρανοῦ εἰς γῆν δόξασµα Ισραηλ καὶ οὐκ ἐµνήσθη ὑποποδίου ποδῶν αὐτοῦ ἐν ἡµέρᾳ ὀργῆς αὐτοῦ. (2) Κατεπόντισεν κύριος οὐ φεισάµενος πάντα τὰ ὡραῖα Ιακωβ, καθεῖλεν ἐν θυµῷ αὐτοῦ τὰ ὀχυρώµατα τῆς θυγατρὸς Ιουδα, ἐκόλλησεν εἰς τὴν γῆν, ἐβεβήλωσεν βασιλέα αὐτῆς καὶ ἄρχοντας αὐτῆς. (3) Συνέκλασεν ἐν ὀργῇ θυµοῦ αὐτοῦ πᾶν κέρας Ισραηλ, ἀπέστρεψεν ὀπίσω δεξιὰν αὐτοῦ ἀπὸ προσώπου ἐχθροῦκαὶ ἀνῆψεν ἐν Ιακωβ ὡς πῦρ φλόγα, καὶ κατέφαγεν πάντα τὰ κύκλῳ. (4) Ἐνέτεινεν τόξον αὐτοῦ ὡς ἐχθρός, ἐστερέωσεν δεξιὰν αὐτοῦ ὡς ὑπεναντίος καὶ ἀπέκτεινεν πάντα τὰ ἐπιθυµήµατα ὀφθαλµῶν µου ἐν σκηνῇ θυγατρὸς Σιων, ἐξέχεεν ὡς πῦρ τὸν θυµὸν αὐτοῦ. (5) Ἐγενήθη κύριος ὡς ἐχθρός, κατεπόντισεν Ισραηλ, κατεπόντισεν πάσας τὰς βάρεις αὐτῆς, διέφθειρεν τὰ ὀχυρώµατα αὐτοῦ καὶ ἐπλήθυνεν τῇ θυγατρὶ Ιουδα ταπεινουµένην καὶ τεταπεινωµένην. (6) Καὶ διεπέτασεν ὡς ἄµπελον τὸ σκήνωµα αὐτοῦ, διέφθειρεν ἑορτὴν αὐτοῦ· ἐπελάθετο κύριος ὃ ἐποίησεν ἐν Σιων ἑορτῆς καὶ σαββάτου καὶ παρώξυνεν ἐµβριµήµατι ὀργῆς αὐτοῦ βασιλέα καὶ ἱερέα καὶ ἄρχοντα. (7) Ἀπώσατο κύριος θυσιαστήριον αὐτοῦ, ἀπετίναξεν ἁγίασµα αὐτοῦ, συνέτριψεν ἐν χειρὶ ἐχθροῦ τεῖχος βάρεων αὐτῆς· φωνὴν ἔδωκαν ἐν οἴκῳ κυρίου ὡς ἐν ἡµέρᾳ ἑορτῆς. (8) Καὶ ἐπέστρεψεν κύριος τοῦ διαφθεῖραι τεῖχος θυγατρὸς Σιων· ἐξέτεινεν µέτρον, οὐκ ἀπέστρεψεν χεῖρα αὐτοῦ ἀπὸ καταπατήµατος, καὶ ἐπένθησεν τὸ προτείχισµα, καὶ τεῖχος ὁµοθυµαδὸν ἠσθένησεν. (9) Ἐνεπάγησαν εἰς γῆν πύλαι αὐτῆς, ἀπώλεσεν καὶ συνέτριψεν µοχλοὺς αὐτῆς· βασιλέα αὐτῆς καὶ ἄρχοντας αὐτῆς ἐν τοῖς ἔθνεσιν· οὐκ ἔστιν νόµος, καί γε προφῆται αὐτῆς οὐκ εἶδον ὅρασιν παρὰ κυρίου. (10) Ἐκάθισαν εἰς τὴν γῆν, ἐσιώπησαν πρεσβύτεροι θυγατρὸς Σιων, ἀνεβίβασαν χοῦν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτῶν, περιεζώσαντο σάκκους, κατήγαγον εἰς γῆν ἀρχηγοὺς παρθένους ἐν Ιερουσαληµ. (11) Ἐξέλιπον ἐν δάκρυσιν οἱ ὀφθαλµοί µου, ἐταράχθη ἡ καρδία µου, ἐξεχύθη εἰς γῆν ἡ δόξα µου ἐπὶ τὸ σύντριµµα τῆς θυγατρὸς τοῦ λαοῦ µου ἐν τῷ ἐκλιπεῖν νήπιον καὶ θηλάζοντα ἐν πλατείαις πόλεως. (12) Ταῖς µητράσιν αὐτῶν εἶπαν Ποῦ σῖτος καὶ οἶνος; ἐν τῷ ἐκλύεσθαι αὐτοὺς ὡς τραυµατίας ἐν πλατείαις πόλεως, ἐν τῷ ἐκχεῖσθαι ψυχὰς αὐτῶν εἰς κόλπον µητέρων αὐτῶν. (13) Τί µαρτυρήσω σοι ἢ τί ὁµοιώσω σοι, θύγατερ Ιερουσαληµ; τίς σώσει σε καὶ παρακαλέσει σε, παρθένος θύγατερ Σιων; ὅτι ἐµεγαλύνθη ποτήριον συντριβῆς σου· τίς ἰάσεταί σε; (14) Προφῆταί σου εἴδοσάν σοι µάταια καὶ ἀφροσύνην καὶ οὐκ ἀπεκάλυψαν ἐπὶ τὴν ἀδικίαν σου τοῦ ἐπιστρέψαι αἰχµαλωσίαν σου καὶ εἴδοσάν σοι λήµµατα µάταια καὶ ἐξώσµατα. (15) Ἐκρότησαν ἐπὶ σὲ χεῖρας πάντες οἱ παραπορευόµενοι ὁδόν, ἐσύρισαν καὶ ἐκίνησαν τὴν κεφαλὴν αὐτῶν ἐπὶ τὴν θυγατέρα Ιερουσαληµ Ἦ αὕτη ἡ πόλις, ἣν ἐροῦσιν Στέφανος δόξης, εὐφροσύνη πάσης τῆς γῆς; (16) Διήνοιξαν ἐπὶ σὲ στόµα αὐτῶν πάντες οἱ ἐχθροί σου, ἐσύρισαν καὶ ἔβρυξαν ὀδόντας, εἶπαν Κατεπίοµεν αὐτήν, πλὴν αὕτη ἡ ἡµέρα, ἣν προσεδοκῶµεν, εὕροµεν αὐτήν, εἴδοµεν. (17) Ἐποίησεν κύριος ἃ ἐνεθυµήθη, συνετέλεσεν ῥήµατα αὐτοῦ, ἃ ἐνετείλατο ἐξ ἡµερῶν ἀρχαίων, καθεῖλεν καὶ οὐκ ἐφείσατο, καὶ ηὔφρανεν ἐπὶ σὲ ἐχθρόν, ὕψωσεν κέρας θλίβοντός σε. (18) Ἐβόησεν καρδία αὐτῶν πρὸς κύριον Τείχη Σιων, καταγάγετε ὡς χειµάρρους δάκρυα ἡµέρας καὶ νυκτός· µὴ δῷς ἔκνηψιν σεαυτῇ, µὴ σιωπήσαιτο, θύγατερ, ὁ ὀφθαλµός σου. (19) Ἀνάστα ἀγαλλίασαι ἐν νυκτὶ εἰς ἀρχὰς φυλακῆς σου, ἔκχεον ὡς ὕδωρ καρδίαν σου ἀπέναντι προσώπου κυρίου, ἆρον πρὸς αὐτὸν χεῖράς σου περὶ ψυχῆς νηπίων σου τῶν ἐκλυοµένων λιµῷ ἐπ’ ἀρχῆς πασῶν ἐξόδων. (20) Ἰδέ, κύριε, καὶ ἐπίβλεψον τίνι ἐπεφύλλισας οὕτως· εἰ φάγονται γυναῖκες καρπὸν κοιλίας αὐτῶν; ἐπιφυλλίδα ἐποίησεν µάγειρος· φονευθήσονται νήπια θηλάζοντα µαστούς; ἀποκτενεῖς ἐν ἁγιάσµατι κυρίου ἱερέα καὶ προφήτην; (21) Ἐκοιµήθησαν εἰς τὴν ἔξοδον παιδάριον καὶ πρεσβύτης· παρθένοι µου καὶ νεανίσκοι µου ἐπορεύθησαν ἐν αἰχµαλωσίᾳ· ἐν ῥοµφαίᾳ καὶ ἐν λιµῷ ἀπέκτεινας, ἐν ἡµέρᾳ ὀργῆς σου ἐµαγείρευσας, οὐκ ἐφείσω. (22) Ἐκάλεσεν ἡµέραν ἑορτῆς παροικίας µου κυκλόθεν, καὶ οὐκ ἐγένοντο ἐν ἡµέρᾳ ὀργῆς κυρίου ἀνασῳζόµενος καὶ καταλελειµµένος, ὡς ἐπεκράτησα καὶ ἐπλήθυνα ἐχθρούς µου πάντας.

3

(1) Ἐγὼ ἀνὴρ ὁ βλέπων πτωχείαν ἐν ῥάβδῳ θυµοῦ αὐτοῦ ἐπ’ ἐµέ· (2) παρέλαβέν µε καὶ ἀπήγαγεν εἰς σκότος καὶ οὐ φῶς, (3) πλὴν ἐν ἐµοὶ ἐπέστρεψεν χεῖρα αὐτοῦ ὅλην τὴν ἡµέραν. (4) Ἐπαλαίωσεν σάρκας µου καὶ δέρµα µου, ὀστέα µου συνέτριψεν· (5) ἀνῳκοδόµησεν κατ’ ἐµοῦ καὶ ἐκύκλωσεν κεφαλήν µου καὶ ἐµόχθησεν, (6) ἐν σκοτεινοῖς ἐκάθισέν µε ὡς νεκροὺς αἰῶνος. (7) Ἀνῳκοδόµησεν κατ’ ἐµοῦ, καὶ οὐκ ἐξελεύσοµαι, ἐβάρυνεν χαλκόν µου· (8) καί γε κεκράξοµαι καὶ βοήσω, ἀπέφραξεν προσευχήν µου· (9) ἀνῳκοδόµησεν ὁδούς µου, ἐνέφραξεν τρίβους µου, ἐτάραξεν. (10) Ἄρκος ἐνεδρεύουσα αὐτός µοι, λέων ἐν κρυφαίοις· (11) κατεδίωξεν ἀφεστηκότα καὶ κατέπαυσέν µε, ἔθετό µε ἠφανισµένην· (12) ἐνέτεινεν τόξον αὐτοῦ καὶ ἐστήλωσέν µε ὡς σκοπὸν εἰς βέλος. (13) Εἰσήγαγεν τοῖς νεφροῖς µου ἰοὺς φαρέτρας αὐτοῦ· (14) ἐγενήθην γέλως παντὶ λαῷ µου, ψαλµὸς αὐτῶν ὅλην τὴν ἡµέραν· (15) ἐχόρτασέν µε πικρίας, ἐµέθυσέν µε χολῆς. (16) Καὶ ἐξέβαλεν ψήφῳ ὀδόντας µου, ἐψώµισέν µε σποδόν· (17) καὶ ἀπώσατο ἐξ εἰρήνης ψυχήν µου, ἐπελαθόµην ἀγαθὰ (18) καὶ εἶπα Ἀπώλετο νῖκός µου καὶ ἡ ἐλπίς µου ἀπὸ κυρίου. (19) Ἐµνήσθην ἀπὸ πτωχείας µου καὶ ἐκ διωγµοῦ µου πικρίας καὶ χολῆς µου· (20) µνησθήσεται καὶ καταδολεσχήσει ἐπ’ ἐµὲ ἡ ψυχή µου· (21) ταύτην τάξω εἰς τὴν καρδίαν µου, διὰ τοῦτο ὑποµενῶ. (25) Ἀγαθὸς κύριος τοῖς ὑποµένουσιν αὐτόν, ψυχῇ ἣ ζητήσει αὐτὸν ἀγαθὸν (26) καὶ ὑποµενεῖ καὶ ἡσυχάσει εἰς τὸ σωτήριον κυρίου. (27) ἀγαθὸν ἀνδρὶ ὅταν ἄρῃ ζυγὸν ἐν νεότητι αὐτοῦ. (28) Καθήσεται κατὰ µόνας καὶ σιωπήσεται, ὅτι ἦρεν ἐφ’ ἑαυτῷ· (29) (30) δώσει τῷ παίοντι αὐτὸν σιαγόνα, χορτασθήσεται ὀνειδισµῶν. (31) Ὅτι οὐκ εἰς τὸν αἰῶνα ἀπώσεται κύριος· (32) ὅτι ὁ ταπεινώσας οἰκτιρήσει κατὰ τὸ πλῆθος τοῦ ἐλέους αὐτοῦ· (33) ὅτι οὐκ ἀπεκρίθη ἀπὸ καρδίας αὐτοῦ καὶ ἐταπείνωσεν υἱοὺς ἀνδρός. (34) Τοῦ ταπεινῶσαι ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ πάντας δεσµίους γῆς, (35) τοῦ ἐκκλῖναι κρίσιν ἀνδρὸς κατέναντι προσώπου ὑψίστου, (36) καταδικάσαι ἄνθρωπον ἐν τῷ κρίνεσθαι αὐτὸν κύριος οὐκ εἶπεν. (37) Τίς οὕτως εἶπεν, καὶ ἐγενήθη; κύριος οὐκ ἐνετείλατο, (38) ἐκ στόµατος ὑψίστου οὐκ ἐξελεύσεται τὰ κακὰ καὶ τὸ ἀγαθόν; (39) τί γογγύσει ἄνθρωπος ζῶν, ἀνὴρ περὶ τῆς ἁµαρτίας αὐτοῦ; (40) Ἐξηρευνήθη ἡ ὁδὸς ἡµῶν καὶ ἠτάσθη, καὶ ἐπιστρέψωµεν ἕως κυρίου· (41) ἀναλάβωµεν καρδίας ἡµῶν ἐπὶ χειρῶν πρὸς ὑψηλὸν ἐν οὐρανῷ (42) Ἡµαρτήσαµεν, ἠσεβήσαµεν, καὶ οὐχ ἱλάσθης. (43) Ἐπεσκέπασας ἐν θυµῷ καὶ ἀπεδίωξας ἡµᾶς· ἀπέκτεινας, οὐκ ἐφείσω. (44) ἐπεσκέπασας νεφέλην σεαυτῷ εἵνεκεν προσευχῆς, (45) καµµύσαι µε καὶ ἀπωσθῆναι ἔθηκας ἡµᾶς ἐν µέσῳ τῶν λαῶν. (46) Διήνοιξαν ἐφ’ ἡµᾶς τὸ στόµα αὐτῶν πάντες οἱ ἐχθροὶ ἡµῶν· (47) φόβος καὶ θυµὸς ἐγενήθη ἡµῖν, ἔπαρσις καὶ συντριβή· (48) ἀφέσεις ὑδάτων κατάξει ὁ ὀφθαλµός µου ἐπὶ τὸ σύντριµµα τῆς θυγατρὸς τοῦ λαοῦ µου. (49) Ὁ ὀφθαλµός µου κατεπόθη, καὶ οὐ σιγήσοµαι τοῦ µὴ εἶναι ἔκνηψιν, (50) ἕως οὗ διακύψῃ καὶ ἴδῃ κύριος ἐξ οὐρανοῦ· (51) ὁ ὀφθαλµός µου ἐπιφυλλιεῖ ἐπὶ τὴν ψυχήν µου παρὰ πάσας θυγατέρας πόλεως. (52) Θηρεύοντες ἐθήρευσάν µε ὡς στρουθίον οἱ ἐχθροί µου δωρεάν, (53) ἐθανάτωσαν ἐν λάκκῳ ζωήν µου καὶ ἐπέθηκαν λίθον ἐπ’ ἐµοί, (54) ὑπερεχύθη ὕδωρ ἐπὶ κεφαλήν µου· εἶπα Ἀπῶσµαι. (55) Ἐπεκαλεσάµην τὸ ὄνοµά σου, κύριε, ἐκ λάκκου κατωτάτου· (56) φωνήν µου ἤκουσας Μὴ κρύψῃς τὰ ὦτά σου εἰς τὴν δέησίν µου. (57) εἰς τὴν βοήθειάν µου ἤγγισας ἐν ᾗ σε ἡµέρᾳ ἐπεκαλεσάµην· εἶπάς µοι Μὴ φοβοῦ. (58) Ἐδίκασας, κύριε, τὰς δίκας τῆς ψυχῆς µου, ἐλυτρώσω τὴν ζωήν µου· (59) εἶδες, κύριε, τὰς ταραχάς µου, ἔκρινας τὴν κρίσιν µου· (60) εἶδες πᾶσαν τὴν ἐκδίκησιν αὐτῶν εἰς πάντας διαλογισµοὺς αὐτῶν ἐν ἐµοί. (61) Ἤκουσας τὸν ὀνειδισµὸν αὐτῶν, πάντας τοὺς διαλογισµοὺς αὐτῶν κατ’ ἐµοῦ, (62) χείλη ἐπανιστανοµένων µοι καὶ µελέτας αὐτῶν κατ’ ἐµοῦ ὅλην τὴν ἡµέραν, (63) καθέδραν αὐτῶν καὶ ἀνάστασιν αὐτῶν· ἐπίβλεψον ἐπὶ τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτῶν. (64) Ἀποδώσεις αὐτοῖς ἀνταπόδοµα, κύριε, κατὰ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτῶν, (65) ἀποδώσεις αὐτοῖς ὑπερασπισµὸν καρδίας, µόχθον σου αὐτοῖς, (66) καταδιώξεις ἐν ὀργῇ καὶ ἐξαναλώσεις αὐτοὺς ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ, κύριε.

4

(1) Πῶς ἀµαυρωθήσεται χρυσίον, ἀλλοιωθήσεται τὸ ἀργύριον τὸ ἀγαθόν; ἐξεχύθησαν λίθοι ἅγιοι ἐπ’ ἀρχῆς πασῶν ἐξόδων. (2) Υἱοὶ Σιων οἱ τίµιοι οἱ ἐπηρµένοι ἐν χρυσίῳ πῶς ἐλογίσθησαν εἰς ἀγγεῖα ὀστράκινα ἔργα χειρῶν κεραµέως; (3) Καί γε δράκοντες ἐξέδυσαν µαστούς, ἐθήλασαν σκύµνοι αὐτῶν· θυγατέρες λαοῦ µου εἰς ἀνίατον ὡς στρουθίον ἐν ἐρήµῳ. (4) Ἐκολλήθη ἡ γλῶσσα θηλάζοντος πρὸς τὸν φάρυγγα αὐτοῦ ἐν δίψει· νήπια ᾔτησαν ἄρτον, ὁ διακλῶν οὐκ ἔστιν αὐτοῖς. (5) Οἱ ἔσθοντες τὰς τρυφὰς ἠφανίσθησαν ἐν ταῖς ἐξόδοις, οἱ τιθηνούµενοι ἐπὶ κόκκων περιεβάλοντο κοπρίας. (6) Καὶ ἐµεγαλύνθη ἀνοµία θυγατρὸς λαοῦ µου ὑπὲρ ἀνοµίας Σοδοµων τῆς κατεστραµµένης ὥσπερ σπουδῇ, καὶ οὐκ ἐπόνεσαν ἐν αὐτῇ χεῖρας. (7) Ἐκαθαριώθησαν ναζιραῖοι αὐτῆς ὑπὲρ χιόνα, ἔλαµψαν ὑπὲρ γάλα, ἐπυρρώθησαν ὑπὲρ λίθους σαπφείρου τὸ ἀπόσπασµα αὐτῶν. (8) Ἐσκότασεν ὑπὲρ ἀσβόλην τὸ εἶδος αὐτῶν, οὐκ ἐπεγνώσθησαν ἐν ταῖς ἐξόδοις· ἐπάγη δέρµα αὐτῶν ἐπὶ τὰ ὀστέα αὐτῶν, ἐξηράνθησαν, ἐγενήθησαν ὥσπερ ξύλον. (9) Καλοὶ ἦσαν οἱ τραυµατίαι ῥοµφαίας ἢ οἱ τραυµατίαι λιµοῦ· ἐπορεύθησαν ἐκκεκεντηµένοι ἀπὸ γενηµάτων ἀγρῶν. (10) Χεῖρες γυναικῶν οἰκτιρµόνων ἥψησαν τὰ παιδία αὐτῶν, ἐγενήθησαν εἰς βρῶσιν αὐταῖς ἐν τῷ συντρίµµατι τῆς θυγατρὸς λαοῦ µου. (11) Συνετέλεσεν κύριος θυµὸν αὐτοῦ, ἐξέχεεν θυµὸν ὀργῆς αὐτοῦ καὶ ἀνῆψεν πῦρ ἐν Σιων, καὶ κατέφαγεν τὰ θεµέλια αὐτῆς. (12) Οὐκ ἐπίστευσαν βασιλεῖς γῆς, πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν οἰκουµένην, ὅτι εἰσελεύσεται ἐχθρὸς καὶ ἐκθλίβων διὰ τῶν πυλῶν Ιερουσαληµ. (13) Ἐξ ἁµαρτιῶν προφητῶν αὐτῆς, ἀδικιῶν ἱερέων αὐτῆς τῶν ἐκχεόντων αἷµα δίκαιον ἐν µέσῳ αὐτῆς. (14) Ἐσαλεύθησαν ἐγρήγοροι αὐτῆς ἐν ταῖς ἐξόδοις, ἐµολύνθησαν ἐν αἵµατι· ἐν τῷ µὴ δύνασθαι αὐτοὺς ἥψαντο ἐνδυµάτων αὐτῶν. (15) Ἀπόστητε ἀκαθάρτων — καλέσατε αὐτούς — ἀπόστητε ἀπόστητε, µὴ ἅπτεσθε, ὅτι ἀνήφθησαν καί γε ἐσαλεύθησαν· εἴπατε ἐν τοῖς ἔθνεσιν Οὐ µὴ προσθῶσιν τοῦ παροικεῖν. (16) Πρόσωπον κυρίου µερὶς αὐτῶν, οὐ προσθήσει ἐπιβλέψαι αὐτοῖς· πρόσωπον ἱερέων οὐκ ἔλαβον, πρεσβύτας οὐκ ἠλέησαν. (17) Ἔτι ὄντων ἡµῶν ἐξέλιπον οἱ ὀφθαλµοὶ ἡµῶν εἰς τὴν βοήθειαν ἡµῶν µάταια· ἀποσκοπευόντων ἡµῶν ἀπεσκοπεύσαµεν εἰς ἔθνος οὐ σῷζον. (18) Ἐθηρεύσαµεν µικροὺς ἡµῶν τοῦ µὴ πορεύεσθαι ἐν ταῖς πλατείαις ἡµῶν· ἤγγικεν ὁ καιρὸς ἡµῶν, ἐπληρώθησαν αἱ ἡµέραι ἡµῶν, πάρεστιν ὁ καιρὸς ἡµῶν. (19) Κοῦφοι ἐγένοντο οἱ διώκοντες ἡµᾶς ὑπὲρ ἀετοὺς οὐρανοῦ, ἐπὶ τῶν ὀρέων ἐξήφθησαν, ἐν ἐρήµῳ ἐνήδρευσαν ἡµᾶς. (20) Πνεῦµα προσώπου ἡµῶν χριστὸς κυρίου συνελήµφθη ἐν ταῖς διαφθοραῖς αὐτῶν, οὗ εἴπαµεν Ἐν τῇ σκιᾷ αὐτοῦ ζησόµεθα ἐν τοῖς ἔθνεσιν. (21) Χαῖρε καὶ εὐφραίνου, θύγατερ Ιδουµαίας ἡ κατοικοῦσα ἐπὶ γῆς· καί γε ἐπὶ σὲ διελεύσεται τὸ ποτήριον κυρίου, καὶ µεθυσθήσῃ καὶ ἀποχεεῖς. (22) Ἐξέλιπεν ἡ ἀνοµία σου, θύγατερ Σιων· οὐ προσθήσει ἔτι ἀποικίσαι σε. ἐπεσκέψατο ἀνοµίας σου, θύγατερ Εδωµ· ἀπεκάλυψεν ἐπὶ τὰ ἀσεβήµατά σου.

5

(1) Μνήσθητι, κύριε, ὅ τι ἐγενήθη ἡµῖν· ἐπίβλεψον καὶ ἰδὲ τὸν ὀνειδισµὸν ἡµῶν. (2) κληρονοµία ἡµῶν µετεστράφη ἀλλοτρίοις, οἱ οἶκοι ἡµῶν ξένοις. (3) ὀρφανοὶ ἐγενήθηµεν, οὐχ ὑπάρχει πατήρ· µητέρες ἡµῶν ὡς αἱ χῆραι. (4) ἐξ ἡµερῶν ἡµῶν ξύλα ἡµῶν ἐν ἀλλάγµατι ἦλθεν. (5) ἐπὶ τὸν τράχηλον ἡµῶν ἐδιώχθηµεν· ἐκοπιάσαµεν, οὐκ ἀνεπαύθηµεν. (6) Αἴγυπτος ἔδωκεν χεῖρα, Ασσουρ εἰς πλησµονὴν αὐτῶν. (7) οἱ πατέρες ἡµῶν ἥµαρτον, οὐχ ὑπάρχουσιν· ἡµεῖς τὰ ἀνοµήµατα αὐτῶν ὑπέσχοµεν. (8) δοῦλοι ἐκυρίευσαν ἡµῶν, λυτρούµενος οὐκ ἔστιν ἐκ τῆς χειρὸς αὐτῶν. (9) ἐν ταῖς ψυχαῖς ἡµῶν εἰσοίσοµεν ἄρτον ἡµῶν ἀπὸ προσώπου ῥοµφαίας τῆς ἐρήµου. (10) τὸ δέρµα ἡµῶν ὡς κλίβανος ἐπελιώθη, συνεσπάσθησαν ἀπὸ προσώπου καταιγίδων λιµοῦ. (11) γυναῖκας ἐν Σιων ἐταπείνωσαν, παρθένους ἐν πόλεσιν Ιουδα. (12) ἄρχοντες ἐν χερσὶν αὐτῶν ἐκρεµάσθησαν, πρεσβύτεροι οὐκ ἐδοξάσθησαν. (13) ἐκλεκτοὶ κλαυθµὸν ἀνέλαβον, καὶ νεανίσκοι ἐν ξύλῳ ἠσθένησαν. (14) καὶ πρεσβῦται ἀπὸ πύλης κατέπαυσαν, ἐκλεκτοὶ ἐκ ψαλµῶν αὐτῶν κατέπαυσαν. (15) κατέλυσεν χαρὰ καρδίας ἡµῶν, ἐστράφη εἰς πένθος ὁ χορὸς ἡµῶν. (16) ἔπεσεν ὁ στέφανος τῆς κεφαλῆς ἡµῶν· οὐαὶ δὴ ἡµῖν, ὅτι ἡµάρτοµεν. (17) περὶ τούτου ἐγενήθη ὀδυνηρὰ ἡ καρδία ἡµῶν, περὶ τούτου ἐσκότασαν οἱ ὀφθαλµοὶ ἡµῶν· (18) ἐπ’ ὄρος Σιων, ὅτι ἠφανίσθη, ἀλώπεκες διῆλθον ἐν αὐτῇ. (19) σὺ δέ, κύριε, εἰς τὸν αἰῶνα κατοικήσεις, ὁ θρόνος σου εἰς γενεὰν καὶ γενεάν. (20) ἵνα τί εἰς νῖκος ἐπιλήσῃ ἡµῶν, καταλείψεις ἡµᾶς εἰς µακρότητα ἡµερῶν; (21) ἐπίστρεψον ἡµᾶς, κύριε, πρὸς σέ, καὶ ἐπιστραφησόµεθα· καὶ ἀνακαίνισον ἡµέρας ἡµῶν καθὼς ἔµπροσθεν. (22) ὅτι ἀπωθούµενος ἀπώσω ἡµᾶς, ὠργίσθης ἐφ’ ἡµᾶς ἕως σφόδρα.

Baruch

1 2 3 4 5

1

(1) Καὶ οὗτοι οἱ λόγοι τοῦ βιβλίου, οὓς ἔγραψεν Βαρουχ υἱὸς Νηριου υἱοῦ Μαασαιου υἱοῦ Σεδεκιου υἱοῦ Ασαδιου υἱοῦ Χελκιου ἐν Βαβυλῶνι (2) ἐν τῷ ἔτει τῷ πέµπτῳ ἐν ἑβδόµῃ τοῦ µηνὸς ἐν τῷ καιρῷ, ᾧ ἔλαβον οἱ Χαλδαῖοι τὴν Ιερουσαληµ καὶ ἐνέπρησαν αὐτὴν ἐν πυρί. (3) καὶ ἀνέγνω Βαρουχ τοὺς λόγους τοῦ βιβλίου τούτου ἐν ὠσὶν Ιεχονιου υἱοῦ Ιωακιµ βασιλέως Ιουδα καὶ ἐν ὠσὶ παντὸς τοῦ λαοῦ τῶν ἐρχοµένων πρὸς τὴν βίβλον (4) καὶ ἐν ὠσὶν τῶν δυνατῶν καὶ υἱῶν τῶν βασιλέων καὶ ἐν ὠσὶ τῶν πρεσβυτέρων καὶ ἐν ὠσὶ παντὸς τοῦ λαοῦ ἀπὸ µικροῦ ἕως µεγάλου, πάντων τῶν κατοικούντων ἐν Βαβυλῶνι ἐπὶ ποταµοῦ Σουδ. (5) καὶ ἔκλαιον καὶ ἐνήστευον καὶ ηὔχοντο ἐναντίον κυρίου (6) καὶ συνήγαγον ἀργύριον, καθὰ ἑκάστου ἠδύνατο ἡ χείρ, (7) καὶ ἀπέστειλαν εἰς Ιερουσαληµ πρὸς Ιωακιµ υἱὸν Χελκιου υἱοῦ Σαλωµ τὸν ἱερέα καὶ πρὸς τοὺς ἱερεῖς καὶ πρὸς πάντα τὸν λαὸν τοὺς εὑρεθέντας µετ’ αὐτοῦ ἐν Ιερουσαληµ (8) ἐν τῷ λαβεῖν αὐτὸν τὰ σκεύη οἴκου κυρίου τὰ ἐξενεχθέντα ἐκ τοῦ ναοῦ ἀποστρέψαι εἰς γῆν Ιουδα τῇ δεκάτῃ τοῦ Σιουαν, σκεύη ἀργυρᾶ, ἃ ἐποίησεν Σεδεκιας υἱὸς Ιωσια βασιλεὺς Ιουδα (9) µετὰ τὸ ἀποικίσαι Ναβουχοδονοσορ βασιλέα Βαβυλῶνος τὸν Ιεχονιαν καὶ τοὺς ἄρχοντας καὶ τοὺς δεσµώτας καὶ τοὺς δυνατοὺς καὶ τὸν λαὸν τῆς γῆς ἀπὸ Ιερουσαληµ καὶ ἤγαγεν αὐτὸν εἰς Βαβυλῶνα. (10) καὶ εἶπαν Ἰδοὺ ἀπεστείλαµεν πρὸς ὑµᾶς ἀργύριον, καὶ ἀγοράσατε τοῦ ἀργυρίου ὁλοκαυτώµατα καὶ περὶ ἁµαρτίας καὶ λίβανον καὶ ποιήσατε µαννα καὶ ἀνοίσατε ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον κυρίου θεοῦ ἡµῶν (11) καὶ προσεύξασθε περὶ τῆς ζωῆς Ναβουχοδονοσορ βασιλέως Βαβυλῶνος καὶ εἰς ζωὴν Βαλτασαρ υἱοῦ αὐτοῦ, ἵνα ὦσιν αἱ ἡµέραι αὐτῶν ὡς αἱ ἡµέραι τοῦ οὐρανοῦ ἐπὶ τῆς γῆς. (12) καὶ δώσει κύριος ἰσχὺν ἡµῖν καὶ φωτίσει τοὺς ὀφθαλµοὺς ἡµῶν, καὶ ζησόµεθα ὑπὸ τὴν σκιὰν Ναβουχοδονοσορ βασιλέως Βαβυλῶνος καὶ ὑπὸ τὴν σκιὰν Βαλτασαρ υἱοῦ αὐτοῦ καὶ δουλεύσοµεν αὐτοῖς ἡµέρας πολλὰς καὶ εὑρήσοµεν χάριν ἐναντίον αὐτῶν. (13) καὶ προσεύξασθε περὶ ἡµῶν πρὸς κύριον τὸν θεὸν ἡµῶν, ὅτι ἡµάρτοµεν τῷ κυρίῳ θεῷ ἡµῶν, καὶ οὐκ ἀπέστρεψεν ὁ θυµὸς κυρίου καὶ ἡ ὀργὴ αὐτοῦ ἀφ’ ἡµῶν ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης. (14) καὶ ἀναγνώσεσθε τὸ βιβλίον τοῦτο, ὃ ἀπεστείλαµεν πρὸς ὑµᾶς ἐξαγορεῦσαι ἐν οἴκῳ κυρίου ἐν ἡµέρᾳ ἑορτῆς καὶ ἐν ἡµέραις καιροῦ, (15) καὶ ἐρεῖτε Τῷ κυρίῳ θεῷ ἡµῶν ἡ δικαιοσύνη, ἡµῖν δὲ αἰσχύνη τῶν προσώπων ὡς ἡ ἡµέρα αὕτη, ἀνθρώπῳ Ιουδα καὶ τοῖς κατοικοῦσιν Ιερουσαληµ (16) καὶ τοῖς βασιλεῦσιν ἡµῶν καὶ τοῖς ἄρχουσιν ἡµῶν καὶ τοῖς ἱερεῦσιν ἡµῶν καὶ τοῖς προφήταις ἡµῶν καὶ τοῖς πατράσιν ἡµῶν, (17) ὧν ἡµάρτοµεν ἔναντι κυρίου (18) καὶ ἠπειθήσαµεν αὐτῷ καὶ οὐκ ἠκούσαµεν τῆς φωνῆς κυρίου θεοῦ ἡµῶν πορεύεσθαι τοῖς προστάγµασιν κυρίου, οἷς ἔδωκεν κατὰ πρόσωπον ἡµῶν. (19) ἀπὸ τῆς ἡµέρας, ἧς ἐξήγαγεν κύριος τοὺς πατέρας ἡµῶν ἐκ γῆς Αἰγύπτου, καὶ ἕως τῆς ἡµέρας ταύτης ἤµεθα ἀπειθοῦντες πρὸς κύριον θεὸν ἡµῶν καὶ ἐσχεδιάζοµεν πρὸς τὸ µὴ ἀκούειν τῆς φωνῆς αὐτοῦ. (20) καὶ ἐκολλήθη εἰς ἡµᾶς τὰ κακὰ καὶ ἡ ἀρά, ἣν συνέταξεν κύριος τῷ Μωυσῇ παιδὶ αὐτοῦ ἐν ἡµέρᾳ, ᾗ ἐξήγαγεν τοὺς πατέρας ἡµῶν ἐκ γῆς Αἰγύπτου δοῦναι ἡµῖν γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι ὡς ἡ ἡµέρα αὕτη. (21) καὶ οὐκ ἠκούσαµεν τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ ἡµῶν κατὰ πάντας τοὺς λόγους τῶν προφητῶν, ὧν ἀπέστειλεν πρὸς ἡµᾶς, (22) καὶ ᾠχόµεθα ἕκαστος ἐν διανοίᾳ καρδίας αὐτοῦ τῆς πονηρᾶς ἐργάζεσθαι θεοῖς ἑτέροις ποιῆσαι τὰ κακὰ κατ’ ὀφθαλµοὺς κυρίου θεοῦ ἡµῶν.

2

(1) καὶ ἔστησεν κύριος τὸν λόγον αὐτοῦ, ὃν ἐλάλησεν ἐφ’ ἡµᾶς καὶ ἐπὶ τοὺς δικαστὰς ἡµῶν τοὺς δικάσαντας τὸν Ισραηλ καὶ ἐπὶ τοὺς βασιλεῖς ἡµῶν καὶ ἐπὶ τοὺς ἄρχοντας ἡµῶν καὶ ἐπὶ ἄνθρωπον Ισραηλ καὶ Ιουδα. (2) οὐκ ἐποιήθη ὑποκάτω παντὸς τοῦ οὐρανοῦ καθὰ ἐποίησεν ἐν Ιερουσαληµ κατὰ τὰ γεγραµµένα ἐν τῷ νόµῳ Μωυσῆ (3) τοῦ φαγεῖν ἡµᾶς ἄνθρωπον σάρκας υἱοῦ αὐτοῦ καὶ ἄνθρωπον σάρκας θυγατρὸς αὐτοῦ. (4) καὶ ἔδωκεν αὐτοὺς ὑποχειρίους πάσαις ταῖς βασιλείαις ταῖς κύκλῳ ἡµῶν εἰς ὀνειδισµὸν καὶ εἰς ἄβατον ἐν πᾶσι τοῖς λαοῖς τοῖς κύκλῳ, οὗ διέσπειρεν αὐτοὺς κύριος ἐκεῖ. (5) καὶ ἐγενήθησαν ὑποκάτω καὶ οὐκ ἐπάνω, ὅτι ἡµάρτοµεν κυρίῳ θεῷ ἡµῶν πρὸς τὸ µὴ ἀκούειν τῆς φωνῆς αὐτοῦ. — (6) τῷ κυρίῳ θεῷ ἡµῶν ἡ δικαιοσύνη, ἡµῖν δὲ καὶ τοῖς πατράσιν ἡµῶν ἡ αἰσχύνη τῶν προσώπων ὡς ἡ ἡµέρα αὕτη. (7) ἃ ἐλάλησεν κύριος ἐφ’ ἡµᾶς, πάντα τὰ κακὰ ταῦτα ἦλθεν ἐφ’ ἡµᾶς. (8) καὶ οὐκ ἐδεήθηµεν τοῦ προσώπου κυρίου τοῦ ἀποστρέψαι ἕκαστον ἀπὸ τῶν νοηµάτων τῆς καρδίας αὐτῶν τῆς πονηρᾶς. (9) καὶ ἐγρηγόρησεν κύριος ἐπὶ τοῖς κακοῖς, καὶ ἐπήγαγε κύριος ἐφ’ ἡµᾶς, ὅτι δίκαιος ὁ κύριος ἐπὶ πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ, ἃ ἐνετείλατο ἡµῖν. (10) καὶ οὐκ ἠκούσαµεν τῆς φωνῆς αὐτοῦ πορεύεσθαι τοῖς προστάγµασιν κυρίου, οἷς ἔδωκεν κατὰ πρόσωπον ἡµῶν. — (11) καὶ νῦν, κύριε ὁ θεὸς Ισραηλ, ὃς ἐξήγαγες τὸν λαόν σου ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ ἐν σηµείοις καὶ ἐν τέρασιν καὶ ἐν δυνάµει µεγάλῃ καὶ ἐν βραχίονι ὑψηλῷ καὶ ἐποίησας σεαυτῷ ὄνοµα ὡς ἡ ἡµέρα αὕτη, (12) ἡµάρτοµεν ἠσεβήσαµεν ἠδικήσαµεν, κύριε ὁ θεὸς ἡµῶν, ἐπὶ πᾶσιν τοῖς δικαιώµασίν σου. (13) ἀποστραφήτω ὁ θυµός σου ἀφ’ ἡµῶν, ὅτι κατελείφθηµεν ὀλίγοι ἐν τοῖς ἔθνεσιν, οὗ διέσπειρας ἡµᾶς ἐκεῖ. (14) εἰσάκουσον, κύριε, τῆς προσευχῆς ἡµῶν καὶ τῆς δεήσεως ἡµῶν καὶ ἐξελοῦ ἡµᾶς ἕνεκεν σοῦ καὶ δὸς ἡµῖν χάριν κατὰ πρόσωπον τῶν ἀποικισάντων ἡµᾶς, (15) ἵνα γνῷ πᾶσα ἡ γῆ ὅτι σὺ κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν, ὅτι τὸ ὄνοµά σου ἐπεκλήθη ἐπὶ Ισραηλ καὶ ἐπὶ τὸ γένος αὐτοῦ. (16) κύριε, κάτιδε ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ ἁγίου σου καὶ ἐννόησον εἰς ἡµᾶς· κλῖνον, κύριε, τὸ οὖς σου καὶ ἄκουσον· (17) ἄνοιξον, κύριε, τοὺς ὀφθαλµούς σου καὶ ἰδέ· ὅτι οὐχ οἱ τεθνηκότες ἐν τῷ ᾅδῃ, ὧν ἐλήµφθη τὸ πνεῦµα αὐτῶν ἀπὸ τῶν σπλάγχνων αὐτῶν, δώσουσιν δόξαν καὶ δικαίωµα τῷ κυρίῳ, (18) ἀλλὰ ἡ ψυχὴ ἡ λυπουµένη ἐπὶ τὸ µέγεθος, ὃ βαδίζει κύπτον καὶ ἀσθενοῦν καὶ οἱ ὀφθαλµοὶ οἱ ἐκλείποντες καὶ ἡ ψυχὴ ἡ πεινῶσα δώσουσίν σοι δόξαν καὶ δικαιοσύνην, κύριε. (19) ὅτι οὐκ ἐπὶ τὰ δικαιώµατα τῶν πατέρων ἡµῶν καὶ τῶν βασιλέων ἡµῶν ἡµεῖς καταβάλλοµεν τὸν ἔλεον ἡµῶν κατὰ πρόσωπόν σου, κύριε ὁ θεὸς ἡµῶν, (20) ὅτι ἐνῆκας τὸν θυµόν σου καὶ τὴν ὀργήν σου εἰς ἡµᾶς, καθάπερ ἐλάλησας ἐν χειρὶ τῶν παίδων σου τῶν προφητῶν λέγων (21) Οὕτως εἶπεν κύριος Κλίνατε τὸν ὦµον ὑµῶν καὶ ἐργάσασθε τῷ βασιλεῖ Βαβυλῶνος καὶ καθίσατε ἐπὶ τὴν γῆν, ἣν ἔδωκα τοῖς πατράσιν ὑµῶν· (22) καὶ ἐὰν µὴ ἀκούσητε τῆς φωνῆς κυρίου ἐργάσασθαι τῷ βασιλεῖ Βαβυλῶνος, (23) ἐκλείψειν ποιήσω ἐκ πόλεων Ιουδα καὶ ἔξωθεν Ιερουσαληµ φωνὴν εὐφροσύνης καὶ φωνὴν χαρµοσύνης, φωνὴν νυµφίου καὶ φωνὴν νύµφης, καὶ ἔσται πᾶσα ἡ γῆ εἰς ἄβατον ἀπὸ ἐνοικούντων. (24) καὶ οὐκ ἠκούσαµεν τῆς φωνῆς σου ἐργάσασθαι τῷ βασιλεῖ Βαβυλῶνος, καὶ ἔστησας τοὺς λόγους σου, οὓς ἐλάλησας ἐν χερσὶν τῶν παίδων σου τῶν προφητῶν τοῦ ἐξενεχθῆναι τὰ ὀστᾶ βασιλέων ἡµῶν καὶ τὰ ὀστᾶ τῶν πατέρων ἡµῶν ἐκ τοῦ τόπου αὐτῶν, (25) καὶ ἰδού ἐστιν ἐξερριµµένα τῷ καύµατι τῆς ἡµέρας καὶ τῷ παγετῷ τῆς νυκτός, καὶ ἀπεθάνοσαν ἐν πόνοις πονηροῖς, ἐν λιµῷ καὶ ἐν ῥοµφαίᾳ καὶ ἐν ἀποστολῇ. (26) καὶ ἔθηκας τὸν οἶκον, οὗ ἐπεκλήθη τὸ ὄνοµά σου ἐπ’ αὐτῷ, ὡς ἡ ἡµέρα αὕτη διὰ πονηρίαν οἴκου Ισραηλ καὶ οἴκου Ιουδα. — (27) καὶ ἐποίησας εἰς ἡµᾶς, κύριε ὁ θεὸς ἡµῶν, κατὰ πᾶσαν ἐπιείκειάν σου καὶ κατὰ πάντα οἰκτιρµόν σου τὸν µέγαν, (28) καθὰ ἐλάλησας ἐν χειρὶ παιδός σου Μωυσῆ ἐν ἡµέρᾳ ἐντειλαµένου σου αὐτῷ γράψαι τὸν νόµον σου ἐναντίον υἱῶν Ισραηλ λέγων (29) Ἐὰν µὴ ἀκούσητε τῆς φωνῆς µου, ἦ µὴν ἡ βόµβησις ἡ µεγάλη ἡ πολλὴ αὕτη ἀποστρέψει εἰς µικρὰν ἐν τοῖς ἔθνεσιν, οὗ διασπερῶ αὐτοὺς ἐκεῖ· (30) ὅτι ἔγνων ὅτι οὐ µὴ ἀκούσωσίν µου, ὅτι λαὸς σκληροτράχηλός ἐστιν. καὶ ἐπιστρέψουσιν ἐπὶ καρδίαν αὐτῶν ἐν γῇ ἀποικισµοῦ αὐτῶν (31) καὶ γνώσονται ὅτι ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς αὐτῶν. καὶ δώσω αὐτοῖς καρδίαν καὶ ὦτα ἀκούοντα, (32) καὶ αἰνέσουσίν µε ἐν γῇ ἀποικισµοῦ αὐτῶν καὶ µνησθήσονται τοῦ ὀνόµατός µου (33) καὶ ἀποστρέψουσιν ἀπὸ τοῦ νώτου αὐτῶν τοῦ σκληροῦ καὶ ἀπὸ πονηρῶν πραγµάτων αὐτῶν, ὅτι µνησθήσονται τῆς ὁδοῦ πατέρων αὐτῶν τῶν ἁµαρτόντων ἔναντι κυρίου. (34) καὶ ἀποστρέψω αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν, ἣν ὤµοσα τοῖς πατράσιν αὐτῶν τῷ Αβρααµ καὶ τῷ Ισαακ καὶ τῷ Ιακωβ, καὶ κυριεύσουσιν αὐτῆς· καὶ πληθυνῶ αὐτούς, καὶ οὐ µὴ σµικρυνθῶσιν· (35) καὶ στήσω αὐτοῖς διαθήκην αἰώνιον τοῦ εἶναί µε αὐτοῖς εἰς θεὸν καὶ αὐτοὶ ἔσονταί µοι εἰς λαόν· καὶ οὐ κινήσω ἔτι τὸν λαόν µου Ισραηλ ἀπὸ τῆς γῆς, ἧς ἔδωκα αὐτοῖς. —

3

(1) κύριε παντοκράτωρ ὁ θεὸς Ισραηλ, ψυχὴ ἐν στενοῖς καὶ πνεῦµα ἀκηδιῶν κέκραγεν πρὸς σέ. (2) ἄκουσον, κύριε, καὶ ἐλέησον, ὅτι ἡµάρτοµεν ἐναντίον σου· (3) ὅτι σὺ καθήµενος τὸν αἰῶνα, καὶ ἡµεῖς ἀπολλύµενοι τὸν αἰῶνα. (4) κύριε παντοκράτωρ ὁ θεὸς Ισραηλ, ἄκουσον δὴ τῆς προσευχῆς τῶν τεθνηκότων Ισραηλ καὶ υἱῶν τῶν ἁµαρτανόντων ἐναντίον σου, οἳ οὐκ ἤκουσαν τῆς φωνῆς κυρίου θεοῦ αὐτῶν καὶ ἐκολλήθη ἡµῖν τὰ κακά. (5) µὴ µνησθῇς ἀδικιῶν πατέρων ἡµῶν, ἀλλὰ µνήσθητι χειρός σου καὶ ὀνόµατός σου ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ· (6) ὅτι σὺ κύριος ὁ θεὸς ἡµῶν, καὶ αἰνέσοµέν σε, κύριε. (7) ὅτι διὰ τοῦτο ἔδωκας τὸν φόβον σου ἐπὶ καρδίαν ἡµῶν τοῦ ἐπικαλεῖσθαι τὸ ὄνοµά σου, καὶ αἰνέσοµέν σε ἐν τῇ ἀποικίᾳ ἡµῶν, ὅτι ἀπεστρέψαµεν ἀπὸ καρδίας ἡµῶν πᾶσαν ἀδικίαν πατέρων ἡµῶν τῶν ἡµαρτηκότων ἐναντίον σου. (8) ἰδοὺ ἡµεῖς σήµερον ἐν τῇ ἀποικίᾳ ἡµῶν, οὗ διέσπειρας ἡµᾶς ἐκεῖ εἰς ὀνειδισµὸν καὶ εἰς ἀρὰν καὶ εἰς ὄφλησιν κατὰ πάσας τὰς ἀδικίας πατέρων ἡµῶν, οἳ ἀπέστησαν ἀπὸ κυρίου θεοῦ ἡµῶν. (9) Ἄκουε, Ισραηλ, ἐντολὰς ζωῆς, ἐνωτίσασθε γνῶναι φρόνησιν. (10) τί ἐστιν, Ισραηλ, τί ὅτι ἐν γῇ τῶν ἐχθρῶν εἶ, ἐπαλαιώθης ἐν γῇ ἀλλοτρίᾳ, (11) συνεµιάνθης τοῖς νεκροῖς, προσελογίσθης µετὰ τῶν εἰς ᾅδου; (12) ἐγκατέλιπες τὴν πηγὴν τῆς σοφίας. (13) τῇ ὁδῷ τοῦ θεοῦ εἰ ἐπορεύθης, κατῴκεις ἂν ἐν εἰρήνῃ τὸν αἰῶνα. (14) µάθε ποῦ ἐστιν φρόνησις, ποῦ ἐστιν ἰσχύς, ποῦ ἐστιν σύνεσις τοῦ γνῶναι ἅµα, ποῦ ἐστιν µακροβίωσις καὶ ζωή, ποῦ ἐστιν φῶς ὀφθαλµῶν καὶ εἰρήνη. — (15) τίς εὗρεν τὸν τόπον αὐτῆς, καὶ τίς εἰσῆλθεν εἰς τοὺς θησαυροὺς αὐτῆς; (16) ποῦ εἰσιν οἱ ἄρχοντες τῶν ἐθνῶν καὶ οἱ κυριεύοντες τῶν θηρίων τῶν ἐπὶ τῆς γῆς, (17) οἱ ἐν τοῖς ὀρνέοις τοῦ οὐρανοῦ ἐµπαίζοντες καὶ τὸ ἀργύριον θησαυρίζοντες καὶ τὸ χρυσίον, ᾧ ἐπεποίθεισαν ἄνθρωποι, καὶ οὐκ ἔστιν τέλος τῆς κτήσεως αὐτῶν, (18) οἱ τὸ ἀργύριον τεκταίνοντες καὶ µεριµνῶντες, καὶ οὐκ ἔστιν ἐξεύρεσις τῶν ἔργων αὐτῶν; (19) ἠφανίσθησαν καὶ εἰς ᾅδου κατέβησαν, καὶ ἄMοι ἀντανέστησαν ἀντ’ αὐτῶν. (20) νεώτεροι εἶδον φῶς καὶ κατῴκησαν ἐπὶ τῆς γῆς, ὁδὸν δὲ ἐπιστήµης οὐκ ἔγνωσαν (21) οὐδὲ συνῆκαν τρίβους αὐτῆς οὐδὲ ἀντελάβοντο αὐτῆς· οἱ υἱοὶ αὐτῶν ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὐτῶν πόρρω ἐγενήθησαν. (22) οὐδὲ ἠκούσθη ἐν Χανααν οὐδὲ ὤφθη ἐν Θαιµαν, (23) οὔτε υἱοὶ Αγαρ οἱ ἐκζητοῦντες τὴν σύνεσιν ἐπὶ τῆς γῆς, οἱ ἔµποροι τῆς Μερραν καὶ Θαιµαν οἱ µυθολόγοι καὶ οἱ ἐκζητηταὶ τῆς συνέσεως ὁδὸν τῆς σοφίας οὐκ ἔγνωσαν οὐδὲ ἐµνήσθησαν τὰς τρίβους αὐτῆς. — (24) ὦ Ισραηλ, ὡς µέγας ὁ οἶκος τοῦ θεοῦ καὶ ἐπιµήκης ὁ τόπος τῆς κτήσεως αὐτοῦ· (25) µέγας καὶ οὐκ ἔχει τελευτήν, ὑψηλὸς καὶ ἀµέτρητος. (26) ἐκεῖ ἐγεννήθησαν οἱ γίγαντες οἱ ὀνοµαστοὶ οἱ ἀπ’ ἀρχῆς, γενόµενοι εὐµεγέθεις, ἐπιστάµενοι πόλεµον. (27) οὐ τούτους ἐξελέξατο ὁ θεὸς οὐδὲ ὁδὸν ἐπιστήµης ἔδωκεν αὐτοῖς· (28) καὶ ἀπώλοντο παρὰ τὸ µὴ ἔχειν φρόνησιν, ἀπώλοντο διὰ τὴν ἀβουλίαν αὐτῶν. — (29) τίς ἀνέβη εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἔλαβεν αὐτὴν καὶ κατεβίβασεν αὐτὴν ἐκ τῶν νεφελῶν; (30) τίς διέβη πέραν τῆς θαλάσσης καὶ εὗρεν αὐτὴν καὶ οἴσει αὐτὴν χρυσίου ἐκλεκτοῦ; (31) οὐκ ἔστιν ὁ γινώσκων τὴν ὁδὸν αὐτῆς οὐδὲ ὁ ἐνθυµούµενος τὴν τρίβον αὐτῆς· (32) ἀλλὰ ὁ εἰδὼς τὰ πάντα γινώσκει αὐτήν, ἐξεῦρεν αὐτὴν τῇ συνέσει αὐτοῦ· ὁ κατασκευάσας τὴν γῆν εἰς τὸν αἰῶνα χρόνον, ἐνέπλησεν αὐτὴν κτηνῶν τετραπόδων· (33) ὁ ἀποστέλλων τὸ φῶς, καὶ πορεύεται, ἐκάλεσεν αὐτό, καὶ ὑπήκουσεν αὐτῷ τρόµῳ· (34) οἱ δὲ ἀστέρες ἔλαµψαν ἐν ταῖς φυλακαῖς αὐτῶν καὶ εὐφράνθησαν, (35) ἐκάλεσεν αὐτοὺς καὶ εἶπον Πάρεσµεν, ἔλαµψαν µετ’ εὐφροσύνης τῷ ποιήσαντι αὐτούς. (36) οὗτος ὁ θεὸς ἡµῶν, οὐ λογισθήσεται ἕτερος πρὸς αὐτόν. (37) ἐξεῦρεν πᾶσαν ὁδὸν ἐπιστήµης καὶ ἔδωκεν αὐτὴν Ιακωβ τῷ παιδὶ αὐτοῦ καὶ Ισραηλ τῷ ἠγαπηµένῳ ὑπ’ αὐτοῦ· (38) µετὰ τοῦτο ἐπὶ τῆς γῆς ὤφθη καὶ ἐν τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη.

4

(1) αὕτη ἡ βίβλος τῶν προσταγµάτων τοῦ θεοῦ καὶ ὁ νόµος ὁ ὑπάρχων εἰς τὸν αἰῶνα· πάντες οἱ κρατοῦντες αὐτῆς εἰς ζωήν, οἱ δὲ καταλείποντες αὐτὴν ἀποθανοῦνται. — (2) ἐπιστρέφου, Ιακωβ, καὶ ἐπιλαβοῦ αὐτῆς, διόδευσον πρὸς τὴν λάµψιν κατέναντι τοῦ φωτὸς αὐτῆς. (3) µὴ δῷς ἑτέρῳ τὴν δόξαν σου καὶ τὰ συµφέροντά σοι ἔθνει ἀλλοτρίῳ. (4) µακάριοί ἐσµεν, Ισραηλ, ὅτι τὰ ἀρεστὰ τῷ θεῷ ἡµῖν γνωστά ἐστιν. (5) Θαρσεῖτε, λαός µου, µνηµόσυνον Ισραηλ. (6) ἐπράθητε τοῖς ἔθνεσιν οὐκ εἰς ἀπώλειαν, διὰ δὲ τὸ παροργίσαι ὑµᾶς τὸν θεὸν παρεδόθητε τοῖς ὑπεναντίοις· (7) παρωξύνατε γὰρ τὸν ποιήσαντα ὑµᾶς θύσαντες δαιµονίοις καὶ οὐ θεῷ. (8) ἐπελάθεσθε δὲ τὸν τροφεύσαντα ὑµᾶς θεὸν αἰώνιον, ἐλυπήσατε δὲ καὶ τὴν ἐκθρέψασαν ὑµᾶς Ιερουσαληµ· (9) εἶδεν γὰρ τὴν ἐπελθοῦσαν ὑµῖν ὀργὴν παρὰ τοῦ θεοῦ καὶ εἶπεν Ἀκούσατε, αἱ πάροικοι Σιων, ἐπήγαγέν µοι ὁ θεὸς πένθος µέγα· (10) εἶδον γὰρ τὴν αἰχµαλωσίαν τῶν υἱῶν µου καὶ τῶν θυγατέρων, ἣν ἐπήγαγεν αὐτοῖς ὁ αἰώνιος· (11) ἔθρεψα γὰρ αὐτοὺς µετ’ εὐφροσύνης, ἐξαπέστειλα δὲ µετὰ κλαυθµοῦ καὶ πένθους. (12) µηδεὶς ἐπιχαιρέτω µοι τῇ χήρᾳ καὶ καταλειφθείσῃ ὑπὸ πολλῶν· ἠρηµώθην διὰ τὰς ἁµαρτίας τῶν τέκνων µου, διότι ἐξέκλιναν ἐκ νόµου θεοῦ, (13) δικαιώµατα δὲ αὐτοῦ οὐκ ἔγνωσαν οὐδὲ ἐπορεύθησαν ὁδοῖς ἐντολῶν θεοῦ οὐδὲ τρίβους παιδείας ἐν δικαιοσύνῃ αὐτοῦ ἐπέβησαν. (14) ἐλθάτωσαν αἱ πάροικοι Σιων, καὶ µνήσθητε τὴν αἰχµαλωσίαν τῶν υἱῶν µου καὶ θυγατέρων, ἣν ἐπήγαγεν αὐτοῖς ὁ αἰώνιος· (15) ἐπήγαγεν γὰρ ἐπ’ αὐτοὺς ἔθνος µακρόθεν, ἔθνος ἀναιδὲς καὶ ἀλλόγλωσσον, οἳ οὐκ ᾐσχύνθησαν πρεσβύτην οὐδὲ παιδίον ἠλέησαν (16) καὶ ἀπήγαγον τοὺς ἀγαπητοὺς τῆς χήρας καὶ ἀπὸ τῶν θυγατέρων τὴν µόνην ἠρήµωσαν. (17) ἐγὼ δὲ τί δυνατὴ βοηθῆσαι ὑµῖν; (18) ὁ γὰρ ἐπαγαγὼν τὰ κακὰ ὑµῖν ἐξελεῖται ὑµᾶς ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν ὑµῶν. (19) βαδίζετε, τέκνα, βαδίζετε, ἐγὼ γὰρ κατελείφθην ἔρηµος· (20) ἐξεδυσάµην τὴν στολὴν τῆς εἰρήνης, ἐνεδυσάµην δὲ σάκκον τῆς δεήσεώς µου, κεκράξοµαι πρὸς τὸν αἰώνιον ἐν ταῖς ἡµέραις µου.— (21) θαρσεῖτε, τέκνα, βοήσατε πρὸς τὸν θεόν, καὶ ἐξελεῖται ὑµᾶς ἐκ δυναστείας, ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν. (22) ἐγὼ γὰρ ἤλπισα ἐπὶ τῷ αἰωνίῳ τὴν σωτηρίαν ὑµῶν, καὶ ἦλθέν µοι χαρὰ παρὰ τοῦ ἁγίου ἐπὶ τῇ ἐλεηµοσύνῃ, ἣ ἥξει ὑµῖν ἐν τάχει παρὰ τοῦ αἰωνίου σωτῆρος ὑµῶν. (23) ἐξέπεµψα γὰρ ὑµᾶς µετὰ πένθους καὶ κλαυθµοῦ, ἀποδώσει δέ µοι ὁ θεὸς ὑµᾶς µετὰ χαρµοσύνης καὶ εὐφροσύνης εἰς τὸν αἰῶνα. (24) ὥσπερ γὰρ νῦν ἑωράκασιν αἱ πάροικοι Σιων τὴν ὑµετέραν αἰχµαλωσίαν, οὕτως ὄψονται ἐν τάχει τὴν παρὰ τοῦ θεοῦ ὑµῶν σωτηρίαν, ἣ ἐπελεύσεται ὑµῖν µετὰ δόξης µεγάλης καὶ λαµπρότητος τοῦ αἰωνίου. (25) τέκνα, µακροθυµήσατε τὴν παρὰ τοῦ θεοῦ ἐπελθοῦσαν ὑµῖν ὀργήν· κατεδίωξέν σε ὁ ἐχθρός σου, καὶ ὄψει αὐτοῦ τὴν ἀπώλειαν ἐν τάχει καὶ ἐπὶ τραχήλους αὐτῶν ἐπιβήσῃ. (26) οἱ τρυφεροί µου ἐπορεύθησαν ὁδοὺς τραχείας, ἤρθησαν ὡς ποίµνιον ἡρπασµένον ὑπὸ ἐχθρῶν. — (27) θαρσήσατε, τέκνα, καὶ βοήσατε πρὸς τὸν θεόν, ἔσται γὰρ ὑµῶν ὑπὸ τοῦ ἐπάγοντος µνεία. (28) ὥσπερ γὰρ ἐγένετο ἡ διάνοια ὑµῶν εἰς τὸ πλανηθῆναι ἀπὸ τοῦ θεοῦ, δεκαπλασιάσατε ἐπιστραφέντες ζητῆσαι αὐτόν. (29) ὁ γὰρ ἐπαγαγὼν ὑµῖν τὰ κακὰ ἐπάξει ὑµῖν τὴν αἰώνιον εὐφροσύνην µετὰ τῆς σωτηρίας ὑµῶν. (30) Θάρσει, Ιερουσαληµ, παρακαλέσει σε ὁ ὀνοµάσας σε. (31) δείλαιοι οἱ σὲ κακώσαντες καὶ ἐπιχαρέντες τῇ σῇ πτώσει, (32) δείλαιαι αἱ πόλεις αἷς ἐδούλευσαν τὰ τέκνα σου, δειλαία ἡ δεξαµένη τοὺς υἱούς σου. (33) ὥσπερ γὰρ ἐχάρη ἐπὶ τῇ σῇ πτώσει καὶ εὐφράνθη ἐπὶ τῷ πτώµατί σου, οὕτως λυπηθήσεται ἐπὶ τῇ ἑαυτῆς ἐρηµίᾳ. (34) καὶ περιελῶ αὐτῆς τὸ ἀγαλλίαµα τῆς πολυοχλίας, καὶ τὸ ἀγαυρίαµα αὐτῆς ἔσται εἰς πένθος. (35) πῦρ γὰρ ἐπελεύσεται αὐτῇ παρὰ τοῦ αἰωνίου εἰς ἡµέρας µακράς, καὶ κατοικηθήσεται ὑπὸ δαιµονίων τὸν πλείονα χρόνον. — (36) περίβλεψαι πρὸς ἀνατολάς, Ιερουσαληµ, καὶ ἰδὲ τὴν εὐφροσύνην τὴν παρὰ τοῦ θεοῦ σοι ἐρχοµένην. (37) ἰδοὺ ἔρχονται οἱ υἱοί σου, οὓς ἐξαπέστειλας, ἔρχονται συνηγµένοι ἀπ’ ἀνατολῶν ἕως δυσµῶν τῷ ῥήµατι τοῦ ἁγίου χαίροντες τῇ τοῦ θεοῦ δόξῃ. —

5

(1) ἔκδυσαι, Ιερουσαληµ, τὴν στολὴν τοῦ πένθους καὶ τῆς κακώσεώς σου καὶ ἔνδυσαι τὴν εὐπρέπειαν τῆς παρὰ τοῦ θεοῦ δόξης εἰς τὸν αἰῶνα. (2) περιβαλοῦ τὴν διπλοί̈δα τῆς παρὰ τοῦ θεοῦ δικαιοσύνης, ἐπίθου τὴν µίτραν ἐπὶ τὴν κεφαλήν σου τῆς δόξης τοῦ αἰωνίου. (3) ὁ γὰρ θεὸς δείξει τῇ ὑπ’ οὐρανὸν πάσῃ τὴν σὴν λαµπρότητα. (4) κληθήσεται γάρ σου τὸ ὄνοµα παρὰ τοῦ θεοῦ εἰς τὸν αἰῶνα Εἰρήνη δικαιοσύνης καὶ δόξα θεοσεβείας. — (5) ἀνάστηθι, Ιερουσαληµ, καὶ στῆθι ἐπὶ τοῦ ὑψηλοῦ καὶ περίβλεψαι πρὸς ἀνατολὰς καὶ ἰδέ σου συνηγµένα τὰ τέκνα ἀπὸ ἡλίου δυσµῶν ἕως ἀνατολῶν τῷ ῥήµατι τοῦ ἁγίου χαίροντας τῇ τοῦ θεοῦ µνείᾳ. (6) ἐξῆλθον γὰρ παρὰ σοῦ πεζοὶ ἀγόµενοι ὑπὸ ἐχθρῶν, εἰσάγει δὲ αὐτοὺς ὁ θεὸς πρὸς σὲ αἰροµένους µετὰ δόξης ὡς θρόνον βασιλείας. (7) συνέταξεν γὰρ ὁ θεὸς ταπεινοῦσθαι πᾶν ὄρος ὑψηλὸν καὶ θῖνας ἀενάους καὶ φάραγγας πληροῦσθαι εἰς ὁµαλισµὸν τῆς γῆς, ἵνα βαδίσῃ Ισραηλ ἀσφαλῶς τῇ τοῦ θεοῦ δόξῃ· (8) ἐσκίασαν δὲ καὶ οἱ δρυµοὶ καὶ πᾶν ξύλον εὐωδίας τῷ Ισραηλ προστάγµατι τοῦ θεοῦ· (9) ἡγήσεται γὰρ ὁ θεὸς Ισραηλ µετ’ εὐφροσύνης τῷ φωτὶ τῆς δόξης αὐτοῦ σὺν ἐλεηµοσύνῃ καὶ δικαιοσύνῃ τῇ παρ’ αὐτοῦ.

Epistle of Jeremiah

1

1

Ἀντίγραφον ἐπιστολῆς, ἧς ἀπέστειλεν Ιερεµιας πρὸς τοὺς ἀχθησοµένους αἰχµαλώτους εἰς Βαβυλῶνα ὑπὸ τοῦ βασιλέως τῶν Βαβυλωνίων ἀναγγεῖλαι αὐτοῖς καθότι ἐπετάγη αὐτῷ ὑπὸ τοῦ θεοῦ. (1) Διὰ τὰς ἁµαρτίας, ἃς ἡµαρτήκατε ἐναντίον τοῦ θεοῦ, ἀχθήσεσθε εἰς Βαβυλῶνα αἰχµάλωτοι ὑπὸ Ναβουχοδονοσορ βασιλέως τῶν Βαβυλωνίων. (2) εἰσελθόντες οὖν εἰς Βαβυλῶνα ἔσεσθε ἐκεῖ ἔτη πλείονα καὶ χρόνον µακρὸν ἕως γενεῶν ἑπτά, µετὰ τοῦτο δὲ ἐξάξω ὑµᾶς ἐκεῖθεν µετ’ εἰρήνης. (3) νυνὶ δὲ ὄψεσθε ἐν Βαβυλῶνι θεοὺς ἀργυροῦς καὶ χρυσοῦς καὶ ξυλίνους ἐπ’ ὤµοις αἰροµένους δεικνύντας φόβον τοῖς ἔθνεσιν. (4) εὐλαβήθητε οὖν µὴ καὶ ὑµεῖς ἀφοµοιωθέντες τοῖς ἀλλοφύλοις ἀφοµοιωθῆτε καὶ φόβος ὑµᾶς λάβῃ ἐπ’ αὐτοῖς (5) ἰδόντας ὄχλον ἔµπροσθεν καὶ ὄπισθεν αὐτῶν προσκυνοῦντας αὐτά, εἴπατε δὲ τῇ διανοίᾳ Σοὶ δεῖ προσκυνεῖν, δέσποτα. (6) ὁ γὰρ ἄγγελός µου µεθ’ ὑµῶν ἐστιν, αὐτός τε ἐκζητῶν τὰς ψυχὰς ὑµῶν. (7) Γλῶσσα γὰρ αὐτῶν ἐστιν κατεξυσµένη ὑπὸ τέκτονος, αὐτά τε περίχρυσα καὶ περιάργυρα, ψευδῆ δ’ ἐστὶν καὶ οὐ δύνανται λαλεῖν. (8) καὶ ὥσπερ παρθένῳ φιλοκόσµῳ λαµβάνοντες χρυσίον κατασκευάζουσιν στεφάνους ἐπὶ τὰς κεφαλὰς τῶν θεῶν αὐτῶν· (9) ἔστι δὲ καὶ ὅτε ὑφαιρούµενοι οἱ ἱερεῖς ἀπὸ τῶν θεῶν αὐτῶν χρυσίον καὶ ἀργύριον εἰς ἑαυτοὺς καταναλώσουσιν, δώσουσιν δὲ ἀπ’ αὐτῶν καὶ ταῖς ἐπὶ τοῦ τέγους πόρναις. (10) κοσµοῦσί τε αὐτοὺς ὡς ἀνθρώπους τοῖς ἐνδύµασιν, θεοὺς ἀργυροῦς καὶ χρυσοῦς καὶ ξυλίνους· οὗτοι δὲ οὐ διασῴζονται ἀπὸ ἰοῦ καὶ βρωµάτων. (11) περιβεβληµένων αὐτῶν ἱµατισµὸν πορφυροῦν, ἐκµάσσονται τὸ πρόσωπον αὐτῶν διὰ τὸν ἐκ τῆς οἰκίας κονιορτόν, ὅς ἐστιν πλείων ἐπ’ αὐτοῖς. (12) καὶ σκῆπτρον ἔχει ὡς ἄνθρωπος κριτὴς χώρας, ὃς τὸν εἰς αὐτὸν ἁµαρτάνοντα οὐκ ἀνελεῖ. (13) ἔχει δὲ ἐγχειρίδιον ἐν δεξιᾷ καὶ πέλεκυν, ἑαυτὸν δὲ ἐκ πολέµου καὶ λῃστῶν οὐκ ἐξελεῖται. (14) ὅθεν γνώριµοί εἰσιν οὐκ ὄντες θεοί· µὴ οὖν φοβηθῆτε αὐτούς. (15) Ὥσπερ γὰρ σκεῦος ἀνθρώπου συντριβὲν ἀχρεῖον γίνεται, τοιοῦτοι ὑπάρχουσιν οἱ θεοὶ αὐτῶν, καθιδρυµένων αὐτῶν ἐν τοῖς οἴκοις. (16) οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτῶν πλήρεις εἰσὶν κονιορτοῦ ἀπὸ τῶν ποδῶν τῶν εἰσπορευοµένων. (17) καὶ ὥσπερ τινὶ ἠδικηκότι βασιλέα περιπεφραγµέναι εἰσὶν αἱ αὐλαὶ ὡς ἐπὶ θανάτῳ ἀπηγµένῳ, τοὺς οἴκους αὐτῶν ὀχυροῦσιν οἱ ἱερεῖς θυρώµασίν τε καὶ κλείθροις καὶ µοχλοῖς, ὅπως ὑπὸ τῶν λῃστῶν µὴ συληθῶσι. (18) λύχνους καίουσιν καὶ πλείους ἢ ἑαυτοῖς, ὧν οὐδένα δύνανται ἰδεῖν. (19) ἔστιν µὲν ὥσπερ δοκὸς τῶν ἐκ τῆς οἰκίας, τὰς δὲ καρδίας αὐτῶν φασιν ἐκλείχεσθαι, τῶν ἀπὸ τῆς γῆς ἑρπετῶν κατεσθόντων αὐτούς τε καὶ τὸν ἱµατισµὸν αὐτῶν οὐκ αἰσθάνονται. (20) µεµελανωµένοι τὸ πρόσωπον αὐτῶν ἀπὸ τοῦ καπνοῦ τοῦ ἐκ τῆς οἰκίας. (21) ἐπὶ τὸ σῶµα αὐτῶν καὶ ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ἐφίπτανται νυκτερίδες, χελιδόνες καὶ τὰ ὄρνεα, ὡσαύτως δὲ καὶ οἱ αἴλουροι. (22) ὅθεν γνώσεσθε ὅτι οὔκ εἰσιν θεοί· µὴ οὖν φοβεῖσθε αὐτά. (23) Τὸ γὰρ χρυσίον, ὃ περίκεινται εἰς κάλλος, ἐὰν µή τις ἐκµάξῃ τὸν ἰόν, οὐ µὴ στίλψωσιν· οὐδὲ γάρ, ὅτε ἐχωνεύοντο, ᾐσθάνοντο. (24) ἐκ πάσης τιµῆς ἠγορασµένα ἐστίν, ἐν οἷς οὐκ ἔστιν πνεῦµα. (25) ἄνευ ποδῶν ἐπ’ ὤµοις φέρονται ἐνδεικνύµενοι τὴν ἑαυτῶν ἀτιµίαν τοῖς ἀνθρώποις, αἰσχύνονταί τε καὶ οἱ θεραπεύοντες αὐτὰ διὰ τό, µήποτε ἐπὶ τὴν γῆν πέσῃ, δι’ αὐτῶν ἀνίστασθαι·(26) µήτε ἐάν τις αὐτὸ ὀρθὸν στήσῃ, δι’ ἑαυτοῦ κινηθήσεται, µήτε ἐὰν κλιθῇ, οὐ µὴ ὀρθωθῇ, ἀλλ’ ὥσπερ νεκροῖς τὰ δῶρα αὐτοῖς παρατίθεται. (27) τὰς δὲ θυσίας αὐτῶν ἀποδόµενοι οἱ ἱερεῖς αὐτῶν καταχρῶνται· ὡσαύτως δὲ καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν ἀπ’ αὐτῶν ταριχεύουσαι οὔτε πτωχῷ οὔτε ἀδυνάτῳ µεταδιδόασιν· τῶν θυσιῶν αὐτῶν ἀποκαθηµένη καὶ λεχὼ ἅπτονται. (28) γνόντες οὖν ἀπὸ τούτων ὅτι οὔκ εἰσιν θεοί, µὴ φοβηθῆτε αὐτούς. (29) Πόθεν γὰρ κληθείησαν θεοί; ὅτι γυναῖκες παρατιθέασιν θεοῖς ἀργυροῖς καὶ χρυσοῖς καὶ ξυλίνοις· (30) καὶ ἐν τοῖς οἴκοις αὐτῶν οἱ ἱερεῖς διφρεύουσιν ἔχοντες τοὺς χιτῶνας διερρωγότας καὶ τὰς κεφαλὰς καὶ τοὺς πώγωνας ἐξυρηµένους, ὧν αἱ κεφαλαὶ ἀκάλυπτοί εἰσιν, (31) ὠρύονται δὲ βοῶντες ἐναντίον τῶν εῶν αὐτῶν ὥσπερ τινὲς ἐν περιδείπνῳ νεκροῦ. (32) ἀπὸ τοῦ ἱµατισµοῦ αὐτῶν ἀφελόµενοι οἱ ἱερεῖς ἐνδύουσιν τὰς γυναῖκας αὐτῶν καὶ τὰ παιδία. (33) οὔτε ἐὰν κακὸν πάθωσιν ὑπό τινος οὔτε ἐὰν ἀγαθόν, δυνήσονται ἀνταποδοῦναι· οὔτε καταστῆσαι βασιλέα δύνανται οὔτε ἀφελέσθαι. (34) ὡσαύτως οὔτε πλοῦτον οὔτε χαλκὸν οὐ µὴ δύνωνται διδόναι· ἐάν τις αὐτοῖς εὐχὴν εὐξάµενος µὴ ἀποδῷ, οὐ µὴ ἐπιζητήσωσιν. (35) ἐκ θανάτου ἄνθρωπον οὐ µὴ ῥύσωνται οὔτε ἥττονα ἀπὸ ἰσχυροῦ οὐ µὴ ἐξέλωνται. (36) ἄνθρωπον τυφλὸν εἰς ὅρασιν οὐ µὴ περιστήσωσιν, ἐν ἀνάγκῃ ἄνθρωπον ὄντα οὐ µὴ ἐξέλωνται. (37) χήραν οὐ µὴ ἐλεήσωσιν οὔτε ὀρφανὸν εὖ ποιήσουσιν. (38) τοῖς ἀπὸ τοῦ ὄρους λίθοις ὡµοιωµένοι εἰσὶν τὰ ξύλινα καὶ τὰ περίχρυσα καὶ τὰ περιάργυρα, οἱ δὲ θεραπεύοντες αὐτὰ καταισχυνθήσονται. (39) πῶς οὖν νοµιστέον ἢ κλητέον αὐτοὺς ὑπάρχειν θεούς; (40) Ἔτι δὲ καὶ αὐτῶν τῶν Χαλδαίων ἀτιµαζόντων αὐτά, οἵ, ὅταν ἴδωσιν ἐνεὸν οὐ δυνάµενον λαλῆσαι, προσενεγκάµενοι τὸν Βῆλον ἀξιοῦσιν φωνῆσαι, ὡς δυνατοῦ ὄντος αὐτοῦ αἰσθέσθαι, (41) καὶ οὐ δύνανται αὐτοὶ νοήσαντες καταλιπεῖν αὐτά, αἴσθησιν γὰρ οὐκ ἔχουσιν. (42) αἱ δὲ γυναῖκες περιθέµεναι σχοινία ἐν ταῖς ὁδοῖς ἐγκάθηνται θυµιῶσαι τὰ πίτυρα· (43) ὅταν δέ τις αὐτῶν ἐφελκυσθεῖσα ὑπό τινος τῶν παραπορευοµένων κοιµηθῇ, τὴν πλησίον ὀνειδίζει, ὅτι οὐκ ἠξίωται ὥσπερ καὶ αὐτὴ οὔτε τὸ σχοινίον αὐτῆς διερράγη. (44) πάντα τὰ γινόµενα αὐτοῖς ἐστιν ψευδῆ· πῶς οὖν νοµιστέον ἢ κλητέον ὥστε θεοὺς αὐτοὺς ὑπάρχειν; (45) Ὑπὸ τεκτόνων καὶ χρυσοχόων κατεσκευασµένα εἰσίν· οὐθὲν ἄMο µὴ γένωνται ἢ ὃ βούλονται οἱ τεχνῖται αὐτὰ γενέσθαι. (46) αὐτοί τε οἱ κατασκευάζοντες αὐτὰ οὐ µὴ γένωνται πολυχρόνιοι· πῶς τε δὴ µέλλει τὰ ὑπ’ αὐτῶν κατασκευασθέντα εἶναι θεοί; (47) κατέλιπον γὰρ ψεύδη καὶ ὄνειδος τοῖς ἐπιγινοµένοις. (48) ὅταν γὰρ ἐπέλθῃ ἐπ’ αὐτὰ πόλεµος καὶ κακά, βουλεύονται πρὸς ἑαυτοὺς οἱ ἱερεῖς ποῦ συναποκρυβῶσι µετ’ αὐτῶν. (49) πῶς οὖν οὐκ ἔστιν αἰσθέσθαι ὅτι οὔκ εἰσιν θεοί, οἳ οὔτε σῴζουσιν ἑαυτοὺς ἐκ πολέµου οὔτε ἐκ κακῶν; (50) ὑπάρχοντα γὰρ ξύλινα καὶ περίχρυσα καὶ περιάργυρα γνωσθήσεται µετὰ ταῦτα ὅτι ἐστὶν ψευδῆ· τοῖς ἔθνεσι πᾶσι τοῖς τε βασιλεῦσι φανερὸν ἔσται ὅτι οὔκ εἰσι θεοὶ ἀλλὰ ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων, καὶ οὐδὲν θεοῦ ἔργον ἐν αὐτοῖς ἐστιν. (51) τίνι οὖν γνωστέον ἐστὶν ὅτι οὔκ εἰσιν θεοί; (52) Βασιλέα γὰρ χώρας οὐ µὴ ἀναστήσωσιν οὔτε ὑετὸν ἀνθρώποις οὐ µὴ δῶσιν (53) κρίσιν τε οὐ µὴ διακρίνωσιν αὐτῶν οὐδὲ µὴ ῥύσωνται ἀδικούµενον ἀδύνατοι ὄντες· ὥσπερ γὰρ κορῶναι ἀνὰ µέσον τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς. (54) καὶ γὰρ ὅταν ἐµπέσῃ εἰς οἰκίαν θεῶν ξυλίνων ἢ περιχρύσων ἢ περιαργύρων πῦρ, οἱ µὲν ἱερεῖς αὐτῶν φεύξονται καὶ διασωθήσονται, αὐτοὶ δὲ ὥσπερ δοκοὶ µέσοι κατακαυθήσονται. (55) βασιλεῖ δὲ καὶ πολεµίοις οὐ µὴ ἀντιστῶσιν. (56) πῶς οὖν ἐκδεκτέον ἢ νοµιστέον ὅτι εἰσὶν θεοί; (57) Οὔτε ἀπὸ κλεπτῶν οὔτε ἀπὸ λῃστῶν οὐ µὴ διασωθῶσιν θεοὶ ξύλινοι καὶ περιάργυροι καὶ περίχρυσοι, ὧν οἱ ἰσχύοντες περιελοῦνται τὸ χρυσίον καὶ τὸ ἀργύριον καὶ τὸν ἱµατισµὸν τὸν περικείµενον αὐτοῖς ἀπελεύσονται ἔχοντες, οὔτε ἑαυτοῖς οὐ µὴ βοηθήσωσιν· (58) ὥστε κρεῖσσον εἶναι βασιλέα ἐπιδεικνύµενον τὴν ἑαυτοῦ ἀνδρείαν ἢ σκεῦος ἐν οἰκίᾳ χρήσιµον, ἐφ’ ᾧ χρήσεται ὁ κεκτηµένος, ἢ οἱ ψευδεῖς θεοί· ἢ καὶ θύρα ἐν οἰκίᾳ διασῴζουσα τὰ ἐν αὐτῇ ὄντα ἢ οἱ ψευδεῖς θεοί, καὶ ξύλινος στῦλος ἐν βασιλείοις ἢ οἱ ψευδεῖς θεοί. (59) ἥλιος µὲν γὰρ καὶ σελήνη καὶ ἄστρα ὄντα λαµπρὰ καὶ ἀποστελλόµενα ἐπὶ χρείας εὐήκοά εἰσιν· (60) ὡσαύτως καὶ ἀστραπή, ὅταν ἐπιφανῇ, εὔοπτός ἐστιν· τὸ δ’ αὐτὸ καὶ πνεῦµα ἐν πάσῃ χώρᾳ πνεῖ· (61) καὶ νεφέλαις ὅταν ἐπιταγῇ ὑπὸ τοῦ θεοῦ ἐπιπορεύεσθαι ἐφ’ ὅλην τὴν οἰκουµένην, συντελοῦσι τὸ ταχθέν· τό τε πῦρ ἐξαποσταλὲν ἄνωθεν ἐξαναλῶσαι ὄρη καὶ δρυµοὺς ποιεῖ τὸ συνταχθέν. (62) ταῦτα δὲ οὔτε ταῖς ἰδέαις οὔτε ταῖς δυνάµεσιν αὐτῶν ἀφωµοιωµένα ἐστίν. (63) ὅθεν οὔτε νοµιστέον οὔτε κλητέον ὑπάρχειν αὐτοὺς θεούς, οὐ δυνατῶν ὄντων αὐτῶν οὔτε κρίσιν κρῖναι οὔτε εὖ ποιεῖν ἀνθρώποις. (64) γνόντες οὖν ὅτι οὔκ εἰσιν θεοί, µὴ φοβηθῆτε αὐτούς. (65) Οὔτε γὰρ βασιλεῦσιν οὐ µὴ καταράσωνται οὔτε µὴ εὐλογήσωσι. (66) σηµεῖά τε ἐν ἔθνεσιν ἐν οὐρανῷ οὐ µὴ δείξωσιν οὐδὲ ὡς ὁ ἥλιος λάµψουσιν οὐδὲ φωτίσουσιν ὡς σελήνη. (67) τὰ θηρία ἐστὶν κρείττω αὐτῶν, ἃ δύνανται ἐκφυγόντα εἰς σκέπην ἑαυτὰ ὠφελῆσαι. (68) κατ’ οὐδένα οὖν τρόπον ἐστὶν ἡµῖν φανερὸν ὅτι εἰσὶν θεοί· διὸ µὴ φοβηθῆτε αὐτούς. (69) Ὥσπερ γὰρ ἐν σικυηράτῳ προβασκάνιον οὐδὲν φυλάσσον, οὕτως οἱ θεοὶ αὐτῶν εἰσιν ξύλινοι καὶ περίχρυσοι καὶ περιάργυροι. (70) τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ τῇ ἐν κήπῳ ῥάµνῳ, ἐφ’ ἧς πᾶν ὄρνεον ἐπικάθηται, ὡσαύτως δὲ καὶ νεκρῷ ἐρριµµένῳ ἐν σκότει ἀφωµοίωνται οἱ θεοὶ αὐτῶν ξύλινοι καὶ περίχρυσοι καὶ περιάργυροι. (71) ἀπό τε τῆς πορφύρας καὶ τῆς µαρµάρου τῆς ἐπ’ αὐτοῖς σηποµένης γνώσεσθε ὅτι οὔκ εἰσιν θεοί· αὐτά τε ἐξ ὑστέρου βρωθήσονται, καὶ ἔσται ὄνειδος ἐν τῇ χώρᾳ. (72) κρείσσων οὖν ἄνθρωπος δίκαιος οὐκ ἔχων εἴδωλα, ἔσται γὰρ µακρὰν ἀπὸ ὀνειδισµοῦ.

Ezekiel

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48

1

(1) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ τριακοστῷ ἔτει ἐν τῷ τετάρτῳ µηνὶ πέµπτῃ τοῦ µηνὸς καὶ ἐγὼ ἤµην ἐν µέσῳ τῆς αἰχµαλωσίας ἐπὶ τοῦ ποταµοῦ τοῦ Χοβαρ, καὶ ἠνοίχθησαν οἱ οὐρανοί, καὶ εἶδον ὁράσεις θεοῦ· (2) πέµπτῃ τοῦ µηνός (τοῦτο τὸ ἔτος τὸ πέµπτον τῆς αἰχµαλωσίας τοῦ βασιλέως Ιωακιµ) (3) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρὸς Ιεζεκιηλ υἱὸν Βουζι τὸν ἱερέα ἐν γῇ Χαλδαίων ἐπὶ τοῦ ποταµοῦ τοῦ Χοβαρ· καὶ ἐγένετο ἐπ’ ἐµὲ χεὶρ κυρίου, (4) καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ πνεῦµα ἐξαῖρον ἤρχετο ἀπὸ βορρᾶ, καὶ νεφέλη µεγάλη ἐν αὐτῷ, καὶ φέγγος κύκλῳ αὐτοῦ καὶ πῦρ ἐξαστράπτον, καὶ ἐν τῷ µέσῳ αὐτοῦ ὡς ὅρασις ἠλέκτρου ἐν µέσῳ τοῦ πυρὸς καὶ φέγγος ἐν αὐτῷ. (5) καὶ ἐν τῷ µέσῳ ὡς ὁµοίωµα τεσσάρων ζῴων· καὶ αὕτη ἡ ὅρασις αὐτῶν· ὁµοίωµα ἀνθρώπου ἐπ’ αὐτοῖς, (6) καὶ τέσσαρα πρόσωπα τῷ ἑνί, καὶ τέσσαρες πτέρυγες τῷ ἑνί. (7) καὶ τὰ σκέλη αὐτῶν ὀρθά, καὶ πτερωτοὶ οἱ πόδες αὐτῶν, καὶ σπινθῆρες ὡς ἐξαστράπτων χαλκός, καὶ ἐλαφραὶ αἱ πτέρυγες αὐτῶν. (8) καὶ χεὶρ ἀνθρώπου ὑποκάτωθεν τῶν πτερύγων αὐτῶν ἐπὶ τὰ τέσσαρα µέρη αὐτῶν· καὶ τὰ πρόσωπα αὐτῶν τῶν τεσσάρων (9) οὐκ ἐπεστρέφοντο ἐν τῷ βαδίζειν αὐτά, ἕκαστον κατέναντι τοῦ προσώπου αὐτῶν ἐπορεύοντο. (10) καὶ ὁµοίωσις τῶν προσώπων αὐτῶν· πρόσωπον ἀνθρώπου καὶ πρόσωπον λέοντος ἐκ δεξιῶν τοῖς τέσσαρσιν καὶ πρόσωπον µόσχου ἐξ ἀριστερῶν τοῖς τέσσαρσιν καὶ πρόσωπον ἀετοῦ τοῖς τέσσαρσιν. (11) καὶ αἱ πτέρυγες αὐτῶν ἐκτεταµέναι ἄνωθεν τοῖς τέσσαρσιν, ἑκατέρῳ δύο συνεζευγµέναι πρὸς ἀλλήλας, καὶ δύο ἐπεκάλυπτον ἐπάνω τοῦ σώµατος αὐτῶν. (12) καὶ ἑκάτερον κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ ἐπορεύετο· οὗ ἂν ἦν τὸ πνεῦµα πορευόµενον, ἐπορεύοντο καὶ οὐκ ἐπέστρεφον. (13) καὶ ἐν µέσῳ τῶν ζῴων ὅρασις ὡς ἀνθράκων πυρὸς καιοµένων, ὡς ὄψις λαµπάδων συστρεφοµένων ἀνὰ µέσον τῶν ζῴων καὶ φέγγος τοῦ πυρός, καὶ ἐκ τοῦ πυρὸς ἐξεπορεύετο ἀστραπή. (14) (15) καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ τροχὸς εἷς ἐπὶ τῆς γῆς ἐχόµενος τῶν ζῴων τοῖς τέσσαρσιν· (16) καὶ τὸ εἶδος τῶν τροχῶν ὡς εἶδος θαρσις, καὶ ὁµοίωµα ἓν τοῖς τέσσαρσιν, καὶ τὸ ἔργον αὐτῶν ἦν καθὼς ἂν εἴη τροχὸς ἐν τροχῷ. (17) ἐπὶ τὰ τέσσαρα µέρη αὐτῶν ἐπορεύοντο, οὐκ ἐπέστρεφον ἐν τῷ πορεύεσθαι αὐτὰ (18) οὐδ’ οἱ νῶτοι αὐτῶν, καὶ ὕψος ἦν αὐτοῖς· καὶ εἶδον αὐτά, καὶ οἱ νῶτοι αὐτῶν πλήρεις ὀφθαλµῶν κυκλόθεν τοῖς τέσσαρσιν. (19) καὶ ἐν τῷ πορεύεσθαι τὰ ζῷα ἐπορεύοντο οἱ τροχοὶ ἐχόµενοι αὐτῶν, καὶ ἐν τῷ ἐξαίρειν τὰ ζῷα ἀπὸ τῆς γῆς ἐξῄροντο οἱ τροχοί. (20) οὗ ἂν ἦν ἡ νεφέλη, ἐκεῖ τὸ πνεῦµα τοῦ πορεύεσθαι· ἐπορεύοντο τὰ ζῷα καὶ οἱ τροχοὶ καὶ ἐξῄροντο σὺν αὐτοῖς, διότι πνεῦµα ζωῆς ἦν ἐν τοῖς τροχοῖς. (21) ἐν τῷ πορεύεσθαι αὐτὰ ἐπορεύοντο καὶ ἐν τῷ ἑστάναι αὐτὰ εἱστήκεισαν καὶ ἐν τῷ ἐξαίρειν αὐτὰ ἀπὸ τῆς γῆς ἐξῄροντο σὺν αὐτοῖς, ὅτι πνεῦµα ζωῆς ἦν ἐν τοῖς τροχοῖς. (22) καὶ ὁµοίωµα ὑπὲρ κεφαλῆς αὐτοῖς τῶν ζῴων ὡσεὶ στερέωµα ὡς ὅρασις κρυστάλλου ἐκτεταµένον ἐπὶ τῶν πτερύγων αὐτῶν ἐπάνωθεν· (23) καὶ ὑποκάτω τοῦ στερεώµατος αἱ πτέρυγες αὐτῶν ἐκτεταµέναι, πτερυσσόµεναι ἑτέρα τῇ ἑτέρᾳ, ἑκάστῳ δύο συνεζευγµέναι ἐπικαλύπτουσαι τὰ σώµατα αὐτῶν. (24) καὶ ἤκουον τὴν φωνὴν τῶν πτερύγων αὐτῶν ἐν τῷ πορεύεσθαι αὐτὰ ὡς φωνὴν ὕδατος πολλοῦ· καὶ ἐν τῷ ἑστάναι αὐτὰ κατέπαυον αἱ πτέρυγες αὐτῶν. (25) καὶ ἰδοὺ φωνὴ ὑπεράνωθεν τοῦ στερεώµατος τοῦ ὄντος ὑπὲρ κεφαλῆς αὐτῶν. (26) ὡς ὅρασις λίθου σαπφείρου ὁµοίωµα θρόνου ἐπ’ αὐτοῦ, καὶ ἐπὶ τοῦ ὁµοιώµατος τοῦ θρόνου ὁµοίωµα ὡς εἶδος ἀνθρώπου ἄνωθεν. (27) καὶ εἶδον ὡς ὄψιν ἠλέκτρου ἀπὸ ὁράσεως ὀσφύος καὶ ἐπάνω, καὶ ἀπὸ ὁράσεως ὀσφύος καὶ ἕως κάτω εἶδον ὡς ὅρασιν πυρὸς καὶ τὸ φέγγος αὐτοῦ κύκλῳ. (28) ὡς ὅρασις τόξου, ὅταν ᾖ ἐν τῇ νεφέλῃ ἐν ἡµέρᾳ ὑετοῦ, οὕτως ἡ στάσις τοῦ φέγγους κυκλόθεν. αὕτη ἡ ὅρασις ὁµοιώµατος δόξης κυρίου· καὶ εἶδον καὶ πίπτω ἐπὶ πρόσωπόν µου καὶ ἤκουσα φωνὴν λαλοῦντος.

2

(1) Καὶ εἶπεν πρός µε Υἱὲ ἀνθρώπου, στῆθι ἐπὶ τοὺς πόδας σου, καὶ λαλήσω πρὸς σέ. (2) καὶ ἦλθεν ἐπ’ ἐµὲ πνεῦµα καὶ ἀνέλαβέν µε καὶ ἐξῆρέν µε καὶ ἔστησέν µε ἐπὶ τοὺς πόδας µου, καὶ ἤκουον αὐτοῦ λαλοῦντος πρός µε, (3) καὶ εἶπεν πρός µε Υἱὲ ἀνθρώπου, ἐξαποστέλλω ἐγώ σε πρὸς τὸν οἶκον τοῦ Ισραηλ τοὺς παραπικραίνοντάς µε, οἵτινες παρεπίκρανάν µε αὐτοὶ καὶ οἱ πατέρες αὐτῶν ἕως τῆς σήµερον ἡµέρας, (4) καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Τάδε λέγει κύριος (5) Ἐὰν ἄρα ἀκούσωσιν ἢ πτοηθῶσιν — διότι οἶκος παραπικραίνων ἐστίν —, καὶ γνώσονται ὅτι προφήτης εἶ σὺ ἐν µέσῳ αὐτῶν. (6) καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, µὴ φοβηθῇς αὐτοὺς µηδὲ ἐκστῇς ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, διότι παροιστρήσουσι καὶ ἐπισυστήσονται ἐπὶ σὲ κύκλῳ, καὶ ἐν µέσῳ σκορπίων σὺ κατοικεῖς· τοὺς λόγους αὐτῶν µὴ φοβηθῇς καὶ ἀπὸ προσώπου αὐτῶν µὴ ἐκστῇς, διότι οἶκος παραπικραίνων ἐστίν. (7) καὶ λαλήσεις τοὺς λόγους µου πρὸς αὐτούς, ἐὰν ἄρα ἀκούσωσιν ἢ πτοηθῶσιν, διότι οἶκος παραπικραίνων ἐστίν. (8) καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, ἄκουε τοῦ λαλοῦντος πρὸς σέ, µὴ γίνου παραπικραίνων καθὼς ὁ οἶκος ὁ παραπικραίνων· χάνε τὸ στόµα σου καὶ φάγε ἃ ἐγὼ δίδωµί σοι. (9) καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ χεὶρ ἐκτεταµένη πρός µε, καὶ ἐν αὐτῇ κεφαλὶς βιβλίου· (10) καὶ ἀνείλησεν αὐτὴν ἐνώπιον ἐµοῦ, καὶ ἐν αὐτῇ γεγραµµένα ἦν τὰ ὄπισθεν καὶ τὰ ἔµπροσθεν, καὶ ἐγέγραπτο εἰς αὐτὴν θρῆνος καὶ µέλος καὶ οὐαί.

3

(1) καὶ εἶπεν πρός µε Υἱὲ ἀνθρώπου, κατάφαγε τὴν κεφαλίδα ταύτην καὶ πορεύθητι καὶ λάλησον τοῖς υἱοῖς Ισραηλ. (2) καὶ διήνοιξα τὸ στόµα µου, καὶ ἐψώµισέν µε τὴν κεφαλίδα. (3) καὶ εἶπεν πρός µε Υἱὲ ἀνθρώπου, τὸ στόµα σου φάγεται, καὶ ἡ κοιλία σου πλησθήσεται τῆς κεφαλίδος ταύτης τῆς δεδοµένης εἰς σέ. καὶ ἔφαγον αὐτήν, καὶ ἐγένετο ἐν τῷ στόµατί µου ὡς µέλι γλυκάζον. (4) καὶ εἶπεν πρός µε Υἱὲ ἀνθρώπου, βάδιζε εἴσελθε πρὸς τὸν οἶκον τοῦ Ισραηλ καὶ λάλησον τοὺς λόγους µου πρὸς αὐτούς· (5) διότι οὐ πρὸς λαὸν βαθύχειλον καὶ βαρύγλωσσον σὺ ἐξαποστέλλῃ πρὸς τὸν οἶκον τοῦ Ισραηλ (6) οὐδὲ πρὸς λαοὺς πολλοὺς ἀλλοφώνους ἢ ἀλλογλώσσους οὐδὲ στιβαροὺς τῇ γλώσσῃ ὄντας, ὧν οὐκ ἀκούσῃ τοὺς λόγους αὐτῶν· καὶ εἰ πρὸς τοιούτους ἐξαπέστειλά σε, οὗτοι ἂν εἰσήκουσάν σου. (7) ὁ δὲ οἶκος τοῦ Ισραηλ οὐ µὴ θελήσωσιν εἰσακοῦσαί σου, διότι οὐ βούλονται εἰσακούειν µου· ὅτι πᾶς ὁ οἶκος Ισραηλ φιλόνεικοί εἰσιν καὶ σκληροκάρδιοι. (8) καὶ ἰδοὺ δέδωκα τὸ πρόσωπόν σου δυνατὸν κατέναντι τῶν προσώπων αὐτῶν καὶ τὸ νεῖκός σου κατισχύσω κατέναντι τοῦ νείκους αὐτῶν, (9) καὶ ἔσται διὰ παντὸς κραταιότερον πέτρας· µὴ φοβηθῇς ἀπ’ αὐτῶν µηδὲ πτοηθῇς ἀπὸ προσώπου αὐτῶν, διότι οἶκος παραπικραίνων ἐστίν. (10) καὶ εἶπεν πρός µε Υἱὲ ἀνθρώπου, πάντας τοὺς λόγους, οὓς λελάληκα µετὰ σοῦ, λαβὲ εἰς τὴν καρδίαν σου καὶ τοῖς ὠσίν σου ἄκουε (11) καὶ βάδιζε εἴσελθε εἰς τὴν αἰχµαλωσίαν πρὸς τοὺς υἱοὺς τοῦ λαοῦ σου καὶ λαλήσεις πρὸς αὐτοὺς καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Τάδε λέγει κύριος, ἐὰν ἄρα ἀκούσωσιν, ἐὰν ἄρα ἐνδῶσιν. (12) καὶ ἀνέλαβέν µε πνεῦµα, καὶ ἤκουσα κατόπισθέν µου φωνὴν σεισµοῦ µεγάλου Εὐλογηµένη ἡ δόξα κυρίου ἐκ τοῦ τόπου αὐτοῦ. (13) καὶ εἶδον φωνὴν πτερύγων τῶν ζῴων πτερυσσοµένων ἑτέρα πρὸς τὴν ἑτέραν, καὶ φωνὴ τῶν τροχῶν ἐχοµένη αὐτῶν καὶ φωνὴ τοῦ σεισµοῦ. (14) καὶ τὸ πνεῦµα ἐξῆρέν µε καὶ ἀνέλαβέν µε, καὶ ἐπορεύθην ἐν ὁρµῇ τοῦ πνεύµατός µου, καὶ χεὶρ κυρίου ἐγένετο ἐπ’ ἐµὲ κραταιά. (15) καὶ εἰσῆλθον εἰς τὴν αἰχµαλωσίαν µετέωρος καὶ περιῆλθον τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ τοῦ ποταµοῦ τοῦ Χοβαρ τοὺς ὄντας ἐκεῖ καὶ ἐκάθισα ἐκεῖ ἑπτὰ ἡµέρας ἀναστρεφόµενος ἐν µέσῳ αὐτῶν. (16) Καὶ ἐγένετο µετὰ τὰς ἑπτὰ ἡµέρας λόγος κυρίου πρός µε λέγων (17) Υἱὲ ἀνθρώπου, σκοπὸν δέδωκά σε τῷ οἴκῳ Ισραηλ, καὶ ἀκούσῃ ἐκ στόµατός µου λόγον καὶ διαπειλήσῃ αὐτοῖς παρ’ ἐµοῦ. (18) ἐν τῷ λέγειν µε τῷ ἀνόµῳ Θανάτῳ θανατωθήσῃ, καὶ οὐ διεστείλω αὐτῷ οὐδὲ ἐλάλησας τοῦ διαστείλασθαι τῷ ἀνόµῳ ἀποστρέψαι ἀπὸ τῶν ὁδῶν αὐτοῦ τοῦ ζῆσαι αὐτόν, ὁ ἄνοµος ἐκεῖνος τῇ ἀδικίᾳ αὐτοῦ ἀποθανεῖται, καὶ τὸ αἷµα αὐτοῦ ἐκ χειρός σου ἐκζητήσω. (19) καὶ σὺ ἐὰν διαστείλῃ τῷ ἀνόµῳ, καὶ µὴ ἀποστρέψῃ ἀπὸ τῆς ἀνοµίας αὐτοῦ καὶ τῆς ὁδοῦ αὐτοῦ, ὁ ἄνοµος ἐκεῖνος ἐν τῇ ἀδικίᾳ αὐτοῦ ἀποθανεῖται, καὶ σὺ τὴν ψυχήν σου ῥύσῃ. (20) καὶ ἐν τῷ ἀποστρέφειν δίκαιον ἀπὸ τῶν δικαιοσυνῶν αὐτοῦ καὶ ποιήσῃ παράπτωµα καὶ δώσω τὴν βάσανον εἰς πρόσωπον αὐτοῦ, αὐτὸς ἀποθανεῖται, ὅτι οὐ διεστείλω αὐτῷ, καὶ ἐν ταῖς ἁµαρτίαις αὐτοῦ ἀποθανεῖται, διότι οὐ µὴ µνησθῶσιν αἱ δικαιοσύναι αὐτοῦ, ἃς ἐποίησεν, καὶ τὸ αἷµα αὐτοῦ ἐκ τῆς χειρός σου ἐκζητήσω. (21) σὺ δὲ ἐὰν διαστείλῃ τῷ δικαίῳ τοῦ µὴ ἁµαρτεῖν, καὶ αὐτὸς µὴ ἁµάρτῃ, ὁ δίκαιος ζωῇ ζήσεται, ὅτι διεστείλω αὐτῷ, καὶ σὺ τὴν σεαυτοῦ ψυχὴν ῥύσῃ. (22) Καὶ ἐγένετο ἐπ’ ἐµὲ χεὶρ κυρίου, καὶ εἶπεν πρός µε Ἀνάστηθι καὶ ἔξελθε εἰς τὸ πεδίον, καὶ ἐκεῖ λαληθήσεται πρὸς σέ. (23) καὶ ἀνέστην καὶ ἐξῆλθον εἰς τὸ πεδίον, καὶ ἰδοὺ ἐκεῖ δόξα κυρίου εἱστήκει καθὼς ἡ ὅρασις καὶ καθὼς ἡ δόξα, ἣν εἶδον ἐπὶ τοῦ ποταµοῦ τοῦ Χοβαρ, καὶ πίπτω ἐπὶ πρόσωπόν µου. (24) καὶ ἦλθεν ἐπ’ ἐµὲ πνεῦµα καὶ ἔστησέν µε ἐπὶ πόδας µου, καὶ ἐλάλησεν πρός µε καὶ εἶπέν µοι Εἴσελθε καὶ ἐγκλείσθητι ἐν µέσῳ τοῦ οἴκου σου. (25) καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, ἰδοὺ δέδονται ἐπὶ σὲ δεσµοί, καὶ δήσουσίν σε ἐν αὐτοῖς, καὶ οὐ µὴ ἐξέλθῃς ἐκ µέσου αὐτῶν. (26) καὶ τὴν γλῶσσάν σου συνδήσω, καὶ ἀποκωφωθήσῃ καὶ οὐκ ἔσῃ αὐτοῖς εἰς ἄνδρα ἐλέγχοντα, διότι οἶκος παραπικραίνων ἐστίν. (27) καὶ ἐν τῷ λαλεῖν µε πρὸς σὲ ἀνοίξω τὸ στόµα σου, καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Τάδε λέγει κύριος Ὁ ἀκούων ἀκουέτω, καὶ ὁ ἀπειθῶν ἀπειθείτω, διότι οἶκος παραπικραίνων ἐστίν.

4

(1) Καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, λαβὲ σεαυτῷ πλίνθον καὶ θήσεις αὐτὴν πρὸ προσώπου σου καὶ διαγράψεις ἐπ’ αὐτὴν πόλιν τὴν Ιερουσαληµ (2) καὶ δώσεις ἐπ’ αὐτὴν περιοχὴν καὶ οἰκοδοµήσεις ἐπ’ αὐτὴν προµαχῶνας καὶ περιβαλεῖς ἐπ’ αὐτὴν χάρακα καὶ δώσεις ἐπ’ αὐτὴν παρεµβολὰς καὶ τάξεις τὰς βελοστάσεις κύκλῳ· (3) καὶ σὺ λαβὲ σεαυτῷ τήγανον σιδηροῦν καὶ θήσεις αὐτὸ τοῖχον σιδηροῦν ἀνὰ µέσον σοῦ καὶ ἀνὰ µέσον τῆς πόλεως καὶ ἑτοιµάσεις τὸ πρόσωπόν σου ἐπ’ αὐτήν, καὶ ἔσται ἐν συγκλεισµῷ, καὶ συγκλείσεις αὐτήν· σηµεῖόν ἐστιν τοῦτο τοῖς υἱοῖς Ισραηλ. — (4) καὶ σὺ κοιµηθήσῃ ἐπὶ τὸ πλευρόν σου τὸ ἀριστερὸν καὶ θήσεις τὰς ἀδικίας τοῦ οἴκου Ισραηλ ἐπ’ αὐτοῦ κατὰ ἀριθµὸν τῶν ἡµερῶν πεντήκοντα καὶ ἑκατόν, ἃς κοιµηθήσῃ ἐπ’ αὐτοῦ, καὶ λήµψῃ τὰς ἀδικίας αὐτῶν. (5) καὶ ἐγὼ δέδωκά σοι τὰς δύο ἀδικίας αὐτῶν εἰς ἀριθµὸν ἡµερῶν ἐνενήκοντα καὶ ἑκατὸν ἡµέρας. καὶ λήµψῃ τὰς ἀδικίας τοῦ οἴκου Ισραηλ (6) καὶ συντελέσεις ταῦτα πάντα· καὶ κοιµηθήσῃ ἐπὶ τὸ πλευρόν σου τὸ δεξιὸν καὶ λήµψῃ τὰς ἀδικίας τοῦ οἴκου Ιουδα τεσσαράκοντα ἡµέρας. ἡµέραν εἰς ἐνιαυτὸν τέθεικά σοι. (7) καὶ εἰς τὸν συγκλεισµὸν Ιερουσαληµ ἑτοιµάσεις τὸ πρόσωπόν σου καὶ τὸν βραχίονά σου στερεώσεις καὶ προφητεύσεις ἐπ’ αὐτήν. (8) καὶ ἐγὼ ἰδοὺ δέδωκα ἐπὶ σὲ δεσµούς, καὶ µὴ στραφῇς ἀπὸ τοῦ πλευροῦ σου ἐπὶ τὸ πλευρόν σου, ἕως οὗ συντελεσθῶσιν αἱ ἡµέραι τοῦ συγκλεισµοῦ σου. — (9) καὶ σὺ λαβὲ σεαυτῷ πυροὺς καὶ κριθὰς καὶ κύαµον καὶ φακὸν καὶ κέγχρον καὶ ὄλυραν καὶ ἐµβαλεῖς αὐτὰ εἰς ἄγγος ἓν ὀστράκινον καὶ ποιήσεις αὐτὰ σαυτῷ εἰς ἄρτους, καὶ κατ’ ἀριθµὸν τῶν ἡµερῶν, ἃς σὺ καθεύδεις ἐπὶ τοῦ πλευροῦ σου, ἐνενήκοντα καὶ ἑκατὸν ἡµέρας φάγεσαι αὐτά. (10) καὶ τὸ βρῶµά σου, ὃ φάγεσαι, ἐν σταθµῷ εἴκοσι σίκλους τὴν ἡµέραν· ἀπὸ καιροῦ ἕως καιροῦ φάγεσαι αὐτά. (11) καὶ ὕδωρ ἐν µέτρῳ πίεσαι τὸ ἕκτον τοῦ ιν· ἀπὸ καιροῦ ἕως καιροῦ πίεσαι. (12) καὶ ἐγκρυφίαν κρίθινον φάγεσαι αὐτά· ἐν βολβίτοις κόπρου ἀνθρωπίνης ἐγκρύψεις αὐτὰ κατ’ ὀφθαλµοὺς αὐτῶν (13) καὶ ἐρεῖς Τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς τοῦ Ισραηλ Οὕτως φάγονται οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἀκάθαρτα ἐν τοῖς ἔθνεσιν. (14) καὶ εἶπα Μηδαµῶς, κύριε θεὲ τοῦ Ισραηλ· ἰδοὺ ἡ ψυχή µου οὐ µεµίανται ἐν ἀκαθαρσίᾳ, καὶ θνησιµαῖον καὶ θηριάλωτον οὐ βέβρωκα ἀπὸ γενέσεώς µου ἕως τοῦ νῦν, οὐδὲ εἰσελήλυθεν εἰς τὸ στόµα µου πᾶν κρέας ἕωλον. (15) καὶ εἶπεν πρός µε Ἰδοὺ δέδωκά σοι βόλβιτα βοῶν ἀντὶ τῶν βολβίτων τῶν ἀνθρωπίνων, καὶ ποιήσεις τοὺς ἄρτους σου ἐπ’ αὐτῶν. (16) καὶ εἶπεν πρός µε Υἱὲ ἀνθρώπου, ἰδοὺ ἐγὼ συντρίβω στήριγµα ἄρτου ἐν Ιερουσαληµ, καὶ φάγονται ἄρτον ἐν σταθµῷ καὶ ἐν ἐνδείᾳ καὶ ὕδωρ ἐν µέτρῳ καὶ ἐν ἀφανισµῷ πίονται, (17) ὅπως ἐνδεεῖς γένωνται ἄρτου καὶ ὕδατος· καὶ ἀφανισθήσεται ἄνθρωπος καὶ ἀδελφὸς αὐτοῦ καὶ τακήσονται ἐν ταῖς ἀδικίαις αὐτῶν. —

5

(1) καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, λαβὲ σεαυτῷ ῥοµφαίαν ὀξεῖαν ὑπὲρ ξυρὸν κουρέως· κτήσῃ αὐτὴν σεαυτῷ καὶ ἐπάξεις αὐτὴν ἐπὶ τὴν κεφαλήν σου καὶ ἐπὶ τὸν πώγωνά σου. καὶ λήµψῃ ζυγὸν σταθµίων καὶ διαστήσεις αὐτούς· (2) τὸ τέταρτον ἐν πυρὶ ἀνακαύσεις ἐν µέσῃ τῇ πόλει κατὰ τὴν πλήρωσιν τῶν ἡµερῶν τοῦ συγκλεισµοῦ· καὶ λήµψῃ τὸ τέταρτον καὶ κατακαύσεις αὐτὸ ἐν µέσῳ αὐτῆς· καὶ τὸ τέταρτον κατακόψεις ἐν ῥοµφαίᾳ κύκλῳ αὐτῆς· καὶ τὸ τέταρτον διασκορπίσεις τῷ πνεύµατι, καὶ µάχαιραν ἐκκενώσω ὀπίσω αὐτῶν. (3) καὶ λήµψῃ ἐκεῖθεν ὀλίγους ἐν ἀριθµῷ καὶ συµπεριλήµψῃ αὐτοὺς τῇ ἀναβολῇ σου. (4) καὶ ἐκ τούτων λήµψῃ ἔτι καὶ ῥίψεις αὐτοὺς εἰς µέσον τοῦ πυρὸς καὶ κατακαύσεις αὐτοὺς ἐν πυρί· ἐξ αὐτῆς ἐξελεύσεται πῦρ. Καὶ ἐρεῖς παντὶ οἴκῳ Ισραηλ (5) Τάδε λέγει κύριος Αὕτη ἡ Ιερουσαληµ ἐν µέσῳ τῶν ἐθνῶν τέθεικα αὐτὴν καὶ τὰς κύκλῳ αὐτῆς χώρας. (6) καὶ ἐρεῖς τὰ δικαιώµατά µου τῇ ἀνόµῳ ἐκ τῶν ἐθνῶν καὶ τὰ νόµιµά µου ἐκ τῶν χωρῶν τῶν κύκλῳ αὐτῆς, διότι τὰ δικαιώµατά µου ἀπώσαντο καὶ ἐν τοῖς νοµίµοις µου οὐκ ἐπορεύθησαν ἐν αὐτοῖς. (7) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἀνθ’ ὧν ἡ ἀφορµὴ ὑµῶν ἐκ τῶν ἐθνῶν τῶν κύκλῳ ὑµῶν καὶ ἐν τοῖς νοµίµοις µου οὐκ ἐπορεύθητε καὶ τὰ δικαιώµατά µου οὐκ ἐποιήσατε, ἀλλ’ οὐδὲ κατὰ τὰ δικαιώµατα τῶν ἐθνῶν τῶν κύκλῳ ὑµῶν οὐ πεποιήκατε, (8) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπὶ σὲ καὶ ποιήσω ἐν µέσῳ σου κρίµα ἐνώπιον τῶν ἐθνῶν (9) καὶ ποιήσω ἐν σοὶ ἃ οὐ πεποίηκα καὶ ἃ οὐ ποιήσω ὅµοια αὐτοῖς ἔτι κατὰ πάντα τὰ βδελύγµατά σου. (10) διὰ τοῦτο πατέρες φάγονται τέκνα ἐν µέσῳ σου, καὶ τέκνα φάγονται πατέρας· καὶ ποιήσω ἐν σοὶ κρίµατα καὶ διασκορπιῶ πάντας τοὺς καταλοίπους σου εἰς πάντα ἄνεµον. (11) διὰ τοῦτο Ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος, εἰ µὴ ἀνθ’ ὧν τὰ ἅγιά µου ἐµίανας ἐν πᾶσιν τοῖς βδελύγµασίν σου, κἀγὼ ἀπώσοµαί σε, οὐ φείσεταί µου ὁ ὀφθαλµός, κἀγὼ οὐκ ἐλεήσω. (12) τὸ τέταρτόν σου ἐν θανάτῳ ἀναλωθήσεται· καὶ τὸ τέταρτόν σου ἐν λιµῷ συντελεσθήσεται ἐν µέσῳ σου· καὶ τὸ τέταρτόν σου εἰς πάντα ἄνεµον σκορπιῶ αὐτούς· καὶ τὸ τέταρτόν σου ἐν ῥοµφαίᾳ πεσοῦνται κύκλῳ σου, καὶ µάχαιραν ἐκκενώσω ὀπίσω αὐτῶν. (13) καὶ συντελεσθήσεται ὁ θυµός µου καὶ ἡ ὀργή µου ἐπ’ αὐτούς, καὶ ἐπιγνώσῃ διότι ἐγὼ κύριος λελάληκα ἐν ζήλῳ µου ἐν τῷ συντελέσαι µε τὴν ὀργήν µου ἐπ’ αὐτούς. (14) καὶ θήσοµαί σε εἰς ἔρηµον καὶ τὰς θυγατέρας σου κύκλῳ σου ἐνώπιον παντὸς διοδεύοντος, (15) καὶ ἔσῃ στενακτὴ καὶ δηλαϊστὴ ἐν τοῖς ἔθνεσιν τοῖς κύκλῳ σου ἐν τῷ ποιῆσαί µε ἐν σοὶ κρίµατα ἐν ἐκδικήσει θυµοῦ µου· ἐγὼ κύριος λελάληκα. (16) ἐν τῷ ἐξαποστεῖλαί µε τὰς βολίδας µου τοῦ λιµοῦ ἐπ’ αὐτοὺς καὶ ἔσονται εἰς ἔκλειψιν, καὶ συντρίψω στήριγµα ἄρτου σου. (17) καὶ ἐξαποστελῶ ἐπὶ σὲ λιµὸν καὶ θηρία πονηρὰ καὶ τιµωρήσοµαί σε, καὶ θάνατος καὶ αἷµα διελεύσονται ἐπὶ σέ, καὶ ῥοµφαίαν ἐπάξω ἐπὶ σὲ κυκλόθεν· ἐγὼ κύριος λελάληκα.

6

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, στήρισον τὸ πρόσωπόν σου ἐπὶ τὰ ὄρη Ισραηλ καὶ προφήτευσον ἐπ’ αὐτὰ (3) καὶ ἐρεῖς Τὰ ὄρη Ισραηλ, ἀκούσατε λόγον κυρίου Τάδε λέγει κύριος τοῖς ὄρεσιν καὶ τοῖς βουνοῖς καὶ ταῖς φάραγξιν καὶ ταῖς νάπαις Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπάγω ἐφ’ ὑµᾶς ῥοµφαίαν, καὶ ἐξολεθρευθήσεται τὰ ὑψηλὰ ὑµῶν, (4) καὶ συντριβήσονται τὰ θυσιαστήρια ὑµῶν καὶ τὰ τεµένη ὑµῶν, καὶ καταβαλῶ τραυµατίας ὑµῶν ἐνώπιον τῶν εἰδώλων ὑµῶν (5) καὶ διασκορπιῶ τὰ ὀστᾶ ὑµῶν κύκλῳ τῶν θυσιαστηρίων ὑµῶν. (6) ἐν πάσῃ τῇ κατοικίᾳ ὑµῶν αἱ πόλεις ἐξερηµωθήσονται καὶ τὰ ὑψηλὰ ἀφανισθήσεται, ὅπως ἐξολεθρευθῇ τὰ θυσιαστήρια ὑµῶν, καὶ συντριβήσονται τὰ εἴδωλα ὑµῶν, καὶ ἐξαρθήσεται τὰ τεµένη ὑµῶν, (7) καὶ πεσοῦνται τραυµατίαι ἐν µέσῳ ὑµῶν, καὶ ἐπιγνώσεσθε ὅτι ἐγὼ κύριος. (8) ἐν τῷ γενέσθαι ἐξ ὑµῶν ἀνασῳζοµένους ἐκ ῥοµφαίας ἐν τοῖς ἔθνεσιν καὶ ἐν τῷ διασκορπισµῷ ὑµῶν ἐν ταῖς χώραις (9) καὶ µνησθήσονταί µου οἱ ἀνασῳζόµενοι ἐξ ὑµῶν ἐν τοῖς ἔθνεσιν, οὗ ᾐχµαλωτεύθησαν ἐκεῖ· ὀµώµοκα τῇ καρδίᾳ αὐτῶν τῇ ἐκπορνευούσῃ ἀπ’ ἐµοῦ καὶ τοῖς ὀφθαλµοῖς αὐτῶν τοῖς πορνεύουσιν ὀπίσω τῶν ἐπιτηδευµάτων αὐτῶν, καὶ κόψονται πρόσωπα αὐτῶν ἐν πᾶσι τοῖς βδελύγµασιν αὐτῶν· (10) καὶ ἐπιγνώσονται διότι ἐγὼ κύριος λελάληκα. (11) τάδε λέγει κύριος Κρότησον τῇ χειρὶ καὶ ψόφησον τῷ ποδὶ καὶ εἰπόν Εὖγε εὖγε ἐπὶ πᾶσιν τοῖς βδελύγµασιν οἴκου Ισραηλ· ἐν ῥοµφαίᾳ καὶ ἐν θανάτῳ καὶ ἐν λιµῷ πεσοῦνται. (12) ὁ ἐγγὺς ἐν ῥοµφαίᾳ πεσεῖται, ὁ δὲ µακρὰν ἐν θανάτῳ τελευτήσει, καὶ ὁ περιεχόµενος ἐν λιµῷ συντελεσθήσεται, καὶ συντελέσω τὴν ὀργήν µου ἐπ’ αὐτούς. (13) καὶ γνώσεσθε διότι ἐγὼ κύριος ἐν τῷ εἶναι τοὺς τραυµατίας ὑµῶν ἐν µέσῳ τῶν εἰδώλων ὑµῶν κύκλῳ τῶν θυσιαστηρίων ὑµῶν ἐπὶ πάντα βουνὸν ὑψηλὸν καὶ ὑποκάτω δένδρου συσκίου, οὗ ἔδωκαν ἐκεῖ ὀσµὴν εὐωδίας πᾶσι τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν. (14) καὶ ἐκτενῶ τὴν χεῖρά µου ἐπ’ αὐτοὺς καὶ θήσοµαι τὴν γῆν εἰς ἀφανισµὸν καὶ εἰς ὄλεθρον ἀπὸ τῆς ἐρήµου Δεβλαθα ἐκ πάσης τῆς κατοικίας· καὶ ἐπιγνώσεσθε ὅτι ἐγὼ κύριος.

7

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, εἰπόν Τάδε λέγει κύριος τῇ γῇ τοῦ Ισραηλ Πέρας ἥκει, τὸ πέρας ἥκει ἐπὶ τὰς τέσσαρας πτέρυγας τῆς γῆς· (3) ἥκει τὸ πέρας (4) ἐπὶ σὲ τὸν κατοικοῦντα τὴν γῆν, ἥκει ὁ καιρός, ἤγγικεν ἡ ἡµέρα, οὐ µετὰ θορύβων οὐδὲ µετὰ ὠδίνων. (5) νῦν ἐγγύθεν ἐκχεῶ τὴν ὀργήν µου ἐπὶ σὲ καὶ συντελέσω τὸν θυµόν µου ἐν σοὶ καὶ κρινῶ σε ἐν ταῖς ὁδοῖς σου καὶ δώσω ἐπὶ σὲ πάντα τὰ βδελύγµατά σου· (6) οὐ φείσεται ὁ ὀφθαλµός µου, οὐδὲ µὴ ἐλεήσω, διότι τὰς ὁδούς σου ἐπὶ σὲ δώσω, καὶ τὰ βδελύγµατά σου ἐν µέσῳ σου ἔσονται, καὶ ἐπιγνώσῃ διότι ἐγώ εἰµι κύριος ὁ τύπτων. (7) νῦν τὸ πέρας πρὸς σέ, καὶ ἀποστελῶ ἐγὼ ἐπὶ σὲ καὶ ἐκδικήσω σε ἐν ταῖς ὁδοῖς σου καὶ δώσω ἐπὶ σὲ πάντα τὰ βδελύγµατά σου· (8) οὐ φείσεται ὁ ὀφθαλµός µου ἐπὶ σέ, οὐδὲ µὴ ἐλεήσω, διότι τὴν ὁδόν σου ἐπὶ σὲ δώσω, καὶ τὰ βδελύγµατά σου ἐν µέσῳ σου ἔσται· καὶ ἐπιγνώσῃ διότι ἐγὼ κύριος. (9) διότι τάδε λέγει κύριος (10) Ἰδοὺ τὸ πέρας ἥκει, ἰδοὺ ἡµέρα κυρίου· εἰ καὶ ἡ ῥάβδος ἤνθηκεν, ἡ ὕβρις ἐξανέστηκεν. (11) καὶ συντρίψει στήριγµα ἀνόµου καὶ οὐ µετὰ θορύβου οὐδὲ µετὰ σπουδῆς. (12) ἥκει ὁ καιρός, ἰδοὺ ἡ ἡµέρα· ὁ κτώµενος µὴ χαιρέτω, καὶ ὁ πωλῶν µὴ θρηνείτω· (13) διότι ὁ κτώµενος πρὸς τὸν πωλοῦντα οὐκέτι µὴ ἐπιστρέψῃ, καὶ ἄνθρωπος ἐν ὀφθαλµῷ ζωῆς αὐτοῦ οὐ κρατήσει. (14) σαλπίσατε ἐν σάλπιγγι καὶ κρίνατε τὰ σύµπαντα. (15) ὁ πόλεµος ἐν ῥοµφαίᾳ ἔξωθεν, καὶ ὁ λιµὸς καὶ ὁ θάνατος ἔσωθεν· ὁ ἐν τῷ πεδίῳ ἐν ῥοµφαίᾳ τελευτήσει, τοὺς δὲ ἐν τῇ πόλει λιµὸς καὶ θάνατος συντελέσει. (16) καὶ ἀνασωθήσονται οἱ ἀνασῳζόµενοι ἐξ αὐτῶν καὶ ἔσονται ἐπὶ τῶν ὀρέων· πάντας ἀποκτενῶ, ἕκαστον ἐν ταῖς ἀδικίαις αὐτοῦ. (17) πᾶσαι χεῖρες ἐκλυθήσονται, καὶ πάντες µηροὶ µολυνθήσονται ὑγρασίᾳ, (18) καὶ περιζώσονται σάκκους, καὶ καλύψει αὐτοὺς θάµβος, καὶ ἐπὶ πᾶν πρόσωπον αἰσχύνη ἐπ’ αὐτούς, καὶ ἐπὶ πᾶσαν κεφαλὴν φαλάκρωµα. (19) τὸ ἀργύριον αὐτῶν ῥιφήσεται ἐν ταῖς πλατείαις, καὶ τὸ χρυσίον αὐτῶν ὑπεροφθήσεται· αἱ ψυχαὶ αὐτῶν οὐ µὴ ἐµπλησθῶσιν, καὶ αἱ κοιλίαι αὐτῶν οὐ µὴ πληρωθῶσιν· διότι βάσανος τῶν ἀδικιῶν αὐτῶν ἐγένετο. (20) ἐκλεκτὰ κόσµου εἰς ὑπερηφανίαν ἔθεντο αὐτὰ καὶ εἰκόνας τῶν βδελυγµάτων αὐτῶν ἐποίησαν ἐξ αὐτῶν· ἕνεκεν τούτου δέδωκα αὐτὰ αὐτοῖς εἰς ἀκαθαρσίαν. (21) καὶ παραδώσω αὐτὰ εἰς χεῖρας ἀλλοτρίων τοῦ διαρπάσαι αὐτὰ καὶ τοῖς λοιµοῖς τῆς γῆς εἰς σκῦλα, καὶ βεβηλώσουσιν αὐτά. (22) καὶ ἀποστρέψω τὸ πρόσωπόν µου ἀπ’ αὐτῶν, καὶ µιανοῦσιν τὴν ἐπισκοπήν µου καὶ εἰσελεύσονται εἰς αὐτὰ ἀφυλάκτως καὶ βεβηλώσουσιν αὐτά· (23) καὶ ποιήσουσι φυρµόν, διότι ἡ γῆ πλήρης λαῶν, καὶ ἡ πόλις πλήρης ἀνοµίας. (24) καὶ ἀποστρέψω τὸ φρύαγµα τῆς ἰσχύος αὐτῶν, καὶ µιανθήσεται τὰ ἅγια αὐτῶν. (25) ἐξιλασµὸς ἥξει καὶ ζητήσει εἰρήνην, καὶ οὐκ ἔσται. (26) οὐαὶ ἐπὶ οὐαὶ ἔσται, καὶ ἀγγελία ἐπ’ ἀγγελίαν ἔσται, καὶ ζητηθήσεται ὅρασις ἐκ προφήτου, καὶ νόµος ἀπολεῖται ἐξ ἱερέως καὶ βουλὴ ἐκ πρεσβυτέρων. (27) ἄρχων ἐνδύσεται ἀφανισµόν, καὶ αἱ χεῖρες τοῦ λαοῦ τῆς γῆς παραλυθήσονται· κατὰ τὰς ὁδοὺς αὐτῶν ποιήσω αὐτοῖς καὶ ἐν τοῖς κρίµασιν αὐτῶν ἐκδικήσω αὐτούς· καὶ γνώσονται ὅτι ἐγὼ κύριος.

8

(1) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἕκτῳ ἔτει ἐν τῷ πέµπτῳ µηνὶ πέµπτῃ τοῦ µηνὸς ἐγὼ ἐκαθήµην ἐν τῷ οἴκῳ, καὶ οἱ πρεσβύτεροι Ιουδα ἐκάθηντο ἐνώπιόν µου, καὶ ἐγένετο ἐπ’ ἐµὲ χεὶρ κυρίου, (2) καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ ὁµοίωµα ἀνδρός, ἀπὸ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ καὶ ἕως κάτω πῦρ, καὶ ἀπὸ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ ὑπεράνω ὡς ὅρασις ἠλέκτρου. (3) καὶ ἐξέτεινεν ὁµοίωµα χειρὸς καὶ ἀνέλαβέν µε τῆς κορυφῆς µου, καὶ ἀνέλαβέν µε πνεῦµα ἀνὰ µέσον τῆς γῆς καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἤγαγέν µε εἰς Ιερουσαληµ ἐν ὁράσει θεοῦ ἐπὶ τὰ πρόθυρα τῆς πύλης τῆς ἐσωτέρας τῆς βλεπούσης πρὸς βορρᾶν, οὗ ἦν ἡ στήλη τοῦ κτωµένου. (4) καὶ ἰδοὺ ἐκεῖ ἦν δόξα κυρίου θεοῦ Ισραηλ κατὰ τὴν ὅρασιν, ἣν εἶδον ἐν τῷ πεδίῳ. (5) καὶ εἶπεν πρός µε Υἱὲ ἀνθρώπου, ἀνάβλεψον τοῖς ὀφθαλµοῖς σου πρὸς βορρᾶν· καὶ ἀνέβλεψα τοῖς ὀφθαλµοῖς µου πρὸς βορρᾶν, καὶ ἰδοὺ ἀπὸ βορρᾶ ἐπὶ τὴν πύλην τὴν πρὸς ἀνατολάς. (6) καὶ εἶπεν πρός µε Υἱὲ ἀνθρώπου, ἑώρακας τί οὗτοι ποιοῦσιν; ἀνοµίας µεγάλας ποιοῦσιν ὧδε τοῦ ἀπέχεσθαι ἀπὸ τῶν ἁγίων µου· καὶ ἔτι ὄψει ἀνοµίας µείζονας. (7) καὶ εἰσήγαγέν µε ἐπὶ τὰ πρόθυρα τῆς αὐλῆς (8) καὶ εἶπεν πρός µε Υἱὲ ἀνθρώπου, ὄρυξον· καὶ ὤρυξα, καὶ ἰδοὺ θύρα µία. (9) καὶ εἶπεν πρός µε Εἴσελθε καὶ ἰδὲ τὰς ἀνοµίας, ἃς οὗτοι ποιοῦσιν ὧδε· (10) καὶ εἰσῆλθον καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ µάταια βδελύγµατα καὶ πάντα τὰ εἴδωλα οἴκου Ισραηλ διαγεγραµµένα ἐπ’ αὐτοῦ κύκλῳ, (11) καὶ ἑβδοµήκοντα ἄνδρες ἐκ τῶν πρεσβυτέρων οἴκου Ισραηλ, καὶ Ιεζονιας ὁ τοῦ Σαφαν ἐν µέσῳ αὐτῶν εἱστήκει πρὸ προσώπου αὐτῶν, καὶ ἕκαστος θυµιατήριον αὐτοῦ εἶχεν ἐν τῇ χειρί, καὶ ἡ ἀτµὶς τοῦ θυµιάµατος ἀνέβαινεν. (12) καὶ εἶπεν πρός µε Υἱὲ ἀνθρώπου, ἑώρακας ἃ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ οἴκου Ισραηλ ποιοῦσιν, ἕκαστος αὐτῶν ἐν τῷ κοιτῶνι τῷ κρυπτῷ αὐτῶν; διότι εἶπαν Οὐχ ὁρᾷ ὁ κύριος, ἐγκαταλέλοιπεν κύριος τὴν γῆν. (13) καὶ εἶπεν πρός µε Ἔτι ὄψει ἀνοµίας µείζονας, ἃς οὗτοι ποιοῦσιν. (14) καὶ εἰσήγαγέν µε ἐπὶ τὰ πρόθυρα τῆς πύλης οἴκου κυρίου τῆς βλεπούσης πρὸς βορρᾶν, καὶ ἰδοὺ ἐκεῖ γυναῖκες καθήµεναι θρηνοῦσαι τὸν Θαµµουζ, (15) καὶ εἶπεν πρός µε Υἱὲ ἀνθρώπου, ἑώρακας; καὶ ἔτι ὄψει ἐπιτηδεύµατα µείζονα τούτων. (16) καὶ εἰσήγαγέν µε εἰς τὴν αὐλὴν οἴκου κυρίου τὴν ἐσωτέραν, καὶ ἰδοὺ ἐπὶ τῶν προθύρων τοῦ ναοῦ κυρίου ἀνὰ µέσον τῶν αιλαµ καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ θυσιαστηρίου ὡς εἴκοσι ἄνδρες, τὰ ὀπίσθια αὐτῶν πρὸς τὸν ναὸν τοῦ κυρίου καὶ τὰ πρόσωπα αὐτῶν ἀπέναντι, καὶ οὗτοι προσκυνοῦσιν τῷ ἡλίῳ· (17) καὶ εἶπεν πρός µε Ἑώρακας, υἱὲ ἀνθρώπου; µὴ µικρὰ τῷ οἴκῳ Ιουδα τοῦ ποιεῖν τὰς ἀνοµίας, ἃς πεποιήκασιν ὧδε; διότι ἔπλησαν τὴν γῆν ἀνοµίας, καὶ ἰδοὺ αὐτοὶ ὡς µυκτηρίζοντες. (18) καὶ ἐγὼ ποιήσω αὐτοῖς µετὰ θυµοῦ· οὐ φείσεται ὁ ὀφθαλµός µου, οὐδὲ µὴ ἐλεήσω.

9

(1) Καὶ ἀνέκραγεν εἰς τὰ ὦτά µου φωνῇ µεγάλῃ λέγων Ἤγγικεν ἡ ἐκδίκησις τῆς πόλεως· καὶ ἕκαστος εἶχεν τὰ σκεύη τῆς ἐξολεθρεύσεως ἐν χειρὶ αὐτοῦ. (2) καὶ ἰδοὺ ἓξ ἄνδρες ἤρχοντο ἀπὸ τῆς ὁδοῦ τῆς πύλης τῆς ὑψηλῆς τῆς βλεπούσης πρὸς βορρᾶν, καὶ ἑκάστου πέλυξ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ· καὶ εἷς ἀνὴρ ἐν µέσῳ αὐτῶν ἐνδεδυκὼς ποδήρη, καὶ ζώνη σαπφείρου ἐπὶ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ· καὶ εἰσήλθοσαν καὶ ἔστησαν ἐχόµενοι τοῦ θυσιαστηρίου τοῦ χαλκοῦ. (3) καὶ δόξα θεοῦ τοῦ Ισραηλ ἀνέβη ἀπὸ τῶν χερουβιν ἡ οὖσα ἐπ’ αὐτῶν εἰς τὸ αἴθριον τοῦ οἴκου. καὶ ἐκάλεσεν τὸν ἄνδρα τὸν ἐνδεδυκότα τὸν ποδήρη, ὃς εἶχεν ἐπὶ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ τὴν ζώνην, (4) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Δίελθε µέσην τὴν Ιερουσαληµ καὶ δὸς τὸ σηµεῖον ἐπὶ τὰ µέτωπα τῶν ἀνδρῶν τῶν καταστεναζόντων καὶ τῶν κατωδυνωµένων ἐπὶ πάσαις ταῖς ἀνοµίαις ταῖς γινοµέναις ἐν µέσῳ αὐτῆς. (5) καὶ τούτοις εἶπεν ἀκούοντός µου Πορεύεσθε ὀπίσω αὐτοῦ εἰς τὴν πόλιν καὶ κόπτετε καὶ µὴ φείδεσθε τοῖς ὀφθαλµοῖς ὑµῶν καὶ µὴ ἐλεήσητε· (6) πρεσβύτερον καὶ νεανίσκον καὶ παρθένον καὶ νήπια καὶ γυναῖκας ἀποκτείνατε εἰς ἐξάλειψιν, ἐπὶ δὲ πάντας, ἐφ’ οὕς ἐστιν τὸ σηµεῖον, µὴ ἐγγίσητε· καὶ ἀπὸ τῶν ἁγίων µου ἄρξασθε. καὶ ἤρξαντο ἀπὸ τῶν ἀνδρῶν τῶν πρεσβυτέρων, οἳ ἦσαν ἔσω ἐν τῷ οἴκῳ. (7) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Μιάνατε τὸν οἶκον καὶ πλήσατε τὰς ὁδοὺς νεκρῶν ἐκπορευόµενοι καὶ κόπτετε. (8) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ κόπτειν αὐτοὺς καὶ πίπτω ἐπὶ πρόσωπόν µου καὶ ἀνεβόησα καὶ εἶπα Οἴµµοι, κύριε, ἐξαλείφεις σὺ τοὺς καταλοίπους τοῦ Ισραηλ ἐν τῷ ἐκχέαι σε τὸν θυµόν σου ἐπὶ Ιερουσαληµ; (9) καὶ εἶπεν πρός µε Ἀδικία τοῦ οἴκου Ισραηλ καὶ Ιουδα µεµεγάλυνται σφόδρα σφόδρα, ὅτι ἐπλήσθη ἡ γῆ λαῶν πολλῶν, καὶ ἡ πόλις ἐπλήσθη ἀδικίας καὶ ἀκαθαρσίας· ὅτι εἶπαν Ἐγκαταλέλοιπεν κύριος τὴν γῆν, οὐκ ἐφορᾷ ὁ κύριος. (10) καὶ οὐ φείσεταί µου ὁ ὀφθαλµός, οὐδὲ µὴ ἐλεήσω· τὰς ὁδοὺς αὐτῶν εἰς κεφαλὰς αὐτῶν δέδωκα. (11) καὶ ἰδοὺ ὁ ἀνὴρ ὁ ἐνδεδυκὼς τὸν ποδήρη καὶ ἐζωσµένος τῇ ζώνῃ τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ καὶ ἀπεκρίνατο λέγων Πεποίηκα καθὼς ἐνετείλω µοι.

10

(1) Καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ ἐπάνω τοῦ στερεώµατος τοῦ ὑπὲρ κεφαλῆς τῶν χερουβιν ὡς λίθος σαπφείρου ὁµοίωµα θρόνου ἐπ’ αὐτῶν. (2) καὶ εἶπεν πρὸς τὸν ἄνδρα τὸν ἐνδεδυκότα τὴν στολήν Εἴσελθε εἰς τὸ µέσον τῶν τροχῶν τῶν ὑποκάτω τῶν χερουβιν καὶ πλῆσον τὰς δράκας σου ἀνθράκων πυρὸς ἐκ µέσου τῶν χερουβιν καὶ διασκόρπισον ἐπὶ τὴν πόλιν· καὶ εἰσῆλθεν ἐνώπιόν µου. (3) καὶ τὰ χερουβιν εἱστήκει ἐκ δεξιῶν τοῦ οἴκου ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαι τὸν ἄνδρα, καὶ ἡ νεφέλη ἔπλησεν τὴν αὐλὴν τὴν ἐσωτέραν. (4) καὶ ἀπῆρεν ἡ δόξα κυρίου ἀπὸ τῶν χερουβιν εἰς τὸ αἴθριον τοῦ οἴκου, καὶ ἔπλησεν τὸν οἶκον ἡ νεφέλη, καὶ ἡ αὐλὴ ἐπλήσθη τοῦ φέγγους τῆς δόξης κυρίου· (5) καὶ φωνὴ τῶν πτερύγων τῶν χερουβιν ἠκούετο ἕως τῆς αὐλῆς τῆς ἐξωτέρας ὡς φωνὴ θεοῦ Σαδδαι λαλοῦντος. (6) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐντέλλεσθαι αὐτὸν τῷ ἀνδρὶ τῷ ἐνδεδυκότι τὴν στολὴν τὴν ἁγίαν λέγων Λαβὲ πῦρ ἐκ µέσου τῶν τροχῶν ἐκ µέσου τῶν χερουβιν, καὶ εἰσῆλθεν καὶ ἔστη ἐχόµενος τῶν τροχῶν, (7) καὶ ἐξέτεινεν τὴν χεῖρα αὐτοῦ εἰς µέσον τοῦ πυρὸς τοῦ ὄντος ἐν µέσῳ τῶν χερουβιν καὶ ἔλαβεν καὶ ἔδωκεν εἰς τὰς χεῖρας τοῦ ἐνδεδυκότος τὴν στολὴν τὴν ἁγίαν, καὶ ἔλαβεν καὶ ἐξῆλθεν. (8) καὶ εἶδον τὰ χερουβιν, ὁµοίωµα χειρῶν ἀνθρώπων ὑποκάτωθεν τῶν πτερύγων αὐτῶν. (9) καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ τροχοὶ τέσσαρες εἱστήκεισαν ἐχόµενοι τῶν χερουβιν, τροχὸς εἷς ἐχόµενος χερουβ ἑνός, καὶ ἡ ὄψις τῶν τροχῶν ὡς ὄψις λίθου ἄνθρακος. (10) καὶ ἡ ὄψις αὐτῶν ὁµοίωµα ἓν τοῖς τέσσαρσιν, ὃν τρόπον ὅταν ᾖ τροχὸς ἐν µέσῳ τροχοῦ. (11) ἐν τῷ πορεύεσθαι αὐτὰ εἰς τὰ τέσσαρα µέρη αὐτῶν ἐπορεύοντο, οὐκ ἐπέστρεφον ἐν τῷ πορεύεσθαι αὐτά, ὅτι εἰς ὃν ἂν τόπον ἐπέβλεψεν ἡ ἀρχὴ ἡ µία, ἐπορεύοντο καὶ οὐκ ἐπέστρεφον ἐν τῷ πορεύεσθαι αὐτά. (12) καὶ οἱ νῶτοι αὐτῶν καὶ αἱ χεῖρες αὐτῶν καὶ αἱ πτέρυγες αὐτῶν καὶ οἱ τροχοὶ πλήρεις ὀφθαλµῶν κυκλόθεν τοῖς τέσσαρσιν τροχοῖς αὐτῶν· (13) τοῖς δὲ τροχοῖς τούτοις ἐπεκλήθη Γελγελ ἀκούοντός µου· (14) (15) καὶ ἦραν τὰ χερουβιν. τοῦτο τὸ ζῷον, ὃ εἶδον ἐπὶ τοῦ ποταµοῦ τοῦ Χοβαρ. (16) καὶ ἐν τῷ πορεύεσθαι τὰ χερουβιν ἐπορεύοντο οἱ τροχοί, καὶ οὗτοι ἐχόµενοι αὐτῶν· καὶ ἐν τῷ ἐξαίρειν τὰ χερουβιν τὰς πτέρυγας αὐτῶν τοῦ µετεωρίζεσθαι ἀπὸ τῆς γῆς οὐκ ἐπέστρεφον οἱ τροχοὶ αὐτῶν· (17) ἐν τῷ ἑστάναι αὐτὰ εἱστήκεισαν καὶ ἐν τῷ µετεωρίζεσθαι αὐτὰ ἐµετεωρίζοντο µετ’ αὐτῶν, διότι πνεῦµα ζωῆς ἐν αὐτοῖς ἦν. (18) καὶ ἐξῆλθεν δόξα κυρίου ἀπὸ τοῦ οἴκου καὶ ἐπέβη ἐπὶ τὰ χερουβιν, (19) καὶ ἀνέλαβον τὰ χερουβιν τὰς πτέρυγας αὐτῶν καὶ ἐµετεωρίσθησαν ἀπὸ τῆς γῆς ἐνώπιον ἐµοῦ ἐν τῷ ἐξελθεῖν αὐτὰ καὶ οἱ τροχοὶ ἐχόµενοι αὐτῶν καὶ ἔστησαν ἐπὶ τὰ πρόθυρα τῆς πύλης οἴκου κυρίου τῆς ἀπέναντι, καὶ δόξα θεοῦ Ισραηλ ἦν ἐπ’ αὐτῶν ὑπεράνω. (20) τοῦτο τὸ ζῷόν ἐστιν, ὃ εἶδον ὑποκάτω θεοῦ Ισραηλ ἐπὶ τοῦ ποταµοῦ τοῦ Χοβαρ, καὶ ἔγνων ὅτι χερουβιν ἐστίν. (21) τέσσαρα πρόσωπα τῷ ἑνί, καὶ ὀκτὼ πτέρυγες τῷ ἑνί, καὶ ὁµοίωµα χειρῶν ἀνθρώπου ὑποκάτωθεν τῶν πτερύγων αὐτῶν. (22) καὶ ὁµοίωσις τῶν προσώπων αὐτῶν, ταῦτα τὰ πρόσωπά ἐστιν, ἃ εἶδον ὑποκάτω τῆς δόξης θεοῦ Ισραηλ ἐπὶ τοῦ ποταµοῦ τοῦ Χοβαρ, καὶ αὐτὰ ἕκαστον κατὰ πρόσωπον αὐτῶν ἐπορεύοντο.

11

(1) Καὶ ἀνέλαβέν µε πνεῦµα καὶ ἤγαγέν µε ἐπὶ τὴν πύλην τοῦ οἴκου κυρίου τὴν κατέναντι τὴν βλέπουσαν κατὰ ἀνατολάς· καὶ ἰδοὺ ἐπὶ τῶν προθύρων τῆς πύλης ὡς εἴκοσι καὶ πέντε ἄνδρες, καὶ εἶδον ἐν µέσῳ αὐτῶν τὸν Ιεζονιαν τὸν τοῦ Εζερ καὶ Φαλτιαν τὸν τοῦ Βαναιου τοὺς ἀφηγουµένους τοῦ λαοῦ. (2) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Υἱὲ ἀνθρώπου, οὗτοι οἱ ἄνδρες οἱ λογιζόµενοι µάταια καὶ βουλευόµενοι βουλὴν πονηρὰν ἐν τῇ πόλει ταύτῃ (3) οἱ λέγοντες Οὐχὶ προσφάτως ᾠκοδόµηνται αἱ οἰκίαι; αὕτη ἐστὶν ὁ λέβης, ἡµεῖς δὲ τὰ κρέα. (4) διὰ τοῦτο προφήτευσον ἐπ’ αὐτούς, προφήτευσον, υἱὲ ἀνθρώπου. (5) καὶ ἔπεσεν ἐπ’ ἐµὲ πνεῦµα κυρίου καὶ εἶπεν πρός µε Λέγε Τάδε λέγει κύριος Οὕτως εἴπατε, οἶκος Ισραηλ, καὶ τὰ διαβούλια τοῦ πνεύµατος ὑµῶν ἐγὼ ἐπίσταµαι. (6) ἐπληθύνατε νεκροὺς ὑµῶν ἐν τῇ πόλει ταύτῃ καὶ ἐνεπλήσατε τὰς ὁδοὺς αὐτῆς τραυµατιῶν. (7) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Τοὺς νεκροὺς ὑµῶν οὓς ἐπατάξατε ἐν µέσῳ αὐτῆς, οὗτοί εἰσιν τὰ κρέα, αὐτὴ δὲ ὁ λέβης ἐστίν, καὶ ὑµᾶς ἐξάξω ἐκ µέσου αὐτῆς. (8) ῥοµφαίαν φοβεῖσθε, καὶ ῥοµφαίαν ἐπάξω ἐφ’ ὑµᾶς, λέγει κύριος. (9) καὶ ἐξάξω ὑµᾶς ἐκ µέσου αὐτῆς καὶ παραδώσω ὑµᾶς εἰς χεῖρας ἀλλοτρίων καὶ ποιήσω ἐν ὑµῖν κρίµατα. (10) ἐν ῥοµφαίᾳ πεσεῖσθε, ἐπὶ τῶν ὁρίων τοῦ Ισραηλ κρινῶ ὑµᾶς· καὶ ἐπιγνώσεσθε ὅτι ἐγὼ κύριος. (11) αὐτὴ ὑµῖν οὐκ ἔσται εἰς λέβητα, καὶ ὑµεῖς οὐ µὴ γένησθε ἐν µέσῳ αὐτῆς εἰς κρέα· ἐπὶ τῶν ὁρίων τοῦ Ισραηλ κρινῶ ὑµᾶς, (12) καὶ ἐπιγνώσεσθε διότι ἐγὼ κύριος.— (13) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ προφητεύειν µε καὶ Φαλτιας ὁ τοῦ Βαναιου ἀπέθανεν, καὶ πίπτω ἐπὶ πρόσωπόν µου καὶ ἀνεβόησα φωνῇ µεγάλῃ καὶ εἶπα Οἴµµοι οἴµµοι, κύριε, εἰς συντέλειαν σὺ ποιεῖς τοὺς καταλοίπους τοῦ Ισραηλ. (14) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (15) Υἱὲ ἀνθρώπου, οἱ ἀδελφοί σου καὶ οἱ ἄνδρες τῆς αἰχµαλωσίας σου καὶ πᾶς ὁ οἶκος τοῦ Ισραηλ συντετέλεσται, οἷς εἶπαν αὐτοῖς οἱ κατοικοῦντες Ιερουσαληµ Μακρὰν ἀπέχετε ἀπὸ τοῦ κυρίου, ἡµῖν δέδοται ἡ γῆ εἰς κληρονοµίαν. (16) διὰ τοῦτο εἰπόν Τάδε λέγει κύριος ὅτι Ἀπώσοµαι αὐτοὺς εἰς τὰ ἔθνη καὶ διασκορπιῶ αὐτοὺς εἰς πᾶσαν τὴν γῆν, καὶ ἔσοµαι αὐτοῖς εἰς ἁγίασµα µικρὸν ἐν ταῖς χώραις, οὗ ἂν εἰσέλθωσιν ἐκεῖ. (17) διὰ τοῦτο εἰπόν Τάδε λέγει κύριος Καὶ εἰσδέξοµαι αὐτοὺς ἐκ τῶν ἐθνῶν καὶ συνάξω αὐτοὺς ἐκ τῶν χωρῶν, οὗ διέσπειρα αὐτοὺς ἐν αὐταῖς, καὶ δώσω αὐτοῖς τὴν γῆν τοῦ Ισραηλ. (18) καὶ εἰσελεύσονται ἐκεῖ καὶ ἐξαροῦσιν πάντα τὰ βδελύγµατα αὐτῆς καὶ πάσας τὰς ἀνοµίας αὐτῆς ἐξ αὐτῆς. (19) καὶ δώσω αὐτοῖς καρδίαν ἑτέραν καὶ πνεῦµα καινὸν δώσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐκσπάσω τὴν καρδίαν τὴν λιθίνην ἐκ τῆς σαρκὸς αὐτῶν καὶ δώσω αὐτοῖς καρδίαν σαρκίνην, (20) ὅπως ἐν τοῖς προστάγµασίν µου πορεύωνται καὶ τὰ δικαιώµατά µου φυλάσσωνται καὶ ποιῶσιν αὐτά· καὶ ἔσονταί µοι εἰς λαόν, καὶ ἐγὼ ἔσοµαι αὐτοῖς εἰς θεόν. (21) καὶ εἰς τὴν καρδίαν τῶν βδελυγµάτων αὐτῶν καὶ τῶν ἀνοµιῶν αὐτῶν, ὡς ἡ καρδία αὐτῶν ἐπορεύετο, τὰς ὁδοὺς αὐτῶν εἰς κεφαλὰς αὐτῶν δέδωκα, λέγει κύριος. (22) Καὶ ἐξῆραν τὰ χερουβιν τὰς πτέρυγας αὐτῶν, καὶ οἱ τροχοὶ ἐχόµενοι αὐτῶν, καὶ ἡ δόξα θεοῦ Ισραηλ ἐπ’ αὐτὰ ὑπεράνω αὐτῶν· (23) καὶ ἀνέβη ἡ δόξα κυρίου ἐκ µέσης τῆς πόλεως καὶ ἔστη ἐπὶ τοῦ ὄρους, ὃ ἦν ἀπέναντι τῆς πόλεως. (24) καὶ ἀνέλαβέν µε πνεῦµα καὶ ἤγαγέν µε εἰς γῆν Χαλδαίων εἰς τὴν αἰχµαλωσίαν ἐν ὁράσει ἐν πνεύµατι θεοῦ· καὶ ἀνέβην ἀπὸ τῆς ὁράσεως, ἧς εἶδον, (25) καὶ ἐλάλησα πρὸς τὴν αἰχµαλωσίαν πάντας τοὺς λόγους τοῦ κυρίου, οὓς ἔδειξέν µοι.

12

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, ἐν µέσῳ τῶν ἀδικιῶν αὐτῶν σὺ κατοικεῖς, οἳ ἔχουσιν ὀφθαλµοὺς τοῦ βλέπειν καὶ οὐ βλέπουσιν καὶ ὦτα ἔχουσιν τοῦ ἀκούειν καὶ οὐκ ἀκούουσιν, διότι οἶκος παραπικραίνων ἐστίν. (3) καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, ποίησον σεαυτῷ σκεύη αἰχµαλωσίας ἡµέρας ἐνώπιον αὐτῶν καὶ αἰχµαλωτευθήσῃ ἐκ τοῦ τόπου σου εἰς ἕτερον τόπον ἐνώπιον αὐτῶν, ὅπως ἴδωσιν, διότι οἶκος παραπικραίνων ἐστίν. (4) καὶ ἐξοίσεις τὰ σκεύη σου ὡς σκεύη αἰχµαλωσίας ἡµέρας κατ’ ὀφθαλµοὺς αὐτῶν, καὶ σὺ ἐξελεύσῃ ἑσπέρας ὡς ἐκπορεύεται αἰχµάλωτος· (5) ἐνώπιον αὐτῶν διόρυξον σεαυτῷ εἰς τὸν τοῖχον καὶ διεξελεύσῃ δι’ αὐτοῦ· (6) ἐνώπιον αὐτῶν ἐπ’ ὤµων ἀναληµφθήσῃ καὶ κεκρυµµένος ἐξελεύσῃ, τὸ πρόσωπόν σου συγκαλύψεις καὶ οὐ µὴ ἴδῃς τὴν γῆν· διότι τέρας δέδωκά σε τῷ οἴκῳ Ισραηλ. (7) καὶ ἐποίησα οὕτως κατὰ πάντα, ὅσα ἐνετείλατό µοι, καὶ σκεύη ἐξήνεγκα ὡς σκεύη αἰχµαλωσίας ἡµέρας καὶ ἑσπέρας διώρυξα ἐµαυτῷ τὸν τοῖχον καὶ κεκρυµµένος ἐξῆλθον, ἐπ’ ὤµων ἀνελήµφθην ἐνώπιον αὐτῶν. — (8) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε τὸ πρωὶ λέγων (9) Υἱὲ ἀνθρώπου, οὐκ εἶπαν πρὸς σὲ ὁ οἶκος τοῦ Ισραηλ οἶκος ὁ παραπικραίνων Τί σὺ ποιεῖς; (10) εἰπὸν πρὸς αὐτούς Τάδε λέγει κύριος κύριος Ὁ ἄρχων καὶ ὁ ἀφηγούµενος ἐν Ιερουσαληµ καὶ παντὶ οἴκῳ Ισραηλ, οἵ εἰσιν ἐν µέσῳ αὐτῶν, (11) εἰπὸν ὅτι ἐγὼ τέρατα ποιῶ ἐν µέσῳ αὐτῆς· ὃν τρόπον πεποίηκα, οὕτως ἔσται αὐτοῖς· ἐν µετοικεσίᾳ καὶ ἐν αἰχµαλωσίᾳ πορεύσονται, (12) καὶ ὁ ἄρχων ἐν µέσῳ αὐτῶν ἐπ’ ὤµων ἀρθήσεται καὶ κεκρυµµένος ἐξελεύσεται διὰ τοῦ τοίχου, καὶ διορύξει τοῦ ἐξελθεῖν αὐτὸν δι’ αὐτοῦ· τὸ πρόσωπον αὐτοῦ συγκαλύψει, ὅπως µὴ ὁραθῇ ὀφθαλµῷ, καὶ αὐτὸς τὴν γῆν οὐκ ὄψεται. (13) καὶ ἐκπετάσω τὸ δίκτυόν µου ἐπ’ αὐτόν, καὶ συλληµφθήσεται ἐν τῇ περιοχῇ µου, καὶ ἄξω αὐτὸν εἰς Βαβυλῶνα εἰς γῆν Χαλδαίων, καὶ αὐτὴν οὐκ ὄψεται καὶ ἐκεῖ τελευτήσει. (14) καὶ πάντας τοὺς κύκλῳ αὐτοῦ τοὺς βοηθοὺς αὐτοῦ καὶ πάντας τοὺς ἀντιλαµβανοµένους αὐτοῦ διασπερῶ εἰς πάντα ἄνεµον καὶ ῥοµφαίαν ἐκκενώσω ὀπίσω αὐτῶν· (15) καὶ γνώσονται διότι ἐγὼ κύριος ἐν τῷ διασκορπίσαι µε αὐτοὺς ἐν τοῖς ἔθνεσιν, καὶ διασπερῶ αὐτοὺς ἐν ταῖς χώραις. (16) καὶ ὑπολείψοµαι ἐξ αὐτῶν ἄνδρας ἀριθµῷ ἐκ ῥοµφαίας καὶ ἐκ λιµοῦ καὶ ἐκ θανάτου, ὅπως ἐκδιηγῶνται πάσας τὰς ἀνοµίας αὐτῶν ἐν τοῖς ἔθνεσιν, οὗ εἰσήλθοσαν ἐκεῖ· καὶ γνώσονται ὅτι ἐγὼ κύριος. — (17) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (18) Υἱὲ ἀνθρώπου, τὸν ἄρτον σου µετ’ ὀδύνης φάγεσαι καὶ τὸ ὕδωρ σου µετὰ βασάνου καὶ θλίψεως πίεσαι (19) καὶ ἐρεῖς πρὸς τὸν λαὸν τῆς γῆς Τάδε λέγει κύριος τοῖς κατοικοῦσιν Ιερουσαληµ ἐπὶ τῆς γῆς τοῦ Ισραηλ Τοὺς ἄρτους αὐτῶν µετ’ ἐνδείας φάγονται καὶ τὸ ὕδωρ αὐτῶν µετὰ ἀφανισµοῦ πίονται, ὅπως ἀφανισθῇ ἡ γῆ σὺν πληρώµατι αὐτῆς, ἐν ἀσεβείᾳ γὰρ πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν αὐτῇ· (20) καὶ αἱ πόλεις αὐτῶν αἱ κατοικούµεναι ἐξερηµωθήσονται, καὶ ἡ γῆ εἰς ἀφανισµὸν ἔσται· καὶ ἐπιγνώσεσθε διότι ἐγὼ κύριος. (21) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (22) Υἱὲ ἀνθρώπου, τίς ὑµῖν ἡ παραβολὴ αὕτη ἐπὶ τῆς γῆς τοῦ Ισραηλ λέγοντες Μακρὰν αἱ ἡµέραι ἀπόλωλεν ὅρασις; (23) διὰ τοῦτο εἰπὸν πρὸς αὐτούς Τάδε λέγει κύριος Ἀποστρέψω τὴν παραβολὴν ταύτην, καὶ οὐκέτι µὴ εἴπωσιν τὴν παραβολὴν ταύτην οἶκος τοῦ Ισραηλ, ὅτι λαλήσεις πρὸς αὐτούς Ἠγγίκασιν αἱ ἡµέραι καὶ λόγος πάσης ὁράσεως· (24) ὅτι οὐκ ἔσται ἔτι πᾶσα ὅρασις ψευδὴς καὶ µαντευόµενος τὰ πρὸς χάριν ἐν µέσῳ τῶν υἱῶν Ισραηλ, (25) διότι ἐγὼ κύριος λαλήσω τοὺς λόγους µου, λαλήσω καὶ ποιήσω καὶ οὐ µὴ µηκύνω ἔτι, ὅτι ἐν ταῖς ἡµέραις ὑµῶν, οἶκος ὁ παραπικραίνων, λαλήσω λόγον καὶ ποιήσω, λέγει κύριος. — (26) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (27) Υἱὲ ἀνθρώπου, ἰδοὺ οἶκος Ισραηλ ὁ παραπικραίνων λέγοντες λέγουσιν Ἡ ὅρασις, ἣν οὗτος ὁρᾷ, εἰς ἡµέρας πολλάς, καὶ εἰς καιροὺς µακροὺς οὗτος προφητεύει. (28) διὰ τοῦτο εἰπὸν πρὸς αὐτούς Τάδε λέγει κύριος Οὐ µὴ µηκύνωσιν οὐκέτι πάντες οἱ λόγοι µου, οὓς ἂν λαλήσω· λαλήσω καὶ ποιήσω, λέγει κύριος.

13

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, προφήτευσον ἐπὶ τοὺς προφήτας τοῦ Ισραηλ καὶ προφητεύσεις καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Ἀκούσατε λόγον κυρίου (3) Τάδε λέγει κύριος Οὐαὶ τοῖς προφητεύουσιν ἀπὸ καρδίας αὐτῶν καὶ τὸ καθόλου µὴ βλέπουσιν. (4) οἱ προφῆταί σου, Ισραηλ, ὡς ἀλώπεκες ἐν ταῖς ἐρήµοις· (5) οὐκ ἔστησαν ἐν στερεώµατι καὶ συνήγαγον ποίµνια ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦ Ισραηλ, οὐκ ἀνέστησαν οἱ λέγοντες Ἐν ἡµέρᾳ κυρίου· (6) βλέποντες ψευδῆ, µαντευόµενοι µάταια οἱ λέγοντες Λέγει κύριος, καὶ κύριος οὐκ ἀπέσταλκεν αὐτούς, καὶ ἤρξαντο τοῦ ἀναστῆσαι λόγον. (7) οὐχ ὅρασιν ψευδῆ ἑωράκατε καὶ µαντείας µαταίας εἰρήκατε; (8) διὰ τοῦτο εἰπόν Τάδε λέγει κύριος Ἀνθ’ ὧν οἱ λόγοι ὑµῶν ψευδεῖς καὶ αἱ µαντεῖαι ὑµῶν µάταιαι, διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἐγὼ ἐφ’ ὑµᾶς, λέγει κύριος, (9) καὶ ἐκτενῶ τὴν χεῖρά µου ἐπὶ τοὺς προφήτας τοὺς ὁρῶντας ψευδῆ καὶ τοὺς ἀποφθεγγοµένους µάταια· ἐν παιδείᾳ τοῦ λαοῦ µου οὐκ ἔσονται οὐδὲ ἐν γραφῇ οἴκου Ισραηλ οὐ γραφήσονται καὶ εἰς τὴν γῆν τοῦ Ισραηλ οὐκ εἰσελεύσονται· καὶ γνώσονται διότι ἐγὼ κύριος. (10) ἀνθ’ ὧν τὸν λαόν µου ἐπλάνησαν λέγοντες Εἰρήνη εἰρήνη, καὶ οὐκ ἦν εἰρήνη, καὶ οὗτος οἰκοδοµεῖ τοῖχον, καὶ αὐτοὶ ἀλείφουσιν αὐτόν, εἰ πεσεῖται, (11) εἰπὸν πρὸς τοὺς ἀλείφοντας Πεσεῖται, καὶ ἔσται ὑετὸς κατακλύζων, καὶ δώσω λίθους πετροβόλους εἰς τοὺς ἐνδέσµους αὐτῶν, καὶ πεσοῦνται, καὶ πνεῦµα ἐξαῖρον, καὶ ῥαγήσεται. (12) καὶ ἰδοὺ πέπτωκεν ὁ τοῖχος, καὶ οὐκ ἐροῦσιν πρὸς ὑµᾶς Ποῦ ἐστιν ἡ ἀλοιφὴ ὑµῶν, ἣν ἠλείψατε; (13) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Καὶ ῥήξω πνοὴν ἐξαίρουσαν µετὰ θυµοῦ, καὶ ὑετὸς κατακλύζων ἐν ὀργῇ µου ἔσται, καὶ τοὺς λίθους τοὺς πετροβόλους ἐν θυµῷ ἐπάξω εἰς συντέλειαν (14) καὶ κατασκάψω τὸν τοῖχον, ὃν ἠλείψατε, καὶ πεσεῖται· καὶ θήσω αὐτὸν ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ἀποκαλυφθήσεται τὰ θεµέλια αὐτοῦ, καὶ πεσεῖται, καὶ συντελεσθήσεσθε µετ’ ἐλέγχων· καὶ ἐπιγνώσεσθε διότι ἐγὼ κύριος. (15) καὶ συντελέσω τὸν θυµόν µου ἐπὶ τὸν τοῖχον καὶ ἐπὶ τοὺς ἀλείφοντας αὐτόν, καὶ πεσεῖται. καὶ εἶπα πρὸς ὑµᾶς Οὐκ ἔστιν ὁ τοῖχος οὐδὲ οἱ ἀλείφοντες αὐτὸν (16) προφῆται τοῦ Ισραηλ οἱ προφητεύοντες ἐπὶ Ιερουσαληµ καὶ οἱ ὁρῶντες αὐτῇ εἰρήνην, καὶ εἰρήνη οὐκ ἔστιν, λέγει κύριος. — (17) καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, στήρισον τὸ πρόσωπόν σου ἐπὶ τὰς θυγατέρας τοῦ λαοῦ σου τὰς προφητευούσας ἀπὸ καρδίας αὐτῶν καὶ προφήτευσον ἐπ’ αὐτὰς (18) καὶ ἐρεῖς Τάδε λέγει κύριος Οὐαὶ ταῖς συρραπτούσαις προσκεφάλαια ἐπὶ πάντα ἀγκῶνα χειρὸς καὶ ποιούσαις ἐπιβόλαια ἐπὶ πᾶσαν κεφαλὴν πάσης ἡλικίας τοῦ διαστρέφειν ψυχάς· αἱ ψυχαὶ διεστράφησαν τοῦ λαοῦ µου, καὶ ψυχὰς περιεποιοῦντο. (19) καὶ ἐβεβήλουν µε πρὸς τὸν λαόν µου ἕνεκεν δρακὸς κριθῶν καὶ ἕνεκεν κλασµάτων ἄρτου τοῦ ἀποκτεῖναι ψυχάς, ἃς οὐκ ἔδει ἀποθανεῖν, καὶ τοῦ περιποιήσασθαι ψυχάς, ἃς οὐκ ἔδει ζῆσαι, ἐν τῷ ἀποφθέγγεσθαι ὑµᾶς λαῷ εἰσακούοντι µάταια ἀποφθέγµατα. (20) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπὶ τὰ προσκεφάλαια ὑµῶν, ἐφ’ ἃ ὑµεῖς συστρέφετε ἐκεῖ ψυχάς, καὶ διαρρήξω αὐτὰ ἀπὸ τῶν βραχιόνων ὑµῶν καὶ ἐξαποστελῶ τὰς ψυχάς, ἃς ὑµεῖς ἐκστρέφετε τὰς ψυχὰς αὐτῶν, εἰς διασκορπισµόν· (21) καὶ διαρρήξω τὰ ἐπιβόλαια ὑµῶν καὶ ῥύσοµαι τὸν λαόν µου ἐκ χειρὸς ὑµῶν, καὶ οὐκέτι ἔσονται ἐν χερσὶν ὑµῶν εἰς συστροφήν· καὶ ἐπιγνώσεσθε διότι ἐγὼ κύριος. (22) ἀνθ’ ὧν διεστρέφετε καρδίαν δικαίου ἀδίκως καὶ ἐγὼ οὐ διέστρεφον αὐτὸν καὶ τοῦ κατισχῦσαι χεῖρας ἀνόµου τὸ καθόλου µὴ ἀποστρέψαι ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὐτοῦ τῆς πονηρᾶς καὶ ζῆσαι αὐτόν, (23) διὰ τοῦτο ψευδῆ οὐ µὴ ἴδητε καὶ µαντείας οὐ µὴ µαντεύσησθε ἔτι, καὶ ῥύσοµαι τὸν λαόν µου ἐκ χειρὸς ὑµῶν· καὶ γνώσεσθε ὅτι ἐγὼ κύριος.

14

(1) Καὶ ἦλθον πρός µε ἄνδρες ἐκ τῶν πρεσβυτέρων τοῦ Ισραηλ καὶ ἐκάθισαν πρὸ προσώπου µου. (2) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (3) Υἱὲ ἀνθρώπου, οἱ ἄνδρες οὗτοι ἔθεντο τὰ διανοήµατα αὐτῶν ἐπὶ τὰς καρδίας αὐτῶν καὶ τὴν κόλασιν τῶν ἀδικιῶν αὐτῶν ἔθηκαν πρὸ προσώπου αὐτῶν· εἰ ἀποκρινόµενος ἀποκριθῶ αὐτοῖς; (4) διὰ τοῦτο λάλησον αὐτοῖς καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Τάδε λέγει κύριος Ἄνθρωπος ἄνθρωπος ἐκ τοῦ οἴκου Ισραηλ, ὃς ἂν θῇ τὰ διανοήµατα αὐτοῦ ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτοῦ καὶ τὴν κόλασιν τῆς ἀδικίας αὐτοῦ τάξῃ πρὸ προσώπου αὐτοῦ καὶ ἔλθῃ πρὸς τὸν προφήτην, ἐγὼ κύριος ἀποκριθήσοµαι αὐτῷ ἐν οἷς ἐνέχεται ἡ διάνοια αὐτοῦ, (5) ὅπως πλαγιάσῃ τὸν οἶκον τοῦ Ισραηλ κατὰ τὰς καρδίας αὐτῶν τὰς ἀπηλλοτριωµένας ἀπ’ ἐµοῦ ἐν τοῖς ἐνθυµήµασιν αὐτῶν. (6) διὰ τοῦτο εἰπὸν πρὸς τὸν οἶκον τοῦ Ισραηλ Τάδε λέγει κύριος κύριος Ἐπιστράφητε καὶ ἀποστρέψατε ἀπὸ τῶν ἐπιτηδευµάτων ὑµῶν καὶ ἀπὸ πασῶν τῶν ἀσεβειῶν ὑµῶν καὶ ἐπιστρέψατε τὰ πρόσωπα ὑµῶν. (7) διότι ἄνθρωπος ἄνθρωπος ἐκ τοῦ οἴκου Ισραηλ καὶ ἐκ τῶν προσηλύτων τῶν προσηλυτευόντων ἐν τῷ Ισραηλ, ὃς ἂν ἀπαλλοτριωθῇ ἀπ’ ἐµοῦ καὶ θῆται τὰ ἐνθυµήµατα αὐτοῦ ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτοῦ καὶ τὴν κόλασιν τῆς ἀδικίας αὐτοῦ τάξῃ πρὸ προσώπου αὐτοῦ καὶ ἔλθῃ πρὸς τὸν προφήτην τοῦ ἐπερωτῆσαι αὐτὸν ἐν ἐµοί, ἐγὼ κύριος ἀποκριθήσοµαι αὐτῷ ἐν ᾧ ἐνέχεται ἐν αὐτῷ· (8) καὶ στηριῶ τὸ πρόσωπόν µου ἐπὶ τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον καὶ θήσοµαι αὐτὸν εἰς ἔρηµον καὶ εἰς ἀφανισµὸν καὶ ἐξαρῶ αὐτὸν ἐκ µέσου τοῦ λαοῦ µου· καὶ ἐπιγνώσεσθε ὅτι ἐγὼ κύριος. (9) καὶ ὁ προφήτης ἐὰν πλανηθῇ καὶ λαλήσῃ, ἐγὼ κύριος πεπλάνηκα τὸν προφήτην ἐκεῖνον καὶ ἐκτενῶ τὴν χεῖρά µου ἐπ’ αὐτὸν καὶ ἀφανιῶ αὐτὸν ἐκ µέσου τοῦ λαοῦ µου Ισραηλ. (10) καὶ λήµψονται τὴν ἀδικίαν αὐτῶν· κατὰ τὸ ἀδίκηµα τοῦ ἐπερωτῶντος καὶ κατὰ τὸ ἀδίκηµα ὁµοίως τῷ προφήτῃ ἔσται, (11) ὅπως µὴ πλανᾶται ἔτι ὁ οἶκος τοῦ Ισραηλ ἀπ’ ἐµοῦ, καὶ ἵνα µὴ µιαίνωνται ἔτι ἐν πᾶσιν τοῖς παραπτώµασιν αὐτῶν· καὶ ἔσονταί µοι εἰς λαόν, καὶ ἐγὼ ἔσοµαι αὐτοῖς εἰς θεόν, λέγει κύριος. (12) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (13) Υἱὲ ἀνθρώπου, γῆ ἐὰν ἁµάρτῃ µοι τοῦ παραπεσεῖν παράπτωµα καὶ ἐκτενῶ τὴν χεῖρά µου ἐπ’ αὐτὴν καὶ συντρίψω αὐτῆς στήριγµα ἄρτου καὶ ἐξαποστελῶ ἐπ’ αὐτὴν λιµὸν καὶ ἐξαρῶ ἐξ αὐτῆς ἄνθρωπον καὶ κτήνη, (14) καὶ ἐὰν ὦσιν οἱ τρεῖς ἄνδρες οὗτοι ἐν µέσῳ αὐτῆς, Νωε καὶ Δανιηλ καὶ Ιωβ, αὐτοὶ ἐν τῇ δικαιοσύνῃ αὐτῶν σωθήσονται, λέγει κύριος. (15) ἐὰν καὶ θηρία πονηρὰ ἐπάγω ἐπὶ τὴν γῆν καὶ τιµωρήσοµαι αὐτὴν καὶ ἔσται εἰς ἀφανισµὸν καὶ οὐκ ἔσται ὁ διοδεύων ἀπὸ προσώπου τῶν θηρίων, (16) καὶ οἱ τρεῖς ἄνδρες οὗτοι ἐν µέσῳ αὐτῆς ὦσι, ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος, εἰ υἱοὶ ἢ θυγατέρες σωθήσονται, ἀλλ’ ἢ αὐτοὶ µόνοι σωθήσονται, ἡ δὲ γῆ ἔσται εἰς ὄλεθρον. (17) ἢ καὶ ῥοµφαίαν ἐὰν ἐπάγω ἐπὶ τὴν γῆν ἐκείνην καὶ εἴπω Ῥοµφαία διελθάτω διὰ τῆς γῆς, καὶ ἐξαρῶ ἐξ αὐτῆς ἄνθρωπον καὶ κτῆνος, (18) καὶ οἱ τρεῖς ἄνδρες οὗτοι ἐν µέσῳ αὐτῆς, ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος, οὐ µὴ ῥύσωνται υἱοὺς οὐδὲ θυγατέρας, αὐτοὶ µόνοι σωθήσονται. (19) ἢ καὶ θάνατον ἐπαποστείλω ἐπὶ τὴν γῆν ἐκείνην καὶ ἐκχεῶ τὸν θυµόν µου ἐπ’ αὐτὴν ἐν αἵµατι τοῦ ἐξολεθρεῦσαι ἐξ αὐτῆς ἄνθρωπον καὶ κτῆνος, (20) καὶ Νωε καὶ Δανιηλ καὶ Ιωβ ἐν µέσῳ αὐτῆς, ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος, ἐὰν υἱοὶ ἢ θυγατέρες ὑπολειφθῶσιν, αὐτοὶ ἐν τῇ δικαιοσύνῃ αὐτῶν ῥύσονται τὰς ψυχὰς αὐτῶν. (21) τάδε λέγει κύριος Ἐὰν δὲ καὶ τὰς τέσσαρας ἐκδικήσεις µου τὰς πονηράς, ῥοµφαίαν καὶ λιµὸν καὶ θηρία πονηρὰ καὶ θάνατον, ἐξαποστείλω ἐπὶ Ιερουσαληµ τοῦ ἐξολεθρεῦσαι ἐξ αὐτῆς ἄνθρωπον καὶ κτῆνος (22) καὶ ἰδοὺ ὑπολελειµµένοι ἐν αὐτῇ οἱ ἀνασεσῳσµένοι αὐτῆς, οἳ ἐξάγουσιν ἐξ αὐτῆς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, ἰδοὺ αὐτοὶ ἐκπορεύονται πρὸς ὑµᾶς, καὶ ὄψεσθε τὰς ὁδοὺς αὐτῶν καὶ τὰ ἐνθυµήµατα αὐτῶν καὶ µεταµεληθήσεσθε ἐπὶ τὰ κακά, ἃ ἐπήγαγον ἐπὶ Ιερουσαληµ, πάντα τὰ κακὰ ἃ ἐπήγαγον ἐπ’ αὐτήν, (23) καὶ παρακαλέσουσιν ὑµᾶς, διότι ὄψεσθε τὰς ὁδοὺς αὐτῶν καὶ τὰ ἐνθυµήµατα αὐτῶν, καὶ ἐπιγνώσεσθε διότι οὐ µάτην πεποίηκα πάντα, ὅσα ἐποίησα ἐν αὐτῇ, λέγει κύριος.

15

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, τί ἂν γένοιτο τὸ ξύλον τῆς ἀµπέλου ἐκ πάντων τῶν ξύλων τῶν κληµάτων τῶν ὄντων ἐν τοῖς ξύλοις τοῦ δρυµοῦ; (3) εἰ λήµψονται ἐξ αὐτῆς ξύλον τοῦ ποιῆσαι εἰς ἐργασίαν; εἰ λήµψονται ἐξ αὐτῆς πάσσαλον τοῦ κρεµάσαι ἐπ’ αὐτὸν πᾶν σκεῦος; (4) πάρεξ πυρὶ δέδοται εἰς ἀνάλωσιν, τὴν κατ’ ἐνιαυτὸν κάθαρσιν ἀπ’ αὐτῆς ἀναλίσκει τὸ πῦρ, καὶ ἐκλείπει εἰς τέλος· µὴ χρήσιµον ἔσται εἰς ἐργασίαν; (5) οὐδὲ ἔτι αὐτοῦ ὄντος ὁλοκλήρου οὐκ ἔσται εἰς ἐργασίαν. µὴ ὅτι ἐὰν καὶ πῦρ αὐτὸ ἀναλώσῃ εἰς τέλος, εἰ ἔσται ἔτι εἰς ἐργασίαν; (6) διὰ τοῦτο εἰπόν Τάδε λέγει κύριος Ὃν τρόπον τὸ ξύλον τῆς ἀµπέλου ἐν τοῖς ξύλοις τοῦ δρυµοῦ, ὃ δέδωκα αὐτὸ τῷ πυρὶ εἰς ἀνάλωσιν, οὕτως δέδωκα τοὺς κατοικοῦντας Ιερουσαληµ. (7) καὶ δώσω τὸ πρόσωπόν µου ἐπ’ αὐτούς· ἐκ τοῦ πυρὸς ἐξελεύσονται, καὶ πῦρ αὐτοὺς καταφάγεται, καὶ ἐπιγνώσονται ὅτι ἐγὼ κύριος ἐν τῷ στηρίσαι µε τὸ πρόσωπόν µου ἐπ’ αὐτούς. (8) καὶ δώσω τὴν γῆν εἰς ἀφανισµὸν ἀνθ’ ὧν παρέπεσον παραπτώµατι, λέγει κύριος.

16

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, διαµάρτυραι τῇ Ιερουσαληµ τὰς ἀνοµίας αὐτῆς (3) καὶ ἐρεῖς Τάδε λέγει κύριος τῇ Ιερουσαληµ Ἡ ῥίζα σου καὶ ἡ γένεσίς σου ἐκ γῆς Χανααν, ὁ πατήρ σου Αµορραῖος, καὶ ἡ µήτηρ σου Χετταία. (4) καὶ ἡ γένεσίς σου· ἐν ᾗ ἡµέρᾳ ἐτέχθης, οὐκ ἔδησαν τοὺς µαστούς σου, καὶ ἐν ὕδατι οὐκ ἐλούσθης οὐδὲ ἁλὶ ἡλίσθης καὶ σπαργάνοις οὐκ ἐσπαργανώθης, (5) οὐδὲ ἐφείσατο ὁ ὀφθαλµός µου ἐπὶ σοὶ τοῦ ποιῆσαί σοι ἓν ἐκ πάντων τούτων τοῦ παθεῖν τι ἐπὶ σοί, καὶ ἀπερρίφης ἐπὶ πρόσωπον τοῦ πεδίου τῇ σκολιότητι τῆς ψυχῆς σου ἐν ᾗ ἡµέρᾳ ἐτέχθης. (6) καὶ διῆλθον ἐπὶ σὲ καὶ εἶδόν σε πεφυρµένην ἐν τῷ αἵµατί σου καὶ εἶπά σοι Ἐκ τοῦ αἵµατός σου ζωή· (7) πληθύνου· καθὼς ἡ ἀνατολὴ τοῦ ἀγροῦ δέδωκά σε. καὶ ἐπληθύνθης καὶ ἐµεγαλύνθης καὶ εἰσῆλθες εἰς πόλεις πόλεων· οἱ µαστοί σου ἀνωρθώθησαν, καὶ ἡ θρίξ σου ἀνέτειλεν, σὺ δὲ ἦσθα γυµνὴ καὶ ἀσχηµονοῦσα. (8) καὶ διῆλθον διὰ σοῦ καὶ εἶδόν σε, καὶ ἰδοὺ καιρός σου καιρὸς καταλυόντων, καὶ διεπέτασα τὰς πτέρυγάς µου ἐπὶ σὲ καὶ ἐκάλυψα τὴν ἀσχηµοσύνην σου· καὶ ὤµοσά σοι καὶ εἰσῆλθον ἐν διαθήκῃ µετὰ σοῦ, λέγει κύριος, καὶ ἐγένου µοι. (9) καὶ ἔλουσά σε ἐν ὕδατι καὶ ἀπέπλυνα τὸ αἷµά σου ἀπὸ σοῦ καὶ ἔχρισά σε ἐν ἐλαίῳ (10) καὶ ἐνέδυσά σε ποικίλα καὶ ὑπέδησά σε ὑάκινθον καὶ ἔζωσά σε βύσσῳ καὶ περιέβαλόν σε τριχάπτῳ (11) καὶ ἐκόσµησά σε κόσµῳ καὶ περιέθηκα ψέλια περὶ τὰς χεῖράς σου καὶ κάθεµα περὶ τὸν τράχηλόν σου (12) καὶ ἔδωκα ἐνώτιον περὶ τὸν µυκτῆρά σου καὶ τροχίσκους ἐπὶ τὰ ὦτά σου καὶ στέφανον καυχήσεως ἐπὶ τὴν κεφαλήν σου· (13) καὶ ἐκοσµήθης χρυσίῳ καὶ ἀργυρίῳ, καὶ τὰ περιβόλαιά σου βύσσινα καὶ τρίχαπτα καὶ ποικίλα· σεµίδαλιν καὶ ἔλαιον καὶ µέλι ἔφαγες καὶ ἐγένου καλὴ σφόδρα. (14) καὶ ἐξῆλθέν σου ὄνοµα ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἐν τῷ κάλλει σου, διότι συντετελεσµένον ἦν ἐν εὐπρεπείᾳ ἐν τῇ ὡραιότητι, ᾗ ἔταξα ἐπὶ σέ, λέγει κύριος. — (15) καὶ ἐπεποίθεις ἐν τῷ κάλλει σου καὶ ἐπόρνευσας ἐπὶ τῷ ὀνόµατί σου καὶ ἐξέχεας τὴν πορνείαν σου ἐπὶ πάντα πάροδον, ὃ οὐκ ἔσται. (16) καὶ ἔλαβες ἐκ τῶν ἱµατίων σου καὶ ἐποίησας σεαυτῇ εἴδωλα ῥαπτὰ καὶ ἐξεπόρνευσας ἐπ’ αὐτά· καὶ οὐ µὴ εἰσέλθῃς, οὐδὲ µὴ γένηται. (17) καὶ ἔλαβες τὰ σκεύη τῆς καυχήσεώς σου ἐκ τοῦ χρυσίου µου καὶ ἐκ τοῦ ἀργυρίου µου, ἐξ ὧν ἔδωκά σοι, καὶ ἐποίησας σεαυτῇ εἰκόνας ἀρσενικὰς καὶ ἐξεπόρνευσας ἐν αὐταῖς· (18) καὶ ἔλαβες τὸν ἱµατισµὸν τὸν ποικίλον σου καὶ περιέβαλες αὐτὰ καὶ τὸ ἔλαιόν µου καὶ τὸ θυµίαµά µου ἔθηκας πρὸ προσώπου αὐτῶν· (19) καὶ τοὺς ἄρτους µου, οὓς ἔδωκά σοι, σεµίδαλιν καὶ ἔλαιον καὶ µέλι ἐψώµισά σε καὶ ἔθηκας αὐτὰ πρὸ προσώπου αὐτῶν εἰς ὀσµὴν εὐωδίας· καὶ ἐγένετο, λέγει κύριος. (20) καὶ ἔλαβες τοὺς υἱούς σου καὶ τὰς θυγατέρας σου, ἃς ἐγέννησας, καὶ ἔθυσας αὐτὰ αὐτοῖς εἰς ἀνάλωσιν, ὡς µικρὰ ἐξεπόρνευσας, (21) καὶ ἔσφαξας τὰ τέκνα σου καὶ ἔδωκας αὐτὰ ἐν τῷ ἀποτροπιάζεσθαί σε ἐν αὐτοῖς. (22) τοῦτο παρὰ πᾶσαν τὴν πορνείαν σου, καὶ οὐκ ἐµνήσθης τὰς ἡµέρας τῆς νηπιότητός σου, ὅτε ἦσθα γυµνὴ καὶ ἀσχηµονοῦσα καὶ πεφυρµένη ἐν τῷ αἵµατί σου ἔζησας. (23) καὶ ἐγένετο µετὰ πάσας τὰς κακίας σου, λέγει κύριος, (24) καὶ ᾠκοδόµησας σεαυτῇ οἴκηµα πορνικὸν καὶ ἐποίησας σεαυτῇ ἔκθεµα ἐν πάσῃ πλατείᾳ (25) καὶ ἐπ’ ἀρχῆς πάσης ὁδοῦ ᾠκοδόµησας τὰ πορνεῖά σου καὶ ἐλυµήνω τὸ κάλλος σου καὶ διήγαγες τὰ σκέλη σου παντὶ παρόδῳ καὶ ἐπλήθυνας τὴν πορνείαν σου· (26) καὶ ἐξεπόρνευσας ἐπὶ τοὺς υἱοὺς Αἰγύπτου τοὺς ὁµοροῦντάς σοι τοὺς µεγαλοσάρκους καὶ πολλαχῶς ἐξεπόρνευσας τοῦ παροργίσαι µε. (27) ἐὰν δὲ ἐκτείνω τὴν χεῖρά µου ἐπὶ σέ, καὶ ἐξαρῶ τὰ νόµιµά σου καὶ παραδώσω σε εἰς ψυχὰς µισούντων σε, θυγατέρας ἀλλοφύλων τὰς ἐκκλινούσας σε ἐκ τῆς ὁδοῦ σου, ἧς ἠσέβησας. (28) καὶ ἐξεπόρνευσας ἐπὶ τὰς θυγατέρας Ασσουρ καὶ οὐδ’ οὕτως ἐνεπλήσθης· καὶ ἐξεπόρνευσας καὶ οὐκ ἐνεπίπλω. (29) καὶ ἐπλήθυνας τὰς διαθήκας σου πρὸς γῆν Χαλδαίων καὶ οὐδὲ ἐν τούτοις ἐνεπλήσθης. (30) τί διαθῶ τὴν θυγατέρα σου, λέγει κύριος, ἐν τῷ ποιῆσαί σε ταῦτα πάντα, ἔργα γυναικὸς πόρνης; καὶ ἐξεπόρνευσας τρισσῶς (31) ἐν ταῖς θυγατράσιν σου· τὸ πορνεῖόν σου ᾠκοδόµησας ἐπὶ πάσης ἀρχῆς ὁδοῦ καὶ τὴν βάσιν σου ἐποίησας ἐν πάσῃ πλατείᾳ καὶ ἐγένου ὡς πόρνη συνάγουσα µισθώµατα. (32) ἡ γυνὴ ἡ µοιχωµένη ὁµοία σοι παρὰ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς λαµβάνουσα µισθώµατα· (33) πᾶσι τοῖς ἐκπορνεύσασιν αὐτὴν προσεδίδου µισθώµατα, καὶ σὺ δέδωκας µισθώµατα πᾶσι τοῖς ἐρασταῖς σου καὶ ἐφόρτιζες αὐτοὺς τοῦ ἔρχεσθαι πρὸς σὲ κυκλόθεν ἐν τῇ πορνείᾳ σου. (34) καὶ ἐγένετο ἐν σοὶ διεστραµµένον παρὰ τὰς γυναῖκας ἐν τῇ πορνείᾳ σου, καὶ µετὰ σοῦ πεπορνεύκασιν ἐν τῷ προσδιδόναι σε µισθώµατα, καὶ σοὶ µισθώµατα οὐκ ἐδόθη, καὶ ἐγένετο ἐν σοὶ διεστραµµένα. — (35) διὰ τοῦτο, πόρνη, ἄκουε λόγον κυρίου (36) Τάδε λέγει κύριος Ἀνθ’ ὧν ἐξέχεας τὸν χαλκόν σου, καὶ ἀποκαλυφθήσεται ἡ αἰσχύνη σου ἐν τῇ πορνείᾳ σου πρὸς τοὺς ἐραστάς σου καὶ εἰς πάντα τὰ ἐνθυµήµατα τῶν ἀνοµιῶν σου καὶ ἐν τοῖς αἵµασιν τῶν τέκνων σου, ὧν ἔδωκας αὐτοῖς. (37) διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἐγὼ ἐπὶ σὲ συνάγω πάντας τοὺς ἐραστάς σου, ἐν οἷς ἐπεµίγης ἐν αὐτοῖς, καὶ πάντας, οὓς ἠγάπησας, σὺν πᾶσιν, οἷς ἐµίσεις· καὶ συνάξω αὐτοὺς ἐπὶ σὲ κυκλόθεν καὶ ἀποκαλύψω τὰς κακίας σου πρὸς αὐτούς, καὶ ὄψονται πᾶσαν τὴν αἰσχύνην σου· (38) καὶ ἐκδικήσω σε ἐκδικήσει µοιχαλίδος καὶ ἐκχεούσης αἷµα καὶ θήσω σε ἐν αἵµατι θυµοῦ καὶ ζήλου. (39) καὶ παραδώσω σε εἰς χεῖρας αὐτῶν, καὶ κατασκάψουσιν τὸ πορνεῖόν σου καὶ καθελοῦσιν τὴν βάσιν σου καὶ ἐκδύσουσίν σε τὸν ἱµατισµόν σου καὶ λήµψονται τὰ σκεύη τῆς καυχήσεώς σου καὶ ἀφήσουσίν σε γυµνὴν καὶ ἀσχηµονοῦσαν. (40) καὶ ἄξουσιν ἐπὶ σὲ ὄχλους καὶ λιθοβολήσουσίν σε ἐν λίθοις καὶ κατασφάξουσίν σε ἐν τοῖς ξίφεσιν αὐτῶν. (41) καὶ ἐµπρήσουσιν τοὺς οἴκους σου πυρὶ καὶ ποιήσουσιν ἐν σοὶ ἐκδικήσεις ἐνώπιον γυναικῶν πολλῶν· καὶ ἀποστρέψω σε ἐκ τῆς πορνείας σου, καὶ µισθώµατα οὐ µὴ δῷς οὐκέτι. (42) καὶ ἐπαφήσω τὸν θυµόν µου ἐπὶ σέ, καὶ ἐξαρθήσεται ὁ ζῆλός µου ἐκ σοῦ, καὶ ἀναπαύσοµαι καὶ οὐ µὴ µεριµνήσω οὐκέτι. (43) ἀνθ’ ὧν οὐκ ἐµνήσθης τὴν ἡµέραν τῆς νηπιότητός σου καὶ ἐλύπεις µε ἐν πᾶσι τούτοις, καὶ ἐγὼ ἰδοὺ τὰς ὁδούς σου εἰς κεφαλήν σου δέδωκα, λέγει κύριος· καὶ οὕτως ἐποίησας τὴν ἀσέβειαν ἐπὶ πάσαις ταῖς ἀνοµίαις σου. (44) ταῦτά ἐστιν πάντα, ὅσα εἶπαν κατὰ σοῦ ἐν παραβολῇ λέγοντες Καθὼς ἡ µήτηρ, καὶ ἡ θυγάτηρ. (45) θυγάτηρ τῆς µητρός σου σὺ εἶ ἡ ἀπωσαµένη τὸν ἄνδρα αὐτῆς καὶ τὰ τέκνα αὐτῆς καὶ ἀδελφὴ τῶν ἀδελφῶν σου τῶν ἀπωσαµένων τοὺς ἄνδρας αὐτῶν καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν· ἡ µήτηρ ὑµῶν Χετταία, καὶ ὁ πατὴρ ὑµῶν Αµορραῖος. (46) ἡ ἀδελφὴ ὑµῶν ἡ πρεσβυτέρα Σαµάρεια, αὐτὴ καὶ αἱ θυγατέρες αὐτῆς, ἡ κατοικοῦσα ἐξ εὐωνύµων σου· καὶ ἡ ἀδελφή σου ἡ νεωτέρα σου ἡ κατοικοῦσα ἐκ δεξιῶν σου Σοδοµα καὶ αἱ θυγατέρες αὐτῆς. (47) καὶ οὐδ’ ὧς ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν ἐπορεύθης οὐδὲ κατὰ τὰς ἀνοµίας αὐτῶν ἐποίησας· παρὰ µικρὸν καὶ ὑπέρκεισαι αὐτὰς ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς σου. (48) ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος, εἰ πεποίηκεν Σοδοµα ἡ ἀδελφή σου, αὐτὴ καὶ αἱ θυγατέρες αὐτῆς, ὃν τρόπον ἐποίησας σὺ καὶ αἱ θυγατέρες σου. (49) πλὴν τοῦτο τὸ ἀνόµηµα Σοδοµων τῆς ἀδελφῆς σου, ὑπερηφανία· ἐν πλησµονῇ ἄρτων καὶ ἐν εὐθηνίᾳ οἴνου ἐσπατάλων αὐτὴ καὶ αἱ θυγατέρες αὐτῆς· τοῦτο ὑπῆρχεν αὐτῇ καὶ ταῖς θυγατράσιν αὐτῆς, καὶ χεῖρα πτωχοῦ καὶ πένητος οὐκ ἀντελαµβάνοντο. (50) καὶ ἐµεγαλαύχουν καὶ ἐποίησαν ἀνοµήµατα ἐνώπιόν µου, καὶ ἐξῆρα αὐτάς, καθὼς εἶδον. (51) καὶ Σαµάρεια κατὰ τὰς ἡµίσεις τῶν ἁµαρτιῶν σου οὐχ ἥµαρτεν· καὶ ἐπλήθυνας τὰς ἀνοµίας σου ὑπὲρ αὐτὰς καὶ ἐδικαίωσας τὰς ἀδελφάς σου ἐν πάσαις ταῖς ἀνοµίαις σου, αἷς ἐποίησας. (52) καὶ σὺ κόµισαι βάσανόν σου, ἐν ᾗ ἔφθειρας τὰς ἀδελφάς σου ἐν ταῖς ἁµαρτίαις σου, αἷς ἠνόµησας ὑπὲρ αὐτὰς καὶ ἐδικαίωσας αὐτὰς ὑπὲρ σεαυτήν· καὶ σὺ αἰσχύνθητι καὶ λαβὲ τὴν ἀτιµίαν σου ἐν τῷ δικαιῶσαί σε τὰς ἀδελφάς σου. (53) καὶ ἀποστρέψω τὰς ἀποστροφὰς αὐτῶν, τὴν ἀποστροφὴν Σοδοµων καὶ τῶν θυγατέρων αὐτῆς, καὶ ἀποστρέψω τὴν ἀποστροφὴν Σαµαρείας καὶ τῶν θυγατέρων αὐτῆς, καὶ ἀποστρέψω τὴν ἀποστροφήν σου ἐν µέσῳ αὐτῶν, (54) ὅπως κοµίσῃ τὴν βάσανόν σου καὶ ἀτιµωθήσῃ ἐκ πάντων, ὧν ἐποίησας ἐν τῷ σε παροργίσαι µε. (55) καὶ ἡ ἀδελφή σου Σοδοµα καὶ αἱ θυγατέρες αὐτῆς ἀποκατασταθήσονται καθὼς ἦσαν ἀπ’ ἀρχῆς, καὶ Σαµάρεια καὶ αἱ θυγατέρες αὐτῆς ἀποκατασταθήσονται καθὼς ἦσαν ἀπ’ ἀρχῆς, καὶ σὺ καὶ αἱ θυγατέρες σου ἀποκατασταθήσεσθε καθὼς ἀπ’ ἀρχῆς ἦτε. (56) καὶ εἰ µὴ ἦν Σοδοµα ἡ ἀδελφή σου εἰς ἀκοὴν ἐν τῷ στόµατί σου ἐν ταῖς ἡµέραις ὑπερηφανίας σου (57) πρὸ τοῦ ἀποκαλυφθῆναι τὰς κακίας σου, ὃν τρόπον νῦν ὄνειδος εἶ θυγατέρων Συρίας καὶ πάντων τῶν κύκλῳ αὐτῆς, θυγατέρων ἀλλοφύλων τῶν περιεχουσῶν σε κύκλῳ; (58) τὰς ἀσεβείας σου καὶ τὰς ἀνοµίας σου, σὺ κεκόµισαι αὐτάς, λέγει κύριος. (59) τάδε λέγει κύριος Καὶ ποιήσω ἐν σοὶ καθὼς ἐποίησας, ὡς ἠτίµωσας ταῦτα τοῦ παραβῆναι τὴν διαθήκην µου. (60) καὶ µνησθήσοµαι ἐγὼ τῆς διαθήκης µου τῆς µετὰ σοῦ ἐν ἡµέραις νηπιότητός σου καὶ ἀναστήσω σοι διαθήκην αἰώνιον. (61) καὶ µνησθήσῃ τὴν ὁδόν σου καὶ ἐξατιµωθήσῃ ἐν τῷ ἀναλαβεῖν σε τὰς ἀδελφάς σου τὰς πρεσβυτέρας σου σὺν ταῖς νεωτέραις σου, καὶ δώσω αὐτάς σοι εἰς οἰκοδοµὴν καὶ οὐκ ἐκ διαθήκης σου. (62) καὶ ἀναστήσω ἐγὼ τὴν διαθήκην µου µετὰ σοῦ, καὶ ἐπιγνώσῃ ὅτι ἐγὼ κύριος, (63) ὅπως µνησθῇς καὶ αἰσχυνθῇς, καὶ µὴ ᾖ σοι ἔτι ἀνοῖξαι τὸ στόµα σου ἀπὸ προσώπου τῆς ἀτιµίας σου ἐν τῷ ἐξιλάσκεσθαί µέ σοι κατὰ πάντα, ὅσα ἐποίησας, λέγει κύριος.

17

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, διήγησαι διήγηµα καὶ εἰπὸν παραβολὴν πρὸς τὸν οἶκον τοῦ Ισραηλ (3) καὶ ἐρεῖς Τάδε λέγει κύριος Ὁ ἀετὸς ὁ µέγας ὁ µεγαλοπτέρυγος ὁ µακρὸς τῇ ἐκτάσει πλήρης ὀνύχων, ὃς ἔχει τὸ ἥγηµα εἰσελθεῖν εἰς τὸν Λίβανον καὶ ἔλαβε τὰ ἐπίλεκτα τῆς κέδρου, (4) τὰ ἄκρα τῆς ἁπαλότητος ἀπέκνισεν καὶ ἤνεγκεν αὐτὰ εἰς γῆν Χανααν, εἰς πόλιν τετειχισµένην ἔθετο αὐτά. (5) καὶ ἔλαβεν ἀπὸ τοῦ σπέρµατος τῆς γῆς καὶ ἔδωκεν αὐτὸ εἰς τὸ πεδίον φυτὸν ἐφ’ ὕδατι πολλῷ, ἐπιβλεπόµενον ἔταξεν αὐτό. (6) καὶ ἀνέτειλεν καὶ ἐγένετο εἰς ἄµπελον ἀσθενοῦσαν καὶ µικρὰν τῷ µεγέθει τοῦ ἐπιφαίνεσθαι αὐτήν· τὰ κλήµατα αὐτῆς ἐπ’ αὐτὴν καὶ αἱ ῥίζαι αὐτῆς ὑποκάτω αὐτῆς ἦσαν. καὶ ἐγένετο εἰς ἄµπελον καὶ ἐποίησεν ἀπώρυγας καὶ ἐξέτεινεν τὴν ἀναδενδράδα αὐτῆς. (7) καὶ ἐγένετο ἀετὸς ἕτερος µέγας µεγαλοπτέρυγος πολὺς ὄνυξιν, καὶ ἰδοὺ ἡ ἄµπελος αὕτη περιπεπλεγµένη πρὸς αὐτόν, καὶ αἱ ῥίζαι αὐτῆς πρὸς αὐτόν, καὶ τὰ κλήµατα αὐτῆς ἐξαπέστειλεν αὐτῷ τοῦ ποτίσαι αὐτὴν σὺν τῷ βώλῳ τῆς φυτείας αὐτῆς. (8) εἰς πεδίον καλὸν ἐφ’ ὕδατι πολλῷ αὕτη πιαίνεται τοῦ ποιεῖν βλαστοὺς καὶ φέρειν καρπὸν τοῦ εἶναι εἰς ἄµπελον µεγάλην. (9) διὰ τοῦτο εἰπόν Τάδε λέγει κύριος Εἰ κατευθυνεῖ; οὐχὶ αἱ ῥίζαι τῆς ἁπαλότητος αὐτῆς καὶ ὁ καρπὸς σαπήσεται, καὶ ξηρανθήσεται πάντα τὰ προανατέλλοντα αὐτῆς; καὶ οὐκ ἐν βραχίονι µεγάλῳ οὐδ’ ἐν λαῷ πολλῷ τοῦ ἐκσπάσαι αὐτὴν ἐκ ῥιζῶν αὐτῆς. (10) καὶ ἰδοὺ πιαίνεται· µὴ κατευθυνεῖ; οὐχ ἅµα τῷ ἅψασθαι αὐτῆς ἄνεµον τὸν καύσωνα ξηρανθήσεται ξηρασίᾳ; σὺν τῷ βώλῳ ἀνατολῆς αὐτῆς ξηρανθήσεται. (11) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (12) Υἱὲ ἀνθρώπου, εἰπὸν δὴ πρὸς τὸν οἶκον τὸν παραπικραίνοντα Οὐκ ἐπίστασθε τί ἦν ταῦτα; εἰπόν Ὅταν ἔλθῃ βασιλεὺς Βαβυλῶνος ἐπὶ Ιερουσαληµ, καὶ λήµψεται τὸν βασιλέα αὐτῆς καὶ τοὺς ἄρχοντας αὐτῆς καὶ ἄξει αὐτοὺς πρὸς ἑαυτὸν εἰς Βαβυλῶνα. (13) καὶ λήµψεται ἐκ τοῦ σπέρµατος τῆς βασιλείας καὶ διαθήσεται πρὸς αὐτὸν διαθήκην καὶ εἰσάξει αὐτὸν ἐν ἀρᾷ· καὶ τοὺς ἡγουµένους τῆς γῆς λήµψεται (14) τοῦ γενέσθαι εἰς βασιλείαν ἀσθενῆ τὸ καθόλου µὴ ἐπαίρεσθαι τοῦ φυλάσσειν τὴν διαθήκην αὐτοῦ καὶ ἱστάνειν αὐτήν. (15) καὶ ἀποστήσεται ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ ἐξαποστέλλειν ἀγγέλους ἑαυτοῦ εἰς Αἴγυπτον τοῦ δοῦναι αὐτῷ ἵππους καὶ λαὸν πολύν. εἰ κατευθυνεῖ; εἰ διασωθήσεται ὁ ποιῶν ἐναντία; καὶ παραβαίνων διαθήκην εἰ σωθήσεται; (16) ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος, ἐὰν µὴ ἐν ᾧ τόπῳ ὁ βασιλεὺς ὁ βασιλεύσας αὐτόν, ὃς ἠτίµωσεν τὴν ἀράν µου καὶ ὃς παρέβη τὴν διαθήκην µου, µετ’ αὐτοῦ ἐν µέσῳ Βαβυλῶνος τελευτήσει. (17) καὶ οὐκ ἐν δυνάµει µεγάλῃ οὐδ’ ἐν ὄχλῳ πολλῷ ποιήσει πρὸς αὐτὸν Φαραω πόλεµον, ἐν χαρακοβολίᾳ καὶ ἐν οἰκοδοµῇ βελοστάσεων τοῦ ἐξᾶραι ψυχάς. (18) καὶ ἠτίµωσεν ὁρκωµοσίαν τοῦ παραβῆναι διαθήκην, καὶ ἰδοὺ δέδωκεν τὴν χεῖρα αὐτοῦ καὶ πάντα ταῦτα ἐποίησεν αὐτῷ· µὴ σωθήσεται; (19) διὰ τοῦτο εἰπόν Τάδε λέγει κύριος Ζῶ ἐγὼ ἐὰν µὴ τὴν διαθήκην µου, ἣν παρέβη, καὶ τὴν ὁρκωµοσίαν µου, ἣν ἠτίµωσεν, καὶ δώσω αὐτὰ εἰς κεφαλὴν αὐτοῦ. (20) καὶ ἐκπετάσω ἐπ’ αὐτὸν τὸ δίκτυόν µου, καὶ ἁλώσεται ἐν τῇ περιοχῇ αὐτοῦ. (21) ἐν πάσῃ παρατάξει αὐτοῦ ἐν ῥοµφαίᾳ πεσοῦνται, καὶ τοὺς καταλοίπους εἰς πάντα ἄνεµον διασπερῶ· καὶ ἐπιγνώσεσθε διότι ἐγὼ κύριος λελάληκα. — (22) διότι τάδε λέγει κύριος Καὶ λήµψοµαι ἐγὼ ἐκ τῶν ἐπιλέκτων τῆς κέδρου, ἐκ κορυφῆς καρδίας αὐτῶν ἀποκνιῶ καὶ καταφυτεύσω ἐγὼ ἐπ’ ὄρος ὑψηλόν· καὶ κρεµάσω αὐτὸν (23) ἐν ὄρει µετεώρῳ τοῦ Ισραηλ καὶ καταφυτεύσω, καὶ ἐξοίσει βλαστὸν καὶ ποιήσει καρπὸν καὶ ἔσται εἰς κέδρον µεγάλην, καὶ ἀναπαύσεται ὑποκάτω αὐτοῦ πᾶν θηρίον, καὶ πᾶν πετεινὸν ὑπὸ τὴν σκιὰν αὐτοῦ ἀναπαύσεται, τὰ κλήµατα αὐτοῦ ἀποκατασταθήσεται. (24) καὶ γνώσονται πάντα τὰ ξύλα τοῦ πεδίου διότι ἐγὼ κύριος ὁ ταπεινῶν ξύλον ὑψηλὸν καὶ ὑψῶν ξύλον ταπεινὸν καὶ ξηραίνων ξύλον χλωρὸν καὶ ἀναθάλλων ξύλον ξηρόν· ἐγὼ κύριος λελάληκα καὶ ποιήσω.

18

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, τί ὑµῖν ἡ παραβολὴ αὕτη ἐν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ λέγοντες Οἱ πατέρες ἔφαγον ὄµφακα, καὶ οἱ ὀδόντες τῶν τέκνων ἐγοµφίασαν; (3) ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος, ἐὰν γένηται ἔτι λεγοµένη ἡ παραβολὴ αὕτη ἐν τῷ Ισραηλ· (4) ὅτι πᾶσαι αἱ ψυχαὶ ἐµαί εἰσιν· ὃν τρόπον ἡ ψυχὴ τοῦ πατρός, οὕτως καὶ ἡ ψυχὴ τοῦ υἱοῦ, ἐµαί εἰσιν· ἡ ψυχὴ ἡ ἁµαρτάνουσα, αὕτη ἀποθανεῖται. — (5) ὁ δὲ ἄνθρωπος, ὃς ἔσται δίκαιος, ὁ ποιῶν κρίµα καὶ δικαιοσύνην, (6) ἐπὶ τῶν ὀρέων οὐ φάγεται καὶ τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ οὐ µὴ ἐπάρῃ πρὸς τὰ ἐνθυµήµατα οἴκου Ισραηλ καὶ τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον αὐτοῦ οὐ µὴ µιάνῃ καὶ πρὸς γυναῖκα ἐν ἀφέδρῳ οὖσαν οὐ προσεγγιεῖ (7) καὶ ἄνθρωπον οὐ µὴ καταδυναστεύσῃ, ἐνεχυρασµὸν ὀφείλοντος ἀποδώσει καὶ ἅρπαγµα οὐχ ἁρπᾶται, τὸν ἄρτον αὐτοῦ τῷ πεινῶντι δώσει καὶ γυµνὸν περιβαλεῖ (8) καὶ τὸ ἀργύριον αὐτοῦ ἐπὶ τόκῳ οὐ δώσει καὶ πλεονασµὸν οὐ λήµψεται καὶ ἐξ ἀδικίας ἀποστρέψει τὴν χεῖρα αὐτοῦ, κρίµα δίκαιον ποιήσει ἀνὰ µέσον ἀνδρὸς καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ πλησίον αὐτοῦ (9) καὶ τοῖς προστάγµασίν µου πεπόρευται καὶ τὰ δικαιώµατά µου πεφύλακται τοῦ ποιῆσαι αὐτά, δίκαιος οὗτός ἐστιν, ζωῇ ζήσεται, λέγει κύριος. — (10) καὶ ἐὰν γεννήσῃ υἱὸν λοιµὸν ἐκχέοντα αἷµα καὶ ποιοῦντα ἁµαρτήµατα, (11) ἐν τῇ ὁδῷ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ τοῦ δικαίου οὐκ ἐπορεύθη, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ὀρέων ἔφαγεν καὶ τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον αὐτοῦ ἐµίανεν (12) καὶ πτωχὸν καὶ πένητα κατεδυνάστευσεν καὶ ἅρπαγµα ἥρπασεν καὶ ἐνεχυρασµὸν οὐκ ἀπέδωκεν καὶ εἰς τὰ εἴδωλα ἔθετο τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ, ἀνοµίαν πεποίηκεν, (13) µετὰ τόκου ἔδωκε καὶ πλεονασµὸν ἔλαβεν, οὗτος ζωῇ οὐ ζήσεται, πάσας τὰς ἀνοµίας ταύτας ἐποίησεν, θανάτῳ θανατωθήσεται, τὸ αἷµα αὐτοῦ ἐπ’ αὐτὸν ἔσται. — (14) ἐὰν δὲ γεννήσῃ υἱόν, καὶ ἴδῃ πάσας τὰς ἁµαρτίας τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἃς ἐποίησεν, καὶ φοβηθῇ καὶ µὴ ποιήσῃ κατὰ ταύτας, (15) ἐπὶ τῶν ὀρέων οὐ βέβρωκεν καὶ τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτοῦ οὐκ ἔθετο εἰς τὰ ἐνθυµήµατα οἴκου Ισραηλ καὶ τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον αὐτοῦ οὐκ ἐµίανεν (16) καὶ ἄνθρωπον οὐ κατεδυνάστευσεν καὶ ἐνεχυρασµὸν οὐκ ἐνεχύρασεν καὶ ἅρπαγµα οὐχ ἥρπασεν, τὸν ἄρτον αὐτοῦ τῷ πεινῶντι ἔδωκεν καὶ γυµνὸν περιέβαλεν (17) καὶ ἀπ’ ἀδικίας ἀπέστρεψε τὴν χεῖρα αὐτοῦ, τόκον οὐδὲ πλεονασµὸν οὐκ ἔλαβεν, δικαιοσύνην ἐποίησεν καὶ ἐν τοῖς προστάγµασίν µου ἐπορεύθη, οὐ τελευτήσει ἐν ἀδικίαις πατρὸς αὐτοῦ, ζωῇ ζήσεται. (18) ὁ δὲ πατὴρ αὐτοῦ ἐὰν θλίψει θλίψῃ καὶ ἁρπάσῃ ἅρπαγµα, ἐναντία ἐποίησεν ἐν µέσῳ τοῦ λαοῦ µου καὶ ἀποθανεῖται ἐν τῇ ἀδικίᾳ αὐτοῦ. — (19) καὶ ἐρεῖτε Τί ὅτι οὐκ ἔλαβεν τὴν ἀδικίαν ὁ υἱὸς τοῦ πατρὸς αὐτοῦ; ὅτι ὁ υἱὸς δικαιοσύνην καὶ ἔλεος ἐποίησεν, πάντα τὰ νόµιµά µου συνετήρησεν καὶ ἐποίησεν αὐτά· ζωῇ ζήσεται. (20) ἡ δὲ ψυχὴ ἡ ἁµαρτάνουσα ἀποθανεῖται· ὁ δὲ υἱὸς οὐ λήµψεται τὴν ἀδικίαν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, οὐδὲ ὁ πατὴρ λήµψεται τὴν ἀδικίαν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ· δικαιοσύνη δικαίου ἐπ’ αὐτὸν ἔσται, καὶ ἀνοµία ἀνόµου ἐπ’ αὐτὸν ἔσται. (21) καὶ ὁ ἄνοµος ἐὰν ἀποστρέψῃ ἐκ πασῶν τῶν ἀνοµιῶν αὐτοῦ, ὧν ἐποίησεν, καὶ φυλάξηται πάσας τὰς ἐντολάς µου καὶ ποιήσῃ δικαιοσύνην καὶ ἔλεος, ζωῇ ζήσεται, οὐ µὴ ἀποθάνῃ. (22) πάντα τὰ παραπτώµατα αὐτοῦ, ὅσα ἐποίησεν, οὐ µνησθήσεται· ἐν τῇ δικαιοσύνῃ αὐτοῦ, ᾗ ἐποίησεν, ζήσεται. (23) µὴ θελήσει θελήσω τὸν θάνατον τοῦ ἀνόµου, λέγει κύριος, ὡς τὸ ἀποστρέψαι αὐτὸν ἐκ τῆς ὁδοῦ τῆς πονηρᾶς καὶ ζῆν αὐτόν; (24) ἐν δὲ τῷ ἀποστρέψαι δίκαιον ἐκ τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ καὶ ποιήσῃ ἀδικίαν κατὰ πάσας τὰς ἀνοµίας, ἃς ἐποίησεν ὁ ἄνοµος, πᾶσαι αἱ δικαιοσύναι αὐτοῦ, ἃς ἐποίησεν, οὐ µὴ µνησθῶσιν· ἐν τῷ παραπτώµατι αὐτοῦ, ᾧ παρέπεσεν, καὶ ἐν ταῖς ἁµαρτίαις αὐτοῦ, αἷς ἥµαρτεν, ἐν αὐταῖς ἀποθανεῖται. — (25) καὶ εἴπατε Οὐ κατευθύνει ἡ ὁδὸς κυρίου. ἀκούσατε δή, πᾶς οἶκος Ισραηλ· µὴ ἡ ὁδός µου οὐ κατευθύνει; οὐχὶ ἡ ὁδὸς ὑµῶν οὐ κατευθύνει; (26) ἐν τῷ ἀποστρέψαι τὸν δίκαιον ἐκ τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ καὶ ποιήσῃ παράπτωµα καὶ ἀποθάνῃ, ἐν τῷ παραπτώµατι, ᾧ ἐποίησεν, ἐν αὐτῷ ἀποθανεῖται. (27) καὶ ἐν τῷ ἀποστρέψαι ἄνοµον ἀπὸ τῆς ἀνοµίας αὐτοῦ, ἧς ἐποίησεν, καὶ ποιήσῃ κρίµα καὶ δικαιοσύνην, οὗτος τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐφύλαξεν (28) καὶ ἀπέστρεψεν ἐκ πασῶν τῶν ἀσεβειῶν αὐτοῦ, ὧν ἐποίησεν, ζωῇ ζήσεται, οὐ µὴ ἀποθάνῃ. (29) καὶ λέγουσιν ὁ οἶκος τοῦ Ισραηλ Οὐ κατορθοῖ ἡ ὁδὸς κυρίου. µὴ ἡ ὁδός µου οὐ κατορθοῖ, οἶκος Ισραηλ; οὐχὶ ἡ ὁδὸς ὑµῶν οὐ κατορθοῖ; (30) ἕκαστον κατὰ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ κρινῶ ὑµᾶς, οἶκος Ισραηλ, λέγει κύριος· ἐπιστράφητε καὶ ἀποστρέψατε ἐκ πασῶν τῶν ἀσεβειῶν ὑµῶν, καὶ οὐκ ἔσονται ὑµῖν εἰς κόλασιν ἀδικίας. (31) ἀπορρίψατε ἀπὸ ἑαυτῶν πάσας τὰς ἀσεβείας ὑµῶν, ἃς ἠσεβήσατε εἰς ἐµέ, καὶ ποιήσατε ἑαυτοῖς καρδίαν καινὴν καὶ πνεῦµα καινόν· καὶ ἵνα τί ἀποθνῄσκετε, οἶκος Ισραηλ; (32) διότι οὐ θέλω τὸν θάνατον τοῦ ἀποθνῄσκοντος, λέγει κύριος.

19

(1) Καὶ σὺ λαβὲ θρῆνον ἐπὶ τὸν ἄρχοντα τοῦ Ισραηλ (2) καὶ ἐρεῖς Τί ἡ µήτηρ σου; σκύµνος· ἐν µέσῳ λεόντων ἐγενήθη, ἐν µέσῳ λεόντων ἐπλήθυνεν σκύµνους αὐτῆς. (3) καὶ ἀπεπήδησεν εἷς τῶν σκύµνων αὐτῆς, λέων ἐγένετο καὶ ἔµαθεν τοῦ ἁρπάζειν ἁρπάγµατα, ἀνθρώπους ἔφαγεν. (4) καὶ ἤκουσαν κατ’ αὐτοῦ ἔθνη, ἐν τῇ διαφθορᾷ αὐτῶν συνελήµφθη, καὶ ἤγαγον αὐτὸν ἐν κηµῷ εἰς γῆν Αἰγύπτου. (5) καὶ εἶδεν ὅτι ἀπῶσται ἀπ’ αὐτῆς καὶ ἀπώλετο ἡ ὑπόστασις αὐτῆς, καὶ ἔλαβεν ἄMον ἐκ τῶν σκύµνων αὐτῆς, λέοντα ἔταξεν αὐτόν. (6) καὶ ἀνεστρέφετο ἐν µέσῳ λεόντων, λέων ἐγένετο καὶ ἔµαθεν ἁρπάζειν ἁρπάγµατα, ἀνθρώπους ἔφαγεν· (7) καὶ ἐνέµετο τῷ θράσει αὐτοῦ καὶ τὰς πόλεις αὐτῶν ἐξηρήµωσεν καὶ ἠφάνισεν γῆν καὶ τὸ πλήρωµα αὐτῆς ἀπὸ φωνῆς ὠρύµατος αὐτοῦ. (8) καὶ ἔδωκαν ἐπ’ αὐτὸν ἔθνη ἐκ χωρῶν κυκλόθεν καὶ ἐξεπέτασαν ἐπ’ αὐτὸν δίκτυα αὐτῶν, ἐν διαφθορᾷ αὐτῶν συνελήµφθη· (9) καὶ ἔθεντο αὐτὸν ἐν κηµῷ καὶ ἐν γαλεάγρᾳ, ἦλθεν πρὸς βασιλέα Βαβυλῶνος, καὶ εἰσήγαγεν αὐτὸν εἰς φυλακήν, ὅπως µὴ ἀκουσθῇ ἡ φωνὴ αὐτοῦ ἐπὶ τὰ ὄρη τοῦ Ισραηλ. — (10) ἡ µήτηρ σου ὡς ἄµπελος, ὡς ἄνθος ἐν ῥόᾳ ἐν ὕδατι πεφυτευµένη, ὁ καρπὸς αὐτῆς καὶ ὁ βλαστὸς αὐτῆς ἐγένετο ἐξ ὕδατος πολλοῦ. (11) καὶ ἐγένετο αὐτῇ ῥάβδος ἰσχύος ἐπὶ φυλὴν ἡγουµένων, καὶ ὑψώθη τῷ µεγέθει αὐτῆς ἐν µέσῳ στελεχῶν καὶ εἶδεν τὸ µέγεθος αὐτῆς ἐν πλήθει κληµάτων αὐτῆς. (12) καὶ κατεκλάσθη ἐν θυµῷ, ἐπὶ γῆν ἐρρίφη, καὶ ἄνεµος ὁ καύσων ἐξήρανεν τὰ ἐκλεκτὰ αὐτῆς· ἐξεδικήθη καὶ ἐξηράνθη ἡ ῥάβδος ἰσχύος αὐτῆς, πῦρ ἀνήλωσεν αὐτήν. (13) καὶ νῦν πεφύτευκαν αὐτὴν ἐν τῇ ἐρήµῳ, ἐν γῇ ἀνύδρῳ· (14) καὶ ἐξῆλθεν πῦρ ἐκ ῥάβδου ἐκλεκτῶν αὐτῆς καὶ κατέφαγεν αὐτήν, καὶ οὐκ ἦν ἐν αὐτῇ ῥάβδος ἰσχύος. φυλὴ εἰς παραβολὴν θρήνου ἐστὶν καὶ ἔσται εἰς θρῆνον.

20

(1) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἔτει τῷ ἑβδόµῳ ἐν τῷ πέµπτῳ µηνὶ δεκάτῃ τοῦ µηνὸς ἦλθον ἄνδρες ἐκ τῶν πρεσβυτέρων οἴκου Ισραηλ ἐπερωτῆσαι τὸν κύριον καὶ ἐκάθισαν πρὸ προσώπου µου. (2) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (3) Υἱὲ ἀνθρώπου, λάλησον πρὸς τοὺς πρεσβυτέρους τοῦ Ισραηλ καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Τάδε λέγει κύριος Εἰ ἐπερωτῆσαί µε ὑµεῖς ἔρχεσθε; ζῶ ἐγὼ εἰ ἀποκριθήσοµαι ὑµῖν, λέγει κύριος; (4) εἰ ἐκδικήσω αὐτοὺς ἐκδικήσει; υἱὲ ἀνθρώπου, τὰς ἀνοµίας τῶν πατέρων αὐτῶν διαµάρτυραι αὐτοῖς (5) καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Τάδε λέγει κύριος Ἀφ’ ἧς ἡµέρας ᾑρέτισα τὸν οἶκον Ισραηλ καὶ ἐγνωρίσθην τῷ σπέρµατι οἴκου Ιακωβ καὶ ἐγνώσθην αὐτοῖς ἐν γῇ Αἰγύπτου καὶ ἀντελαβόµην τῇ χειρί µου αὐτῶν λέγων Ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν, (6) ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ ἀντελαβόµην τῇ χειρί µου αὐτῶν τοῦ ἐξαγαγεῖν αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου εἰς τὴν γῆν, ἣν ἡτοίµασα αὐτοῖς, γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι, κηρίον ἐστὶν παρὰ πᾶσαν τὴν γῆν. (7) καὶ εἶπα πρὸς αὐτούς Ἕκαστος τὰ βδελύγµατα τῶν ὀφθαλµῶν αὐτοῦ ἀπορριψάτω, καὶ ἐν τοῖς ἐπιτηδεύµασιν Αἰγύπτου µὴ µιαίνεσθε· ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (8) καὶ ἀπέστησαν ἀπ’ ἐµοῦ καὶ οὐκ ἠθέλησαν εἰσακοῦσαί µου, τὰ βδελύγµατα τῶν ὀφθαλµῶν αὐτῶν οὐκ ἀπέρριψαν καὶ τὰ ἐπιτηδεύµατα Αἰγύπτου οὐκ ἐγκατέλιπον. καὶ εἶπα τοῦ ἐκχέαι τὸν θυµόν µου ἐπ’ αὐτοὺς τοῦ συντελέσαι τὴν ὀργήν µου ἐν αὐτοῖς ἐν µέσῳ γῆς Αἰγύπτου. (9) καὶ ἐποίησα ὅπως τὸ ὄνοµά µου τὸ παράπαν µὴ βεβηλωθῇ ἐνώπιον τῶν ἐθνῶν, ὧν αὐτοί εἰσιν ἐν µέσῳ αὐτῶν, ἐν οἷς ἐγνώσθην πρὸς αὐτοὺς ἐνώπιον αὐτῶν τοῦ ἐξαγαγεῖν αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου. (10) καὶ ἐξήγαγον αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου καὶ ἤγαγον αὐτοὺς εἰς τὴν ἔρηµον (11) καὶ ἔδωκα αὐτοῖς τὰ προστάγµατά µου καὶ τὰ δικαιώµατά µου ἐγνώρισα αὐτοῖς, ὅσα ποιήσει αὐτὰ ἄνθρωπος καὶ ζήσεται ἐν αὐτοῖς. (12) καὶ τὰ σάββατά µου ἔδωκα αὐτοῖς τοῦ εἶναι εἰς σηµεῖον ἀνὰ µέσον ἐµοῦ καὶ ἀνὰ µέσον αὐτῶν τοῦ γνῶναι αὐτοὺς διότι ἐγὼ κύριος ὁ ἁγιάζων αὐτούς. (13) καὶ εἶπα πρὸς τὸν οἶκον τοῦ Ισραηλ ἐν τῇ ἐρήµῳ Ἐν τοῖς προστάγµασίν µου πορεύεσθε. καὶ οὐκ ἐπορεύθησαν καὶ τὰ δικαιώµατά µου ἀπώσαντο, ἃ ποιήσει αὐτὰ ἄνθρωπος καὶ ζήσεται ἐν αὐτοῖς, καὶ τὰ σάββατά µου ἐβεβήλωσαν σφόδρα. καὶ εἶπα τοῦ ἐκχέαι τὸν θυµόν µου ἐπ’ αὐτοὺς ἐν τῇ ἐρήµῳ τοῦ ἐξαναλῶσαι αὐτούς. (14) καὶ ἐποίησα ὅπως τὸ ὄνοµά µου τὸ παράπαν µὴ βεβηλωθῇ ἐνώπιον τῶν ἐθνῶν, ὧν ἐξήγαγον αὐτοὺς κατ’ ὀφθαλµοὺς αὐτῶν. (15) καὶ ἐγὼ ἐξῆρα τὴν χεῖρά µου ἐπ’ αὐτοὺς ἐν τῇ ἐρήµῳ τὸ παράπαν τοῦ µὴ εἰσαγαγεῖν αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν, ἣν ἔδωκα αὐτοῖς, γῆν ῥέουσαν γάλα καὶ µέλι, κηρίον ἐστὶν παρὰ πᾶσαν τὴν γῆν, (16) ἀνθ’ ὧν τὰ δικαιώµατά µου ἀπώσαντο καὶ ἐν τοῖς προστάγµασίν µου οὐκ ἐπορεύθησαν ἐν αὐτοῖς καὶ τὰ σάββατά µου ἐβεβήλουν καὶ ὀπίσω τῶν ἐνθυµηµάτων τῶν καρδιῶν αὐτῶν ἐπορεύοντο. (17) καὶ ἐφείσατο ὁ ὀφθαλµός µου ἐπ’ αὐτοὺς τοῦ ἐξαλεῖψαι αὐτοὺς καὶ οὐκ ἐποίησα αὐτοὺς εἰς συντέλειαν ἐν τῇ ἐρήµῳ. (18) καὶ εἶπα πρὸς τὰ τέκνα αὐτῶν ἐν τῇ ἐρήµῳ Ἐν τοῖς νοµίµοις τῶν πατέρων ὑµῶν µὴ πορεύεσθε καὶ τὰ δικαιώµατα αὐτῶν µὴ φυλάσσεσθε καὶ ἐν τοῖς ἐπιτηδεύµασιν αὐτῶν µὴ συναναµίσγεσθε καὶ µὴ µιαίνεσθε· (19) ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν, ἐν τοῖς προστάγµασίν µου πορεύεσθε καὶ τὰ δικαιώµατά µου φυλάσσεσθε καὶ ποιεῖτε αὐτὰ (20) καὶ τὰ σάββατά µου ἁγιάζετε, καὶ ἔστω εἰς σηµεῖον ἀνὰ µέσον ἐµοῦ καὶ ὑµῶν τοῦ γινώσκειν διότι ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν. (21) καὶ παρεπίκρανάν µε καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν, ἐν τοῖς προστάγµασίν µου οὐκ ἐπορεύθησαν, καὶ τὰ δικαιώµατά µου οὐκ ἐφυλάξαντο τοῦ ποιεῖν αὐτά, ἃ ποιήσει ἄνθρωπος καὶ ζήσεται ἐν αὐτοῖς, καὶ τὰ σάββατά µου ἐβεβήλουν. καὶ εἶπα τοῦ ἐκχέαι τὸν θυµόν µου ἐπ’ αὐτοὺς ἐν τῇ ἐρήµῳ τοῦ συντελέσαι τὴν ὀργήν µου ἐπ’ αὐτούς· (22) καὶ ἐποίησα ὅπως τὸ ὄνοµά µου τὸ παράπαν µὴ βεβηλωθῇ ἐνώπιον τῶν ἐθνῶν, ὧν ἐξήγαγον αὐτοὺς κατ’ ὀφθαλµοὺς αὐτῶν. (23) καὶ ἐξῆρα τὴν χεῖρά µου ἐπ’ αὐτοὺς ἐν τῇ ἐρήµῳ τοῦ διασκορπίσαι αὐτοὺς ἐν τοῖς ἔθνεσιν καὶ διασπεῖραι αὐτοὺς ἐν ταῖς χώραις, (24) ἀνθ’ ὧν τὰ δικαιώµατά µου οὐκ ἐποίησαν καὶ τὰ προστάγµατά µου ἀπώσαντο καὶ τὰ σάββατά µου ἐβεβήλουν, καὶ ὀπίσω τῶν ἐνθυµηµάτων τῶν πατέρων αὐτῶν ἦσαν οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτῶν. (25) καὶ ἐγὼ ἔδωκα αὐτοῖς προστάγµατα οὐ καλὰ καὶ δικαιώµατα ἐν οἷς οὐ ζήσονται ἐν αὐτοῖς. (26) καὶ µιανῶ αὐτοὺς ἐν τοῖς δόµασιν αὐτῶν ἐν τῷ διαπορεύεσθαί µε πᾶν διανοῖγον µήτραν ὅπως ἀφανίσω αὐτούς. (27) Διὰ τοῦτο λάλησον πρὸς τὸν οἶκον τοῦ Ισραηλ, υἱὲ ἀνθρώπου, καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Τάδε λέγει κύριος Ἕως τούτου παρώργισάν µε οἱ πατέρες ὑµῶν ἐν τοῖς παραπτώµασιν αὐτῶν, ἐν οἷς παρέπεσον εἰς ἐµέ. (28) καὶ εἰσήγαγον αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν, ἣν ἦρα τὴν χεῖρά µου τοῦ δοῦναι αὐτοῖς, καὶ εἶδον πᾶν βουνὸν ὑψηλὸν καὶ πᾶν ξύλον κατάσκιον καὶ ἔθυσαν ἐκεῖ τοῖς θεοῖς αὐτῶν καὶ ἔταξαν ἐκεῖ ὀσµὴν εὐωδίας καὶ ἔσπεισαν ἐκεῖ σπονδὰς αὐτῶν. (29) καὶ εἶπον πρὸς αὐτούς Τί ἐστιν Αβαµα, ὅτι ὑµεῖς εἰσπορεύεσθε ἐκεῖ; καὶ ἐπεκάλεσαν τὸ ὄνοµα αὐτοῦ Αβαµα ἕως τῆς σήµερον ἡµέρας. (30) διὰ τοῦτο εἰπὸν πρὸς τὸν οἶκον τοῦ Ισραηλ Τάδε λέγει κύριος Εἰ ἐν ταῖς ἀνοµίαις τῶν πατέρων ὑµῶν ὑµεῖς µιαίνεσθε καὶ ὀπίσω τῶν βδελυγµάτων αὐτῶν ὑµεῖς ἐκπορνεύετε; (31) καὶ ἐν ταῖς ἀπαρχαῖς τῶν δοµάτων ὑµῶν ἐν τοῖς ἀφορισµοῖς ὑµεῖς µιαίνεσθε ἐν πᾶσιν τοῖς ἐνθυµήµασιν ὑµῶν ἕως τῆς σήµερον ἡµέρας. καὶ ἐγὼ ἀποκριθῶ ὑµῖν, οἶκος τοῦ Ισραηλ; ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος, εἰ ἀποκριθήσοµαι ὑµῖν, καὶ εἰ ἀναβήσεται ἐπὶ τὸ πνεῦµα ὑµῶν τοῦτο. (32) καὶ οὐκ ἔσται ὃν τρόπον ὑµεῖς λέγετε Ἐσόµεθα ὡς τὰ ἔθνη καὶ ὡς αἱ φυλαὶ τῆς γῆς τοῦ λατρεύειν ξύλοις καὶ λίθοις. (33) διὰ τοῦτο ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος, ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ ἐν βραχίονι ὑψηλῷ καὶ ἐν θυµῷ κεχυµένῳ βασιλεύσω ἐφ’ ὑµᾶς· (34) καὶ ἐξάξω ὑµᾶς ἐκ τῶν λαῶν καὶ εἰσδέξοµαι ὑµᾶς ἐκ τῶν χωρῶν, οὗ διεσκορπίσθητε ἐν αὐταῖς, ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ ἐν βραχίονι ὑψηλῷ καὶ ἐν θυµῷ κεχυµένῳ· (35) καὶ ἄξω ὑµᾶς εἰς τὴν ἔρηµον τῶν λαῶν καὶ διακριθήσοµαι πρὸς ὑµᾶς ἐκεῖ πρόσωπον κατὰ πρόσωπον. (36) ὃν τρόπον διεκρίθην πρὸς τοὺς πατέρας ὑµῶν ἐν τῇ ἐρήµῳ γῆς Αἰγύπτου, οὕτως κρινῶ ὑµᾶς, λέγει κύριος· (37) καὶ διάξω ὑµᾶς ὑπὸ τὴν ῥάβδον µου καὶ εἰσάξω ὑµᾶς ἐν ἀριθµῷ (38) καὶ ἐκλέξω ἐξ ὑµῶν τοὺς ἀσεβεῖς καὶ τοὺς ἀφεστηκότας, διότι ἐκ τῆς παροικεσίας αὐτῶν ἐξάξω αὐτούς, καὶ εἰς τὴν γῆν τοῦ Ισραηλ οὐκ εἰσελεύσονται· καὶ ἐπιγνώσεσθε διότι ἐγὼ κύριος. (39) καὶ ὑµεῖς, οἶκος Ισραηλ, τάδε λέγει κύριος κύριος Ἕκαστος τὰ ἐπιτηδεύµατα αὐτοῦ ἐξάρατε· καὶ µετὰ ταῦτα εἰ µὴ ὑµεῖς εἰσακούετέ µου καὶ τὸ ὄνοµά µου τὸ ἅγιον οὐ βεβηλώσετε οὐκέτι ἐν τοῖς δώροις ὑµῶν καὶ ἐν τοῖς ἐπιτηδεύµασιν ὑµῶν· (40) διότι ἐπὶ τοῦ ὄρους τοῦ ἁγίου µου, ἐπ’ ὄρους ὑψηλοῦ, λέγει κύριος κύριος, ἐκεῖ δουλεύσουσίν µοι πᾶς οἶκος Ισραηλ εἰς τέλος, καὶ ἐκεῖ προσδέξοµαι καὶ ἐκεῖ ἐπισκέψοµαι τὰς ἀπαρχὰς ὑµῶν καὶ τὰς ἀπαρχὰς τῶν ἀφορισµῶν ὑµῶν ἐν πᾶσιν τοῖς ἁγιάσµασιν ὑµῶν· (41) ἐν ὀσµῇ εὐωδίας προσδέξοµαι ὑµᾶς ἐν τῷ ἐξαγαγεῖν µε ὑµᾶς ἐκ τῶν λαῶν καὶ εἰσδέχεσθαι ὑµᾶς ἐκ τῶν χωρῶν, ἐν αἷς διεσκορπίσθητε ἐν αὐταῖς, καὶ ἁγιασθήσοµαι ἐν ὑµῖν κατ’ ὀφθαλµοὺς τῶν λαῶν. (42) καὶ ἐπιγνώσεσθε διότι ἐγὼ κύριος ἐν τῷ εἰσαγαγεῖν µε ὑµᾶς εἰς τὴν γῆν τοῦ Ισραηλ εἰς τὴν γῆν, εἰς ἣν ἦρα τὴν χεῖρά µου τοῦ δοῦναι αὐτὴν τοῖς πατράσιν ὑµῶν. (43) καὶ µνησθήσεσθε ἐκεῖ τὰς ὁδοὺς ὑµῶν καὶ τὰ ἐπιτηδεύµατα ὑµῶν, ἐν οἷς ἐµιαίνεσθε ἐν αὐτοῖς, καὶ κόψεσθε τὰ πρόσωπα ὑµῶν ἐν πάσαις ταῖς κακίαις ὑµῶν. (44) καὶ ἐπιγνώσεσθε διότι ἐγὼ κύριος ἐν τῷ ποιῆσαί µε οὕτως ὑµῖν ὅπως τὸ ὄνοµά µου µὴ βεβηλωθῇ κατὰ τὰς ὁδοὺς ὑµῶν τὰς κακὰς καὶ κατὰ τὰ ἐπιτηδεύµατα ὑµῶν τὰ διεφθαρµένα, λέγει κύριος. (45) Καὶ ἐγένετο λόγος Κυρίου πρὸς μὲ λέγων (46) Υἱὲ ἀνθρώπου, στήρισον τὸ πρόσωπόν σου ἐπὶ Θαιμὰν καὶ ἐπίβλεψον ἐπὶ Δαγὼν καὶ προφήτευσον ἐπὶ δρυμὸν ἡγούμενον Νάγεβ, (47) καὶ ἐρεῖς τῷ δρυμῷ Νάγεβ Ἄκουε λόγον Κυρίου Τάδε λέγει κύριος Κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἀνάπτω ἐν σοὶ πῦρ, καὶ καταφάγεται ἐν σοὶ ξύλον χλωρὸν καὶ πᾶν ξύλον ξηρόν, οὐ σβεσθήσεται ἡ φλὸξ ἡ ἐξαφθεῖσα, καὶ κατακαυθήσεται ἐν αὐτῇ πᾶν πρόσωπον ἀπὸ ἀπηλιώτου ἕως βορρᾶ. (48) καὶ ἐπιγνώσονται πᾶσα σὰρξ ὅτι ἐγὼ Κύριος ἐξέκαυσα αὐτό, οὐ σβεσθήσεται. (49) καὶ εἶπα Μηδαμῶς, κύριε Κύριε· αὐτοὶ λέγουσιν πρὸς μέ Οὐχὶ παραβολή ἐστιν λεγομένη αὕτη;

21

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, στήρισον τὸ πρόσωπόν σου ἐπὶ Θαιµαν καὶ ἐπίβλεψον ἐπὶ Δαρωµ καὶ προφήτευσον ἐπὶ δρυµὸν ἡγούµενον Ναγεβ (3) καὶ ἐρεῖς τῷ δρυµῷ Ναγεβ Ἄκουε λόγον κυρίου Τάδε λέγει κύριος κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἀνάπτω ἐν σοὶ πῦρ, καὶ καταφάγεται ἐν σοὶ πᾶν ξύλον χλωρὸν καὶ πᾶν ξύλον ξηρόν, οὐ σβεσθήσεται ἡ φλὸξ ἡ ἐξαφθεῖσα, καὶ κατακαυθήσεται ἐν αὐτῇ πᾶν πρόσωπον ἀπὸ ἀπηλιώτου ἕως βορρᾶ· (4) καὶ ἐπιγνώσονται πᾶσα σὰρξ ὅτι ἐγὼ κύριος ἐξέκαυσα αὐτό, καὶ οὐ σβεσθήσεται. (5) καὶ εἶπα Μηδαµῶς, κύριε κύριε· αὐτοὶ λέγουσιν πρός µε Οὐχὶ παραβολή ἐστιν λεγοµένη αὕτη; (6) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (7) Διὰ τοῦτο προφήτευσον, υἱὲ ἀνθρώπου, καὶ στήρισον τὸ πρόσωπόν σου ἐπὶ Ιερουσαληµ καὶ ἐπίβλεψον ἐπὶ τὰ ἅγια αὐτῶν καὶ προφητεύσεις ἐπὶ τὴν γῆν τοῦ Ισραηλ (8) καὶ ἐρεῖς πρὸς τὴν γῆν τοῦ Ισραηλ Ἰδοὺ ἐγὼ πρὸς σὲ καὶ ἐκσπάσω τὸ ἐγχειρίδιόν µου ἐκ τοῦ κολεοῦ αὐτοῦ καὶ ἐξολεθρεύσω ἐκ σοῦ ἄδικον καὶ ἄνοµον· (9) ἀνθ’ ὧν ἐξολεθρεύσω ἐκ σοῦ ἄδικον καὶ ἄνοµον, οὕτως ἐξελεύσεται τὸ ἐγχειρίδιόν µου ἐκ τοῦ κολεοῦ αὐτοῦ ἐπὶ πᾶσαν σάρκα ἀπὸ ἀπηλιώτου ἕως βορρᾶ· (10) καὶ ἐπιγνώσεται πᾶσα σὰρξ διότι ἐγὼ κύριος ἐξέσπασα τὸ ἐγχειρίδιόν µου ἐκ τοῦ κολεοῦ αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἀποστρέψει οὐκέτι. (11) καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, καταστέναξον ἐν συντριβῇ ὀσφύος σου καὶ ἐν ὀδύναις στενάξεις κατ’ ὀφθαλµοὺς αὐτῶν. (12) καὶ ἔσται ἐὰν εἴπωσιν πρὸς σέ Ἕνεκα τίνος σὺ στενάζεις; καὶ ἐρεῖς Ἐπὶ τῇ ἀγγελίᾳ, διότι ἔρχεται, καὶ θραυσθήσεται πᾶσα καρδία, καὶ πᾶσαι χεῖρες παραλυθήσονται, καὶ ἐκψύξει πᾶσα σὰρξ καὶ πᾶν πνεῦµα, καὶ πάντες µηροὶ µολυνθήσονται ὑγρασίᾳ· ἰδοὺ ἔρχεται καὶ ἔσται, λέγει κύριος κύριος. — (13) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (14) Υἱὲ ἀνθρώπου, προφήτευσον καὶ ἐρεῖς Τάδε λέγει κύριος Εἰπόν Ῥοµφαία ῥοµφαία, ὀξύνου καὶ θυµώθητι, (15) ὅπως σφάξῃς σφάγια, ὀξύνου ὅπως γένῃ εἰς στίλβωσιν, ἑτοίµη εἰς παράλυσιν σφάζε, ἐξουδένει ἀπωθοῦ πᾶν ξύλον. (16) καὶ ἔδωκεν αὐτὴν ἑτοίµην τοῦ κρατεῖν χεῖρα αὐτοῦ· ἐξηκονήθη ῥοµφαία, ἔστιν ἑτοίµη τοῦ δοῦναι αὐτὴν εἰς χεῖρα ἀποκεντοῦντος. (17) ἀνάκραγε καὶ ὀλόλυξον, υἱὲ ἀνθρώπου, ὅτι αὐτὴ ἐγένετο ἐν τῷ λαῷ µου, αὐτὴ ἐν πᾶσιν τοῖς ἀφηγουµένοις τοῦ Ισραηλ· παροικήσουσιν ἐπὶ ῥοµφαίᾳ, ἐγένετο ἐν τῷ λαῷ µου· διὰ τοῦτο κρότησον ἐπὶ τὴν χεῖρά σου. (18) ὅτι δεδικαίωται· καὶ τί, εἰ καὶ φυλὴ ἀπώσθη; οὐκ ἔσται, λέγει κύριος κύριος. (19) καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, προφήτευσον καὶ κρότησον χεῖρα ἐπὶ χεῖρα καὶ διπλασίασον ῥοµφαίαν· ἡ τρίτη ῥοµφαία τραυµατιῶν ἐστιν ῥοµφαία τραυµατιῶν ἡ µεγάλη καὶ ἐκστήσει αὐτούς, (20) ὅπως θραυσθῇ ἡ καρδία καὶ πληθυνθῶσιν οἱ ἀσθενοῦντες ἐπὶ πᾶσαν πύλην αὐτῶν· παραδέδονται εἰς σφάγια ῥοµφαίας, εὖ γέγονεν εἰς σφαγήν, εὖ γέγονεν εἰς στίλβωσιν. (21) διαπορεύου ὀξύνου ἐκ δεξιῶν καὶ ἐξ εὐωνύµων, οὗ ἂν τὸ πρόσωπόν σου ἐξεγείρηται. (22) καὶ ἐγὼ δὲ κροτήσω χεῖρά µου πρὸς χεῖρά µου καὶ ἐναφήσω τὸν θυµόν µου· ἐγὼ κύριος λελάληκα. — (23) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (24) Καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, διάταξον σεαυτῷ δύο ὁδοὺς τοῦ εἰσελθεῖν ῥοµφαίαν βασιλέως Βαβυλῶνος· ἐκ χώρας µιᾶς ἐξελεύσονται αἱ δύο, καὶ χεὶρ ἐν ἀρχῇ ὁδοῦ πόλεως· ἐπ’ ἀρχῆς (25) ὁδοῦ διατάξεις τοῦ εἰσελθεῖν ῥοµφαίαν ἐπὶ Ραββαθ υἱῶν Αµµων καὶ ἐπὶ τὴν Ιουδαίαν καὶ ἐπὶ Ιερουσαληµ ἐν µέσῳ αὐτῆς. (26) διότι στήσεται βασιλεὺς Βαβυλῶνος ἐπὶ τὴν ἀρχαίαν ὁδὸν ἐπ’ ἀρχῆς τῶν δύο ὁδῶν τοῦ µαντεύσασθαι µαντείαν, τοῦ ἀναβράσαι ῥάβδον καὶ ἐπερωτῆσαι ἐν τοῖς γλυπτοῖς καὶ ἡπατοσκοπήσασθαι ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ. (27) ἐγένετο τὸ µαντεῖον ἐπὶ Ιερουσαληµ τοῦ βαλεῖν χάρακα, τοῦ διανοῖξαι στόµα ἐν βοῇ, ὑψῶσαι φωνὴν µετὰ κραυγῆς, τοῦ βαλεῖν χάρακα ἐπὶ τὰς πύλας αὐτῆς καὶ βαλεῖν χῶµα καὶ οἰκοδοµῆσαι βελοστάσεις. (28) καὶ αὐτὸς αὐτοῖς ὡς µαντευόµενος µαντείαν ἐνώπιον αὐτῶν, καὶ αὐτὸς ἀναµιµνῄσκων ἀδικίας αὐτοῦ µνησθῆναι. (29) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἀνθ’ ὧν ἀνεµνήσατε τὰς ἀδικίας ὑµῶν ἐν τῷ ἀποκαλυφθῆναι τὰς ἀσεβείας ὑµῶν τοῦ ὁραθῆναι ἁµαρτίας ὑµῶν ἐν πάσαις ταῖς ἀσεβείαις ὑµῶν καὶ ἐν τοῖς ἐπιτηδεύµασιν ὑµῶν, ἀνθ’ ὧν ἀνεµνήσατε, ἐν τούτοις ἁλώσεσθε. (30) καὶ σύ, βέβηλε ἄνοµε ἀφηγούµενε τοῦ Ισραηλ, οὗ ἥκει ἡ ἡµέρα, ἐν καιρῷ ἀδικίας πέρας, (31) τάδε λέγει κύριος Ἀφείλου τὴν κίδαριν καὶ ἐπέθου τὸν στέφανον· αὕτη οὐ τοιαύτη ἔσται· ἐταπείνωσας τὸ ὑψηλὸν καὶ τὸ ταπεινὸν ὕψωσας. (32) Ἀδικίαν ἀδικίαν θήσοµαι αὐτήν, οὐδ’ αὕτη τοιαύτη ἔσται, ἕως οὗ ἔλθῃ ᾧ καθήκει, καὶ παραδώσω αὐτῷ. — (33) καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, προφήτευσον καὶ ἐρεῖς Τάδε λέγει κύριος πρὸς τοὺς υἱοὺς Αµµων καὶ πρὸς τὸν ὀνειδισµὸν αὐτῶν καὶ ἐρεῖς Ῥοµφαία ῥοµφαία ἐσπασµένη εἰς σφάγια καὶ ἐσπασµένη εἰς συντέλειαν, ἐγείρου ὅπως στίλβῃς (34) ἐν τῇ ὁράσει σου τῇ µαταίᾳ καὶ ἐν τῷ µαντεύεσθαί σε ψευδῆ τοῦ παραδοῦναί σε ἐπὶ τραχήλους τραυµατιῶν ἀνόµων, ὧν ἥκει ἡ ἡµέρα, ἐν καιρῷ ἀδικίας πέρας. (35) ἀπόστρεφε, µὴ καταλύσῃς ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ, ᾧ γεγέννησαι· ἐν τῇ γῇ τῇ ἰδίᾳ σου κρινῶ σε (36) καὶ ἐκχεῶ ἐπὶ σὲ ὀργήν µου, ἐν πυρὶ ὀργῆς µου ἐµφυσήσω ἐπὶ σὲ καὶ παραδώσω σε εἰς χεῖρας ἀνδρῶν βαρβάρων τεκταινόντων διαφθοράν. (37) ἐν πυρὶ ἔσῃ κατάβρωµα, τὸ αἷµά σου ἔσται ἐν µέσῳ τῆς γῆς σου· οὐ µὴ γένηταί σου µνεία, διότι ἐγὼ κύριος λελάληκα.

22

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, εἰ κρινεῖς τὴν πόλιν τῶν αἱµάτων; καὶ παράδειξον αὐτῇ πάσας τὰς ἀνοµίας αὐτῆς (3) καὶ ἐρεῖς Τάδε λέγει κύριος κύριος Ὦ πόλις ἐκχέουσα αἵµατα ἐν µέσῳ αὐτῆς τοῦ ἐλθεῖν καιρὸν αὐτῆς καὶ ποιοῦσα ἐνθυµήµατα καθ’ αὑτῆς τοῦ µιαίνειν αὐτήν, (4) ἐν τοῖς αἵµασιν αὐτῶν, οἷς ἐξέχεας, παραπέπτωκας καὶ ἐν τοῖς ἐνθυµήµασίν σου, οἷς ἐποίεις, ἐµιαίνου καὶ ἤγγισας τὰς ἡµέρας σου καὶ ἤγαγες καιρὸν ἐτῶν σου. διὰ τοῦτο δέδωκά σε εἰς ὄνειδος τοῖς ἔθνεσιν καὶ εἰς ἐµπαιγµὸν πάσαις ταῖς χώραις (5) ταῖς ἐγγιζούσαις πρὸς σὲ καὶ ταῖς µακρὰν ἀπεχούσαις ἀπὸ σοῦ, καὶ ἐµπαίξονται ἐν σοί Ἀκάθαρτος ἡ ὀνοµαστὴ καὶ πολλὴ ἐν ταῖς ἀνοµίαις. (6) ἰδοὺ οἱ ἀφηγούµενοι οἴκου Ισραηλ ἕκαστος πρὸς τοὺς συγγενεῖς αὐτοῦ συνανεφύροντο ἐν σοί, ὅπως ἐκχέωσιν αἷµα· (7) πατέρα καὶ µητέρα ἐκακολόγουν ἐν σοὶ καὶ πρὸς τὸν προσήλυτον ἀνεστρέφοντο ἐν ἀδικίαις ἐν σοί, ὀρφανὸν καὶ χήραν κατεδυνάστευον ἐν σοί· (8) καὶ τὰ ἅγιά µου ἐξουδένουν καὶ τὰ σάββατά µου ἐβεβήλουν ἐν σοί. (9) ἄνδρες λῃσταὶ ἐν σοί, ὅπως ἐκχέωσιν ἐν σοὶ αἷµα, καὶ ἐπὶ τῶν ὀρέων ἤσθοσαν ἐν σοί, ἀνόσια ἐποίουν ἐν µέσῳ σου. (10) αἰσχύνην πατρὸς ἀπεκάλυψαν ἐν σοὶ καὶ ἐν ἀκαθαρσίαις ἀποκαθηµένην ἐταπείνουν ἐν σοί· (11) ἕκαστος τὴν γυναῖκα τοῦ πλησίον αὐτοῦ ἠνοµοῦσαν, καὶ ἕκαστος τὴν νύµφην αὐτοῦ ἐµίαινεν ἐν ἀσεβείᾳ, καὶ ἕκαστος τὴν ἀδελφὴν αὐτοῦ θυγατέρα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἐταπείνουν ἐν σοί. (12) δῶρα ἐλαµβάνοσαν ἐν σοί, ὅπως ἐκχέωσιν αἷµα, τόκον καὶ πλεονασµὸν ἐλαµβάνοσαν ἐν σοί· καὶ συνετελέσω συντέλειαν κακίας σου τὴν ἐν καταδυναστείᾳ, ἐµοῦ δὲ ἐπελάθου, λέγει κύριος. (13) ἐὰν δὲ πατάξω χεῖρά µου πρὸς χεῖρά µου ἐφ’ οἷς συντετέλεσαι, οἷς ἐποίησας, καὶ ἐπὶ τοῖς αἵµασίν σου τοῖς γεγενηµένοις ἐν µέσῳ σου, (14) εἰ ὑποστήσεται ἡ καρδία σου; εἰ κρατήσουσιν αἱ χεῖρές σου ἐν ταῖς ἡµέραις, αἷς ἐγὼ ποιῶ ἐν σοί; ἐγὼ κύριος λελάληκα καὶ ποιήσω. (15) καὶ διασκορπιῶ σε ἐν τοῖς ἔθνεσιν καὶ διασπερῶ σε ἐν ταῖς χώραις, καὶ ἐκλείψει ἡ ἀκαθαρσία σου ἐκ σοῦ, (16) καὶ κατακληρονοµήσω ἐν σοὶ κατ’ ὀφθαλµοὺς τῶν ἐθνῶν· καὶ γνώσεσθε διότι ἐγὼ κύριος. — (17) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (18) Υἱὲ ἀνθρώπου, ἰδοὺ γεγόνασί µοι ὁ οἶκος Ισραηλ ἀναµεµειγµένοι πάντες χαλκῷ καὶ σιδήρῳ καὶ κασσιτέρῳ καὶ µολίβῳ, ἐν µέσῳ ἀργυρίου ἀναµεµειγµένος ἐστίν. (19) διὰ τοῦτο εἰπόν Τάδε λέγει κύριος Ἀνθ’ ὧν ἐγένεσθε πάντες εἰς σύγκρασιν µίαν, διὰ τοῦτο ἐγὼ εἰσδέχοµαι ὑµᾶς εἰς µέσον Ιερουσαληµ. (20) καθὼς εἰσδέχεται ἄργυρος καὶ χαλκὸς καὶ σίδηρος καὶ κασσίτερος καὶ µόλιβος εἰς µέσον καµίνου τοῦ ἐκφυσῆσαι εἰς αὐτὸ πῦρ τοῦ χωνευθῆναι, οὕτως εἰσδέξοµαι ὑµᾶς ἐν ὀργῇ µου καὶ συνάξω καὶ χωνεύσω ὑµᾶς (21) καὶ ἐκφυσήσω ἐφ’ ὑµᾶς ἐν πυρὶ ὀργῆς µου, καὶ χωνευθήσεσθε ἐν µέσῳ αὐτῆς. (22) ὃν τρόπον χωνεύεται ἀργύριον ἐν µέσῳ καµίνου, οὕτως χωνευθήσεσθε ἐν µέσῳ αὐτῆς· καὶ ἐπιγνώσεσθε διότι ἐγὼ κύριος ἐξέχεα τὸν θυµόν µου ἐφ’ ὑµᾶς. — (23) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (24) Υἱὲ ἀνθρώπου, εἰπὸν αὐτῇ Σὺ εἶ γῆ ἡ οὐ βρεχοµένη, οὐδὲ ὑετὸς ἐγένετο ἐπὶ σὲ ἐν ἡµέρᾳ ὀργῆς· (25) ἧς οἱ ἀφηγούµενοι ἐν µέσῳ αὐτῆς ὡς λέοντες ὠρυόµενοι ἁρπάζοντες ἁρπάγµατα, ψυχὰς κατεσθίοντες ἐν δυναστείᾳ, τιµὰς λαµβάνοντες ἐν ἀδικίᾳ, καὶ αἱ χῆραί σου ἐπληθύνθησαν ἐν µέσῳ σου. (26) καὶ οἱ ἱερεῖς αὐτῆς ἠθέτησαν νόµον µου καὶ ἐβεβήλουν τὰ ἅγιά µου· ἀνὰ µέσον ἁγίου καὶ βεβήλου οὐ διέστελλον καὶ ἀνὰ µέσον ἀκαθάρτου καὶ τοῦ καθαροῦ οὐ διέστελλον καὶ ἀπὸ τῶν σαββάτων µου παρεκάλυπτον τοὺς ὀφθαλµοὺς αὐτῶν, καὶ ἐβεβηλούµην ἐν µέσῳ αὐτῶν. (27) οἱ ἄρχοντες αὐτῆς ἐν µέσῳ αὐτῆς ὡς λύκοι ἁρπάζοντες ἁρπάγµατα τοῦ ἐκχέαι αἷµα, ὅπως πλεονεξίᾳ πλεονεκτῶσιν. (28) καὶ οἱ προφῆται αὐτῆς ἀλείφοντες αὐτοὺς πεσοῦνται, ὁρῶντες µάταια, µαντευόµενοι ψευδῆ, λέγοντες Τάδε λέγει κύριος, καὶ κύριος οὐ λελάληκεν· (29) λαὸν τῆς γῆς ἐκπιεζοῦντες ἀδικίᾳ καὶ διαρπάζοντες ἁρπάγµατα, πτωχὸν καὶ πένητα καταδυναστεύοντες καὶ πρὸς τὸν προσήλυτον οὐκ ἀναστρεφόµενοι µετὰ κρίµατος. (30) καὶ ἐζήτουν ἐξ αὐτῶν ἄνδρα ἀναστρεφόµενον ὀρθῶς καὶ ἑστῶτα πρὸ προσώπου µου ὁλοσχερῶς ἐν καιρῷ τῆς γῆς τοῦ µὴ εἰς τέλος ἐξαλεῖψαι αὐτήν, καὶ οὐχ εὗρον. (31) καὶ ἐξέχεα ἐπ’ αὐτὴν θυµόν µου ἐν πυρὶ ὀργῆς µου τοῦ συντελέσαι· τὰς ὁδοὺς αὐτῶν εἰς κεφαλὰς αὐτῶν δέδωκα, λέγει κύριος κύριος.

23

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, δύο γυναῖκες ἦσαν θυγατέρες µητρὸς µιᾶς (3) καὶ ἐξεπόρνευσαν ἐν Αἰγύπτῳ ἐν τῇ νεότητι αὐτῶν· ἐκεῖ ἔπεσον οἱ µαστοὶ αὐτῶν, ἐκεῖ διεπαρθενεύθησαν. (4) καὶ τὰ ὀνόµατα αὐτῶν ἦν Οολα ἡ πρεσβυτέρα καὶ Οολιβα ἡ ἀδελφὴ αὐτῆς. καὶ ἐγένοντό µοι καὶ ἔτεκον υἱοὺς καὶ θυγατέρας. καὶ τὰ ὀνόµατα αὐτῶν· Σαµάρεια ἡ Οολα, καὶ Ιερουσαληµ ἡ Οολιβα. (5) καὶ ἐξεπόρνευσεν ἡ Οολα ἀπ’ ἐµοῦ καὶ ἐπέθετο ἐπὶ τοὺς ἐραστὰς αὐτῆς, ἐπὶ τοὺς Ἀσσυρίους τοὺς ἐγγίζοντας αὐτῇ (6) ἐνδεδυκότας ὑακίνθινα, ἡγουµένους καὶ στρατηγούς· νεανίσκοι ἐπίλεκτοι πάντες, ἱππεῖς ἱππαζόµενοι ἐφ’ ἵππων. (7) καὶ ἔδωκεν τὴν πορνείαν αὐτῆς ἐπ’ αὐτούς· ἐπίλεκτοι υἱοὶ Ἀσσυρίων πάντες, καὶ ἐπὶ πάντας, οὓς ἐπέθετο, ἐν πᾶσι τοῖς ἐνθυµήµασιν αὐτῆς ἐµιαίνετο. (8) καὶ τὴν πορνείαν αὐτῆς ἐξ Αἰγύπτου οὐκ ἐγκατέλιπεν, ὅτι µετ’ αὐτῆς ἐκοιµῶντο ἐν νεότητι αὐτῆς, καὶ αὐτοὶ διεπαρθένευσαν αὐτὴν καὶ ἐξέχεαν τὴν πορνείαν αὐτῶν ἐπ’ αὐτήν. (9) διὰ τοῦτο παρέδωκα αὐτὴν εἰς χεῖρας τῶν ἐραστῶν αὐτῆς, εἰς χεῖρας υἱῶν Ἀσσυρίων, ἐφ’ οὓς ἐπετίθετο. (10) αὐτοὶ ἀπεκάλυψαν τὴν αἰσχύνην αὐτῆς, υἱοὺς καὶ θυγατέρας αὐτῆς ἔλαβον καὶ αὐτὴν ἐν ῥοµφαίᾳ ἀπέκτειναν· καὶ ἐγένετο λάληµα εἰς γυναῖκας, καὶ ἐποίησαν ἐκδικήσεις ἐν αὐτῇ εἰς τὰς θυγατέρας. — (11) καὶ εἶδεν ἡ ἀδελφὴ αὐτῆς Οολιβα καὶ διέφθειρε τὴν ἐπίθεσιν αὐτῆς ὑπὲρ αὐτὴν καὶ τὴν πορνείαν αὐτῆς ὑπὲρ τὴν πορνείαν τῆς ἀδελφῆς αὐτῆς. (12) ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῶν Ἀσσυρίων ἐπέθετο, ἡγουµένους καὶ στρατηγοὺς τοὺς ἐγγὺς αὐτῆς ἐνδεδυκότας εὐπάρυφα, ἱππεῖς ἱππαζοµένους ἐφ’ ἵππων· νεανίσκοι ἐπίλεκτοι πάντες. (13) καὶ εἶδον ὅτι µεµίανται· ὁδὸς µία τῶν δύο. (14) καὶ προσέθετο πρὸς τὴν πορνείαν αὐτῆς καὶ εἶδεν ἄνδρας ἐζωγραφηµένους ἐπὶ τοῦ τοίχου, εἰκόνας Χαλδαίων, ἐζωγραφηµένους ἐν γραφίδι (15) ἐζωσµένους ποικίλµατα ἐπὶ τὰς ὀσφύας αὐτῶν, καὶ τιάραι βαπταὶ ἐπὶ τῶν κεφαλῶν αὐτῶν, ὄψις τρισσὴ πάντων, ὁµοίωµα υἱῶν Χαλδαίων γῆς πατρίδος αὐτῶν, (16) καὶ ἐπέθετο ἐπ’ αὐτοὺς τῇ ὁράσει ὀφθαλµῶν αὐτῆς καὶ ἐξαπέστειλεν ἀγγέλους πρὸς αὐτοὺς εἰς γῆν Χαλδαίων. (17) καὶ ἤλθοσαν πρὸς αὐτὴν υἱοὶ Βαβυλῶνος εἰς κοίτην καταλυόντων καὶ ἐµίαινον αὐτὴν ἐν τῇ πορνείᾳ αὐτῆς, καὶ ἐµιάνθη ἐν αὐτοῖς· καὶ ἀπέστη ἡ ψυχὴ αὐτῆς ἀπ’ αὐτῶν. (18) καὶ ἀπεκάλυψεν τὴν πορνείαν αὐτῆς καὶ ἀπεκάλυψεν τὴν αἰσχύνην αὐτῆς, καὶ ἀπέστη ἡ ψυχή µου ἀπ’ αὐτῆς, ὃν τρόπον ἀπέστη ἡ ψυχή µου ἀπὸ τῆς ἀδελφῆς αὐτῆς. (19) καὶ ἐπλήθυνας τὴν πορνείαν σου τοῦ ἀναµνῆσαι ἡµέρας νεότητός σου, ἐν αἷς ἐπόρνευσας ἐν Αἰγύπτῳ, (20) καὶ ἐπέθου ἐπὶ τοὺς Χαλδαίους, ὧν ἦσαν ὡς ὄνων αἱ σάρκες αὐτῶν καὶ αἰδοῖα ἵππων τὰ αἰδοῖα αὐτῶν. (21) καὶ ἐπεσκέψω τὴν ἀνοµίαν νεότητός σου, ἃ ἐποίεις ἐν Αἰγύπτῳ ἐν τῷ καταλύµατί σου, οὗ οἱ µαστοὶ νεότητός σου. — (22) διὰ τοῦτο, Οολιβα, τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐξεγείρω τοὺς ἐραστάς σου ἐπὶ σέ, ἀφ’ ὧν ἀπέστη ἡ ψυχή σου ἀπ’ αὐτῶν, καὶ ἐπάξω αὐτοὺς ἐπὶ σὲ κυκλόθεν, (23) υἱοὺς Βαβυλῶνος καὶ πάντας τοὺς Χαλδαίους, Φακουδ καὶ Σουε καὶ Κουε καὶ πάντας υἱοὺς Ἀσσυρίων µετ’ αὐτῶν, νεανίσκους ἐπιλέκτους, ἡγεµόνας καὶ στρατηγοὺς πάντας, τρισσοὺς καὶ ὀνοµαστοὺς ἱππεύοντας ἐφ’ ἵππων· (24) καὶ πάντες ἥξουσιν ἐπὶ σὲ ἀπὸ βορρᾶ, ἅρµατα καὶ τροχοὶ µετ’ ὄχλου λαῶν, θυρεοὶ καὶ πέλται, καὶ βαλοῦσιν φυλακὴν ἐπὶ σὲ κύκλῳ· καὶ δώσω πρὸ προσώπου αὐτῶν κρίµα, καὶ ἐκδικήσουσίν σε ἐν τοῖς κρίµασιν αὐτῶν. (25) καὶ δώσω τὸν ζῆλόν µου ἐν σοί, καὶ ποιήσουσιν µετὰ σοῦ ἐν ὀργῇ θυµοῦ· µυκτῆρά σου καὶ ὦτά σου ἀφελοῦσιν καὶ τοὺς καταλοίπους σου ἐν ῥοµφαίᾳ καταβαλοῦσιν. αὐτοὶ υἱούς σου καὶ θυγατέρας σου λήµψονται, καὶ τοὺς καταλοίπους σου πῦρ καταφάγεται. (26) καὶ ἐκδύσουσίν σε τὸν ἱµατισµόν σου καὶ λήµψονται τὰ σκεύη τῆς καυχήσεώς σου. (27) καὶ ἀποστρέψω τὰς ἀσεβείας σου ἐκ σοῦ καὶ τὴν πορνείαν σου ἐκ γῆς Αἰγύπτου, καὶ οὐ µὴ ἄρῃς τοὺς ὀφθαλµούς σου ἐπ’ αὐτοὺς καὶ Αἰγύπτου οὐ µὴ µνησθῇς οὐκέτι. (28) διότι τάδε λέγει κύριος κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ παραδίδωµί σε εἰς χεῖρας ὧν µισεῖς, ἀφ’ ὧν ἀπέστη ἡ ψυχή σου ἀπ’ αὐτῶν· (29) καὶ ποιήσουσιν ἐν σοὶ ἐν µίσει καὶ λήµψονται πάντας τοὺς πόνους σου καὶ τοὺς µόχθους σου, καὶ ἔσῃ γυµνὴ καὶ ἀσχηµονοῦσα, καὶ ἀποκαλυφθήσεται αἰσχύνη πορνείας σου καὶ ἀσέβειά σου. καὶ ἡ πορνεία σου (30) ἐποίησεν ταῦτά σοι ἐν τῷ ἐκπορνεῦσαί σε ὀπίσω ἐθνῶν καὶ ἐµιαίνου ἐν τοῖς ἐνθυµήµασιν αὐτῶν. (31) ἐν τῇ ὁδῷ τῆς ἀδελφῆς σου ἐπορεύθης, καὶ δώσω τὸ ποτήριον αὐτῆς εἰς χεῖράς σου. (32) τάδε λέγει κύριος Τὸ ποτήριον τῆς ἀδελφῆς σου πίεσαι τὸ βαθὺ καὶ τὸ πλατὺ τὸ πλεονάζον τοῦ συντελέσαι (33) µέθην καὶ ἐκλύσεως πλησθήσῃ· καὶ τὸ ποτήριον ἀφανισµοῦ, ποτήριον ἀδελφῆς σου Σαµαρείας, (34) καὶ πίεσαι αὐτό· καὶ τὰς ἑορτὰς καὶ τὰς νεοµηνίας αὐτῆς ἀποστρέψω· διότι ἐγὼ λελάληκα, λέγει κύριος. (35) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἀνθ’ ὧν ἐπελάθου µου καὶ ἀπέρριψάς µε ὀπίσω τοῦ σώµατός σου, καὶ σὺ λαβὲ τὴν ἀσέβειάν σου καὶ τὴν πορνείαν σου. — (36) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Υἱὲ ἀνθρώπου, οὐ κρινεῖς τὴν Οολαν καὶ τὴν Οολιβαν; καὶ ἀπαγγελεῖς αὐταῖς τὰς ἀνοµίας αὐτῶν, (37) ὅτι ἐµοιχῶντο, καὶ αἷµα ἐν χερσὶν αὐτῶν· τὰ ἐνθυµήµατα αὐτῶν ἐµοιχῶντο καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν, ἃ ἐγέννησάν µοι, διήγαγον αὐτοῖς δι’ ἐµπύρων. (38) ἕως καὶ ταῦτα ἐποίησάν µοι· τὰ ἅγιά µου ἐµίαινον καὶ τὰ σάββατά µου ἐβεβήλουν. (39) καὶ ἐν τῷ σφάζειν αὐτοὺς τὰ τέκνα αὐτῶν τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν καὶ εἰσεπορεύοντο εἰς τὰ ἅγιά µου τοῦ βεβηλοῦν αὐτά· καὶ ὅτι οὕτως ἐποίουν ἐν µέσῳ τοῦ οἴκου µου. (40) καὶ ὅτι τοῖς ἀνδράσιν τοῖς ἐρχοµένοις µακρόθεν, οἷς ἀγγέλους ἐξαπεστέλλοσαν πρὸς αὐτούς, καὶ ἅµα τῷ ἔρχεσθαι αὐτοὺς εὐθὺς ἐλούου καὶ ἐστιβίζου τοὺς ὀφθαλµούς σου καὶ ἐκόσµου κόσµῳ (41) καὶ ἐκάθου ἐπὶ κλίνης ἐστρωµένης, καὶ τράπεζα κεκοσµηµένη πρὸ προσώπου αὐτῆς. καὶ τὸ θυµίαµά µου καὶ τὸ ἔλαιόν µου εὐφραίνοντο ἐν αὐτοῖς. (42) καὶ φωνὴν ἁρµονίας ἀνεκρούοντο· καὶ πρὸς ἄνδρας ἐκ πλήθους ἀνθρώπων ἥκοντας ἐκ τῆς ἐρήµου καὶ ἐδίδοσαν ψέλια ἐπὶ τὰς χεῖρας αὐτῶν καὶ στέφανον καυχήσεως ἐπὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν. (43) καὶ εἶπα Οὐκ ἐν τούτοις µοιχεύουσιν; καὶ ἔργα πόρνης καὶ αὐτὴ ἐξεπόρνευσεν. (44) καὶ εἰσεπορεύοντο πρὸς αὐτήν, ὃν τρόπον εἰσπορεύονται πρὸς γυναῖκα πόρνην, οὕτως εἰσεπορεύοντο πρὸς Οολαν καὶ πρὸς Οολιβαν τοῦ ποιῆσαι ἀνοµίαν. (45) καὶ ἄνδρες δίκαιοι αὐτοὶ ἐκδικήσουσιν αὐτὰς ἐκδικήσει µοιχαλίδος καὶ ἐκδικήσει αἵµατος, ὅτι µοιχαλίδες εἰσίν, καὶ αἷµα ἐν χερσὶν αὐτῶν. (46) τάδε λέγει κύριος κύριος Ἀνάγαγε ἐπ’ αὐτὰς ὄχλον καὶ δὸς ἐν αὐταῖς ταραχὴν καὶ διαρπαγὴν (47) καὶ λιθοβόλησον ἐπ’ αὐτὰς λίθοις ὄχλων καὶ κατακέντει αὐτὰς ἐν τοῖς ξίφεσιν αὐτῶν· υἱοὺς αὐτῶν καὶ θυγατέρας αὐτῶν ἀποκτενοῦσι καὶ τοὺς οἴκους αὐτῶν ἐµπρήσουσιν. (48) καὶ ἀποστρέψω ἀσέβειαν ἐκ τῆς γῆς, καὶ παιδευθήσονται πᾶσαι αἱ γυναῖκες καὶ οὐ µὴ ποιήσουσιν κατὰ τὰς ἀσεβείας αὐτῶν. (49) καὶ δοθήσεται ἡ ἀσέβεια ὑµῶν ἐφ’ ὑµᾶς, καὶ τὰς ἁµαρτίας τῶν ἐνθυµηµάτων ὑµῶν λήµψεσθε· καὶ γνώσεσθε διότι ἐγὼ κύριος.

24

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε ἐν τῷ ἔτει τῷ ἐνάτῳ ἐν τῷ µηνὶ τῷ δεκάτῳ δεκάτῃ τοῦ µηνὸς λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, γράψον σεαυτῷ εἰς ἡµέραν ἀπὸ τῆς ἡµέρας ταύτης, ἀφ’ ἧς ἀπηρείσατο βασιλεὺς Βαβυλῶνος ἐπὶ Ιερουσαληµ, ἀπὸ τῆς ἡµέρας τῆς σήµερον, (3) καὶ εἰπὸν ἐπὶ τὸν οἶκον τὸν παραπικραίνοντα παραβολὴν καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Τάδε λέγει κύριος Ἐπίστησον τὸν λέβητα καὶ ἔκχεον εἰς αὐτὸν ὕδωρ (4) καὶ ἔµβαλε εἰς αὐτὸν τὰ διχοτοµήµατα, πᾶν διχοτόµηµα καλόν, σκέλος καὶ ὦµον ἐκσεσαρκισµένα ἀπὸ τῶν ὀστῶν (5) ἐξ ἐπιλέκτων κτηνῶν εἰληµµένων καὶ ὑπόκαιε τὰ ὀστᾶ ὑποκάτω αὐτῶν· ἔζεσεν ἔζεσεν, καὶ ἥψηται τὰ ὀστᾶ αὐτῆς ἐν µέσῳ αὐτῆς. (6) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ὦ πόλις αἱµάτων, λέβης ἐν ᾧ ἐστιν ἰὸς ἐν αὐτῷ, καὶ ὁ ἰὸς οὐκ ἐξῆλθεν ἐξ αὐτῆς· κατὰ µέλος αὐτῆς ἐξήνεγκεν, οὐκ ἔπεσεν ἐπ’ αὐτὴν κλῆρος. (7) ὅτι αἷµα αὐτῆς ἐν µέσῳ αὐτῆς ἐστιν, ἐπὶ λεωπετρίαν τέταχα αὐτό· οὐκ ἐκκέχυκα αὐτὸ ἐπὶ τὴν γῆν τοῦ καλύψαι ἐπ’ αὐτὸ γῆν. (8) τοῦ ἀναβῆναι θυµὸν εἰς ἐκδίκησιν ἐκδικηθῆναι δέδωκα τὸ αἷµα αὐτῆς ἐπὶ λεωπετρίαν τοῦ µὴ καλύψαι αὐτό. (9) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Κἀγὼ µεγαλυνῶ τὸν δαλὸν (10) καὶ πληθυνῶ τὰ ξύλα καὶ ἀνακαύσω τὸ πῦρ, ὅπως τακῇ τὰ κρέα καὶ ἐλαττωθῇ ὁ ζωµὸς (11) καὶ στῇ ἐπὶ τοὺς ἄνθρακας, ὅπως προσκαυθῇ καὶ θερµανθῇ ὁ χαλκὸς αὐτῆς καὶ τακῇ ἐν µέσῳ ἀκαθαρσίας αὐτῆς, καὶ ἐκλίπῃ ὁ ἰὸς αὐτῆς, (12) καὶ οὐ µὴ ἐξέλθῃ ἐξ αὐτῆς πολὺς ὁ ἰὸς αὐτῆς, καταισχυνθήσεται ὁ ἰὸς αὐτῆς, (13) ἀνθ’ ὧν ἐµιαίνου σύ. καὶ τί ἐὰν µὴ καθαρισθῇς ἔτι, ἕως οὗ ἐµπλήσω τὸν θυµόν µου; (14) ἐγὼ κύριος λελάληκα, καὶ ἥξει, καὶ ποιήσω, οὐ διαστελῶ οὐδὲ µὴ ἐλεήσω· κατὰ τὰς ὁδούς σου καὶ κατὰ τὰ ἐνθυµήµατά σου κρινῶ σε, λέγει κύριος. διὰ τοῦτο ἐγὼ κρινῶ σε κατὰ τὰ αἵµατά σου καὶ κατὰ τὰ ἐνθυµήµατά σου κρινῶ σε, ἡ ἀκάθαρτος ἡ ὀνοµαστὴ καὶ πολλὴ τοῦ παραπικραίνειν. (15) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (16) Υἱὲ ἀνθρώπου, ἰδοὺ ἐγὼ λαµβάνω ἐκ σοῦ τὰ ἐπιθυµήµατα τῶν ὀφθαλµῶν σου ἐν παρατάξει· οὐ µὴ κοπῇς οὐδὲ µὴ κλαυσθῇς. (17) στεναγµὸς αἵµατος, ὀσφύος, πένθους ἐστίν· οὐκ ἔσται τὸ τρίχωµά σου συµπεπλεγµένον ἐπὶ σὲ καὶ τὰ ὑποδήµατά σου ἐν τοῖς ποσίν σου, οὐ µὴ παρακληθῇς ἐν χείλεσιν αὐτῶν καὶ ἄρτον ἀνδρῶν οὐ µὴ φάγῃς. (18) καὶ ἐλάλησα πρὸς τὸν λαὸν τὸ πρωὶ ὃν τρόπον ἐνετείλατό µοι, καὶ ἀπέθανεν ἡ γυνή µου ἑσπέρας, καὶ ἐποίησα τὸ πρωὶ ὃν τρόπον ἐπετάγη µοι. (19) καὶ εἶπεν πρός µε ὁ λαός Οὐκ ἀναγγελεῖς ἡµῖν τί ἐστιν ταῦτα, ἃ σὺ ποιεῖς; (20) καὶ εἶπα πρὸς αὐτούς Λόγος κυρίου πρός µε ἐγένετο λέγων (21) Εἰπὸν πρὸς τὸν οἶκον τοῦ Ισραηλ Τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ βεβηλῶ τὰ ἅγιά µου, φρύαγµα ἰσχύος ὑµῶν, ἐπιθυµήµατα ὀφθαλµῶν ὑµῶν, καὶ ὑπὲρ ὧν φείδονται αἱ ψυχαὶ ὑµῶν· καὶ οἱ υἱοὶ ὑµῶν καὶ αἱ θυγατέρες ὑµῶν, οὓς ἐγκατελίπετε, ἐν ῥοµφαίᾳ πεσοῦνται. (22) καὶ ποιήσετε ὃν τρόπον πεποίηκα· ἀπὸ στόµατος αὐτῶν οὐ παρακληθήσεσθε καὶ ἄρτον ἀνδρῶν οὐ φάγεσθε, (23) καὶ αἱ κόµαι ὑµῶν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς ὑµῶν, καὶ τὰ ὑποδήµατα ὑµῶν ἐν τοῖς ποσὶν ὑµῶν· οὔτε µὴ κόψησθε οὔτε µὴ κλαύσητε καὶ ἐντακήσεσθε ἐν ταῖς ἀδικίαις ὑµῶν καὶ παρακαλέσετε ἕκαστος τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ. (24) καὶ ἔσται Ιεζεκιηλ ὑµῖν εἰς τέρας· κατὰ πάντα, ὅσα ἐποίησεν, ποιήσετε, ὅταν ἔλθῃ ταῦτα· καὶ ἐπιγνώσεσθε διότι ἐγὼ κύριος. — (25) καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, οὐχὶ ἐν τῇ ἡµέρᾳ, ὅταν λαµβάνω τὴν ἰσχὺν παρ’ αὐτῶν, τὴν ἔπαρσιν τῆς καυχήσεως αὐτῶν, τὰ ἐπιθυµήµατα ὀφθαλµῶν αὐτῶν καὶ τὴν ἔπαρσιν ψυχῆς αὐτῶν, υἱοὺς αὐτῶν καὶ θυγατέρας αὐτῶν, (26) ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ ἥξει ὁ ἀνασῳζόµενος πρὸς σὲ τοῦ ἀναγγεῖλαί σοι εἰς τὰ ὦτα; (27) ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ διανοιχθήσεται τὸ στόµα σου πρὸς τὸν ἀνασῳζόµενον, καὶ λαλήσεις καὶ οὐ µὴ ἀποκωφωθῇς οὐκέτι· καὶ ἔσῃ αὐτοῖς εἰς τέρας, καὶ ἐπιγνώσονται διότι ἐγὼ κύριος.

25

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, στήρισον τὸ πρόσωπόν σου ἐπὶ τοὺς υἱοὺς Αµµων καὶ προφήτευσον ἐπ’ αὐτοὺς (3) καὶ ἐρεῖς τοῖς υἱοῖς Αµµων Ἀκούσατε λόγον κυρίου Τάδε λέγει κύριος Ἀνθ’ ὧν ἐπεχάρητε ἐπὶ τὰ ἅγιά µου, ὅτι ἐβεβηλώθη, καὶ ἐπὶ τὴν γῆν τοῦ Ισραηλ, ὅτι ἠφανίσθη, καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦ Ιουδα, ὅτι ἐπορεύθησαν ἐν αἰχµαλωσίᾳ, (4) διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἐγὼ παραδίδωµι ὑµᾶς τοῖς υἱοῖς Κεδεµ εἰς κληρονοµίαν, καὶ κατασκηνώσουσιν ἐν τῇ ἀπαρτίᾳ αὐτῶν ἐν σοὶ καὶ δώσουσιν ἐν σοὶ τὰ σκηνώµατα αὐτῶν· αὐτοὶ φάγονται τοὺς καρπούς σου, καὶ αὐτοὶ πίονται τὴν πιότητά σου. (5) καὶ δώσω τὴν πόλιν τοῦ Αµµων εἰς νοµὰς καµήλων καὶ τοὺς υἱοὺς Αµµων εἰς νοµὴν προβάτων· καὶ ἐπιγνώσεσθε διότι ἐγὼ κύριος. (6) διότι τάδε λέγει κύριος Ἀνθ’ ὧν ἐκρότησας τὴν χεῖρά σου καὶ ἐπεψόφησας τῷ ποδί σου καὶ ἐπέχαρας ἐκ ψυχῆς σου ἐπὶ τὴν γῆν τοῦ Ισραηλ, (7) διὰ τοῦτο ἐκτενῶ τὴν χεῖρά µου ἐπὶ σὲ καὶ δώσω σε εἰς διαρπαγὴν ἐν τοῖς ἔθνεσιν καὶ ἐξολεθρεύσω σε ἐκ τῶν λαῶν καὶ ἀπολῶ σε ἐκ τῶν χωρῶν ἀπωλείᾳ· καὶ ἐπιγνώσῃ διότι ἐγὼ κύριος. (8) Τάδε λέγει κύριος Ἀνθ’ ὧν εἶπεν Μωαβ Ἰδοὺ ὃν τρόπον πάντα τὰ ἔθνη οἶκος Ισραηλ καὶ Ιουδα, (9) διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἐγὼ παραλύω τὸν ὦµον Μωαβ ἀπὸ πόλεων ἀκρωτηρίων αὐτοῦ, ἐκλεκτὴν γῆν, οἶκον Ασιµουθ ἐπάνω πηγῆς πόλεως παραθαλασσίας. (10) τοῖς υἱοῖς Κεδεµ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς Αµµων δέδωκα αὐτοὺς εἰς κληρονοµίαν, ὅπως µὴ µνεία γένηται τῶν υἱῶν Αµµων· (11) καὶ εἰς Μωαβ ποιήσω ἐκδίκησιν, καὶ ἐπιγνώσονται διότι ἐγὼ κύριος. (12) Τάδε λέγει κύριος Ἀνθ’ ὧν ἐποίησεν ἡ Ιδουµαία ἐν τῷ ἐκδικῆσαι αὐτοὺς ἐκδίκησιν εἰς τὸν οἶκον Ιουδα καὶ ἐµνησικάκησαν καὶ ἐξεδίκησαν δίκην, (13) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Καὶ ἐκτενῶ τὴν χεῖρά µου ἐπὶ τὴν Ιδουµαίαν καὶ ἐξολεθρεύσω ἐξ αὐτῆς ἄνθρωπον καὶ κτῆνος καὶ θήσοµαι αὐτὴν ἔρηµον, καὶ ἐκ Θαιµαν διωκόµενοι ἐν ῥοµφαίᾳ πεσοῦνται· (14) καὶ δώσω ἐκδίκησίν µου ἐπὶ τὴν Ιδουµαίαν ἐν χειρὶ λαοῦ µου Ισραηλ, καὶ ποιήσουσιν ἐν τῇ Ιδουµαίᾳ κατὰ τὴν ὀργήν µου καὶ κατὰ τὸν θυµόν µου· καὶ ἐπιγνώσονται τὴν ἐκδίκησίν µου, λέγει κύριος. (15) Διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἀνθ’ ὧν ἐποίησαν οἱ ἀλλόφυλοι ἐν ἐκδικήσει καὶ ἐξανέστησαν ἐκδίκησιν ἐπιχαίροντες ἐκ ψυχῆς τοῦ ἐξαλεῖψαι ἕως αἰῶνος, (16) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐκτενῶ τὴν χεῖρά µου ἐπὶ τοὺς ἀλλοφύλους καὶ ἐξολεθρεύσω Κρῆτας καὶ ἀπολῶ τοὺς καταλοίπους τοὺς κατοικοῦντας τὴν παραλίαν· (17) καὶ ποιήσω ἐν αὐτοῖς ἐκδικήσεις µεγάλας, καὶ ἐπιγνώσονται διότι ἐγὼ κύριος ἐν τῷ δοῦναι τὴν ἐκδίκησίν µου ἐπ’ αὐτούς.

26

(1) Καὶ ἐγενήθη ἐν τῷ ἑνδεκάτῳ ἔτει µιᾷ τοῦ µηνὸς ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, ἀνθ’ ὧν εἶπεν Σορ ἐπὶ Ιερουσαληµ Εὖγε συνετρίβη, ἀπόλωλεν τὰ ἔθνη, ἐπεστράφη πρός µε, ἡ πλήρης ἠρήµωται, (3) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπὶ σέ, Σορ, καὶ ἀνάξω ἐπὶ σὲ ἔθνη πολλά, ὡς ἀναβαίνει ἡ θάλασσα τοῖς κύµασιν αὐτῆς. (4) καὶ καταβαλοῦσιν τὰ τείχη Σορ καὶ καταβαλοῦσι τοὺς πύργους σου, καὶ λικµήσω τὸν χοῦν αὐτῆς ἀπ’ αὐτῆς καὶ δώσω αὐτὴν εἰς λεωπετρίαν· (5) ψυγµὸς σαγηνῶν ἔσται ἐν µέσῳ θαλάσσης, ὅτι ἐγὼ λελάληκα, λέγει κύριος· καὶ ἔσται εἰς προνοµὴν τοῖς ἔθνεσιν, (6) καὶ αἱ θυγατέρες αὐτῆς αἱ ἐν τῷ πεδίῳ µαχαίρᾳ ἀναιρεθήσονται· καὶ γνώσονται ὅτι ἐγὼ κύριος. (7) ὅτι τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπάγω ἐπὶ σέ, Σορ, τὸν Ναβουχοδονοσορ βασιλέα Βαβυλῶνος ἀπὸ τοῦ βορρᾶ (βασιλεὺς βασιλέων ἐστίν) µεθ’ ἵππων καὶ ἁρµάτων καὶ ἱππέων καὶ συναγωγῆς ἐθνῶν πολλῶν σφόδρα. (8) οὗτος τὰς θυγατέρας σου τὰς ἐν τῷ πεδίῳ µαχαίρᾳ ἀνελεῖ καὶ δώσει ἐπὶ σὲ προφυλακὴν καὶ περιοικοδοµήσει καὶ ποιήσει ἐπὶ σὲ κύκλῳ χάρακα καὶ περίστασιν ὅπλων καὶ τὰς λόγχας αὐτοῦ ἀπέναντί σου δώσει· (9) τὰ τείχη σου καὶ τοὺς πύργους σου καταβαλεῖ ἐν ταῖς µαχαίραις αὐτοῦ. (10) ἀπὸ τοῦ πλήθους τῶν ἵππων αὐτοῦ κατακαλύψει σε ὁ κονιορτὸς αὐτῶν, καὶ ἀπὸ τῆς φωνῆς τῶν ἱππέων αὐτοῦ καὶ τῶν τροχῶν τῶν ἁρµάτων αὐτοῦ σεισθήσεται τὰ τείχη σου εἰσπορευοµένου αὐτοῦ τὰς πύλας σου ὡς εἰσπορευόµενος εἰς πόλιν ἐκ πεδίου. (11) ἐν ταῖς ὁπλαῖς τῶν ἵππων αὐτοῦ καταπατήσουσίν σου πάσας τὰς πλατείας· τὸν λαόν σου µαχαίρᾳ ἀνελεῖ καὶ τὴν ὑπόστασίν σου τῆς ἰσχύος ἐπὶ τὴν γῆν κατάξει. (12) καὶ προνοµεύσει τὴν δύναµίν σου καὶ σκυλεύσει τὰ ὑπάρχοντά σου καὶ καταβαλεῖ σου τὰ τείχη καὶ τοὺς οἴκους σου τοὺς ἐπιθυµητοὺς καθελεῖ καὶ τοὺς λίθους σου καὶ τὰ ξύλα σου καὶ τὸν χοῦν σου εἰς µέσον τῆς θαλάσσης ἐµβαλεῖ. (13) καὶ καταλύσει τὸ πλῆθος τῶν µουσικῶν σου, καὶ ἡ φωνὴ τῶν ψαλτηρίων σου οὐ µὴ ἀκουσθῇ ἔτι. (14) καὶ δώσω σε εἰς λεωπετρίαν, ψυγµὸς σαγηνῶν ἔσῃ· οὐ µὴ οἰκοδοµηθῇς ἔτι, ὅτι ἐγὼ ἐλάλησα, λέγει κύριος. (15) διότι τάδε λέγει κύριος κύριος τῇ Σορ Οὐκ ἀπὸ φωνῆς τῆς πτώσεώς σου ἐν τῷ στενάξαι τραυµατίας ἐν τῷ σπάσαι µάχαιραν ἐν µέσῳ σου σεισθήσονται αἱ νῆσοι; (16) καὶ καταβήσονται ἀπὸ τῶν θρόνων αὐτῶν πάντες οἱ ἄρχοντες ἐκ τῶν ἐθνῶν τῆς θαλάσσης καὶ ἀφελοῦνται τὰς µίτρας ἀπὸ τῶν κεφαλῶν αὐτῶν καὶ τὸν ἱµατισµὸν τὸν ποικίλον αὐτῶν ἐκδύσονται· ἐκστάσει ἐκστήσονται, ἐπὶ γῆν καθεδοῦνται καὶ φοβηθήσονται τὴν ἀπώλειαν αὐτῶν καὶ στενάξουσιν ἐπὶ σέ· (17) καὶ λήµψονται ἐπὶ σὲ θρῆνον καὶ ἐροῦσίν σοι Πῶς κατελύθης ἐκ θαλάσσης, ἡ πόλις ἡ ἐπαινεστὴ ἡ δοῦσα τὸν φόβον αὐτῆς πᾶσι τοῖς κατοικοῦσιν αὐτήν; (18) καὶ φοβηθήσονται αἱ νῆσοι ἀφ’ ἡµέρας πτώσεώς σου. (19) ὅτι τάδε λέγει κύριος κύριος Ὅταν δῶ σε πόλιν ἠρηµωµένην ὡς τὰς πόλεις τὰς µὴ κατοικηθησοµένας ἐν τῷ ἀναγαγεῖν µε ἐπὶ σὲ τὴν ἄβυσσον καὶ κατακαλύψῃ σε ὕδωρ πολύ, (20) καὶ καταβιβάσω σε πρὸς τοὺς καταβαίνοντας εἰς βόθρον πρὸς λαὸν αἰῶνος καὶ κατοικιῶ σε εἰς βάθη τῆς γῆς ὡς ἔρηµον αἰώνιον µετὰ καταβαινόντων εἰς βόθρον, ὅπως µὴ κατοικηθῇς µηδὲ ἀνασταθῇς ἐπὶ γῆς ζωῆς. (21) ἀπώλειάν σε δώσω, καὶ οὐχ ὑπάρξεις ἔτι εἰς τὸν αἰῶνα, λέγει κύριος κύριος.

27

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, λαβὲ ἐπὶ Σορ θρῆνον (3) καὶ ἐρεῖς τῇ Σορ τῇ κατοικούσῃ ἐπὶ τῆς εἰσόδου τῆς θαλάσσης, τῷ ἐµπορίῳ τῶν λαῶν ἀπὸ νήσων πολλῶν Τάδε λέγει κύριος τῇ Σορ Σὺ εἶπας Ἐγὼ περιέθηκα ἐµαυτῇ κάλλος µου. (4) ἐν καρδίᾳ θαλάσσης τῷ Βεελιµ υἱοί σου περιέθηκάν σοι κάλλος. (5) κέδρος ἐκ Σανιρ ᾠκοδοµήθη σοι, ταινίαι σανίδων κυπαρίσσου ἐκ τοῦ Λιβάνου ἐλήµφθησαν τοῦ ποιῆσαί σοι ἱστοὺς ἐλατίνους. (6) ἐκ τῆς Βασανίτιδος ἐποίησαν τὰς κώπας σου, τὰ ἱερά σου ἐποίησαν ἐξ ἐλέφαντος, οἴκους ἀλσώδεις ἀπὸ νήσων τῶν Χεττιιν. (7) βύσσος µετὰ ποικιλίας ἐξ Αἰγύπτου ἐγένετό σοι στρωµνὴ τοῦ περιθεῖναί σοι δόξαν καὶ περιβαλεῖν σε ὑάκινθον καὶ πορφύραν ἐκ τῶν νήσων Ελισαι καὶ ἐγένετο περιβόλαιά σου. (8) καὶ οἱ ἄρχοντές σου οἱ κατοικοῦντες Σιδῶνα καὶ Αράδιοι ἐγένοντο κωπηλάται σου· οἱ σοφοί σου, Σορ, οἳ ἦσαν ἐν σοί, οὗτοι κυβερνῆταί σου. (9) οἱ πρεσβύτεροι Βυβλίων καὶ οἱ σοφοὶ αὐτῶν ἦσαν ἐν σοί, οὗτοι ἐνίσχυον τὴν βουλήν σου· καὶ πάντα τὰ πλοῖα τῆς θαλάσσης καὶ οἱ κωπηλάται αὐτῶν ἐγένοντό σοι ἐπὶ δυσµὰς δυσµῶν. (10) Πέρσαι καὶ Λυδοὶ καὶ Λίβυες ἦσαν ἐν τῇ δυνάµει σου, ἄνδρες πολεµισταί σου πέλτας καὶ περικεφαλαίας ἐκρέµασαν ἐν σοί, οὗτοι ἔδωκαν τὴν δόξαν σου. (11) υἱοὶ Αραδίων καὶ ἡ δύναµίς σου ἐπὶ τῶν τειχέων σου φύλακες ἐν τοῖς πύργοις σου ἦσαν, τὰς φαρέτρας αὐτῶν ἐκρέµασαν ἐπὶ τῶν ὅρµων σου κύκλῳ· οὗτοι ἐτελείωσάν σου τὸ κάλλος. (12) Καρχηδόνιοι ἔµποροί σου ἀπὸ πλήθους πάσης ἰσχύος σου, ἀργύριον καὶ χρυσίον καὶ σίδηρον καὶ κασσίτερον καὶ µόλυβον ἔδωκαν τὴν ἀγοράν σου. (13) ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ σύµπασα καὶ τὰ παρατείνοντα, οὗτοι ἐνεπορεύοντό σοι ἐν ψυχαῖς ἀνθρώπων καὶ σκεύη χαλκᾶ ἔδωκαν τὴν ἐµπορίαν σου. (14) ἐξ οἴκου Θεργαµα ἵππους καὶ ἱππεῖς ἔδωκαν ἀγοράν σου. (15) υἱοὶ Ῥοδίων ἔµποροί σου ἀπὸ νήσων ἐπλήθυναν τὴν ἐµπορίαν σου ὀδόντας ἐλεφαντίνους, καὶ τοῖς εἰσαγοµένοις ἀντεδίδους τοὺς µισθούς σου, (16) ἀνθρώπους ἐµπορίαν σου ἀπὸ πλήθους τοῦ συµµίκτου σου, στακτὴν καὶ ποικίλµατα ἐκ Θαρσις, καὶ Ραµωθ καὶ Χορχορ ἔδωκαν τὴν ἀγοράν σου. (17) Ιουδας καὶ οἱ υἱοὶ τοῦ Ισραηλ, οὗτοι ἔµποροί σου ἐν σίτου πράσει καὶ µύρων καὶ κασίας, καὶ πρῶτον µέλι καὶ ἔλαιον καὶ ῥητίνην ἔδωκαν εἰς τὸν σύµµικτόν σου. (18) Δαµασκὸς ἔµπορός σου ἐκ πλήθους πάσης δυνάµεώς σου· οἶνος ἐκ Χελβων καὶ ἔρια ἐκ Μιλήτου· (19) καὶ οἶνον εἰς τὴν ἀγοράν σου ἔδωκαν. ἐξ Ασηλ σίδηρος εἰργασµένος καὶ τροχὸς ἐν τῷ συµµίκτῳ σού ἐστιν. (20) Δαιδαν ἔµποροί σου µετὰ κτηνῶν ἐκλεκτῶν εἰς ἅρµατα. (21) ἡ Ἀραβία καὶ πάντες οἱ ἄρχοντες Κηδαρ, οὗτοι ἔµποροί σου διὰ χειρός σου, καµήλους καὶ κριοὺς καὶ ἀµνοὺς ἐν οἷς ἐµπορεύονταί σε. (22) ἔµποροι Σαβα καὶ Ραγµα, οὗτοι ἔµποροί σου µετὰ πρώτων ἡδυσµάτων καὶ λίθων χρηστῶν καὶ χρυσίον ἔδωκαν τὴν ἀγοράν σου. (23) Χαρραν καὶ Χαννα, οὗτοι ἔµποροί σου. Ασσουρ καὶ Χαρµαν ἔµποροί σου (24) φέροντες ἐµπορίαν ὑάκινθον καὶ θησαυροὺς ἐκλεκτοὺς δεδεµένους σχοινίοις καὶ κυπαρίσσινα. (25) πλοῖα, ἐν αὐτοῖς Καρχηδόνιοι ἔµποροί σου ἐν τῷ πλήθει ἐν τῷ συµµίκτῳ σου, καὶ ἐνεπλήσθης καὶ ἐβαρύνθης σφόδρα ἐν καρδίᾳ θαλάσσης. (26) ἐν ὕδατι πολλῷ ἦγόν σε οἱ κωπηλάται σου· τὸ πνεῦµα τοῦ νότου συνέτριψέν σε ἐν καρδίᾳ θαλάσσης. (27) ἦσαν δυνάµεις σου καὶ ὁ µισθός σου καὶ τῶν συµµίκτων σου καὶ οἱ κωπηλάται σου καὶ οἱ κυβερνῆταί σου καὶ οἱ σύµβουλοί σου καὶ οἱ σύµµικτοί σου ἐκ τῶν συµµίκτων σου καὶ πάντες οἱ ἄνδρες οἱ πολεµισταί σου οἱ ἐν σοὶ καὶ πᾶσα ἡ συναγωγή σου ἐν µέσῳ σου, πεσοῦνται ἐν καρδίᾳ θαλάσσης ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῆς πτώσεώς σου. (28) πρὸς τὴν φωνὴν τῆς κραυγῆς σου οἱ κυβερνῆταί σου φόβῳ φοβηθήσονται, (29) καὶ καταβήσονται ἀπὸ τῶν πλοίων πάντες οἱ κωπηλάται σου καὶ οἱ ἐπιβάται καὶ οἱ πρωρεῖς τῆς θαλάσσης ἐπὶ τὴν γῆν στήσονται (30) καὶ ἀλαλάξουσιν ἐπὶ σὲ τῇ φωνῇ αὐτῶν καὶ κεκράξονται πικρὸν καὶ ἐπιθήσουσιν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτῶν γῆν καὶ σποδὸν ὑποστρώσονται. (31) (32) καὶ λήµψονται οἱ υἱοὶ αὐτῶν ἐπὶ σὲ θρῆνον καὶ θρήνηµά σοι (33) Πόσον τινὰ εὗρες µισθὸν ἀπὸ τῆς θαλάσσης; ἐνέπλησας ἔθνη ἀπὸ τοῦ πλήθους σου καὶ ἀπὸ τοῦ συµµίκτου σου ἐπλούτισας πάντας βασιλεῖς τῆς γῆς. (34) νῦν συνετρίβης ἐν θαλάσσῃ, ἐν βάθει ὕδατος· ὁ σύµµικτός σου καὶ πᾶσα ἡ συναγωγή σου ἐν µέσῳ σου ἔπεσον, πάντες οἱ κωπηλάται σου. (35) πάντες οἱ κατοικοῦντες τὰς νήσους ἐστύγνασαν ἐπὶ σέ, καὶ οἱ βασιλεῖς αὐτῶν ἐκστάσει ἐξέστησαν, καὶ ἐδάκρυσεν τὸ πρόσωπον αὐτῶν. (36) ἔµποροι ἀπὸ ἐθνῶν ἐσύρισάν σε· ἀπώλεια ἐγένου καὶ οὐκέτι ἔσῃ εἰς τὸν αἰῶνα.

28

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, εἰπὸν τῷ ἄρχοντι Τύρου Τάδε λέγει κύριος Ἀνθ’ ὧν ὑψώθη σου ἡ καρδία, καὶ εἶπας Θεός εἰµι ἐγώ, κατοικίαν θεοῦ κατῴκηκα ἐν καρδίᾳ θαλάσσης, σὺ δὲ εἶ ἄνθρωπος καὶ οὐ θεὸς καὶ ἔδωκας τὴν καρδίαν σου ὡς καρδίαν θεοῦ, (3) µὴ σοφώτερος εἶ σὺ τοῦ Δανιηλ; σοφοὶ οὐκ ἐπαίδευσάν σε τῇ ἐπιστήµῃ αὐτῶν; (4) µὴ ἐν τῇ ἐπιστήµῃ σου ἢ ἐν τῇ φρονήσει σου ἐποίησας σεαυτῷ δύναµιν καὶ χρυσίον καὶ ἀργύριον ἐν τοῖς θησαυροῖς σου; (5) ἐν τῇ πολλῇ ἐπιστήµῃ σου καὶ ἐµπορίᾳ σου ἐπλήθυνας δύναµίν σου, ὑψώθη ἡ καρδία σου ἐν τῇ δυνάµει σου. (6) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἐπειδὴ δέδωκας τὴν καρδίαν σου ὡς καρδίαν θεοῦ, (7) ἀντὶ τούτου ἰδοὺ ἐγὼ ἐπάγω ἐπὶ σὲ ἀλλοτρίους λοιµοὺς ἀπὸ ἐθνῶν, καὶ ἐκκενώσουσιν τὰς µαχαίρας αὐτῶν ἐπὶ σὲ καὶ ἐπὶ τὸ κάλλος τῆς ἐπιστήµης σου καὶ στρώσουσιν τὸ κάλλος σου εἰς ἀπώλειαν (8) καὶ καταβιβάσουσίν σε, καὶ ἀποθανῇ θανάτῳ τραυµατιῶν ἐν καρδίᾳ θαλάσσης. (9) µὴ λέγων ἐρεῖς Θεός εἰµι ἐγώ, ἐνώπιον τῶν ἀναιρούντων σε; σὺ δὲ εἶ ἄνθρωπος καὶ οὐ θεός. ἐν πλήθει (10) ἀπεριτµήτων ἀπολῇ ἐν χερσὶν ἀλλοτρίων· ὅτι ἐγὼ ἐλάλησα, λέγει κύριος. (11) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (12) Υἱὲ ἀνθρώπου, λαβὲ θρῆνον ἐπὶ τὸν ἄρχοντα Τύρου καὶ εἰπὸν αὐτῷ Τάδε λέγει κύριος κύριος Σὺ ἀποσφράγισµα ὁµοιώσεως καὶ στέφανος κάλλους (13) ἐν τῇ τρυφῇ τοῦ παραδείσου τοῦ θεοῦ ἐγενήθης· πᾶν λίθον χρηστὸν ἐνδέδεσαι, σάρδιον καὶ τοπάζιον καὶ σµάραγδον καὶ ἄνθρακα καὶ σάπφειρον καὶ ἴασπιν καὶ ἀργύριον καὶ χρυσίον καὶ λιγύριον καὶ ἀχάτην καὶ ἀµέθυστον καὶ χρυσόλιθον καὶ βηρύλλιον καὶ ὀνύχιον, καὶ χρυσίου ἐνέπλησας τοὺς θησαυρούς σου καὶ τὰς ἀποθήκας σου ἐν σοὶ ἀφ’ ἧς ἡµέρας ἐκτίσθης σύ. (14) µετὰ τοῦ χερουβ ἔθηκά σε ἐν ὄρει ἁγίῳ θεοῦ, ἐγενήθης ἐν µέσῳ λίθων πυρίνων. (15) ἐγενήθης ἄµωµος σὺ ἐν ταῖς ἡµέραις σου ἀφ’ ἧς ἡµέρας σὺ ἐκτίσθης ἕως εὑρέθη τὰ ἀδικήµατα ἐν σοί. (16) ἀπὸ πλήθους τῆς ἐµπορίας σου ἔπλησας τὰ ταµιεῖά σου ἀνοµίας καὶ ἥµαρτες καὶ ἐτραυµατίσθης ἀπὸ ὄρους τοῦ θεοῦ, καὶ ἤγαγέν σε τὸ χερουβ ἐκ µέσου λίθων πυρίνων. (17) ὑψώθη ἡ καρδία σου ἐπὶ τῷ κάλλει σου, διεφθάρη ἡ ἐπιστήµη σου µετὰ τοῦ κάλλους σου· διὰ πλῆθος ἁµαρτιῶν σου ἐπὶ τὴν γῆν ἔρριψά σε, ἐναντίον βασιλέων ἔδωκά σε παραδειγµατισθῆναι. (18) διὰ τὸ πλῆθος τῶν ἁµαρτιῶν σου καὶ τῶν ἀδικιῶν τῆς ἐµπορίας σου ἐβεβήλωσας τὰ ἱερά σου· καὶ ἐξάξω πῦρ ἐκ µέσου σου, τοῦτο καταφάγεταί σε· καὶ δώσω σε εἰς σποδὸν ἐπὶ τῆς γῆς σου ἐναντίον πάντων τῶν ὁρώντων σε. (19) καὶ πάντες οἱ ἐπιστάµενοί σε ἐν τοῖς ἔθνεσιν στυγνάσουσιν ἐπὶ σέ· ἀπώλεια ἐγένου καὶ οὐχ ὑπάρξεις ἔτι εἰς τὸν αἰῶνα. (20) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (21) Υἱὲ ἀνθρώπου, στήρισον τὸ πρόσωπόν σου ἐπὶ Σιδῶνα καὶ προφήτευσον ἐπ’ αὐτὴν (22) καὶ εἰπόν Τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπὶ σέ, Σιδών, καὶ ἐνδοξασθήσοµαι ἐν σοί, καὶ γνώσῃ ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ἐν τῷ ποιῆσαί µε ἐν σοὶ κρίµατα, καὶ ἁγιασθήσοµαι ἐν σοί. (23) αἷµα καὶ θάνατος ἐν ταῖς πλατείαις σου, καὶ πεσοῦνται τετραυµατισµένοι ἐν µαχαίραις ἐν σοὶ περικύκλῳ σου· καὶ γνώσονται διότι ἐγώ εἰµι κύριος. (24) καὶ οὐκ ἔσονται οὐκέτι τῷ οἴκῳ τοῦ Ισραηλ σκόλοψ πικρίας καὶ ἄκανθα ὀδύνης ἀπὸ πάντων τῶν περικύκλῳ αὐτῶν τῶν ἀτιµασάντων αὐτούς· καὶ γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος. (25) τάδε λέγει κύριος κύριος Καὶ συνάξω τὸν Ισραηλ ἐκ τῶν ἐθνῶν, οὗ διεσκορπίσθησαν ἐκεῖ, καὶ ἁγιασθήσοµαι ἐν αὐτοῖς ἐνώπιον τῶν λαῶν καὶ τῶν ἐθνῶν· καὶ κατοικήσουσιν ἐπὶ τῆς γῆς αὐτῶν, ἣν δέδωκα τῷ δούλῳ µου Ιακωβ, (26) καὶ κατοικήσουσιν ἐπ’ αὐτῆς ἐν ἐλπίδι καὶ οἰκοδοµήσουσιν οἰκίας καὶ φυτεύσουσιν ἀµπελῶνας καὶ κατοικήσουσιν ἐν ἐλπίδι, ὅταν ποιήσω κρίµα ἐν πᾶσιν τοῖς ἀτιµάσασιν αὐτοὺς ἐν τοῖς κύκλῳ αὐτῶν· καὶ γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς αὐτῶν καὶ ὁ θεὸς τῶν πατέρων αὐτῶν.

29

(1) Ἐν τῷ ἔτει τῷ δεκάτῳ ἐν τῷ δεκάτῳ µηνὶ µιᾷ τοῦ µηνὸς ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, στήρισον τὸ πρόσωπόν σου ἐπὶ Φαραω βασιλέα Αἰγύπτου καὶ προφήτευσον ἐπ’ αὐτὸν καὶ ἐπ’ Αἴγυπτον ὅλην (3) καὶ εἰπόν Τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπὶ Φαραω τὸν δράκοντα τὸν µέγαν τὸν ἐγκαθήµενον ἐν µέσῳ ποταµῶν αὐτοῦ τὸν λέγοντα Ἐµοί εἰσιν οἱ ποταµοί, καὶ ἐγὼ ἐποίησα αὐτούς. (4) καὶ ἐγὼ δώσω παγίδας εἰς τὰς σιαγόνας σου καὶ προσκολλήσω τοὺς ἰχθῦς τοῦ ποταµοῦ σου πρὸς τὰς πτέρυγάς σου καὶ ἀνάξω σε ἐκ µέσου τοῦ ποταµοῦ σου καὶ πάντας τοὺς ἰχθύας τοῦ ποταµοῦ σου (5) καὶ καταβαλῶ σε ἐν τάχει καὶ πάντας τοὺς ἰχθύας τοῦ ποταµοῦ σου· ἐπὶ πρόσωπον τοῦ πεδίου πεσῇ καὶ οὐ µὴ συναχθῇς καὶ οὐ µὴ περισταλῇς, τοῖς θηρίοις τῆς γῆς καὶ τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ δέδωκά σε εἰς κατάβρωµα· (6) καὶ γνώσονται πάντες οἱ κατοικοῦντες Αἴγυπτον ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος, ἀνθ’ ὧν ἐγενήθης ῥάβδος καλαµίνη τῷ οἴκῳ Ισραηλ. (7) ὅτε ἐπελάβοντό σου τῇ χειρὶ αὐτῶν, ἐθλάσθης· καὶ ὅτε ἐπεκράτησεν ἐπ’ αὐτοὺς πᾶσα χεὶρ καὶ ὅτε ἐπανεπαύσαντο ἐπὶ σέ, συνετρίβης καὶ συνέκλασας αὐτῶν πᾶσαν ὀσφύν. (8) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπάγω ἐπὶ σὲ ῥοµφαίαν καὶ ἀπολῶ ἀνθρώπους ἀπὸ σοῦ καὶ κτήνη· (9) καὶ ἔσται ἡ γῆ Αἰγύπτου ἀπώλεια καὶ ἔρηµος, καὶ γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος, ἀντὶ τοῦ λέγειν σε Οἱ ποταµοὶ ἐµοί εἰσιν, καὶ ἐγὼ ἐποίησα αὐτούς. (10) διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἐγὼ ἐπὶ σὲ καὶ ἐπὶ πάντας τοὺς ποταµούς σου καὶ δώσω γῆν Αἰγύπτου εἰς ἔρηµον καὶ ῥοµφαίαν καὶ ἀπώλειαν ἀπὸ Μαγδώλου καὶ Συήνης καὶ ἕως ὁρίων Αἰθιόπων. (11) οὐ µὴ διέλθῃ ἐν αὐτῇ ποὺς ἀνθρώπου, καὶ ποὺς κτήνους οὐ µὴ διέλθῃ αὐτήν, καὶ οὐ κατοικηθήσεται τεσσαράκοντα ἔτη. (12) καὶ δώσω τὴν γῆν αὐτῆς ἀπώλειαν ἐν µέσῳ γῆς ἠρηµωµένης, καὶ αἱ πόλεις αὐτῆς ἐν µέσῳ πόλεων ἠρηµωµένων ἔσονται τεσσαράκοντα ἔτη· καὶ διασπερῶ Αἴγυπτον ἐν τοῖς ἔθνεσιν καὶ λικµήσω αὐτοὺς εἰς τὰς χώρας. (13) τάδε λέγει κύριος Μετὰ τεσσαράκοντα ἔτη συνάξω τοὺς Αἰγυπτίους ἀπὸ τῶν ἐθνῶν, οὗ διεσκορπίσθησαν ἐκεῖ, (14) καὶ ἀποστρέψω τὴν αἰχµαλωσίαν τῶν Αἰγυπτίων καὶ κατοικίσω αὐτοὺς ἐν γῇ Παθουρης, ἐν τῇ γῇ, ὅθεν ἐλήµφθησαν· καὶ ἔσται ἀρχὴ ταπεινὴ (15) παρὰ πάσας τὰς ἀρχάς, οὐ µὴ ὑψωθῇ ἔτι ἐπὶ τὰ ἔθνη, καὶ ὀλιγοστοὺς αὐτοὺς ποιήσω τοῦ µὴ εἶναι αὐτοὺς πλείονας ἐν τοῖς ἔθνεσιν. (16) καὶ οὐκέτι ἔσονται τῷ οἴκῳ Ισραηλ εἰς ἐλπίδα ἀναµιµνῄσκουσαν ἀνοµίαν ἐν τῷ αὐτοὺς ἀκολουθῆσαι ὀπίσω αὐτῶν· καὶ γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος. (17) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἑβδόµῳ καὶ εἰκοστῷ ἔτει µιᾷ τοῦ µηνὸς τοῦ πρώτου ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (18) Υἱὲ ἀνθρώπου, Ναβουχοδονοσορ βασιλεὺς Βαβυλῶνος κατεδουλώσατο αὐτοῦ τὴν δύναµιν δουλείᾳ µεγάλῃ ἐπὶ Τύρου, πᾶσα κεφαλὴ φαλακρὰ καὶ πᾶς ὦµος µαδῶν, καὶ µισθὸς οὐκ ἐγενήθη αὐτῷ καὶ τῇ δυνάµει αὐτοῦ ἐπὶ Τύρου καὶ τῆς δουλείας, ἧς ἐδούλευσαν ἐπ’ αὐτήν. (19) τάδε λέγει κύριος κύριος Ἰδοὺ δίδωµι τῷ Ναβουχοδονοσορ βασιλεῖ Βαβυλῶνος γῆν Αἰγύπτου, καὶ προνοµεύσει τὴν προνοµὴν αὐτῆς καὶ σκυλεύσει τὰ σκῦλα αὐτῆς, καὶ ἔσται µισθὸς τῇ δυνάµει αὐτοῦ· (20) ἀντὶ τῆς λειτουργίας αὐτοῦ, ἧς ἐδούλευσεν ἐπὶ Τύρον, δέδωκα αὐτῷ γῆν Αἰγύπτου. τάδε λέγει κύριος κύριος (21) Ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἀνατελεῖ κέρας παντὶ τῷ οἴκῳ Ισραηλ, καὶ σοὶ δώσω στόµα ἀνεῳγµένον ἐν µέσῳ αὐτῶν· καὶ γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος.

30

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, προφήτευσον καὶ εἰπόν Τάδε λέγει κύριος Ὦ ὦ ἡ ἡµέρα, (3) ὅτι ἐγγὺς ἡ ἡµέρα τοῦ κυρίου, ἡµέρα πέρας ἐθνῶν ἔσται. (4) καὶ ἥξει µάχαιρα ἐπ’ Αἰγυπτίους, καὶ ἔσται ταραχὴ ἐν τῇ Αἰθιοπίᾳ, καὶ πεσοῦνται τετραυµατισµένοι ἐν Αἰγύπτῳ, καὶ συµπεσεῖται αὐτῆς τὰ θεµέλια. (5) Πέρσαι καὶ Κρῆτες καὶ Λυδοὶ καὶ Λίβυες καὶ πάντες οἱ ἐπίµικτοι καὶ τῶν υἱῶν τῆς διαθήκης µου µαχαίρᾳ πεσοῦνται ἐν αὐτῇ. (6) καὶ πεσοῦνται τὰ ἀντιστηρίγµατα Αἰγύπτου, καὶ καταβήσεται ἡ ὕβρις τῆς ἰσχύος αὐτῆς ἀπὸ Μαγδώλου ἕως Συήνης· µαχαίρᾳ πεσοῦνται ἐν αὐτῇ, λέγει κύριος. (7) καὶ ἐρηµωθήσεται ἐν µέσῳ χωρῶν ἠρηµωµένων, καὶ αἱ πόλεις αὐτῶν ἐν µέσῳ πόλεων ἠρηµωµένων ἔσονται· (8) καὶ γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος, ὅταν δῶ πῦρ ἐπ’ Αἴγυπτον καὶ συντριβῶσι πάντες οἱ βοηθοῦντες αὐτῇ. (9) ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐξελεύσονται ἄγγελοι σπεύδοντες ἀφανίσαι τὴν Αἰθιοπίαν, καὶ ἔσται ταραχὴ ἐν αὐτοῖς ἐν τῇ ἡµέρᾳ Αἰγύπτου, ὅτι ἰδοὺ ἥκει. — (10) τάδε λέγει κύριος κύριος Καὶ ἀπολῶ πλῆθος Αἰγυπτίων διὰ χειρὸς Ναβουχοδονοσορ βασιλέως Βαβυλῶνος, (11) αὐτοῦ καὶ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ· λοιµοὶ ἀπὸ ἐθνῶν ἀπεσταλµένοι ἀπολέσαι τὴν γῆν καὶ ἐκκενώσουσιν πάντες τὰς µαχαίρας αὐτῶν ἐπ’ Αἴγυπτον, καὶ πλησθήσεται ἡ γῆ τραυµατιῶν. (12) καὶ δώσω τοὺς ποταµοὺς αὐτῶν ἐρήµους καὶ ἀπολῶ τὴν γῆν καὶ τὸ πλήρωµα αὐτῆς ἐν χερσὶν ἀλλοτρίων· ἐγὼ κύριος λελάληκα. — (13) ὅτι τάδε λέγει κύριος κύριος Καὶ ἀπολῶ µεγιστᾶνας ἀπὸ Μέµφεως καὶ ἄρχοντας ἐκ γῆς Αἰγύπτου, καὶ οὐκ ἔσονται ἔτι. (14) καὶ ἀπολῶ γῆν Παθουρης καὶ δώσω πῦρ ἐπὶ Τάνιν καὶ ποιήσω ἐκδίκησιν ἐν Διοσπόλει (15) καὶ ἐκχεῶ τὸν θυµόν µου ἐπὶ Σάιν τὴν ἰσχὺν Αἰγύπτου καὶ ἀπολῶ τὸ πλῆθος Μέµφεως· (16) καὶ δώσω πῦρ ἐπ’ Αἴγυπτον, καὶ ταραχὴν ταραχθήσεται Συήνη, καὶ ἐν Διοσπόλει ἔσται ἔκρηγµα καὶ διαχυθήσεται ὕδατα. (17) νεανίσκοι Ἡλίου πόλεως καὶ Βουβάστου ἐν µαχαίρᾳ πεσοῦνται, καὶ αἱ γυναῖκες ἐν αἰχµαλωσίᾳ πορεύσονται. (18) καὶ ἐν Ταφνας συσκοτάσει ἡ ἡµέρα ἐν τῷ συντρῖψαι µε ἐκεῖ τὰ σκῆπτρα Αἰγύπτου, καὶ ἀπολεῖται ἐκεῖ ἡ ὕβρις τῆς ἰσχύος αὐτῆς, καὶ αὐτὴν νεφέλη καλύψει, καὶ αἱ θυγατέρες αὐτῆς αἰχµάλωτοι ἀχθήσονται. (19) καὶ ποιήσω κρίµα ἐν Αἰγύπτῳ, καὶ γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος. (20) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἑνδεκάτῳ ἔτει ἐν τῷ πρώτῳ µηνὶ ἑβδόµῃ τοῦ µηνὸς ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (21) Υἱὲ ἀνθρώπου, τοὺς βραχίονας Φαραω βασιλέως Αἰγύπτου συνέτριψα, καὶ ἰδοὺ οὐ κατεδέθη τοῦ δοθῆναι ἴασιν τοῦ δοθῆναι ἐπ’ αὐτὸν µάλαγµα τοῦ δοθῆναι ἰσχὺν ἐπιλαβέσθαι µαχαίρας. (22) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπὶ Φαραω βασιλέα Αἰγύπτου καὶ συντρίψω τοὺς βραχίονας αὐτοῦ τοὺς ἰσχυροὺς καὶ τοὺς τεταµένους καὶ καταβαλῶ τὴν µάχαιραν αὐτοῦ ἐκ τῆς χειρὸς αὐτοῦ (23) καὶ διασπερῶ Αἴγυπτον εἰς τὰ ἔθνη καὶ λικµήσω αὐτοὺς εἰς τὰς χώρας· (24) καὶ κατισχύσω τοὺς βραχίονας βασιλέως Βαβυλῶνος καὶ δώσω τὴν ῥοµφαίαν µου εἰς τὴν χεῖρα αὐτοῦ, καὶ ἐπάξει αὐτὴν ἐπ’ Αἴγυπτον καὶ προνοµεύσει τὴν προνοµὴν αὐτῆς καὶ σκυλεύσει τὰ σκῦλα αὐτῆς. (25) καὶ ἐνισχύσω τοὺς βραχίονας βασιλέως Βαβυλῶνος, οἱ δὲ βραχίονες Φαραω πεσοῦνται· καὶ γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος, ἐν τῷ δοῦναι τὴν ῥοµφαίαν µου εἰς χεῖρας βασιλέως Βαβυλῶνος, καὶ ἐκτενεῖ αὐτὴν ἐπὶ γῆν Αἰγύπτου. (26) καὶ διασπερῶ Αἴγυπτον εἰς τὰ ἔθνη καὶ λικµήσω αὐτοὺς εἰς τὰς χώρας· καὶ γνώσονται πάντες ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος.

31

(1) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἑνδεκάτῳ ἔτει ἐν τῷ τρίτῳ µηνὶ µιᾷ τοῦ µηνὸς ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, εἰπὸν πρὸς Φαραω βασιλέα Αἰγύπτου καὶ τῷ πλήθει αὐτοῦ Τίνι ὡµοίωσας σεαυτὸν ἐν τῷ ὕψει σου; (3) ἰδοὺ Ασσουρ κυπάρισσος ἐν τῷ Λιβάνῳ καὶ καλὸς ταῖς παραφυάσιν καὶ ὑψηλὸς τῷ µεγέθει, εἰς µέσον νεφελῶν ἐγένετο ἡ ἀρχὴ αὐτοῦ· (4) ὕδωρ ἐξέθρεψεν αὐτόν, ἡ ἄβυσσος ὕψωσεν αὐτόν, τοὺς ποταµοὺς αὐτῆς ἤγαγεν κύκλῳ τῶν φυτῶν αὐτοῦ καὶ τὰ συστέµατα αὐτῆς ἐξαπέστειλεν εἰς πάντα τὰ ξύλα τοῦ πεδίου. (5) ἕνεκεν τούτου ὑψώθη τὸ µέγεθος αὐτοῦ παρὰ πάντα τὰ ξύλα τοῦ πεδίου, καὶ ἐπλατύνθησαν οἱ κλάδοι αὐτοῦ ἀφ’ ὕδατος πολλοῦ. (6) ἐν ταῖς παραφυάσιν αὐτοῦ ἐνόσσευσαν πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ὑποκάτω τῶν κλάδων αὐτοῦ ἐγεννῶσαν πάντα τὰ θηρία τοῦ πεδίου, ἐν τῇ σκιᾷ αὐτοῦ κατῴκησεν πᾶν πλῆθος ἐθνῶν. (7) καὶ ἐγένετο καλὸς ἐν τῷ ὕψει αὐτοῦ διὰ τὸ πλῆθος τῶν κλάδων αὐτοῦ, ὅτι ἐγενήθησαν αἱ ῥίζαι αὐτοῦ εἰς ὕδωρ πολύ. (8) κυπάρισσοι τοιαῦται οὐκ ἐγενήθησαν ἐν τῷ παραδείσῳ τοῦ θεοῦ, καὶ πίτυες οὐχ ὅµοιαι ταῖς παραφυάσιν αὐτοῦ, καὶ ἐλάται οὐκ ἐγένοντο ὅµοιαι τοῖς κλάδοις αὐτοῦ· πᾶν ξύλον ἐν τῷ παραδείσῳ τοῦ θεοῦ οὐχ ὡµοιώθη αὐτῷ ἐν τῷ κάλλει αὐτοῦ (9) διὰ τὸ πλῆθος τῶν κλάδων αὐτοῦ, καὶ ἐζήλωσεν αὐτὸν τὰ ξύλα τοῦ παραδείσου τῆς τρυφῆς τοῦ θεοῦ. — (10) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἀνθ’ ὧν ἐγένου µέγας τῷ µεγέθει καὶ ἔδωκας τὴν ἀρχήν σου εἰς µέσον νεφελῶν, καὶ εἶδον ἐν τῷ ὑψωθῆναι αὐτόν, (11) καὶ παρέδωκα αὐτὸν εἰς χεῖρας ἄρχοντος ἐθνῶν, καὶ ἐποίησεν τὴν ἀπώλειαν αὐτοῦ. (12) καὶ ἐξωλέθρευσαν αὐτὸν ἀλλότριοι λοιµοὶ ἀπὸ ἐθνῶν καὶ κατέβαλον αὐτὸν ἐπὶ τῶν ὀρέων, ἐν πάσαις ταῖς φάραγξιν ἔπεσαν οἱ κλάδοι αὐτοῦ, καὶ συνετρίβη τὰ στελέχη αὐτοῦ ἐν παντὶ πεδίῳ τῆς γῆς, καὶ κατέβησαν ἀπὸ τῆς σκέπης αὐτῶν πάντες οἱ λαοὶ τῶν ἐθνῶν καὶ ἠδάφισαν αὐτόν. (13) ἐπὶ τὴν πτῶσιν αὐτοῦ ἀνεπαύσαντο πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἐπὶ τὰ στελέχη αὐτοῦ ἐγένοντο πάντα τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ, (14) ὅπως µὴ ὑψωθῶσιν ἐν τῷ µεγέθει αὐτῶν πάντα τὰ ξύλα τὰ ἐν τῷ ὕδατι· καὶ οὐκ ἔδωκαν τὴν ἀρχὴν αὐτῶν εἰς µέσον νεφελῶν καὶ οὐκ ἔστησαν ἐν τῷ ὕψει αὐτῶν πρὸς αὐτὰ πάντες οἱ πίνοντες ὕδωρ, πάντες ἐδόθησαν εἰς θάνατον εἰς γῆς βάθος ἐν µέσῳ υἱῶν ἀνθρώπων πρὸς καταβαίνοντας εἰς βόθρον. — (15) τάδε λέγει κύριος κύριος Ἐν ᾗ ἡµέρᾳ κατέβη εἰς ᾅδου, ἐπένθησεν αὐτὸν ἡ ἄβυσσος, καὶ ἐπέστησα τοὺς ποταµοὺς αὐτῆς καὶ ἐκώλυσα πλῆθος ὕδατος, καὶ ἐσκότασεν ἐπ’ αὐτὸν ὁ Λίβανος, πάντα τὰ ξύλα τοῦ πεδίου ἐπ’ αὐτῷ ἐξελύθησαν. (16) ἀπὸ τῆς φωνῆς τῆς πτώσεως αὐτοῦ ἐσείσθησαν τὰ ἔθνη, ὅτε κατεβίβαζον αὐτὸν εἰς ᾅδου µετὰ τῶν καταβαινόντων εἰς λάκκον, καὶ παρεκάλουν αὐτὸν ἐν γῇ πάντα τὰ ξύλα τῆς τρυφῆς καὶ τὰ ἐκλεκτὰ τοῦ Λιβάνου, πάντα τὰ πίνοντα ὕδωρ. (17) καὶ γὰρ αὐτοὶ κατέβησαν µετ’ αὐτοῦ εἰς ᾅδου ἐν τοῖς τραυµατίαις ἀπὸ µαχαίρας, καὶ τὸ σπέρµα αὐτοῦ, οἱ κατοικοῦντες ὑπὸ τὴν σκέπην αὐτοῦ, ἐν µέσῳ τῆς ζωῆς αὐτῶν ἀπώλοντο. (18) τίνι ὡµοιώθης; κατάβηθι καὶ καταβιβάσθητι µετὰ τῶν ξύλων τῆς τρυφῆς εἰς γῆς βάθος· ἐν µέσῳ ἀπεριτµήτων κοιµηθήσῃ µετὰ τραυµατιῶν µαχαίρας. οὕτως Φαραω καὶ τὸ πλῆθος τῆς ἰσχύος αὐτοῦ, λέγει κύριος κύριος.

32

(1) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἑνδεκάτῳ ἔτει ἐν τῷ δωδεκάτῳ µηνὶ µιᾷ τοῦ µηνὸς ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, λαβὲ θρῆνον ἐπὶ Φαραω βασιλέα Αἰγύπτου καὶ ἐρεῖς αὐτῷ Λέοντι ἐθνῶν ὡµοιώθης καὶ σὺ ὡς δράκων ὁ ἐν τῇ θαλάσσῃ καὶ ἐκεράτιζες τοῖς ποταµοῖς σου καὶ ἐτάρασσες ὕδωρ τοῖς ποσίν σου καὶ κατεπάτεις τοὺς ποταµούς σου. (3) τάδε λέγει κύριος Καὶ περιβαλῶ ἐπὶ σὲ δίκτυα λαῶν πολλῶν καὶ ἀνάξω σε ἐν τῷ ἀγκίστρῳ µου (4) καὶ ἐκτενῶ σε ἐπὶ τὴν γῆν, πεδία πλησθήσεταί σου, καὶ ἐπικαθιῶ ἐπὶ σὲ πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἐµπλήσω ἐκ σοῦ πάντα τὰ θηρία πάσης τῆς γῆς· (5) καὶ δώσω τὰς σάρκας σου ἐπὶ τὰ ὄρη καὶ ἐµπλήσω ἀπὸ τοῦ αἵµατός σου, (6) καὶ ποτισθήσεται ἡ γῆ ἀπὸ τῶν προχωρηµάτων σου ἀπὸ τοῦ πλήθους σου ἐπὶ τῶν ὀρέων, φάραγγας ἐµπλήσω ἀπὸ σοῦ. (7) καὶ κατακαλύψω ἐν τῷ σβεσθῆναί σε οὐρανὸν καὶ συσκοτάσω τὰ ἄστρα αὐτοῦ, ἥλιον ἐν νεφέλῃ καλύψω, καὶ σελήνη οὐ µὴ φάνῃ τὸ φῶς αὐτῆς· (8) πάντα τὰ φαίνοντα φῶς ἐν τῷ οὐρανῷ συσκοτάσουσιν ἐπὶ σέ, καὶ δώσω σκότος ἐπὶ τὴν γῆν σου, λέγει κύριος κύριος. (9) καὶ παροργιῶ καρδίαν λαῶν πολλῶν, ἡνίκα ἂν ἄγω αἰχµαλωσίαν σου εἰς τὰ ἔθνη εἰς γῆν, ἣν οὐκ ἔγνως. (10) καὶ στυγνάσουσιν ἐπὶ σὲ ἔθνη πολλά, καὶ οἱ βασιλεῖς αὐτῶν ἐκστάσει ἐκστήσονται ἐν τῷ πέτασθαι τὴν ῥοµφαίαν µου ἐπὶ πρόσωπα αὐτῶν, προσδεχόµενοι τὴν πτῶσιν αὐτῶν ἀφ’ ἡµέρας πτώσεώς σου. (11) ὅτι τάδε λέγει κύριος Ῥοµφαία βασιλέως Βαβυλῶνος ἥξει σοι (12) ἐν µαχαίραις γιγάντων, καὶ καταβαλῶ τὴν ἰσχύν σου· λοιµοὶ ἀπὸ ἐθνῶν πάντες, καὶ ἀπολοῦσι τὴν ὕβριν Αἰγύπτου, καὶ συντριβήσεται πᾶσα ἡ ἰσχὺς αὐτῆς. (13) καὶ ἀπολῶ πάντα τὰ κτήνη αὐτῆς ἀφ’ ὕδατος πολλοῦ, καὶ οὐ µὴ ταράξῃ αὐτὸ ἔτι ποὺς ἀνθρώπου, καὶ ἴχνος κτηνῶν οὐ µὴ καταπατήσῃ αὐτό. (14) οὕτως τότε ἡσυχάσει τὰ ὕδατα αὐτῶν, καὶ οἱ ποταµοὶ αὐτῶν ὡς ἔλαιον πορεύσονται, λέγει κύριος. (15) ὅταν δῶ Αἴγυπτον εἰς ἀπώλειαν καὶ ἐρηµωθῇ ἡ γῆ σὺν τῇ πληρώσει αὐτῆς, ὅταν διασπείρω πάντας τοὺς κατοικοῦντας ἐν αὐτῇ, καὶ γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος. (16) θρῆνός ἐστιν καὶ θρηνήσεις αὐτόν, καὶ αἱ θυγατέρες τῶν ἐθνῶν θρηνήσουσιν αὐτόν· ἐπ’ Αἴγυπτον καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν ἰσχὺν αὐτῆς θρηνήσουσιν αὐτήν, λέγει κύριος κύριος. (17) Καὶ ἐγενήθη ἐν τῷ δωδεκάτῳ ἔτει τοῦ πρώτου µηνὸς πεντεκαιδεκάτῃ τοῦ µηνὸς ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (18) Υἱὲ ἀνθρώπου, θρήνησον ἐπὶ τὴν ἰσχὺν Αἰγύπτου, καὶ καταβιβάσουσιν αὐτῆς τὰς θυγατέρας τὰ ἔθνη νεκρὰς εἰς τὸ βάθος τῆς γῆς πρὸς τοὺς καταβαίνοντας εἰς βόθρον· (ⲓ̅ⲑ̅) (20) ἐν µέσῳ τραυµατιῶν µαχαίρας πεσοῦνται µετ’ αὐτοῦ, καὶ κοιµηθήσεται πᾶσα ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ. (21) καὶ ἐροῦσίν σοι οἱ γίγαντες Ἐν βάθει βόθρου γίνου, τίνος κρείττων εἶ; κατάβηθι καὶ κοιµήθητι µετὰ ἀπεριτµήτων ἐν µέσῳ τραυµατιῶν µαχαίρας. (22) ἐκεῖ Ασσουρ καὶ πᾶσα ἡ συναγωγὴ αὐτοῦ πάντες τραυµατίαι ἐκεῖ ἐδόθησαν, καὶ ἡ ταφὴ αὐτῶν ἐν βάθει βόθρου, καὶ ἐγενήθη ἡ συναγωγὴ αὐτοῦ περικύκλῳ τοῦ µνήµατος αὐτοῦ, πάντες οἱ τραυµατίαι οἱ πεπτωκότες µαχαίρᾳ, (23) οἱ δόντες τὸν φόβον αὐτῶν ἐπὶ γῆς ζωῆς. (24) ἐκεῖ Αιλαµ καὶ πᾶσα ἡ δύναµις αὐτοῦ περικύκλῳ τοῦ µνήµατος αὐτοῦ, πάντες οἱ τραυµατίαι οἱ πεπτωκότες µαχαίρᾳ καὶ οἱ καταβαίνοντες ἀπερίτµητοι εἰς γῆς βάθος, οἱ δεδωκότες αὐτῶν φόβον ἐπὶ γῆς ζωῆς καὶ ἐλάβοσαν τὴν βάσανον αὐτῶν µετὰ τῶν καταβαινόντων εἰς βόθρον (25) ἐν µέσῳ τραυµατιῶν. (26) ἐκεῖ ἐδόθησαν Μοσοχ καὶ Θοβελ καὶ πᾶσα ἡ ἰσχὺς αὐτῶν περικύκλῳ τοῦ µνήµατος αὐτοῦ, πάντες τραυµατίαι αὐτοῦ, πάντες ἀπερίτµητοι τραυµατίαι ἀπὸ µαχαίρας, οἱ δεδωκότες τὸν φόβον αὐτῶν ἐπὶ γῆς ζωῆς· (27) καὶ ἐκοιµήθησαν µετὰ τῶν γιγάντων τῶν πεπτωκότων ἀπὸ αἰῶνος, οἳ κατέβησαν εἰς ᾅδου ἐν ὅπλοις πολεµικοῖς καὶ ἔθηκαν τὰς µαχαίρας αὐτῶν ὑπὸ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν· καὶ ἐγενήθησαν αἱ ἀνοµίαι αὐτῶν ἐπὶ τῶν ὀστῶν αὐτῶν, ὅτι ἐξεφόβησαν γίγαντας ἐν γῇ ζωῆς. (28) καὶ σὺ ἐν µέσῳ ἀπεριτµήτων κοιµηθήσῃ µετὰ τετραυµατισµένων µαχαίρᾳ. (29) ἐκεῖ ἐδόθησαν οἱ ἄρχοντες Ασσουρ οἱ δόντες τὴν ἰσχὺν αὐτοῦ εἰς τραῦµα µαχαίρας· οὗτοι µετὰ τραυµατιῶν ἐκοιµήθησαν, µετὰ καταβαινόντων εἰς βόθρον. (30) ἐκεῖ οἱ ἄρχοντες τοῦ βορρᾶ πάντες στρατηγοὶ Ασσουρ οἱ καταβαίνοντες τραυµατίαι σὺν τῷ φόβῳ αὐτῶν καὶ τῇ ἰσχύι αὐτῶν ἐκοιµήθησαν ἀπερίτµητοι µετὰ τραυµατιῶν µαχαίρας καὶ ἀπήνεγκαν τὴν βάσανον αὐτῶν µετὰ τῶν καταβαινόντων εἰς βόθρον. (31) ἐκείνους ὄψεται βασιλεὺς Φαραω καὶ παρακληθήσεται ἐπὶ πᾶσαν τὴν ἰσχὺν αὐτῶν, λέγει κύριος κύριος. (32) ὅτι δέδωκα τὸν φόβον αὐτοῦ ἐπὶ γῆς ζωῆς, καὶ κοιµηθήσεται ἐν µέσῳ ἀπεριτµήτων µετὰ τραυµατιῶν µαχαίρας, Φαραω καὶ πᾶν τὸ πλῆθος αὐτοῦ, λέγει κύριος κύριος.

33

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, λάλησον τοῖς υἱοῖς τοῦ λαοῦ σου καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Γῆ, ἐφ’ ἣν ἂν ἐπάγω ῥοµφαίαν, καὶ λάβῃ ὁ λαὸς τῆς γῆς ἄνθρωπον ἕνα ἐξ αὐτῶν καὶ δῶσιν αὐτὸν ἑαυτοῖς εἰς σκοπόν, (3) καὶ ἴδῃ τὴν ῥοµφαίαν ἐρχοµένην ἐπὶ τὴν γῆν καὶ σαλπίσῃ τῇ σάλπιγγι καὶ σηµάνῃ τῷ λαῷ, (4) καὶ ἀκούσῃ ὁ ἀκούσας τὴν φωνὴν τῆς σάλπιγγος καὶ µὴ φυλάξηται, καὶ ἐπέλθῃ ἡ ῥοµφαία καὶ καταλάβῃ αὐτόν, τὸ αἷµα αὐτοῦ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ ἔσται· (5) ὅτι τὴν φωνὴν τῆς σάλπιγγος ἀκούσας οὐκ ἐφυλάξατο, τὸ αἷµα αὐτοῦ ἐπ’ αὐτοῦ ἔσται, καὶ οὗτος, ὅτι ἐφυλάξατο, τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐξείλατο. (6) καὶ ὁ σκοπός, ἐὰν ἴδῃ τὴν ῥοµφαίαν ἐρχοµένην καὶ µὴ σηµάνῃ τῇ σάλπιγγι, καὶ ὁ λαὸς µὴ φυλάξηται, καὶ ἐλθοῦσα ἡ ῥοµφαία λάβῃ ἐξ αὐτῶν ψυχήν, αὕτη διὰ τὴν αὑτῆς ἀνοµίαν ἐλήµφθη, καὶ τὸ αἷµα ἐκ τῆς χειρὸς τοῦ σκοποῦ ἐκζητήσω. (7) καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, σκοπὸν δέδωκά σε τῷ οἴκῳ Ισραηλ, καὶ ἀκούσῃ ἐκ στόµατός µου λόγον. (8) ἐν τῷ εἶπαί µε τῷ ἁµαρτωλῷ Θανάτῳ θανατωθήσῃ, καὶ µὴ λαλήσῃς τοῦ φυλάξασθαι τὸν ἀσεβῆ ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὐτοῦ, αὐτὸς ὁ ἄνοµος τῇ ἀνοµίᾳ αὐτοῦ ἀποθανεῖται, τὸ δὲ αἷµα αὐτοῦ ἐκ τῆς χειρός σου ἐκζητήσω. (9) σὺ δὲ ἐὰν προαπαγγείλῃς τῷ ἀσεβεῖ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ τοῦ ἀποστρέψαι ἀπ’ αὐτῆς, καὶ µὴ ἀποστρέψῃ ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὐτοῦ, οὗτος τῇ ἀσεβείᾳ αὐτοῦ ἀποθανεῖται, καὶ σὺ τὴν ψυχὴν σαυτοῦ ἐξῄρησαι. — (10) καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, εἰπὸν τῷ οἴκῳ Ισραηλ Οὕτως ἐλαλήσατε λέγοντες Αἱ πλάναι ἡµῶν καὶ αἱ ἀνοµίαι ἡµῶν ἐφ’ ἡµῖν εἰσιν, καὶ ἐν αὐταῖς ἡµεῖς τηκόµεθα· καὶ πῶς ζησόµεθα; (11) εἰπὸν αὐτοῖς Ζῶ ἐγώ, τάδε λέγει κύριος Οὐ βούλοµαι τὸν θάνατον τοῦ ἀσεβοῦς ὡς τὸ ἀποστρέψαι τὸν ἀσεβῆ ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὐτοῦ καὶ ζῆν αὐτόν. ἀποστροφῇ ἀποστρέψατε ἀπὸ τῆς ὁδοῦ ὑµῶν· καὶ ἵνα τί ἀποθνῄσκετε, οἶκος Ισραηλ; (12) εἰπὸν πρὸς τοὺς υἱοὺς τοῦ λαοῦ σου Δικαιοσύνη δικαίου οὐ µὴ ἐξέληται αὐτὸν ἐν ᾗ ἂν ἡµέρᾳ πλανηθῇ, καὶ ἀνοµία ἀσεβοῦς οὐ µὴ κακώσῃ αὐτὸν ἐν ᾗ ἂν ἡµέρᾳ ἀποστρέψῃ ἀπὸ τῆς ἀνοµίας αὐτοῦ· καὶ δίκαιος οὐ µὴ δύνηται σωθῆναι. (13) ἐν τῷ εἶπαί µε τῷ δικαίῳ Οὗτος πέποιθεν ἐπὶ τῇ δικαιοσύνῃ αὐτοῦ, καὶ ποιήσῃ ἀνοµίαν, πᾶσαι αἱ δικαιοσύναι αὐτοῦ οὐ µὴ ἀναµνησθῶσιν· ἐν τῇ ἀδικίᾳ αὐτοῦ, ᾗ ἐποίησεν, ἐν αὐτῇ ἀποθανεῖται. (14) καὶ ἐν τῷ εἶπαί µε τῷ ἀσεβεῖ Θανάτῳ θανατωθήσῃ, καὶ ἀποστρέψῃ ἀπὸ τῆς ἁµαρτίας αὐτοῦ καὶ ποιήσῃ κρίµα καὶ δικαιοσύνην (15) καὶ ἐνεχύρασµα ἀποδῷ καὶ ἅρπαγµα ἀποτείσῃ, ἐν προστάγµασιν ζωῆς διαπορεύηται τοῦ µὴ ποιῆσαι ἄδικον, ζωῇ ζήσεται καὶ οὐ µὴ ἀποθάνῃ· (16) πᾶσαι αἱ ἁµαρτίαι αὐτοῦ, ἃς ἥµαρτεν, οὐ µὴ ἀναµνησθῶσιν· ὅτι κρίµα καὶ δικαιοσύνην ἐποίησεν, ἐν αὐτοῖς ζήσεται. (17) καὶ ἐροῦσιν οἱ υἱοὶ τοῦ λαοῦ σου Οὐκ εὐθεῖα ἡ ὁδὸς τοῦ κυρίου· καὶ αὕτη ἡ ὁδὸς αὐτῶν οὐκ εὐθεῖα. (18) ἐν τῷ ἀποστρέψαι δίκαιον ἀπὸ τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ καὶ ποιήσῃ ἀνοµίας, καὶ ἀποθανεῖται ἐν αὐταῖς· (19) καὶ ἐν τῷ ἀποστρέψαι τὸν ἁµαρτωλὸν ἀπὸ τῆς ἀνοµίας αὐτοῦ καὶ ποιήσῃ κρίµα καὶ δικαιοσύνην, ἐν αὐτοῖς αὐτὸς ζήσεται. (20) καὶ τοῦτό ἐστιν, ὃ εἴπατε Οὐκ εὐθεῖα ἡ ὁδὸς κυρίου· ἕκαστον ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ κρινῶ ὑµᾶς, οἶκος Ισραηλ. (21) Καὶ ἐγενήθη ἐν τῷ δωδεκάτῳ ἔτει ἐν τῷ δωδεκάτῳ µηνὶ πέµπτῃ τοῦ µηνὸς τῆς αἰχµαλωσίας ἡµῶν ἦλθεν ὁ ἀνασωθεὶς πρός µε ἀπὸ Ιερουσαληµ λέγων Ἑάλω ἡ πόλις. (22) καὶ ἐγενήθη ἐπ’ ἐµὲ χεὶρ κυρίου ἑσπέρας πρὶν ἐλθεῖν αὐτὸν καὶ ἤνοιξέν µου τὸ στόµα, ἕως ἦλθεν πρός µε τὸ πρωί, καὶ ἀνοιχθέν µου τὸ στόµα οὐ συνεσχέθη ἔτι. (23) καὶ ἐγενήθη λόγος κυρίου πρός µε λέγων (24) Υἱὲ ἀνθρώπου, οἱ κατοικοῦντες τὰς ἠρηµωµένας ἐπὶ τῆς γῆς τοῦ Ισραηλ λέγουσιν Εἷς ἦν Αβρααµ καὶ κατέσχεν τὴν γῆν, καὶ ἡµεῖς πλείους ἐσµέν, ἡµῖν δέδοται ἡ γῆ εἰς κατάσχεσιν. (25) διὰ τοῦτο εἰπὸν αὐτοῖς Τάδε λέγει κύριος κύριος (26) (27) Ζῶ ἐγώ, εἰ µὴν οἱ ἐν ταῖς ἠρηµωµέναις µαχαίρᾳ πεσοῦνται, καὶ οἱ ἐπὶ προσώπου τοῦ πεδίου τοῖς θηρίοις τοῦ ἀγροῦ δοθήσονται εἰς κατάβρωµα, καὶ τοὺς ἐν ταῖς τετειχισµέναις καὶ τοὺς ἐν τοῖς σπηλαίοις θανάτῳ ἀποκτενῶ. (28) καὶ δώσω τὴν γῆν ἔρηµον, καὶ ἀπολεῖται ἡ ὕβρις τῆς ἰσχύος αὐτῆς, καὶ ἐρηµωθήσεται τὰ ὄρη τοῦ Ισραηλ διὰ τὸ µὴ εἶναι διαπορευόµενον. (29) καὶ γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος· καὶ ποιήσω τὴν γῆν αὐτῶν ἔρηµον, καὶ ἐρηµωθήσεται διὰ πάντα τὰ βδελύγµατα αὐτῶν, ἃ ἐποίησαν. (30) καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, οἱ υἱοὶ τοῦ λαοῦ σου οἱ λαλοῦντες περὶ σοῦ παρὰ τὰ τείχη καὶ ἐν τοῖς πυλῶσι τῶν οἰκιῶν καὶ λαλοῦσιν ἄνθρωπος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ λέγοντες Συνέλθωµεν καὶ ἀκούσωµεν τὰ ἐκπορευόµενα παρὰ κυρίου, (31) ἔρχονται πρὸς σέ, ὡς συµπορεύεται λαός, καὶ κάθηνται ἐναντίον σου καὶ ἀκούουσιν τὰ ῥήµατά σου, καὶ αὐτὰ οὐ µὴ ποιήσουσιν, ὅτι ψεῦδος ἐν τῷ στόµατι αὐτῶν, καὶ ὀπίσω τῶν µιασµάτων ἡ καρδία αὐτῶν. (32) καὶ γίνῃ αὐτοῖς ὡς φωνὴ ψαλτηρίου ἡδυφώνου εὐαρµόστου, καὶ ἀκούσονταί σου τὰ ῥήµατα καὶ οὐ µὴ ποιήσουσιν αὐτά. (33) καὶ ἡνίκα ἂν ἔλθῃ, ἐροῦσιν Ἰδοὺ ἥκει· καὶ γνώσονται ὅτι προφήτης ἦν ἐν µέσῳ αὐτῶν.

34

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, προφήτευσον ἐπὶ τοὺς ποιµένας τοῦ Ισραηλ, προφήτευσον καὶ εἰπὸν τοῖς ποιµέσι Τάδε λέγει κύριος κύριος Ὦ ποιµένες Ισραηλ, µὴ βόσκουσιν ποιµένες ἑαυτούς; οὐ τὰ πρόβατα βόσκουσιν οἱ ποιµένες; (3) ἰδοὺ τὸ γάλα κατέσθετε καὶ τὰ ἔρια περιβάλλεσθε καὶ τὸ παχὺ σφάζετε καὶ τὰ πρόβατά µου οὐ βόσκετε· (4) τὸ ἠσθενηκὸς οὐκ ἐνισχύσατε καὶ τὸ κακῶς ἔχον οὐκ ἐσωµατοποιήσατε καὶ τὸ συντετριµµένον οὐ κατεδήσατε καὶ τὸ πλανώµενον οὐκ ἐπεστρέψατε καὶ τὸ ἀπολωλὸς οὐκ ἐζητήσατε καὶ τὸ ἰσχυρὸν κατειργάσασθε µόχθῳ. (5) καὶ διεσπάρη τὰ πρόβατά µου διὰ τὸ µὴ εἶναι ποιµένας καὶ ἐγενήθη εἰς κατάβρωµα πᾶσι τοῖς θηρίοις τοῦ ἀγροῦ· (6) καὶ διεσπάρη µου τὰ πρόβατα ἐν παντὶ ὄρει καὶ ἐπὶ πᾶν βουνὸν ὑψηλὸν καὶ ἐπὶ προσώπου πάσης τῆς γῆς διεσπάρη, καὶ οὐκ ἦν ὁ ἐκζητῶν οὐδὲ ὁ ἀποστρέφων. (7) διὰ τοῦτο, ποιµένες, ἀκούσατε λόγον κυρίου (8) Ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος κύριος, εἰ µὴν ἀντὶ τοῦ γενέσθαι τὰ πρόβατά µου εἰς προνοµὴν καὶ γενέσθαι τὰ πρόβατά µου εἰς κατάβρωµα πᾶσι τοῖς θηρίοις τοῦ πεδίου παρὰ τὸ µὴ εἶναι ποιµένας, καὶ οὐκ ἐξεζήτησαν οἱ ποιµένες τὰ πρόβατά µου, καὶ ἐβόσκησαν οἱ ποιµένες ἑαυτούς, τὰ δὲ πρόβατά µου οὐκ ἐβόσκησαν, (9) ἀντὶ τούτου, ποιµένες, (10) τάδε λέγει κύριος κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπὶ τοὺς ποιµένας καὶ ἐκζητήσω τὰ πρόβατά µου ἐκ τῶν χειρῶν αὐτῶν καὶ ἀποστρέψω αὐτοὺς τοῦ µὴ ποιµαίνειν τὰ πρόβατά µου, καὶ οὐ βοσκήσουσιν ἔτι οἱ ποιµένες αὐτά· καὶ ἐξελοῦµαι τὰ πρόβατά µου ἐκ τοῦ στόµατος αὐτῶν, καὶ οὐκ ἔσονται αὐτοῖς ἔτι εἰς κατάβρωµα. (11) διότι τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐκζητήσω τὰ πρόβατά µου καὶ ἐπισκέψοµαι αὐτά. (12) ὥσπερ ζητεῖ ὁ ποιµὴν τὸ ποίµνιον αὐτοῦ ἐν ἡµέρᾳ, ὅταν ᾖ γνόφος καὶ νεφέλη ἐν µέσῳ προβάτων διακεχωρισµένων, οὕτως ἐκζητήσω τὰ πρόβατά µου καὶ ἀπελάσω αὐτὰ ἀπὸ παντὸς τόπου, οὗ διεσπάρησαν ἐκεῖ ἐν ἡµέρᾳ νεφέλης καὶ γνόφου. (13) καὶ ἐξάξω αὐτοὺς ἐκ τῶν ἐθνῶν καὶ συνάξω αὐτοὺς ἀπὸ τῶν χωρῶν καὶ εἰσάξω αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν αὐτῶν καὶ βοσκήσω αὐτοὺς ἐπὶ τὰ ὄρη Ισραηλ καὶ ἐν ταῖς φάραγξιν καὶ ἐν πάσῃ κατοικίᾳ τῆς γῆς· (14) ἐν νοµῇ ἀγαθῇ βοσκήσω αὐτούς, καὶ ἐν τῷ ὄρει τῷ ὑψηλῷ Ισραηλ ἔσονται αἱ µάνδραι αὐτῶν· ἐκεῖ κοιµηθήσονται καὶ ἐκεῖ ἀναπαύσονται ἐν τρυφῇ ἀγαθῇ καὶ ἐν νοµῇ πίονι βοσκηθήσονται ἐπὶ τῶν ὀρέων Ισραηλ. (15) ἐγὼ βοσκήσω τὰ πρόβατά µου καὶ ἐγὼ ἀναπαύσω αὐτά, καὶ γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος. τάδε λέγει κύριος κύριος (16) Τὸ ἀπολωλὸς ζητήσω καὶ τὸ πλανώµενον ἐπιστρέψω καὶ τὸ συντετριµµένον καταδήσω καὶ τὸ ἐκλεῖπον ἐνισχύσω καὶ τὸ ἰσχυρὸν φυλάξω καὶ βοσκήσω αὐτὰ µετὰ κρίµατος. (17) καὶ ὑµεῖς, πρόβατα, τάδε λέγει κύριος κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ διακρινῶ ἀνὰ µέσον προβάτου καὶ προβάτου, κριῶν καὶ τράγων· (18) καὶ οὐχ ἱκανὸν ὑµῖν ὅτι τὴν καλὴν νοµὴν ἐνέµεσθε, καὶ τὰ κατάλοιπα τῆς νοµῆς ὑµῶν κατεπατεῖτε τοῖς ποσὶν ὑµῶν· καὶ τὸ καθεστηκὸς ὕδωρ ἐπίνετε καὶ τὸ λοιπὸν τοῖς ποσὶν ὑµῶν ἐταράσσετε· (19) καὶ τὰ πρόβατά µου τὰ πατήµατα τῶν ποδῶν ὑµῶν ἐνέµοντο καὶ τὸ τεταραγµένον ὕδωρ ὑπὸ τῶν ποδῶν ὑµῶν ἔπινον. (20) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ διακρινῶ ἀνὰ µέσον προβάτου ἰσχυροῦ καὶ ἀνὰ µέσον προβάτου ἀσθενοῦς. (21) ἐπὶ ταῖς πλευραῖς καὶ τοῖς ὤµοις ὑµῶν διωθεῖσθε καὶ τοῖς κέρασιν ὑµῶν ἐκερατίζετε καὶ πᾶν τὸ ἐκλεῖπον ἐξεθλίβετε. (22) καὶ σώσω τὰ πρόβατά µου, καὶ οὐ µὴ ὦσιν ἔτι εἰς προνοµήν, καὶ κρινῶ ἀνὰ µέσον κριοῦ πρὸς κριόν. (23) καὶ ἀναστήσω ἐπ’ αὐτοὺς ποιµένα ἕνα καὶ ποιµανεῖ αὐτούς, τὸν δοῦλόν µου Δαυιδ, καὶ ἔσται αὐτῶν ποιµήν· (24) καὶ ἐγὼ κύριος ἔσοµαι αὐτοῖς εἰς θεόν, καὶ Δαυιδ ἐν µέσῳ αὐτῶν ἄρχων· ἐγὼ κύριος ἐλάλησα. (25) καὶ διαθήσοµαι τῷ Δαυιδ διαθήκην εἰρήνης καὶ ἀφανιῶ θηρία πονηρὰ ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ κατοικήσουσιν ἐν τῇ ἐρήµῳ καὶ ὑπνώσουσιν ἐν τοῖς δρυµοῖς. (26) καὶ δώσω αὐτοὺς περικύκλῳ τοῦ ὄρους µου· καὶ δώσω τὸν ὑετὸν ὑµῖν, ὑετὸν εὐλογίας. (27) καὶ τὰ ξύλα τὰ ἐν τῷ πεδίῳ δώσει τὸν καρπὸν αὐτῶν, καὶ ἡ γῆ δώσει τὴν ἰσχὺν αὐτῆς, καὶ κατοικήσουσιν ἐπὶ τῆς γῆς αὐτῶν ἐν ἐλπίδι εἰρήνης, καὶ γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ἐν τῷ συντρῖψαί µε τὸν ζυγὸν αὐτῶν· καὶ ἐξελοῦµαι αὐτοὺς ἐκ χειρὸς τῶν καταδουλωσαµένων αὐτούς. (28) καὶ οὐκ ἔσονται ἔτι ἐν προνοµῇ τοῖς ἔθνεσιν, καὶ τὰ θηρία τῆς γῆς οὐκέτι µὴ φάγωσιν αὐτούς· καὶ κατοικήσουσιν ἐν ἐλπίδι, καὶ οὐκ ἔσται ὁ ἐκφοβῶν αὐτούς. (29) καὶ ἀναστήσω αὐτοῖς φυτὸν εἰρήνης, καὶ οὐκέτι ἔσονται ἀπολλύµενοι λιµῷ ἐπὶ τῆς γῆς καὶ οὐ µὴ ἐνέγκωσιν ἔτι ὀνειδισµὸν ἐθνῶν. (30) καὶ γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς αὐτῶν, καὶ αὐτοὶ λαός µου οἶκος Ισραηλ, λέγει κύριος. (31) πρόβατά µου καὶ πρόβατα ποιµνίου µού ἐστε, καὶ ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν, λέγει κύριος κύριος.

35

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, ἐπίστρεψον τὸ πρόσωπόν σου ἐπ’ ὄρος Σηιρ καὶ προφήτευσον ἐπ’ αὐτὸ (3) καὶ εἰπόν Τάδε λέγει κύριος κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπὶ σέ, ὄρος Σηιρ, καὶ ἐκτενῶ τὴν χεῖρά µου ἐπὶ σὲ καὶ δώσω σε ἔρηµον, καὶ ἐρηµωθήσῃ, (4) καὶ ταῖς πόλεσίν σου ἐρηµίαν ποιήσω, καὶ σὺ ἔρηµος ἔσῃ· καὶ γνώσῃ ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος. (5) ἀντὶ τοῦ γενέσθαι σε ἐχθρὰν αἰωνίαν καὶ ἐνεκάθισας τῷ οἴκῳ Ισραηλ δόλῳ ἐν χειρὶ ἐχθρῶν µαχαίρᾳ ἐν καιρῷ ἀδικίας ἐπ’ ἐσχάτῳ, (6) διὰ τοῦτο, ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος κύριος, εἰ µὴν εἰς αἷµα ἥµαρτες, καὶ αἷµά σε διώξεται. (7) καὶ δώσω τὸ ὄρος Σηιρ εἰς ἔρηµον καὶ ἠρηµωµένον καὶ ἀπολῶ ἀπ’ αὐτοῦ ἀνθρώπους καὶ κτήνη (8) καὶ ἐµπλήσω τῶν τραυµατιῶν σου τοὺς βουνοὺς καὶ τὰς φάραγγάς σου, καὶ ἐν πᾶσι τοῖς πεδίοις σου τετραυµατισµένοι µαχαίρᾳ πεσοῦνται ἐν σοί. (9) ἐρηµίαν αἰώνιον θήσοµαί σε, καὶ αἱ πόλεις σου οὐ µὴ κατοικηθῶσιν ἔτι· καὶ γνώσῃ ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος. (10) διὰ τὸ εἰπεῖν σε Τὰ δύο ἔθνη καὶ αἱ δύο χῶραι ἐµαὶ ἔσονται καὶ κληρονοµήσω αὐτάς, καὶ κύριος ἐκεῖ ἐστιν, (11) διὰ τοῦτο, ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος, καὶ ποιήσω σοι κατὰ τὴν ἔχθραν σου καὶ γνωσθήσοµαί σοι, ἡνίκα ἂν κρίνω σε· (12) καὶ γνώσῃ ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος. ἤκουσα τῆς φωνῆς τῶν βλασφηµιῶν σου, ὅτι εἶπας Τὰ ὄρη Ισραηλ ἔρηµα, ἡµῖν δέδοται εἰς κατάβρωµα· (13) καὶ ἐµεγαλορηµόνησας ἐπ’ ἐµὲ τῷ στόµατί σου· ἐγὼ ἤκουσα. (14) τάδε λέγει κύριος Ἐν τῇ εὐφροσύνῃ πάσης τῆς γῆς ἔρηµον ποιήσω σε· (15) ἔρηµον ἔσῃ, ὄρος Σηιρ, καὶ πᾶσα ἡ Ιδουµαία ἐξαναλωθήσεται· καὶ γνώσῃ ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς αὐτῶν.

36

(1) Καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, προφήτευσον ἐπὶ τὰ ὄρη Ισραηλ καὶ εἰπὸν τοῖς ὄρεσιν τοῦ Ισραηλ Ἀκούσατε λόγον κυρίου (2) Τάδε λέγει κύριος κύριος Ἀνθ’ ὧν εἶπεν ὁ ἐχθρὸς ἐφ’ ὑµᾶς Εὖγε ἔρηµα αἰώνια εἰς κατάσχεσιν ἡµῖν ἐγενήθη, (3) διὰ τοῦτο προφήτευσον καὶ εἰπόν Τάδε λέγει κύριος κύριος Ἀντὶ τοῦ ἀτιµασθῆναι ὑµᾶς καὶ µισηθῆναι ὑµᾶς ὑπὸ τῶν κύκλῳ ὑµῶν τοῦ εἶναι ὑµᾶς εἰς κατάσχεσιν τοῖς καταλοίποις ἔθνεσιν καὶ ἀνέβητε λάληµα γλώσσῃ καὶ εἰς ὀνείδισµα ἔθνεσιν, (4) διὰ τοῦτο, ὄρη Ισραηλ, ἀκούσατε λόγον κυρίου Τάδε λέγει κύριος τοῖς ὄρεσιν καὶ τοῖς βουνοῖς καὶ ταῖς φάραγξιν καὶ τοῖς χειµάρροις καὶ τοῖς ἐξηρηµωµένοις καὶ ἠφανισµένοις καὶ ταῖς πόλεσιν ταῖς ἐγκαταλελειµµέναις, αἳ ἐγένοντο εἰς προνοµὴν καὶ εἰς καταπάτηµα τοῖς καταλειφθεῖσιν ἔθνεσιν περικύκλῳ· (5) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος κύριος Εἰ µὴν ἐν πυρὶ θυµοῦ µου ἐλάλησα ἐπὶ τὰ λοιπὰ ἔθνη καὶ ἐπὶ τὴν Ιδουµαίαν πᾶσαν, ὅτι ἔδωκαν τὴν γῆν µου ἑαυτοῖς εἰς κατάσχεσιν µετ’ εὐφροσύνης ἀτιµάσαντες ψυχὰς τοῦ ἀφανίσαι ἐν προνοµῇ· (6) διὰ τοῦτο προφήτευσον ἐπὶ τὴν γῆν τοῦ Ισραηλ καὶ εἰπὸν τοῖς ὄρεσιν καὶ τοῖς βουνοῖς καὶ ταῖς φάραγξιν καὶ ταῖς νάπαις Τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐν τῷ ζήλῳ µου καὶ ἐν τῷ θυµῷ µου ἐλάλησα ἀντὶ τοῦ ὀνειδισµοὺς ἐθνῶν ἐνέγκαι ὑµᾶς· (7) διὰ τοῦτο ἐγὼ ἀρῶ τὴν χεῖρά µου ἐπὶ τὰ ἔθνη τὰ περικύκλῳ ὑµῶν, οὗτοι τὴν ἀτιµίαν αὐτῶν λήµψονται· (8) ὑµῶν δέ, ὄρη Ισραηλ, τὴν σταφυλὴν καὶ τὸν καρπὸν ὑµῶν καταφάγεται ὁ λαός µου, ὅτι ἐγγίζουσιν τοῦ ἐλθεῖν. (9) ὅτι ἰδοὺ ἐγὼ ἐφ’ ὑµᾶς καὶ ἐπιβλέψω ἐφ’ ὑµᾶς, καὶ κατεργασθήσεσθε καὶ σπαρήσεσθε. (10) καὶ πληθυνῶ ἐφ’ ὑµᾶς ἀνθρώπους, πᾶν οἶκον Ισραηλ εἰς τέλος, καὶ κατοικηθήσονται αἱ πόλεις, καὶ ἡ ἠρηµωµένη οἰκοδοµηθήσεται. (11) καὶ πληθυνῶ ἐφ’ ὑµᾶς ἀνθρώπους καὶ κτήνη καὶ κατοικιῶ ὑµᾶς ὡς τὸ ἐν ἀρχῇ ὑµῶν καὶ εὖ ποιήσω ὑµᾶς ὥσπερ τὰ ἔµπροσθεν ὑµῶν· καὶ γνώσεσθε ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος. (12) καὶ γεννήσω ἐφ’ ὑµᾶς ἀνθρώπους τὸν λαόν µου Ισραηλ, καὶ κληρονοµήσουσιν ὑµᾶς, καὶ ἔσεσθε αὐτοῖς εἰς κατάσχεσιν· καὶ οὐ µὴ προστεθῆτε ἔτι ἀτεκνωθῆναι ἀπ’ αὐτῶν. (13) τάδε λέγει κύριος κύριος Ἀνθ’ ὧν εἶπάν σοι Κατέσθουσα ἀνθρώπους εἶ καὶ ἠτεκνωµένη ὑπὸ τοῦ ἔθνους σου ἐγένου, (14) διὰ τοῦτο ἀνθρώπους οὐκέτι φάγεσαι καὶ τὸ ἔθνος σου οὐκ ἀτεκνώσεις ἔτι, λέγει κύριος κύριος. (15) καὶ οὐκ ἀκουσθήσεται οὐκέτι ἐφ’ ὑµᾶς ἀτιµία ἐθνῶν, καὶ ὀνειδισµοὺς λαῶν οὐ µὴ ἀνενέγκητε, λέγει κύριος κύριος. (16) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (17) Υἱὲ ἀνθρώπου, οἶκος Ισραηλ κατῴκησεν ἐπὶ τῆς γῆς αὐτῶν καὶ ἐµίαναν αὐτὴν ἐν τῇ ὁδῷ αὐτῶν καὶ ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν καὶ ἐν ταῖς ἀκαθαρσίαις αὐτῶν· κατὰ τὴν ἀκαθαρσίαν τῆς ἀποκαθηµένης ἐγενήθη ἡ ὁδὸς αὐτῶν πρὸ προσώπου µου. (18) καὶ ἐξέχεα τὸν θυµόν µου ἐπ’ αὐτοὺς (19) καὶ διέσπειρα αὐτοὺς εἰς τὰ ἔθνη καὶ ἐλίκµησα αὐτοὺς εἰς τὰς χώρας· κατὰ τὴν ὁδὸν αὐτῶν καὶ κατὰ τὴν ἁµαρτίαν αὐτῶν ἔκρινα αὐτούς. (20) καὶ εἰσήλθοσαν εἰς τὰ ἔθνη, οὗ εἰσήλθοσαν ἐκεῖ, καὶ ἐβεβήλωσαν τὸ ὄνοµά µου τὸ ἅγιον ἐν τῷ λέγεσθαι αὐτούς Λαὸς κυρίου οὗτοι καὶ ἐκ τῆς γῆς αὐτοῦ ἐξεληλύθασιν. (21) καὶ ἐφεισάµην αὐτῶν διὰ τὸ ὄνοµά µου τὸ ἅγιον, ὃ ἐβεβήλωσαν οἶκος Ισραηλ ἐν τοῖς ἔθνεσιν, οὗ εἰσήλθοσαν ἐκεῖ. (22) διὰ τοῦτο εἰπὸν τῷ οἴκῳ Ισραηλ Τάδε λέγει κύριος Οὐχ ὑµῖν ἐγὼ ποιῶ, οἶκος Ισραηλ, ἀλλ’ ἢ διὰ τὸ ὄνοµά µου τὸ ἅγιον, ὃ ἐβεβηλώσατε ἐν τοῖς ἔθνεσιν, οὗ εἰσήλθετε ἐκεῖ. (23) καὶ ἁγιάσω τὸ ὄνοµά µου τὸ µέγα τὸ βεβηλωθὲν ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ὃ ἐβεβηλώσατε ἐν µέσῳ αὐτῶν, καὶ γνώσονται τὰ ἔθνη ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ἐν τῷ ἁγιασθῆναί µε ἐν ὑµῖν κατ’ ὀφθαλµοὺς αὐτῶν. (24) καὶ λήµψοµαι ὑµᾶς ἐκ τῶν ἐθνῶν καὶ ἀθροίσω ὑµᾶς ἐκ πασῶν τῶν γαιῶν καὶ εἰσάξω ὑµᾶς εἰς τὴν γῆν ὑµῶν. (25) καὶ ῥανῶ ἐφ’ ὑµᾶς ὕδωρ καθαρόν, καὶ καθαρισθήσεσθε ἀπὸ πασῶν τῶν ἀκαθαρσιῶν ὑµῶν καὶ ἀπὸ πάντων τῶν εἰδώλων ὑµῶν, καὶ καθαριῶ ὑµᾶς. (26) καὶ δώσω ὑµῖν καρδίαν καινὴν καὶ πνεῦµα καινὸν δώσω ἐν ὑµῖν καὶ ἀφελῶ τὴν καρδίαν τὴν λιθίνην ἐκ τῆς σαρκὸς ὑµῶν καὶ δώσω ὑµῖν καρδίαν σαρκίνην. (27) καὶ τὸ πνεῦµά µου δώσω ἐν ὑµῖν καὶ ποιήσω ἵνα ἐν τοῖς δικαιώµασίν µου πορεύησθε καὶ τὰ κρίµατά µου φυλάξησθε καὶ ποιήσητε. (28) καὶ κατοικήσετε ἐπὶ τῆς γῆς, ἧς ἔδωκα τοῖς πατράσιν ὑµῶν, καὶ ἔσεσθέ µοι εἰς λαόν, κἀγὼ ἔσοµαι ὑµῖν εἰς θεόν. (29) καὶ σώσω ὑµᾶς ἐκ πασῶν τῶν ἀκαθαρσιῶν ὑµῶν καὶ καλέσω τὸν σῖτον καὶ πληθυνῶ αὐτὸν καὶ οὐ δώσω ἐφ’ ὑµᾶς λιµόν· (30) καὶ πληθυνῶ τὸν καρπὸν τοῦ ξύλου καὶ τὰ γενήµατα τοῦ ἀγροῦ, ὅπως µὴ λάβητε ὀνειδισµὸν λιµοῦ ἐν τοῖς ἔθνεσιν. (31) καὶ µνησθήσεσθε τὰς ὁδοὺς ὑµῶν τὰς πονηρὰς καὶ τὰ ἐπιτηδεύµατα ὑµῶν τὰ µὴ ἀγαθὰ καὶ προσοχθιεῖτε κατὰ πρόσωπον αὐτῶν ἐν ταῖς ἀνοµίαις ὑµῶν καὶ ἐπὶ τοῖς βδελύγµασιν ὑµῶν. (32) οὐ δι’ ὑµᾶς ἐγὼ ποιῶ, λέγει κύριος κύριος, γνωστὸν ἔσται ὑµῖν· αἰσχύνθητε καὶ ἐντράπητε ἐκ τῶν ὁδῶν ὑµῶν, οἶκος Ισραηλ. (33) τάδε λέγει κύριος Ἐν ἡµέρᾳ, ᾗ καθαριῶ ὑµᾶς ἐκ πασῶν τῶν ἀνοµιῶν ὑµῶν, καὶ κατοικιῶ τὰς πόλεις, καὶ οἰκοδοµηθήσονται αἱ ἔρηµοι. (34) καὶ ἡ γῆ ἡ ἠφανισµένη ἐργασθήσεται, ἀνθ’ ὧν ὅτι ἠφανισµένη ἐγενήθη κατ’ ὀφθαλµοὺς παντὸς παροδεύοντος. (35) καὶ ἐροῦσιν Ἡ γῆ ἐκείνη ἡ ἠφανισµένη ἐγενήθη ὡς κῆπος τρυφῆς, καὶ αἱ πόλεις αἱ ἔρηµοι καὶ ἠφανισµέναι καὶ κατεσκαµµέναι ὀχυραὶ ἐκάθισαν. (36) καὶ γνώσονται τὰ ἔθνη, ὅσα ἂν καταλειφθῶσιν κύκλῳ ὑµῶν, ὅτι ἐγὼ κύριος ᾠκοδόµησα τὰς καθῃρηµένας καὶ κατεφύτευσα τὰς ἠφανισµένας· ἐγὼ κύριος ἐλάλησα καὶ ποιήσω. (37) τάδε λέγει κύριος Ἔτι τοῦτο ζητηθήσοµαι τῷ οἴκῳ Ισραηλ τοῦ ποιῆσαι αὐτοῖς· πληθυνῶ αὐτοὺς ὡς πρόβατα ἀνθρώπους. (38) ὡς πρόβατα ἅγια, ὡς πρόβατα Ιερουσαληµ ἐν ταῖς ἑορταῖς αὐτῆς, οὕτως ἔσονται αἱ πόλεις αἱ ἔρηµοι πλήρεις προβάτων ἀνθρώπων· καὶ γνώσονται ὅτι ἐγὼ κύριος.

37

(1) Καὶ ἐγένετο ἐπ’ ἐµὲ χεὶρ κυρίου, καὶ ἐξήγαγέν µε ἐν πνεύµατι κύριος καὶ ἔθηκέν µε ἐν µέσῳ τοῦ πεδίου, καὶ τοῦτο ἦν µεστὸν ὀστέων ἀνθρωπίνων· (2) καὶ περιήγαγέν µε ἐπ’ αὐτὰ κυκλόθεν κύκλῳ, καὶ ἰδοὺ πολλὰ σφόδρα ἐπὶ προσώπου τοῦ πεδίου, ξηρὰ σφόδρα. (3) καὶ εἶπεν πρός µε Υἱὲ ἀνθρώπου, εἰ ζήσεται τὰ ὀστᾶ ταῦτα; καὶ εἶπα Κύριε, σὺ ἐπίστῃ ταῦτα. (4) καὶ εἶπεν πρός µε Προφήτευσον ἐπὶ τὰ ὀστᾶ ταῦτα καὶ ἐρεῖς αὐτοῖς Τὰ ὀστᾶ τὰ ξηρά, ἀκούσατε λόγον κυρίου (5) Τάδε λέγει κύριος τοῖς ὀστέοις τούτοις Ἰδοὺ ἐγὼ φέρω εἰς ὑµᾶς πνεῦµα ζωῆς (6) καὶ δώσω ἐφ’ ὑµᾶς νεῦρα καὶ ἀνάξω ἐφ’ ὑµᾶς σάρκας καὶ ἐκτενῶ ἐφ’ ὑµᾶς δέρµα καὶ δώσω πνεῦµά µου εἰς ὑµᾶς, καὶ ζήσεσθε· καὶ γνώσεσθε ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος. (7) καὶ ἐπροφήτευσα καθὼς ἐνετείλατό µοι. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐµὲ προφητεῦσαι καὶ ἰδοὺ σεισµός, καὶ προσήγαγε τὰ ὀστᾶ ἑκάτερον πρὸς τὴν ἁρµονίαν αὐτοῦ. (8) καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ ἐπ’ αὐτὰ νεῦρα καὶ σάρκες ἐφύοντο, καὶ ἀνέβαινεν ἐπ’ αὐτὰ δέρµα ἐπάνω, καὶ πνεῦµα οὐκ ἦν ἐν αὐτοῖς. (9) καὶ εἶπεν πρός µε Προφήτευσον, υἱὲ ἀνθρώπου, προφήτευσον ἐπὶ τὸ πνεῦµα καὶ εἰπὸν τῷ πνεύµατι Τάδε λέγει κύριος Ἐκ τῶν τεσσάρων πνευµάτων ἐλθὲ καὶ ἐµφύσησον εἰς τοὺς νεκροὺς τούτους, καὶ ζησάτωσαν. (10) καὶ ἐπροφήτευσα καθότι ἐνετείλατό µοι· καὶ εἰσῆλθεν εἰς αὐτοὺς τὸ πνεῦµα, καὶ ἔζησαν καὶ ἔστησαν ἐπὶ τῶν ποδῶν αὐτῶν, συναγωγὴ πολλὴ σφόδρα. (11) καὶ ἐλάλησεν κύριος πρός µε λέγων Υἱὲ ἀνθρώπου, τὰ ὀστᾶ ταῦτα πᾶς οἶκος Ισραηλ ἐστίν, καὶ αὐτοὶ λέγουσιν Ξηρὰ γέγονεν τὰ ὀστᾶ ἡµῶν, ἀπόλωλεν ἡ ἐλπὶς ἡµῶν, διαπεφωνήκαµεν. (12) διὰ τοῦτο προφήτευσον καὶ εἰπόν Τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἀνοίγω ὑµῶν τὰ µνήµατα καὶ ἀνάξω ὑµᾶς ἐκ τῶν µνηµάτων ὑµῶν καὶ εἰσάξω ὑµᾶς εἰς τὴν γῆν τοῦ Ισραηλ, (13) καὶ γνώσεσθε ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ἐν τῷ ἀνοῖξαί µε τοὺς τάφους ὑµῶν τοῦ ἀναγαγεῖν µε ἐκ τῶν τάφων τὸν λαόν µου. (14) καὶ δώσω τὸ πνεῦµά µου εἰς ὑµᾶς, καὶ ζήσεσθε, καὶ θήσοµαι ὑµᾶς ἐπὶ τὴν γῆν ὑµῶν, καὶ γνώσεσθε ὅτι ἐγὼ κύριος λελάληκα καὶ ποιήσω, λέγει κύριος. (15) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (16) Υἱὲ ἀνθρώπου, λαβὲ σεαυτῷ ῥάβδον καὶ γράψον ἐπ’ αὐτὴν τὸν Ιουδαν καὶ τοὺς υἱοὺς Ισραηλ τοὺς προσκειµένους ἐπ’ αὐτόν· καὶ ῥάβδον δευτέραν λήµψῃ σεαυτῷ καὶ γράψεις αὐτήν Τῷ Ιωσηφ, ῥάβδον Εφραιµ καὶ πάντας τοὺς υἱοὺς Ισραηλ τοὺς προστεθέντας πρὸς αὐτόν. (17) καὶ συνάψεις αὐτὰς πρὸς ἀλλήλας σαυτῷ εἰς ῥάβδον µίαν τοῦ δῆσαι αὐτάς, καὶ ἔσονται ἐν τῇ χειρί σου. (18) καὶ ἔσται ὅταν λέγωσιν πρὸς σὲ οἱ υἱοὶ τοῦ λαοῦ σου Οὐκ ἀναγγελεῖς ἡµῖν τί ἐστιν ταῦτά σοι; (19) καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ λήµψοµαι τὴν φυλὴν Ιωσηφ τὴν διὰ χειρὸς Εφραιµ καὶ τὰς φυλὰς Ισραηλ τὰς προσκειµένας πρὸς αὐτὸν καὶ δώσω αὐτοὺς ἐπὶ τὴν φυλὴν Ιουδα, καὶ ἔσονται εἰς ῥάβδον µίαν ἐν τῇ χειρὶ Ιουδα. (20) καὶ ἔσονται αἱ ῥάβδοι, ἐφ’ αἷς σὺ ἔγραψας ἐπ’ αὐταῖς, ἐν τῇ χειρί σου ἐνώπιον αὐτῶν, (21) καὶ ἐρεῖς αὐτοῖς Τάδε λέγει κύριος κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ λαµβάνω πάντα οἶκον Ισραηλ ἐκ µέσου τῶν ἐθνῶν, οὗ εἰσήλθοσαν ἐκεῖ, καὶ συνάξω αὐτοὺς ἀπὸ πάντων τῶν περικύκλῳ αὐτῶν καὶ εἰσάξω αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν τοῦ Ισραηλ· (22) καὶ δώσω αὐτοὺς εἰς ἔθνος ἓν ἐν τῇ γῇ µου καὶ ἐν τοῖς ὄρεσιν Ισραηλ, καὶ ἄρχων εἷς ἔσται αὐτῶν, καὶ οὐκ ἔσονται ἔτι εἰς δύο ἔθνη οὐδὲ µὴ διαιρεθῶσιν οὐκέτι εἰς δύο βασιλείας, (23) ἵνα µὴ µιαίνωνται ἔτι ἐν τοῖς εἰδώλοις αὐτῶν. καὶ ῥύσοµαι αὐτοὺς ἀπὸ πασῶν τῶν ἀνοµιῶν αὐτῶν, ὧν ἡµάρτοσαν ἐν αὐταῖς, καὶ καθαριῶ αὐτούς, καὶ ἔσονταί µοι εἰς λαόν, καὶ ἐγὼ κύριος ἔσοµαι αὐτοῖς εἰς θεόν. (24) καὶ ὁ δοῦλός µου Δαυιδ ἄρχων ἐν µέσῳ αὐτῶν, καὶ ποιµὴν εἷς ἔσται πάντων· ὅτι ἐν τοῖς προστάγµασίν µου πορεύσονται καὶ τὰ κρίµατά µου φυλάξονται καὶ ποιήσουσιν αὐτά. (25) καὶ κατοικήσουσιν ἐπὶ τῆς γῆς αὐτῶν, ἣν ἐγὼ δέδωκα τῷ δούλῳ µου Ιακωβ, οὗ κατῴκησαν ἐκεῖ οἱ πατέρες αὐτῶν· καὶ κατοικήσουσιν ἐπ’ αὐτῆς αὐτοί, καὶ Δαυιδ ὁ δοῦλός µου ἄρχων αὐτῶν ἔσται εἰς τὸν αἰῶνα. (26) καὶ διαθήσοµαι αὐτοῖς διαθήκην εἰρήνης, διαθήκη αἰωνία ἔσται µετ’ αὐτῶν· καὶ θήσω τὰ ἅγιά µου ἐν µέσῳ αὐτῶν εἰς τὸν αἰῶνα. (27) καὶ ἔσται ἡ κατασκήνωσίς µου ἐν αὐτοῖς, καὶ ἔσοµαι αὐτοῖς θεός, καὶ αὐτοί µου ἔσονται λαός. (28) καὶ γνώσονται τὰ ἔθνη ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ὁ ἁγιάζων αὐτοὺς ἐν τῷ εἶναι τὰ ἅγιά µου ἐν µέσῳ αὐτῶν εἰς τὸν αἰῶνα.

38

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (2) Υἱὲ ἀνθρώπου, στήρισον τὸ πρόσωπόν σου ἐπὶ Γωγ καὶ τὴν γῆν τοῦ Μαγωγ, ἄρχοντα Ρως, Μοσοχ καὶ Θοβελ, καὶ προφήτευσον ἐπ’ αὐτὸν (3) καὶ εἰπὸν αὐτῷ Τάδε λέγει κύριος κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπὶ σὲ Γωγ ἄρχοντα Ρως, Μοσοχ καὶ Θοβελ (4) καὶ συνάξω σε καὶ πᾶσαν τὴν δύναµίν σου, ἵππους καὶ ἱππεῖς ἐνδεδυµένους θώρακας πάντας, συναγωγὴ πολλή, πέλται καὶ περικεφαλαῖαι καὶ µάχαιραι, (5) Πέρσαι καὶ Αἰθίοπες καὶ Λίβυες, πάντες περικεφαλαίαις καὶ πέλταις, (6) Γοµερ καὶ πάντες οἱ περὶ αὐτόν, οἶκος τοῦ Θεργαµα ἀπ’ ἐσχάτου βορρᾶ καὶ πάντες οἱ περὶ αὐτόν, καὶ ἔθνη πολλὰ µετὰ σοῦ· (7) ἑτοιµάσθητι ἑτοίµασον σεαυτὸν σὺ καὶ πᾶσα ἡ συναγωγή σου οἱ συνηγµένοι µετὰ σοῦ καὶ ἔσῃ µοι εἰς προφυλακήν. (8) ἀφ’ ἡµερῶν πλειόνων ἑτοιµασθήσεται καὶ ἐπ’ ἐσχάτου ἐτῶν ἐλεύσεται καὶ ἥξει εἰς τὴν γῆν τὴν ἀπεστραµµένην ἀπὸ µαχαίρας, συνηγµένων ἀπὸ ἐθνῶν πολλῶν, ἐπὶ γῆν Ισραηλ, ἣ ἐγενήθη ἔρηµος δι’ ὅλου· καὶ οὗτος ἐξ ἐθνῶν ἐξελήλυθεν, καὶ κατοικήσουσιν ἐπ’ εἰρήνης ἅπαντες. (9) καὶ ἀναβήσῃ ὡς ὑετὸς καὶ ἥξεις ὡς νεφέλη κατακαλύψαι γῆν καὶ ἔσῃ σὺ καὶ πάντες οἱ περὶ σὲ καὶ ἔθνη πολλὰ µετὰ σοῦ. (10) τάδε λέγει κύριος κύριος Καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἀναβήσεται ῥήµατα ἐπὶ τὴν καρδίαν σου, καὶ λογιῇ λογισµοὺς πονηροὺς (11) καὶ ἐρεῖς Ἀναβήσοµαι ἐπὶ γῆν ἀπερριµµένην, ἥξω ἐπὶ ἡσυχάζοντας ἐν ἡσυχίᾳ καὶ οἰκοῦντας ἐπ’ εἰρήνης, πάντας κατοικοῦντας γῆν, ἐν ᾗ οὐχ ὑπάρχει τεῖχος οὐδὲ µοχλοί, καὶ θύραι οὐκ εἰσὶν αὐτοῖς, (12) προνοµεῦσαι προνοµὴν καὶ σκυλεῦσαι σκῦλα αὐτῶν τοῦ ἐπιστρέψαι χεῖρά σου εἰς τὴν ἠρηµωµένην, ἣ κατῳκίσθη, καὶ ἐπ’ ἔθνος συνηγµένον ἀπὸ ἐθνῶν πολλῶν πεποιηκότας κτήσεις κατοικοῦντας ἐπὶ τὸν ὀµφαλὸν τῆς γῆς. (13) Σαβα καὶ Δαιδαν καὶ ἔµποροι Καρχηδόνιοι καὶ πᾶσαι αἱ κῶµαι αὐτῶν ἐροῦσίν σοι Εἰς προνοµὴν τοῦ προνοµεῦσαι σὺ ἔρχῃ καὶ σκυλεῦσαι σκῦλα; συνήγαγες συναγωγήν σου λαβεῖν ἀργύριον καὶ χρυσίον, ἀπενέγκασθαι κτῆσιν τοῦ σκυλεῦσαι σκῦλα; (14) διὰ τοῦτο προφήτευσον, υἱὲ ἀνθρώπου, καὶ εἰπὸν τῷ Γωγ Τάδε λέγει κύριος Οὐκ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐν τῷ κατοικισθῆναι τὸν λαόν µου Ισραηλ ἐπ’ εἰρήνης ἐγερθήσῃ; (15) καὶ ἥξεις ἐκ τοῦ τόπου σου ἀπ’ ἐσχάτου βορρᾶ καὶ ἔθνη πολλὰ µετὰ σοῦ, ἀναβάται ἵππων πάντες, συναγωγὴ µεγάλη καὶ δύναµις πολλή, (16) καὶ ἀναβήσῃ ἐπὶ τὸν λαόν µου Ισραηλ ὡς νεφέλη καλύψαι γῆν· ἐπ’ ἐσχάτων τῶν ἡµερῶν ἔσται, καὶ ἀνάξω σε ἐπὶ τὴν γῆν µου, ἵνα γνῶσιν πάντα τὰ ἔθνη ἐµὲ ἐν τῷ ἁγιασθῆναί µε ἐν σοὶ ἐνώπιον αὐτῶν. (17) τάδε λέγει κύριος κύριος τῷ Γωγ Σὺ εἶ περὶ οὗ ἐλάλησα πρὸ ἡµερῶν τῶν ἔµπροσθεν διὰ χειρὸς τῶν δούλων µου προφητῶν τοῦ Ισραηλ ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις καὶ ἔτεσιν τοῦ ἀγαγεῖν σε ἐπ’ αὐτούς. (18) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐν ἡµέρᾳ, ᾗ ἂν ἔλθῃ Γωγ ἐπὶ τὴν γῆν τοῦ Ισραηλ, λέγει κύριος κύριος, ἀναβήσεται ὁ θυµός µου (19) καὶ ὁ ζῆλός µου. ἐν πυρὶ τῆς ὀργῆς µου ἐλάλησα Εἰ µὴν ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἔσται σεισµὸς µέγας ἐπὶ γῆς Ισραηλ, (20) καὶ σεισθήσονται ἀπὸ προσώπου κυρίου οἱ ἰχθύες τῆς θαλάσσης καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ καὶ τὰ θηρία τοῦ πεδίου καὶ πάντα τὰ ἑρπετὰ τὰ ἕρποντα ἐπὶ τῆς γῆς καὶ πάντες οἱ ἄνθρωποι οἱ ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς, καὶ ῥαγήσεται τὰ ὄρη, καὶ πεσοῦνται αἱ φάραγγες, καὶ πᾶν τεῖχος ἐπὶ τὴν γῆν πεσεῖται. (21) καὶ καλέσω ἐπ’ αὐτὸν πᾶν φόβον, λέγει κύριος· µάχαιρα ἀνθρώπου ἐπὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἔσται. (22) καὶ κρινῶ αὐτὸν θανάτῳ καὶ αἵµατι καὶ ὑετῷ κατακλύζοντι καὶ λίθοις χαλάζης, καὶ πῦρ καὶ θεῖον βρέξω ἐπ’ αὐτὸν καὶ ἐπὶ πάντας τοὺς µετ’ αὐτοῦ καὶ ἐπ’ ἔθνη πολλὰ µετ’ αὐτοῦ. (23) καὶ µεγαλυνθήσοµαι καὶ ἁγιασθήσοµαι καὶ ἐνδοξασθήσοµαι καὶ γνωσθήσοµαι ἐναντίον ἐθνῶν πολλῶν, καὶ γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος.

39

(1) Καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, προφήτευσον ἐπὶ Γωγ καὶ εἰπόν Τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ ἐπὶ σὲ Γωγ ἄρχοντα Ρως, Μοσοχ καὶ Θοβελ (2) καὶ συνάξω σε καὶ καθοδηγήσω σε καὶ ἀναβιβῶ σε ἀπ’ ἐσχάτου τοῦ βορρᾶ καὶ ἀνάξω σε ἐπὶ τὰ ὄρη τοῦ Ισραηλ. (3) καὶ ἀπολῶ τὸ τόξον σου ἀπὸ τῆς χειρός σου τῆς ἀριστερᾶς καὶ τὰ τοξεύµατά σου ἀπὸ τῆς χειρός σου τῆς δεξιᾶς καὶ καταβαλῶ σε (4) ἐπὶ τὰ ὄρη Ισραηλ, καὶ πεσῇ σὺ καὶ πάντες οἱ περὶ σέ, καὶ τὰ ἔθνη τὰ µετὰ σοῦ δοθήσονται εἰς πλήθη ὀρνέων, παντὶ πετεινῷ καὶ πᾶσι τοῖς θηρίοις τοῦ πεδίου δέδωκά σε καταβρωθῆναι. (5) ἐπὶ προσώπου τοῦ πεδίου πεσῇ, ὅτι ἐγὼ ἐλάλησα, λέγει κύριος. (6) καὶ ἀποστελῶ πῦρ ἐπὶ Γωγ, καὶ κατοικηθήσονται αἱ νῆσοι ἐπ’ εἰρήνης· καὶ γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος. (7) καὶ τὸ ὄνοµά µου τὸ ἅγιον γνωσθήσεται ἐν µέσῳ λαοῦ µου Ισραηλ, καὶ οὐ βεβηλωθήσεται τὸ ὄνοµά µου τὸ ἅγιον οὐκέτι· καὶ γνώσονται τὰ ἔθνη ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ἅγιος ἐν Ισραηλ. (8) ἰδοὺ ἥκει, καὶ γνώσῃ ὅτι ἔσται, λέγει κύριος κύριος· αὕτη ἐστὶν ἡ ἡµέρα, ἐν ᾗ ἐλάλησα. (9) καὶ ἐξελεύσονται οἱ κατοικοῦντες τὰς πόλεις Ισραηλ καὶ καύσουσιν ἐν τοῖς ὅπλοις, πέλταις καὶ κοντοῖς καὶ τόξοις καὶ τοξεύµασιν καὶ ῥάβδοις χειρῶν καὶ λόγχαις· καὶ καύσουσιν ἐν αὐτοῖς πῦρ ἑπτὰ ἔτη. (10) καὶ οὐ µὴ λάβωσιν ξύλα ἐκ τοῦ πεδίου οὐδὲ µὴ κόψωσιν ἐκ τῶν δρυµῶν, ἀλλ’ ἢ τὰ ὅπλα κατακαύσουσιν πυρί· καὶ προνοµεύσουσιν τοὺς προνοµεύσαντας αὐτοὺς καὶ σκυλεύσουσιν τοὺς σκυλεύσαντας αὐτούς, λέγει κύριος. (11) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ δώσω τῷ Γωγ τόπον ὀνοµαστόν, µνηµεῖον ἐν Ισραηλ, τὸ πολυανδρεῖον τῶν ἐπελθόντων πρὸς τῇ θαλάσσῃ, καὶ περιοικοδοµήσουσιν τὸ περιστόµιον τῆς φάραγγος· καὶ κατορύξουσιν ἐκεῖ τὸν Γωγ καὶ πᾶν τὸ πλῆθος αὐτοῦ, καὶ κληθήσεται Τὸ γαι τὸ πολυανδρεῖον τοῦ Γωγ. (12) καὶ κατορύξουσιν αὐτοὺς οἶκος Ισραηλ, ἵνα καθαρισθῇ ἡ γῆ, ἐν ἑπταµήνῳ· (13) καὶ κατορύξουσιν αὐτοὺς πᾶς ὁ λαὸς τῆς γῆς, καὶ ἔσται αὐτοῖς εἰς ὀνοµαστὸν ᾗ ἡµέρᾳ ἐδοξάσθην, λέγει κύριος. (14) καὶ ἄνδρας διὰ παντὸς διαστελοῦσιν ἐπιπορευοµένους τὴν γῆν θάψαι τοὺς καταλελειµµένους ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς καθαρίσαι αὐτὴν µετὰ τὴν ἑπτάµηνον, καὶ ἐκζητήσουσιν. (15) καὶ πᾶς ὁ διαπορευόµενος τὴν γῆν καὶ ἰδὼν ὀστοῦν ἀνθρώπου οἰκοδοµήσει παρ’ αὐτὸ σηµεῖον, ἕως ὅτου θάψωσιν αὐτὸ οἱ θάπτοντες εἰς τὸ γαι τὸ πολυανδρεῖον τοῦ Γωγ· (16) καὶ γὰρ τὸ ὄνοµα τῆς πόλεως Πολυανδρεῖον· καὶ καθαρισθήσεται ἡ γῆ. (17) καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, εἰπόν Τάδε λέγει κύριος Εἰπὸν παντὶ ὀρνέῳ πετεινῷ καὶ πρὸς πάντα τὰ θηρία τοῦ πεδίου Συνάχθητε καὶ ἔρχεσθε, συνάχθητε ἀπὸ πάντων τῶν περικύκλῳ ἐπὶ τὴν θυσίαν µου, ἣν τέθυκα ὑµῖν, θυσίαν µεγάλην ἐπὶ τὰ ὄρη Ισραηλ, καὶ φάγεσθε κρέα καὶ πίεσθε αἷµα. (18) κρέα γιγάντων φάγεσθε καὶ αἷµα ἀρχόντων τῆς γῆς πίεσθε, κριοὺς καὶ µόσχους καὶ τράγους, καὶ οἱ µόσχοι ἐστεατωµένοι πάντες. (19) καὶ φάγεσθε στέαρ εἰς πλησµονὴν καὶ πίεσθε αἷµα εἰς µέθην ἀπὸ τῆς θυσίας µου, ἧς ἔθυσα ὑµῖν. (20) καὶ ἐµπλησθήσεσθε ἐπὶ τῆς τραπέζης µου ἵππον καὶ ἀναβάτην, γίγαντα καὶ πάντα ἄνδρα πολεµιστήν, λέγει κύριος. (21) καὶ δώσω τὴν δόξαν µου ἐν ὑµῖν, καὶ ὄψονται πάντα τὰ ἔθνη τὴν κρίσιν µου, ἣν ἐποίησα, καὶ τὴν χεῖρά µου, ἣν ἐπήγαγον ἐπ’ αὐτούς. (22) καὶ γνώσονται οἶκος Ισραηλ ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς αὐτῶν ἀπὸ τῆς ἡµέρας ταύτης καὶ ἐπέκεινα. (23) καὶ γνώσονται πάντα τὰ ἔθνη ὅτι διὰ τὰς ἁµαρτίας αὐτῶν ᾐχµαλωτεύθησαν οἶκος Ισραηλ, ἀνθ’ ὧν ἠθέτησαν εἰς ἐµέ, καὶ ἀπέστρεψα τὸ πρόσωπόν µου ἀπ’ αὐτῶν καὶ παρέδωκα αὐτοὺς εἰς χεῖρας τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν, καὶ ἔπεσαν πάντες µαχαίρᾳ. (24) κατὰ τὰς ἀκαθαρσίας αὐτῶν καὶ κατὰ τὰ ἀνοµήµατα αὐτῶν ἐποίησα αὐτοῖς καὶ ἀπέστρεψα τὸ πρόσωπόν µου ἀπ’ αὐτῶν. (25) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος κύριος Νῦν ἀποστρέψω τὴν αἰχµαλωσίαν Ιακωβ καὶ ἐλεήσω τὸν οἶκον Ισραηλ καὶ ζηλώσω διὰ τὸ ὄνοµα τὸ ἅγιόν µου. (26) καὶ λήµψονται τὴν ἀτιµίαν ἑαυτῶν καὶ τὴν ἀδικίαν, ἣν ἠδίκησαν, ἐν τῷ κατοικισθῆναι αὐτοὺς ἐπὶ τὴν γῆν αὐτῶν ἐπ’ εἰρήνης, καὶ οὐκ ἔσται ὁ ἐκφοβῶν. (27) ἐν τῷ ἀποστρέψαι µε αὐτοὺς ἐκ τῶν ἐθνῶν καὶ συναγαγεῖν µε αὐτοὺς ἐκ τῶν χωρῶν τῶν ἐθνῶν καὶ ἁγιασθήσοµαι ἐν αὐτοῖς ἐνώπιον τῶν ἐθνῶν, (28) καὶ γνώσονται ὅτι ἐγώ εἰµι κύριος ὁ θεὸς αὐτῶν ἐν τῷ ἐπιφανῆναί µε αὐτοῖς ἐν τοῖς ἔθνεσιν. (29) καὶ οὐκ ἀποστρέψω οὐκέτι τὸ πρόσωπόν µου ἀπ’ αὐτῶν, ἀνθ’ οὗ ἐξέχεα τὸν θυµόν µου ἐπὶ τὸν οἶκον Ισραηλ, λέγει κύριος κύριος

40

(1) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ πέµπτῳ καὶ εἰκοστῷ ἔτει τῆς αἰχµαλωσίας ἡµῶν ἐν τῷ πρώτῳ µηνὶ δεκάτῃ τοῦ µηνὸς ἐν τῷ τεσσαρεσκαιδεκάτῳ ἔτει µετὰ τὸ ἁλῶναι τὴν πόλιν, ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐγένετο ἐπ’ ἐµὲ χεὶρ κυρίου καὶ ἤγαγέν µε (2) ἐν ὁράσει θεοῦ εἰς τὴν γῆν τοῦ Ισραηλ καὶ ἔθηκέν µε ἐπ’ ὄρους ὑψηλοῦ σφόδρα, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ὡσεὶ οἰκοδοµὴ πόλεως ἀπέναντι. (3) καὶ εἰσήγαγέν µε ἐκεῖ, καὶ ἰδοὺ ἀνήρ, καὶ ἡ ὅρασις αὐτοῦ ἦν ὡσεὶ ὅρασις χαλκοῦ στίλβοντος, καὶ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ ἦν σπαρτίον οἰκοδόµων καὶ κάλαµος µέτρου, καὶ αὐτὸς εἱστήκει ἐπὶ τῆς πύλης. (4) καὶ εἶπεν πρός µε ὁ ἀνήρ Ἑώρακας, υἱὲ ἀνθρώπου; ἐν τοῖς ὀφθαλµοῖς σου ἰδὲ καὶ ἐν τοῖς ὠσίν σου ἄκουε καὶ τάξον εἰς τὴν καρδίαν σου πάντα, ὅσα ἐγὼ δεικνύω σοι, διότι ἕνεκα τοῦ δεῖξαί σοι εἰσελήλυθας ὧδε καὶ δείξεις πάντα, ὅσα σὺ ὁρᾷς, τῷ οἴκῳ τοῦ Ισραηλ. (5) Καὶ ἰδοὺ περίβολος ἔξωθεν τοῦ οἴκου κύκλῳ· καὶ ἐν τῇ χειρὶ τοῦ ἀνδρὸς κάλαµος, τὸ µέτρον πηχῶν ἓξ ἐν πήχει καὶ παλαιστῆς, καὶ διεµέτρησεν τὸ προτείχισµα, πλάτος ἴσον τῷ καλάµῳ καὶ τὸ ὕψος αὐτοῦ ἴσον τῷ καλάµῳ. (6) καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὴν πύλην τὴν βλέπουσαν κατὰ ἀνατολὰς ἐν ἑπτὰ ἀναβαθµοῖς καὶ διεµέτρησεν τὸ αιλαµ τῆς πύλης ἴσον τῷ καλάµῳ (7) καὶ τὸ θεε ἴσον τῷ καλάµῳ τὸ µῆκος καὶ ἴσον τῷ καλάµῳ τὸ πλάτος καὶ τὸ αιλαµ ἀνὰ µέσον τοῦ θαιηλαθα πηχῶν ἓξ καὶ τὸ θεε τὸ δεύτερον ἴσον τῷ καλάµῳ τὸ πλάτος καὶ ἴσον τῷ καλάµῳ τὸ µῆκος καὶ τὸ αιλαµ πήχεων πέντε (8) καὶ τὸ θεε τὸ τρίτον ἴσον τῷ καλάµῳ τὸ πλάτος καὶ ἴσον τῷ καλάµῳ τὸ µῆκος (9) καὶ τὸ αιλαµ τοῦ πυλῶνος πλησίον τοῦ αιλαµ τῆς πύλης πηχῶν ὀκτὼ καὶ τὰ αιλευ πηχῶν δύο καὶ τὸ αιλαµ τῆς πύλης ἔσωθεν (10) καὶ τὰ θεε τῆς πύλης θεε κατέναντι τρεῖς ἔνθεν καὶ τρεῖς ἔνθεν, καὶ µέτρον ἓν τοῖς τρισὶν καὶ µέτρον ἓν τοῖς αιλαµ ἔνθεν καὶ ἔνθεν. (11) καὶ διεµέτρησεν τὸ πλάτος τῆς θύρας τοῦ πυλῶνος πηχῶν δέκα καὶ τὸ εὖρος τοῦ πυλῶνος πηχῶν δέκα τριῶν, (12) καὶ πῆχυς ἐπισυναγόµενος ἐπὶ πρόσωπον τῶν θεϊµ ἔνθεν καὶ ἔνθεν, καὶ τὸ θεε πηχῶν ἓξ ἔνθεν καὶ πηχῶν ἓξ ἔνθεν. (13) καὶ διεµέτρησεν τὴν πύλην ἀπὸ τοῦ τοίχου τοῦ θεε ἐπὶ τὸν τοῖχον τοῦ θεε πλάτος πήχεις εἴκοσι πέντε, αὕτη πύλη ἐπὶ πύλην· (14) καὶ τὸ αἴθριον τοῦ αιλαµ τῆς πύλης ἑξήκοντα πήχεις, εἴκοσι θεϊµ τῆς πύλης κύκλῳ· (15) καὶ τὸ αἴθριον τῆς πύλης ἔξωθεν εἰς τὸ αἴθριον αιλαµ τῆς πύλης ἔσωθεν πηχῶν πεντήκοντα· (16) καὶ θυρίδες κρυπταὶ ἐπὶ τὰ θεϊµ καὶ ἐπὶ τὰ αιλαµ ἔσωθεν τῆς πύλης τῆς αὐλῆς κυκλόθεν, καὶ ὡσαύτως τοῖς αιλαµ θυρίδες κύκλῳ ἔσωθεν, καὶ ἐπὶ τὸ αιλαµ φοίνικες ἔνθεν καὶ ἔνθεν. (17) καὶ εἰσήγαγέν µε εἰς τὴν αὐλὴν τὴν ἐσωτέραν, καὶ ἰδοὺ παστοφόρια καὶ περίστυλα κύκλῳ τῆς αὐλῆς, τριάκοντα παστοφόρια ἐν τοῖς περιστύλοις, (18) καὶ αἱ στοαὶ κατὰ νώτου τῶν πυλῶν, κατὰ τὸ µῆκος τῶν πυλῶν τὸ περίστυλον τὸ ὑποκάτω. (19) καὶ διεµέτρησεν τὸ πλάτος τῆς αὐλῆς ἀπὸ τοῦ αἰθρίου τῆς πύλης τῆς ἐξωτέρας ἔσωθεν ἐπὶ τὸ αἴθριον τῆς πύλης τῆς βλεπούσης ἔξω, πήχεις ἑκατόν, τῆς βλεπούσης κατ’ ἀνατολάς. καὶ εἰσήγαγέν µε ἐπὶ βορρᾶν, (20) καὶ ἰδοὺ πύλη βλέπουσα πρὸς βορρᾶν τῇ αὐλῇ τῇ ἐξωτέρᾳ, καὶ διεµέτρησεν αὐτήν, τό τε µῆκος αὐτῆς καὶ τὸ πλάτος. (21) καὶ τὰ θεε τρεῖς ἔνθεν καὶ τρεῖς ἔνθεν καὶ τὰ αιλευ καὶ τὰ αιλαµµω καὶ τοὺς φοίνικας αὐτῆς, καὶ ἐγένετο κατὰ τὰ µέτρα τῆς πύλης τῆς βλεπούσης κατὰ ἀνατολὰς πηχῶν πεντήκοντα τὸ µῆκος αὐτῆς καὶ πηχῶν εἴκοσι πέντε τὸ εὖρος αὐτῆς. (22) καὶ αἱ θυρίδες αὐτῆς καὶ τὰ αιλαµµω καὶ οἱ φοίνικες αὐτῆς καθὼς ἡ πύλη ἡ βλέπουσα κατὰ ἀνατολάς· καὶ ἐν ἑπτὰ κλιµακτῆρσιν ἀνέβαινον ἐπ’ αὐτήν, καὶ τὰ αιλαµµω ἔσωθεν. (23) καὶ πύλη τῇ αὐλῇ τῇ ἐσωτέρᾳ βλέπουσα ἐπὶ πύλην τοῦ βορρᾶ ὃν τρόπον τῆς πύλης τῆς βλεπούσης κατὰ ἀνατολάς, καὶ διεµέτρησεν τὴν αὐλὴν ἀπὸ πύλης ἐπὶ πύλην πήχεις ἑκατόν. (24) καὶ ἤγαγέν µε κατὰ νότον, καὶ ἰδοὺ πύλη βλέπουσα πρὸς νότον, καὶ διεµέτρησεν αὐτὴν καὶ τὰ θεε καὶ τὰ αιλευ καὶ τὰ αιλαµµω κατὰ τὰ µέτρα ταῦτα. (25) καὶ αἱ θυρίδες αὐτῆς καὶ τὰ αιλαµµω κυκλόθεν καθὼς αἱ θυρίδες τοῦ αιλαµ, πηχῶν πεντήκοντα τὸ µῆκος αὐτῆς καὶ πηχῶν εἴκοσι πέντε τὸ εὖρος αὐτῆς. (26) καὶ ἑπτὰ κλιµακτῆρες αὐτῇ, καὶ αιλαµµω ἔσωθεν, καὶ φοίνικες αὐτῇ εἷς ἔνθεν καὶ εἷς ἔνθεν ἐπὶ τὰ αιλευ. (27) καὶ πύλη κατέναντι πύλης τῆς αὐλῆς τῆς ἐσωτέρας πρὸς νότον· καὶ διεµέτρησεν τὴν αὐλὴν ἀπὸ πύλης ἐπὶ πύλην, πήχεις ἑκατὸν τὸ εὖρος πρὸς νότον. (28) Καὶ εἰσήγαγέν µε εἰς τὴν αὐλὴν τὴν ἐσωτέραν τῆς πύλης τῆς πρὸς νότον καὶ διεµέτρησεν τὴν πύλην κατὰ τὰ µέτρα ταῦτα (29) καὶ τὰ θεε καὶ τὰ αιλευ καὶ τὰ αιλαµµω κατὰ τὰ µέτρα ταῦτα· καὶ θυρίδες αὐτῇ καὶ τῷ αιλαµµω κύκλῳ· πήχεις πεντήκοντα τὸ µῆκος αὐτῆς καὶ τὸ εὖρος πήχεις εἴκοσι πέντε. (30) (31) καὶ αιλαµµω εἰς τὴν αὐλὴν τὴν ἐξωτέραν, καὶ φοίνικες τῷ αιλευ, καὶ ὀκτὼ κλιµακτῆρες. (32) καὶ εἰσήγαγέν µε εἰς τὴν πύλην τὴν βλέπουσαν κατὰ ἀνατολὰς καὶ διεµέτρησεν αὐτὴν κατὰ τὰ µέτρα ταῦτα (33) καὶ τὰ θεε καὶ τὰ αιλευ καὶ τὰ αιλαµµω κατὰ τὰ µέτρα ταῦτα· καὶ θυρίδες αὐτῇ καὶ τῷ αιλαµµω κύκλῳ, πήχεις πεντήκοντα µῆκος αὐτῆς καὶ εὖρος πήχεις εἴκοσι πέντε. (34) καὶ αιλαµµω εἰς τὴν αὐλὴν τὴν ἐσωτέραν, καὶ φοίνικες ἐπὶ τοῦ αιλευ ἔνθεν καὶ ἔνθεν, καὶ ὀκτὼ κλιµακτῆρες αὐτῇ. (35) καὶ εἰσήγαγέν µε εἰς τὴν πύλην τὴν πρὸς βορρᾶν καὶ διεµέτρησεν κατὰ τὰ µέτρα ταῦτα (36) καὶ τὰ θεε καὶ τὰ αιλευ καὶ τὰ αιλαµµω· καὶ θυρίδες αὐτῇ κύκλῳ καὶ τῷ αιλαµµω αὐτῆς· πήχεις πεντήκοντα µῆκος αὐτῆς καὶ εὖρος πήχεις εἴκοσι πέντε. (37) καὶ τὰ αιλαµµω εἰς τὴν αὐλὴν τὴν ἐξωτέραν, καὶ φοίνικες τῷ αιλευ ἔνθεν καὶ ἔνθεν, καὶ ὀκτὼ κλιµακτῆρες αὐτῇ. (38) τὰ παστοφόρια αὐτῆς καὶ τὰ θυρώµατα αὐτῆς καὶ τὰ αιλαµµω αὐτῆς ἐπὶ τῆς πύλης (39) τῆς δευτέρας ἔκρυσις, ὅπως σφάζωσιν ἐν αὐτῇ τὰ ὑπὲρ ἁµαρτίας καὶ ὑπὲρ ἀγνοίας· (40) καὶ κατὰ νώτου τοῦ ῥόακος τῶν ὁλοκαυτωµάτων τῆς βλεπούσης πρὸς βορρᾶν δύο τράπεζαι πρὸς ἀνατολὰς καὶ κατὰ νώτου τῆς δευτέρας καὶ τοῦ αιλαµ τῆς πύλης δύο τράπεζαι κατὰ ἀνατολάς, (41) τέσσαρες ἔνθεν καὶ τέσσαρες ἔνθεν κατὰ νώτου τῆς πύλης, ἐπ’ αὐτὰς σφάξουσι τὰ θύµατα κατέναντι τῶν ὀκτὼ τραπεζῶν τῶν θυµάτων. (42) καὶ τέσσαρες τράπεζαι τῶν ὁλοκαυτωµάτων λίθιναι λελαξευµέναι πήχεος καὶ ἡµίσους τὸ πλάτος καὶ πήχεων δύο καὶ ἡµίσους τὸ µῆκος καὶ ἐπὶ πῆχυν τὸ ὕψος, ἐπ’ αὐτὰς ἐπιθήσουσιν τὰ σκεύη, ἐν οἷς σφάζουσιν ἐκεῖ τὰ ὁλοκαυτώµατα καὶ τὰ θύµατα. (43) καὶ παλαιστὴν ἕξουσιν γεῖσος λελαξευµένον ἔσωθεν κύκλῳ καὶ ἐπὶ τὰς τραπέζας ἐπάνωθεν στέγας τοῦ καλύπτεσθαι ἀπὸ τοῦ ὑετοῦ καὶ ἀπὸ τῆς ξηρασίας. (44) καὶ εἰσήγαγέν µε εἰς τὴν αὐλὴν τὴν ἐσωτέραν, καὶ ἰδοὺ δύο ἐξέδραι ἐν τῇ αὐλῇ τῇ ἐσωτέρᾳ, µία κατὰ νώτου τῆς πύλης τῆς βλεπούσης πρὸς βορρᾶν φέρουσα πρὸς νότον καὶ µία κατὰ νώτου τῆς πύλης τῆς πρὸς νότον βλεπούσης δὲ πρὸς βορρᾶν. (45) καὶ εἶπεν πρός µε Ἡ ἐξέδρα αὕτη ἡ βλέπουσα πρὸς νότον τοῖς ἱερεῦσι τοῖς φυλάσσουσι τὴν φυλακὴν τοῦ οἴκου, (46) καὶ ἡ ἐξέδρα ἡ βλέπουσα πρὸς βορρᾶν τοῖς ἱερεῦσι τοῖς φυλάσσουσι τὴν φυλακὴν τοῦ θυσιαστηρίου· ἐκεῖνοί εἰσιν οἱ υἱοὶ Σαδδουκ οἱ ἐγγίζοντες ἐκ τοῦ Λευι πρὸς κύριον λειτουργεῖν αὐτῷ. (47) καὶ διεµέτρησεν τὴν αὐλὴν µῆκος πήχεων ἑκατὸν καὶ εὖρος πήχεων ἑκατὸν ἐπὶ τὰ τέσσαρα µέρη αὐτῆς καὶ τὸ θυσιαστήριον ἀπέναντι τοῦ οἴκου. (48) Καὶ εἰσήγαγέν µε εἰς τὸ αιλαµ τοῦ οἴκου. καὶ διεµέτρησεν τὸ αιλ τοῦ αιλαµ πηχῶν πέντε τὸ πλάτος ἔνθεν καὶ πηχῶν πέντε ἔνθεν, καὶ τὸ εὖρος τοῦ θυρώµατος πηχῶν δέκα τεσσάρων, καὶ ἐπωµίδες τῆς θύρας τοῦ αιλαµ πηχῶν τριῶν ἔνθεν καὶ πηχῶν τριῶν ἔνθεν· (49) καὶ τὸ µῆκος τοῦ αιλαµ πηχῶν εἴκοσι καὶ τὸ εὖρος πηχῶν δώδεκα· καὶ ἐπὶ δέκα ἀναβαθµῶν ἀνέβαινον ἐπ’ αὐτό· καὶ στῦλοι ἦσαν ἐπὶ τὸ αιλαµ, εἷς ἔνθεν καὶ εἷς ἔνθεν.

41

(1) καὶ εἰσήγαγέν µε εἰς τὸν ναόν, ᾧ διεµέτρησεν τὸ αιλαµ πηχῶν ἓξ τὸ πλάτος ἔνθεν καὶ πηχῶν ἓξ τὸ εὖρος τοῦ αιλαµ ἔνθεν, (2) καὶ τὸ εὖρος τοῦ πυλῶνος πηχῶν δέκα, καὶ ἐπωµίδες τοῦ πυλῶνος πηχῶν πέντε ἔνθεν καὶ πηχῶν πέντε ἔνθεν· καὶ διεµέτρησεν τὸ µῆκος αὐτοῦ πηχῶν τεσσαράκοντα καὶ τὸ εὖρος πηχῶν εἴκοσι. (3) καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὴν αὐλὴν τὴν ἐσωτέραν καὶ διεµέτρησεν τὸ αιλ τοῦ θυρώµατος πηχῶν δύο καὶ τὸ θύρωµα πηχῶν ἓξ καὶ τὰς ἐπωµίδας τοῦ θυρώµατος πηχῶν ἑπτὰ ἔνθεν καὶ πηχῶν ἑπτὰ ἔνθεν. (4) καὶ διεµέτρησεν τὸ µῆκος τῶν θυρῶν πηχῶν τεσσαράκοντα καὶ εὖρος πηχῶν εἴκοσι κατὰ πρόσωπον τοῦ ναοῦ. καὶ εἶπεν Τοῦτο τὸ ἅγιον τῶν ἁγίων. (5) καὶ διεµέτρησεν τὸν τοῖχον τοῦ οἴκου πηχῶν ἓξ καὶ τὸ εὖρος τῆς πλευρᾶς πηχῶν τεσσάρων κυκλόθεν. (6) καὶ τὰ πλευρὰ πλευρὸν ἐπὶ πλευρὸν τριάκοντα καὶ τρεῖς δίς, καὶ διάστηµα ἐν τῷ τοίχῳ τοῦ οἴκου ἐν τοῖς πλευροῖς κύκλῳ τοῦ εἶναι τοῖς ἐπιλαµβανοµένοις ὁρᾶν, ὅπως τὸ παράπαν µὴ ἅπτωνται τῶν τοίχων τοῦ οἴκου. (7) καὶ τὸ εὖρος τῆς ἀνωτέρας τῶν πλευρῶν κατὰ τὸ πρόσθεµα ἐκ τοῦ τοίχου πρὸς τὴν ἀνωτέραν κύκλῳ τοῦ οἴκου, ὅπως διαπλατύνηται ἄνωθεν καὶ ἐκ τῶν κάτωθεν ἀναβαίνωσιν ἐπὶ τὰ ὑπερῷα καὶ ἐκ τῶν µέσων ἐπὶ τὰ τριώροφα. (8) καὶ τὸ θραελ τοῦ οἴκου ὕψος κύκλῳ διάστηµα τῶν πλευρῶν ἴσον τῷ καλάµῳ, πήχεων ἓξ διάστηµα. (9) καὶ εὖρος τοῦ τοίχου τῆς πλευρᾶς ἔξωθεν πηχῶν πέντε· καὶ τὰ ἀπόλοιπα ἀνὰ µέσον τῶν πλευρῶν τοῦ οἴκου (10) καὶ ἀνὰ µέσον τῶν ἐξεδρῶν εὖρος πηχῶν εἴκοσι, τὸ περιφερὲς τῷ οἴκῳ κύκλῳ. (11) καὶ αἱ θύραι τῶν ἐξεδρῶν ἐπὶ τὸ ἀπόλοιπον τῆς θύρας τῆς µιᾶς τῆς πρὸς βορρᾶν· καὶ ἡ θύρα ἡ µία πρὸς νότον, καὶ τὸ εὖρος τοῦ φωτὸς τοῦ ἀπολοίπου πηχῶν πέντε πλάτος κυκλόθεν. (12) καὶ τὸ διορίζον κατὰ πρόσωπον τοῦ ἀπολοίπου ὡς πρὸς θάλασσαν πηχῶν ἑβδοµήκοντα, πλάτος τοῦ τοίχου τοῦ διορίζοντος πήχεων πέντε, εὖρος κυκλόθεν καὶ µῆκος αὐτοῦ πήχεων ἐνενήκοντα. (13) καὶ διεµέτρησεν κατέναντι τοῦ οἴκου µῆκος πηχῶν ἑκατόν, καὶ τὰ ἀπόλοιπα καὶ τὰ διορίζοντα καὶ οἱ τοῖχοι αὐτῶν µῆκος πηχῶν ἑκατόν, (14) καὶ τὸ εὖρος κατὰ πρόσωπον τοῦ οἴκου καὶ τὰ ἀπόλοιπα κατέναντι πηχῶν ἑκατόν. (15) καὶ διεµέτρησεν µῆκος τοῦ διορίζοντος κατὰ πρόσωπον τοῦ ἀπολοίπου τῶν κατόπισθεν τοῦ οἴκου ἐκείνου καὶ τὰ ἀπόλοιπα ἔνθεν καὶ ἔνθεν πήχεων ἑκατὸν τὸ µῆκος. καὶ ὁ ναὸς καὶ αἱ γωνίαι καὶ τὸ αιλαµ τὸ ἐξώτερον (16) πεφατνωµένα, καὶ αἱ θυρίδες δικτυωταί, ὑποφαύσεις κύκλῳ τοῖς τρισὶν ὥστε διακύπτειν· καὶ ὁ οἶκος καὶ τὰ πλησίον ἐξυλωµένα κύκλῳ καὶ τὸ ἔδαφος καὶ ἐκ τοῦ ἐδάφους ἕως τῶν θυρίδων, καὶ αἱ θυρίδες ἀναπτυσσόµεναι τρισσῶς εἰς τὸ διακύπτειν. (17) καὶ ἕως πλησίον τῆς ἐσωτέρας καὶ ἕως τῆς ἐξωτέρας καὶ ἐφ’ ὅλον τὸν τοῖχον κύκλῳ ἐν τῷ ἔσωθεν καὶ ἐν τῷ ἔξωθεν (18) γεγλυµµένα χερουβιν, καὶ φοίνικες ἀνὰ µέσον χερουβ καὶ χερουβ· δύο πρόσωπα τῷ χερουβ, (19) πρόσωπον ἀνθρώπου πρὸς τὸν φοίνικα ἔνθεν καὶ ἔνθεν καὶ πρόσωπον λέοντος πρὸς τὸν φοίνικα ἔνθεν καὶ ἔνθεν· διαγεγλυµµένος ὅλος ὁ οἶκος κυκλόθεν, (20) ἐκ τοῦ ἐδάφους ἕως τοῦ φατνώµατος τὰ χερουβιν καὶ οἱ φοίνικες διαγεγλυµµένοι. (21) καὶ τὸ ἅγιον καὶ ὁ ναὸς ἀναπτυσσόµενος τετράγωνα. κατὰ πρόσωπον τῶν ἁγίων ὅρασις ὡς ὄψις (22) θυσιαστηρίου ξυλίνου, πηχῶν τριῶν τὸ ὕψος αὐτοῦ καὶ τὸ µῆκος πηχῶν δύο καὶ τὸ εὖρος πηχῶν δύο· καὶ κέρατα εἶχεν, καὶ ἡ βάσις αὐτοῦ καὶ οἱ τοῖχοι αὐτοῦ ξύλινοι· καὶ εἶπεν πρός µε Αὕτη ἡ τράπεζα ἡ πρὸ προσώπου κυρίου. (23) καὶ δύο θυρώµατα τῷ ναῷ καὶ τῷ ἁγίῳ· (24) δύο θυρώµατα τοῖς δυσὶ θυρώµασι τοῖς στροφωτοῖς, δύο θυρώµατα τῷ ἑνὶ καὶ δύο θυρώµατα τῇ θύρᾳ τῇ δευτέρᾳ. (25) καὶ γλυφὴ ἐπ’ αὐτῶν, καὶ ἐπὶ τὰ θυρώµατα τοῦ ναοῦ χερουβιν καὶ φοίνικες κατὰ τὴν γλυφὴν τῶν ἁγίων, καὶ σπουδαῖα ξύλα κατὰ πρόσωπον τοῦ αιλαµ ἔξωθεν (26) καὶ θυρίδες κρυπταί. καὶ διεµέτρησεν ἔνθεν καὶ ἔνθεν εἰς τὰ ὀροφώµατα τοῦ αιλαµ καὶ τὰ πλευρὰ τοῦ οἴκου ἐζυγωµένα.

42

(1) Καὶ ἐξήγαγέν µε εἰς τὴν αὐλὴν τὴν ἐξωτέραν κατὰ ἀνατολὰς κατέναντι τῆς πύλης τῆς πρὸς βορρᾶν· καὶ εἰσήγαγέν µε, καὶ ἰδοὺ ἐξέδραι πέντε ἐχόµεναι τοῦ ἀπολοίπου καὶ ἐχόµεναι τοῦ διορίζοντος πρὸς βορρᾶν, (2) ἐπὶ πήχεις ἑκατὸν µῆκος πρὸς βορρᾶν καὶ τὸ πλάτος πεντήκοντα πήχεων, (3) διαγεγραµµέναι ὃν τρόπον αἱ πύλαι τῆς αὐλῆς τῆς ἐσωτέρας καὶ ὃν τρόπον τὰ περίστυλα τῆς αὐλῆς τῆς ἐξωτέρας, ἐστιχισµέναι ἀντιπρόσωποι στοαὶ τρισσαί. (4) καὶ κατέναντι τῶν ἐξεδρῶν περίπατος πηχῶν δέκα τὸ πλάτος, ἐπὶ πήχεις ἑκατὸν τὸ µῆκος· καὶ τὰ θυρώµατα αὐτῶν πρὸς βορρᾶν. (5) καὶ οἱ περίπατοι οἱ ὑπερῷοι ὡσαύτως, ὅτι ἐξείχετο τὸ περίστυλον ἐξ αὐτοῦ, ἐκ τοῦ ὑποκάτωθεν περιστύλου, καὶ τὸ διάστηµα· οὕτως περίστυλον καὶ διάστηµα καὶ οὕτως στοαί· (6) διότι τριπλαῖ ἦσαν καὶ στύλους οὐκ εἶχον καθὼς οἱ στῦλοι τῶν ἐξωτέρων, διὰ τοῦτο ἐξείχοντο τῶν ὑποκάτωθεν καὶ τῶν µέσων ἀπὸ τῆς γῆς. (7) καὶ φῶς ἔξωθεν ὃν τρόπον αἱ ἐξέδραι τῆς αὐλῆς τῆς ἐξωτέρας αἱ βλέπουσαι ἀπέναντι τῶν ἐξεδρῶν τῶν πρὸς βορρᾶν, µῆκος πήχεων πεντήκοντα· (8) ὅτι τὸ µῆκος τῶν ἐξεδρῶν τῶν βλεπουσῶν εἰς τὴν αὐλὴν τὴν ἐξωτέραν πηχῶν πεντήκοντα, καὶ αὗταί εἰσιν ἀντιπρόσωποι ταύταις· τὸ πᾶν πηχῶν ἑκατόν. (9) καὶ αἱ θύραι τῶν ἐξεδρῶν τούτων τῆς εἰσόδου τῆς πρὸς ἀνατολὰς τοῦ εἰσπορεύεσθαι δι’ αὐτῶν ἐκ τῆς αὐλῆς τῆς ἐξωτέρας (10) κατὰ τὸ φῶς τοῦ ἐν ἀρχῇ περιπάτου. — καὶ τὰ πρὸς νότον κατὰ πρόσωπον τοῦ νότου κατὰ πρόσωπον τοῦ ἀπολοίπου καὶ κατὰ πρόσωπον τοῦ διορίζοντος ἐξέδραι, (11) καὶ ὁ περίπατος κατὰ πρόσωπον αὐτῶν κατὰ τὰ µέτρα τῶν ἐξεδρῶν τῶν πρὸς βορρᾶν καὶ κατὰ τὸ µῆκος αὐτῶν καὶ κατὰ τὸ εὖρος αὐτῶν καὶ κατὰ πάσας τὰς ἐξόδους αὐτῶν καὶ κατὰ πάσας τὰς ἐπιστροφὰς αὐτῶν καὶ κατὰ τὰ φῶτα αὐτῶν καὶ κατὰ τὰ θυρώµατα αὐτῶν (12) τῶν ἐξεδρῶν τῶν πρὸς νότον καὶ κατὰ τὰ θυρώµατα ἀπ’ ἀρχῆς τοῦ περιπάτου ὡς ἐπὶ φῶς διαστήµατος καλάµου καὶ κατ’ ἀνατολὰς τοῦ εἰσπορεύεσθαι δι’ αὐτῶν. — (13) καὶ εἶπεν πρός µε Αἱ ἐξέδραι αἱ πρὸς βορρᾶν καὶ αἱ ἐξέδραι αἱ πρὸς νότον αἱ οὖσαι κατὰ πρόσωπον τῶν διαστηµάτων, αὗταί εἰσιν αἱ ἐξέδραι τοῦ ἁγίου, ἐν αἷς φάγονται ἐκεῖ οἱ ἱερεῖς υἱοὶ Σαδδουκ οἱ ἐγγίζοντες πρὸς κύριον τὰ ἅγια τῶν ἁγίων· καὶ ἐκεῖ θήσουσιν τὰ ἅγια τῶν ἁγίων καὶ τὴν θυσίαν καὶ τὰ περὶ ἁµαρτίας καὶ τὰ περὶ ἀγνοίας, διότι ὁ τόπος ἅγιος. (14) οὐκ εἰσελεύσονται ἐκεῖ πάρεξ τῶν ἱερέων· οὐκ ἐξελεύσονται ἐκ τοῦ ἁγίου εἰς τὴν αὐλὴν τὴν ἐξωτέραν, ὅπως διὰ παντὸς ἅγιοι ὦσιν οἱ προσάγοντες, καὶ µὴ ἅπτωνται τοῦ στολισµοῦ αὐτῶν, ἐν οἷς λειτουργοῦσιν ἐν αὐτοῖς, διότι ἅγιά ἐστιν· καὶ ἐνδύσονται ἱµάτια ἕτερα, ὅταν ἅπτωνται τοῦ λαοῦ. — (15) καὶ συνετελέσθη ἡ διαµέτρησις τοῦ οἴκου ἔσωθεν. καὶ ἐξήγαγέν µε καθ’ ὁδὸν τῆς πύλης τῆς βλεπούσης πρὸς ἀνατολὰς καὶ διεµέτρησεν τὸ ὑπόδειγµα τοῦ οἴκου κυκλόθεν ἐν διατάξει. (16) καὶ ἔστη κατὰ νώτου τῆς πύλης τῆς βλεπούσης κατὰ ἀνατολὰς καὶ διεµέτρησεν πεντακοσίους ἐν τῷ καλάµῳ τοῦ µέτρου· (17) καὶ ἐπέστρεψεν πρὸς βορρᾶν καὶ διεµέτρησεν τὸ κατὰ πρόσωπον τοῦ βορρᾶ πήχεις πεντακοσίους ἐν τῷ καλάµῳ τοῦ µέτρου· (18) καὶ ἐπέστρεψεν πρὸς θάλασσαν καὶ διεµέτρησεν τὸ κατὰ πρόσωπον τῆς θαλάσσης πεντακοσίους ἐν τῷ καλάµῳ τοῦ µέτρου· (19) καὶ ἐπέστρεψεν πρὸς νότον καὶ διεµέτρησεν κατέναντι τοῦ νότου πεντακοσίους ἐν τῷ καλάµῳ τοῦ µέτρου· (20) τὰ τέσσαρα µέρη τοῦ αὐτοῦ καλάµου. καὶ διέταξεν αὐτὸν καὶ περίβολον αὐτῶν κύκλῳ πεντακοσίων πρὸς ἀνατολὰς καὶ πεντακοσίων πηχῶν εὖρος τοῦ διαστέλλειν ἀνὰ µέσον τῶν ἁγίων καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ προτειχίσµατος τοῦ ἐν διατάξει τοῦ οἴκου.

43

(1) Καὶ ἤγαγέν µε ἐπὶ τὴν πύλην τὴν βλέπουσαν κατὰ ἀνατολὰς καὶ ἐξήγαγέν µε, (2) καὶ ἰδοὺ δόξα θεοῦ Ισραηλ ἤρχετο κατὰ τὴν ὁδὸν τῆς πύλης τῆς βλεπούσης πρὸς ἀνατολάς, καὶ φωνὴ τῆς παρεµβολῆς ὡς φωνὴ διπλασιαζόντων πολλῶν, καὶ ἡ γῆ ἐξέλαµπεν ὡς φέγγος ἀπὸ τῆς δόξης κυκλόθεν. (3) καὶ ἡ ὅρασις, ἣν εἶδον, κατὰ τὴν ὅρασιν, ἣν εἶδον ὅτε εἰσεπορευόµην τοῦ χρῖσαι τὴν πόλιν, καὶ ἡ ὅρασις τοῦ ἅρµατος, οὗ εἶδον, κατὰ τὴν ὅρασιν, ἣν εἶδον ἐπὶ τοῦ ποταµοῦ τοῦ Χοβαρ· καὶ πίπτω ἐπὶ πρόσωπόν µου. (4) καὶ δόξα κυρίου εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον κατὰ τὴν ὁδὸν τῆς πύλης τῆς βλεπούσης κατὰ ἀνατολάς. (5) καὶ ἀνέλαβέν µε πνεῦµα καὶ εἰσήγαγέν µε εἰς τὴν αὐλὴν τὴν ἐσωτέραν, καὶ ἰδοὺ πλήρης δόξης κυρίου ὁ οἶκος. (6) καὶ ἔστην, καὶ ἰδοὺ φωνὴ ἐκ τοῦ οἴκου λαλοῦντος πρός µε, καὶ ὁ ἀνὴρ εἱστήκει ἐχόµενός µου. (7) καὶ εἶπεν πρός µε Ἑώρακας, υἱὲ ἀνθρώπου, τὸν τόπον τοῦ θρόνου µου καὶ τὸν τόπον τοῦ ἴχνους τῶν ποδῶν µου, ἐν οἷς κατασκηνώσει τὸ ὄνοµά µου ἐν µέσῳ οἴκου Ισραηλ τὸν αἰῶνα· καὶ οὐ βεβηλώσουσιν οὐκέτι οἶκος Ισραηλ τὸ ὄνοµα τὸ ἅγιόν µου, αὐτοὶ καὶ οἱ ἡγούµενοι αὐτῶν, ἐν τῇ πορνείᾳ αὐτῶν καὶ ἐν τοῖς φόνοις τῶν ἡγουµένων ἐν µέσῳ αὐτῶν, (8) ἐν τῷ τιθέναι αὐτοὺς τὸ πρόθυρόν µου ἐν τοῖς προθύροις αὐτῶν καὶ τὰς φλιάς µου ἐχοµένας τῶν φλιῶν αὐτῶν καὶ ἔδωκαν τὸν τοῖχόν µου ὡς συνεχόµενον ἐµοῦ καὶ αὐτῶν καὶ ἐβεβήλωσαν τὸ ὄνοµα τὸ ἅγιόν µου ἐν ταῖς ἀνοµίαις αὐτῶν, αἷς ἐποίουν· καὶ ἐξέτριψα αὐτοὺς ἐν θυµῷ µου καὶ ἐν φόνῳ. (9) καὶ νῦν ἀπωσάσθωσαν τὴν πορνείαν αὐτῶν καὶ τοὺς φόνους τῶν ἡγουµένων αὐτῶν ἀπ’ ἐµοῦ, καὶ κατασκηνώσω ἐν µέσῳ αὐτῶν τὸν αἰῶνα. (10) καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, δεῖξον τῷ οἴκῳ Ισραηλ τὸν οἶκον, καὶ κοπάσουσιν ἀπὸ τῶν ἁµαρτιῶν αὐτῶν· καὶ τὴν ὅρασιν αὐτοῦ καὶ τὴν διάταξιν αὐτοῦ, (11) καὶ αὐτοὶ λήµψονται τὴν κόλασιν αὐτῶν περὶ πάντων, ὧν ἐποίησαν. καὶ διαγράψεις τὸν οἶκον καὶ τὰς ἐξόδους αὐτοῦ καὶ τὴν ὑπόστασιν αὐτοῦ, καὶ πάντα τὰ προστάγµατα αὐτοῦ καὶ πάντα τὰ νόµιµα αὐτοῦ γνωριεῖς αὐτοῖς καὶ διαγράψεις ἐναντίον αὐτῶν, καὶ φυλάξονται πάντα τὰ δικαιώµατά µου καὶ πάντα τὰ προστάγµατά µου καὶ ποιήσουσιν αὐτά· (12) καὶ τὴν διαγραφὴν τοῦ οἴκου ἐπὶ τῆς κορυφῆς τοῦ ὄρους, πάντα τὰ ὅρια αὐτοῦ κυκλόθεν ἅγια ἁγίων. (13) Καὶ ταῦτα τὰ µέτρα τοῦ θυσιαστηρίου ἐν πήχει τοῦ πήχεος καὶ παλαιστῆς· κόλπωµα βάθος ἐπὶ πῆχυν καὶ πῆχυς τὸ εὖρος, καὶ γεῖσος ἐπὶ τὸ χεῖλος αὐτοῦ κυκλόθεν σπιθαµῆς. καὶ τοῦτο τὸ ὕψος τοῦ θυσιαστηρίου· (14) ἐκ βάθους τῆς ἀρχῆς τοῦ κοιλώµατος αὐτοῦ πρὸς τὸ ἱλαστήριον τὸ µέγα τὸ ὑποκάτωθεν πηχῶν δύο καὶ τὸ εὖρος πήχεος· καὶ ἀπὸ τοῦ ἱλαστηρίου τοῦ µικροῦ ἐπὶ τὸ ἱλαστήριον τὸ µέγα πήχεις τέσσαρες καὶ εὖρος πῆχυς· (15) καὶ τὸ αριηλ πηχῶν τεσσάρων, καὶ ἀπὸ τοῦ αριηλ καὶ ὑπεράνω τῶν κεράτων πῆχυς. (16) καὶ τὸ αριηλ πηχῶν δώδεκα µήκους ἐπὶ πήχεις δώδεκα πλάτους, τετράγωνον ἐπὶ τὰ τέσσαρα µέρη αὐτοῦ· (17) καὶ τὸ ἱλαστήριον πηχῶν δέκα τεσσάρων τὸ µῆκος ἐπὶ πήχεις δέκα τέσσαρας τὸ εὖρος ἐπὶ τέσσαρα µέρη αὐτοῦ· καὶ τὸ γεῖσος αὐτῷ κυκλόθεν κυκλούµενον αὐτῷ ἥµισυ πήχεος, καὶ τὸ κύκλωµα αὐτοῦ πῆχυς κυκλόθεν· καὶ οἱ κλιµακτῆρες αὐτοῦ βλέποντες κατ’ ἀνατολάς. (18) καὶ εἶπεν πρός µε Υἱὲ ἀνθρώπου, τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς Ισραηλ Ταῦτα τὰ προστάγµατα τοῦ θυσιαστηρίου ἐν ἡµέρᾳ ποιήσεως αὐτοῦ τοῦ ἀναφέρειν ἐπ’ αὐτοῦ ὁλοκαυτώµατα καὶ προσχέειν πρὸς αὐτὸ αἷµα. (19) καὶ δώσεις τοῖς ἱερεῦσι τοῖς Λευίταις τοῖς ἐκ τοῦ σπέρµατος Σαδδουκ τοῖς ἐγγίζουσι πρός µε, λέγει κύριος ὁ θεός, τοῦ λειτουργεῖν µοι, µόσχον ἐκ βοῶν περὶ ἁµαρτίας· (20) καὶ λήµψονται ἐκ τοῦ αἵµατος αὐτοῦ καὶ ἐπιθήσουσιν ἐπὶ τὰ τέσσαρα κέρατα τοῦ θυσιαστηρίου καὶ ἐπὶ τὰς τέσσαρας γωνίας τοῦ ἱλαστηρίου καὶ ἐπὶ τὴν βάσιν κύκλῳ καὶ ἐξιλάσονται αὐτό· (21) καὶ λήµψονται τὸν µόσχον τὸν περὶ ἁµαρτίας, καὶ κατακαυθήσεται ἐν τῷ ἀποκεχωρισµένῳ τοῦ οἴκου ἔξωθεν τῶν ἁγίων. (22) καὶ τῇ ἡµέρᾳ τῇ δευτέρᾳ λήµψονται ἐρίφους δύο αἰγῶν ἀµώµους ὑπὲρ ἁµαρτίας καὶ ἐξιλάσονται τὸ θυσιαστήριον καθότι ἐξιλάσαντο ἐν τῷ µόσχῳ· (23) καὶ µετὰ τὸ συντελέσαι σε τὸν ἐξιλασµὸν προσοίσουσι µόσχον ἐκ βοῶν ἄµωµον καὶ κριὸν ἐκ προβάτων ἄµωµον, (24) καὶ προσοίσετε ἐναντίον κυρίου, καὶ ἐπιρρίψουσιν οἱ ἱερεῖς ἐπ’ αὐτὰ ἅλα καὶ ἀνοίσουσιν αὐτὰ ὁλοκαυτώµατα τῷ κυρίῳ. (25) ἑπτὰ ἡµέρας ποιήσεις ἔριφον ὑπὲρ ἁµαρτίας καθ’ ἡµέραν καὶ µόσχον ἐκ βοῶν καὶ κριὸν ἐκ προβάτων, ἄµωµα ποιήσουσιν (26) ἑπτὰ ἡµέρας· καὶ ἐξιλάσονται τὸ θυσιαστήριον καὶ καθαριοῦσιν αὐτὸ καὶ πλήσουσιν χεῖρας αὐτῶν. (27) καὶ ἔσται ἀπὸ τῆς ἡµέρας τῆς ὀγδόης καὶ ἐπέκεινα ποιήσουσιν οἱ ἱερεῖς ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τὰ ὁλοκαυτώµατα ὑµῶν καὶ τὰ τοῦ σωτηρίου ὑµῶν. καὶ προσδέξοµαι ὑµᾶς, λέγει κύριος.

44

(1) Καὶ ἐπέστρεψέν µε κατὰ τὴν ὁδὸν τῆς πύλης τῶν ἁγίων τῆς ἐξωτέρας τῆς βλεπούσης κατ’ ἀνατολάς, καὶ αὕτη ἦν κεκλεισµένη. (2) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Ἡ πύλη αὕτη κεκλεισµένη ἔσται, οὐκ ἀνοιχθήσεται, καὶ οὐδεὶς µὴ διέλθῃ δι’ αὐτῆς, ὅτι κύριος ὁ θεὸς τοῦ Ισραηλ εἰσελεύσεται δι’ αὐτῆς, καὶ ἔσται κεκλεισµένη· (3) διότι ὁ ἡγούµενος, οὗτος καθήσεται ἐν αὐτῇ τοῦ φαγεῖν ἄρτον ἐναντίον κυρίου· κατὰ τὴν ὁδὸν αιλαµ τῆς πύλης εἰσελεύσεται καὶ κατὰ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ ἐξελεύσεται. — (4) καὶ εἰσήγαγέν µε κατὰ τὴν ὁδὸν τῆς πύλης τῆς πρὸς βορρᾶν κατέναντι τοῦ οἴκου, καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ πλήρης δόξης ὁ οἶκος κυρίου, καὶ πίπτω ἐπὶ πρόσωπόν µου. (5) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Υἱὲ ἀνθρώπου, τάξον εἰς τὴν καρδίαν σου καὶ ἰδὲ τοῖς ὀφθαλµοῖς σου καὶ τοῖς ὠσίν σου ἄκουε πάντα, ὅσα ἐγὼ λαλῶ µετὰ σοῦ, κατὰ πάντα τὰ προστάγµατα οἴκου κυρίου καὶ κατὰ πάντα τὰ νόµιµα αὐτοῦ· καὶ τάξεις τὴν καρδίαν σου εἰς τὴν εἴσοδον τοῦ οἴκου κατὰ πάσας τὰς ἐξόδους αὐτοῦ ἐν πᾶσι τοῖς ἁγίοις. (6) καὶ ἐρεῖς πρὸς τὸν οἶκον τὸν παραπικραίνοντα, πρὸς τὸν οἶκον τοῦ Ισραηλ Τάδε λέγει κύριος ὁ θεός Ἱκανούσθω ὑµῖν ἀπὸ πασῶν τῶν ἀνοµιῶν ὑµῶν, οἶκος Ισραηλ, (7) τοῦ εἰσαγαγεῖν ὑµᾶς υἱοὺς ἀλλογενεῖς ἀπεριτµήτους καρδίᾳ καὶ ἀπεριτµήτους σαρκὶ τοῦ γίνεσθαι ἐν τοῖς ἁγίοις µου, καὶ ἐβεβήλουν αὐτὰ ἐν τῷ προσφέρειν ὑµᾶς ἄρτους, στέαρ καὶ αἷµα, καὶ παρεβαίνετε τὴν διαθήκην µου ἐν πάσαις ταῖς ἀνοµίαις ὑµῶν (8) καὶ διετάξατε τοῦ φυλάσσειν φυλακὰς ἐν τοῖς ἁγίοις µου. (9) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος ὁ θεός Πᾶς υἱὸς ἀλλογενὴς ἀπερίτµητος καρδίᾳ καὶ ἀπερίτµητος σαρκὶ οὐκ εἰσελεύσεται εἰς τὰ ἅγιά µου ἐν πᾶσιν υἱοῖς ἀλλογενῶν τῶν ὄντων ἐν µέσῳ οἴκου Ισραηλ, (10) ἀλλ’ ἢ οἱ Λευῖται, οἵτινες ἀφήλαντο ἀπ’ ἐµοῦ ἐν τῷ πλανᾶσθαι τὸν Ισραηλ ἀπ’ ἐµοῦ κατόπισθεν τῶν ἐνθυµηµάτων αὐτῶν, καὶ λήµψονται ἀδικίαν αὐτῶν (11) καὶ ἔσονται ἐν τοῖς ἁγίοις µου λειτουργοῦντες θυρωροὶ ἐπὶ τῶν πυλῶν τοῦ οἴκου καὶ λειτουργοῦντες τῷ οἴκῳ· οὗτοι σφάξουσιν τὰ ὁλοκαυτώµατα καὶ τὰς θυσίας τῷ λαῷ, καὶ οὗτοι στήσονται ἐναντίον τοῦ λαοῦ τοῦ λειτουργεῖν αὐτοῖς. (12) ἀνθ’ ὧν ἐλειτούργουν αὐτοῖς πρὸ προσώπου τῶν εἰδώλων αὐτῶν καὶ ἐγένετο τῷ οἴκῳ Ισραηλ εἰς κόλασιν ἀδικίας, ἕνεκα τούτου ἦρα τὴν χεῖρά µου ἐπ’ αὐτούς, λέγει κύριος ὁ θεός, (13) καὶ οὐκ ἐγγιοῦσι πρός µε τοῦ ἱερατεύειν µοι οὐδὲ τοῦ προσάγειν πρὸς τὰ ἅγια υἱῶν τοῦ Ισραηλ οὐδὲ πρὸς τὰ ἅγια τῶν ἁγίων µου καὶ λήµψονται ἀτιµίαν αὐτῶν ἐν τῇ πλανήσει, ᾗ ἐπλανήθησαν. (14) καὶ κατατάξουσιν αὐτοὺς φυλάσσειν φυλακὰς τοῦ οἴκου εἰς πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ καὶ εἰς πάντα, ὅσα ἂν ποιήσωσιν. — (15) οἱ ἱερεῖς οἱ Λευῖται οἱ υἱοὶ τοῦ Σαδδουκ, οἵτινες ἐφυλάξαντο τὰς φυλακὰς τῶν ἁγίων µου ἐν τῷ πλανᾶσθαι οἶκον Ισραηλ ἀπ’ ἐµοῦ, οὗτοι προσάξουσιν πρός µε τοῦ λειτουργεῖν µοι καὶ στήσονται πρὸ προσώπου µου τοῦ προσφέρειν µοι θυσίαν, στέαρ καὶ αἷµα, λέγει κύριος ὁ θεός. (16) οὗτοι εἰσελεύσονται εἰς τὰ ἅγιά µου, καὶ οὗτοι προσελεύσονται πρὸς τὴν τράπεζάν µου τοῦ λειτουργεῖν µοι καὶ φυλάξουσιν τὰς φυλακάς µου. (17) καὶ ἔσται ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαι αὐτοὺς τὰς πύλας τῆς αὐλῆς τῆς ἐσωτέρας στολὰς λινᾶς ἐνδύσονται καὶ οὐκ ἐνδύσονται ἐρεᾶ ἐν τῷ λειτουργεῖν αὐτοὺς ἀπὸ τῆς πύλης τῆς ἐσωτέρας αὐλῆς· (18) καὶ κιδάρεις λινᾶς ἕξουσιν ἐπὶ ταῖς κεφαλαῖς αὐτῶν καὶ περισκελῆ λινᾶ ἕξουσιν ἐπὶ τὰς ὀσφύας αὐτῶν καὶ οὐ περιζώσονται βίᾳ. (19) καὶ ἐν τῷ ἐκπορεύεσθαι αὐτοὺς εἰς τὴν αὐλὴν τὴν ἐξωτέραν πρὸς τὸν λαὸν ἐκδύσονται τὰς στολὰς αὐτῶν, ἐν αἷς αὐτοὶ λειτουργοῦσιν ἐν αὐταῖς, καὶ θήσουσιν αὐτὰς ἐν ταῖς ἐξέδραις τῶν ἁγίων καὶ ἐνδύσονται στολὰς ἑτέρας καὶ οὐ µὴ ἁγιάσωσιν τὸν λαὸν ἐν ταῖς στολαῖς αὐτῶν. (20) καὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν οὐ ξυρήσονται καὶ τὰς κόµας αὐτῶν οὐ ψιλώσουσιν, καλύπτοντες καλύψουσιν τὰς κεφαλὰς αὐτῶν. (21) καὶ οἶνον οὐ µὴ πίωσιν πᾶς ἱερεὺς ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαι αὐτοὺς εἰς τὴν αὐλὴν τὴν ἐσωτέραν. (22) καὶ χήραν καὶ ἐκβεβληµένην οὐ λήµψονται ἑαυτοῖς εἰς γυναῖκα, ἀλλ’ ἢ παρθένον ἐκ τοῦ σπέρµατος Ισραηλ· καὶ χήρα ἐὰν γένηται ἐξ ἱερέως, λήµψονται. (23) καὶ τὸν λαόν µου διδάξουσιν ἀνὰ µέσον ἁγίου καὶ βεβήλου καὶ ἀνὰ µέσον ἀκαθάρτου καὶ καθαροῦ γνωριοῦσιν αὐτοῖς. (24) καὶ ἐπὶ κρίσιν αἵµατος οὗτοι ἐπιστήσονται τοῦ διακρίνειν· τὰ δικαιώµατά µου δικαιώσουσιν καὶ τὰ κρίµατά µου κρινοῦσιν καὶ τὰ νόµιµά µου καὶ τὰ προστάγµατά µου ἐν πάσαις ταῖς ἑορταῖς µου φυλάξονται καὶ τὰ σάββατά µου ἁγιάσουσιν. (25) καὶ ἐπὶ ψυχὴν ἀνθρώπου οὐκ εἰσελεύσονται τοῦ µιανθῆναι, ἀλλ’ ἢ ἐπὶ πατρὶ καὶ ἐπὶ µητρὶ καὶ ἐπὶ υἱῷ καὶ ἐπὶ θυγατρὶ καὶ ἐπὶ ἀδελφῷ καὶ ἐπὶ ἀδελφῇ αὐτοῦ, ἣ οὐ γέγονεν ἀνδρί, µιανθήσεται. (26) καὶ µετὰ τὸ καθαρισθῆναι αὐτὸν ἑπτὰ ἡµέρας ἐξαριθµήσει αὐτῷ· (27) καὶ ᾗ ἂν ἡµέρᾳ εἰσπορεύωνται εἰς τὴν αὐλὴν τὴν ἐσωτέραν τοῦ λειτουργεῖν ἐν τῷ ἁγίῳ, προσοίσουσιν ἱλασµόν, λέγει κύριος ὁ θεός. (28) καὶ ἔσται αὐτοῖς εἰς κληρονοµίαν· ἐγὼ κληρονοµία αὐτοῖς, καὶ κατάσχεσις αὐτοῖς οὐ δοθήσεται ἐν τοῖς υἱοῖς Ισραηλ, ὅτι ἐγὼ κατάσχεσις αὐτῶν. (29) καὶ τὰς θυσίας καὶ τὰ ὑπὲρ ἁµαρτίας καὶ τὰ ὑπὲρ ἀγνοίας οὗτοι φάγονται, καὶ πᾶν ἀφόρισµα ἐν τῷ Ισραηλ αὐτοῖς ἔσται· (30) ἀπαρχαὶ πάντων καὶ τὰ πρωτότοκα πάντων καὶ τὰ ἀφαιρέµατα πάντα ἐκ πάντων τῶν ἀπαρχῶν ὑµῶν τοῖς ἱερεῦσιν ἔσται· καὶ τὰ πρωτογενήµατα ὑµῶν δώσετε τῷ ἱερεῖ τοῦ θεῖναι εὐλογίας ὑµῶν ἐπὶ τοὺς οἴκους ὑµῶν. (31) καὶ πᾶν θνησιµαῖον καὶ θηριάλωτον ἐκ τῶν πετεινῶν καὶ ἐκ τῶν κτηνῶν οὐ φάγονται οἱ ἱερεῖς.

45

(1) Καὶ ἐν τῷ καταµετρεῖσθαι ὑµᾶς τὴν γῆν ἐν κληρονοµίᾳ ἀφοριεῖτε ἀπαρχὴν τῷ κυρίῳ ἅγιον ἀπὸ τῆς γῆς, πέντε καὶ εἴκοσι χιλιάδας µῆκος καὶ εὖρος εἴκοσι χιλιάδας· ἅγιον ἔσται ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτοῦ κυκλόθεν. (2) καὶ ἔσται ἐκ τούτου εἰς ἁγίασµα πεντακόσιοι ἐπὶ πεντακοσίους τετράγωνον κυκλόθεν, καὶ πήχεις πεντήκοντα διάστηµα αὐτῷ κυκλόθεν. (3) καὶ ἐκ ταύτης τῆς διαµετρήσεως διαµετρήσεις µῆκος πέντε καὶ εἴκοσι χιλιάδας καὶ εὖρος δέκα χιλιάδας, καὶ ἐν αὐτῇ ἔσται τὸ ἁγίασµα, ἅγια τῶν ἁγίων· (4) ἀπὸ τῆς γῆς ἔσται τοῖς ἱερεῦσιν τοῖς λειτουργοῦσιν ἐν τῷ ἁγίῳ καὶ ἔσται τοῖς ἐγγίζουσι λειτουργεῖν τῷ κυρίῳ, καὶ ἔσται αὐτοῖς τόπος εἰς οἴκους ἀφωρισµένους τῷ ἁγιασµῷ αὐτῶν. (5) εἴκοσι καὶ πέντε χιλιάδες µῆκος καὶ εὖρος δέκα χιλιάδες ἔσται τοῖς Λευίταις τοῖς λειτουργοῦσιν τῷ οἴκῳ, αὐτοῖς εἰς κατάσχεσιν, πόλεις τοῦ κατοικεῖν. (6) καὶ τὴν κατάσχεσιν τῆς πόλεως δώσεις πέντε χιλιάδας εὖρος καὶ µῆκος πέντε καὶ εἴκοσι χιλιάδας· ὃν τρόπον ἡ ἀπαρχὴ τῶν ἁγίων παντὶ οἴκῳ Ισραηλ ἔσονται. (7) καὶ τῷ ἡγουµένῳ ἐκ τούτου καὶ ἀπὸ τούτου εἰς τὰς ἀπαρχὰς τῶν ἁγίων εἰς κατάσχεσιν τῆς πόλεως κατὰ πρόσωπον τῶν ἀπαρχῶν τῶν ἁγίων καὶ κατὰ πρόσωπον τῆς κατασχέσεως τῆς πόλεως τὰ πρὸς θάλασσαν καὶ ἀπὸ τῶν πρὸς θάλασσαν πρὸς ἀνατολάς, καὶ τὸ µῆκος ὡς µία τῶν µερίδων ἀπὸ τῶν ὁρίων τῶν πρὸς θάλασσαν καὶ τὸ µῆκος ἐπὶ τὰ ὅρια τὰ πρὸς ἀνατολὰς τῆς γῆς· (8) καὶ ἔσται αὐτῷ εἰς κατάσχεσιν ἐν τῷ Ισραηλ, καὶ οὐ καταδυναστεύσουσιν οὐκέτι οἱ ἀφηγούµενοι τοῦ Ισραηλ τὸν λαόν µου, καὶ τὴν γῆν κατακληρονοµήσουσιν οἶκος Ισραηλ κατὰ φυλὰς αὐτῶν. — (9) τάδε λέγει κύριος θεός Ἱκανούσθω ὑµῖν, οἱ ἀφηγούµενοι τοῦ Ισραηλ· ἀδικίαν καὶ ταλαιπωρίαν ἀφέλεσθε καὶ κρίµα καὶ δικαιοσύνην ποιήσατε, ἐξάρατε καταδυναστείαν ἀπὸ τοῦ λαοῦ µου, λέγει κύριος θεός. (10) ζυγὸς δίκαιος καὶ µέτρον δίκαιον καὶ χοῖνιξ δικαία ἔστω ὑµῖν. (11) τὸ µέτρον καὶ ἡ χοῖνιξ ὁµοίως µία ἔσται τοῦ λαµβάνειν· τὸ δέκατον τοῦ γοµορ ἡ χοῖνιξ, καὶ τὸ δέκατον τοῦ γοµορ τὸ µέτρον, πρὸς τὸ γοµορ ἔσται ἴσον. (12) καὶ τὸ στάθµιον εἴκοσι ὀβολοί· οἱ πέντε σίκλοι πέντε, καὶ οἱ δέκα σίκλοι δέκα, καὶ πεντήκοντα σίκλοι ἡ µνᾶ ἔσται ὑµῖν. (13) Καὶ αὕτη ἡ ἀπαρχή, ἣν ἀφοριεῖτε· ἕκτον τοῦ µέτρου ἀπὸ τοῦ γοµορ τοῦ πυροῦ καὶ τὸ ἕκτον τοῦ οιφι ἀπὸ τοῦ κόρου τῶν κριθῶν. (14) καὶ τὸ πρόσταγµα τοῦ ἐλαίου· κοτύλην ἐλαίου ἀπὸ δέκα κοτυλῶν, ὅτι αἱ δέκα κοτύλαι εἰσὶν γοµορ. (15) καὶ πρόβατον ἀπὸ τῶν δέκα προβάτων ἀφαίρεµα ἐκ πασῶν τῶν πατριῶν τοῦ Ισραηλ εἰς θυσίας καὶ εἰς ὁλοκαυτώµατα καὶ εἰς σωτηρίου τοῦ ἐξιλάσκεσθαι περὶ ὑµῶν, λέγει κύριος θεός. (16) καὶ πᾶς ὁ λαὸς δώσει τὴν ἀπαρχὴν ταύτην τῷ ἀφηγουµένῳ τοῦ Ισραηλ. (17) καὶ διὰ τοῦ ἀφηγουµένου ἔσται τὰ ὁλοκαυτώµατα καὶ αἱ θυσίαι καὶ αἱ σπονδαὶ ἔσονται ἐν ταῖς ἑορταῖς καὶ ἐν ταῖς νουµηνίαις καὶ ἐν τοῖς σαββάτοις καὶ ἐν πάσαις ταῖς ἑορταῖς οἴκου Ισραηλ· αὐτὸς ποιήσει τὰ ὑπὲρ ἁµαρτίας καὶ τὴν θυσίαν καὶ τὰ ὁλοκαυτώµατα καὶ τὰ τοῦ σωτηρίου τοῦ ἐξιλάσκεσθαι ὑπὲρ τοῦ οἴκου Ισραηλ. (18) Τάδε λέγει κύριος θεός Ἐν τῷ πρώτῳ µηνὶ µιᾷ τοῦ µηνὸς λήµψεσθε µόσχον ἐκ βοῶν ἄµωµον τοῦ ἐξιλάσασθαι τὸ ἅγιον. (19) καὶ λήµψεται ὁ ἱερεὺς ἀπὸ τοῦ αἵµατος τοῦ ἐξιλασµοῦ καὶ δώσει ἐπὶ τὰς φλιὰς τοῦ οἴκου καὶ ἐπὶ τὰς τέσσαρας γωνίας τοῦ ἱεροῦ καὶ ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον καὶ ἐπὶ τὰς φλιὰς τῆς πύλης τῆς αὐλῆς τῆς ἐσωτέρας. (20) καὶ οὕτως ποιήσεις ἐν τῷ ἑβδόµῳ µηνὶ µιᾷ τοῦ µηνὸς λήµψῃ παρ’ ἑκάστου ἀπόµοιραν καὶ ἐξιλάσεσθε τὸν οἶκον. (21) καὶ ἐν τῷ πρώτῳ µηνὶ τεσσαρεσκαιδεκάτῃ τοῦ µηνὸς ἔσται ὑµῖν τὸ πασχα ἑορτή· ἑπτὰ ἡµέρας ἄζυµα ἔδεσθε. (22) καὶ ποιήσει ὁ ἀφηγούµενος ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ ὑπὲρ αὑτοῦ καὶ τοῦ οἴκου καὶ ὑπὲρ παντὸς τοῦ λαοῦ τῆς γῆς µόσχον ὑπὲρ ἁµαρτίας. (23) καὶ τὰς ἑπτὰ ἡµέρας τῆς ἑορτῆς ποιήσει ὁλοκαυτώµατα τῷ κυρίῳ, ἑπτὰ µόσχους καὶ ἑπτὰ κριοὺς ἀµώµους καθ’ ἡµέραν τὰς ἑπτὰ ἡµέρας καὶ ὑπὲρ ἁµαρτίας ἔριφον αἰγῶν καθ’ ἡµέραν. (24) καὶ θυσίαν πέµµα τῷ µόσχῳ καὶ πέµµα τῷ κριῷ ποιήσεις καὶ ἐλαίου τὸ ιν τῷ πέµµατι. (25) καὶ ἐν τῷ ἑβδόµῳ µηνὶ πεντεκαιδεκάτῃ τοῦ µηνὸς ἐν τῇ ἑορτῇ ποιήσεις κατὰ τὰ αὐτὰ ἑπτὰ ἡµέρας, καθὼς τὰ ὑπὲρ τῆς ἁµαρτίας καὶ καθὼς τὰ ὁλοκαυτώµατα καὶ καθὼς τὸ µαναα καὶ καθὼς τὸ ἔλαιον.

46

(1) Τάδε λέγει κύριος θεός Πύλη ἡ ἐν τῇ αὐλῇ τῇ ἐσωτέρᾳ ἡ βλέπουσα πρὸς ἀνατολὰς ἔσται κεκλεισµένη ἓξ ἡµέρας τὰς ἐνεργούς, ἐν δὲ τῇ ἡµέρᾳ τῶν σαββάτων ἀνοιχθήσεται καὶ ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῆς νουµηνίας ἀνοιχθήσεται. (2) καὶ εἰσελεύσεται ὁ ἀφηγούµενος κατὰ τὴν ὁδὸν τοῦ αιλαµ τῆς πύλης τῆς ἔξωθεν καὶ στήσεται ἐπὶ τὰ πρόθυρα τῆς πύλης, καὶ ποιήσουσιν οἱ ἱερεῖς τὰ ὁλοκαυτώµατα αὐτοῦ καὶ τὰ τοῦ σωτηρίου αὐτοῦ· καὶ προσκυνήσει ἐπὶ τοῦ προθύρου τῆς πύλης καὶ ἐξελεύσεται, καὶ ἡ πύλη οὐ µὴ κλεισθῇ ἕως ἑσπέρας. (3) καὶ προσκυνήσει ὁ λαὸς τῆς γῆς κατὰ τὰ πρόθυρα τῆς πύλης ἐκείνης ἐν τοῖς σαββάτοις καὶ ἐν ταῖς νουµηνίαις ἐναντίον κυρίου. (4) καὶ τὰ ὁλοκαυτώµατα προσοίσει ὁ ἀφηγούµενος τῷ κυρίῳ· ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῶν σαββάτων ἓξ ἀµνοὺς ἀµώµους καὶ κριὸν ἄµωµον (5) καὶ µαναα πέµµα τῷ κριῷ καὶ τοῖς ἀµνοῖς θυσίαν δόµα χειρὸς αὐτοῦ καὶ ἐλαίου τὸ ιν τῷ πέµµατι· (6) καὶ ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῆς νουµηνίας µόσχον ἄµωµον καὶ ἓξ ἀµνούς, καὶ κριὸς ἄµωµος ἔσται, (7) καὶ πέµµα τῷ κριῷ καὶ πέµµα τῷ µόσχῳ ἔσται µαναα, καὶ τοῖς ἀµνοῖς καθὼς ἐὰν ἐκποιῇ ἡ χεὶρ αὐτοῦ, καὶ ἐλαίου τὸ ιν τῷ πέµµατι. (8) καὶ ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαι τὸν ἀφηγούµενον κατὰ τὴν ὁδὸν τοῦ αιλαµ τῆς πύλης εἰσελεύσεται καὶ κατὰ τὴν ὁδὸν τῆς πύλης ἐξελεύσεται. (9) καὶ ὅταν εἰσπορεύηται ὁ λαὸς τῆς γῆς ἐναντίον κυρίου ἐν ταῖς ἑορταῖς, ὁ εἰσπορευόµενος κατὰ τὴν ὁδὸν τῆς πύλης τῆς πρὸς βορρᾶν προσκυνεῖν ἐξελεύσεται κατὰ τὴν ὁδὸν τῆς πύλης τῆς πρὸς νότον, καὶ ὁ εἰσπορευόµενος κατὰ τὴν ὁδὸν τῆς πύλης τῆς πρὸς νότον ἐξελεύσεται κατὰ τὴν ὁδὸν τῆς πύλης τῆς πρὸς βορρᾶν· οὐκ ἀναστρέψει κατὰ τὴν πύλην, ἣν εἰσελήλυθεν, ἀλλ’ ἢ κατ’ εὐθὺ αὐτῆς ἐξελεύσεται. (10) καὶ ὁ ἀφηγούµενος ἐν µέσῳ αὐτῶν ἐν τῷ εἰσπορεύεσθαι αὐτοὺς εἰσελεύσεται µετ’ αὐτῶν καὶ ἐν τῷ ἐκπορεύεσθαι αὐτοὺς ἐξελεύσεται. (11) καὶ ἐν ταῖς ἑορταῖς καὶ ἐν ταῖς πανηγύρεσιν ἔσται τὸ µαναα πέµµα τῷ µόσχῳ καὶ πέµµα τῷ κριῷ καὶ τοῖς ἀµνοῖς καθὼς ἂν ἐκποιῇ ἡ χεὶρ αὐτοῦ καὶ ἐλαίου τὸ ιν τῷ πέµµατι. (12) ἐὰν δὲ ποιήσῃ ὁ ἀφηγούµενος ὁµολογίαν ὁλοκαύτωµα σωτηρίου τῷ κυρίῳ, καὶ ἀνοίξει ἑαυτῷ τὴν πύλην τὴν βλέπουσαν κατ’ ἀνατολὰς καὶ ποιήσει τὸ ὁλοκαύτωµα αὐτοῦ καὶ τὰ τοῦ σωτηρίου αὐτοῦ, ὃν τρόπον ποιεῖ ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῶν σαββάτων, καὶ ἐξελεύσεται καὶ κλείσει τὰς θύρας µετὰ τὸ ἐξελθεῖν αὐτόν. (13) καὶ ἀµνὸν ἐνιαύσιον ἄµωµον ποιήσει εἰς ὁλοκαύτωµα καθ’ ἡµέραν τῷ κυρίῳ, πρωὶ ποιήσει αὐτόν· (14) καὶ µαναα ποιήσει ἐπ’ αὐτῷ τὸ πρωὶ ἕκτον τοῦ µέτρου καὶ ἐλαίου τὸ τρίτον τοῦ ιν τοῦ ἀναµεῖξαι τὴν σεµίδαλιν µαναα τῷ κυρίῳ, πρόσταγµα διὰ παντός. (15) ποιήσετε τὸν ἀµνὸν καὶ τὸ µαναα καὶ τὸ ἔλαιον ποιήσετε τὸ πρωὶ ὁλοκαύτωµα διὰ παντός. (16) Τάδε λέγει κύριος θεός Ἐὰν δῷ ὁ ἀφηγούµενος δόµα ἑνὶ ἐκ τῶν υἱῶν αὐτοῦ ἐκ τῆς κληρονοµίας αὐτοῦ, τοῦτο τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ ἔσται κατάσχεσις ἐν κληρονοµίᾳ. (17) ἐὰν δὲ δῷ δόµα ἑνὶ τῶν παίδων αὐτοῦ, καὶ ἔσται αὐτῷ ἕως τοῦ ἔτους τῆς ἀφέσεως, καὶ ἀποδώσει τῷ ἀφηγουµένῳ· πλὴν τῆς κληρονοµίας τῶν υἱῶν αὐτοῦ, αὐτοῖς ἔσται. (18) καὶ οὐ µὴ λάβῃ ὁ ἀφηγούµενος ἐκ τῆς κληρονοµίας τοῦ λαοῦ καταδυναστεῦσαι αὐτούς· ἐκ τῆς κατασχέσεως αὐτοῦ κατακληρονοµήσει τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ, ὅπως µὴ διασκορπίζηται ὁ λαός µου ἕκαστος ἐκ τῆς κατασχέσεως αὐτοῦ. (19) Καὶ εἰσήγαγέν µε εἰς τὴν εἴσοδον τῆς κατὰ νώτου τῆς πύλης εἰς τὴν ἐξέδραν τῶν ἁγίων τῶν ἱερέων τὴν βλέπουσαν πρὸς βορρᾶν, καὶ ἰδοὺ τόπος ἐκεῖ κεχωρισµένος. (20) καὶ εἶπεν πρός µε Οὗτος ὁ τόπος ἐστίν, οὗ ἑψήσουσιν ἐκεῖ οἱ ἱερεῖς τὰ ὑπὲρ ἀγνοίας καὶ τὰ ὑπὲρ ἁµαρτίας καὶ ἐκεῖ πέψουσι τὸ µαναα τὸ παράπαν τοῦ µὴ ἐκφέρειν εἰς τὴν αὐλὴν τὴν ἐξωτέραν τοῦ ἁγιάζειν τὸν λαόν. (21) καὶ ἐξήγαγέν µε εἰς τὴν αὐλὴν τὴν ἐξωτέραν καὶ περιήγαγέν µε ἐπὶ τὰ τέσσαρα µέρη τῆς αὐλῆς, καὶ ἰδοὺ αὐλὴ κατὰ τὸ κλίτος τῆς αὐλῆς αὐλὴ κατὰ τὸ κλίτος τῆς αὐλῆς· (22) ἐπὶ τὰ τέσσαρα κλίτη τῆς αὐλῆς αὐλὴ µικρά, µῆκος πηχῶν τεσσαράκοντα καὶ εὖρος πηχῶν τριάκοντα, µέτρον ἓν ταῖς τέσσαρσιν. (23) καὶ ἐξέδραι κύκλῳ ἐν αὐταῖς, κύκλῳ ταῖς τέσσαρσιν, καὶ µαγειρεῖα γεγονότα ὑποκάτω τῶν ἐξεδρῶν κύκλῳ· (24) καὶ εἶπεν πρός µε Οὗτοι οἱ οἶκοι τῶν µαγειρείων, οὗ ἑψήσουσιν ἐκεῖ οἱ λειτουργοῦντες τῷ οἴκῳ τὰ θύµατα τοῦ λαοῦ.

47

(1) Καὶ εἰσήγαγέν µε ἐπὶ τὰ πρόθυρα τοῦ οἴκου, καὶ ἰδοὺ ὕδωρ ἐξεπορεύετο ὑποκάτωθεν τοῦ αἰθρίου κατ’ ἀνατολάς, ὅτι τὸ πρόσωπον τοῦ οἴκου ἔβλεπεν κατ’ ἀνατολάς, καὶ τὸ ὕδωρ κατέβαινεν ἀπὸ τοῦ κλίτους τοῦ δεξιοῦ ἀπὸ νότου ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον. (2) καὶ ἐξήγαγέν µε κατὰ τὴν ὁδὸν τῆς πύλης τῆς πρὸς βορρᾶν καὶ περιήγαγέν µε τὴν ὁδὸν ἔξωθεν πρὸς τὴν πύλην τῆς αὐλῆς τῆς βλεπούσης κατ’ ἀνατολάς, καὶ ἰδοὺ τὸ ὕδωρ κατεφέρετο ἀπὸ τοῦ κλίτους τοῦ δεξιοῦ. (3) καθὼς ἔξοδος ἀνδρὸς ἐξ ἐναντίας, καὶ µέτρον ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ, καὶ διεµέτρησεν χιλίους ἐν τῷ µέτρῳ, καὶ διῆλθεν ἐν τῷ ὕδατι ὕδωρ ἀφέσεως· (4) καὶ διεµέτρησεν χιλίους, καὶ διῆλθεν ἐν τῷ ὕδατι ὕδωρ ἕως τῶν µηρῶν· καὶ διεµέτρησεν χιλίους, καὶ διῆλθεν ὕδωρ ἕως ὀσφύος· (5) καὶ διεµέτρησεν χιλίους, καὶ οὐκ ἠδύνατο διελθεῖν, ὅτι ἐξύβριζεν τὸ ὕδωρ ὡς ῥοῖζος χειµάρρου, ὃν οὐ διαβήσονται. (6) καὶ εἶπεν πρός µε Εἰ ἑώρακας, υἱὲ ἀνθρώπου; καὶ ἤγαγέν µε ἐπὶ τὸ χεῖλος τοῦ ποταµοῦ. (7) ἐν τῇ ἐπιστροφῇ µου καὶ ἰδοὺ ἐπὶ τοῦ χείλους τοῦ ποταµοῦ δένδρα πολλὰ σφόδρα ἔνθεν καὶ ἔνθεν. (8) καὶ εἶπεν πρός µε Τὸ ὕδωρ τοῦτο τὸ ἐκπορευόµενον εἰς τὴν Γαλιλαίαν τὴν πρὸς ἀνατολὰς καὶ κατέβαινεν ἐπὶ τὴν Ἀραβίαν καὶ ἤρχετο ἕως ἐπὶ τὴν θάλασσαν ἐπὶ τὸ ὕδωρ τῆς διεκβολῆς, καὶ ὑγιάσει τὰ ὕδατα. (9) καὶ ἔσται πᾶσα ψυχὴ τῶν ζῴων τῶν ἐκζεόντων ἐπὶ πάντα, ἐφ’ ἃ ἂν ἐπέλθῃ ἐκεῖ ὁ ποταµός, ζήσεται, καὶ ἔσται ἐκεῖ ἰχθὺς πολὺς σφόδρα, ὅτι ἥκει ἐκεῖ τὸ ὕδωρ τοῦτο, καὶ ὑγιάσει καὶ ζήσεται· πᾶν, ἐφ’ ὃ ἂν ἐπέλθῃ ὁ ποταµὸς ἐκεῖ, ζήσεται. (10) καὶ στήσονται ἐκεῖ ἁλεεῖς ἀπὸ Αινγαδιν ἕως Αιναγαλιµ· ψυγµὸς σαγηνῶν ἔσται, καθ’ αὑτὴν ἔσται, καὶ οἱ ἰχθύες αὐτῆς ὡς οἱ ἰχθύες τῆς θαλάσσης τῆς µεγάλης πλῆθος πολὺ σφόδρα. (11) καὶ ἐν τῇ διεκβολῇ αὐτοῦ καὶ ἐν τῇ ἐπιστροφῇ αὐτοῦ καὶ ἐν τῇ ὑπεράρσει αὐτοῦ οὐ µὴ ὑγιάσωσιν· εἰς ἅλας δέδονται. (12) καὶ ἐπὶ τοῦ ποταµοῦ ἀναβήσεται ἐπὶ τοῦ χείλους αὐτοῦ ἔνθεν καὶ ἔνθεν πᾶν ξύλον βρώσιµον, οὐ µὴ παλαιωθῇ ἐπ’ αὐτοῦ, οὐδὲ µὴ ἐκλίπῃ ὁ καρπὸς αὐτοῦ· τῆς καινότητος αὐτοῦ πρωτοβολήσει, διότι τὰ ὕδατα αὐτῶν ἐκ τῶν ἁγίων ταῦτα ἐκπορεύεται, καὶ ἔσται ὁ καρπὸς αὐτῶν εἰς βρῶσιν καὶ ἀνάβασις αὐτῶν εἰς ὑγίειαν. (13) Τάδε λέγει κύριος θεός Ταῦτα τὰ ὅρια κατακληρονοµήσετε τῆς γῆς, ταῖς δώδεκα φυλαῖς τῶν υἱῶν Ισραηλ πρόσθεσις σχοινίσµατος. (14) καὶ κατακληρονοµήσετε αὐτὴν ἕκαστος καθὼς ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, εἰς ἣν ἦρα τὴν χεῖρά µου τοῦ δοῦναι αὐτὴν τοῖς πατράσιν αὐτῶν, καὶ πεσεῖται ἡ γῆ αὕτη ὑµῖν ἐν κληρονοµίᾳ. (15) καὶ ταῦτα τὰ ὅρια τῆς γῆς πρὸς βορρᾶν· ἀπὸ τῆς θαλάσσης τῆς µεγάλης τῆς καταβαινούσης καὶ περισχιζούσης τῆς εἰσόδου Ηµαθ Σεδδαδα, (16) Βηρωθα, Σεβραιµ, Ηλιαµ, ἀνὰ µέσον ὁρίων Δαµασκοῦ καὶ ἀνὰ µέσον ὁρίων Ηµαθ, αὐλὴ τοῦ Σαυναν, αἵ εἰσιν ἐπάνω τῶν ὁρίων Αυρανίτιδος. (17) ταῦτα τὰ ὅρια ἀπὸ τῆς θαλάσσης ἀπὸ τῆς αὐλῆς τοῦ Αιναν, ὅρια Δαµασκοῦ καὶ τὰ πρὸς βορρᾶν. (18) καὶ τὰ πρὸς ἀνατολὰς ἀνὰ µέσον τῆς Αυρανίτιδος καὶ ἀνὰ µέσον Δαµασκοῦ καὶ ἀνὰ µέσον τῆς Γαλααδίτιδος καὶ ἀνὰ µέσον τῆς γῆς τοῦ Ισραηλ, ὁ Ιορδάνης διορίζει ἐπὶ τὴν θάλασσαν τὴν πρὸς ἀνατολὰς Φοινικῶνος· ταῦτα τὰ πρὸς ἀνατολάς. (19) καὶ τὰ πρὸς νότον καὶ λίβα ἀπὸ Θαιµαν καὶ Φοινικῶνος ἕως ὕδατος Μαριµωθ Καδης παρεκτεῖνον ἐπὶ τὴν θάλασσαν τὴν µεγάλην· τοῦτο τὸ µέρος νότος καὶ λίψ. (20) τοῦτο τὸ µέρος τῆς θαλάσσης τῆς µεγάλης· ὁρίζει ἕως κατέναντι τῆς εἰσόδου Ηµαθ ἕως εἰσόδου αὐτοῦ· ταῦτά ἐστιν τὰ πρὸς θάλασσαν Ηµαθ. (21) καὶ διαµερίσετε τὴν γῆν ταύτην αὐτοῖς, ταῖς φυλαῖς τοῦ Ισραηλ. (22) βαλεῖτε αὐτὴν ἐν κλήρῳ ὑµῖν καὶ τοῖς προσηλύτοις τοῖς παροικοῦσιν ἐν µέσῳ ὑµῶν, οἵτινες ἐγέννησαν υἱοὺς ἐν µέσῳ ὑµῶν· καὶ ἔσονται ὑµῖν ὡς αὐτόχθονες ἐν τοῖς υἱοῖς τοῦ Ισραηλ, µεθ’ ὑµῶν φάγονται ἐν κληρονοµίᾳ ἐν µέσῳ τῶν φυλῶν τοῦ Ισραηλ· (23) καὶ ἔσονται ἐν φυλῇ προσηλύτων ἐν τοῖς προσηλύτοις τοῖς µετ’ αὐτῶν, ἐκεῖ δώσετε κληρονοµίαν αὐτοῖς, λέγει κύριος θεός.

48

(1) Καὶ ταῦτα τὰ ὀνόµατα τῶν φυλῶν· ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς πρὸς βορρᾶν κατὰ τὸ µέρος τῆς καταβάσεως τοῦ περισχίζοντος ἐπὶ τὴν εἴσοδον τῆς Ηµαθ αὐλῆς τοῦ Αιναν, ὅριον Δαµασκοῦ πρὸς βορρᾶν κατὰ µέρος Ηµαθ αὐλῆς, καὶ ἔσται αὐτοῖς τὰ πρὸς ἀνατολὰς ἕως πρὸς θάλασσαν Δαν, µία. (2) καὶ ἀπὸ τῶν ὁρίων τοῦ Δαν τὰ πρὸς ἀνατολὰς ἕως τῶν πρὸς θάλασσαν Ασηρ, µία. (3) καὶ ἀπὸ τῶν ὁρίων Ασηρ ἀπὸ τῶν πρὸς ἀνατολὰς ἕως τῶν πρὸς θάλασσαν Νεφθαλιµ, µία. (4) καὶ ἀπὸ τῶν ὁρίων Νεφθαλι ἀπὸ τῶν πρὸς ἀνατολὰς ἕως τῶν πρὸς θάλασσαν Μανασση, µία. (5) καὶ ἀπὸ τῶν ὁρίων Μανασση ἀπὸ τῶν πρὸς ἀνατολὰς ἕως τῶν πρὸς θάλασσαν Εφραιµ, µία. (6) καὶ ἀπὸ τῶν ὁρίων Εφραιµ ἀπὸ τῶν πρὸς ἀνατολὰς ἕως τῶν πρὸς θάλασσαν Ρουβην, µία. (7) καὶ ἀπὸ τῶν ὁρίων Ρουβην ἀπὸ τῶν πρὸς ἀνατολὰς ἕως τῶν πρὸς θάλασσαν Ιουδα, µία. (8) Καὶ ἀπὸ τῶν ὁρίων Ιουδα ἀπὸ τῶν πρὸς ἀνατολὰς ἕως τῶν πρὸς θάλασσαν ἔσται ἡ ἀπαρχὴ τοῦ ἀφορισµοῦ, πέντε καὶ εἴκοσι χιλιάδες εὖρος καὶ µῆκος καθὼς µία τῶν µερίδων ἀπὸ τῶν πρὸς ἀνατολὰς καὶ ἕως τῶν πρὸς θάλασσαν, καὶ ἔσται τὸ ἅγιον ἐν µέσῳ αὐτῶν· (9) ἀπαρχή, ἣν ἀφοριοῦσι τῷ κυρίῳ, µῆκος πέντε καὶ εἴκοσι χιλιάδες καὶ εὖρος εἴκοσι καὶ πέντε χιλιάδες. (10) τούτων ἔσται ἡ ἀπαρχὴ τῶν ἁγίων· τοῖς ἱερεῦσιν, πρὸς βορρᾶν πέντε καὶ εἴκοσι χιλιάδες καὶ πρὸς θάλασσαν πλάτος δέκα χιλιάδες καὶ πρὸς ἀνατολὰς πλάτος δέκα χιλιάδες καὶ πρὸς νότον µῆκος εἴκοσι καὶ πέντε χιλιάδες, καὶ τὸ ὄρος τῶν ἁγίων ἔσται ἐν µέσῳ αὐτοῦ· (11) τοῖς ἱερεῦσι τοῖς ἡγιασµένοις υἱοῖς Σαδδουκ τοῖς φυλάσσουσι τὰς φυλακὰς τοῦ οἴκου, οἵτινες οὐκ ἐπλανήθησαν ἐν τῇ πλανήσει υἱῶν Ισραηλ ὃν τρόπον ἐπλανήθησαν οἱ Λευῖται, (12) καὶ ἔσται αὐτοῖς ἡ ἀπαρχὴ δεδοµένη ἐκ τῶν ἀπαρχῶν τῆς γῆς, ἅγιον ἁγίων ἀπὸ τῶν ὁρίων τῶν Λευιτῶν. (13) τοῖς δὲ Λευίταις τὰ ἐχόµενα τῶν ὁρίων τῶν ἱερέων, µῆκος πέντε καὶ εἴκοσι χιλιάδες καὶ εὖρος δέκα χιλιάδες. πᾶν τὸ µῆκος πέντε καὶ εἴκοσι χιλιάδες καὶ εὖρος εἴκοσι χιλιάδες. (14) οὐ πραθήσεται ἐξ αὐτοῦ οὐδὲ καταµετρηθήσεται, οὐδὲ ἀφαιρεθήσεται τὰ πρωτογενήµατα τῆς γῆς, ὅτι ἅγιόν ἐστιν τῷ κυρίῳ. (15) τὰς δὲ πέντε χιλιάδας τὰς περισσὰς ἐπὶ τῷ πλάτει ἐπὶ ταῖς πέντε καὶ εἴκοσι χιλιάσιν, προτείχισµα ἔσται τῇ πόλει εἰς τὴν κατοικίαν καὶ εἰς διάστηµα αὐτοῦ, καὶ ἔσται ἡ πόλις ἐν µέσῳ αὐτοῦ. (16) καὶ ταῦτα τὰ µέτρα αὐτῆς· ἀπὸ τῶν πρὸς βορρᾶν πεντακόσιοι καὶ τετρακισχίλιοι καὶ ἀπὸ τῶν πρὸς νότον πεντακόσιοι καὶ τέσσαρες χιλιάδες καὶ ἀπὸ τῶν πρὸς ἀνατολὰς πεντακόσιοι καὶ τέσσαρες χιλιάδες καὶ ἀπὸ τῶν πρὸς θάλασσαν τετρακισχιλίους πεντακοσίους· (17) καὶ ἔσται διάστηµα τῇ πόλει πρὸς βορρᾶν διακόσιοι πεντήκοντα καὶ πρὸς νότον διακόσιοι καὶ πεντήκοντα καὶ πρὸς ἀνατολὰς διακόσιοι πεντήκοντα καὶ πρὸς θάλασσαν διακόσιοι πεντήκοντα. (18) καὶ τὸ περισσὸν τοῦ µήκους τὸ ἐχόµενον τῶν ἀπαρχῶν τῶν ἁγίων δέκα χιλιάδες πρὸς ἀνατολὰς καὶ δέκα χιλιάδες πρὸς θάλασσαν, καὶ ἔσονται αἱ ἀπαρχαὶ τοῦ ἁγίου, καὶ ἔσται τὰ γενήµατα αὐτῆς εἰς ἄρτους τοῖς ἐργαζοµένοις τὴν πόλιν· (19) οἱ δὲ ἐργαζόµενοι τὴν πόλιν ἐργῶνται αὐτὴν ἐκ πασῶν τῶν φυλῶν τοῦ Ισραηλ. (20) πᾶσα ἡ ἀπαρχὴ πέντε καὶ εἴκοσι χιλιάδες ἐπὶ πέντε καὶ εἴκοσι χιλιάδας· τετράγωνον ἀφοριεῖτε αὐτοῦ τὴν ἀπαρχὴν τοῦ ἁγίου ἀπὸ τῆς κατασχέσεως τῆς πόλεως. (21) τὸ δὲ περισσὸν τῷ ἀφηγουµένῳ ἐκ τούτου καὶ ἐκ τούτου ἀπὸ τῶν ἀπαρχῶν τοῦ ἁγίου καὶ εἰς τὴν κατάσχεσιν τῆς πόλεως ἐπὶ πέντε καὶ εἴκοσι χιλιάδας µῆκος ἕως τῶν ὁρίων τῶν πρὸς ἀνατολὰς καὶ πρὸς θάλασσαν ἐπὶ πέντε καὶ εἴκοσι χιλιάδας ἕως τῶν ὁρίων τῶν πρὸς θάλασσαν ἐχόµενα τῶν µερίδων τοῦ ἀφηγουµένου· καὶ ἔσται ἡ ἀπαρχὴ τῶν ἁγίων καὶ τὸ ἁγίασµα τοῦ οἴκου ἐν µέσῳ αὐτῆς. (22) καὶ ἀπὸ τῆς κατασχέσεως τῶν Λευιτῶν καὶ ἀπὸ τῆς κατασχέσεως τῆς πόλεως ἐν µέσῳ τῶν ἀφηγουµένων ἔσται· ἀνὰ µέσον τῶν ὁρίων Ιουδα καὶ ἀνὰ µέσον τῶν ὁρίων Βενιαµιν τῶν ἀφηγουµένων ἔσται. (23) Καὶ τὸ περισσὸν τῶν φυλῶν ἀπὸ τῶν πρὸς ἀνατολὰς ἕως τῶν πρὸς θάλασσαν Βενιαµιν, µία. (24) καὶ ἀπὸ τῶν ὁρίων τῶν Βενιαµιν ἀπὸ τῶν πρὸς ἀνατολὰς ἕως τῶν πρὸς θάλασσαν Συµεων, µία. (25) καὶ ἀπὸ τῶν ὁρίων τῶν Συµεων ἀπὸ τῶν πρὸς ἀνατολὰς ἕως τῶν πρὸς θάλασσαν Ισσαχαρ, µία. (26) καὶ ἀπὸ τῶν ὁρίων τῶν Ισσαχαρ ἀπὸ τῶν πρὸς ἀνατολὰς ἕως τῶν πρὸς θάλασσαν Ζαβουλων, µία. (27) καὶ ἀπὸ τῶν ὁρίων τῶν Ζαβουλων ἀπὸ τῶν πρὸς ἀνατολὰς ἕως τῶν πρὸς θάλασσαν Γαδ, µία. (28) καὶ ἀπὸ τῶν ὁρίων τῶν Γαδ ἕως τῶν πρὸς λίβα καὶ ἔσται τὰ ὅρια αὐτοῦ ἀπὸ Θαιµαν καὶ ὕδατος Μαριµωθ Καδης κληρονοµίας ἕως τῆς θαλάσσης τῆς µεγάλης. (29) αὕτη ἡ γῆ, ἣν βαλεῖτε ἐν κλήρῳ ταῖς φυλαῖς Ισραηλ, καὶ οὗτοι οἱ διαµερισµοὶ αὐτῶν, λέγει κύριος θεός. (30) Καὶ αὗται αἱ διεκβολαὶ τῆς πόλεως αἱ πρὸς βορρᾶν, τετρακισχίλιοι καὶ πεντακόσιοι µέτρῳ. (31) καὶ αἱ πύλαι τῆς πόλεως ἐπ’ ὀνόµασιν φυλῶν τοῦ Ισραηλ· πύλαι τρεῖς πρὸς βορρᾶν, πύλη Ρουβην µία καὶ πύλη Ιουδα µία καὶ πύλη Λευι µία. (32) καὶ τὰ πρὸς ἀνατολὰς τετρακισχίλιοι καὶ πεντακόσιοι· καὶ πύλαι τρεῖς, πύλη Ιωσηφ µία καὶ πύλη Βενιαµιν µία καὶ πύλη Δαν µία. (33) καὶ τὰ πρὸς νότον τετρακισχίλιοι καὶ πεντακόσιοι µέτρῳ· καὶ πύλαι τρεῖς, πύλη Συµεων µία καὶ πύλη Ισσαχαρ µία καὶ πύλη Ζαβουλων µία. (34) καὶ τὰ πρὸς θάλασσαν τετρακισχίλιοι καὶ πεντακόσιοι µέτρῳ· καὶ πύλαι τρεῖς, πύλη Γαδ µία καὶ πύλη Ασηρ µία καὶ πύλη Νεφθαλιµ µία. (35) κύκλωµα δέκα καὶ ὀκτὼ χιλιάδες. καὶ τὸ ὄνοµα τῆς πόλεως, ἀφ’ ἧς ἂν ἡµέρας γένηται, ἔσται τὸ ὄνοµα αὐτῆς.

Daniel

A 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 C D

A

(1) Καὶ ἦν ἀνὴρ οἰκῶν ἐν Βαβυλῶνι, καὶ ὄνομα αὐτῷ Ιωακιμ. (2) καὶ ἔλαβεν γυναῖκα, ᾗ ὄνομα Σουσαννα θυγάτηρ Χελκιου, καλὴ σφόδρα καὶ φοβουμένη τὸν κύριον· (3) καὶ οἱ γονεῖς αὐτῆς δίκαιοι καὶ ἐδίδαξαν τὴν θυγατέρα αὐτῶν κατὰ τὸν νόμον Μωυσῆ. (4) καὶ ἦν Ιωακιμ πλούσιος σφόδρα, καὶ ἦν αὐτῷ παράδεισος γειτνιῶν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ· καὶ πρὸς αὐτὸν προσήγοντο οἱ Ιουδαῖοι διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν ἐνδοξότερον πάντων. (5) καὶ ἀπεδείχθησαν δύο πρεσβύτεροι ἐκ τοῦ λαοῦ κριταὶ ἐν τῷ ἐνιαυτῷ ἐκείνῳ, περὶ ὧν ἐλάλησεν ὁ δεσπότης ὅτι Ἐξῆλθεν ἀνομία ἐκ Βαβυλῶνος ἐκ πρεσβυτέρων κριτῶν, οἳ ἐδόκουν κυβερνᾶν τὸν λαόν. (6) οὗτοι προσεκαρτέρουν ἐν τῇ οἰκίᾳ Ιωακιμ, καὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτοὺς πάντες οἱ κρινόμενοι. (7) καὶ ἐγένετο ἡνίκα ἀπέτρεχεν ὁ λαὸς μέσον ἡμέρας, εἰσεπορεύετο Σουσαννα καὶ περιεπάτει ἐν τῷ παραδείσῳ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς. (8) καὶ ἐθεώρουν αὐτὴν οἱ δύο πρεσβύτεροι καθ’ ἡμέραν εἰσπορευομένην καὶ περιπατοῦσαν καὶ ἐγένοντο ἐν ἐπιθυμίᾳ αὐτῆς. (9) καὶ διέστρεψαν τὸν ἑαυτῶν νοῦν καὶ ἐξέκλιναν τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν τοῦ μὴ βλέπειν εἰς τὸν οὐρανὸν μηδὲ μνημονεύειν κριμάτων δικαίων. (10) καὶ ἦσαν ἀμφότεροι κατανενυγμένοι περὶ αὐτῆς καὶ οὐκ ἀνήγγειλαν ἀλλήλοις τὴν ὀδύνην αὐτῶν, (11) ὅτι ᾐσχύνοντο ἀναγγεῖλαι τὴν ἐπιθυμίαν αὐτῶν ὅτι ἤθελον συγγενέσθαι αὐτῇ. (12) καὶ παρετηροῦσαν φιλοτίμως καθ’ ἡμέραν ὁρᾶν αὐτήν. (13) καὶ εἶπαν ἕτερος τῷ ἑτέρῳ Πορευθῶμεν δὴ εἰς οἶκον, ὅτι ἀρίστου ὥρα ἐστίν· καὶ ἐξελθόντες διεχωρίσθησαν ἀπ’ ἀλλήλων· (14) καὶ ἀνακάμψαντες ἦλθον ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ ἀνετάζοντες ἀλλήλους τὴν αἰτίαν ὡμολόγησαν τὴν ἐπιθυμίαν αὐτῶν· καὶ τότε κοινῇ συνετάξαντο καιρὸν ὅτε αὐτὴν δυνήσονται εὑρεῖν μόνην. (15) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ παρατηρεῖν αὐτοὺς ἡμέραν εὔθετον εἰσῆλθέν ποτε καθὼς ἐχθὲς καὶ τρίτης ἡμέρας μετὰ δύο μόνων κορασίων καὶ ἐπεθύμησε λούσασθαι ἐν τῷ παραδείσῳ, ὅτι καῦμα ἦν· (16) καὶ οὐκ ἦν οὐδεὶς ἐκεῖ πλὴν οἱ δύο πρεσβύτεροι κεκρυμμένοι καὶ παρατηροῦντες αὐτήν. (17) καὶ εἶπεν τοῖς κορασίοις Ἐνέγκατε δή μοι ἔλαιον καὶ σμῆγμα καὶ τὰς θύρας τοῦ παραδείσου κλείσατε, ὅπως λούσωμαι. (18) καὶ ἐποίησαν καθὼς εἶπεν καὶ ἀπέκλεισαν τὰς θύρας τοῦ παραδείσου καὶ ἐξῆλθαν κατὰ τὰς πλαγίας θύρας ἐνέγκαι τὰ προστεταγμένα αὐταῖς καὶ οὐκ εἴδοσαν τοὺς πρεσβυτέρους, ὅτι ἦσαν κεκρυμμένοι. (19) καὶ ἐγένετο ὡς ἐξήλθοσαν τὰ κοράσια, καὶ ἀνέστησαν οἱ δύο πρεσβῦται καὶ ἐπέδραμον αὐτῇ (20) καὶ εἶπον Ἰδοὺ αἱ θύραι τοῦ παραδείσου κέκλεινται, καὶ οὐδεὶς θεωρεῖ ἡμᾶς, καὶ ἐν ἐπιθυμίᾳ σού ἐσμεν· διὸ συγκατάθου ἡμῖν καὶ γενοῦ μεθ’ ἡμῶν· (21) εἰ δὲ μή, καταμαρτυρήσομέν σου ὅτι ἦν μετὰ σοῦ νεανίσκος καὶ διὰ τοῦτο ἐξαπέστειλας τὰ κοράσια ἀπὸ σοῦ. (22) καὶ ἀνεστέναξεν Σουσαννα καὶ εἶπεν Στενά μοι πάντοθεν· ἐάν τε γὰρ τοῦτο πράξω, θάνατός μοί ἐστιν, ἐάν τε μὴ πράξω, οὐκ ἐκφεύξομαι τὰς χεῖρας ὑμῶν· (23) αἱρετόν μοί ἐστιν μὴ πράξασαν ἐμπεσεῖν εἰς τὰς χεῖρας ὑμῶν ἢ ἁμαρτεῖν ἐνώπιον κυρίου. (24) καὶ ἀνεβόησεν φωνῇ μεγάλῃ Σουσαννα, ἐβόησαν δὲ καὶ οἱ δύο πρεσβῦται κατέναντι αὐτῆς. (25) καὶ δραμὼν ὁ εἷς ἤνοιξεν τὰς θύρας τοῦ παραδείσου. (26) ὡς δὲ ἤκουσαν τὴν κραυγὴν ἐν τῷ παραδείσῳ οἱ ἐκ τῆς οἰκίας, εἰσεπήδησαν διὰ τῆς πλαγίας θύρας ἰδεῖν τὸ συμβεβηκὸς αὐτῇ. (27) ἡνίκα δὲ εἶπαν οἱ πρεσβῦται τοὺς λόγους αὐτῶν, κατῃσχύνθησαν οἱ δοῦλοι σφόδρα, ὅτι πώποτε οὐκ ἐρρέθη λόγος τοιοῦτος περὶ Σουσαννης. (28) Καὶ ἐγένετο τῇ ἐπαύριον ὡς συνῆλθεν ὁ λαὸς πρὸς τὸν ἄνδρα αὐτῆς Ιωακιμ, ἦλθον οἱ δύο πρεσβῦται πλήρεις τῆς ἀνόμου ἐννοίας κατὰ Σουσαννης τοῦ θανατῶσαι αὐτὴν (29) καὶ εἶπαν ἔμπροσθεν τοῦ λαοῦ Ἀποστείλατε ἐπὶ Σουσανναν θυγατέρα Χελκιου, ἥ ἐστιν γυνὴ Ιωακιμ· οἱ δὲ ἀπέστειλαν. (30) καὶ ἦλθεν αὐτὴ καὶ οἱ γονεῖς αὐτῆς καὶ τὰ τέκνα αὐτῆς καὶ πάντες οἱ συγγενεῖς αὐτῆς· (31) ἡ δὲ Σουσαννα ἦν τρυφερὰ σφόδρα καὶ καλὴ τῷ εἴδει. (32) οἱ δὲ παράνομοι ἐκέλευσαν ἀποκαλυφθῆναι αὐτήν, ἦν γὰρ κατακεκαλυμμένη, ὅπως ἐμπλησθῶσιν τοῦ κάλλους αὐτῆς· (33) ἔκλαιον δὲ οἱ παρ’ αὐτῆς καὶ πάντες οἱ ἰδόντες αὐτήν. (34) ἀναστάντες δὲ οἱ δύο πρεσβῦται ἐν μέσῳ τῷ λαῷ ἔθηκαν τὰς χεῖρας ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτῆς· (35) ἡ δὲ κλαίουσα ἀνέβλεψεν εἰς τὸν οὐρανόν, ὅτι ἦν ἡ καρδία αὐτῆς πεποιθυῖα ἐπὶ τῷ κυρίῳ. (36) εἶπαν δὲ οἱ πρεσβῦται Περιπατούντων ἡμῶν ἐν τῷ παραδείσῳ μόνων εἰσῆλθεν αὕτη μετὰ δύο παιδισκῶν καὶ ἀπέκλεισεν τὰς θύρας τοῦ παραδείσου καὶ ἀπέλυσεν τὰς παιδίσκας· (37) καὶ ἦλθεν πρὸς αὐτὴν νεανίσκος, ὃς ἦν κεκρυμμένος, καὶ ἀνέπεσε μετ’ αὐτῆς. (38) ἡμεῖς δὲ ὄντες ἐν τῇ γωνίᾳ τοῦ παραδείσου ἰδόντες τὴν ἀνομίαν ἐδράμομεν ἐπ’ αὐτούς· (39) καὶ ἰδόντες συγγινομένους αὐτοὺς ἐκείνου μὲν οὐκ ἠδυνήθημεν ἐγκρατεῖς γενέσθαι διὰ τὸ ἰσχύειν αὐτὸν ὑπὲρ ἡμᾶς καὶ ἀνοίξαντα τὰς θύρας ἐκπεπηδηκέναι, (40) ταύτης δὲ ἐπιλαβόμενοι ἐπηρωτῶμεν, τίς ἦν ὁ νεανίσκος, (41) καὶ οὐκ ἠθέλησεν ἀναγγεῖλαι ἡμῖν. ταῦτα μαρτυροῦμεν. καὶ ἐπίστευσεν αὐτοῖς ἡ συναγωγὴ ὡς πρεσβυτέροις τοῦ λαοῦ καὶ κριταῖς καὶ κατέκριναν αὐτὴν ἀποθανεῖν. (42) ἀνεβόησεν δὲ φωνῇ μεγάλῃ Σουσαννα καὶ εἶπεν Ὁ θεὸς ὁ αἰώνιος ὁ τῶν κρυπτῶν γνώστης ὁ εἰδὼς τὰ πάντα πρὶν γενέσεως αὐτῶν, (43) σὺ ἐπίστασαι ὅτι ψευδῆ μου κατεμαρτύρησαν· καὶ ἰδοὺ ἀποθνῄσκω μὴ ποιήσασα μηδὲν ὧν οὗτοι ἐπονηρεύσαντο κατ’ ἐμοῦ. (44) Καὶ εἰσήκουσεν κύριος τῆς φωνῆς αὐτῆς. (45) καὶ ἀπαγομένης αὐτῆς ἀπολέσθαι ἐξήγειρεν ὁ θεὸς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον παιδαρίου νεωτέρου, ᾧ ὄνομα Δανιηλ, (46) καὶ ἐβόησεν φωνῇ μεγάλῃ Καθαρὸς ἐγὼ ἀπὸ τοῦ αἵματος ταύτης. (47) ἐπέστρεψεν δὲ πᾶς ὁ λαὸς πρὸς αὐτὸν καὶ εἶπαν Τίς ὁ λόγος οὗτος, ὃν σὺ λελάληκας; (48) ὁ δὲ στὰς ἐν μέσῳ αὐτῶν εἶπεν Οὕτως μωροί, οἱ υἱοὶ Ισραηλ; οὐκ ἀνακρίναντες οὐδὲ τὸ σαφὲς ἐπιγνόντες κατεκρίνατε θυγατέρα Ισραηλ; (49) ἀναστρέψατε εἰς τὸ κριτήριον· ψευδῆ γὰρ οὗτοι κατεμαρτύρησαν αὐτῆς. (50) καὶ ἀνέστρεψεν πᾶς ὁ λαὸς μετὰ σπουδῆς. καὶ εἶπαν αὐτῷ οἱ πρεσβύτεροι Δεῦρο κάθισον ἐν μέσῳ ἡμῶν καὶ ἀνάγγειλον ἡμῖν· ὅτι σοὶ δέδωκεν ὁ θεὸς τὸ πρεσβεῖον. (51) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς Δανιηλ Διαχωρίσατε αὐτοὺς ἀπ’ ἀλλήλων μακράν, καὶ ἀνακρινῶ αὐτούς. (52) ὡς δὲ διεχωρίσθησαν εἷς ἀπὸ τοῦ ἑνός, ἐκάλεσεν τὸν ἕνα αὐτῶν καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Πεπαλαιωμένε ἡμερῶν κακῶν, νῦν ἥκασιν αἱ ἁμαρτίαι σου, ἃς ἐποίεις τὸ πρότερον (53) κρίνων κρίσεις ἀδίκους καὶ τοὺς μὲν ἀθῴους κατακρίνων ἀπολύων δὲ τοὺς αἰτίους, λέγοντος τοῦ κυρίου Ἀθῷον καὶ δίκαιον οὐκ ἀποκτενεῖς· (54) νῦν οὖν ταύτην εἴπερ εἶδες, εἰπόν Ὑπὸ τί δένδρον εἶδες αὐτοὺς ὁμιλοῦντας ἀλλήλοις; ὁ δὲ εἶπεν Ὑπὸ σχῖνον. (55) εἶπεν δὲ Δανιηλ Ὀρθῶς ἔψευσαι εἰς τὴν σεαυτοῦ κεφαλήν· ἤδη γὰρ ἄγγελος τοῦ θεοῦ λαβὼν φάσιν παρὰ τοῦ θεοῦ σχίσει σε μέσον. (56) καὶ μεταστήσας αὐτὸν ἐκέλευσεν προσαγαγεῖν τὸν ἕτερον· καὶ εἶπεν αὐτῷ Σπέρμα Χανααν καὶ οὐκ Ιουδα, τὸ κάλλος ἐξηπάτησέν σε, καὶ ἡ ἐπιθυμία διέστρεψεν τὴν καρδίαν σου· (57) οὕτως ἐποιεῖτε θυγατράσιν Ισραηλ, καὶ ἐκεῖναι φοβούμεναι ὡμίλουν ὑμῖν, ἀλλ’ οὐ θυγάτηρ Ιουδα ὑπέμεινεν τὴν ἀνομίαν ὑμῶν· (58) νῦν οὖν λέγε μοι Ὑπὸ τί δένδρον κατέλαβες αὐτοὺς ὁμιλοῦντας ἀλλήλοις; ὁ δὲ εἶπεν Ὑπὸ πρῖνον. (59) εἶπεν δὲ αὐτῷ Δανιηλ Ὀρθῶς ἔψευσαι καὶ σὺ εἰς τὴν σεαυτοῦ κεφαλήν· μένει γὰρ ὁ ἄγγελος τοῦ θεοῦ τὴν ῥομφαίαν ἔχων πρίσαι σε μέσον, ὅπως ἐξολεθρεύσῃ ὑμᾶς. (60) καὶ ἀνεβόησεν πᾶσα ἡ συναγωγὴ φωνῇ μεγάλῃ καὶ εὐλόγησαν τῷ θεῷ τῷ σῴζοντι τοὺς ἐλπίζοντας ἐπ’ αὐτόν. (61) καὶ ἀνέστησαν ἐπὶ τοὺς δύο πρεσβύτας, ὅτι συνέστησεν αὐτοὺς Δανιηλ ἐκ τοῦ στόματος αὐτῶν ψευδομαρτυρήσαντας, καὶ ἐποίησαν αὐτοῖς ὃν τρόπον ἐπονηρεύσαντο τῷ πλησίον, (62) ποιῆσαι κατὰ τὸν νόμον Μωυσῆ, καὶ ἀπέκτειναν αὐτούς· καὶ ἐσώθη αἷμα ἀναίτιον ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ. (63) Χελκιας δὲ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ ᾔνεσαν τὸν θεὸν περὶ τῆς θυγατρὸς αὐτῶν Σουσαννας μετὰ Ιωακιμ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς καὶ τῶν συγγενῶν πάντων, ὅτι οὐχ εὑρέθη ἐν αὐτῇ ἄσχημον πρᾶγμα. (64) καὶ Δανιηλ ἐγένετο μέγας ἐνώπιον τοῦ λαοῦ ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ ἐπέκεινα.

1

(1) ἐν ἔτει τρίτῳ τῆς βασιλείας Ιωακιμ βασιλέως Ιουδα ἦλθεν Ναβουχοδονοσορ βασιλεὺς Βαβυλῶνος εἰς Ιερουσαλημ καὶ ἐπολιόρκει αὐτήν (2) καὶ ἔδωκεν κύριος ἐν χειρὶ αὐτοῦ τὸν Ιωακιμ βασιλέα Ιουδα καὶ ἀπὸ μέρους τῶν σκευῶν οἴκου τοῦ θεοῦ καὶ ἤνεγκεν αὐτὰ εἰς γῆν Σεννααρ οἶκον τοῦ θεοῦ αὐτοῦ καὶ τὰ σκεύη εἰσήνεγκεν εἰς τὸν οἶκον θησαυροῦ τοῦ θεοῦ αὐτοῦ (3) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ Ασφανεζ τῷ ἀρχιευνούχῳ αὐτοῦ εἰσαγαγεῖν ἀπὸ τῶν υἱῶν τῆς αἰχμαλωσίας Ισραηλ καὶ ἀπὸ τοῦ σπέρματος τῆς βασιλείας καὶ ἀπὸ τῶν φορθομμιν (4) νεανίσκους οἷς οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς μῶμος καὶ καλοὺς τῇ ὄψει καὶ συνιέντας ἐν πάσῃ σοφίᾳ καὶ γιγνώσκοντας γνῶσιν καὶ διανοουμένους φρόνησιν καὶ οἷς ἐστιν ἰσχὺς ἐν αὐτοῖς ἑστάναι ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ βασιλέως καὶ διδάξαι αὐτοὺς γράμματα καὶ γλῶσσαν Χαλδαίων (5) καὶ διέταξεν αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς τὸ τῆς ἡμέρας καθ’ ἡμέραν ἀπὸ τῆς τραπέζης τοῦ βασιλέως καὶ ἀπὸ τοῦ οἴνου τοῦ πότου αὐτοῦ καὶ θρέψαι αὐτοὺς ἔτη τρία καὶ μετὰ ταῦτα στῆναι ἐνώπιον τοῦ βασιλέως (6) καὶ ἐγένετο ἐν αὐτοῖς ἐκ τῶν υἱῶν Ιουδα Δανιηλ καὶ Ανανιας καὶ Μισαηλ καὶ Αζαριας (7) καὶ ἐπέθηκεν αὐτοῖς ὁ ἀρχιευνοῦχος ὀνόματα τῷ Δανιηλ Βαλτασαρ καὶ τῷ Ανανια Σεδραχ καὶ τῷ Μισαηλ Μισαχ καὶ τῷ Αζαρια Αβδεναγω (8) καὶ ἔθετο Δανιηλ ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτοῦ ὡς οὐ μὴ ἀλισγηθῇ ἐν τῇ τραπέζῃ τοῦ βασιλέως καὶ ἐν τῷ οἴνῳ τοῦ πότου αὐτοῦ καὶ ἠξίωσε τὸν ἀρχιευνοῦχον ὡς οὐ μὴ ἀλισγηθῇ (9) καὶ ἔδωκεν ὁ θεὸς τὸν Δανιηλ εἰς ἔλεον καὶ εἰς οἰκτιρμὸν ἐνώπιον τοῦ ἀρχιευνούχου (10) καὶ εἶπεν ὁ ἀρχιευνοῦχος τῷ Δανιηλ φοβοῦμαι ἐγὼ τὸν κύριόν μου τὸν βασιλέα τὸν ἐκτάξαντα τὴν βρῶσιν ὑμῶν καὶ τὴν πόσιν ὑμῶν μήποτε ἴδῃ τὰ πρόσωπα ὑμῶν σκυθρωπὰ παρὰ τὰ παιδάρια τὰ συνήλικα ὑμῶν καὶ καταδικάσητε τὴν κεφαλήν μου τῷ βασιλεῖ (11) καὶ εἶπεν Δανιηλ πρὸς Αμελσαδ ὃν κατέστησεν ὁ ἀρχιευνοῦχος ἐπὶ Δανιηλ Ανανιαν Μισαηλ Αζαριαν (12) πείρασον δὴ τοὺς παῖδάς σου ἡμέρας δέκα καὶ δότωσαν ἡμῖν ἀπὸ τῶν σπερμάτων καὶ φαγόμεθα καὶ ὕδωρ πιόμεθα (13) καὶ ὀφθήτωσαν ἐνώπιόν σου αἱ ἰδέαι ἡμῶν καὶ αἱ ἰδέαι τῶν παιδαρίων τῶν ἐσθιόντων τὴν τράπεζαν τοῦ βασιλέως καὶ καθὼς ἂν ἴδῃς ποίησον μετὰ τῶν παίδων σου (14) καὶ εἰσήκουσεν αὐτῶν καὶ ἐπείρασεν αὐτοὺς ἡμέρας δέκα (15) καὶ μετὰ τὸ τέλος τῶν δέκα ἡμερῶν ὡράθησαν αἱ ἰδέαι αὐτῶν ἀγαθαὶ καὶ ἰσχυραὶ ταῖς σαρξὶν ὑπὲρ τὰ παιδάρια τὰ ἐσθίοντα τὴν τράπεζαν τοῦ βασιλέως (16) καὶ ἐγένετο Αμελσαδ ἀναιρούμενος τὸ δεῖπνον αὐτῶν καὶ τὸν οἶνον τοῦ πόματος αὐτῶν καὶ ἐδίδου αὐτοῖς σπέρματα (17) καὶ τὰ παιδάρια ταῦτα οἱ τέσσαρες αὐτοί ἔδωκεν αὐτοῖς ὁ θεὸς σύνεσιν καὶ φρόνησιν ἐν πάσῃ γραμματικῇ καὶ σοφίᾳ καὶ Δανιηλ συνῆκεν ἐν πάσῃ ὁράσει καὶ ἐνυπνίοις (18) καὶ μετὰ τὸ τέλος τῶν ἡμερῶν ὧν εἶπεν ὁ βασιλεὺς εἰσαγαγεῖν αὐτούς καὶ εἰσήγαγεν αὐτοὺς ὁ ἀρχιευνοῦχος ἐναντίον Ναβουχοδονοσορ (19) καὶ ἐλάλησεν μετ’ αὐτῶν ὁ βασιλεύς καὶ οὐχ εὑρέθησαν ἐκ πάντων αὐτῶν ὅμοιοι Δανιηλ καὶ Ανανια καὶ Μισαηλ καὶ Αζαρια καὶ ἔστησαν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως (20) καὶ ἐν παντὶ ῥήματι σοφίας καὶ ἐπιστήμης ὧν ἐζήτησεν παρ’ αὐτῶν ὁ βασιλεύς εὗρεν αὐτοὺς δεκαπλασίονας παρὰ πάντας τοὺς ἐπαοιδοὺς καὶ τοὺς μάγους τοὺς ὄντας ἐν πάσῃ τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ (21) καὶ ἐγένετο Δανιηλ ἕως ἔτους ἑνὸς Κύρου τοῦ βασιλέως

2

(1) ἐν τῷ ἔτει τῷ δευτέρῳ τῆς βασιλείας Ναβουχοδονοσορ ἠνυπνιάσθη Ναβουχοδονοσορ ἐνύπνιον καὶ ἐξέστη τὸ πνεῦμα αὐτοῦ καὶ ὁ ὕπνος αὐτοῦ ἐγένετο ἀπ’ αὐτοῦ (2) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς καλέσαι τοὺς ἐπαοιδοὺς καὶ τοὺς μάγους καὶ τοὺς φαρμακοὺς καὶ τοὺς Χαλδαίους τοῦ ἀναγγεῖλαι τῷ βασιλεῖ τὰ ἐνύπνια αὐτοῦ καὶ ἦλθαν καὶ ἔστησαν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως (3) καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ βασιλεύς ἠνυπνιάσθην καὶ ἐξέστη τὸ πνεῦμά μου τοῦ γνῶναι τὸ ἐνύπνιον (4) καὶ ἐλάλησαν οἱ Χαλδαῖοι τῷ βασιλεῖ Συριστί βασιλεῦ εἰς τοὺς αἰῶνας ζῆθι σὺ εἰπὸν τὸ ἐνύπνιον τοῖς παισίν σου καὶ τὴν σύγκρισιν ἀναγγελοῦμεν (5) ἀπεκρίθη ὁ βασιλεὺς καὶ εἶπεν τοῖς Χαλδαίοις ὁ λόγος ἀπ’ ἐμοῦ ἀπέστη ἐὰν μὴ γνωρίσητέ μοι τὸ ἐνύπνιον καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ εἰς ἀπώλειαν ἔσεσθε καὶ οἱ οἶκοι ὑμῶν διαρπαγήσονται (6) ἐὰν δὲ τὸ ἐνύπνιον καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ γνωρίσητέ μοι δόματα καὶ δωρεὰς καὶ τιμὴν πολλὴν λήμψεσθε παρ’ ἐμοῦ πλὴν τὸ ἐνύπνιον καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ ἀπαγγείλατέ μοι (7) ἀπεκρίθησαν δεύτερον καὶ εἶπαν ὁ βασιλεὺς εἰπάτω τὸ ἐνύπνιον τοῖς παισὶν αὐτοῦ καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ ἀναγγελοῦμεν (8) ἀπεκρίθη ὁ βασιλεὺς καὶ εἶπεν ἐπ’ ἀληθείας οἶδα ἐγὼ ὅτι καιρὸν ὑμεῖς ἐξαγοράζετε καθότι εἴδετε ὅτι ἀπέστη ἀπ’ ἐμοῦ τὸ ῥῆμα (9) ἐὰν οὖν τὸ ἐνύπνιον μὴ ἀναγγείλητέ μοι οἶδα ὅτι ῥῆμα ψευδὲς καὶ διεφθαρμένον συνέθεσθε εἰπεῖν ἐνώπιόν μου ἕως οὗ ὁ καιρὸς παρέλθῃ τὸ ἐνύπνιόν μου εἴπατέ μοι καὶ γνώσομαι ὅτι τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ ἀναγγελεῖτέ μοι (10) ἀπεκρίθησαν οἱ Χαλδαῖοι ἐνώπιον τοῦ βασιλέως καὶ λέγουσιν οὐκ ἔστιν ἄνθρωπος ἐπὶ τῆς ξηρᾶς ὅστις τὸ ῥῆμα τοῦ βασιλέως δυνήσεται γνωρίσαι καθότι πᾶς βασιλεὺς μέγας καὶ ἄρχων ῥῆμα τοιοῦτο οὐκ ἐπερωτᾷ ἐπαοιδόν μάγον καὶ Χαλδαῖον (11) ὅτι ὁ λόγος ὃν ὁ βασιλεὺς ἐπερωτᾷ βαρύς καὶ ἕτερος οὐκ ἔστιν ὃς ἀναγγελεῖ αὐτὸν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως ἀλλ’ ἢ θεοί ὧν οὐκ ἔστιν ἡ κατοικία μετὰ πάσης σαρκός (12) τότε ὁ βασιλεὺς ἐν θυμῷ καὶ ὀργῇ πολλῇ εἶπεν ἀπολέσαι πάντας τοὺς σοφοὺς Βαβυλῶνος (13) καὶ τὸ δόγμα ἐξῆλθεν καὶ οἱ σοφοὶ ἀπεκτέννοντο καὶ ἐζήτησαν Δανιηλ καὶ τοὺς φίλους αὐτοῦ ἀνελεῖν (14) τότε Δανιηλ ἀπεκρίθη βουλὴν καὶ γνώμην τῷ Αριωχ τῷ ἀρχιμαγείρῳ τοῦ βασιλέως ὃς ἐξῆλθεν ἀναιρεῖν τοὺς σοφοὺς Βαβυλῶνος (15) ἄρχων τοῦ βασιλέως περὶ τίνος ἐξῆλθεν ἡ γνώμη ἡ ἀναιδὴς ἐκ προσώπου τοῦ βασιλέως ἐγνώρισεν δὲ τὸ ῥῆμα Αριωχ τῷ Δανιηλ (16) καὶ Δανιηλ εἰσῆλθεν καὶ ἠξίωσεν τὸν βασιλέα ὅπως χρόνον δῷ αὐτῷ καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ ἀναγγείλῃ τῷ βασιλεῖ (17) καὶ εἰσῆλθεν Δανιηλ εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ τῷ Ανανια καὶ τῷ Μισαηλ καὶ τῷ Αζαρια τοῖς φίλοις αὐτοῦ τὸ ῥῆμα ἐγνώρισεν (18) καὶ οἰκτιρμοὺς ἐζήτουν παρὰ τοῦ θεοῦ τοῦ οὐρανοῦ ὑπὲρ τοῦ μυστηρίου τούτου ὅπως ἂν μὴ ἀπόλωνται Δανιηλ καὶ οἱ φίλοι αὐτοῦ μετὰ τῶν ἐπιλοίπων σοφῶν Βαβυλῶνος (19) τότε τῷ Δανιηλ ἐν ὁράματι τῆς νυκτὸς τὸ μυστήριον ἀπεκαλύφθη καὶ εὐλόγησεν τὸν θεὸν τοῦ οὐρανοῦ (20) Δανιηλ καὶ εἶπεν εἴη τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ εὐλογημένον ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος ὅτι ἡ σοφία καὶ ἡ σύνεσις αὐτοῦ ἐστιν (21) καὶ αὐτὸς ἀλλοιοῖ καιροὺς καὶ χρόνους καθιστᾷ βασιλεῖς καὶ μεθιστᾷ διδοὺς σοφίαν τοῖς σοφοῖς καὶ φρόνησιν τοῖς εἰδόσιν σύνεσιν (22) αὐτὸς ἀποκαλύπτει βαθέα καὶ ἀπόκρυφα γινώσκων τὰ ἐν τῷ σκότει καὶ τὸ φῶς μετ’ αὐτοῦ ἐστιν (23) σοί ὁ θεὸς τῶν πατέρων μου ἐξομολογοῦμαι καὶ αἰνῶ ὅτι σοφίαν καὶ δύναμιν ἔδωκάς μοι καὶ νῦν ἐγνώρισάς μοι ἃ ἠξιώσαμεν παρὰ σοῦ καὶ τὸ ὅραμα τοῦ βασιλέως ἐγνώρισάς μοι (24) καὶ ἦλθεν Δανιηλ πρὸς Αριωχ ὃν κατέστησεν ὁ βασιλεὺς ἀπολέσαι τοὺς σοφοὺς Βαβυλῶνος καὶ εἶπεν αὐτῷ τοὺς σοφοὺς Βαβυλῶνος μὴ ἀπολέσῃς εἰσάγαγε δέ με ἐνώπιον τοῦ βασιλέως καὶ τὴν σύγκρισιν τῷ βασιλεῖ ἀναγγελῶ (25) τότε Αριωχ ἐν σπουδῇ εἰσήγαγεν τὸν Δανιηλ ἐνώπιον τοῦ βασιλέως καὶ εἶπεν αὐτῷ εὕρηκα ἄνδρα ἐκ τῶν υἱῶν τῆς αἰχμαλωσίας τῆς Ιουδαίας ὅστις τὸ σύγκριμα τῷ βασιλεῖ ἀναγγελεῖ (26) καὶ ἀπεκρίθη ὁ βασιλεὺς καὶ εἶπεν τῷ Δανιηλ οὗ τὸ ὄνομα Βαλτασαρ εἰ δύνασαί μοι ἀναγγεῖλαι τὸ ἐνύπνιον ὃ εἶδον καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ (27) καὶ ἀπεκρίθη Δανιηλ ἐνώπιον τοῦ βασιλέως καὶ λέγει τὸ μυστήριον ὃ ὁ βασιλεὺς ἐπερωτᾷ οὐκ ἔστιν σοφῶν μάγων ἐπαοιδῶν γαζαρηνῶν ἀναγγεῖλαι τῷ βασιλεῖ (28) ἀλλ’ ἢ ἔστιν θεὸς ἐν οὐρανῷ ἀποκαλύπτων μυστήρια καὶ ἐγνώρισεν τῷ βασιλεῖ Ναβουχοδονοσορ ἃ δεῖ γενέσθαι ἐπ’ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν τὸ ἐνύπνιόν σου καὶ αἱ ὁράσεις τῆς κεφαλῆς σου ἐπὶ τῆς κοίτης σου τοῦτό ἐστιν (29) σὺ βασιλεῦ οἱ διαλογισμοί σου ἐπὶ τῆς κοίτης σου ἀνέβησαν τί δεῖ γενέσθαι μετὰ ταῦτα καὶ ὁ ἀποκαλύπτων μυστήρια ἐγνώρισέν σοι ἃ δεῖ γενέσθαι (30) καὶ ἐμοὶ δὲ οὐκ ἐν σοφίᾳ τῇ οὔσῃ ἐν ἐμοὶ παρὰ πάντας τοὺς ζῶντας τὸ μυστήριον τοῦτο ἀπεκαλύφθη ἀλλ’ ἕνεκεν τοῦ τὴν σύγκρισιν τῷ βασιλεῖ γνωρίσαι ἵνα τοὺς διαλογισμοὺς τῆς καρδίας σου γνῷς (31) σύ βασιλεῦ ἐθεώρεις καὶ ἰδοὺ εἰκὼν μία μεγάλη ἡ εἰκὼν ἐκείνη καὶ ἡ πρόσοψις αὐτῆς ὑπερφερής ἑστῶσα πρὸ προσώπου σου καὶ ἡ ὅρασις αὐτῆς φοβερά (32) ἡ εἰκών ἧς ἡ κεφαλὴ χρυσίου χρηστοῦ αἱ χεῖρες καὶ τὸ στῆθος καὶ οἱ βραχίονες αὐτῆς ἀργυροῖ ἡ κοιλία καὶ οἱ μηροὶ χαλκοῖ (33) αἱ κνῆμαι σιδηραῖ οἱ πόδες μέρος τι σιδηροῦν καὶ μέρος τι ὀστράκινον (34) ἐθεώρεις ἕως οὗ ἐτμήθη λίθος ἐξ ὄρους ἄνευ χειρῶν καὶ ἐπάταξεν τὴν εἰκόνα ἐπὶ τοὺς πόδας τοὺς σιδηροῦς καὶ ὀστρακίνους καὶ ἐλέπτυνεν αὐτοὺς εἰς τέλος (35) τότε ἐλεπτύνθησαν εἰς ἅπαξ τὸ ὄστρακον ὁ σίδηρος ὁ χαλκός ὁ ἄργυρος ὁ χρυσὸς καὶ ἐγένοντο ὡσεὶ κονιορτὸς ἀπὸ ἅλωνος θερινῆς καὶ ἐξῆρεν αὐτὰ τὸ πλῆθος τοῦ πνεύματος καὶ τόπος οὐχ εὑρέθη αὐτοῖς καὶ ὁ λίθος ὁ πατάξας τὴν εἰκόνα ἐγενήθη ὄρος μέγα καὶ ἐπλήρωσεν πᾶσαν τὴν γῆν (36) τοῦτό ἐστιν τὸ ἐνύπνιον καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ ἐροῦμεν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως (37) σύ βασιλεῦ βασιλεὺς βασιλέων ᾧ ὁ θεὸς τοῦ οὐρανοῦ βασιλείαν ἰσχυρὰν καὶ κραταιὰν καὶ ἔντιμον ἔδωκεν (38) ἐν παντὶ τόπῳ ὅπου κατοικοῦσιν οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων θηρία τε ἀγροῦ καὶ πετεινὰ οὐρανοῦ ἔδωκεν ἐν τῇ χειρί σου καὶ κατέστησέν σε κύριον πάντων σὺ εἶ ἡ κεφαλὴ ἡ χρυσῆ (39) καὶ ὀπίσω σου ἀναστήσεται βασιλεία ἑτέρα ἥττων σου καὶ βασιλεία τρίτη ἥτις ἐστὶν ὁ χαλκός ἣ κυριεύσει πάσης τῆς γῆς (40) καὶ βασιλεία τετάρτη ἔσται ἰσχυρὰ ὡς ὁ σίδηρος ὃν τρόπον ὁ σίδηρος λεπτύνει καὶ δαμάζει πάντα οὕτως πάντα λεπτυνεῖ καὶ δαμάσει (41) καὶ ὅτι εἶδες τοὺς πόδας καὶ τοὺς δακτύλους μέρος μέν τι ὀστράκινον μέρος δέ τι σιδηροῦν βασιλεία διῃρημένη ἔσται καὶ ἀπὸ τῆς ῥίζης τῆς σιδηρᾶς ἔσται ἐν αὐτῇ ὃν τρόπον εἶδες τὸν σίδηρον ἀναμεμειγμένον τῷ ὀστράκῳ (42) καὶ οἱ δάκτυλοι τῶν ποδῶν μέρος μέν τι σιδηροῦν μέρος δέ τι ὀστράκινον μέρος τι τῆς βασιλείας ἔσται ἰσχυρὸν καὶ ἀπ’ αὐτῆς ἔσται συντριβόμενον (43) ὅτι εἶδες τὸν σίδηρον ἀναμεμειγμένον τῷ ὀστράκῳ συμμειγεῖς ἔσονται ἐν σπέρματι ἀνθρώπων καὶ οὐκ ἔσονται προσκολλώμενοι οὗτος μετὰ τούτου καθὼς ὁ σίδηρος οὐκ ἀναμείγνυται μετὰ τοῦ ὀστράκου (44) καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν βασιλέων ἐκείνων ἀναστήσει ὁ θεὸς τοῦ οὐρανοῦ βασιλείαν ἥτις εἰς τοὺς αἰῶνας οὐ διαφθαρήσεται καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ λαῷ ἑτέρῳ οὐχ ὑπολειφθήσεται λεπτυνεῖ καὶ λικμήσει πάσας τὰς βασιλείας καὶ αὐτὴ ἀναστήσεται εἰς τοὺς αἰῶνας (45) ὃν τρόπον εἶδες ὅτι ἀπὸ ὄρους ἐτμήθη λίθος ἄνευ χειρῶν καὶ ἐλέπτυνεν τὸ ὄστρακον τὸν σίδηρον τὸν χαλκόν τὸν ἄργυρον τὸν χρυσόν ὁ θεὸς ὁ μέγας ἐγνώρισεν τῷ βασιλεῖ ἃ δεῖ γενέσθαι μετὰ ταῦτα καὶ ἀληθινὸν τὸ ἐνύπνιον καὶ πιστὴ ἡ σύγκρισις αὐτοῦ (46) τότε ὁ βασιλεὺς Ναβουχοδονοσορ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον καὶ τῷ Δανιηλ προσεκύνησεν καὶ μαναα καὶ εὐωδίας εἶπεν σπεῖσαι αὐτῷ (47) καὶ ἀποκριθεὶς ὁ βασιλεὺς εἶπεν τῷ Δανιηλ ἐπ’ ἀληθείας ὁ θεὸς ὑμῶν αὐτός ἐστιν θεὸς θεῶν καὶ κύριος τῶν βασιλέων καὶ ἀποκαλύπτων μυστήρια ὅτι ἠδυνήθης ἀποκαλύψαι τὸ μυστήριον τοῦτο (48) καὶ ἐμεγάλυνεν ὁ βασιλεὺς τὸν Δανιηλ καὶ δόματα μεγάλα καὶ πολλὰ ἔδωκεν αὐτῷ καὶ κατέστησεν αὐτὸν ἐπὶ πάσης χώρας Βαβυλῶνος καὶ ἄρχοντα σατραπῶν ἐπὶ πάντας τοὺς σοφοὺς Βαβυλῶνος (49) καὶ Δανιηλ ᾐτήσατο παρὰ τοῦ βασιλέως καὶ κατέστησεν ἐπὶ τὰ ἔργα τῆς χώρας Βαβυλῶνος τὸν Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω καὶ Δανιηλ ἦν ἐν τῇ αὐλῇ τοῦ βασιλέως

3

(1) ἔτους ὀκτωκαιδεκάτου Ναβουχοδονοσορ ὁ βασιλεὺς ἐποίησεν εἰκόνα χρυσῆν ὕψος αὐτῆς πήχεων ἑξήκοντα εὖρος αὐτῆς πήχεων ἕξ καὶ ἔστησεν αὐτὴν ἐν πεδίῳ Δεϊρα ἐν χώρᾳ Βαβυλῶνος (2) καὶ ἀπέστειλεν συναγαγεῖν τοὺς ὑπάτους καὶ τοὺς στρατηγοὺς καὶ τοὺς τοπάρχας ἡγουμένους καὶ τυράννους καὶ τοὺς ἐπ’ ἐξουσιῶν καὶ πάντας τοὺς ἄρχοντας τῶν χωρῶν ἐλθεῖν εἰς τὰ ἐγκαίνια τῆς εἰκόνος ἧς ἔστησεν Ναβουχοδονοσορ ὁ βασιλεύς (3) καὶ συνήχθησαν οἱ τοπάρχαι ὕπατοι στρατηγοί ἡγούμενοι τύραννοι μεγάλοι οἱ ἐπ’ ἐξουσιῶν καὶ πάντες οἱ ἄρχοντες τῶν χωρῶν εἰς τὸν ἐγκαινισμὸν τῆς εἰκόνος ἧς ἔστησεν Ναβουχοδονοσορ ὁ βασιλεύς καὶ εἱστήκεισαν ἐνώπιον τῆς εἰκόνος ἧς ἔστησεν Ναβουχοδονοσορ (4) καὶ ὁ κῆρυξ ἐβόα ἐν ἰσχύι ὑμῖν λέγεται λαοί φυλαί γλῶσσαι (5) ᾗ ἂν ὥρᾳ ἀκούσητε τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος σύριγγός τε καὶ κιθάρας σαμβύκης καὶ ψαλτηρίου καὶ συμφωνίας καὶ παντὸς γένους μουσικῶν πίπτοντες προσκυνεῖτε τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησεν Ναβουχοδονοσορ ὁ βασιλεύς (6) καὶ ὃς ἂν μὴ πεσὼν προσκυνήσῃ αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐμβληθήσεται εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην (7) καὶ ἐγένετο ὅτε ἤκουσαν οἱ λαοὶ τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος σύριγγός τε καὶ κιθάρας σαμβύκης καὶ ψαλτηρίου καὶ συμφωνίας καὶ παντὸς γένους μουσικῶν πίπτοντες πάντες οἱ λαοί φυλαί γλῶσσαι προσεκύνουν τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησεν Ναβουχοδονοσορ ὁ βασιλεύς (8) τότε προσήλθοσαν ἄνδρες Χαλδαῖοι καὶ διέβαλον τοὺς Ιουδαίους (9) τῷ βασιλεῖ Ναβουχοδονοσορ βασιλεῦ εἰς τοὺς αἰῶνας ζῆθι (10) σύ βασιλεῦ ἔθηκας δόγμα πάντα ἄνθρωπον ὃς ἂν ἀκούσῃ τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος σύριγγός τε καὶ κιθάρας σαμβύκης καὶ ψαλτηρίου καὶ συμφωνίας καὶ παντὸς γένους μουσικῶν (11) καὶ μὴ πεσὼν προσκυνήσῃ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ἐμβληθήσεται εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην (12) εἰσὶν ἄνδρες Ιουδαῖοι οὓς κατέστησας ἐπὶ τὰ ἔργα τῆς χώρας Βαβυλῶνος Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι οὐχ ὑπήκουσαν βασιλεῦ τῷ δόγματί σου τοῖς θεοῖς σου οὐ λατρεύουσιν καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησας οὐ προσκυνοῦσιν (13) τότε Ναβουχοδονοσορ ἐν θυμῷ καὶ ὀργῇ εἶπεν ἀγαγεῖν τὸν Σεδραχ Μισαχ καὶ Αβδεναγω καὶ ἤχθησαν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως (14) καὶ ἀπεκρίθη Ναβουχοδονοσορ καὶ εἶπεν αὐτοῖς εἰ ἀληθῶς Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω τοῖς θεοῖς μου οὐ λατρεύετε καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησα οὐ προσκυνεῖτε (15) νῦν οὖν εἰ ἔχετε ἑτοίμως ἵνα ὡς ἂν ἀκούσητε τῆς φωνῆς τῆς σάλπιγγος σύριγγός τε καὶ κιθάρας σαμβύκης καὶ ψαλτηρίου καὶ συμφωνίας καὶ παντὸς γένους μουσικῶν πεσόντες προσκυνήσητε τῇ εἰκόνι ᾗ ἐποίησα ἐὰν δὲ μὴ προσκυνήσητε αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐμβληθήσεσθε εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην καὶ τίς ἐστιν θεός ὃς ἐξελεῖται ὑμᾶς ἐκ τῶν χειρῶν μου (16) καὶ ἀπεκρίθησαν Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω λέγοντες τῷ βασιλεῖ Ναβουχοδονοσορ οὐ χρείαν ἔχομεν ἡμεῖς περὶ τοῦ ῥήματος τούτου ἀποκριθῆναί σοι (17) ἔστιν γὰρ θεός ᾧ ἡμεῖς λατρεύομεν δυνατὸς ἐξελέσθαι ἡμᾶς ἐκ τῆς καμίνου τοῦ πυρὸς τῆς καιομένης καὶ ἐκ τῶν χειρῶν σου βασιλεῦ ῥύσεται ἡμᾶς (18) καὶ ἐὰν μή γνωστὸν ἔστω σοι βασιλεῦ ὅτι τοῖς θεοῖς σου οὐ λατρεύομεν καὶ τῇ εἰκόνι τῇ χρυσῇ ᾗ ἔστησας οὐ προσκυνοῦμεν (19) τότε Ναβουχοδονοσορ ἐπλήσθη θυμοῦ καὶ ἡ ὄψις τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἠλλοιώθη ἐπὶ Σεδραχ Μισαχ καὶ Αβδεναγω καὶ εἶπεν ἐκκαῦσαι τὴν κάμινον ἑπταπλασίως ἕως οὗ εἰς τέλος ἐκκαῇ (20) καὶ ἄνδρας ἰσχυροὺς ἰσχύι εἶπεν πεδήσαντας τὸν Σεδραχ Μισαχ καὶ Αβδεναγω ἐμβαλεῖν εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρὸς τὴν καιομένην (21) τότε οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι ἐπεδήθησαν σὺν τοῖς σαραβάροις αὐτῶν καὶ τιάραις καὶ περικνημῖσι καὶ ἐνδύμασιν αὐτῶν καὶ ἐβλήθησαν εἰς μέσον τῆς καμίνου τοῦ πυρὸς τῆς καιομένης (22) ἐπεὶ τὸ ῥῆμα τοῦ βασιλέως ὑπερίσχυεν καὶ ἡ κάμινος ἐξεκαύθη ἐκ περισσοῦ (23) καὶ οἱ τρεῖς οὗτοι Σεδραχ Μισαχ καὶ Αβδεναγω ἔπεσον εἰς μέσον τῆς καμίνου τοῦ πυρὸς τῆς καιομένης πεπεδημένοι (24) καὶ περιεπάτουν ἐν μέσῳ τῆς φλογὸς ὑμνοῦντες τὸν θεὸν καὶ εὐλογοῦντες τὸν κύριον (25) καὶ συστὰς Αζαριας προσηύξατο οὕτως καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ ἐν μέσῳ τοῦ πυρὸς εἶπεν (26) εὐλογητὸς εἶ κύριε ὁ θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν καὶ αἰνετός καὶ δεδοξασμένον τὸ ὄνομά σου εἰς τοὺς αἰῶνας (27) ὅτι δίκαιος εἶ ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἐποίησας ἡμῖν καὶ πάντα τὰ ἔργα σου ἀληθινά καὶ εὐθεῖαι αἱ ὁδοί σου καὶ πᾶσαι αἱ κρίσεις σου ἀλήθεια (28) καὶ κρίματα ἀληθείας ἐποίησας κατὰ πάντα ἃ ἐπήγαγες ἡμῖν καὶ ἐπὶ τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν τὴν τῶν πατέρων ἡμῶν Ιερουσαλημ ὅτι ἐν ἀληθείᾳ καὶ κρίσει ἐπήγαγες πάντα ταῦτα διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν (29) ὅτι ἡμάρτομεν καὶ ἠνομήσαμεν ἀποστῆναι ἀπὸ σοῦ καὶ ἐξημάρτομεν ἐν πᾶσιν καὶ τῶν ἐντολῶν σου οὐκ ἠκούσαμεν (30) οὐδὲ συνετηρήσαμεν οὐδὲ ἐποιήσαμεν καθὼς ἐνετείλω ἡμῖν ἵνα εὖ ἡμῖν γένηται (31) καὶ πάντα ὅσα ἡμῖν ἐπήγαγες καὶ πάντα ὅσα ἐποίησας ἡμῖν ἐν ἀληθινῇ κρίσει ἐποίησας (32) καὶ παρέδωκας ἡμᾶς εἰς χεῖρας ἐχθρῶν ἀνόμων ἐχθίστων ἀποστατῶν καὶ βασιλεῖ ἀδίκῳ καὶ πονηροτάτῳ παρὰ πᾶσαν τὴν γῆν (33) καὶ νῦν οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἀνοῖξαι τὸ στόμα αἰσχύνη καὶ ὄνειδος ἐγενήθη τοῖς δούλοις σου καὶ τοῖς σεβομένοις σε (34) μὴ δὴ παραδῷς ἡμᾶς εἰς τέλος διὰ τὸ ὄνομά σου καὶ μὴ διασκεδάσῃς τὴν διαθήκην σου (35) καὶ μὴ ἀποστήσῃς τὸ ἔλεός σου ἀφ’ ἡμῶν δι’ Αβρααμ τὸν ἠγαπημένον ὑπὸ σοῦ καὶ διὰ Ισαακ τὸν δοῦλόν σου καὶ Ισραηλ τὸν ἅγιόν σου (36) οἷς ἐλάλησας πρὸς αὐτοὺς λέγων πληθῦναι τὸ σπέρμα αὐτῶν ὡς τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ καὶ ὡς τὴν ἄμμον τὴν παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης (37) ὅτι δέσποτα ἐσμικρύνθημεν παρὰ πάντα τὰ ἔθνη καί ἐσμεν ταπεινοὶ ἐν πάσῃ τῇ γῇ σήμερον διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν (38) καὶ οὐκ ἔστιν ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ ἄρχων καὶ προφήτης καὶ ἡγούμενος οὐδὲ ὁλοκαύτωσις οὐδὲ θυσία οὐδὲ προσφορὰ οὐδὲ θυμίαμα οὐ τόπος τοῦ καρπῶσαι ἐναντίον σου καὶ εὑρεῖν ἔλεος (39) ἀλλ’ ἐν ψυχῇ συντετριμμένῃ καὶ πνεύματι ταπεινώσεως προσδεχθείημεν ὡς ἐν ὁλοκαυτώμασιν κριῶν καὶ ταύρων καὶ ὡς ἐν μυριάσιν ἀρνῶν πιόνων (40) οὕτως γενέσθω θυσία ἡμῶν ἐνώπιόν σου σήμερον καὶ ἐκτελέσαι ὄπισθέν σου ὅτι οὐκ ἔσται αἰσχύνη τοῖς πεποιθόσιν ἐπὶ σοί (41) καὶ νῦν ἐξακολουθοῦμεν ἐν ὅλῃ καρδίᾳ καὶ φοβούμεθά σε καὶ ζητοῦμεν τὸ πρόσωπόν σου μὴ καταισχύνῃς ἡμᾶς (42) ἀλλὰ ποίησον μεθ’ ἡμῶν κατὰ τὴν ἐπιείκειάν σου καὶ κατὰ τὸ πλῆθος τοῦ ἐλέους σου (43) καὶ ἐξελοῦ ἡμᾶς κατὰ τὰ θαυμάσιά σου καὶ δὸς δόξαν τῷ ὀνόματί σου κύριε (44) καὶ ἐντραπείησαν πάντες οἱ ἐνδεικνύμενοι τοῖς δούλοις σου κακὰ καὶ καταισχυνθείησαν ἀπὸ πάσης δυνάμεως καὶ δυναστείας καὶ ἡ ἰσχὺς αὐτῶν συντριβείη (45) γνώτωσαν ὅτι σὺ εἶ κύριος ὁ θεὸς μόνος καὶ ἔνδοξος ἐφ’ ὅλην τὴν οἰκουμένην (46) καὶ οὐ διέλειπον οἱ ἐμβαλόντες αὐτοὺς ὑπηρέται τοῦ βασιλέως καίοντες τὴν κάμινον νάφθαν καὶ πίσσαν καὶ στιππύον καὶ κληματίδα (47) καὶ διεχεῖτο ἡ φλὸξ ἐπάνω τῆς καμίνου ἐπὶ πήχεις τεσσαράκοντα ἐννέα (48) καὶ διώδευσεν καὶ ἐνεπύρισεν οὓς εὗρεν περὶ τὴν κάμινον τῶν Χαλδαίων (49) ὁ δὲ ἄγγελος κυρίου συγκατέβη ἅμα τοῖς περὶ τὸν Αζαριαν εἰς τὴν κάμινον καὶ ἐξετίναξεν τὴν φλόγα τοῦ πυρὸς ἐκ τῆς καμίνου (50) καὶ ἐποίησεν τὸ μέσον τῆς καμίνου ὡς πνεῦμα δρόσου διασυρίζον καὶ οὐχ ἥψατο αὐτῶν τὸ καθόλου τὸ πῦρ καὶ οὐκ ἐλύπησεν οὐδὲ παρηνώχλησεν αὐτοῖς (51) τότε οἱ τρεῖς ὡς ἐξ ἑνὸς στόματος ὕμνουν καὶ ἐδόξαζον καὶ εὐλόγουν τὸν θεὸν ἐν τῇ καμίνῳ λέγοντες (52) εὐλογητὸς εἶ κύριε ὁ θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν καὶ αἰνετὸς καὶ ὑπερυψούμενος εἰς τοὺς αἰῶνας καὶ εὐλογημένον τὸ ὄνομα τῆς δόξης σου τὸ ἅγιον καὶ ὑπεραινετὸν καὶ ὑπερυψούμενον εἰς τοὺς αἰῶνας (53) εὐλογημένος εἶ ἐν τῷ ναῷ τῆς ἁγίας δόξης σου καὶ ὑπερυμνητὸς καὶ ὑπερένδοξος εἰς τοὺς αἰῶνας (54) εὐλογημένος εἶ ἐπὶ θρόνου τῆς βασιλείας σου καὶ ὑπερυμνητὸς καὶ ὑπερυψούμενος εἰς τοὺς αἰῶνας (55) εὐλογημένος εἶ ὁ ἐπιβλέπων ἀβύσσους καθήμενος ἐπὶ χερουβιν καὶ αἰνετὸς καὶ ὑπερυψούμενος εἰς τοὺς αἰῶνας (56) εὐλογημένος εἶ ἐν τῷ στερεώματι τοῦ οὐρανοῦ καὶ ὑμνητὸς καὶ δεδοξασμένος εἰς τοὺς αἰῶνας (57) εὐλογεῖτε πάντα τὰ ἔργα κυρίου τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (58) εὐλογεῖτε ἄγγελοι κυρίου τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (59) εὐλογεῖτε οὐρανοί τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (60) εὐλογεῖτε ὕδατα πάντα τὰ ἐπάνω τοῦ οὐρανοῦ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (61) εὐλογεῖτε πᾶσαι αἱ δυνάμεις τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (62) εὐλογεῖτε ἥλιος καὶ σελήνη τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (63) εὐλογεῖτε ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (64) εὐλογεῖτε πᾶς ὄμβρος καὶ δρόσος τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (65) εὐλογεῖτε πάντα τὰ πνεύματα τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (66) εὐλογεῖτε πῦρ καὶ καῦμα τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (67) εὐλογεῖτε ψῦχος καὶ καύσων τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (68) εὐλογεῖτε δρόσοι καὶ νιφετοί τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (69) εὐλογεῖτε πάγος καὶ ψῦχος τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (70) εὐλογεῖτε πάχναι καὶ χιόνες τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (71) εὐλογεῖτε νύκτες καὶ ἡμέραι τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (72) εὐλογεῖτε φῶς καὶ σκότος τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (73) εὐλογεῖτε ἀστραπαὶ καὶ νεφέλαι τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (74) εὐλογείτω ἡ γῆ τὸν κύριον ὑμνείτω καὶ ὑπερυψούτω αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (75) εὐλογεῖτε ὄρη καὶ βουνοί τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (76) εὐλογεῖτε πάντα τὰ φυόμενα ἐν τῇ γῇ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (77) εὐλογεῖτε αἱ πηγαί τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (78) εὐλογεῖτε θάλασσαι καὶ ποταμοί τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (79) εὐλογεῖτε κήτη καὶ πάντα τὰ κινούμενα ἐν τοῖς ὕδασιν τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (80) εὐλογεῖτε πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (81) εὐλογεῖτε πάντα τὰ θηρία καὶ τὰ κτήνη τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (82) εὐλογεῖτε οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (83) εὐλογεῖτε Ισραηλ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (84) εὐλογεῖτε ἱερεῖς κυρίου τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (85) εὐλογεῖτε δοῦλοι κυρίου τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (86) εὐλογεῖτε πνεύματα καὶ ψυχαὶ δικαίων τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (87) εὐλογεῖτε ὅσιοι καὶ ταπεινοὶ τῇ καρδίᾳ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας (88) εὐλογεῖτε Ανανια Αζαρια Μισαηλ τὸν κύριον ὑμνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας ὅτι ἐξείλατο ἡμᾶς ἐξ ᾅδου καὶ ἐκ χειρὸς θανάτου ἔσωσεν ἡμᾶς καὶ ἐρρύσατο ἡμᾶς ἐκ μέσου καμίνου καιομένης φλογὸς καὶ ἐκ μέσου πυρὸς ἐρρύσατο ἡμᾶς (89) ἐξομολογεῖσθε τῷ κυρίῳ ὅτι χρηστός ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ (90) εὐλογεῖτε πάντες οἱ σεβόμενοι τὸν κύριον τὸν θεὸν τῶν θεῶν ὑμνεῖτε καὶ ἐξομολογεῖσθε ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ (91) καὶ Ναβουχοδονοσορ ἤκουσεν ὑμνούντων αὐτῶν καὶ ἐθαύμασεν καὶ ἐξανέστη ἐν σπουδῇ καὶ εἶπεν τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ οὐχὶ ἄνδρας τρεῖς ἐβάλομεν εἰς μέσον τοῦ πυρὸς πεπεδημένους καὶ εἶπαν τῷ βασιλεῖ ἀληθῶς βασιλεῦ (92) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς ἰδοὺ ἐγὼ ὁρῶ ἄνδρας τέσσαρας λελυμένους καὶ περιπατοῦντας ἐν μέσῳ τοῦ πυρός καὶ διαφθορὰ οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς καὶ ἡ ὅρασις τοῦ τετάρτου ὁμοία υἱῷ θεοῦ (93) τότε προσῆλθεν Ναβουχοδονοσορ πρὸς τὴν θύραν τῆς καμίνου τοῦ πυρὸς τῆς καιομένης καὶ εἶπεν Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω οἱ δοῦλοι τοῦ θεοῦ τοῦ ὑψίστου ἐξέλθετε καὶ δεῦτε καὶ ἐξῆλθον Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω ἐκ μέσου τοῦ πυρός (94) καὶ συνάγονται οἱ σατράπαι καὶ οἱ στρατηγοὶ καὶ οἱ τοπάρχαι καὶ οἱ δυνάσται τοῦ βασιλέως καὶ ἐθεώρουν τοὺς ἄνδρας ὅτι οὐκ ἐκυρίευσεν τὸ πῦρ τοῦ σώματος αὐτῶν καὶ ἡ θρὶξ τῆς κεφαλῆς αὐτῶν οὐκ ἐφλογίσθη καὶ τὰ σαράβαρα αὐτῶν οὐκ ἠλλοιώθη καὶ ὀσμὴ πυρὸς οὐκ ἦν ἐν αὐτοῖς (95) καὶ ἀπεκρίθη Ναβουχοδονοσορ καὶ εἶπεν εὐλογητὸς ὁ θεὸς τοῦ Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω ὃς ἀπέστειλεν τὸν ἄγγελον αὐτοῦ καὶ ἐξείλατο τοὺς παῖδας αὐτοῦ ὅτι ἐπεποίθεισαν ἐπ’ αὐτῷ καὶ τὸ ῥῆμα τοῦ βασιλέως ἠλλοίωσαν καὶ παρέδωκαν τὰ σώματα αὐτῶν εἰς πῦρ ὅπως μὴ λατρεύσωσιν μηδὲ προσκυνήσωσιν παντὶ θεῷ ἀλλ’ ἢ τῷ θεῷ αὐτῶν (96) καὶ ἐγὼ ἐκτίθεμαι δόγμα πᾶς λαός φυλή γλῶσσα ἣ ἂν εἴπῃ βλασφημίαν κατὰ τοῦ θεοῦ Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω εἰς ἀπώλειαν ἔσονται καὶ οἱ οἶκοι αὐτῶν εἰς διαρπαγήν καθότι οὐκ ἔστιν θεὸς ἕτερος ὅστις δυνήσεται ῥύσασθαι οὕτως (97) τότε ὁ βασιλεὺς κατεύθυνεν τὸν Σεδραχ Μισαχ Αβδεναγω ἐν τῇ χώρᾳ Βαβυλῶνος καὶ ἠξίωσεν αὐτοὺς ἡγεῖσθαι πάντων τῶν Ιουδαίων τῶν ὄντων ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ (4:1) Ναβουχοδονοσορ ὁ βασιλεὺς πᾶσι τοῖς λαοῖς φυλαῖς καὶ γλώσσαις τοῖς οἰκοῦσιν ἐν πάσῃ τῇ γῇ εἰρήνη ὑμῖν πληθυνθείη (4:2) τὰ σημεῖα καὶ τὰ τέρατα ἃ ἐποίησεν μετ’ ἐμοῦ ὁ θεὸς ὁ ὕψιστος ἤρεσεν ἐναντίον ἐμοῦ ἀναγγεῖλαι ὑμῖν (4:3) ὡς μεγάλα καὶ ἰσχυρά ἡ βασιλεία αὐτοῦ βασιλεία αἰώνιος καὶ ἡ ἐξουσία αὐτοῦ εἰς γενεὰν καὶ γενεάν

4

(4) ἐγὼ Ναβουχοδονοσορ εὐθηνῶν ἤμην ἐν τῷ οἴκῳ μου καὶ εὐθαλῶν (5) ἐνύπνιον εἶδον καὶ ἐφοβέρισέν με καὶ ἐταράχθην ἐπὶ τῆς κοίτης μου καὶ αἱ ὁράσεις τῆς κεφαλῆς μου συνετάραξάν με (6) καὶ δι’ ἐμοῦ ἐτέθη δόγμα τοῦ εἰσαγαγεῖν ἐνώπιόν μου πάντας τοὺς σοφοὺς Βαβυλῶνος ὅπως τὴν σύγκρισιν τοῦ ἐνυπνίου γνωρίσωσίν μοι (7) καὶ εἰσεπορεύοντο οἱ ἐπαοιδοί μάγοι γαζαρηνοί Χαλδαῖοι καὶ τὸ ἐνύπνιον εἶπα ἐγὼ ἐνώπιον αὐτῶν καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ οὐκ ἐγνώρισάν μοι (8) ἕως οὗ ἦλθεν Δανιηλ οὗ τὸ ὄνομα Βαλτασαρ κατὰ τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ μου ὃς πνεῦμα θεοῦ ἅγιον ἐν ἑαυτῷ ἔχει καὶ τὸ ἐνύπνιον ἐνώπιον αὐτοῦ εἶπα (9) Βαλτασαρ ὁ ἄρχων τῶν ἐπαοιδῶν ὃν ἐγὼ ἔγνων ὅτι πνεῦμα θεοῦ ἅγιον ἐν σοὶ καὶ πᾶν μυστήριον οὐκ ἀδυνατεῖ σε ἄκουσον τὴν ὅρασιν τοῦ ἐνυπνίου οὗ εἶδον καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ εἰπόν μοι (10) ἐπὶ τῆς κοίτης μου ἐθεώρουν καὶ ἰδοὺ δένδρον ἐν μέσῳ τῆς γῆς καὶ τὸ ὕψος αὐτοῦ πολύ (11) ἐμεγαλύνθη τὸ δένδρον καὶ ἴσχυσεν καὶ τὸ ὕψος αὐτοῦ ἔφθασεν ἕως τοῦ οὐρανοῦ καὶ τὸ κύτος αὐτοῦ εἰς τὰ πέρατα πάσης τῆς γῆς (12) τὰ φύλλα αὐτοῦ ὡραῖα καὶ ὁ καρπὸς αὐτοῦ πολύς καὶ τροφὴ πάντων ἐν αὐτῷ καὶ ὑποκάτω αὐτοῦ κατεσκήνουν τὰ θηρία τὰ ἄγρια καὶ ἐν τοῖς κλάδοις αὐτοῦ κατῴκουν τὰ ὄρνεα τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἐξ αὐτοῦ ἐτρέφετο πᾶσα σάρξ (13) ἐθεώρουν ἐν ὁράματι τῆς νυκτὸς ἐπὶ τῆς κοίτης μου καὶ ἰδοὺ ιρ καὶ ἅγιος ἀπ’ οὐρανοῦ κατέβη (14) καὶ ἐφώνησεν ἐν ἰσχύι καὶ οὕτως εἶπεν ἐκκόψατε τὸ δένδρον καὶ ἐκτίλατε τοὺς κλάδους αὐτοῦ καὶ ἐκτινάξατε τὰ φύλλα αὐτοῦ καὶ διασκορπίσατε τὸν καρπὸν αὐτοῦ σαλευθήτωσαν τὰ θηρία ὑποκάτωθεν αὐτοῦ καὶ τὰ ὄρνεα ἀπὸ τῶν κλάδων αὐτοῦ (15) πλὴν τὴν φυὴν τῶν ῥιζῶν αὐτοῦ ἐν τῇ γῇ ἐάσατε καὶ ἐν δεσμῷ σιδηρῷ καὶ χαλκῷ καὶ ἐν τῇ χλόῃ τῇ ἔξω καὶ ἐν τῇ δρόσῳ τοῦ οὐρανοῦ κοιτασθήσεται καὶ μετὰ τῶν θηρίων ἡ μερὶς αὐτοῦ ἐν τῷ χόρτῳ τῆς γῆς (16) ἡ καρδία αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων ἀλλοιωθήσεται καὶ καρδία θηρίου δοθήσεται αὐτῷ καὶ ἑπτὰ καιροὶ ἀλλαγήσονται ἐπ’ αὐτόν (17) διὰ συγκρίματος ιρ ὁ λόγος καὶ ῥῆμα ἁγίων τὸ ἐπερώτημα ἵνα γνῶσιν οἱ ζῶντες ὅτι κύριός ἐστιν ὁ ὕψιστος τῆς βασιλείας τῶν ἀνθρώπων καὶ ᾧ ἐὰν δόξῃ δώσει αὐτὴν καὶ ἐξουδένημα ἀνθρώπων ἀναστήσει ἐπ’ αὐτήν (18) τοῦτο τὸ ἐνύπνιον ὃ εἶδον ἐγὼ Ναβουχοδονοσορ ὁ βασιλεύς καὶ σύ Βαλτασαρ τὸ σύγκριμα εἰπόν ὅτι πάντες οἱ σοφοὶ τῆς βασιλείας μου οὐ δύνανται τὸ σύγκριμα αὐτοῦ δηλῶσαί μοι σὺ δέ Δανιηλ δύνασαι ὅτι πνεῦμα θεοῦ ἅγιον ἐν σοί (19) τότε Δανιηλ οὗ τὸ ὄνομα Βαλτασαρ ἀπηνεώθη ὡσεὶ ὥραν μίαν καὶ οἱ διαλογισμοὶ αὐτοῦ συνετάρασσον αὐτόν καὶ ἀπεκρίθη ὁ βασιλεὺς καὶ εἶπεν Βαλτασαρ τὸ ἐνύπνιον καὶ ἡ σύγκρισις μὴ κατασπευσάτω σε καὶ ἀπεκρίθη Βαλτασαρ καὶ εἶπεν κύριε τὸ ἐνύπνιον τοῖς μισοῦσίν σε καὶ ἡ σύγκρισις αὐτοῦ τοῖς ἐχθροῖς σου (20) τὸ δένδρον ὃ εἶδες τὸ μεγαλυνθὲν καὶ τὸ ἰσχυκός οὗ τὸ ὕψος ἔφθασεν εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ τὸ κύτος αὐτοῦ εἰς πᾶσαν τὴν γῆν (21) καὶ τὰ φύλλα αὐτοῦ εὐθαλῆ καὶ ὁ καρπὸς αὐτοῦ πολὺς καὶ τροφὴ πᾶσιν ἐν αὐτῷ ὑποκάτω αὐτοῦ κατῴκουν τὰ θηρία τὰ ἄγρια καὶ ἐν τοῖς κλάδοις αὐτοῦ κατεσκήνουν τὰ ὄρνεα τοῦ οὐρανοῦ (22) σὺ εἶ βασιλεῦ ὅτι ἐμεγαλύνθης καὶ ἴσχυσας καὶ ἡ μεγαλωσύνη σου ἐμεγαλύνθη καὶ ἔφθασεν εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἡ κυριεία σου εἰς τὰ πέρατα τῆς γῆς (23) καὶ ὅτι εἶδεν ὁ βασιλεὺς ιρ καὶ ἅγιον καταβαίνοντα ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ καὶ εἶπεν ἐκτίλατε τὸ δένδρον καὶ διαφθείρατε αὐτό πλὴν τὴν φυὴν τῶν ῥιζῶν αὐτοῦ ἐάσατε ἐν τῇ γῇ καὶ ἐν δεσμῷ σιδηρῷ καὶ χαλκῷ καὶ ἐν τῇ χλόῃ τῇ ἔξω καὶ ἐν τῇ δρόσῳ τοῦ οὐρανοῦ αὐλισθήσεται καὶ μετὰ θηρίων ἀγρίων ἡ μερὶς αὐτοῦ ἕως οὗ ἑπτὰ καιροὶ ἀλλοιωθῶσιν ἐπ’ αὐτόν (24) τοῦτο ἡ σύγκρισις αὐτοῦ βασιλεῦ καὶ σύγκριμα ὑψίστου ἐστίν ὃ ἔφθασεν ἐπὶ τὸν κύριόν μου τὸν βασιλέα (25) καὶ σὲ ἐκδιώξουσιν ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων καὶ μετὰ θηρίων ἀγρίων ἔσται ἡ κατοικία σου καὶ χόρτον ὡς βοῦν ψωμιοῦσίν σε καὶ ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ αὐλισθήσῃ καὶ ἑπτὰ καιροὶ ἀλλαγήσονται ἐπὶ σέ ἕως οὗ γνῷς ὅτι κυριεύει ὁ ὕψιστος τῆς βασιλείας τῶν ἀνθρώπων καὶ ᾧ ἂν δόξῃ δώσει αὐτήν (26) καὶ ὅτι εἶπαν ἐάσατε τὴν φυὴν τῶν ῥιζῶν τοῦ δένδρου ἡ βασιλεία σού σοι μενεῖ ἀφ’ ἧς ἂν γνῷς τὴν ἐξουσίαν τὴν οὐράνιον (27) διὰ τοῦτο βασιλεῦ ἡ βουλή μου ἀρεσάτω σοι καὶ τὰς ἁμαρτίας σου ἐν ἐλεημοσύναις λύτρωσαι καὶ τὰς ἀδικίας σου ἐν οἰκτιρμοῖς πενήτων ἴσως ἔσται μακρόθυμος τοῖς παραπτώμασίν σου ὁ θεός (28) ταῦτα πάντα ἔφθασεν ἐπὶ Ναβουχοδονοσορ τὸν βασιλέα (29) μετὰ δωδεκάμηνον ἐπὶ τῷ ναῷ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἐν Βαβυλῶνι περιπατῶν (30) ἀπεκρίθη ὁ βασιλεὺς καὶ εἶπεν οὐχ αὕτη ἐστὶν Βαβυλὼν ἡ μεγάλη ἣν ἐγὼ ᾠκοδόμησα εἰς οἶκον βασιλείας ἐν τῷ κράτει τῆς ἰσχύος μου εἰς τιμὴν τῆς δόξης μου (31) ἔτι τοῦ λόγου ἐν στόματι τοῦ βασιλέως ὄντος φωνὴ ἀπ’ οὐρανοῦ ἐγένετο σοὶ λέγουσιν Ναβουχοδονοσορ βασιλεῦ ἡ βασιλεία παρῆλθεν ἀπὸ σοῦ (32) καὶ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων σε ἐκδιώξουσιν καὶ μετὰ θηρίων ἀγρίων ἡ κατοικία σου καὶ χόρτον ὡς βοῦν ψωμιοῦσίν σε καὶ ἑπτὰ καιροὶ ἀλλαγήσονται ἐπὶ σέ ἕως οὗ γνῷς ὅτι κυριεύει ὁ ὕψιστος τῆς βασιλείας τῶν ἀνθρώπων καὶ ᾧ ἐὰν δόξῃ δώσει αὐτήν (33) αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ὁ λόγος συνετελέσθη ἐπὶ Ναβουχοδονοσορ καὶ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων ἐξεδιώχθη καὶ χόρτον ὡς βοῦς ἤσθιεν καὶ ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐβάφη ἕως οὗ αἱ τρίχες αὐτοῦ ὡς λεόντων ἐμεγαλύνθησαν καὶ οἱ ὄνυχες αὐτοῦ ὡς ὀρνέων (34) καὶ μετὰ τὸ τέλος τῶν ἡμερῶν ἐγὼ Ναβουχοδονοσορ τοὺς ὀφθαλμούς μου εἰς τὸν οὐρανὸν ἀνέλαβον καὶ αἱ φρένες μου ἐπ’ ἐμὲ ἐπεστράφησαν καὶ τῷ ὑψίστῳ εὐλόγησα καὶ τῷ ζῶντι εἰς τὸν αἰῶνα ᾔνεσα καὶ ἐδόξασα ὅτι ἡ ἐξουσία αὐτοῦ ἐξουσία αἰώνιος καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ εἰς γενεὰν καὶ γενεάν (35) καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν ὡς οὐδὲν ἐλογίσθησαν καὶ κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιεῖ ἐν τῇ δυνάμει τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἐν τῇ κατοικίᾳ τῆς γῆς καὶ οὐκ ἔστιν ὃς ἀντιποιήσεται τῇ χειρὶ αὐτοῦ καὶ ἐρεῖ αὐτῷ τί ἐποίησας (36) αὐτῷ τῷ καιρῷ αἱ φρένες μου ἐπεστράφησαν ἐπ’ ἐμέ καὶ εἰς τὴν τιμὴν τῆς βασιλείας μου ἦλθον καὶ ἡ μορφή μου ἐπέστρεψεν ἐπ’ ἐμέ καὶ οἱ τύραννοί μου καὶ οἱ μεγιστᾶνές μου ἐζήτουν με καὶ ἐπὶ τὴν βασιλείαν μου ἐκραταιώθην καὶ μεγαλωσύνη περισσοτέρα προσετέθη μοι (37) νῦν οὖν ἐγὼ Ναβουχοδονοσορ αἰνῶ καὶ ὑπερυψῶ καὶ δοξάζω τὸν βασιλέα τοῦ οὐρανοῦ ὅτι πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ ἀληθινὰ καὶ αἱ τρίβοι αὐτοῦ κρίσις καὶ πάντας τοὺς πορευομένους ἐν ὑπερηφανίᾳ δύναται ταπεινῶσαι

5

(1) Βαλτασαρ ὁ βασιλεὺς ἐποίησεν δεῖπνον μέγα τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ χιλίοις καὶ κατέναντι τῶν χιλίων ὁ οἶνος καὶ πίνων (2) Βαλτασαρ εἶπεν ἐν τῇ γεύσει τοῦ οἴνου τοῦ ἐνεγκεῖν τὰ σκεύη τὰ χρυσᾶ καὶ τὰ ἀργυρᾶ ἃ ἐξήνεγκεν Ναβουχοδονοσορ ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἐκ τοῦ ναοῦ τοῦ ἐν Ιερουσαλημ καὶ πιέτωσαν ἐν αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς καὶ οἱ μεγιστᾶνες αὐτοῦ καὶ αἱ παλλακαὶ αὐτοῦ καὶ αἱ παράκοιτοι αὐτοῦ (3) καὶ ἠνέχθησαν τὰ σκεύη τὰ χρυσᾶ καὶ τὰ ἀργυρᾶ ἃ ἐξήνεγκεν ἐκ τοῦ ναοῦ τοῦ θεοῦ τοῦ ἐν Ιερουσαλημ καὶ ἔπινον ἐν αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς καὶ οἱ μεγιστᾶνες αὐτοῦ καὶ αἱ παλλακαὶ αὐτοῦ καὶ αἱ παράκοιτοι αὐτοῦ (4) ἔπινον οἶνον καὶ ᾔνεσαν τοὺς θεοὺς τοὺς χρυσοῦς καὶ ἀργυροῦς καὶ χαλκοῦς καὶ σιδηροῦς καὶ ξυλίνους καὶ λιθίνους (5) ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐξῆλθον δάκτυλοι χειρὸς ἀνθρώπου καὶ ἔγραφον κατέναντι τῆς λαμπάδος ἐπὶ τὸ κονίαμα τοῦ τοίχου τοῦ οἴκου τοῦ βασιλέως καὶ ὁ βασιλεὺς ἐθεώρει τοὺς ἀστραγάλους τῆς χειρὸς τῆς γραφούσης (6) τότε τοῦ βασιλέως ἡ μορφὴ ἠλλοιώθη καὶ οἱ διαλογισμοὶ αὐτοῦ συνετάρασσον αὐτόν καὶ οἱ σύνδεσμοι τῆς ὀσφύος αὐτοῦ διελύοντο καὶ τὰ γόνατα αὐτοῦ συνεκροτοῦντο (7) καὶ ἐβόησεν ὁ βασιλεὺς ἐν ἰσχύι τοῦ εἰσαγαγεῖν μάγους Χαλδαίους γαζαρηνοὺς καὶ εἶπεν τοῖς σοφοῖς Βαβυλῶνος ὃς ἂν ἀναγνῷ τὴν γραφὴν ταύτην καὶ τὴν σύγκρισιν γνωρίσῃ μοι πορφύραν ἐνδύσεται καὶ ὁ μανιάκης ὁ χρυσοῦς ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ τρίτος ἐν τῇ βασιλείᾳ μου ἄρξει (8) καὶ εἰσεπορεύοντο πάντες οἱ σοφοὶ τοῦ βασιλέως καὶ οὐκ ἠδύναντο τὴν γραφὴν ἀναγνῶναι οὐδὲ τὴν σύγκρισιν γνωρίσαι τῷ βασιλεῖ (9) καὶ ὁ βασιλεὺς Βαλτασαρ πολὺ ἐταράχθη καὶ ἡ μορφὴ αὐτοῦ ἠλλοιώθη ἐπ’ αὐτῷ καὶ οἱ μεγιστᾶνες αὐτοῦ συνεταράσσοντο (10) καὶ εἰσῆλθεν ἡ βασίλισσα εἰς τὸν οἶκον τοῦ πότου καὶ εἶπεν βασιλεῦ εἰς τοὺς αἰῶνας ζῆθι μὴ ταρασσέτωσάν σε οἱ διαλογισμοί σου καὶ ἡ μορφή σου μὴ ἀλλοιούσθω (11) ἔστιν ἀνὴρ ἐν τῇ βασιλείᾳ σου ἐν ᾧ πνεῦμα θεοῦ καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ πατρός σου γρηγόρησις καὶ σύνεσις εὑρέθη ἐν αὐτῷ καὶ ὁ βασιλεὺς Ναβουχοδονοσορ ὁ πατήρ σου ἄρχοντα ἐπαοιδῶν μάγων Χαλδαίων γαζαρηνῶν κατέστησεν αὐτόν (12) ὅτι πνεῦμα περισσὸν ἐν αὐτῷ καὶ φρόνησις καὶ σύνεσις συγκρίνων ἐνύπνια καὶ ἀναγγέλλων κρατούμενα καὶ λύων συνδέσμους Δανιηλ καὶ ὁ βασιλεὺς ἐπέθηκεν αὐτῷ ὄνομα Βαλτασαρ νῦν οὖν κληθήτω καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτοῦ ἀναγγελεῖ σοι (13) τότε Δανιηλ εἰσήχθη ἐνώπιον τοῦ βασιλέως καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ Δανιηλ σὺ εἶ Δανιηλ ὁ ἀπὸ τῶν υἱῶν τῆς αἰχμαλωσίας τῆς Ιουδαίας ἧς ἤγαγεν ὁ βασιλεὺς ὁ πατήρ μου (14) ἤκουσα περὶ σοῦ ὅτι πνεῦμα θεοῦ ἐν σοί καὶ γρηγόρησις καὶ σύνεσις καὶ σοφία περισσὴ εὑρέθη ἐν σοί (15) καὶ νῦν εἰσῆλθον ἐνώπιόν μου οἱ σοφοί μάγοι γαζαρηνοί ἵνα τὴν γραφὴν ταύτην ἀναγνῶσιν καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτῆς γνωρίσωσίν μοι καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν ἀναγγεῖλαί μοι (16) καὶ ἐγὼ ἤκουσα περὶ σοῦ ὅτι δύνασαι κρίματα συγκρῖναι νῦν οὖν ἐὰν δυνηθῇς τὴν γραφὴν ἀναγνῶναι καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτῆς γνωρίσαι μοι πορφύραν ἐνδύσῃ καὶ ὁ μανιάκης ὁ χρυσοῦς ἔσται ἐπὶ τὸν τράχηλόν σου καὶ τρίτος ἐν τῇ βασιλείᾳ μου ἄρξεις (17) τότε ἀπεκρίθη Δανιηλ καὶ εἶπεν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως τὰ δόματά σου σοὶ ἔστω καὶ τὴν δωρεὰν τῆς οἰκίας σου ἑτέρῳ δός ἐγὼ δὲ τὴν γραφὴν ἀναγνώσομαι τῷ βασιλεῖ καὶ τὴν σύγκρισιν αὐτῆς γνωρίσω σοι (18) βασιλεῦ ὁ θεὸς ὁ ὕψιστος τὴν βασιλείαν καὶ τὴν μεγαλωσύνην καὶ τὴν τιμὴν καὶ τὴν δόξαν ἔδωκεν Ναβουχοδονοσορ τῷ πατρί σου (19) καὶ ἀπὸ τῆς μεγαλωσύνης ἧς ἔδωκεν αὐτῷ πάντες οἱ λαοί φυλαί γλῶσσαι ἦσαν τρέμοντες καὶ φοβούμενοι ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ οὓς ἠβούλετο αὐτὸς ἀνῄρει καὶ οὓς ἠβούλετο αὐτὸς ἔτυπτεν καὶ οὓς ἠβούλετο αὐτὸς ὕψου καὶ οὓς ἠβούλετο αὐτὸς ἐταπείνου (20) καὶ ὅτε ὑψώθη ἡ καρδία αὐτοῦ καὶ τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἐκραταιώθη τοῦ ὑπερηφανεύσασθαι κατηνέχθη ἀπὸ τοῦ θρόνου τῆς βασιλείας αὐτοῦ καὶ ἡ τιμὴ ἀφῃρέθη ἀπ’ αὐτοῦ (21) καὶ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων ἐξεδιώχθη καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ μετὰ τῶν θηρίων ἐδόθη καὶ μετὰ ὀνάγρων ἡ κατοικία αὐτοῦ καὶ χόρτον ὡς βοῦν ἐψώμιζον αὐτόν καὶ ἀπὸ τῆς δρόσου τοῦ οὐρανοῦ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐβάφη ἕως οὗ ἔγνω ὅτι κυριεύει ὁ θεὸς ὁ ὕψιστος τῆς βασιλείας τῶν ἀνθρώπων καὶ ᾧ ἂν δόξῃ δώσει αὐτήν (22) καὶ σὺ ὁ υἱὸς αὐτοῦ Βαλτασαρ οὐκ ἐταπείνωσας τὴν καρδίαν σου κατενώπιον οὗ πάντα ταῦτα ἔγνως (23) καὶ ἐπὶ τὸν κύριον θεὸν τοῦ οὐρανοῦ ὑψώθης καὶ τὰ σκεύη τοῦ οἴκου αὐτοῦ ἤνεγκαν ἐνώπιόν σου καὶ σὺ καὶ οἱ μεγιστᾶνές σου καὶ αἱ παλλακαί σου καὶ αἱ παράκοιτοί σου οἶνον ἐπίνετε ἐν αὐτοῖς καὶ τοὺς θεοὺς τοὺς χρυσοῦς καὶ ἀργυροῦς καὶ χαλκοῦς καὶ σιδηροῦς καὶ ξυλίνους καὶ λιθίνους οἳ οὐ βλέπουσιν καὶ οὐκ ἀκούουσιν καὶ οὐ γινώσκουσιν ᾔνεσας καὶ τὸν θεόν οὗ ἡ πνοή σου ἐν χειρὶ αὐτοῦ καὶ πᾶσαι αἱ ὁδοί σου αὐτὸν οὐκ ἐδόξασας (24) διὰ τοῦτο ἐκ προσώπου αὐτοῦ ἀπεστάλη ἀστράγαλος χειρὸς καὶ τὴν γραφὴν ταύτην ἐνέταξεν (25) καὶ αὕτη ἡ γραφὴ ἡ ἐντεταγμένη μανη θεκελ φαρες (26) τοῦτο τὸ σύγκριμα τοῦ ῥήματος μανη ἐμέτρησεν ὁ θεὸς τὴν βασιλείαν σου καὶ ἐπλήρωσεν αὐτήν (27) θεκελ ἐστάθη ἐν ζυγῷ καὶ εὑρέθη ὑστεροῦσα (28) φαρες διῄρηται ἡ βασιλεία σου καὶ ἐδόθη Μήδοις καὶ Πέρσαις (29) καὶ εἶπεν Βαλτασαρ καὶ ἐνέδυσαν τὸν Δανιηλ πορφύραν καὶ τὸν μανιάκην τὸν χρυσοῦν περιέθηκαν περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ ἐκήρυξεν περὶ αὐτοῦ εἶναι αὐτὸν ἄρχοντα τρίτον ἐν τῇ βασιλείᾳ (30) ἐν αὐτῇ τῇ νυκτὶ ἀναιρέθη Βαλτασαρ ὁ βασιλεὺς ὁ Χαλδαίων (6:1) καὶ Δαρεῖος ὁ Μῆδος παρέλαβεν τὴν βασιλείαν ὢν ἐτῶν ἑξήκοντα δύο

6

(2) καὶ ἤρεσεν ἐνώπιον Δαρείου καὶ κατέστησεν ἐπὶ τῆς βασιλείας σατράπας ἑκατὸν εἴκοσι τοῦ εἶναι αὐτοὺς ἐν ὅλῃ τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ (3) καὶ ἐπάνω αὐτῶν τακτικοὺς τρεῖς ὧν ἦν Δανιηλ εἷς ἐξ αὐτῶν τοῦ ἀποδιδόναι αὐτοῖς τοὺς σατράπας λόγον ὅπως ὁ βασιλεὺς μὴ ἐνοχλῆται (4) καὶ ἦν Δανιηλ ὑπὲρ αὐτούς ὅτι πνεῦμα περισσὸν ἐν αὐτῷ καὶ ὁ βασιλεὺς κατέστησεν αὐτὸν ἐφ’ ὅλης τῆς βασιλείας αὐτοῦ (5) καὶ οἱ τακτικοὶ καὶ οἱ σατράπαι ἐζήτουν πρόφασιν εὑρεῖν κατὰ Δανιηλ καὶ πᾶσαν πρόφασιν καὶ παράπτωμα καὶ ἀμβλάκημα οὐχ εὗρον κατ’ αὐτοῦ ὅτι πιστὸς ἦν (6) καὶ εἶπον οἱ τακτικοί οὐχ εὑρήσομεν κατὰ Δανιηλ πρόφασιν εἰ μὴ ἐν νομίμοις θεοῦ αὐτοῦ (7) τότε οἱ τακτικοὶ καὶ οἱ σατράπαι παρέστησαν τῷ βασιλεῖ καὶ εἶπαν αὐτῷ Δαρεῖε βασιλεῦ εἰς τοὺς αἰῶνας ζῆθι (8) συνεβουλεύσαντο πάντες οἱ ἐπὶ τῆς βασιλείας σου στρατηγοὶ καὶ σατράπαι ὕπατοι καὶ τοπάρχαι τοῦ στῆσαι στάσει βασιλικῇ καὶ ἐνισχῦσαι ὁρισμόν ὅπως ὃς ἂν αἰτήσῃ αἴτημα παρὰ παντὸς θεοῦ καὶ ἀνθρώπου ἕως ἡμερῶν τριάκοντα ἀλλ’ ἢ παρὰ σοῦ βασιλεῦ ἐμβληθήσεται εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόντων (9) νῦν οὖν βασιλεῦ στῆσον τὸν ὁρισμὸν καὶ ἔκθες γραφήν ὅπως μὴ ἀλλοιωθῇ τὸ δόγμα Μήδων καὶ Περσῶν (10) τότε ὁ βασιλεὺς Δαρεῖος ἐπέταξεν γραφῆναι τὸ δόγμα (11) καὶ Δανιηλ ἡνίκα ἔγνω ὅτι ἐνετάγη τὸ δόγμα εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ αἱ θυρίδες ἀνεῳγμέναι αὐτῷ ἐν τοῖς ὑπερῴοις αὐτοῦ κατέναντι Ιερουσαλημ καὶ καιροὺς τρεῖς τῆς ἡμέρας ἦν κάμπτων ἐπὶ τὰ γόνατα αὐτοῦ καὶ προσευχόμενος καὶ ἐξομολογούμενος ἐναντίον τοῦ θεοῦ αὐτοῦ καθὼς ἦν ποιῶν ἔμπροσθεν (12) τότε οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι παρετήρησαν καὶ εὗρον τὸν Δανιηλ ἀξιοῦντα καὶ δεόμενον τοῦ θεοῦ αὐτοῦ (13) καὶ προσελθόντες λέγουσιν τῷ βασιλεῖ βασιλεῦ οὐχ ὁρισμὸν ἔταξας ὅπως πᾶς ἄνθρωπος ὃς ἂν αἰτήσῃ παρὰ παντὸς θεοῦ καὶ ἀνθρώπου αἴτημα ἕως ἡμερῶν τριάκοντα ἀλλ’ ἢ παρὰ σοῦ βασιλεῦ ἐμβληθήσεται εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόντων καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς ἀληθινὸς ὁ λόγος καὶ τὸ δόγμα Μήδων καὶ Περσῶν οὐ παρελεύσεται (14) τότε ἀπεκρίθησαν καὶ λέγουσιν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως Δανιηλ ὁ ἀπὸ τῶν υἱῶν τῆς αἰχμαλωσίας τῆς Ιουδαίας οὐχ ὑπετάγη τῷ δόγματί σου περὶ τοῦ ὁρισμοῦ οὗ ἔταξας καὶ καιροὺς τρεῖς τῆς ἡμέρας αἰτεῖ παρὰ τοῦ θεοῦ αὐτοῦ τὰ αἰτήματα αὐτοῦ (15) τότε ὁ βασιλεύς ὡς τὸ ῥῆμα ἤκουσεν πολὺ ἐλυπήθη ἐπ’ αὐτῷ καὶ περὶ τοῦ Δανιηλ ἠγωνίσατο τοῦ ἐξελέσθαι αὐτὸν καὶ ἕως ἑσπέρας ἦν ἀγωνιζόμενος τοῦ ἐξελέσθαι αὐτόν (16) τότε οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι λέγουσιν τῷ βασιλεῖ γνῶθι βασιλεῦ ὅτι δόγμα Μήδοις καὶ Πέρσαις τοῦ πᾶν ὁρισμὸν καὶ στάσιν ἣν ἂν ὁ βασιλεὺς στήσῃ οὐ δεῖ παραλλάξαι (17) τότε ὁ βασιλεὺς εἶπεν καὶ ἤγαγον τὸν Δανιηλ καὶ ἐνέβαλον αὐτὸν εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόντων καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ Δανιηλ ὁ θεός σου ᾧ σὺ λατρεύεις ἐνδελεχῶς αὐτὸς ἐξελεῖταί σε (18) καὶ ἤνεγκαν λίθον καὶ ἐπέθηκαν ἐπὶ τὸ στόμα τοῦ λάκκου καὶ ἐσφραγίσατο ὁ βασιλεὺς ἐν τῷ δακτυλίῳ αὐτοῦ καὶ ἐν τῷ δακτυλίῳ τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ ὅπως μὴ ἀλλοιωθῇ πρᾶγμα ἐν τῷ Δανιηλ (19) καὶ ἀπῆλθεν ὁ βασιλεὺς εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ ἐκοιμήθη ἄδειπνος καὶ ἐδέσματα οὐκ εἰσήνεγκαν αὐτῷ καὶ ὁ ὕπνος ἀπέστη ἀπ’ αὐτοῦ καὶ ἀπέκλεισεν ὁ θεὸς τὰ στόματα τῶν λεόντων καὶ οὐ παρηνώχλησαν τῷ Δανιηλ (20) τότε ὁ βασιλεὺς ἀνέστη τὸ πρωὶ ἐν τῷ φωτὶ καὶ ἐν σπουδῇ ἦλθεν ἐπὶ τὸν λάκκον τῶν λεόντων (21) καὶ ἐν τῷ ἐγγίζειν αὐτὸν τῷ λάκκῳ ἐβόησεν φωνῇ ἰσχυρᾷ Δανιηλ ὁ δοῦλος τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος ὁ θεός σου ᾧ σὺ λατρεύεις ἐνδελεχῶς εἰ ἠδυνήθη ἐξελέσθαι σε ἐκ στόματος τῶν λεόντων (22) καὶ εἶπεν Δανιηλ τῷ βασιλεῖ βασιλεῦ εἰς τοὺς αἰῶνας ζῆθι (23) ὁ θεός μου ἀπέστειλεν τὸν ἄγγελον αὐτοῦ καὶ ἐνέφραξεν τὰ στόματα τῶν λεόντων καὶ οὐκ ἐλυμήναντό με ὅτι κατέναντι αὐτοῦ εὐθύτης ηὑρέθη μοι καὶ ἐνώπιον δὲ σοῦ βασιλεῦ παράπτωμα οὐκ ἐποίησα (24) τότε ὁ βασιλεὺς πολὺ ἠγαθύνθη ἐπ’ αὐτῷ καὶ τὸν Δανιηλ εἶπεν ἀνενέγκαι ἐκ τοῦ λάκκου καὶ ἀνηνέχθη Δανιηλ ἐκ τοῦ λάκκου καὶ πᾶσα διαφθορὰ οὐχ εὑρέθη ἐν αὐτῷ ὅτι ἐπίστευσεν ἐν τῷ θεῷ αὐτοῦ (25) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς καὶ ἠγάγοσαν τοὺς ἄνδρας τοὺς διαβαλόντας τὸν Δανιηλ καὶ εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόντων ἐνεβλήθησαν αὐτοὶ καὶ οἱ υἱοὶ αὐτῶν καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καὶ οὐκ ἔφθασαν εἰς τὸ ἔδαφος τοῦ λάκκου ἕως οὗ ἐκυρίευσαν αὐτῶν οἱ λέοντες καὶ πάντα τὰ ὀστᾶ αὐτῶν ἐλέπτυναν (26) τότε Δαρεῖος ὁ βασιλεὺς ἔγραψεν πᾶσι τοῖς λαοῖς φυλαῖς γλώσσαις τοῖς οἰκοῦσιν ἐν πάσῃ τῇ γῇ εἰρήνη ὑμῖν πληθυνθείη (27) ἐκ προσώπου μου ἐτέθη δόγμα τοῦ ἐν πάσῃ ἀρχῇ τῆς βασιλείας μου εἶναι τρέμοντας καὶ φοβουμένους ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ Δανιηλ ὅτι αὐτός ἐστιν θεὸς ζῶν καὶ μένων εἰς τοὺς αἰῶνας καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ οὐ διαφθαρήσεται καὶ ἡ κυριεία αὐτοῦ ἕως τέλους (28) ἀντιλαμβάνεται καὶ ῥύεται καὶ ποιεῖ σημεῖα καὶ τέρατα ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς ὅστις ἐξείλατο τὸν Δανιηλ ἐκ χειρὸς τῶν λεόντων (29) καὶ Δανιηλ κατεύθυνεν ἐν τῇ βασιλείᾳ Δαρείου καὶ ἐν τῇ βασιλείᾳ Κύρου τοῦ Πέρσου

7

(1) ἐν ἔτει πρώτῳ Βαλτασαρ βασιλέως Χαλδαίων Δανιηλ ἐνύπνιον εἶδεν καὶ αἱ ὁράσεις τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ ἐπὶ τῆς κοίτης αὐτοῦ καὶ τὸ ἐνύπνιον ἔγραψεν (2) ἐγὼ Δανιηλ ἐθεώρουν ἐν ὁράματί μου τῆς νυκτὸς καὶ ἰδοὺ οἱ τέσσαρες ἄνεμοι τοῦ οὐρανοῦ προσέβαλλον εἰς τὴν θάλασσαν τὴν μεγάλην (3) καὶ τέσσαρα θηρία μεγάλα ἀνέβαινον ἐκ τῆς θαλάσσης διαφέροντα ἀλλήλων (4) τὸ πρῶτον ὡσεὶ λέαινα καὶ πτερὰ αὐτῇ ὡσεὶ ἀετοῦ ἐθεώρουν ἕως οὗ ἐξετίλη τὰ πτερὰ αὐτῆς καὶ ἐξήρθη ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἐπὶ ποδῶν ἀνθρώπου ἐστάθη καὶ καρδία ἀνθρώπου ἐδόθη αὐτῇ (5) καὶ ἰδοὺ θηρίον δεύτερον ὅμοιον ἄρκῳ καὶ εἰς μέρος ἓν ἐστάθη καὶ τρία πλευρὰ ἐν τῷ στόματι αὐτῆς ἀνὰ μέσον τῶν ὀδόντων αὐτῆς καὶ οὕτως ἔλεγον αὐτῇ ἀνάστηθι φάγε σάρκας πολλάς (6) ὀπίσω τούτου ἐθεώρουν καὶ ἰδοὺ ἕτερον θηρίον ὡσεὶ πάρδαλις καὶ αὐτῇ πτερὰ τέσσαρα πετεινοῦ ὑπεράνω αὐτῆς καὶ τέσσαρες κεφαλαὶ τῷ θηρίῳ καὶ ἐξουσία ἐδόθη αὐτῇ (7) ὀπίσω τούτου ἐθεώρουν καὶ ἰδοὺ θηρίον τέταρτον φοβερὸν καὶ ἔκθαμβον καὶ ἰσχυρὸν περισσῶς καὶ οἱ ὀδόντες αὐτοῦ σιδηροῖ μεγάλοι ἐσθίον καὶ λεπτῦνον καὶ τὰ ἐπίλοιπα τοῖς ποσὶν αὐτοῦ συνεπάτει καὶ αὐτὸ διάφορον περισσῶς παρὰ πάντα τὰ θηρία τὰ ἔμπροσθεν αὐτοῦ καὶ κέρατα δέκα αὐτῷ (8) προσενόουν τοῖς κέρασιν αὐτοῦ καὶ ἰδοὺ κέρας ἕτερον μικρὸν ἀνέβη ἐν μέσῳ αὐτῶν καὶ τρία κέρατα τῶν ἔμπροσθεν αὐτοῦ ἐξερριζώθη ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ καὶ ἰδοὺ ὀφθαλμοὶ ὡσεὶ ὀφθαλμοὶ ἀνθρώπου ἐν τῷ κέρατι τούτῳ καὶ στόμα λαλοῦν μεγάλα (9) ἐθεώρουν ἕως ὅτου θρόνοι ἐτέθησαν καὶ παλαιὸς ἡμερῶν ἐκάθητο καὶ τὸ ἔνδυμα αὐτοῦ ὡσεὶ χιὼν λευκόν καὶ ἡ θρὶξ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ ὡσεὶ ἔριον καθαρόν ὁ θρόνος αὐτοῦ φλὸξ πυρός οἱ τροχοὶ αὐτοῦ πῦρ φλέγον (10) ποταμὸς πυρὸς εἷλκεν ἔμπροσθεν αὐτοῦ χίλιαι χιλιάδες ἐλειτούργουν αὐτῷ καὶ μύριαι μυριάδες παρειστήκεισαν αὐτῷ κριτήριον ἐκάθισεν καὶ βίβλοι ἠνεῴχθησαν (11) ἐθεώρουν τότε ἀπὸ φωνῆς τῶν λόγων τῶν μεγάλων ὧν τὸ κέρας ἐκεῖνο ἐλάλει ἕως ἀνῃρέθη τὸ θηρίον καὶ ἀπώλετο καὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐδόθη εἰς καῦσιν πυρός (12) καὶ τῶν λοιπῶν θηρίων ἡ ἀρχὴ μετεστάθη καὶ μακρότης ζωῆς ἐδόθη αὐτοῖς ἕως καιροῦ καὶ καιροῦ (13) ἐθεώρουν ἐν ὁράματι τῆς νυκτὸς καὶ ἰδοὺ μετὰ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ ὡς υἱὸς ἀνθρώπου ἐρχόμενος ἦν καὶ ἕως τοῦ παλαιοῦ τῶν ἡμερῶν ἔφθασεν καὶ ἐνώπιον αὐτοῦ προσηνέχθη (14) καὶ αὐτῷ ἐδόθη ἡ ἀρχὴ καὶ ἡ τιμὴ καὶ ἡ βασιλεία καὶ πάντες οἱ λαοί φυλαί γλῶσσαι αὐτῷ δουλεύσουσιν ἡ ἐξουσία αὐτοῦ ἐξουσία αἰώνιος ἥτις οὐ παρελεύσεται καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ οὐ διαφθαρήσεται (15) ἔφριξεν τὸ πνεῦμά μου ἐν τῇ ἕξει μου ἐγὼ Δανιηλ καὶ αἱ ὁράσεις τῆς κεφαλῆς μου ἐτάρασσόν με (16) καὶ προσῆλθον ἑνὶ τῶν ἑστηκότων καὶ τὴν ἀκρίβειαν ἐζήτουν παρ’ αὐτοῦ περὶ πάντων τούτων καὶ εἶπέν μοι τὴν ἀκρίβειαν καὶ τὴν σύγκρισιν τῶν λόγων ἐγνώρισέν μοι (17) ταῦτα τὰ θηρία τὰ μεγάλα τὰ τέσσαρα τέσσαρες βασιλεῖαι ἀναστήσονται ἐπὶ τῆς γῆς αἳ ἀρθήσονται (18) καὶ παραλήμψονται τὴν βασιλείαν ἅγιοι ὑψίστου καὶ καθέξουσιν αὐτὴν ἕως αἰῶνος τῶν αἰώνων (19) καὶ ἐζήτουν ἀκριβῶς περὶ τοῦ θηρίου τοῦ τετάρτου ὅτι ἦν διάφορον παρὰ πᾶν θηρίον φοβερὸν περισσῶς οἱ ὀδόντες αὐτοῦ σιδηροῖ καὶ οἱ ὄνυχες αὐτοῦ χαλκοῖ ἐσθίον καὶ λεπτῦνον καὶ τὰ ἐπίλοιπα τοῖς ποσὶν αὐτοῦ συνεπάτει (20) καὶ περὶ τῶν κεράτων αὐτοῦ τῶν δέκα τῶν ἐν τῇ κεφαλῇ αὐτοῦ καὶ τοῦ ἑτέρου τοῦ ἀναβάντος καὶ ἐκτινάξαντος τῶν προτέρων τρία κέρας ἐκεῖνο ᾧ οἱ ὀφθαλμοὶ καὶ στόμα λαλοῦν μεγάλα καὶ ἡ ὅρασις αὐτοῦ μείζων τῶν λοιπῶν (21) ἐθεώρουν καὶ τὸ κέρας ἐκεῖνο ἐποίει πόλεμον μετὰ τῶν ἁγίων καὶ ἴσχυσεν πρὸς αὐτούς (22) ἕως οὗ ἦλθεν ὁ παλαιὸς τῶν ἡμερῶν καὶ τὸ κρίμα ἔδωκεν ἁγίοις ὑψίστου καὶ ὁ καιρὸς ἔφθασεν καὶ τὴν βασιλείαν κατέσχον οἱ ἅγιοι (23) καὶ εἶπεν τὸ θηρίον τὸ τέταρτον βασιλεία τετάρτη ἔσται ἐν τῇ γῇ ἥτις ὑπερέξει πάσας τὰς βασιλείας καὶ καταφάγεται πᾶσαν τὴν γῆν καὶ συμπατήσει αὐτὴν καὶ κατακόψει (24) καὶ τὰ δέκα κέρατα αὐτοῦ δέκα βασιλεῖς ἀναστήσονται καὶ ὀπίσω αὐτῶν ἀναστήσεται ἕτερος ὃς ὑπεροίσει κακοῖς πάντας τοὺς ἔμπροσθεν καὶ τρεῖς βασιλεῖς ταπεινώσει (25) καὶ λόγους πρὸς τὸν ὕψιστον λαλήσει καὶ τοὺς ἁγίους ὑψίστου παλαιώσει καὶ ὑπονοήσει τοῦ ἀλλοιῶσαι καιροὺς καὶ νόμον καὶ δοθήσεται ἐν χειρὶ αὐτοῦ ἕως καιροῦ καὶ καιρῶν καὶ ἥμισυ καιροῦ (26) καὶ τὸ κριτήριον καθίσει καὶ τὴν ἀρχὴν μεταστήσουσιν τοῦ ἀφανίσαι καὶ τοῦ ἀπολέσαι ἕως τέλους (27) καὶ ἡ βασιλεία καὶ ἡ ἐξουσία καὶ ἡ μεγαλωσύνη τῶν βασιλέων τῶν ὑποκάτω παντὸς τοῦ οὐρανοῦ ἐδόθη ἁγίοις ὑψίστου καὶ ἡ βασιλεία αὐτοῦ βασιλεία αἰώνιος καὶ πᾶσαι αἱ ἀρχαὶ αὐτῷ δουλεύσουσιν καὶ ὑπακούσονται (28) ἕως ὧδε τὸ πέρας τοῦ λόγου ἐγὼ Δανιηλ ἐπὶ πολὺ οἱ διαλογισμοί μου συνετάρασσόν με καὶ ἡ μορφή μου ἠλλοιώθη ἐπ’ ἐμοί καὶ τὸ ῥῆμα ἐν τῇ καρδίᾳ μου συνετήρησα

8

(1) ἐν ἔτει τρίτῳ τῆς βασιλείας Βαλτασαρ τοῦ βασιλέως ὅρασις ὤφθη πρός με ἐγὼ Δανιηλ μετὰ τὴν ὀφθεῖσάν μοι τὴν ἀρχήν (2) καὶ ἤμην ἐν Σούσοις τῇ βάρει ἥ ἐστιν ἐν χώρᾳ Αιλαμ καὶ εἶδον ἐν ὁράματι καὶ ἤμην ἐπὶ τοῦ Ουβαλ (3) καὶ ἦρα τοὺς ὀφθαλμούς μου καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ κριὸς εἷς ἑστηκὼς πρὸ τοῦ Ουβαλ καὶ αὐτῷ κέρατα καὶ τὰ κέρατα ὑψηλά καὶ τὸ ἓν ὑψηλότερον τοῦ ἑτέρου καὶ τὸ ὑψηλὸν ἀνέβαινεν ἐπ’ ἐσχάτων (4) εἶδον τὸν κριὸν κερατίζοντα κατὰ θάλασσαν καὶ βορρᾶν καὶ νότον καὶ πάντα τὰ θηρία οὐ στήσονται ἐνώπιον αὐτοῦ καὶ οὐκ ἦν ὁ ἐξαιρούμενος ἐκ χειρὸς αὐτοῦ καὶ ἐποίησεν κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ καὶ ἐμεγαλύνθη (5) καὶ ἐγὼ ἤμην συνίων καὶ ἰδοὺ τράγος αἰγῶν ἤρχετο ἀπὸ λιβὸς ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς καὶ οὐκ ἦν ἁπτόμενος τῆς γῆς καὶ τῷ τράγῳ κέρας θεωρητὸν ἀνὰ μέσον τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ (6) καὶ ἦλθεν ἕως τοῦ κριοῦ τοῦ τὰ κέρατα ἔχοντος οὗ εἶδον ἑστῶτος ἐνώπιον τοῦ Ουβαλ καὶ ἔδραμεν πρὸς αὐτὸν ἐν ὁρμῇ τῆς ἰσχύος αὐτοῦ (7) καὶ εἶδον αὐτὸν φθάνοντα ἕως τοῦ κριοῦ καὶ ἐξηγριάνθη πρὸς αὐτὸν καὶ ἔπαισεν τὸν κριὸν καὶ συνέτριψεν ἀμφότερα τὰ κέρατα αὐτοῦ καὶ οὐκ ἦν ἰσχὺς τῷ κριῷ τοῦ στῆναι ἐνώπιον αὐτοῦ καὶ ἔρριψεν αὐτὸν ἐπὶ τὴν γῆν καὶ συνεπάτησεν αὐτόν καὶ οὐκ ἦν ὁ ἐξαιρούμενος τὸν κριὸν ἐκ χειρὸς αὐτοῦ (8) καὶ ὁ τράγος τῶν αἰγῶν ἐμεγαλύνθη ἕως σφόδρα καὶ ἐν τῷ ἰσχῦσαι αὐτὸν συνετρίβη τὸ κέρας αὐτοῦ τὸ μέγα καὶ ἀνέβη κέρατα τέσσαρα ὑποκάτω αὐτοῦ εἰς τοὺς τέσσαρας ἀνέμους τοῦ οὐρανοῦ (9) καὶ ἐκ τοῦ ἑνὸς αὐτῶν ἐξῆλθεν κέρας ἓν ἰσχυρὸν καὶ ἐμεγαλύνθη περισσῶς πρὸς τὸν νότον καὶ πρὸς ἀνατολὴν καὶ πρὸς τὴν δύναμιν (10) ἐμεγαλύνθη ἕως τῆς δυνάμεως τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τὴν γῆν ἀπὸ τῆς δυνάμεως τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἀπὸ τῶν ἄστρων καὶ συνεπάτησεν αὐτά (11) καὶ ἕως οὗ ὁ ἀρχιστράτηγος ῥύσηται τὴν αἰχμαλωσίαν καὶ δι’ αὐτὸν θυσία ἐρράχθη καὶ ἐγενήθη καὶ κατευοδώθη αὐτῷ καὶ τὸ ἅγιον ἐρημωθήσεται (12) καὶ ἐδόθη ἐπὶ τὴν θυσίαν ἁμαρτία καὶ ἐρρίφη χαμαὶ ἡ δικαιοσύνη καὶ ἐποίησεν καὶ εὐοδώθη (13) καὶ ἤκουσα ἑνὸς ἁγίου λαλοῦντος καὶ εἶπεν εἷς ἅγιος τῷ φελμουνι τῷ λαλοῦντι ἕως πότε ἡ ὅρασις στήσεται ἡ θυσία ἡ ἀρθεῖσα καὶ ἡ ἁμαρτία ἐρημώσεως ἡ δοθεῖσα καὶ τὸ ἅγιον καὶ ἡ δύναμις συμπατηθήσεται (14) καὶ εἶπεν αὐτῷ ἕως ἑσπέρας καὶ πρωὶ ἡμέραι δισχίλιαι καὶ τριακόσιαι καὶ καθαρισθήσεται τὸ ἅγιον (15) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἰδεῖν με ἐγὼ Δανιηλ τὴν ὅρασιν καὶ ἐζήτουν σύνεσιν καὶ ἰδοὺ ἔστη ἐνώπιον ἐμοῦ ὡς ὅρασις ἀνδρός (16) καὶ ἤκουσα φωνὴν ἀνδρὸς ἀνὰ μέσον τοῦ Ουβαλ καὶ ἐκάλεσεν καὶ εἶπεν Γαβριηλ συνέτισον ἐκεῖνον τὴν ὅρασιν (17) καὶ ἦλθεν καὶ ἔστη ἐχόμενος τῆς στάσεώς μου καὶ ἐν τῷ ἐλθεῖν αὐτὸν ἐθαμβήθην καὶ πίπτω ἐπὶ πρόσωπόν μου καὶ εἶπεν πρός με σύνες υἱὲ ἀνθρώπου ἔτι γὰρ εἰς καιροῦ πέρας ἡ ὅρασις (18) καὶ ἐν τῷ λαλεῖν αὐτὸν μετ’ ἐμοῦ πίπτω ἐπὶ πρόσωπόν μου ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ἥψατό μου καὶ ἔστησέν με ἐπὶ πόδας (19) καὶ εἶπεν ἰδοὺ ἐγὼ γνωρίζω σοι τὰ ἐσόμενα ἐπ’ ἐσχάτων τῆς ὀργῆς ἔτι γὰρ εἰς καιροῦ πέρας ἡ ὅρασις (20) ὁ κριός ὃν εἶδες ὁ ἔχων τὰ κέρατα βασιλεὺς Μήδων καὶ Περσῶν (21) καὶ ὁ τράγος τῶν αἰγῶν βασιλεὺς Ἑλλήνων καὶ τὸ κέρας τὸ μέγα ὃ ἦν ἀνὰ μέσον τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ αὐτός ἐστιν ὁ βασιλεὺς ὁ πρῶτος (22) καὶ τοῦ συντριβέντος οὗ ἔστησαν τέσσαρα ὑποκάτω κέρατα τέσσαρες βασιλεῖς ἐκ τοῦ ἔθνους αὐτοῦ ἀναστήσονται καὶ οὐκ ἐν τῇ ἰσχύι αὐτοῦ (23) καὶ ἐπ’ ἐσχάτων τῆς βασιλείας αὐτῶν πληρουμένων τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν ἀναστήσεται βασιλεὺς ἀναιδὴς προσώπῳ καὶ συνίων προβλήματα (24) καὶ κραταιὰ ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ καὶ οὐκ ἐν τῇ ἰσχύι αὐτοῦ καὶ θαυμαστὰ διαφθερεῖ καὶ κατευθυνεῖ καὶ ποιήσει καὶ διαφθερεῖ ἰσχυροὺς καὶ λαὸν ἅγιον (25) καὶ ὁ ζυγὸς τοῦ κλοιοῦ αὐτοῦ κατευθυνεῖ δόλος ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ καὶ ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ μεγαλυνθήσεται καὶ δόλῳ διαφθερεῖ πολλοὺς καὶ ἐπὶ ἀπωλείας πολλῶν στήσεται καὶ ὡς ᾠὰ χειρὶ συντρίψει (26) καὶ ἡ ὅρασις τῆς ἑσπέρας καὶ τῆς πρωίας τῆς ῥηθείσης ἀληθής ἐστιν καὶ σὺ σφράγισον τὴν ὅρασιν ὅτι εἰς ἡμέρας πολλάς (27) καὶ ἐγὼ Δανιηλ ἐκοιμήθην καὶ ἐμαλακίσθην ἡμέρας καὶ ἀνέστην καὶ ἐποίουν τὰ ἔργα τοῦ βασιλέως καὶ ἐθαύμαζον τὴν ὅρασιν καὶ οὐκ ἦν ὁ συνίων

9

(1) ἐν τῷ πρώτῳ ἔτει Δαρείου τοῦ υἱοῦ Ασουηρου ἀπὸ τοῦ σπέρματος τῶν Μήδων ὃς ἐβασίλευσεν ἐπὶ βασιλείαν Χαλδαίων (2) ἐν ἔτει ἑνὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἐγὼ Δανιηλ συνῆκα ἐν ταῖς βύβλοις τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐτῶν ὃς ἐγενήθη λόγος κυρίου πρὸς Ιερεμιαν τὸν προφήτην εἰς συμπλήρωσιν ἐρημώσεως Ιερουσαλημ ἑβδομήκοντα ἔτη (3) καὶ ἔδωκα τὸ πρόσωπόν μου πρὸς κύριον τὸν θεὸν τοῦ ἐκζητῆσαι προσευχὴν καὶ δεήσεις ἐν νηστείαις καὶ σάκκῳ καὶ σποδῷ (4) καὶ προσηυξάμην πρὸς κύριον τὸν θεόν μου καὶ ἐξωμολογησάμην καὶ εἶπα κύριε ὁ θεὸς ὁ μέγας καὶ θαυμαστὸς ὁ φυλάσσων τὴν διαθήκην σου καὶ τὸ ἔλεος τοῖς ἀγαπῶσίν σε καὶ τοῖς φυλάσσουσιν τὰς ἐντολάς σου (5) ἡμάρτομεν ἠδικήσαμεν ἠνομήσαμεν καὶ ἀπέστημεν καὶ ἐξεκλίναμεν ἀπὸ τῶν ἐντολῶν σου καὶ ἀπὸ τῶν κριμάτων σου (6) καὶ οὐκ εἰσηκούσαμεν τῶν δούλων σου τῶν προφητῶν οἳ ἐλάλουν ἐν τῷ ὀνόματί σου πρὸς τοὺς βασιλεῖς ἡμῶν καὶ ἄρχοντας ἡμῶν καὶ πατέρας ἡμῶν καὶ πρὸς πάντα τὸν λαὸν τῆς γῆς (7) σοί κύριε ἡ δικαιοσύνη καὶ ἡμῖν ἡ αἰσχύνη τοῦ προσώπου ὡς ἡ ἡμέρα αὕτη ἀνδρὶ Ιουδα καὶ τοῖς ἐνοικοῦσιν ἐν Ιερουσαλημ καὶ παντὶ Ισραηλ τοῖς ἐγγὺς καὶ τοῖς μακρὰν ἐν πάσῃ τῇ γῇ οὗ διέσπειρας αὐτοὺς ἐκεῖ ἐν ἀθεσίᾳ αὐτῶν ᾗ ἠθέτησαν ἐν σοί (8) κύριε ἡμῖν ἡ αἰσχύνη τοῦ προσώπου καὶ τοῖς βασιλεῦσιν ἡμῶν καὶ τοῖς ἄρχουσιν ἡμῶν καὶ τοῖς πατράσιν ἡμῶν οἵτινες ἡμάρτομέν σοι (9) τῷ κυρίῳ θεῷ ἡμῶν οἱ οἰκτιρμοὶ καὶ οἱ ἱλασμοί ὅτι ἀπέστημεν (10) καὶ οὐκ εἰσηκούσαμεν τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ ἡμῶν πορεύεσθαι ἐν τοῖς νόμοις αὐτοῦ οἷς ἔδωκεν κατὰ πρόσωπον ἡμῶν ἐν χερσὶν τῶν δούλων αὐτοῦ τῶν προφητῶν (11) καὶ πᾶς Ισραηλ παρέβησαν τὸν νόμον σου καὶ ἐξέκλιναν τοῦ μὴ ἀκοῦσαι τῆς φωνῆς σου καὶ ἐπῆλθεν ἐφ’ ἡμᾶς ἡ κατάρα καὶ ὁ ὅρκος ὁ γεγραμμένος ἐν νόμῳ Μωυσέως δούλου τοῦ θεοῦ ὅτι ἡμάρτομεν αὐτῷ (12) καὶ ἔστησεν τοὺς λόγους αὐτοῦ οὓς ἐλάλησεν ἐφ’ ἡμᾶς καὶ ἐπὶ τοὺς κριτὰς ἡμῶν οἳ ἔκρινον ἡμᾶς ἐπαγαγεῖν ἐφ’ ἡμᾶς κακὰ μεγάλα οἷα οὐ γέγονεν ὑποκάτω παντὸς τοῦ οὐρανοῦ κατὰ τὰ γενόμενα ἐν Ιερουσαλημ (13) καθὼς γέγραπται ἐν τῷ νόμῳ Μωυσῆ πάντα τὰ κακὰ ταῦτα ἦλθεν ἐφ’ ἡμᾶς καὶ οὐκ ἐδεήθημεν τοῦ προσώπου κυρίου τοῦ θεοῦ ἡμῶν ἀποστρέψαι ἀπὸ τῶν ἀδικιῶν ἡμῶν καὶ τοῦ συνιέναι ἐν πάσῃ ἀληθείᾳ σου (14) καὶ ἐγρηγόρησεν κύριος καὶ ἐπήγαγεν αὐτὰ ἐφ’ ἡμᾶς ὅτι δίκαιος κύριος ὁ θεὸς ἡμῶν ἐπὶ πᾶσαν τὴν ποίησιν αὐτοῦ ἣν ἐποίησεν καὶ οὐκ εἰσηκούσαμεν τῆς φωνῆς αὐτοῦ (15) καὶ νῦν κύριε ὁ θεὸς ἡμῶν ὃς ἐξήγαγες τὸν λαόν σου ἐκ γῆς Αἰγύπτου ἐν χειρὶ κραταιᾷ καὶ ἐποίησας σεαυτῷ ὄνομα ὡς ἡ ἡμέρα αὕτη ἡμάρτομεν ἠνομήσαμεν (16) κύριε ἐν πάσῃ ἐλεημοσύνῃ σου ἀποστραφήτω δὴ ὁ θυμός σου καὶ ἡ ὀργή σου ἀπὸ τῆς πόλεώς σου Ιερουσαλημ ὄρους ἁγίου σου ὅτι ἡμάρτομεν καὶ ἐν ταῖς ἀδικίαις ἡμῶν καὶ τῶν πατέρων ἡμῶν Ιερουσαλημ καὶ ὁ λαός σου εἰς ὀνειδισμὸν ἐγένετο ἐν πᾶσιν τοῖς περικύκλῳ ἡμῶν (17) καὶ νῦν εἰσάκουσον κύριε ὁ θεὸς ἡμῶν τῆς προσευχῆς τοῦ δούλου σου καὶ τῶν δεήσεων αὐτοῦ καὶ ἐπίφανον τὸ πρόσωπόν σου ἐπὶ τὸ ἁγίασμά σου τὸ ἔρημον ἕνεκέν σου κύριε (18) κλῖνον ὁ θεός μου τὸ οὖς σου καὶ ἄκουσον ἄνοιξον τοὺς ὀφθαλμούς σου καὶ ἰδὲ τὸν ἀφανισμὸν ἡμῶν καὶ τῆς πόλεώς σου ἐφ’ ἧς ἐπικέκληται τὸ ὄνομά σου ἐπ’ αὐτῆς ὅτι οὐκ ἐπὶ ταῖς δικαιοσύναις ἡμῶν ἡμεῖς ῥιπτοῦμεν τὸν οἰκτιρμὸν ἡμῶν ἐνώπιόν σου ἀλλ’ ἐπὶ τοὺς οἰκτιρμούς σου τοὺς πολλούς (19) κύριε εἰσάκουσον κύριε ἱλάσθητι κύριε πρόσχες καὶ ποίησον μὴ χρονίσῃς ἕνεκέν σου ὁ θεός μου ὅτι τὸ ὄνομά σου ἐπικέκληται ἐπὶ τὴν πόλιν σου καὶ ἐπὶ τὸν λαόν σου (20) καὶ ἔτι ἐμοῦ λαλοῦντος καὶ προσευχομένου καὶ ἐξαγορεύοντος τὰς ἁμαρτίας μου καὶ τὰς ἁμαρτίας τοῦ λαοῦ μου Ισραηλ καὶ ῥιπτοῦντος τὸν ἔλεόν μου ἐναντίον κυρίου τοῦ θεοῦ μου περὶ τοῦ ὄρους τοῦ ἁγίου τοῦ θεοῦ μου (21) καὶ ἔτι ἐμοῦ λαλοῦντος ἐν τῇ προσευχῇ καὶ ἰδοὺ ὁ ἀνὴρ Γαβριηλ ὃν εἶδον ἐν τῇ ὁράσει ἐν τῇ ἀρχῇ πετόμενος καὶ ἥψατό μου ὡσεὶ ὥραν θυσίας ἑσπερινῆς (22) καὶ συνέτισέν με καὶ ἐλάλησεν μετ’ ἐμοῦ καὶ εἶπεν Δανιηλ νῦν ἐξῆλθον συμβιβάσαι σε σύνεσιν (23) ἐν ἀρχῇ τῆς δεήσεώς σου ἐξῆλθεν λόγος καὶ ἐγὼ ἦλθον τοῦ ἀναγγεῖλαί σοι ὅτι ἀνὴρ ἐπιθυμιῶν σὺ εἶ καὶ ἐννοήθητι ἐν τῷ ῥήματι καὶ σύνες ἐν τῇ ὀπτασίᾳ (24) ἑβδομήκοντα ἑβδομάδες συνετμήθησαν ἐπὶ τὸν λαόν σου καὶ ἐπὶ τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν σου τοῦ συντελεσθῆναι ἁμαρτίαν καὶ τοῦ σφραγίσαι ἁμαρτίας καὶ ἀπαλεῖψαι τὰς ἀνομίας καὶ τοῦ ἐξιλάσασθαι ἀδικίας καὶ τοῦ ἀγαγεῖν δικαιοσύνην αἰώνιον καὶ τοῦ σφραγίσαι ὅρασιν καὶ προφήτην καὶ τοῦ χρῖσαι ἅγιον ἁγίων (25) καὶ γνώσῃ καὶ συνήσεις ἀπὸ ἐξόδου λόγου τοῦ ἀποκριθῆναι καὶ τοῦ οἰκοδομῆσαι Ιερουσαλημ ἕως χριστοῦ ἡγουμένου ἑβδομάδες ἑπτὰ καὶ ἑβδομάδες ἑξήκοντα δύο καὶ ἐπιστρέψει καὶ οἰκοδομηθήσεται πλατεῖα καὶ τεῖχος καὶ ἐκκενωθήσονται οἱ καιροί (26) καὶ μετὰ τὰς ἑβδομάδας τὰς ἑξήκοντα δύο ἐξολεθρευθήσεται χρῖσμα καὶ κρίμα οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ καὶ τὴν πόλιν καὶ τὸ ἅγιον διαφθερεῖ σὺν τῷ ἡγουμένῳ τῷ ἐρχομένῳ καὶ ἐκκοπήσονται ἐν κατακλυσμῷ καὶ ἕως τέλους πολέμου συντετμημένου τάξει ἀφανισμοῖς (27) καὶ δυναμώσει διαθήκην πολλοῖς ἑβδομὰς μία καὶ ἐν τῷ ἡμίσει τῆς ἑβδομάδος ἀρθήσεταί μου θυσία καὶ σπονδή καὶ ἐπὶ τὸ ἱερὸν βδέλυγμα τῶν ἐρημώσεων καὶ ἕως συντελείας καιροῦ συντέλεια δοθήσεται ἐπὶ τὴν ἐρήμωσιν

10

(1) ἐν ἔτει τρίτῳ Κύρου βασιλέως Περσῶν λόγος ἀπεκαλύφθη τῷ Δανιηλ οὗ τὸ ὄνομα ἐπεκλήθη Βαλτασαρ καὶ ἀληθινὸς ὁ λόγος καὶ δύναμις μεγάλη καὶ σύνεσις ἐδόθη αὐτῷ ἐν τῇ ὀπτασίᾳ (2) ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐγὼ Δανιηλ ἤμην πενθῶν τρεῖς ἑβδομάδας ἡμερῶν (3) ἄρτον ἐπιθυμιῶν οὐκ ἔφαγον καὶ κρέας καὶ οἶνος οὐκ εἰσῆλθεν εἰς τὸ στόμα μου καὶ ἄλειμμα οὐκ ἠλειψάμην ἕως πληρώσεως τριῶν ἑβδομάδων ἡμερῶν (4) ἐν ἡμέρᾳ εἰκοστῇ καὶ τετάρτῃ τοῦ μηνὸς τοῦ πρώτου καὶ ἐγὼ ἤμην ἐχόμενα τοῦ ποταμοῦ τοῦ μεγάλου αὐτός ἐστιν Εδδεκελ (5) καὶ ἦρα τοὺς ὀφθαλμούς μου καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ εἷς ἐνδεδυμένος βαδδιν καὶ ἡ ὀσφὺς αὐτοῦ περιεζωσμένη ἐν χρυσίῳ Ωφαζ (6) καὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ ὡσεὶ θαρσις καὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡσεὶ ὅρασις ἀστραπῆς καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ὡσεὶ λαμπάδες πυρός καὶ οἱ βραχίονες αὐτοῦ καὶ τὰ σκέλη ὡς ὅρασις χαλκοῦ στίλβοντος καὶ ἡ φωνὴ τῶν λόγων αὐτοῦ ὡς φωνὴ ὄχλου (7) καὶ εἶδον ἐγὼ Δανιηλ μόνος τὴν ὀπτασίαν καὶ οἱ ἄνδρες οἱ μετ’ ἐμοῦ οὐκ εἶδον τὴν ὀπτασίαν ἀλλ’ ἢ ἔκστασις μεγάλη ἐπέπεσεν ἐπ’ αὐτούς καὶ ἔφυγον ἐν φόβῳ (8) καὶ ἐγὼ ὑπελείφθην μόνος καὶ εἶδον τὴν ὀπτασίαν τὴν μεγάλην ταύτην καὶ οὐχ ὑπελείφθη ἐν ἐμοὶ ἰσχύς καὶ ἡ δόξα μου μετεστράφη εἰς διαφθοράν καὶ οὐκ ἐκράτησα ἰσχύος (9) καὶ ἤκουσα τὴν φωνὴν τῶν λόγων αὐτοῦ καὶ ἐν τῷ ἀκοῦσαί με αὐτοῦ ἤμην κατανενυγμένος καὶ τὸ πρόσωπόν μου ἐπὶ τὴν γῆν (10) καὶ ἰδοὺ χεὶρ ἁπτομένη μου καὶ ἤγειρέν με ἐπὶ τὰ γόνατά μου (11) καὶ εἶπεν πρός με Δανιηλ ἀνὴρ ἐπιθυμιῶν σύνες ἐν τοῖς λόγοις οἷς ἐγὼ λαλῶ πρὸς σέ καὶ στῆθι ἐπὶ τῇ στάσει σου ὅτι νῦν ἀπεστάλην πρὸς σέ καὶ ἐν τῷ λαλῆσαι αὐτὸν πρός με τὸν λόγον τοῦτον ἀνέστην ἔντρομος (12) καὶ εἶπεν πρός με μὴ φοβοῦ Δανιηλ ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἧς ἔδωκας τὴν καρδίαν σου τοῦ συνιέναι καὶ κακωθῆναι ἐναντίον τοῦ θεοῦ σου ἠκούσθησαν οἱ λόγοι σου καὶ ἐγὼ ἦλθον ἐν τοῖς λόγοις σου (13) καὶ ὁ ἄρχων βασιλείας Περσῶν εἱστήκει ἐξ ἐναντίας μου εἴκοσι καὶ μίαν ἡμέραν καὶ ἰδοὺ Μιχαηλ εἷς τῶν ἀρχόντων τῶν πρώτων ἦλθεν βοηθῆσαί μοι καὶ αὐτὸν κατέλιπον ἐκεῖ μετὰ τοῦ ἄρχοντος βασιλείας Περσῶν (14) καὶ ἦλθον συνετίσαι σε ὅσα ἀπαντήσεται τῷ λαῷ σου ἐπ’ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν ὅτι ἔτι ἡ ὅρασις εἰς ἡμέρας (15) καὶ ἐν τῷ λαλῆσαι αὐτὸν μετ’ ἐμοῦ κατὰ τοὺς λόγους τούτους ἔδωκα τὸ πρόσωπόν μου ἐπὶ τὴν γῆν καὶ κατενύγην (16) καὶ ἰδοὺ ὡς ὁμοίωσις υἱοῦ ἀνθρώπου ἥψατο τῶν χειλέων μου καὶ ἤνοιξα τὸ στόμα μου καὶ ἐλάλησα καὶ εἶπα πρὸς τὸν ἑστῶτα ἐναντίον ἐμοῦ κύριε ἐν τῇ ὀπτασίᾳ σου ἐστράφη τὰ ἐντός μου ἐν ἐμοί καὶ οὐκ ἔσχον ἰσχύν (17) καὶ πῶς δυνήσεται ὁ παῖς σου κύριε λαλῆσαι μετὰ τοῦ κυρίου μου τούτου καὶ ἐγὼ ἀπὸ τοῦ νῦν οὐ στήσεται ἐν ἐμοὶ ἰσχύς καὶ πνοὴ οὐχ ὑπελείφθη ἐν ἐμοί (18) καὶ προσέθετο καὶ ἥψατό μου ὡς ὅρασις ἀνθρώπου καὶ ἐνίσχυσέν με (19) καὶ εἶπέν μοι μὴ φοβοῦ ἀνὴρ ἐπιθυμιῶν εἰρήνη σοι ἀνδρίζου καὶ ἴσχυε καὶ ἐν τῷ λαλῆσαι αὐτὸν μετ’ ἐμοῦ ἴσχυσα καὶ εἶπα λαλείτω ὁ κύριός μου ὅτι ἐνίσχυσάς με (20) καὶ εἶπεν εἰ οἶδας ἵνα τί ἦλθον πρὸς σέ καὶ νῦν ἐπιστρέψω τοῦ πολεμῆσαι μετὰ ἄρχοντος Περσῶν καὶ ἐγὼ ἐξεπορευόμην καὶ ὁ ἄρχων τῶν Ἑλλήνων ἤρχετο (21) ἀλλ’ ἢ ἀναγγελῶ σοι τὸ ἐντεταγμένον ἐν γραφῇ ἀληθείας καὶ οὐκ ἔστιν εἷς ἀντεχόμενος μετ’ ἐμοῦ περὶ τούτων ἀλλ’ ἢ Μιχαηλ ὁ ἄρχων ὑμῶν

11

(1) καὶ ἐγὼ ἐν ἔτει πρώτῳ Κύρου ἔστην εἰς κράτος καὶ ἰσχύν (2) καὶ νῦν ἀλήθειαν ἀναγγελῶ σοι ἰδοὺ ἔτι τρεῖς βασιλεῖς ἀναστήσονται ἐν τῇ Περσίδι καὶ ὁ τέταρτος πλουτήσει πλοῦτον μέγαν παρὰ πάντας καὶ μετὰ τὸ κρατῆσαι αὐτὸν τοῦ πλούτου αὐτοῦ ἐπαναστήσεται πάσαις βασιλείαις Ἑλλήνων (3) καὶ ἀναστήσεται βασιλεὺς δυνατὸς καὶ κυριεύσει κυριείας πολλῆς καὶ ποιήσει κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ (4) καὶ ὡς ἂν στῇ ἡ βασιλεία αὐτοῦ συντριβήσεται καὶ διαιρεθήσεται εἰς τοὺς τέσσαρας ἀνέμους τοῦ οὐρανοῦ καὶ οὐκ εἰς τὰ ἔσχατα αὐτοῦ οὐδὲ κατὰ τὴν κυριείαν αὐτοῦ ἣν ἐκυρίευσεν ὅτι ἐκτιλήσεται ἡ βασιλεία αὐτοῦ καὶ ἑτέροις ἐκτὸς τούτων (5) καὶ ἐνισχύσει ὁ βασιλεὺς τοῦ νότου καὶ εἷς τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ ἐνισχύσει ἐπ’ αὐτὸν καὶ κυριεύσει κυριείαν πολλὴν ἐπ’ ἐξουσίας αὐτοῦ (6) καὶ μετὰ τὰ ἔτη αὐτοῦ συμμειγήσονται καὶ θυγάτηρ βασιλέως τοῦ νότου εἰσελεύσεται πρὸς βασιλέα τοῦ βορρᾶ τοῦ ποιῆσαι συνθήκας μετ’ αὐτοῦ καὶ οὐ κρατήσει ἰσχύος βραχίονος καὶ οὐ στήσεται τὸ σπέρμα αὐτοῦ καὶ παραδοθήσεται αὐτὴ καὶ οἱ φέροντες αὐτὴν καὶ ἡ νεᾶνις καὶ ὁ κατισχύων αὐτὴν ἐν τοῖς καιροῖς (7) καὶ στήσεται ἐκ τοῦ ἄνθους τῆς ῥίζης αὐτῆς τῆς ἑτοιμασίας αὐτοῦ καὶ ἥξει πρὸς τὴν δύναμιν καὶ εἰσελεύσεται εἰς τὰ ὑποστηρίγματα τοῦ βασιλέως τοῦ βορρᾶ καὶ ποιήσει ἐν αὐτοῖς καὶ κατισχύσει (8) καί γε τοὺς θεοὺς αὐτῶν μετὰ τῶν χωνευτῶν αὐτῶν πᾶν σκεῦος ἐπιθυμητὸν αὐτῶν ἀργυρίου καὶ χρυσίου μετὰ αἰχμαλωσίας οἴσει εἰς Αἴγυπτον καὶ αὐτὸς στήσεται ὑπὲρ βασιλέα τοῦ βορρᾶ (9) καὶ εἰσελεύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ βασιλέως τοῦ νότου καὶ ἀναστρέψει εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ (10) καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ συνάξουσιν ὄχλον δυνάμεων πολλῶν καὶ ἐλεύσεται ἐρχόμενος καὶ κατακλύζων καὶ παρελεύσεται καὶ καθίεται καὶ συμπροσπλακήσεται ἕως τῆς ἰσχύος αὐτοῦ (11) καὶ ἀγριανθήσεται βασιλεὺς τοῦ νότου καὶ ἐξελεύσεται καὶ πολεμήσει μετὰ βασιλέως τοῦ βορρᾶ καὶ στήσει ὄχλον πολύν καὶ παραδοθήσεται ὁ ὄχλος ἐν χειρὶ αὐτοῦ (12) καὶ λήμψεται τὸν ὄχλον καὶ ὑψωθήσεται ἡ καρδία αὐτοῦ καὶ καταβαλεῖ μυριάδας καὶ οὐ κατισχύσει (13) καὶ ἐπιστρέψει βασιλεὺς τοῦ βορρᾶ καὶ ἄξει ὄχλον πολὺν ὑπὲρ τὸν πρότερον καὶ εἰς τὸ τέλος τῶν καιρῶν ἐνιαυτῶν ἐπελεύσεται εἰσόδια ἐν δυνάμει μεγάλῃ καὶ ἐν ὑπάρξει πολλῇ (14) καὶ ἐν τοῖς καιροῖς ἐκείνοις πολλοὶ ἐπαναστήσονται ἐπὶ βασιλέα τοῦ νότου καὶ οἱ υἱοὶ τῶν λοιμῶν τοῦ λαοῦ σου ἐπαρθήσονται τοῦ στῆσαι ὅρασιν καὶ ἀσθενήσουσιν (15) καὶ εἰσελεύσεται βασιλεὺς τοῦ βορρᾶ καὶ ἐκχεεῖ πρόσχωμα καὶ συλλήμψεται πόλεις ὀχυράς καὶ οἱ βραχίονες τοῦ βασιλέως τοῦ νότου οὐ στήσονται καὶ ἀναστήσονται οἱ ἐκλεκτοὶ αὐτοῦ καὶ οὐκ ἔσται ἰσχὺς τοῦ στῆναι (16) καὶ ποιήσει ὁ εἰσπορευόμενος πρὸς αὐτὸν κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ καὶ οὐκ ἔστιν ἑστὼς κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ στήσεται ἐν γῇ τοῦ σαβι καὶ συντελεσθήσεται ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ (17) καὶ τάξει τὸ πρόσωπον αὐτοῦ εἰσελθεῖν ἐν ἰσχύι πάσης τῆς βασιλείας αὐτοῦ καὶ εὐθεῖα πάντα μετ’ αὐτοῦ ποιήσει καὶ θυγατέρα τῶν γυναικῶν δώσει αὐτῷ τοῦ διαφθεῖραι αὐτήν καὶ οὐ μὴ παραμείνῃ καὶ οὐκ αὐτῷ ἔσται (18) καὶ ἐπιστρέψει τὸ πρόσωπον αὐτοῦ εἰς τὰς νήσους καὶ συλλήμψεται πολλὰς καὶ καταπαύσει ἄρχοντας ὀνειδισμοῦ αὐτῶν πλὴν ὀνειδισμὸς αὐτοῦ ἐπιστρέψει αὐτῷ (19) καὶ ἐπιστρέψει τὸ πρόσωπον αὐτοῦ εἰς τὴν ἰσχὺν τῆς γῆς αὐτοῦ καὶ ἀσθενήσει καὶ πεσεῖται καὶ οὐχ εὑρεθήσεται (20) καὶ ἀναστήσεται ἐκ τῆς ῥίζης αὐτοῦ φυτὸν βασιλείας ἐπὶ τὴν ἑτοιμασίαν αὐτοῦ παραβιβάζων πράσσων δόξαν βασιλείας καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις συντριβήσεται καὶ οὐκ ἐν προσώποις οὐδὲ ἐν πολέμῳ (21) στήσεται ἐπὶ τὴν ἑτοιμασίαν αὐτοῦ ἐξουδενώθη καὶ οὐκ ἔδωκαν ἐπ’ αὐτὸν δόξαν βασιλείας καὶ ἥξει ἐν εὐθηνίᾳ καὶ κατισχύσει βασιλείας ἐν ὀλισθρήμασιν (22) καὶ βραχίονες τοῦ κατακλύζοντος κατακλυσθήσονται ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ καὶ συντριβήσονται καὶ ἡγούμενος διαθήκης (23) καὶ ἀπὸ τῶν συναναμείξεων πρὸς αὐτὸν ποιήσει δόλον καὶ ἀναβήσεται καὶ ὑπερισχύσει αὐτοῦ ἐν ὀλίγῳ ἔθνει (24) καὶ ἐν εὐθηνίᾳ καὶ ἐν πίοσιν χώραις ἥξει καὶ ποιήσει ἃ οὐκ ἐποίησαν οἱ πατέρες αὐτοῦ καὶ οἱ πατέρες τῶν πατέρων αὐτοῦ προνομὴν καὶ σκῦλα καὶ ὕπαρξιν αὐτοῖς διασκορπιεῖ καὶ ἐπ’ Αἴγυπτον λογιεῖται λογισμοὺς αὐτοῦ καὶ ἕως καιροῦ (25) καὶ ἐξεγερθήσεται ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ ἐπὶ βασιλέα τοῦ νότου ἐν δυνάμει μεγάλῃ καὶ ὁ βασιλεὺς τοῦ νότου συνάψει πόλεμον ἐν δυνάμει μεγάλῃ καὶ ἰσχυρᾷ σφόδρα καὶ οὐ στήσεται ὅτι λογιοῦνται ἐπ’ αὐτὸν λογισμούς (26) καὶ φάγονται τὰ δέοντα αὐτοῦ καὶ συντρίψουσιν αὐτόν καὶ δυνάμεις κατακλύσει καὶ πεσοῦνται τραυματίαι πολλοί (27) καὶ ἀμφότεροι οἱ βασιλεῖς αἱ καρδίαι αὐτῶν εἰς πονηρίαν καὶ ἐπὶ τραπέζῃ μιᾷ ψευδῆ λαλήσουσιν καὶ οὐ κατευθυνεῖ ὅτι ἔτι πέρας εἰς καιρόν (28) καὶ ἐπιστρέψει εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ ἐν ὑπάρξει πολλῇ καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ ἐπὶ διαθήκην ἁγίαν καὶ ποιήσει καὶ ἐπιστρέψει εἰς τὴν γῆν αὐτοῦ (29) εἰς τὸν καιρὸν ἐπιστρέψει καὶ ἥξει ἐν τῷ νότῳ καὶ οὐκ ἔσται ὡς ἡ πρώτη καὶ ὡς ἡ ἐσχάτη (30) καὶ εἰσελεύσονται ἐν αὐτῷ οἱ ἐκπορευόμενοι Κίτιοι καὶ ταπεινωθήσεται καὶ ἐπιστρέψει καὶ θυμωθήσεται ἐπὶ διαθήκην ἁγίαν καὶ ποιήσει καὶ ἐπιστρέψει καὶ συνήσει ἐπὶ τοὺς καταλιπόντας διαθήκην ἁγίαν (31) καὶ σπέρματα ἐξ αὐτοῦ ἀναστήσονται καὶ βεβηλώσουσιν τὸ ἁγίασμα τῆς δυναστείας καὶ μεταστήσουσιν τὸν ἐνδελεχισμὸν καὶ δώσουσιν βδέλυγμα ἠφανισμένον (32) καὶ οἱ ἀνομοῦντες διαθήκην ἐπάξουσιν ἐν ὀλισθρήμασιν καὶ λαὸς γινώσκοντες θεὸν αὐτοῦ κατισχύσουσιν καὶ ποιήσουσιν (33) καὶ οἱ συνετοὶ τοῦ λαοῦ συνήσουσιν εἰς πολλά καὶ ἀσθενήσουσιν ἐν ῥομφαίᾳ καὶ ἐν φλογὶ καὶ ἐν αἰχμαλωσίᾳ καὶ ἐν διαρπαγῇ ἡμερῶν (34) καὶ ἐν τῷ ἀσθενῆσαι αὐτοὺς βοηθηθήσονται βοήθειαν μικράν καὶ προστεθήσονται ἐπ’ αὐτοὺς πολλοὶ ἐν ὀλισθρήμασιν (35) καὶ ἀπὸ τῶν συνιέντων ἀσθενήσουσιν τοῦ πυρῶσαι αὐτοὺς καὶ τοῦ ἐκλέξασθαι καὶ τοῦ ἀποκαλυφθῆναι ἕως καιροῦ πέρας ὅτι ἔτι εἰς καιρόν (36) καὶ ποιήσει κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ καὶ ὑψωθήσεται ὁ βασιλεὺς καὶ μεγαλυνθήσεται ἐπὶ πάντα θεὸν καὶ λαλήσει ὑπέρογκα καὶ κατευθυνεῖ μέχρις οὗ συντελεσθῇ ἡ ὀργή εἰς γὰρ συντέλειαν γίνεται (37) καὶ ἐπὶ πάντας θεοὺς τῶν πατέρων αὐτοῦ οὐ συνήσει καὶ ἐπὶ ἐπιθυμίαν γυναικῶν καὶ ἐπὶ πᾶν θεὸν οὐ συνήσει ὅτι ἐπὶ πάντας μεγαλυνθήσεται (38) καὶ θεὸν μαωζιν ἐπὶ τόπου αὐτοῦ δοξάσει καὶ θεόν ὃν οὐκ ἔγνωσαν οἱ πατέρες αὐτοῦ δοξάσει ἐν χρυσῷ καὶ ἀργύρῳ καὶ λίθῳ τιμίῳ καὶ ἐν ἐπιθυμήμασιν (39) καὶ ποιήσει τοῖς ὀχυρώμασιν τῶν καταφυγῶν μετὰ θεοῦ ἀλλοτρίου καὶ πληθυνεῖ δόξαν καὶ ὑποτάξει αὐτοῖς πολλοὺς καὶ γῆν διελεῖ ἐν δώροις (40) καὶ ἐν καιροῦ πέρατι συγκερατισθήσεται μετὰ τοῦ βασιλέως τοῦ νότου καὶ συναχθήσεται ἐπ’ αὐτὸν βασιλεὺς τοῦ βορρᾶ ἐν ἅρμασιν καὶ ἐν ἱππεῦσιν καὶ ἐν ναυσὶν πολλαῖς καὶ εἰσελεύσεται εἰς τὴν γῆν καὶ συντρίψει καὶ παρελεύσεται (41) καὶ εἰσελεύσεται εἰς τὴν γῆν τοῦ σαβι καὶ πολλοὶ ἀσθενήσουσιν καὶ οὗτοι διασωθήσονται ἐκ χειρὸς αὐτοῦ Εδωμ καὶ Μωαβ καὶ ἀρχὴ υἱῶν Αμμων (42) καὶ ἐκτενεῖ τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν καὶ γῆ Αἰγύπτου οὐκ ἔσται εἰς σωτηρίαν (43) καὶ κυριεύσει ἐν τοῖς ἀποκρύφοις τοῦ χρυσοῦ καὶ τοῦ ἀργύρου καὶ ἐν πᾶσιν ἐπιθυμητοῖς Αἰγύπτου καὶ Λιβύων καὶ Αἰθιόπων ἐν τοῖς ὀχυρώμασιν αὐτῶν (44) καὶ ἀκοαὶ καὶ σπουδαὶ ταράξουσιν αὐτὸν ἐξ ἀνατολῶν καὶ ἀπὸ βορρᾶ καὶ ἥξει ἐν θυμῷ πολλῷ τοῦ ἀφανίσαι καὶ τοῦ ἀναθεματίσαι πολλούς (45) καὶ πήξει τὴν σκηνὴν αὐτοῦ εφαδανω ἀνὰ μέσον τῶν θαλασσῶν εἰς ὄρος σαβι ἅγιον καὶ ἥξει ἕως μέρους αὐτοῦ καὶ οὐκ ἔστιν ὁ ῥυόμενος αὐτόν

12

(1) καὶ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἀναστήσεται Μιχαηλ ὁ ἄρχων ὁ μέγας ὁ ἑστηκὼς ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τοῦ λαοῦ σου καὶ ἔσται καιρὸς θλίψεως θλῖψις οἵα οὐ γέγονεν ἀφ’ οὗ γεγένηται ἔθνος ἐπὶ τῆς γῆς ἕως τοῦ καιροῦ ἐκείνου καὶ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ σωθήσεται ὁ λαός σου πᾶς ὁ εὑρεθεὶς γεγραμμένος ἐν τῇ βίβλῳ (2) καὶ πολλοὶ τῶν καθευδόντων ἐν γῆς χώματι ἐξεγερθήσονται οὗτοι εἰς ζωὴν αἰώνιον καὶ οὗτοι εἰς ὀνειδισμὸν καὶ εἰς αἰσχύνην αἰώνιον (3) καὶ οἱ συνιέντες ἐκλάμψουσιν ὡς ἡ λαμπρότης τοῦ στερεώματος καὶ ἀπὸ τῶν δικαίων τῶν πολλῶν ὡς οἱ ἀστέρες εἰς τοὺς αἰῶνας καὶ ἔτι (4) καὶ σύ Δανιηλ ἔμφραξον τοὺς λόγους καὶ σφράγισον τὸ βιβλίον ἕως καιροῦ συντελείας ἕως διδαχθῶσιν πολλοὶ καὶ πληθυνθῇ ἡ γνῶσις (5) καὶ εἶδον ἐγὼ Δανιηλ καὶ ἰδοὺ δύο ἕτεροι εἱστήκεισαν εἷς ἐντεῦθεν τοῦ χείλους τοῦ ποταμοῦ καὶ εἷς ἐντεῦθεν τοῦ χείλους τοῦ ποταμοῦ (6) καὶ εἶπεν τῷ ἀνδρὶ τῷ ἐνδεδυμένῳ τὰ βαδδιν ὃς ἦν ἐπάνω τοῦ ὕδατος τοῦ ποταμοῦ ἕως πότε τὸ πέρας ὧν εἴρηκας τῶν θαυμασίων (7) καὶ ἤκουσα τοῦ ἀνδρὸς τοῦ ἐνδεδυμένου τὰ βαδδιν ὃς ἦν ἐπάνω τοῦ ὕδατος τοῦ ποταμοῦ καὶ ὕψωσεν τὴν δεξιὰν αὐτοῦ καὶ τὴν ἀριστερὰν αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ὤμοσεν ἐν τῷ ζῶντι τὸν αἰῶνα ὅτι εἰς καιρὸν καιρῶν καὶ ἥμισυ καιροῦ ἐν τῷ συντελεσθῆναι διασκορπισμὸν χειρὸς λαοῦ ἡγιασμένου γνώσονται πάντα ταῦτα (8) καὶ ἐγὼ ἤκουσα καὶ οὐ συνῆκα καὶ εἶπα κύριε τί τὰ ἔσχατα τούτων (9) καὶ εἶπεν δεῦρο Δανιηλ ὅτι ἐμπεφραγμένοι καὶ ἐσφραγισμένοι οἱ λόγοι ἕως καιροῦ πέρας (10) ἐκλεγῶσιν καὶ ἐκλευκανθῶσιν καὶ πυρωθῶσιν πολλοί καὶ ἀνομήσωσιν ἄνομοι καὶ οὐ συνήσουσιν πάντες ἄνομοι καὶ οἱ νοήμονες συνήσουσιν (11) καὶ ἀπὸ καιροῦ παραλλάξεως τοῦ ἐνδελεχισμοῦ καὶ τοῦ δοθῆναι βδέλυγμα ἐρημώσεως ἡμέραι χίλιαι διακόσιαι ἐνενήκοντα (12) μακάριος ὁ ὑπομένων καὶ φθάσας εἰς ἡμέρας χιλίας τριακοσίας τριάκοντα πέντε (13) καὶ σὺ δεῦρο καὶ ἀναπαύου ἔτι γὰρ ἡμέραι εἰς ἀναπλήρωσιν συντελείας καὶ ἀναστήσῃ εἰς τὸν κλῆρόν σου εἰς συντέλειαν ἡμερῶν

C

(1) καὶ ὁ βασιλεὺς Ἀστυάγης προσετέθη πρὸς τοὺς πατέρας αὐτοῦ καὶ παρέλαβεν Κῦρος ὁ Πέρσης τὴν βασιλείαν αὐτοῦ (2) καὶ ἦν Δανιηλ συμβιωτὴς τοῦ βασιλέως καὶ ἔνδοξος ὑπὲρ πάντας τοὺς φίλους αὐτοῦ (3) καὶ ἦν εἴδωλον τοῖς Βαβυλωνίοις ᾧ ὄνομα Βηλ καὶ ἐδαπανῶντο εἰς αὐτὸν ἑκάστης ἡμέρας σεμιδάλεως ἀρτάβαι δώδεκα καὶ πρόβατα τεσσαράκοντα καὶ οἴνου μετρηταὶ ἕξ (4) καὶ ὁ βασιλεὺς ἐσέβετο αὐτὸν καὶ ἐπορεύετο καθ’ ἑκάστην ἡμέραν προσκυνεῖν αὐτῷ Δανιηλ δὲ προσεκύνει τῷ θεῷ αὐτοῦ (5) καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ βασιλεύς διὰ τί οὐ προσκυνεῖς τῷ Βηλ ὁ δὲ εἶπεν ὅτι οὐ σέβομαι εἴδωλα χειροποίητα ἀλλὰ τὸν ζῶντα θεὸν τὸν κτίσαντα τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ ἔχοντα πάσης σαρκὸς κυριείαν (6) καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ βασιλεύς οὐ δοκεῖ σοι Βηλ εἶναι ζῶν θεός ἦ οὐχ ὁρᾷς ὅσα ἐσθίει καὶ πίνει καθ’ ἑκάστην ἡμέραν (7) καὶ εἶπεν Δανιηλ γελάσας μὴ πλανῶ βασιλεῦ οὗτος γὰρ ἔσωθεν μέν ἐστι πηλὸς ἔξωθεν δὲ χαλκὸς καὶ οὐ βέβρωκεν οὐδὲ πέπωκεν πώποτε (8) καὶ θυμωθεὶς ὁ βασιλεὺς ἐκάλεσεν τοὺς ἱερεῖς αὐτοῦ καὶ εἶπεν αὐτοῖς ἐὰν μὴ εἴπητέ μοι τίς ὁ κατέσθων τὴν δαπάνην ταύτην ἀποθανεῖσθε ἐὰν δὲ δείξητε ὅτι Βηλ κατεσθίει αὐτά ἀποθανεῖται Δανιηλ ὅτι ἐβλασφήμησεν εἰς τὸν Βηλ (9) καὶ εἶπεν Δανιηλ τῷ βασιλεῖ γινέσθω κατὰ τὸ ῥῆμά σου καὶ ἦσαν ἱερεῖς τοῦ Βηλ ἑβδομήκοντα ἐκτὸς γυναικῶν καὶ τέκνων (10) καὶ ἦλθεν ὁ βασιλεὺς μετὰ Δανιηλ εἰς τὸν οἶκον τοῦ Βηλ (11) καὶ εἶπαν οἱ ἱερεῖς τοῦ Βηλ ἰδοὺ ἡμεῖς ἀποτρέχομεν ἔξω σὺ δέ βασιλεῦ παράθες τὰ βρώματα καὶ τὸν οἶνον κεράσας θὲς καὶ ἀπόκλεισον τὴν θύραν καὶ σφράγισον τῷ δακτυλίῳ σου καὶ ἐλθὼν πρωὶ ἐὰν μὴ εὕρῃς πάντα βεβρωμένα ὑπὸ τοῦ Βηλ ἀποθανούμεθα ἢ Δανιηλ ὁ ψευδόμενος καθ’ ἡμῶν (12) αὐτοὶ δὲ κατεφρόνουν ὅτι πεποιήκεισαν ὑπὸ τὴν τράπεζαν κεκρυμμένην εἴσοδον καὶ δι’ αὐτῆς εἰσεπορεύοντο διόλου καὶ ἀνήλουν αὐτά (13) καὶ ἐγένετο ὡς ἐξήλθοσαν ἐκεῖνοι καὶ ὁ βασιλεὺς παρέθηκεν τὰ βρώματα τῷ Βηλ (14) καὶ ἐπέταξεν Δανιηλ τοῖς παιδαρίοις αὐτοῦ καὶ ἤνεγκαν τέφραν καὶ κατέσησαν ὅλον τὸν ναὸν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως μόνου καὶ ἐξελθόντες ἔκλεισαν τὴν θύραν καὶ ἐσφραγίσαντο ἐν τῷ δακτυλίῳ τοῦ βασιλέως καὶ ἀπῆλθον (15) οἱ δὲ ἱερεῖς ἦλθον τὴν νύκτα κατὰ τὸ ἔθος αὐτῶν καὶ αἱ γυναῖκες καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν καὶ κατέφαγον πάντα καὶ ἐξέπιον (16) καὶ ὤρθρισεν ὁ βασιλεὺς τὸ πρωὶ καὶ Δανιηλ μετ’ αὐτοῦ (17) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς σῷοι αἱ σφραγῖδες Δανιηλ ὁ δὲ εἶπεν σῷοι βασιλεῦ (18) καὶ ἐγένετο ἅμα τῷ ἀνοῖξαι τὰς θύρας ἐπιβλέψας ὁ βασιλεὺς ἐπὶ τὴν τράπεζαν ἐβόησεν φωνῇ μεγάλῃ μέγας εἶ Βηλ καὶ οὐκ ἔστιν παρὰ σοὶ δόλος οὐδὲ εἷς (19) καὶ ἐγέλασεν Δανιηλ καὶ ἐκράτησεν τὸν βασιλέα τοῦ μὴ εἰσελθεῖν αὐτὸν ἔσω καὶ εἶπεν ἰδὲ δὴ τὸ ἔδαφος καὶ γνῶθι τίνος τὰ ἴχνη ταῦτα (20) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς ὁρῶ τὰ ἴχνη ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν καὶ παιδίων (21) καὶ ὀργισθεὶς ὁ βασιλεὺς τότε συνέλαβεν τοὺς ἱερεῖς καὶ τὰς γυναῖκας καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν καὶ ἔδειξαν αὐτῷ τὰς κρυπτὰς θύρας δι’ ὧν εἰσεπορεύοντο καὶ ἐδαπάνων τὰ ἐπὶ τῇ τραπέζῃ (22) καὶ ἀπέκτεινεν αὐτοὺς ὁ βασιλεὺς καὶ ἔδωκεν τὸν Βηλ ἔκδοτον τῷ Δανιηλ καὶ κατέστρεψεν αὐτὸν καὶ τὸ ἱερὸν αὐτοῦ (23) καὶ ἦν δράκων μέγας καὶ ἐσέβοντο αὐτὸν οἱ Βαβυλώνιοι (24) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ Δανιηλ οὐ δύνασαι εἰπεῖν ὅτι οὐκ ἔστιν οὗτος θεὸς ζῶν καὶ προσκύνησον αὐτῷ (25) καὶ εἶπεν Δανιηλ κυρίῳ τῷ θεῷ μου προσκυνήσω ὅτι οὗτός ἐστιν θεὸς ζῶν σὺ δέ βασιλεῦ δός μοι ἐξουσίαν καὶ ἀποκτενῶ τὸν δράκοντα ἄνευ μαχαίρας καὶ ῥάβδου (26) καὶ εἶπεν ὁ βασιλεύς δίδωμί σοι (27) καὶ ἔλαβεν Δανιηλ πίσσαν καὶ στῆρ καὶ τρίχας καὶ ἥψησεν ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ ἐποίησεν μάζας καὶ ἔδωκεν εἰς τὸ στόμα τοῦ δράκοντος καὶ φαγὼν διερράγη ὁ δράκων καὶ εἶπεν ἴδετε τὰ σεβάσματα ὑμῶν (28) καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσαν οἱ Βαβυλώνιοι ἠγανάκτησαν λίαν καὶ συνεστράφησαν ἐπὶ τὸν βασιλέα καὶ εἶπαν Ιουδαῖος γέγονεν ὁ βασιλεύς τὸν Βηλ κατέσπασεν καὶ τὸν δράκοντα ἀπέκτεινεν καὶ τοὺς ἱερεῖς κατέσφαξεν (29) καὶ εἶπαν ἐλθόντες πρὸς τὸν βασιλέα παράδος ἡμῖν τὸν Δανιηλ εἰ δὲ μή ἀποκτενοῦμέν σε καὶ τὸν οἶκόν σου (30) καὶ εἶδεν ὁ βασιλεὺς ὅτι ἐπείγουσιν αὐτὸν σφόδρα καὶ ἀναγκασθεὶς παρέδωκεν αὐτοῖς τὸν Δανιηλ (31) οἱ δὲ ἐνέβαλον αὐτὸν εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόντων καὶ ἦν ἐκεῖ ἡμέρας ἕξ (32) ἦσαν δὲ ἐν τῷ λάκκῳ ἑπτὰ λέοντες καὶ ἐδίδετο αὐτοῖς τὴν ἡμέραν δύο σώματα καὶ δύο πρόβατα τότε δὲ οὐκ ἐδόθη αὐτοῖς ἵνα καταφάγωσιν τὸν Δανιηλ (33) καὶ ἦν Αμβακουμ ὁ προφήτης ἐν τῇ Ιουδαίᾳ καὶ αὐτὸς ἥψησεν ἕψεμα καὶ ἐνέθρυψεν ἄρτους εἰς σκάφην καὶ ἐπορεύετο εἰς τὸ πεδίον ἀπενέγκαι τοῖς θερισταῖς (34) καὶ εἶπεν ἄγγελος κυρίου τῷ Αμβακουμ ἀπένεγκε τὸ ἄριστον ὃ ἔχεις εἰς Βαβυλῶνα τῷ Δανιηλ εἰς τὸν λάκκον τῶν λεόντων (35) καὶ εἶπεν Αμβακουμ κύριε Βαβυλῶνα οὐχ ἑώρακα καὶ τὸν λάκκον οὐ γινώσκω (36) καὶ ἐπελάβετο ὁ ἄγγελος κυρίου τῆς κορυφῆς αὐτοῦ καὶ βαστάσας τῆς κόμης τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ ἔθηκεν αὐτὸν εἰς Βαβυλῶνα ἐπάνω τοῦ λάκκου ἐν τῷ ῥοίζῳ τοῦ πνεύματος αὐτοῦ (37) καὶ ἐβόησεν Αμβακουμ λέγων Δανιηλ Δανιηλ λαβὲ τὸ ἄριστον ὃ ἀπέστειλέν σοι ὁ θεός (38) καὶ εἶπεν Δανιηλ ἐμνήσθης γάρ μου ὁ θεός καὶ οὐκ ἐγκατέλιπες τοὺς ἀγαπῶντάς σε (39) καὶ ἀναστὰς Δανιηλ ἔφαγεν ὁ δὲ ἄγγελος τοῦ θεοῦ ἀπεκατέστησεν τὸν Αμβακουμ παραχρῆμα εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ (40) ὁ δὲ βασιλεὺς ἦλθεν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ πενθῆσαι τὸν Δανιηλ καὶ ἦλθεν ἐπὶ τὸν λάκκον καὶ ἐνέβλεψεν καὶ ἰδοὺ Δανιηλ καθήμενος (41) καὶ ἀναβοήσας φωνῇ μεγάλῃ εἶπεν μέγας εἶ κύριε ὁ θεὸς τοῦ Δανιηλ καὶ οὐκ ἔστιν πλὴν σοῦ ἄλλος (42) καὶ ἀνέσπασεν αὐτόν τοὺς δὲ αἰτίους τῆς ἀπωλείας αὐτοῦ ἐνέβαλεν εἰς τὸν λάκκον καὶ κατεβρώθησαν παραχρῆμα ἐνώπιον αὐτοῦ

D

(1) (2) (3) (4) (5) (6) (7) (8) (9) (10) (11) (12) (13) (14) (15) (16) (17) (18) (19) (20) (21) (22) (23) (24) (25) (26) (27) (28) (29) (30) (31) (32) (33) (34) (35) (36) (37) (38) (39) (40) (41) (42) (43) (44) (45) (46) (47) (48) (49) (50) (51) (52) (53) (54) (55) (56) (57) (58) (59) (60) (61) (62) (63) (64) (65) (66) (67) (68) (69) (70) (71) (72) (73) (74) (75) (76) (77) (78) (79) (80) (81) (82) (83) (84) (85) (86) (87) (88)

Hosea

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14

1

(1) Λόγος κυρίου, ὃς ἐγενήθη πρὸς Ωσηε τὸν τοῦ Βεηρι ἐν ἡµέραις Οζιου καὶ Ιωαθαµ καὶ Αχαζ καὶ Εζεκιου βασιλέων Ιουδα καὶ ἐν ἡµέραις Ιεροβοαµ υἱοῦ Ιωας βασιλέως Ισραηλ. (2) Ἀρχὴ λόγου κυρίου πρὸς Ωσηε· καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Ωσηε Βάδιζε λαβὲ σεαυτῷ γυναῖκα πορνείας καὶ τέκνα πορνείας, διότι ἐκπορνεύουσα ἐκπορνεύσει ἡ γῆ ἀπὸ ὄπισθεν τοῦ κυρίου. (3) καὶ ἐπορεύθη καὶ ἔλαβεν τὴν Γοµερ θυγατέρα Δεβηλαιµ, καὶ συνέλαβεν καὶ ἔτεκεν αὐτῷ υἱόν. (4) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς αὐτόν Κάλεσον τὸ ὄνοµα αὐτοῦ Ιεζραελ, διότι ἔτι µικρὸν καὶ ἐκδικήσω τὸ αἷµα τοῦ Ιεζραελ ἐπὶ τὸν οἶκον Ιου καὶ καταπαύσω βασιλείαν οἴκου Ισραηλ· (5) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ συντρίψω τὸ τόξον τοῦ Ισραηλ ἐν τῇ κοιλάδι τοῦ Ιεζραελ. — (6) καὶ συνέλαβεν ἔτι καὶ ἔτεκεν θυγατέρα. καὶ εἶπεν αὐτῷ Κάλεσον τὸ ὄνοµα αὐτῆς Οὐκ-ἠλεηµένη, διότι οὐ µὴ προσθήσω ἔτι ἐλεῆσαι τὸν οἶκον τοῦ Ισραηλ, ἀλλ’ ἢ ἀντιτασσόµενος ἀντιτάξοµαι αὐτοῖς. (7) τοὺς δὲ υἱοὺς Ιουδα ἐλεήσω καὶ σώσω αὐτοὺς ἐν κυρίῳ θεῷ αὐτῶν καὶ οὐ σώσω αὐτοὺς ἐν τόξῳ οὐδὲ ἐν ῥοµφαίᾳ οὐδὲ ἐν πολέµῳ οὐδὲ ἐν ἅρµασιν οὐδὲ ἐν ἵπποις οὐδὲ ἐν ἱππεῦσιν. — (8) καὶ ἀπεγαλάκτισεν τὴν Οὐκ- ἠλεηµένην καὶ συνέλαβεν ἔτι καὶ ἔτεκεν υἱόν. (9) καὶ εἶπεν Κάλεσον τὸ ὄνοµα αὐτοῦ Οὐ-λαόσ-µου, διότι ὑµεῖς οὐ λαός µου, καὶ ἐγὼ οὔκ εἰµι ὑµῶν. (2:1) Καὶ ἦν ὁ ἀριθµὸς τῶν υἱῶν Ισραηλ ὡς ἡ ἄµµος τῆς θαλάσσης, ἣ οὐκ ἐκµετρηθήσεται οὐδὲ ἐξαριθµηθήσεται· καὶ ἔσται ἐν τῷ τόπῳ, οὗ ἐρρέθη αὐτοῖς Οὐ λαός µου ὑµεῖς, ἐκεῖ κληθήσονται υἱοὶ θεοῦ ζῶντος. (2:2) καὶ συναχθήσονται οἱ υἱοὶ Ιουδα καὶ οἱ υἱοὶ Ισραηλ ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ θήσονται ἑαυτοῖς ἀρχὴν µίαν καὶ ἀναβήσονται ἐκ τῆς γῆς, ὅτι µεγάλη ἡ ἡµέρα τοῦ Ιεζραελ.

2

(3) εἴπατε τῷ ἀδελφῷ ὑµῶν Λαόσ-µου καὶ τῇ ἀδελφῇ ὑµῶν Ἠλεηµένη. (4) Κρίθητε πρὸς τὴν µητέρα ὑµῶν κρίθητε, ὅτι αὐτὴ οὐ γυνή µου, καὶ ἐγὼ οὐκ ἀνὴρ αὐτῆς· καὶ ἐξαρῶ τὴν πορνείαν αὐτῆς ἐκ προσώπου µου καὶ τὴν µοιχείαν αὐτῆς ἐκ µέσου µαστῶν αὐτῆς, (5) ὅπως ἂν ἐκδύσω αὐτὴν γυµνὴν καὶ ἀποκαταστήσω αὐτὴν καθὼς ἡµέρᾳ γενέσεως αὐτῆς· καὶ θήσοµαι αὐτὴν ὡς ἔρηµον καὶ τάξω αὐτὴν ὡς γῆν ἄνυδρον καὶ ἀποκτενῶ αὐτὴν ἐν δίψει· (6) καὶ τὰ τέκνα αὐτῆς οὐ µὴ ἐλεήσω, ὅτι τέκνα πορνείας ἐστίν. (7) ὅτι ἐξεπόρνευσεν ἡ µήτηρ αὐτῶν, κατῄσχυνεν ἡ τεκοῦσα αὐτά· εἶπεν γάρ Ἀκολουθήσω ὀπίσω τῶν ἐραστῶν µου τῶν διδόντων µοι τοὺς ἄρτους µου καὶ τὸ ὕδωρ µου καὶ τὰ ἱµάτιά µου καὶ τὰ ὀθόνιά µου καὶ τὸ ἔλαιόν µου καὶ πάντα ὅσα µοι καθήκει. (8) διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἐγὼ φράσσω τὴν ὁδὸν αὐτῆς ἐν σκόλοψιν καὶ ἀνοικοδοµήσω τὰς ὁδοὺς αὐτῆς, καὶ τὴν τρίβον αὐτῆς οὐ µὴ εὕρῃ· (9) καὶ καταδιώξεται τοὺς ἐραστὰς αὐτῆς καὶ οὐ µὴ καταλάβῃ αὐτούς· καὶ ζητήσει αὐτοὺς καὶ οὐ µὴ εὕρῃ αὐτούς· καὶ ἐρεῖ Πορεύσοµαι καὶ ἐπιστρέψω πρὸς τὸν ἄνδρα µου τὸν πρότερον, ὅτι καλῶς µοι ἦν τότε ἢ νῦν. (10) καὶ αὐτὴ οὐκ ἔγνω ὅτι ἐγὼ δέδωκα αὐτῇ τὸν σῖτον καὶ τὸν οἶνον καὶ τὸ ἔλαιον, καὶ ἀργύριον ἐπλήθυνα αὐτῇ· αὐτὴ δὲ ἀργυρᾶ καὶ χρυσᾶ ἐποίησεν τῇ Βααλ. (11) διὰ τοῦτο ἐπιστρέψω καὶ κοµιοῦµαι τὸν σῖτόν µου καθ’ ὥραν αὐτοῦ καὶ τὸν οἶνόν µου ἐν καιρῷ αὐτοῦ καὶ ἀφελοῦµαι τὰ ἱµάτιά µου καὶ τὰ ὀθόνιά µου τοῦ µὴ καλύπτειν τὴν ἀσχηµοσύνην αὐτῆς· (12) καὶ νῦν ἀποκαλύψω τὴν ἀκαθαρσίαν αὐτῆς ἐνώπιον τῶν ἐραστῶν αὐτῆς, καὶ οὐδεὶς οὐ µὴ ἐξέληται αὐτὴν ἐκ χειρός µου· (13) καὶ ἀποστρέψω πάσας τὰς εὐφροσύνας αὐτῆς, ἑορτὰς αὐτῆς καὶ τὰς νουµηνίας αὐτῆς καὶ τὰ σάββατα αὐτῆς καὶ πάσας τὰς πανηγύρεις αὐτῆς· (14) καὶ ἀφανιῶ ἄµπελον αὐτῆς καὶ τὰς συκᾶς αὐτῆς, ὅσα εἶπεν Μισθώµατά µου ταῦτά ἐστιν ἃ ἔδωκάν µοι οἱ ἐρασταί µου, καὶ θήσοµαι αὐτὰ εἰς µαρτύριον, καὶ καταφάγεται αὐτὰ τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ καὶ τὰ ἑρπετὰ τῆς γῆς· (15) καὶ ἐκδικήσω ἐπ’ αὐτὴν τὰς ἡµέρας τῶν Βααλιµ, ἐν αἷς ἐπέθυεν αὐτοῖς καὶ περιετίθετο τὰ ἐνώτια αὐτῆς καὶ τὰ καθόρµια αὐτῆς καὶ ἐπορεύετο ὀπίσω τῶν ἐραστῶν αὐτῆς, ἐµοῦ δὲ ἐπελάθετο, λέγει κύριος. (16) Διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἐγὼ πλανῶ αὐτὴν καὶ τάξω αὐτὴν εἰς ἔρηµον καὶ λαλήσω ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτῆς (17) καὶ δώσω αὐτῇ τὰ κτήµατα αὐτῆς ἐκεῖθεν καὶ τὴν κοιλάδα Αχωρ διανοῖξαι σύνεσιν αὐτῆς, καὶ ταπεινωθήσεται ἐκεῖ κατὰ τὰς ἡµέρας νηπιότητος αὐτῆς καὶ κατὰ τὰς ἡµέρας ἀναβάσεως αὐτῆς ἐκ γῆς Αἰγύπτου. (18) καὶ ἔσται ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ, λέγει κύριος, καλέσει µε Ὁ ἀνήρ µου, καὶ οὐ καλέσει µε ἔτι Βααλιµ· (19) καὶ ἐξαρῶ τὰ ὀνόµατα τῶν Βααλιµ ἐκ στόµατος αὐτῆς, καὶ οὐ µὴ µνησθῶσιν οὐκέτι τὰ ὀνόµατα αὐτῶν. (20) καὶ διαθήσοµαι αὐτοῖς ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ διαθήκην µετὰ τῶν θηρίων τοῦ ἀγροῦ καὶ µετὰ τῶν πετεινῶν τοῦ οὐρανοῦ καὶ µετὰ τῶν ἑρπετῶν τῆς γῆς· καὶ τόξον καὶ ῥοµφαίαν καὶ πόλεµον συντρίψω ἀπὸ τῆς γῆς καὶ κατοικιῶ σε ἐπ’ ἐλπίδι. (21) καὶ µνηστεύσοµαί σε ἐµαυτῷ εἰς τὸν αἰῶνα καὶ µνηστεύσοµαί σε ἐµαυτῷ ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ἐν κρίµατι καὶ ἐν ἐλέει καὶ ἐν οἰκτιρµοῖς (22) καὶ µνηστεύσοµαί σε ἐµαυτῷ ἐν πίστει, καὶ ἐπιγνώσῃ τὸν κύριον. (23) καὶ ἔσται ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ, λέγει κύριος, ἐπακούσοµαι τῷ οὐρανῷ, καὶ ὁ οὐρανὸς ἐπακούσεται τῇ γῇ, (24) καὶ ἡ γῆ ἐπακούσεται τὸν σῖτον καὶ τὸν οἶνον καὶ τὸ ἔλαιον, καὶ αὐτὰ ἐπακούσεται τῷ Ιεζραελ. (25) καὶ σπερῶ αὐτὴν ἐµαυτῷ ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ἐλεήσω τὴν Οὐκ-ἠλεηµένην καὶ ἐρῶ τῷ Οὐ-λαῷ-µου Λαός µου εἶ σύ, καὶ αὐτὸς ἐρεῖ Κύριος ὁ θεός µου εἶ σύ.

3

(1) Καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Ἔτι πορεύθητι καὶ ἀγάπησον γυναῖκα ἀγαπῶσαν πονηρὰ καὶ µοιχαλίν, καθὼς ἀγαπᾷ ὁ θεὸς τοὺς υἱοὺς Ισραηλ καὶ αὐτοὶ ἀποβλέπουσιν ἐπὶ θεοὺς ἀλλοτρίους καὶ φιλοῦσιν πέµµατα µετὰ σταφίδων (2) καὶ ἐµισθωσάµην ἐµαυτῷ πεντεκαίδεκα ἀργυρίου καὶ γοµορ κριθῶν καὶ νεβελ οἴνου (3) καὶ εἶπα πρὸς αὐτήν Ἡµέρας πολλὰς καθήσῃ ἐπ’ ἐµοὶ καὶ οὐ µὴ πορνεύσῃς οὐδὲ µὴ γένῃ ἀνδρὶ ἑτέρῳ, καὶ ἐγὼ ἐπὶ σοί. (4) διότι ἡµέρας πολλὰς καθήσονται οἱ υἱοὶ Ισραηλ οὐκ ὄντος βασιλέως οὐδὲ ὄντος ἄρχοντος οὐδὲ οὔσης θυσίας οὐδὲ ὄντος θυσιαστηρίου οὐδὲ ἱερατείας οὐδὲ δήλων. (5) καὶ µετὰ ταῦτα ἐπιστρέψουσιν οἱ υἱοὶ Ισραηλ καὶ ἐπιζητήσουσιν κύριον τὸν θεὸν αὐτῶν καὶ Δαυιδ τὸν βασιλέα αὐτῶν· καὶ ἐκστήσονται ἐπὶ τῷ κυρίῳ καὶ ἐπὶ τοῖς ἀγαθοῖς αὐτοῦ ἐπ’ ἐσχάτων τῶν ἡµερῶν.

4

(1) Ἀκούσατε λόγον κυρίου, υἱοὶ Ισραηλ, διότι κρίσις τῷ κυρίῳ πρὸς τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν, διότι οὐκ ἔστιν ἀλήθεια οὐδὲ ἔλεος οὐδὲ ἐπίγνωσις θεοῦ ἐπὶ τῆς γῆς· (2) ἀρὰ καὶ ψεῦδος καὶ φόνος καὶ κλοπὴ καὶ µοιχεία κέχυται ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ αἵµατα ἐφ’ αἵµασιν µίσγουσιν. (3) διὰ τοῦτο πενθήσει ἡ γῆ καὶ σµικρυνθήσεται σὺν πᾶσιν τοῖς κατοικοῦσιν αὐτήν, σὺν τοῖς θηρίοις τοῦ ἀγροῦ καὶ σὺν τοῖς ἑρπετοῖς τῆς γῆς καὶ σὺν τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ, καὶ οἱ ἰχθύες τῆς θαλάσσης ἐκλείψουσιν, (4) ὅπως µηδεὶς µήτε δικάζηται µήτε ἐλέγχῃ µηδείς· ὁ δὲ λαός µου ὡς ἀντιλεγόµενος ἱερεύς. (5) καὶ ἀσθενήσεις ἡµέρας, καὶ ἀσθενήσει καὶ προφήτης µετὰ σοῦ· νυκτὶ ὡµοίωσα τὴν µητέρα σου. (6) ὡµοιώθη ὁ λαός µου ὡς οὐκ ἔχων γνῶσιν· ὅτι σὺ ἐπίγνωσιν ἀπώσω, κἀγὼ ἀπώσοµαι σὲ τοῦ µὴ ἱερατεύειν µοι· καὶ ἐπελάθου νόµον θεοῦ σου, κἀγὼ ἐπιλήσοµαι τέκνων σου. (7) κατὰ τὸ πλῆθος αὐτῶν οὕτως ἥµαρτόν µοι· τὴν δόξαν αὐτῶν εἰς ἀτιµίαν θήσοµαι. (8) ἁµαρτίας λαοῦ µου φάγονται καὶ ἐν ταῖς ἀδικίαις αὐτῶν λήµψονται τὰς ψυχὰς αὐτῶν. (9) καὶ ἔσται καθὼς ὁ λαὸς οὕτως καὶ ὁ ἱερεύς, καὶ ἐκδικήσω ἐπ’ αὐτὸν τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ καὶ τὰ διαβούλια αὐτοῦ ἀνταποδώσω αὐτῷ. (10) καὶ φάγονται καὶ οὐ µὴ ἐµπλησθῶσιν, ἐπόρνευσαν καὶ οὐ µὴ κατευθύνωσιν, διότι τὸν κύριον ἐγκατέλιπον τοῦ φυλάξαι. (11) Πορνείαν καὶ οἶνον καὶ µέθυσµα ἐδέξατο καρδία λαοῦ µου. (12) ἐν συµβόλοις ἐπηρώτων, καὶ ἐν ῥάβδοις αὐτοῦ ἀπήγγελλον αὐτῷ· πνεύµατι πορνείας ἐπλανήθησαν καὶ ἐξεπόρνευσαν ἀπὸ τοῦ θεοῦ αὐτῶν. (13) ἐπὶ τὰς κορυφὰς τῶν ὀρέων ἐθυσίαζον καὶ ἐπὶ τοὺς βουνοὺς ἔθυον, ὑποκάτω δρυὸς καὶ λεύκης καὶ δένδρου συσκιάζοντος, ὅτι καλὸν σκέπη. διὰ τοῦτο ἐκπορνεύσουσιν αἱ θυγατέρες ὑµῶν, καὶ αἱ νύµφαι ὑµῶν µοιχεύσουσιν· (14) καὶ οὐ µὴ ἐπισκέψωµαι ἐπὶ τὰς θυγατέρας ὑµῶν, ὅταν πορνεύωσιν, καὶ ἐπὶ τὰς νύµφας ὑµῶν, ὅταν µοιχεύωσιν, διότι καὶ αὐτοὶ µετὰ τῶν πορνῶν συνεφύροντο καὶ µετὰ τῶν τετελεσµένων ἔθυον, καὶ ὁ λαὸς ὁ συνίων συνεπλέκετο µετὰ πόρνης. (15) Σὺ δέ, Ισραηλ, µὴ ἀγνόει, καὶ Ιουδα, µὴ εἰσπορεύεσθε εἰς Γαλγαλα καὶ µὴ ἀναβαίνετε εἰς τὸν οἶκον Ων καὶ µὴ ὀµνύετε ζῶντα κύριον. (16) ὅτι ὡς δάµαλις παροιστρῶσα παροίστρησεν Ισραηλ· νῦν νεµήσει αὐτοὺς κύριος ὡς ἀµνὸν ἐν εὐρυχώρῳ. (17) µέτοχος εἰδώλων Εφραιµ ἔθηκεν ἑαυτῷ σκάνδαλα. (18) ᾑρέτισεν Χαναναίους· πορνεύοντες ἐξεπόρνευσαν, ἠγάπησαν ἀτιµίαν ἐκ φρυάγµατος αὐτῶν. (19) συστροφὴ πνεύµατος σὺ εἶ ἐν ταῖς πτέρυξιν αὐτῆς, καὶ καταισχυνθήσονται ἐκ τῶν θυσιαστηρίων αὐτῶν.

5

(1) Ἀκούσατε ταῦτα, οἱ ἱερεῖς, καὶ προσέχετε, οἶκος Ισραηλ, καὶ ὁ οἶκος τοῦ βασιλέως, ἐνωτίζεσθε, διότι πρὸς ὑµᾶς ἐστιν τὸ κρίµα, ὅτι παγὶς ἐγενήθητε τῇ σκοπιᾷ καὶ ὡς δίκτυον ἐκτεταµένον ἐπὶ τὸ Ἰταβύριον, (2) ὃ οἱ ἀγρεύοντες τὴν θήραν κατέπηξαν. ἐγὼ δὲ παιδευτὴς ὑµῶν· (3) ἐγὼ ἔγνων τὸν Εφραιµ, καὶ Ισραηλ οὐκ ἄπεστιν ἀπ’ ἐµοῦ, διότι νῦν ἐξεπόρνευσεν Εφραιµ, ἐµιάνθη Ισραηλ· (4) οὐκ ἔδωκαν τὰ διαβούλια αὐτῶν τοῦ ἐπιστρέψαι πρὸς τὸν θεὸν αὐτῶν, ὅτι πνεῦµα πορνείας ἐν αὐτοῖς ἐστιν, τὸν δὲ κύριον οὐκ ἐπέγνωσαν. (5) καὶ ταπεινωθήσεται ἡ ὕβρις τοῦ Ισραηλ εἰς πρόσωπον αὐτοῦ, καὶ Ισραηλ καὶ Εφραιµ ἀσθενήσουσιν ἐν ταῖς ἀδικίαις αὐτῶν, καὶ ἀσθενήσει καὶ Ιουδας µετ’ αὐτῶν. (6) µετὰ προβάτων καὶ µόσχων πορεύσονται τοῦ ἐκζητῆσαι τὸν κύριον καὶ οὐ µὴ εὕρωσιν αὐτόν, ὅτι ἐξέκλινεν ἀπ’ αὐτῶν, (7) ὅτι τὸν κύριον ἐγκατέλιπον, ὅτι τέκνα ἀλλότρια ἐγεννήθησαν αὐτοῖς· νῦν καταφάγεται αὐτοὺς ἡ ἐρυσίβη καὶ τοὺς κλήρους αὐτῶν. (8) Σαλπίσατε σάλπιγγι ἐπὶ τοὺς βουνούς, ἠχήσατε ἐπὶ τῶν ὑψηλῶν, κηρύξατε ἐν τῷ οἴκῳ Ων· ἐξέστη Βενιαµιν, (9) Εφραιµ εἰς ἀφανισµὸν ἐγένετο ἐν ἡµέραις ἐλέγχου· ἐν ταῖς φυλαῖς τοῦ Ισραηλ ἔδειξα πιστά. (10) ἐγένοντο οἱ ἄρχοντες Ιουδα ὡς µετατιθέντες ὅρια, ἐπ’ αὐτοὺς ἐκχεῶ ὡς ὕδωρ τὸ ὅρµηµά µου. (11) κατεδυνάστευσεν Εφραιµ τὸν ἀντίδικον αὐτοῦ, κατεπάτησεν κρίµα, ὅτι ἤρξατο πορεύεσθαι ὀπίσω τῶν µαταίων. (12) καὶ ἐγὼ ὡς ταραχὴ τῷ Εφραιµ καὶ ὡς κέντρον τῷ οἴκῳ Ιουδα. (13) καὶ εἶδεν Εφραιµ τὴν νόσον αὐτοῦ καὶ Ιουδας τὴν ὀδύνην αὐτοῦ, καὶ ἐπορεύθη Εφραιµ πρὸς Ἀσσυρίους καὶ ἀπέστειλεν πρέσβεις πρὸς βασιλέα Ιαριµ· καὶ αὐτὸς οὐκ ἠδυνάσθη ἰάσασθαι ὑµᾶς, καὶ οὐ µὴ διαπαύσῃ ἐξ ὑµῶν ὀδύνη. (14) διότι ἐγώ εἰµι ὡς πανθὴρ τῷ Εφραιµ καὶ ὡς λέων τῷ οἴκῳ Ιουδα· καὶ ἐγὼ ἁρπῶµαι καὶ πορεύσοµαι καὶ λήµψοµαι, καὶ οὐκ ἔσται ὁ ἐξαιρούµενος. (15) πορεύσοµαι καὶ ἐπιστρέψω εἰς τὸν τόπον µου, ἕως οὗ ἀφανισθῶσιν· καὶ ἐπιζητήσουσιν τὸ πρόσωπόν µου, ἐν θλίψει αὐτῶν ὀρθριοῦσι πρός µε λέγοντες

6

(1) Πορευθῶµεν καὶ ἐπιστρέψωµεν πρὸς κύριον τὸν θεὸν ἡµῶν, ὅτι αὐτὸς ἥρπακεν καὶ ἰάσεται ἡµᾶς, πατάξει καὶ µοτώσει ἡµᾶς· (2) ὑγιάσει ἡµᾶς µετὰ δύο ἡµέρας, ἐν τῇ ἡµέρᾳ τῇ τρίτῃ ἀναστησόµεθα καὶ ζησόµεθα ἐνώπιον αὐτοῦ· (3) καὶ γνωσόµεθα διώξοµεν τοῦ γνῶναι τὸν κύριον, ὡς ὄρθρον ἕτοιµον εὑρήσοµεν αὐτόν, καὶ ἥξει ὡς ὑετὸς ἡµῖν πρόιµος καὶ ὄψιµος τῇ γῇ. — (4) τί σοι ποιήσω, Εφραιµ; τί σοι ποιήσω, Ιουδα; τὸ δὲ ἔλεος ὑµῶν ὡς νεφέλη πρωινὴ καὶ ὡς δρόσος ὀρθρινὴ πορευοµένη. (5) Διὰ τοῦτο ἀπεθέρισα τοὺς προφήτας ὑµῶν, ἀπέκτεινα αὐτοὺς ἐν ῥήµασιν στόµατός µου, καὶ τὸ κρίµα µου ὡς φῶς ἐξελεύσεται. (6) διότι ἔλεος θέλω καὶ οὐ θυσίαν καὶ ἐπίγνωσιν θεοῦ ἢ ὁλοκαυτώµατα. (7) αὐτοὶ δέ εἰσιν ὡς ἄνθρωπος παραβαίνων διαθήκην· ἐκεῖ κατεφρόνησέν µου. (8) Γαλααδ πόλις ἐργαζοµένη µάταια ταράσσουσα ὕδωρ, (9) καὶ ἡ ἰσχύς σου ἀνδρὸς πειρατοῦ· ἔκρυψαν ἱερεῖς ὁδὸν κυρίου, ἐφόνευσαν Σικιµα, ὅτι ἀνοµίαν ἐποίησαν. (10) ἐν τῷ οἴκῳ Ισραηλ εἶδον φρικώδη, ἐκεῖ πορνείαν τοῦ Εφραιµ· ἐµιάνθη Ισραηλ καὶ Ιουδα. (11) Ἄρχου τρυγᾶν σεαυτῷ ἐν τῷ ἐπιστρέφειν µε τὴν αἰχµαλωσίαν τοῦ λαοῦ µου,

7

(1) ἐν τῷ ἰάσασθαί µε τὸν Ισραηλ. καὶ ἀποκαλυφθήσεται ἡ ἀδικία Εφραιµ καὶ ἡ κακία Σαµαρείας, ὅτι ἠργάσαντο ψευδῆ· καὶ κλέπτης πρὸς αὐτὸν εἰσελεύσεται, ἐκδιδύσκων λῃστὴς ἐν τῇ ὁδῷ αὐτοῦ, (2) ὅπως συνᾴδωσιν ὡς συνᾴδοντες τῇ καρδίᾳ αὐτῶν. πάσας τὰς κακίας αὐτῶν ἐµνήσθην· νῦν ἐκύκλωσεν αὐτοὺς τὰ διαβούλια αὐτῶν, ἀπέναντι τοῦ προσώπου µου ἐγένοντο. (3) ἐν ταῖς κακίαις αὐτῶν εὔφραναν βασιλεῖς καὶ ἐν τοῖς ψεύδεσιν αὐτῶν ἄρχοντας· (4) πάντες µοιχεύοντες, ὡς κλίβανος καιόµενος εἰς πέψιν κατακαύµατος ἀπὸ τῆς φλογός, ἀπὸ φυράσεως στέατος ἕως τοῦ ζυµωθῆναι αὐτό. (5) αἱ ἡµέραι τῶν βασιλέων ὑµῶν, ἤρξαντο οἱ ἄρχοντες θυµοῦσθαι ἐξ οἴνου, ἐξέτεινεν τὴν χεῖρα αὐτοῦ µετὰ λοιµῶν· (6) διότι ἀνεκαύθησαν ὡς κλίβανος αἱ καρδίαι αὐτῶν ἐν τῷ καταράσσειν αὐτούς, ὅλην τὴν νύκτα ὕπνου Εφραιµ ἐνεπλήσθη, πρωὶ ἐγενήθη ἀνεκαύθη ὡς πυρὸς φέγγος. (7) πάντες ἐθερµάνθησαν ὡς κλίβανος καὶ κατέφαγον τοὺς κριτὰς αὐτῶν· πάντες οἱ βασιλεῖς αὐτῶν ἔπεσαν, οὐκ ἦν ὁ ἐπικαλούµενος ἐν αὐτοῖς πρός µε. (8) Εφραιµ ἐν τοῖς λαοῖς αὐτοῦ συνανεµείγνυτο, Εφραιµ ἐγένετο ἐγκρυφίας οὐ µεταστρεφόµενος. (9) κατέφαγον ἀλλότριοι τὴν ἰσχὺν αὐτοῦ, αὐτὸς δὲ οὐκ ἐπέγνω· καὶ πολιαὶ ἐξήνθησαν αὐτῷ, καὶ αὐτὸς οὐκ ἔγνω. (10) καὶ ταπεινωθήσεται ἡ ὕβρις Ισραηλ εἰς πρόσωπον αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἐπέστρεψαν πρὸς κύριον τὸν θεὸν αὐτῶν καὶ οὐκ ἐξεζήτησαν αὐτὸν ἐν πᾶσι τούτοις. (11) καὶ ἦν Εφραιµ ὡς περιστερὰ ἄνους οὐκ ἔχουσα καρδίαν· Αἴγυπτον ἐπεκαλεῖτο καὶ εἰς Ἀσσυρίους ἐπορεύθησαν. (12) καθὼς ἂν πορεύωνται, ἐπιβαλῶ ἐπ’ αὐτοὺς τὸ δίκτυόν µου· καθὼς τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατάξω αὐτούς, παιδεύσω αὐτοὺς ἐν τῇ ἀκοῇ τῆς θλίψεως αὐτῶν. (13) οὐαὶ αὐτοῖς, ὅτι ἀπεπήδησαν ἀπ’ ἐµοῦ· δείλαιοί εἰσιν, ὅτι ἠσέβησαν εἰς ἐµέ· ἐγὼ δὲ ἐλυτρωσάµην αὐτούς, αὐτοὶ δὲ κατελάλησαν κατ’ ἐµοῦ ψεύδη. (14) καὶ οὐκ ἐβόησαν πρός µε αἱ καρδίαι αὐτῶν, ἀλλ’ ἢ ὠλόλυζον ἐν ταῖς κοίταις αὐτῶν· ἐπὶ σίτῳ καὶ οἴνῳ κατετέµνοντο. ἐπαιδεύθησαν ἐν ἐµοί, (15) κἀγὼ κατίσχυσα τοὺς βραχίονας αὐτῶν, καὶ εἰς ἐµὲ ἐλογίσαντο πονηρά. (16) ἀπεστράφησαν εἰς οὐθέν, ἐγένοντο ὡς τόξον ἐντεταµένον· πεσοῦνται ἐν ῥοµφαίᾳ οἱ ἄρχοντες αὐτῶν δι’ ἀπαιδευσίαν γλώσσης αὐτῶν· οὗτος ὁ φαυλισµὸς αὐτῶν ἐν γῇ Αἰγύπτῳ.

8

(1) Εἰς κόλπον αὐτῶν ὡς γῆ, ὡς ἀετὸς ἐπ’ οἶκον κυρίου, ἀνθ’ ὧν παρέβησαν τὴν διαθήκην µου καὶ κατὰ τοῦ νόµου µου ἠσέβησαν. (2) ἐµὲ κεκράξονται Ὁ θεός, ἐγνώκαµέν σε. (3) ὅτι Ισραηλ ἀπεστρέψατο ἀγαθά, ἐχθρὸν κατεδίωξαν. (4) ἑαυτοῖς ἐβασίλευσαν καὶ οὐ δι’ ἐµοῦ, ἦρξαν καὶ οὐκ ἐγνώρισάν µοι· τὸ ἀργύριον αὐτῶν καὶ τὸ χρυσίον αὐτῶν ἐποίησαν ἑαυτοῖς εἴδωλα, ὅπως ἐξολεθρευθῶσιν. (5) ἀπότριψαι τὸν µόσχον σου, Σαµάρεια· παρωξύνθη ὁ θυµός µου ἐπ’ αὐτούς· ἕως τίνος οὐ µὴ δύνωνται καθαρισθῆναι (6) ἐν τῷ Ισραηλ; καὶ αὐτὸ τέκτων ἐποίησεν, καὶ οὐ θεός ἐστιν· διότι πλανῶν ἦν ὁ µόσχος σου, Σαµάρεια. (7) ὅτι ἀνεµόφθορα ἔσπειραν, καὶ ἡ καταστροφὴ αὐτῶν ἐκδέξεται αὐτά· δράγµα οὐκ ἔχον ἰσχὺν τοῦ ποιῆσαι ἄλευρον· ἐὰν δὲ καὶ ποιήσῃ, ἀλλότριοι καταφάγονται αὐτό. (8) κατεπόθη Ισραηλ, νῦν ἐγένετο ἐν τοῖς ἔθνεσιν ὡς σκεῦος ἄχρηστον. (9) ὅτι αὐτοὶ ἀνέβησαν εἰς Ἀσσυρίους· ἀνέθαλεν καθ’ ἑαυτὸν Εφραιµ, δῶρα ἠγάπησαν· (10) διὰ τοῦτο παραδοθήσονται ἐν τοῖς ἔθνεσιν. νῦν εἰσδέξοµαι αὐτούς, καὶ κοπάσουσιν µικρὸν τοῦ χρίειν βασιλέα καὶ ἄρχοντας. (11) ὅτι ἐπλήθυνεν Εφραιµ θυσιαστήρια, εἰς ἁµαρτίας ἐγένοντο αὐτῷ θυσιαστήρια ἠγαπηµένα. (12) καταγράψω αὐτῷ πλῆθος καὶ τὰ νόµιµα αὐτοῦ, εἰς ἀλλότρια ἐλογίσθησαν θυσιαστήρια τὰ ἠγαπηµένα. (13) διότι ἐὰν θύσωσιν θυσίαν καὶ φάγωσιν κρέα, κύριος οὐ προσδέξεται αὐτά· νῦν µνησθήσεται τὰς ἀδικίας αὐτῶν καὶ ἐκδικήσει τὰς ἁµαρτίας αὐτῶν· αὐτοὶ εἰς Αἴγυπτον ἀπέστρεψαν καὶ ἐν Ἀσσυρίοις ἀκάθαρτα φάγονται. (14) καὶ ἐπελάθετο Ισραηλ τοῦ ποιήσαντος αὐτὸν καὶ ᾠκοδόµησαν τεµένη, καὶ Ιουδας ἐπλήθυνεν πόλεις τετειχισµένας· καὶ ἐξαποστελῶ πῦρ εἰς τὰς πόλεις αὐτοῦ, καὶ καταφάγεται τὰ θεµέλια αὐτῶν.

9

(1) Μὴ χαῖρε, Ισραηλ, µηδὲ εὐφραίνου καθὼς οἱ λαοί· διότι ἐπόρνευσας ἀπὸ τοῦ θεοῦ σου, ἠγάπησας δόµατα ἐπὶ πάντα ἅλωνα σίτου. (2) ἅλων καὶ ληνὸς οὐκ ἔγνω αὐτούς, καὶ ὁ οἶνος ἐψεύσατο αὐτούς. (3) οὐ κατῴκησαν ἐν τῇ γῇ τοῦ κυρίου· κατῴκησεν Εφραιµ εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἐν Ἀσσυρίοις ἀκάθαρτα φάγονται. (4) οὐκ ἔσπεισαν τῷ κυρίῳ οἶνον καὶ οὐχ ἥδυναν αὐτῷ· αἱ θυσίαι αὐτῶν ὡς ἄρτος πένθους αὐτοῖς, πάντες οἱ ἔσθοντες αὐτὰ µιανθήσονται, διότι οἱ ἄρτοι αὐτῶν ταῖς ψυχαῖς αὐτῶν οὐκ εἰσελεύσονται εἰς τὸν οἶκον κυρίου. (5) τί ποιήσετε ἐν ἡµέρᾳ πανηγύρεως καὶ ἐν ἡµέρᾳ ἑορτῆς τοῦ κυρίου; (6) διὰ τοῦτο ἰδοὺ πορεύσονται ἐκ ταλαιπωρίας Αἰγύπτου, καὶ ἐκδέξεται αὐτοὺς Μέµφις, καὶ θάψει αὐτοὺς Μαχµας· τὸ ἀργύριον αὐτῶν ὄλεθρος κληρονοµήσει, ἄκανθαι ἐν τοῖς σκηνώµασιν αὐτῶν. (7) ἥκασιν αἱ ἡµέραι τῆς ἐκδικήσεως, ἥκασιν αἱ ἡµέραι τῆς ἀνταποδόσεώς σου, καὶ κακωθήσεται Ισραηλ ὥσπερ ὁ προφήτης ὁ παρεξεστηκώς, ἄνθρωπος ὁ πνευµατοφόρος· ὑπὸ τοῦ πλήθους τῶν ἀδικιῶν σου ἐπληθύνθη µανία σου. (8) σκοπὸς Εφραιµ µετὰ θεοῦ· προφήτης, παγὶς σκολιὰ ἐπὶ πάσας τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ· µανίαν ἐν οἴκῳ κυρίου κατέπηξαν. (9) ἐφθάρησαν κατὰ τὰς ἡµέρας τοῦ βουνοῦ· µνησθήσεται ἀδικίας αὐτοῦ, ἐκδικήσει ἁµαρτίας αὐτοῦ. (10) Ὡς σταφυλὴν ἐν ἐρήµῳ εὗρον τὸν Ισραηλ καὶ ὡς σκοπὸν ἐν συκῇ πρόιµον εἶδον πατέρας αὐτῶν· αὐτοὶ εἰσῆλθον πρὸς τὸν Βεελφεγωρ καὶ ἀπηλλοτριώθησαν εἰς αἰσχύνην, καὶ ἐγένοντο οἱ ἠγαπηµένοι ὡς οἱ ἐβδελυγµένοι. (11) Εφραιµ ὡς ὄρνεον ἐξεπετάσθη, αἱ δόξαι αὐτῶν ἐκ τόκων καὶ ὠδίνων καὶ συλλήµψεων· (12) διότι καὶ ἐὰν ἐκθρέψωσιν τὰ τέκνα αὐτῶν, ἀτεκνωθήσονται ἐξ ἀνθρώπων· διότι καὶ οὐαὶ αὐτοῖς ἐστιν, σάρξ µου ἐξ αὐτῶν. (13) Εφραιµ, ὃν τρόπον εἶδον, εἰς θήραν παρέστησαν τὰ τέκνα αὐτῶν, καὶ Εφραιµ τοῦ ἐξαγαγεῖν εἰς ἀποκέντησιν τὰ τέκνα αὐτοῦ. (14) δὸς αὐτοῖς, κύριε· τί δώσεις αὐτοῖς; δὸς αὐτοῖς µήτραν ἀτεκνοῦσαν καὶ µαστοὺς ξηρούς. (15) πᾶσαι αἱ κακίαι αὐτῶν εἰς Γαλγαλ, ὅτι ἐκεῖ αὐτοὺς ἐµίσησα· διὰ τὰς κακίας τῶν ἐπιτηδευµάτων αὐτῶν ἐκ τοῦ οἴκου µου ἐκβαλῶ αὐτούς, οὐ µὴ προσθήσω τοῦ ἀγαπῆσαι αὐτούς· πάντες οἱ ἄρχοντες αὐτῶν ἀπειθοῦντες. (16) ἐπόνεσεν Εφραιµ, τὰς ῥίζας αὐτοῦ ἐξηράνθη, καρπὸν οὐκέτι µὴ ἐνέγκῃ· διότι καὶ ἐὰν γεννήσωσιν, ἀποκτενῶ τὰ ἐπιθυµήµατα κοιλίας αὐτῶν. (17) ἀπώσεται αὐτοὺς ὁ θεός, ὅτι οὐκ εἰσήκουσαν αὐτοῦ, καὶ ἔσονται πλανῆται ἐν τοῖς ἔθνεσιν.

10

(1) Ἄµπελος εὐκληµατοῦσα Ισραηλ, ὁ καρπὸς αὐτῆς εὐθηνῶν· κατὰ τὸ πλῆθος τῶν καρπῶν αὐτοῦ ἐπλήθυνεν τὰ θυσιαστήρια, κατὰ τὰ ἀγαθὰ τῆς γῆς αὐτοῦ ᾠκοδόµησεν στήλας. (2) ἐµέρισαν καρδίας αὐτῶν, νῦν ἀφανισθήσονται· αὐτὸς κατασκάψει τὰ θυσιαστήρια αὐτῶν, ταλαιπωρήσουσιν αἱ στῆλαι αὐτῶν. (3) διότι νῦν ἐροῦσιν Οὐκ ἔστιν βασιλεὺς ἡµῖν, ὅτι οὐκ ἐφοβήθηµεν τὸν κύριον, ὁ δὲ βασιλεὺς τί ποιήσει ἡµῖν; (4) λαλῶν ῥήµατα προφάσεις ψευδεῖς διαθήσεται διαθήκην· ἀνατελεῖ ὡς ἄγρωστις κρίµα ἐπὶ χέρσον ἀγροῦ. (5) τῷ µόσχῳ τοῦ οἴκου Ων παροικήσουσιν οἱ κατοικοῦντες Σαµάρειαν, ὅτι ἐπένθησεν ὁ λαὸς αὐτοῦ ἐπ’ αὐτόν· καὶ καθὼς παρεπίκραναν αὐτόν, ἐπιχαροῦνται ἐπὶ τὴν δόξαν αὐτοῦ, ὅτι µετῳκίσθη ἀπ’ αὐτοῦ. (6) καὶ αὐτὸν εἰς Ἀσσυρίους δήσαντες ἀπήνεγκαν ξένια τῷ βασιλεῖ Ιαριµ· ἐν δόµατι Εφραιµ δέξεται, καὶ αἰσχυνθήσεται Ισραηλ ἐν τῇ βουλῇ αὐτοῦ. (7) ἀπέρριψεν Σαµάρεια βασιλέα αὐτῆς ὡς φρύγανον ἐπὶ προσώπου ὕδατος. (8) καὶ ἐξαρθήσονται βωµοὶ Ων, ἁµαρτήµατα τοῦ Ισραηλ· ἄκανθαι καὶ τρίβολοι ἀναβήσονται ἐπὶ τὰ θυσιαστήρια αὐτῶν· καὶ ἐροῦσιν τοῖς ὄρεσιν Καλύψατε ἡµᾶς, καὶ τοῖς βουνοῖς Πέσατε ἐφ’ ἡµᾶς. (9) Ἀφ’ οὗ οἱ βουνοί, ἥµαρτεν Ισραηλ, ἐκεῖ ἔστησαν· οὐ µὴ καταλάβῃ αὐτοὺς ἐν τῷ βουνῷ πόλεµος ἐπὶ τὰ τέκνα ἀδικίας; (10) ἦλθεν παιδεῦσαι αὐτούς, καὶ συναχθήσονται ἐπ’ αὐτοὺς λαοὶ ἐν τῷ παιδεύεσθαι αὐτοὺς ἐν ταῖς δυσὶν ἀδικίαις αὐτῶν. (11) Εφραιµ δάµαλις δεδιδαγµένη ἀγαπᾶν νεῖκος, ἐγὼ δὲ ἐπελεύσοµαι ἐπὶ τὸ κάλλιστον τοῦ τραχήλου αὐτῆς· ἐπιβιβῶ Εφραιµ καὶ παρασιωπήσοµαι Ιουδαν, ἐνισχύσει αὐτῷ Ιακωβ. (12) σπείρατε ἑαυτοῖς εἰς δικαιοσύνην, τρυγήσατε εἰς καρπὸν ζωῆς, φωτίσατε ἑαυτοῖς φῶς γνώσεως, ἐκζητήσατε τὸν κύριον ἕως τοῦ ἐλθεῖν γενήµατα δικαιοσύνης ὑµῖν. (13) ἵνα τί παρεσιωπήσατε ἀσέβειαν καὶ τὰς ἀδικίας αὐτῆς ἐτρυγήσατε, ἐφάγετε καρπὸν ψευδῆ; ὅτι ἤλπισας ἐν τοῖς ἅρµασίν σου, ἐν πλήθει δυνάµεώς σου. (14) καὶ ἐξαναστήσεται ἀπώλεια ἐν τῷ λαῷ σου, καὶ πάντα τὰ περιτετειχισµένα σου οἰχήσεται· ὡς ἄρχων Σαλαµαν ἐκ τοῦ οἴκου Ιεροβααλ ἐν ἡµέραις πολέµου µητέρα ἐπὶ τέκνοις ἠδάφισαν. (15) οὕτως ποιήσω ὑµῖν, οἶκος τοῦ Ισραηλ, ἀπὸ προσώπου κακιῶν ὑµῶν· ὄρθρου ἀπερρίφησαν, ἀπερρίφη βασιλεὺς Ισραηλ.

11

(1) Διότι νήπιος Ισραηλ, καὶ ἐγὼ ἠγάπησα αὐτὸν καὶ ἐξ Αἰγύπτου µετεκάλεσα τὰ τέκνα αὐτοῦ. (2) καθὼς µετεκάλεσα αὐτούς, οὕτως ἀπῴχοντο ἐκ προσώπου µου· αὐτοὶ τοῖς Βααλιµ ἔθυον καὶ τοῖς γλυπτοῖς ἐθυµίων. (3) καὶ ἐγὼ συνεπόδισα τὸν Εφραιµ, ἀνέλαβον αὐτὸν ἐπὶ τὸν βραχίονά µου, καὶ οὐκ ἔγνωσαν ὅτι ἴαµαι αὐτούς. (4) ἐν διαφθορᾷ ἀνθρώπων ἐξέτεινα αὐτοὺς ἐν δεσµοῖς ἀγαπήσεώς µου καὶ ἔσοµαι αὐτοῖς ὡς ῥαπίζων ἄνθρωπος ἐπὶ τὰς σιαγόνας αὐτοῦ· καὶ ἐπιβλέψοµαι πρὸς αὐτόν, δυνήσοµαι αὐτῷ. (5) κατῴκησεν Εφραιµ ἐν Αἰγύπτῳ, καὶ Ασσουρ αὐτὸς βασιλεὺς αὐτοῦ, ὅτι οὐκ ἠθέλησεν ἐπιστρέψαι. (6) καὶ ἠσθένησεν ῥοµφαία ἐν ταῖς πόλεσιν αὐτοῦ καὶ κατέπαυσεν ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ, καὶ φάγονται ἐκ τῶν διαβουλίων αὐτῶν. (7) καὶ ὁ λαὸς αὐτοῦ ἐπικρεµάµενος ἐκ τῆς κατοικίας αὐτοῦ, καὶ ὁ θεὸς ἐπὶ τὰ τίµια αὐτοῦ θυµωθήσεται, καὶ οὐ µὴ ὑψώσῃ αὐτόν. (8) τί σε διαθῶ, Εφραιµ; ὑπερασπιῶ σου, Ισραηλ; τί σε διαθῶ; ὡς Αδαµα θήσοµαί σε καὶ ὡς Σεβωιµ; µετεστράφη ἡ καρδία µου ἐν τῷ αὐτῷ, συνεταράχθη ἡ µεταµέλειά µου. (9) οὐ µὴ ποιήσω κατὰ τὴν ὀργὴν τοῦ θυµοῦ µου, οὐ µὴ ἐγκαταλίπω τοῦ ἐξαλειφθῆναι τὸν Εφραιµ· διότι θεὸς ἐγώ εἰµι καὶ οὐκ ἄνθρωπος· ἐν σοὶ ἅγιος, καὶ οὐκ εἰσελεύσοµαι εἰς πόλιν. (10) ὀπίσω κυρίου πορεύσοµαι· ὡς λέων ἐρεύξεται, ὅτι αὐτὸς ὠρύσεται, καὶ ἐκστήσονται τέκνα ὑδάτων. (11) καὶ ἐκστήσονται ὡς ὄρνεον ἐξ Αἰγύπτου καὶ ὡς περιστερὰ ἐκ γῆς Ἀσσυρίων· καὶ ἀποκαταστήσω αὐτοὺς εἰς τοὺς οἴκους αὐτῶν, λέγει κύριος. (12:1) Ἐκύκλωσέν µε ἐν ψεύδει Εφραιµ καὶ ἐν ἀσεβείαις οἶκος Ισραηλ καὶ Ιουδα. νῦν ἔγνω αὐτοὺς ὁ θεός, καὶ λαὸς ἅγιος κεκλήσεται θεοῦ.

12

(2) ὁ δὲ Εφραιµ πονηρὸν πνεῦµα, ἐδίωξεν καύσωνα ὅλην τὴν ἡµέραν· κενὰ καὶ µάταια ἐπλήθυνεν καὶ διαθήκην µετὰ Ἀσσυρίων διέθετο, καὶ ἔλαιον εἰς Αἴγυπτον ἐνεπορεύετο. (3) καὶ κρίσις τῷ κυρίῳ πρὸς Ιουδαν τοῦ ἐκδικῆσαι τὸν Ιακωβ κατὰ τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ, καὶ κατὰ τὰ ἐπιτηδεύµατα αὐτοῦ ἀνταποδώσει αὐτῷ. (4) ἐν τῇ κοιλίᾳ ἐπτέρνισεν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ ἐν κόποις αὐτοῦ ἐνίσχυσεν πρὸς θεὸν (5) καὶ ἐνίσχυσεν µετὰ ἀγγέλου καὶ ἠδυνάσθη· ἔκλαυσαν καὶ ἐδεήθησάν µου, ἐν τῷ οἴκῳ Ων εὕροσάν µε, καὶ ἐκεῖ ἐλαλήθη πρὸς αὐτόν. (6) ὁ δὲ κύριος ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ ἔσται µνηµόσυνον αὐτοῦ. (7) καὶ σὺ ἐν θεῷ σου ἐπιστρέψεις· ἔλεον καὶ κρίµα φυλάσσου καὶ ἔγγιζε πρὸς τὸν θεόν σου διὰ παντός. (8) Χανααν ἐν χειρὶ αὐτοῦ ζυγὸς ἀδικίας, καταδυναστεύειν ἠγάπησε. (9) καὶ εἶπεν Εφραιµ Πλὴν πεπλούτηκα, εὕρηκα ἀναψυχὴν ἐµαυτῷ. πάντες οἱ πόνοι αὐτοῦ οὐχ εὑρεθήσονται αὐτῷ δι’ ἀδικίας, ἃς ἥµαρτεν. (10) ἐγὼ δὲ κύριος ὁ θεός σου ἀνήγαγόν σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου, ἔτι κατοικιῶ σε ἐν σκηναῖς καθὼς ἡµέρᾳ ἑορτῆς. (11) καὶ λαλήσω πρὸς προφήτας, καὶ ἐγὼ ὁράσεις ἐπλήθυνα καὶ ἐν χερσὶν προφητῶν ὡµοιώθην. (12) εἰ µὴ Γαλααδ ἔστιν· ἄρα ψευδεῖς ἦσαν ἐν Γαλγαλ ἄρχοντες θυσιάζοντες, καὶ τὰ θυσιαστήρια αὐτῶν ὡς χελῶναι ἐπὶ χέρσον ἀγροῦ. (13) καὶ ἀνεχώρησεν Ιακωβ εἰς πεδίον Συρίας, καὶ ἐδούλευσεν Ισραηλ ἐν γυναικὶ καὶ ἐν γυναικὶ ἐφυλάξατο. (14) καὶ ἐν προφήτῃ ἀνήγαγεν κύριος τὸν Ισραηλ ἐξ Αἰγύπτου, καὶ ἐν προφήτῃ διεφυλάχθη. (15) ἐθύµωσεν Εφραιµ καὶ παρώργισεν, καὶ τὸ αἷµα αὐτοῦ ἐπ’ αὐτὸν ἐκχυθήσεται, καὶ τὸν ὀνειδισµὸν αὐτοῦ ἀνταποδώσει αὐτῷ κύριος.

13

(1) Κατὰ τὸν λόγον Εφραιµ δικαιώµατα αὐτὸς ἔλαβεν ἐν τῷ Ισραηλ καὶ ἔθετο αὐτὰ τῇ Βααλ καὶ ἀπέθανεν. (2) καὶ προσέθετο τοῦ ἁµαρτάνειν ἔτι, καὶ ἐποίησαν ἑαυτοῖς χώνευµα ἐκ τοῦ ἀργυρίου αὐτῶν κατ’ εἰκόνα εἰδώλων, ἔργα τεκτόνων συντετελεσµένα αὐτοῖς· αὐτοὶ λέγουσιν Θύσατε ἀνθρώπους, µόσχοι γὰρ ἐκλελοίπασιν. (3) διὰ τοῦτο ἔσονται ὡς νεφέλη πρωινὴ καὶ ὡς δρόσος ὀρθρινὴ πορευοµένη, ὥσπερ χνοῦς ἀποφυσώµενος ἀφ’ ἅλωνος καὶ ὡς ἀτµὶς ἀπὸ ἀκρίδων. (4) ἐγὼ δὲ κύριος ὁ θεός σου στερεῶν οὐρανὸν καὶ κτίζων γῆν, οὗ αἱ χεῖρες ἔκτισαν πᾶσαν τὴν στρατιὰν τοῦ οὐρανοῦ, καὶ οὐ παρέδειξά σοι αὐτὰ τοῦ πορεύεσθαι ὀπίσω αὐτῶν· καὶ ἐγὼ ἀνήγαγόν σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου, καὶ θεὸν πλὴν ἐµοῦ οὐ γνώσῃ, καὶ σῴζων οὐκ ἔστιν πάρεξ ἐµοῦ. (5) ἐγὼ ἐποίµαινόν σε ἐν τῇ ἐρήµῳ ἐν γῇ ἀοικήτῳ (6) κατὰ τὰς νοµὰς αὐτῶν. καὶ ἐνεπλήσθησαν εἰς πλησµονήν, καὶ ὑψώθησαν αἱ καρδίαι αὐτῶν· ἕνεκα τούτου ἐπελάθοντό µου. (7) καὶ ἔσοµαι αὐτοῖς ὡς πανθὴρ καὶ ὡς πάρδαλις κατὰ τὴν ὁδὸν Ἀσσυρίων· (8) ἀπαντήσοµαι αὐτοῖς ὡς ἄρκος ἀπορουµένη καὶ διαρρήξω συγκλεισµὸν καρδίας αὐτῶν, καὶ καταφάγονται αὐτοὺς ἐκεῖ σκύµνοι δρυµοῦ, θηρία ἀγροῦ διασπάσει αὐτούς. (9) τῇ διαφθορᾷ σου, Ισραηλ, τίς βοηθήσει; (10) ποῦ ὁ βασιλεύς σου οὗτος; καὶ διασωσάτω σε ἐν πάσαις ταῖς πόλεσίν σου· κρινάτω σε ὃν εἶπας Δός µοι βασιλέα καὶ ἄρχοντα. (11) καὶ ἔδωκά σοι βασιλέα ἐν ὀργῇ µου καὶ ἔσχον ἐν τῷ θυµῷ µου (12) συστροφὴν ἀδικίας. Εφραιµ, ἐγκεκρυµµένη ἡ ἁµαρτία αὐτοῦ. (13) ὠδῖνες ὡς τικτούσης ἥξουσιν αὐτῷ· οὗτος ὁ υἱός σου οὐ φρόνιµος, διότι οὐ µὴ ὑποστῇ ἐν συντριβῇ τέκνων. (14) ἐκ χειρὸς ᾅδου ῥύσοµαι αὐτοὺς καὶ ἐκ θανάτου λυτρώσοµαι αὐτούς· ποῦ ἡ δίκη σου, θάνατε; ποῦ τὸ κέντρον σου, ᾅδη; παράκλησις κέκρυπται ἀπὸ ὀφθαλµῶν µου. (15) διότι οὗτος ἀνὰ µέσον ἀδελφῶν διαστελεῖ. ἐπάξει ἄνεµον καύσωνα κύριος ἐκ τῆς ἐρήµου ἐπ’ αὐτόν, καὶ ἀναξηρανεῖ τὰς φλέβας αὐτοῦ, ἐξερηµώσει τὰς πηγὰς αὐτοῦ· αὐτὸς καταξηρανεῖ τὴν γῆν αὐτοῦ καὶ πάντα τὰ σκεύη τὰ ἐπιθυµητὰ αὐτοῦ.

14

(1) ἀφανισθήσεται Σαµάρεια, ὅτι ἀντέστη πρὸς τὸν θεὸν αὐτῆς· ἐν ῥοµφαίᾳ πεσοῦνται αὐτοί, καὶ τὰ ὑποτίτθια αὐτῶν ἐδαφισθήσονται, καὶ αἱ ἐν γαστρὶ ἔχουσαι αὐτῶν διαρραγήσονται. (2) Ἐπιστράφητι, Ισραηλ, πρὸς κύριον τὸν θεόν σου, διότι ἠσθένησας ἐν ταῖς ἀδικίαις σου. (3) λάβετε µεθ’ ἑαυτῶν λόγους καὶ ἐπιστράφητε πρὸς κύριον τὸν θεὸν ὑµῶν· εἴπατε αὐτῷ ὅπως µὴ λάβητε ἀδικίαν καὶ λάβητε ἀγαθά, καὶ ἀνταποδώσοµεν καρπὸν χειλέων ἡµῶν. (4) Ασσουρ οὐ µὴ σώσῃ ἡµᾶς, ἐφ’ ἵππον οὐκ ἀναβησόµεθα· οὐκέτι µὴ εἴπωµεν Θεοὶ ἡµῶν, τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν ἡµῶν· ὁ ἐν σοὶ ἐλεήσει ὀρφανόν. (5) ἰάσοµαι τὰς κατοικίας αὐτῶν, ἀγαπήσω αὐτοὺς ὁµολόγως, ὅτι ἀπέστρεψεν ἡ ὀργή µου ἀπ’ αὐτῶν. (6) ἔσοµαι ὡς δρόσος τῷ Ισραηλ, ἀνθήσει ὡς κρίνον καὶ βαλεῖ τὰς ῥίζας αὐτοῦ ὡς ὁ Λίβανος· (7) πορεύσονται οἱ κλάδοι αὐτοῦ, καὶ ἔσται ὡς ἐλαία κατάκαρπος, καὶ ἡ ὀσφρασία αὐτοῦ ὡς Λιβάνου· (8) ἐπιστρέψουσιν καὶ καθιοῦνται ὑπὸ τὴν σκέπην αὐτοῦ, ζήσονται καὶ µεθυσθήσονται σίτῳ· καὶ ἐξανθήσει ὡς ἄµπελος τὸ µνηµόσυνον αὐτοῦ, ὡς οἶνος Λιβάνου. (9) τῷ Εφραιµ, τί αὐτῷ ἔτι καὶ εἰδώλοις; ἐγὼ ἐταπείνωσα αὐτόν, καὶ ἐγὼ κατισχύσω αὐτόν· ἐγὼ ὡς ἄρκευθος πυκάζουσα, ἐξ ἐµοῦ ὁ καρπός σου εὕρηται. (10) τίς σοφὸς καὶ συνήσει ταῦτα; ἢ συνετὸς καὶ ἐπιγνώσεται αὐτά; διότι εὐθεῖαι αἱ ὁδοὶ τοῦ κυρίου, καὶ δίκαιοι πορεύσονται ἐν αὐταῖς, οἱ δὲ ἀσεβεῖς ἀσθενήσουσιν ἐν αὐταῖς.

Amos

1 2 3 4 5 6 7 8 9

1

(1) Λόγοι Αµως, οἳ ἐγένοντο ἐν νακκαριµ ἐκ Θεκουε, οὓς εἶδεν ὑπὲρ Ιερουσαληµ ἐν ἡµέραις Οζιου βασιλέως Ιουδα καὶ ἐν ἡµέραις Ιεροβοαµ τοῦ Ιωας βασιλέως Ισραηλ πρὸ δύο ἐτῶν τοῦ σεισµοῦ. (2) Καὶ εἶπεν Κύριος ἐκ Σιων ἐφθέγξατο καὶ ἐξ Ιερουσαληµ ἔδωκεν φωνὴν αὐτοῦ, καὶ ἐπένθησαν αἱ νοµαὶ τῶν ποιµένων, καὶ ἐξηράνθη ἡ κορυφὴ τοῦ Καρµήλου. (3) Καὶ εἶπεν κύριος Ἐπὶ ταῖς τρισὶν ἀσεβείαις Δαµασκοῦ καὶ ἐπὶ ταῖς τέσσαρσιν οὐκ ἀποστραφήσοµαι αὐτόν, ἀνθ’ ὧν ἔπριζον πρίοσιν σιδηροῖς τὰς ἐν γαστρὶ ἐχούσας τῶν ἐν Γαλααδ· (4) Καὶ ἐξαποστελῶ πῦρ εἰς τὸν οἶκον Αζαηλ, καὶ καταφάγεται θεµέλια υἱοῦ Αδερ· (5) καὶ συντρίψω µοχλοὺς Δαµασκοῦ καὶ ἐξολεθρεύσω κατοικοῦντας ἐκ πεδίου Ων καὶ κατακόψω φυλὴν ἐξ ἀνδρῶν Χαρραν, καὶ αἰχµαλωτευθήσεται λαὸς Συρίας ἐπίκλητος, λέγει κύριος. (6) Τάδε λέγει κύριος Ἐπὶ ταῖς τρισὶν ἀσεβείαις Γάζης καὶ ἐπὶ ταῖς τέσσαρσιν οὐκ ἀποστραφήσοµαι αὐτούς, ἕνεκεν τοῦ αἰχµαλωτεῦσαι αὐτοὺς αἰχµαλωσίαν τοῦ Σαλωµων τοῦ συγκλεῖσαι εἰς τὴν Ιδουµαίαν· (7) καὶ ἐξαποστελῶ πῦρ ἐπὶ τὰ τείχη Γάζης, καὶ καταφάγεται θεµέλια αὐτῆς· (8) καὶ ἐξολεθρεύσω κατοικοῦντας ἐξ Ἀζώτου, καὶ ἐξαρθήσεται φυλὴ ἐξ Ἀσκαλῶνος, καὶ ἐπάξω τὴν χεῖρά µου ἐπὶ Ακκαρων, καὶ ἀπολοῦνται οἱ κατάλοιποι τῶν ἀλλοφύλων, λέγει κύριος. (9) Τάδε λέγει κύριος Ἐπὶ ταῖς τρισὶν ἀσεβείαις Τύρου καὶ ἐπὶ ταῖς τέσσαρσιν οὐκ ἀποστραφήσοµαι αὐτήν, ἀνθ’ ὧν συνέκλεισαν αἰχµαλωσίαν τοῦ Σαλωµων εἰς τὴν Ιδουµαίαν καὶ οὐκ ἐµνήσθησαν διαθήκης ἀδελφῶν· (10) καὶ ἐξαποστελῶ πῦρ ἐπὶ τὰ τείχη Τύρου, καὶ καταφάγεται θεµέλια αὐτῆς. (11) Τάδε λέγει κύριος Ἐπὶ ταῖς τρισὶν ἀσεβείαις τῆς Ιδουµαίας καὶ ἐπὶ ταῖς τέσσαρσιν οὐκ ἀποστραφήσοµαι αὐτούς, ἕνεκα τοῦ διῶξαι αὐτοὺς ἐν ῥοµφαίᾳ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ ἐλυµήνατοµήτραν ἐπὶ γῆς καὶ ἥρπασεν εἰς µαρτύριον φρίκην αὐτοῦ καὶ τὸ ὅρµηµα αὐτοῦ ἐφύλαξεν εἰς νῖκος· (12) καὶ ἐξαποστελῶ πῦρ εἰς Θαιµαν, καὶ καταφάγεται θεµέλια τειχέων αὐτῆς. (13) Τάδε λέγει κύριος Ἐπὶ ταῖς τρισὶν ἀσεβείαις υἱῶν Αµµων καὶ ἐπὶ ταῖς τέσσαρσιν οὐκ ἀποστραφήσοµαι αὐτόν, ἀνθ’ ὧν ἀνέσχιζον τὰς ἐν γαστρὶ ἐχούσας τῶν Γαλααδιτῶν, ὅπως ἐµπλατύνωσιν τὰ ὅρια αὐτῶν· (14) καὶ ἀνάψω πῦρ ἐπὶ τὰ τείχη Ραββα, καὶ καταφάγεται θεµέλια αὐτῆς µετὰ κραυγῆς ἐν ἡµέρᾳ πολέµου, καὶ σεισθήσεται ἐν ἡµέρᾳ συντελείας αὐτῆς· (15) καὶ πορεύσονται οἱ βασιλεῖς αὐτῆς ἐν αἰχµαλωσίᾳ, οἱ ἱερεῖς αὐτῶν καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτῶν ἐπὶ τὸ αὐτό, λέγει κύριος.

2

(1) Τάδε λέγει κύριος Ἐπὶ ταῖς τρισὶν ἀσεβείαις Μωαβ καὶ ἐπὶ ταῖς τέσσαρσιν οὐκ (2) καὶ ἐξαποστελῶ πῦρ ἐπὶ Μωαβ, καὶ καταφάγεται θεµέλια τῶν πόλεων αὐτῆς, καὶ ἀποθανεῖται ἐν ἀδυναµίᾳ Μωαβ µετὰ κραυγῆς καὶ µετὰ φωνῆς σάλπιγγος· (3) καὶ ἐξολεθρεύσω κριτὴν ἐξ αὐτῆς, καὶ πάντας τοὺς ἄρχοντας αὐτῆς ἀποκτενῶ µετ’ αὐτοῦ, λέγει κύριος. (4) Τάδε λέγει κύριος Ἐπὶ ταῖς τρισὶν ἀσεβείαις υἱῶν Ιουδα καὶ ἐπὶ ταῖς τέσσαρσιν οὐκ ἀποστραφήσοµαι αὐτόν, ἕνεκα τοῦ ἀπώσασθαι αὐτοὺς τὸν νόµον κυρίου καὶ τὰ προστάγµατα αὐτοῦ οὐκ ἐφυλάξαντο καὶ ἐπλάνησεν αὐτοὺς τὰ µάταια αὐτῶν, ἃ ἐποίησαν, οἷς ἐξηκολούθησαν οἱ πατέρες αὐτῶν ὀπίσω αὐτῶν· (5) καὶ ἐξαποστελῶ πῦρ ἐπὶ Ιουδαν, καὶ καταφάγεται θεµέλια Ιερουσαληµ. (6) Τάδε λέγει κύριος Ἐπὶ ταῖς τρισὶν ἀσεβείαις Ισραηλ καὶ ἐπὶ ταῖς τέσσαρσιν οὐκ ἀποστραφήσοµαι αὐτόν, ἀνθ’ ὧν ἀπέδοντο ἀργυρίου δίκαιον καὶ πένητα ἕνεκεν ὑποδηµάτων, (7) τὰ πατοῦντα ἐπὶ τὸν χοῦν τῆς γῆς καὶ ἐκονδύλιζον εἰς κεφαλὰς πτωχῶν καὶ ὁδὸν ταπεινῶν ἐξέκλιναν, καὶ υἱὸς καὶ πατὴρ αὐτοῦ εἰσεπορεύοντο πρὸς τὴν αὐτὴν παιδίσκην, ὅπως βεβηλώσωσιν τὸ ὄνοµα τοῦ θεοῦ αὐτῶν, (8) καὶ τὰ ἱµάτια αὐτῶν δεσµεύοντες σχοινίοις παραπετάσµατα ἐποίουν ἐχόµενα τοῦ θυσιαστηρίου καὶ οἶνον ἐκ συκοφαντιῶν ἔπινον ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ θεοῦ αὐτῶν. (9) ἐγὼ δὲ ἐξῆρα τὸν Αµορραῖον ἐκ προσώπου αὐτῶν, οὗ ἦν καθὼς ὕψος κέδρου τὸ ὕψος αὐτοῦ καὶ ἰσχυρὸς ἦν ὡς δρῦς, καὶ ἐξῆρα τὸν καρπὸν αὐτοῦ ἐπάνωθεν καὶ τὰς ῥίζας αὐτοῦ ὑποκάτωθεν· (10) καὶ ἐγὼ ἀνήγαγον ὑµᾶς ἐκ γῆς Αἰγύπτου καὶ περιήγαγον ὑµᾶς ἐν τῇ ἐρήµῳ τεσσαράκοντα ἔτη τοῦ κατακληρονοµῆσαι τὴν γῆν τῶν Αµορραίων· (11) καὶ ἔλαβον ἐκ τῶν υἱῶν ὑµῶν εἰς προφήτας καὶ ἐκ τῶν νεανίσκων ὑµῶν εἰς ἁγιασµόν· µὴ οὐκ ἔστιν ταῦτα, υἱοὶ Ισραηλ; λέγει κύριος. (12) καὶ ἐποτίζετε τοὺς ἡγιασµένους οἶνον καὶ τοῖς προφήταις ἐνετέλλεσθε λέγοντες Οὐ µὴ προφητεύσητε. (13) διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἐγὼ κυλίω ὑποκάτω ὑµῶν, ὃν τρόπον κυλίεται ἡ ἅµαξα ἡ γέµουσα καλάµης· (14) καὶ ἀπολεῖται φυγὴ ἐκ δροµέως, καὶ ὁ κραταιὸς οὐ µὴ κρατήσῃ τῆς ἰσχύος αὐτοῦ, καὶ ὁ µαχητὴς οὐ µὴ σώσῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ, (15) καὶ ὁ τοξότης οὐ µὴ ὑποστῇ, καὶ ὁ ὀξὺς τοῖς ποσὶν αὐτοῦ οὐ µὴ διασωθῇ, οὐδὲ ὁ ἱππεὺς οὐ µὴ σώσῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ, (16) καὶ εὑρήσει τὴν καρδίαν αὐτοῦ ἐν δυναστείαις, ὁ γυµνὸς διώξεται ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ, λέγει κύριος.

3

(1) Ἀκούσατε τὸν λόγον τοῦτον, ὃν ἐλάλησεν κύριος ἐφ’ ὑµᾶς, οἶκος Ισραηλ, καὶ κατὰ πάσης φυλῆς, ἧς ἀνήγαγον ἐκ γῆς Αἰγύπτου, λέγων (2) Πλὴν ὑµᾶς ἔγνων ἐκ πασῶν φυλῶν τῆς γῆς· διὰ τοῦτο ἐκδικήσω ἐφ’ ὑµᾶς πάσας τὰς ἁµαρτίας ὑµῶν. (3) εἰ πορεύσονται δύο ἐπὶ τὸ αὐτὸ καθόλου ἐὰν µὴ γνωρίσωσιν ἑαυτούς; (4) εἰ ἐρεύξεται λέων ἐκ τοῦ δρυµοῦ αὐτοῦ θήραν οὐκ ἔχων; εἰ δώσει σκύµνος φωνὴν αὐτοῦ ἐκ τῆς µάνδρας αὐτοῦ καθόλου ἐὰν µὴ ἁρπάσῃ τι; (5) εἰ πεσεῖται ὄρνεον ἐπὶ τὴν γῆν ἄνευ ἰξευτοῦ; εἰ σχασθήσεται παγὶς ἐπὶ τῆς γῆς ἄνευ τοῦ συλλαβεῖν τι; (6) εἰ φωνήσει σάλπιγξ ἐν πόλει καὶ λαὸς οὐ πτοηθήσεται; εἰ ἔσται κακία ἐν πόλει ἣν κύριος οὐκ ἐποίησεν; (7) διότι οὐ µὴ ποιήσῃ κύριος ὁ θεὸς πρᾶγµα, ἐὰν µὴ ἀποκαλύψῃ παιδείαν αὐτοῦ πρὸς τοὺς δούλους αὐτοῦ τοὺς προφήτας. (8) λέων ἐρεύξεται, καὶ τίς οὐ φοβηθήσεται; κύριος ὁ θεὸς ἐλάλησεν, καὶ τίς οὐ προφητεύσει; (9) Ἀπαγγείλατε χώραις ἐν Ἀσσυρίοις καὶ ἐπὶ τὰς χώρας τῆς Αἰγύπτου καὶ εἴπατε Συνάχθητε ἐπὶ τὸ ὄρος Σαµαρείας καὶ ἴδετε θαυµαστὰ πολλὰ ἐν µέσῳ αὐτῆς καὶ τὴν καταδυναστείαν τὴν ἐν αὐτῇ· (10) καὶ οὐκ ἔγνω ἃ ἔσται ἐναντίον αὐτῆς, λέγει κύριος, οἱ θησαυρίζοντες ἀδικίαν καὶ ταλαιπωρίαν ἐν ταῖς χώραις αὐτῶν. (11) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος ὁ θεός Τύρος, κυκλόθεν ἡ γῆ σου ἐρηµωθήσεται, καὶ κατάξει ἐκ σοῦ ἰσχύν σου, καὶ διαρπαγήσονται αἱ χῶραί σου. (12) τάδε λέγει κύριος Ὃν τρόπον ὅταν ἐκσπάσῃ ὁ ποιµὴν ἐκ στόµατος τοῦ λέοντος δύο σκέλη ἢ λοβὸν ὠτίου, οὕτως ἐκσπασθήσονται οἱ υἱοὶ Ισραηλ οἱ κατοικοῦντες ἐν Σαµαρείᾳ κατέναντι φυλῆς καὶ ἐν Δαµασκῷ ἱερεῖς. (13) ἀκούσατε καὶ ἐπιµαρτύρασθε τῷ οἴκῳ Ιακωβ, λέγει κύριος ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ, (14) διότι ἐν τῇ ἡµέρᾳ, ὅταν ἐκδικῶ ἀσεβείας τοῦ Ισραηλ ἐπ’ αὐτόν, καὶ ἐκδικήσω ἐπὶ τὰ θυσιαστήρια Βαιθηλ, καὶ κατασκαφήσεται τὰ κέρατα τοῦ θυσιαστηρίου καὶ πεσοῦνται ἐπὶ τὴν γῆν· (15) συγχεῶ καὶ πατάξω τὸν οἶκον τὸν περίπτερον ἐπὶ τὸν οἶκον τὸν θερινόν, καὶ ἀπολοῦνται οἶκοι ἐλεφάντινοι, καὶ προστεθήσονται οἶκοι ἕτεροι πολλοί, λέγει κύριος.

4

(1) Ἀκούσατε τὸν λόγον τοῦτον, δαµάλεις τῆς Βασανίτιδος αἱ ἐν τῷ ὄρει τῆς Σαµαρείας αἱ καταδυναστεύουσαι πτωχοὺς καὶ καταπατοῦσαι πένητας αἱ λέγουσαι τοῖς κυρίοις αὐτῶν Ἐπίδοτε ἡµῖν ὅπως πίωµεν· (2) ὀµνύει κύριος κατὰ τῶν ἁγίων αὐτοῦ Διότι ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται ἐφ’ ὑµᾶς, καὶ λήµψονται ὑµᾶς ἐν ὅπλοις, καὶ τοὺς µεθ’ ὑµῶν εἰς λέβητας ὑποκαιοµένους ἐµβαλοῦσιν ἔµπυροι λοιµοί, (3) καὶ ἐξενεχθήσεσθε γυµναὶ κατέναντι ἀλλήλων καὶ ἀπορριφήσεσθε εἰς τὸ ὄρος τὸ Ρεµµαν, λέγει κύριος ὁ θεός. (4) Εἰσήλθατε εἰς Βαιθηλ καὶ ἠνοµήσατε καὶ εἰς Γαλγαλα ἐπληθύνατε τοῦ ἀσεβῆσαι καὶ ἠνέγκατε εἰς τὸ πρωὶ θυσίας ὑµῶν, εἰς τὴν τριηµερίαν τὰ ἐπιδέκατα ὑµῶν· (5) καὶ ἀνέγνωσαν ἔξω νόµον καὶ ἐπεκαλέσαντο ὁµολογίας· ἀπαγγείλατε ὅτι ταῦτα ἠγάπησαν οἱ υἱοὶ Ισραηλ, λέγει κύριος ὁ θεός. (6) καὶ ἐγὼ δώσω ὑµῖν γοµφιασµὸν ὀδόντων ἐν πάσαις ταῖς πόλεσιν ὑµῶν καὶ ἔνδειαν ἄρτων ἐν πᾶσι τοῖς τόποις ὑµῶν· καὶ οὐκ ἐπεστρέψατε πρός µε, λέγει κύριος. (7) καὶ ἐγὼ ἀνέσχον ἐξ ὑµῶν τὸν ὑετὸν πρὸ τριῶν µηνῶν τοῦ τρυγήτου· καὶ βρέξω ἐπὶ πόλιν µίαν, ἐπὶ δὲ πόλιν µίαν οὐ βρέξω· µερὶς µία βραχήσεται, καὶ µερίς, ἐφ’ ἣν οὐ βρέξω ἐπ’ αὐτήν, ξηρανθήσεται· (8) καὶ συναθροισθήσονται δύο καὶ τρεῖς πόλεις εἰς πόλιν µίαν τοῦ πιεῖν ὕδωρ καὶ οὐ µὴ ἐµπλησθῶσιν· καὶ οὐκ ἐπεστρέψατε πρός µε, λέγει κύριος. (9) ἐπάταξα ὑµᾶς ἐν πυρώσει καὶ ἐν ἰκτέρῳ· ἐπληθύνατε κήπους ὑµῶν, ἀµπελῶνας ὑµῶν καὶ συκῶνας ὑµῶν καὶ ἐλαιῶνας ὑµῶν κατέφαγεν ἡ κάµπη· καὶ οὐδ’ ὧς ἐπεστρέψατε πρός µε, λέγει κύριος. (10) ἐξαπέστειλα εἰς ὑµᾶς θάνατον ἐν ὁδῷ Αἰγύπτου καὶ ἀπέκτεινα ἐν ῥοµφαίᾳ τοὺς νεανίσκους ὑµῶν µετὰ αἰχµαλωσίας ἵππων σου καὶ ἀνήγαγον ἐν πυρὶ τὰς παρεµβολὰς ὑµῶν ἐν τῇ ὀργῇ µου· καὶ οὐδ’ ὧς ἐπεστρέψατε πρός µε, λέγει κύριος. (11) κατέστρεψα ὑµᾶς, καθὼς κατέστρεψεν ὁ θεὸς Σοδοµα καὶ Γοµορρα, καὶ ἐγένεσθε ὡς δαλὸς ἐξεσπασµένος ἐκ πυρός· καὶ οὐδ’ ὧς ἐπεστρέψατε πρός µε, λέγει κύριος. (12) διὰ τοῦτο οὕτως ποιήσω σοι, Ισραηλ· πλὴν ὅτι οὕτως ποιήσω σοι, ἑτοιµάζου τοῦ ἐπικαλεῖσθαι τὸν θεόν σου, Ισραηλ. (13) διότι ἰδοὺ ἐγὼ στερεῶν βροντὴν καὶ κτίζων πνεῦµα καὶ ἀπαγγέλλων εἰς ἀνθρώπους τὸν χριστὸν αὐτοῦ, ποιῶν ὄρθρον καὶ ὁµίχλην καὶ ἐπιβαίνων ἐπὶ τὰ ὕψη τῆς γῆς· κύριος ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ ὄνοµα αὐτῷ.

5

(1) Ἀκούσατε τὸν λόγον κυρίου τοῦτον, ὃν ἐγὼ λαµβάνω ἐφ’ ὑµᾶς θρῆνον, οἶκος Ισραηλ (2) Ἔπεσεν οὐκέτι µὴ προσθῇ τοῦ ἀναστῆναι παρθένος τοῦ Ισραηλ· ἔσφαλεν ἐπὶ τῆς γῆς αὐτῆς, οὐκ ἔστιν ὁ ἀναστήσων αὐτήν. (3) διότι τάδε λέγει κύριος κύριος Ἡ πόλις, ἐξ ἧς ἐξεπορεύοντο χίλιοι, ὑπολειφθήσονται ἑκατόν, καὶ ἐξ ἧς ἐξεπορεύοντο ἑκατόν, ὑπολειφθήσονται δέκα τῷ οἴκῳ Ισραηλ. (4) διότι τάδε λέγει κύριος πρὸς τὸν οἶκον Ισραηλ Ἐκζητήσατέ µε καὶ ζήσεσθε· (5) καὶ µὴ ἐκζητεῖτε Βαιθηλ καὶ εἰς Γαλγαλα µὴ εἰσπορεύεσθε καὶ ἐπὶ τὸ φρέαρ τοῦ ὅρκου µὴ διαβαίνετε, ὅτι Γαλγαλα αἰχµαλωτευοµένη αἰχµαλωτευθήσεται, καὶ Βαιθηλ ἔσται ὡς οὐχ ὑπάρχουσα· (6) ἐκζητήσατε τὸν κύριον καὶ ζήσατε, ὅπως µὴ ἀναλάµψῃ ὡς πῦρ ὁ οἶκος Ιωσηφ, καὶ καταφάγεται αὐτόν, καὶ οὐκ ἔσται ὁ σβέσων τῷ οἴκῳ Ισραηλ. (7) κύριος ὁ ποιῶν εἰς ὕψος κρίµα καὶ δικαιοσύνην εἰς γῆν ἔθηκεν, (8) ποιῶν πάντα καὶ µετασκευάζων καὶ ἐκτρέπων εἰς τὸ πρωὶ σκιὰν θανάτου καὶ ἡµέραν εἰς νύκτα συσκοτάζων, ὁ προσκαλούµενος τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσσης καὶ ἐκχέων αὐτὸ ἐπὶ προσώπου τῆς γῆς, κύριος ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ ὄνοµα αὐτῷ· (9) ὁ διαιρῶν συντριµµὸν ἐπ’ ἰσχὺν καὶ ταλαιπωρίαν ἐπὶ ὀχύρωµα ἐπάγων. (10) ἐµίσησαν ἐν πύλαις ἐλέγχοντα καὶ λόγον ὅσιον ἐβδελύξαντο. (11) διὰ τοῦτο ἀνθ’ ὧν κατεκονδυλίζετε πτωχοὺς καὶ δῶρα ἐκλεκτὰ ἐδέξασθε παρ’ αὐτῶν, οἴκους ξυστοὺς ᾠκοδοµήσατε καὶ οὐ µὴ κατοικήσητε ἐν αὐτοῖς, ἀµπελῶνας ἐπιθυµητοὺς ἐφυτεύσατε καὶ οὐ µὴ πίητε τὸν οἶνον ἐξ αὐτῶν. (12) ὅτι ἔγνων πολλὰς ἀσεβείας ὑµῶν, καὶ ἰσχυραὶ αἱ ἁµαρτίαι ὑµῶν, καταπατοῦντες δίκαιον, λαµβάνοντες ἀλλάγµατα καὶ πένητας ἐν πύλαις ἐκκλίνοντες. (13) διὰ τοῦτο ὁ συνίων ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ σιωπήσεται, ὅτι καιρὸς πονηρός ἐστιν. (14) ἐκζητήσατε τὸ καλὸν καὶ µὴ τὸ πονηρόν, ὅπως ζήσητε· καὶ ἔσται οὕτως µεθ’ ὑµῶν κύριος ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ, ὃν τρόπον εἴπατε (15) Μεµισήκαµεν τὰ πονηρὰ καὶ ἠγαπήκαµεν τὰ καλά· καὶ ἀποκαταστήσατε ἐν πύλαις κρίµα, ὅπως ἐλεήσῃ κύριος ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ τοὺς περιλοίπους τοῦ Ιωσηφ. (16) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ Ἐν πάσαις πλατείαις κοπετός, καὶ ἐν πάσαις ὁδοῖς ῥηθήσεται Οὐαὶ οὐαί· κληθήσεται γεωργὸς εἰς πένθος καὶ κοπετὸν καὶ εἰς εἰδότας θρῆνον, (17) καὶ ἐν πάσαις ὁδοῖς κοπετός, διότι διελεύσοµαι διὰ µέσου σου, εἶπεν κύριος. (18) Οὐαὶ οἱ ἐπιθυµοῦντες τὴν ἡµέραν κυρίου· ἵνα τί αὕτη ὑµῖν ἡ ἡµέρα τοῦ κυρίου; καὶ αὐτή ἐστιν σκότος καὶ οὐ φῶς, (19) ὃν τρόπον ὅταν φύγῃ ἄνθρωπος ἐκ προσώπου τοῦ λέοντος καὶ ἐµπέσῃ αὐτῷ ἡ ἄρκος, καὶ εἰσπηδήσῃ εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ ἀπερείσηται τὰς χεῖρας αὐτοῦ ἐπὶ τὸν τοῖχον καὶ δάκῃ αὐτὸν ὁ ὄφις. (20) οὐχὶ σκότος ἡ ἡµέρα τοῦ κυρίου καὶ οὐ φῶς; καὶ γνόφος οὐκ ἔχων φέγγος αὐτῇ. (21) µεµίσηκα ἀπῶσµαι ἑορτὰς ὑµῶν καὶ οὐ µὴ ὀσφρανθῶ ἐν ταῖς πανηγύρεσιν ὑµῶν· (22) διότι καὶ ἐὰν ἐνέγκητέ µοι ὁλοκαυτώµατα καὶ θυσίας ὑµῶν, οὐ προσδέξοµαι αὐτά, καὶ σωτηρίου ἐπιφανείας ὑµῶν οὐκ ἐπιβλέψοµαι. (23) µετάστησον ἀπ’ ἐµοῦ ἦχον ᾠδῶν σου, καὶ ψαλµὸν ὀργάνων σου οὐκ ἀκούσοµαι· (24) καὶ κυλισθήσεται ὡς ὕδωρ κρίµα καὶ δικαιοσύνη ὡς χειµάρρους ἄβατος. (25) µὴ σφάγια καὶ θυσίας προσηνέγκατέ µοι ἐν τῇ ἐρήµῳ τεσσαράκοντα ἔτη, οἶκος Ισραηλ; (26) καὶ ἀνελάβετε τὴν σκηνὴν τοῦ Μολοχ καὶ τὸ ἄστρον τοῦ θεοῦ ὑµῶν Ραιφαν, τοὺς τύπους αὐτῶν, οὓς ἐποιήσατε ἑαυτοῖς. (27) καὶ µετοικιῶ ὑµᾶς ἐπέκεινα Δαµασκοῦ, λέγει κύριος, ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ ὄνοµα αὐτῷ.

6

(1) Οὐαὶ τοῖς ἐξουθενοῦσιν Σιων καὶ τοῖς πεποιθόσιν ἐπὶ τὸ ὄρος Σαµαρείας· ἀπετρύγησαν ἀρχὰς ἐθνῶν, καὶ εἰσῆλθον αὐτοί. οἶκος τοῦ Ισραηλ, (2) διάβητε πάντες καὶ ἴδετε καὶ διέλθατε ἐκεῖθεν εἰς Εµαθ Ραββα καὶ κατάβητε ἐκεῖθεν εἰς Γεθ ἀλλοφύλων, τὰς κρατίστας ἐκ πασῶν τῶν βασιλειῶν τούτων, εἰ πλέονα τὰ ὅρια αὐτῶν ἐστιν τῶν ὑµετέρων ὁρίων. (3) οἱ ἐρχόµενοι εἰς ἡµέραν κακήν, οἱ ἐγγίζοντες καὶ ἐφαπτόµενοι σαββάτων ψευδῶν, (4) οἱ καθεύδοντες ἐπὶ κλινῶν ἐλεφαντίνων καὶ κατασπαταλῶντες ἐπὶ ταῖς στρωµναῖς αὐτῶν καὶ ἔσθοντες ἐρίφους ἐκ ποιµνίων καὶ µοσχάρια ἐκ µέσου βουκολίων γαλαθηνά, (5) οἱ ἐπικροτοῦντες πρὸς τὴν φωνὴν τῶν ὀργάνων ὡς ἑστῶτα ἐλογίσαντο καὶ οὐχ ὡς φεύγοντα· (6) οἱ πίνοντες τὸν διυλισµένον οἶνον καὶ τὰ πρῶτα µύρα χριόµενοι καὶ οὐκ ἔπασχον οὐδὲν ἐπὶ τῇ συντριβῇ Ιωσηφ. (7) διὰ τοῦτο νῦν αἰχµάλωτοι ἔσονται ἀπ’ ἀρχῆς δυναστῶν, καὶ ἐξαρθήσεται χρεµετισµὸς ἵππων ἐξ Εφραιµ. (8) ὅτι ὤµοσεν κύριος καθ’ ἑαυτοῦ Διότι βδελύσσοµαι ἐγὼ πᾶσαν τὴν ὕβριν Ιακωβ καὶ τὰς χώρας αὐτοῦ µεµίσηκα, καὶ ἐξαρῶ πόλιν σὺν πᾶσιν τοῖς κατοικοῦσιν αὐτήν· (9) καὶ ἔσται ἐὰν ὑπολειφθῶσιν δέκα ἄνδρες ἐν οἰκίᾳ µιᾷ, καὶ ἀποθανοῦνται, καὶ ὑπολειφθήσονται οἱ κατάλοιποι, (10) καὶ λήµψονται οἱ οἰκεῖοι αὐτῶν καὶ παραβιῶνται τοῦ ἐξενέγκαι τὰ ὀστᾶ αὐτῶν ἐκ τοῦ οἴκου· καὶ ἐρεῖ τοῖς προεστηκόσι τῆς οἰκίας Εἰ ἔτι ὑπάρχει παρὰ σοί; καὶ ἐρεῖ Οὐκέτι· καὶ ἐρεῖ Σίγα, ἕνεκα τοῦ µὴ ὀνοµάσαι τὸ ὄνοµα κυρίου. (11) διότι ἰδοὺ κύριος ἐντέλλεται καὶ πατάξει τὸν οἶκον τὸν µέγαν θλάσµασιν καὶ τὸν οἶκον τὸν µικρὸν ῥάγµασιν. (12) εἰ διώξονται ἐν πέτραις ἵπποι; εἰ παρασιωπήσονται ἐν θηλείαις; ὅτι ὑµεῖς ἐξεστρέψατε εἰς θυµὸν κρίµα καὶ καρπὸν δικαιοσύνης εἰς πικρίαν, (13) οἱ εὐφραινόµενοι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ, οἱ λέγοντες Οὐκ ἐν τῇ ἰσχύι ἡµῶν ἔσχοµεν κέρατα; (14) διότι ἰδοὺ ἐγὼ ἐπεγείρω ἐφ’ ὑµᾶς, οἶκος τοῦ Ισραηλ, ἔθνος, καὶ ἐκθλίψουσιν ὑµᾶς τοῦ µὴ εἰσελθεῖν εἰς Εµαθ καὶ ἕως τοῦ χειµάρρου τῶν δυσµῶν. (15)

7

(1) Οὕτως ἔδειξέν µοι κύριος καὶ ἰδοὺ ἐπιγονὴ ἀκρίδων ἐρχοµένη ἑωθινή, καὶ ἰδοὺ βροῦχος εἷς Γωγ ὁ βασιλεύς. (2) καὶ ἔσται ἐὰν συντελέσῃ τοῦ καταφαγεῖν τὸν χόρτον τῆς γῆς, καὶ εἶπα Κύριε κύριε, ἵλεως γενοῦ· τίς ἀναστήσει τὸν Ιακωβ; ὅτι ὀλιγοστός ἐστιν· (3) µετανόησον, κύριε, ἐπὶ τούτῳ. Καὶ τοῦτο οὐκ ἔσται, λέγει κύριος. (4) Οὕτως ἔδειξέν µοι κύριος καὶ ἰδοὺ ἐκάλεσεν τὴν δίκην ἐν πυρὶ κύριος, καὶ κατέφαγε τὴν ἄβυσσον τὴν πολλὴν καὶ κατέφαγεν τὴν µερίδα. (5) καὶ εἶπα Κύριε κύριε, κόπασον δή· τίς ἀναστήσει τὸν Ιακωβ; ὅτι ὀλιγοστός ἐστιν· (6) µετανόησον, κύριε, ἐπὶ τούτῳ. Καὶ τοῦτο οὐ µὴ γένηται, λέγει κύριος. (7) Οὕτως ἔδειξέν µοι κύριος καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ ἑστηκὼς ἐπὶ τείχους ἀδαµαντίνου, καὶ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ ἀδάµας. (8) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Τί σὺ ὁρᾷς, Αµως; καὶ εἶπα Ἀδάµαντα. καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Ἰδοὺ ἐγὼ ἐντάσσω ἀδάµαντα ἐν µέσῳ λαοῦ µου Ισραηλ, οὐκέτι µὴ προσθῶ τοῦ παρελθεῖν αὐτόν· (9) καὶ ἀφανισθήσονται βωµοὶ τοῦ γέλωτος, καὶ αἱ τελεταὶ τοῦ Ισραηλ ἐξερηµωθήσονται, καὶ ἀναστήσοµαι ἐπὶ τὸν οἶκον Ιεροβοαµ ἐν ῥοµφαίᾳ. (10) Καὶ ἐξαπέστειλεν Αµασιας ὁ ἱερεὺς Βαιθηλ πρὸς Ιεροβοαµ βασιλέα Ισραηλ λέγων Συστροφὰς ποιεῖται κατὰ σοῦ Αµως ἐν µέσῳ οἴκου Ισραηλ· οὐ µὴ δύνηται ἡ γῆ ὑπενεγκεῖν ἅπαντας τοὺς λόγους αὐτοῦ· (11) διότι τάδε λέγει Αµως Ἐν ῥοµφαίᾳ τελευτήσει Ιεροβοαµ, ὁ δὲ Ισραηλ αἰχµάλωτος ἀχθήσεται ἀπὸ τῆς γῆς αὐτοῦ. (12) καὶ εἶπεν Αµασιας πρὸς Αµως Ὁ ὁρῶν, βάδιζε ἐκχώρησον εἰς γῆν Ιουδα καὶ ἐκεῖ καταβίου καὶ ἐκεῖ προφητεύσεις· (13) εἰς δὲ Βαιθηλ οὐκέτι µὴ προσθῇς τοῦ προφητεῦσαι, ὅτι ἁγίασµα βασιλέως ἐστὶν καὶ οἶκος βασιλείας ἐστίν. (14) καὶ ἀπεκρίθη Αµως καὶ εἶπεν πρὸς Αµασιαν Οὐκ ἤµην προφήτης ἐγὼ οὐδὲ υἱὸς προφήτου, ἀλλ’ ἢ αἰπόλος ἤµην καὶ κνίζων συκάµινα· (15) καὶ ἀνέλαβέν µε κύριος ἐκ τῶν προβάτων, καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Βάδιζε προφήτευσον ἐπὶ τὸν λαόν µου Ισραηλ. (16) καὶ νῦν ἄκουε λόγον κυρίου Σὺ λέγεις Μὴ προφήτευε ἐπὶ τὸν Ισραηλ καὶ οὐ µὴ ὀχλαγωγήσῃς ἐπὶ τὸν οἶκον Ιακωβ· (17) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἡ γυνή σου ἐν τῇ πόλει πορνεύσει, καὶ οἱ υἱοί σου καὶ αἱ θυγατέρες σου ἐν ῥοµφαίᾳ πεσοῦνται, καὶ ἡ γῆ σου ἐν σχοινίῳ καταµετρηθήσεται, καὶ σὺ ἐν γῇ ἀκαθάρτῳ τελευτήσεις, ὁ δὲ Ισραηλ αἰχµάλωτος ἀχθήσεται ἀπὸ τῆς γῆς αὐτοῦ.

8

(1) Οὕτως ἔδειξέν µοι κύριος καὶ ἰδοὺ ἄγγος ἰξευτοῦ. (2) καὶ εἶπεν Τί σὺ βλέπεις, Αµως; καὶ εἶπα Ἄγγος ἰξευτοῦ. καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Ἥκει τὸ πέρας ἐπὶ τὸν λαόν µου Ισραηλ, οὐκέτι µὴ προσθῶ τοῦ παρελθεῖν αὐτόν· (3) καὶ ὀλολύξει τὰ φατνώµατα τοῦ ναοῦ· ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ, λέγει κύριος, πολὺς ὁ πεπτωκὼς ἐν παντὶ τόπῳ, ἐπιρρίψω σιωπήν. (4) Ἀκούσατε δὴ ταῦτα, οἱ ἐκτρίβοντες εἰς τὸ πρωὶ πένητα καὶ καταδυναστεύοντες πτωχοὺς ἀπὸ τῆς γῆς, (5) οἱ λέγοντες Πότε διελεύσεται ὁ µὴν καὶ ἐµπολήσοµεν καὶ τὰ σάββατα καὶ ἀνοίξοµεν θησαυροὺς τοῦ ποιῆσαι µικρὸν µέτρον καὶ τοῦ µεγαλῦναι στάθµια καὶ ποιῆσαι ζυγὸν ἄδικον (6) τοῦ κτᾶσθαι ἐν ἀργυρίῳ πτωχοὺς καὶ ταπεινὸν ἀντὶ ὑποδηµάτων καὶ ἀπὸ παντὸς γενήµατος ἐµπορευσόµεθα; (7) ὀµνύει κύριος καθ’ ὑπερηφανίας Ιακωβ Εἰ ἐπιλησθήσεται εἰς νῖκος πάντα τὰ ἔργα ὑµῶν. (8) καὶ ἐπὶ τούτοις οὐ ταραχθήσεται ἡ γῆ, καὶ πενθήσει πᾶς ὁ κατοικῶν ἐν αὐτῇ, καὶ ἀναβήσεται ὡς ποταµὸς συντέλεια καὶ καταβήσεται ὡς ποταµὸς Αἰγύπτου. (9) καὶ ἔσται ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ, λέγει κύριος ὁ θεός, καὶ δύσεται ὁ ἥλιος µεσηµβρίας, καὶ συσκοτάσει ἐπὶ τῆς γῆς ἐν ἡµέρᾳ τὸ φῶς· (10) καὶ µεταστρέψω τὰς ἑορτὰς ὑµῶν εἰς πένθος καὶ πάσας τὰς ᾠδὰς ὑµῶν εἰς θρῆνον καὶ ἀναβιβῶ ἐπὶ πᾶσαν ὀσφὺν σάκκον καὶ ἐπὶ πᾶσαν κεφαλὴν φαλάκρωµα καὶ θήσοµαι αὐτὸν ὡς πένθος ἀγαπητοῦ καὶ τοὺς µετ’ αὐτοῦ ὡς ἡµέραν ὀδύνης. (11) ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται, λέγει κύριος, καὶ ἐξαποστελῶ λιµὸν ἐπὶ τὴν γῆν, οὐ λιµὸν ἄρτου οὐδὲ δίψαν ὕδατος, ἀλλὰ λιµὸν τοῦ ἀκοῦσαι λόγον κυρίου· (12) καὶ σαλευθήσονται ὕδατα ἕως θαλάσσης, καὶ ἀπὸ βορρᾶ ἕως ἀνατολῶν περιδραµοῦνται ζητοῦντες τὸν λόγον κυρίου καὶ οὐ µὴ εὕρωσιν. (13) ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐκλείψουσιν αἱ παρθένοι αἱ καλαὶ καὶ οἱ νεανίσκοι ἐν δίψει (14) οἱ ὀµνύοντες κατὰ τοῦ ἱλασµοῦ Σαµαρείας καὶ οἱ λέγοντες Ζῇ ὁ θεός σου, Δαν, καὶ ζῇ ὁ θεός σου, Βηρσαβεε· καὶ πεσοῦνται καὶ οὐ µὴ ἀναστῶσιν ἔτι.

9

(1) Εἶδον τὸν κύριον ἐφεστῶτα ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ εἶπεν Πάταξον ἐπὶ τὸ ἱλαστήριον καὶ σεισθήσεται τὰ πρόπυλα καὶ διάκοψον εἰς κεφαλὰς πάντων· καὶ τοὺς καταλοίπους αὐτῶν ἐν ῥοµφαίᾳ ἀποκτενῶ, οὐ µὴ διαφύγῃ ἐξ αὐτῶν φεύγων, καὶ οὐ µὴ διασωθῇ ἐξ αὐτῶν ἀνασῳζόµενος. (2) ἐὰν κατορυγῶσιν εἰς ᾅδου, ἐκεῖθεν ἡ χείρ µου ἀνασπάσει αὐτούς· καὶ ἐὰν ἀναβῶσιν εἰς τὸν οὐρανόν, ἐκεῖθεν κατάξω αὐτούς· (3) ἐὰν ἐγκρυβῶσιν εἰς τὴν κορυφὴν τοῦ Καρµήλου, ἐκεῖθεν ἐξερευνήσω καὶ λήµψοµαι αὐτούς· καὶ ἐὰν καταδύσωσιν ἐξ ὀφθαλµῶν µου εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, ἐκεῖ ἐντελοῦµαι τῷ δράκοντι καὶ δήξεται αὐτούς· (4) καὶ ἐὰν πορευθῶσιν ἐν αἰχµαλωσίᾳ πρὸ προσώπου τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν, ἐκεῖ ἐντελοῦµαι τῇ ῥοµφαίᾳ καὶ ἀποκτενεῖ αὐτούς· καὶ στηριῶ τοὺς ὀφθαλµούς µου ἐπ’ αὐτοὺς εἰς κακὰ καὶ οὐκ εἰς ἀγαθά. (5) καὶ κύριος κύριος ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ, ὁ ἐφαπτόµενος τῆς γῆς καὶ σαλεύων αὐτήν, καὶ πενθήσουσιν πάντες οἱ κατοικοῦντες αὐτήν, καὶ ἀναβήσεται ὡς ποταµὸς συντέλεια αὐτῆς καὶ καταβήσεται ὡς ποταµὸς Αἰγύπτου· (6) ὁ οἰκοδοµῶν εἰς τὸν οὐρανὸν ἀνάβασιν αὐτοῦ καὶ τὴν ἐπαγγελίαν αὐτοῦ ἐπὶ τῆς γῆς θεµελιῶν, ὁ προσκαλούµενος τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσσης καὶ ἐκχέων αὐτὸ ἐπὶ πρόσωπον τῆς γῆς· κύριος ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ ὄνοµα αὐτῷ. (7) οὐχ ὡς υἱοὶ Αἰθιόπων ὑµεῖς ἐστε ἐµοί, υἱοὶ Ισραηλ; λέγει κύριος. οὐ τὸν Ισραηλ ἀνήγαγον ἐκ γῆς Αἰγύπτου καὶ τοὺς ἀλλοφύλους ἐκ Καππαδοκίας καὶ τοὺς Σύρους ἐκ βόθρου; (8) Ἰδοὺ οἱ ὀφθαλµοὶ κυρίου τοῦ θεοῦ ἐπὶ τὴν βασιλείαν τῶν ἁµαρτωλῶν καὶ ἐξαρῶ αὐτὴν ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς· πλὴν ὅτι οὐκ εἰς τέλος ἐξαρῶ τὸν οἶκον Ιακωβ, λέγει κύριος. (9) διότι ἰδοὺ ἐγὼ ἐντέλλοµαι καὶ λικµιῶ ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν τὸν οἶκον τοῦ Ισραηλ, ὃν τρόπον λικµᾶται ἐν τῷ λικµῷ καὶ οὐ µὴ πέσῃ σύντριµµα ἐπὶ τὴν γῆν. (10) ἐν ῥοµφαίᾳ τελευτήσουσι πάντες ἁµαρτωλοὶ λαοῦ µου οἱ λέγοντες Οὐ µὴ ἐγγίσῃ οὐδ’ οὐ µὴ γένηται ἐφ’ ἡµᾶς τὰ κακά. (11) ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἀναστήσω τὴν σκηνὴν Δαυιδ τὴν πεπτωκυῖαν καὶ ἀνοικοδοµήσω τὰ πεπτωκότα αὐτῆς καὶ τὰ κατεσκαµµένα αὐτῆς ἀναστήσω καὶ ἀνοικοδοµήσω αὐτὴν καθὼς αἱ ἡµέραι τοῦ αἰῶνος, (12) ὅπως ἐκζητήσωσιν οἱ κατάλοιποι τῶν ἀνθρώπων καὶ πάντα τὰ ἔθνη, ἐφ’ οὓς ἐπικέκληται τὸ ὄνοµά µου ἐπ’ αὐτούς, λέγει κύριος ὁ θεὸς ὁ ποιῶν ταῦτα. (13) ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται, λέγει κύριος, καὶ καταλήµψεται ὁ ἀλοητὸς τὸν τρύγητον, καὶ περκάσει ἡ σταφυλὴ ἐν τῷ σπόρῳ, καὶ ἀποσταλάξει τὰ ὄρη γλυκασµόν, καὶ πάντες οἱ βουνοὶ σύµφυτοι ἔσονται· (14) καὶ ἐπιστρέψω τὴν αἰχµαλωσίαν λαοῦ µου Ισραηλ, καὶ οἰκοδοµήσουσιν πόλεις τὰς ἠφανισµένας καὶ κατοικήσουσιν καὶ καταφυτεύσουσιν ἀµπελῶνας καὶ πίονται τὸν οἶνον αὐτῶν καὶ φυτεύσουσιν κήπους καὶ φάγονται τὸν καρπὸν αὐτῶν· (15) καὶ καταφυτεύσω αὐτοὺς ἐπὶ τῆς γῆς αὐτῶν, καὶ οὐ µὴ ἐκσπασθῶσιν οὐκέτι ἀπὸ τῆς γῆς αὐτῶν, ἧς ἔδωκα αὐτοῖς, λέγει κύριος ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ.

Micah

1 2 3 4 5 6 7

1

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρὸς Μιχαιαν τὸν τοῦ Μωρασθι ἐν ἡµέραις Ιωαθαµ καὶ Αχαζ καὶ Εζεκιου βασιλέων Ιουδα, ὑπὲρ ὧν εἶδεν περὶ Σαµαρείας καὶ περὶ Ιερουσαληµ. (2) Ἀκούσατε, λαοί, λόγους, καὶ προσεχέτω ἡ γῆ καὶ πάντες οἱ ἐν αὐτῇ, καὶ ἔσται κύριος ἐν ὑµῖν εἰς µαρτύριον, κύριος ἐξ οἴκου ἁγίου αὐτοῦ· (3) διότι ἰδοὺ κύριος ἐκπορεύεται ἐκ τοῦ τόπου αὐτοῦ καὶ καταβήσεται καὶ ἐπιβήσεται ἐπὶ τὰ ὕψη τῆς γῆς, (4) καὶ σαλευθήσεται τὰ ὄρη ὑποκάτωθεν αὐτοῦ, καὶ αἱ κοιλάδες τακήσονται ὡς κηρὸς ἀπὸ προσώπου πυρὸς καὶ ὡς ὕδωρ καταφερόµενον ἐν καταβάσει. (5) διὰ ἀσέβειαν Ιακωβ πάντα ταῦτα καὶ διὰ ἁµαρτίαν οἴκου Ισραηλ. τίς ἡ ἀσέβεια τοῦ Ιακωβ; οὐ Σαµάρεια; καὶ τίς ἡ ἁµαρτία οἴκου Ιουδα; οὐχὶ Ιερουσαληµ; (6) καὶ θήσοµαι Σαµάρειαν εἰς ὀπωροφυλάκιον ἀγροῦ καὶ εἰς φυτείαν ἀµπελῶνος καὶ κατασπάσω εἰς χάος τοὺς λίθους αὐτῆς καὶ τὰ θεµέλια αὐτῆς ἀποκαλύψω· (7) καὶ πάντα τὰ γλυπτὰ αὐτῆς κατακόψουσιν καὶ πάντα τὰ µισθώµατα αὐτῆς ἐµπρήσουσιν ἐν πυρί, καὶ πάντα τὰ εἴδωλα αὐτῆς θήσοµαι εἰς ἀφανισµόν· διότι ἐκ µισθωµάτων πορνείας συνήγαγεν καὶ ἐκ µισθωµάτων πορνείας συνέστρεψεν. (8) Ἕνεκεν τούτου κόψεται καὶ θρηνήσει, πορεύσεται ἀνυπόδετος καὶ γυµνή, ποιήσεται κοπετὸν ὡς δρακόντων καὶ πένθος ὡς θυγατέρων σειρήνων· (9) ὅτι κατεκράτησεν ἡ πληγὴ αὐτῆς, διότι ἦλθεν ἕως Ιουδα καὶ ἥψατο ἕως πύλης λαοῦ µου, ἕως Ιερουσαληµ. (10) οἱ ἐν Γεθ, µὴ µεγαλύνεσθε· οἱ ἐν Ακιµ, µὴ ἀνοικοδοµεῖτε ἐξ οἴκου κατὰ γέλωτα, γῆν καταπάσασθε κατὰ γέλωτα ὑµῶν. (11) κατοικοῦσα καλῶς τὰς πόλεις αὐτῆς οὐκ ἐξῆλθεν κατοικοῦσα Σεννααν κόψασθαι οἶκον ἐχόµενον αὐτῆς, λήµψεται ἐξ ὑµῶν πληγὴν ὀδύνης. (12) τίς ἤρξατο εἰς ἀγαθὰ κατοικούσῃ ὀδύνας; ὅτι κατέβη κακὰ παρὰ κυρίου ἐπὶ πύλας Ιερουσαληµ, (13) ψόφος ἁρµάτων καὶ ἱππευόντων. κατοικοῦσα Λαχις, ἀρχηγὸς ἁµαρτίας αὐτή ἐστιν τῇ θυγατρὶ Σιων, ὅτι ἐν σοὶ εὑρέθησαν ἀσέβειαι τοῦ Ισραηλ. (14) διὰ τοῦτο δώσεις ἐξαποστελλοµένους ἕως κληρονοµίας Γεθ οἴκους µαταίους· εἰς κενὰ ἐγένετο τοῖς βασιλεῦσιν τοῦ Ισραηλ. (15) ἕως τοὺς κληρονόµους ἀγάγω σοι, κατοικοῦσα Λαχις κληρονοµία, ἕως Οδολλαµ ἥξει ἡ δόξα τῆς θυγατρὸς Ισραηλ. (16) ξύρησαι καὶ κεῖραι ἐπὶ τὰ τέκνα τὰ τρυφερά σου, ἐµπλάτυνον τὴν χηρείαν σου ὡς ἀετός, ὅτι ᾐχµαλωτεύθησαν ἀπὸ σοῦ.

2

(1) Ἐγένοντο λογιζόµενοι κόπους καὶ ἐργαζόµενοι κακὰ ἐν ταῖς κοίταις αὐτῶν καὶ ἅµα τῇ ἡµέρᾳ συνετέλουν αὐτά, διότι οὐκ ἦραν πρὸς τὸν θεὸν τὰς χεῖρας αὐτῶν· (2) καὶ ἐπεθύµουν ἀγροὺς καὶ διήρπαζον ὀρφανοὺς καὶ οἴκους κατεδυνάστευον καὶ διήρπαζον ἄνδρα καὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ, ἄνδρα καὶ τὴν κληρονοµίαν αὐτοῦ. (3) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἰδοὺ ἐγὼ λογίζοµαι ἐπὶ τὴν φυλὴν ταύτην κακά, ἐξ ὧν οὐ µὴ ἄρητε τοὺς τραχήλους ὑµῶν καὶ οὐ µὴ πορευθῆτε ὀρθοὶ ἐξαίφνης, ὅτι καιρὸς πονηρός ἐστιν. (4) ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ληµφθήσεται ἐφ’ ὑµᾶς παραβολή, καὶ θρηνηθήσεται θρῆνος ἐν µέλει λέγων Ταλαιπωρίᾳ ἐταλαιπωρήσαµεν· µερὶς λαοῦ µου κατεµετρήθη ἐν σχοινίῳ, καὶ οὐκ ἦν ὁ κωλύσων αὐτὸν τοῦ ἀποστρέψαι· οἱ ἀγροὶ ἡµῶν διεµερίσθησαν. (5) διὰ τοῦτο οὐκ ἔσται σοι βάλλων σχοινίον ἐν κλήρῳ ἐν ἐκκλησίᾳ κυρίου. (6) µὴ κλαίετε δάκρυσιν, µηδὲ δακρυέτωσαν ἐπὶ τούτοις· οὐ γὰρ ἀπώσεται ὀνείδη. (7) ὁ λέγων Οἶκος Ιακωβ παρώργισεν πνεῦµα κυρίου· εἰ ταῦτα τὰ ἐπιτηδεύµατα αὐτοῦ ἐστιν; οὐχ οἱ λόγοι αὐτοῦ εἰσιν καλοὶ µετ’ αὐτοῦ καὶ ὀρθοὶ πεπόρευνται; (8) καὶ ἔµπροσθεν ὁ λαός µου εἰς ἔχθραν ἀντέστη· κατέναντι τῆς εἰρήνης αὐτοῦ τὴν δορὰν αὐτοῦ ἐξέδειραν τοῦ ἀφελέσθαι ἐλπίδα συντριµµὸν πολέµου. (9) διὰ τοῦτο ἡγούµενοι λαοῦ µου ἀπορριφήσονται ἐκ τῶν οἰκιῶν τρυφῆς αὐτῶν, διὰ τὰ πονηρὰ ἐπιτηδεύµατα αὐτῶν ἐξώσθησαν· ἐγγίσατε ὄρεσιν αἰωνίοις. (10) ἀνάστηθι καὶ πορεύου, ὅτι οὐκ ἔστιν σοι αὕτη ἡ ἀνάπαυσις ἕνεκεν ἀκαθαρσίας. διεφθάρητε φθορᾷ, (11) κατεδιώχθητε οὐδενὸς διώκοντος· πνεῦµα ἔστησεν ψεῦδος, ἐστάλαξέν σοι εἰς οἶνον καὶ µέθυσµα. καὶ ἔσται ἐκ τῆς σταγόνος τοῦ λαοῦ τούτου (12) συναγόµενος συναχθήσεται Ιακωβ σὺν πᾶσιν· ἐκδεχόµενος ἐκδέξοµαι τοὺς καταλοίπους τοῦ Ισραηλ, ἐπὶ τὸ αὐτὸ θήσοµαι τὴν ἀποστροφὴν αὐτῶν· ὡς πρόβατα ἐν θλίψει, ὡς ποίµνιον ἐν µέσῳ κοίτης αὐτῶν ἐξαλοῦνται ἐξ ἀνθρώπων. (13) διὰ τῆς διακοπῆς πρὸ προσώπου αὐτῶν διέκοψαν καὶ διῆλθον πύλην καὶ ἐξῆλθον δι’ αὐτῆς, καὶ ἐξῆλθεν ὁ βασιλεὺς αὐτῶν πρὸ προσώπου αὐτῶν, ὁ δὲ κύριος ἡγήσεται αὐτῶν.

3

(1) (2) οἱ µισοῦντες τὰ καλὰ καὶ ζητοῦντες τὰ πονηρά, ἁρπάζοντες τὰ δέρµατα αὐτῶν ἀπ’ αὐτῶν καὶ τὰς σάρκας αὐτῶν ἀπὸ τῶν ὀστέων αὐτῶν. (3) ὃν τρόπον κατέφαγον τὰς σάρκας τοῦ λαοῦ µου καὶ τὰ δέρµατα αὐτῶν ἀπὸ τῶν ὀστέων αὐτῶν ἐξέδειραν καὶ τὰ ὀστέα αὐτῶν συνέθλασαν καὶ ἐµέλισαν ὡς σάρκας εἰς λέβητα καὶ ὡς κρέα εἰς χύτραν, (4) οὕτως κεκράξονται πρὸς κύριον, καὶ οὐκ εἰσακούσεται αὐτῶν· καὶ ἀποστρέψει τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἀπ’ αὐτῶν ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἀνθ’ ὧν ἐπονηρεύσαντο ἐν τοῖς ἐπιτηδεύµασιν αὐτῶν ἐπ’ αὐτούς. (5) τάδε λέγει κύριος ἐπὶ τοὺς προφήτας τοὺς πλανῶντας τὸν λαόν µου, τοὺς δάκνοντας ἐν τοῖς ὀδοῦσιν αὐτῶν καὶ κηρύσσοντας ἐπ’ αὐτὸν εἰρήνην, καὶ οὐκ ἐδόθη εἰς τὸ στόµα αὐτῶν, ἤγειραν ἐπ’ αὐτὸν πόλεµον· (6) διὰ τοῦτο νὺξ ὑµῖν ἔσται ἐξ ὁράσεως, καὶ σκοτία ὑµῖν ἔσται ἐκ µαντείας, καὶ δύσεται ὁ ἥλιος ἐπὶ τοὺς προφήτας, καὶ συσκοτάσει ἐπ’ αὐτοὺς ἡ ἡµέρα· (7) καὶ καταισχυνθήσονται οἱ ὁρῶντες τὰ ἐνύπνια, καὶ καταγελασθήσονται οἱ µάντεις, καὶ καταλαλήσουσιν κατ’ αὐτῶν πάντες αὐτοί, διότι οὐκ ἔσται ὁ εἰσακούων αὐτῶν. (8) ἐὰν µὴ ἐγὼ ἐµπλήσω ἰσχὺν ἐν πνεύµατι κυρίου καὶ κρίµατος καὶ δυναστείας τοῦ ἀπαγγεῖλαι τῷ Ιακωβ ἀσεβείας αὐτοῦ καὶ τῷ Ισραηλ ἁµαρτίας αὐτοῦ. (9) ἀκούσατε δὴ ταῦτα, οἱ ἡγούµενοι οἴκου Ιακωβ καὶ οἱ κατάλοιποι οἴκου Ισραηλ οἱ βδελυσσόµενοι κρίµα καὶ πάντα τὰ ὀρθὰ διαστρέφοντες, (10) οἱ οἰκοδοµοῦντες Σιων ἐν αἵµασιν καὶ Ιερουσαληµ ἐν ἀδικίαις· (11) οἱ ἡγούµενοι αὐτῆς µετὰ δώρων ἔκρινον, καὶ οἱ ἱερεῖς αὐτῆς µετὰ µισθοῦ ἀπεκρίνοντο, καὶ οἱ προφῆται αὐτῆς µετὰ ἀργυρίου ἐµαντεύοντο, καὶ ἐπὶ τὸν κύριον ἐπανεπαύοντο λέγοντες Οὐχὶ κύριος ἐν ἡµῖν ἐστιν; οὐ µὴ ἐπέλθῃ ἐφ’ ἡµᾶς κακά. (12) διὰ τοῦτο δι’ ὑµᾶς Σιων ὡς ἀγρὸς ἀροτριαθήσεται, καὶ Ιερουσαληµ ὡς ὀπωροφυλάκιον ἔσται καὶ τὸ ὄρος τοῦ οἴκου ὡς ἄλσος δρυµοῦ.

4

(1) Καὶ ἔσται ἐπ’ ἐσχάτων τῶν ἡµερῶν ἐµφανὲς τὸ ὄρος τοῦ κυρίου, ἕτοιµον ἐπὶ τὰς κορυφὰς τῶν ὀρέων, καὶ µετεωρισθήσεται ὑπεράνω τῶν βουνῶν· καὶ σπεύσουσιν πρὸς αὐτὸ λαοί, (2) καὶ πορεύσονται ἔθνη πολλὰ καὶ ἐροῦσιν Δεῦτε ἀναβῶµεν εἰς τὸ ὄρος κυρίου καὶ εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ Ιακωβ, καὶ δείξουσιν ἡµῖν τὴν ὁδὸν αὐτοῦ, καὶ πορευσόµεθα ἐν ταῖς τρίβοις αὐτοῦ· ὅτι ἐκ Σιων ἐξελεύσεται νόµος καὶ λόγος κυρίου ἐξ Ιερουσαληµ. (3) καὶ κρινεῖ ἀνὰ µέσον λαῶν πολλῶν καὶ ἐξελέγξει ἔθνη ἰσχυρὰ ἕως εἰς γῆν µακράν, καὶ κατακόψουσιν τὰς ῥοµφαίας αὐτῶν εἰς ἄροτρα καὶ τὰ δόρατα αὐτῶν εἰς δρέπανα, καὶ οὐκέτι µὴ ἀντάρῃ ἔθνος ἐπ’ ἔθνος ῥοµφαίαν, καὶ οὐκέτι µὴ µάθωσιν πολεµεῖν. (4) καὶ ἀναπαύσεται ἕκαστος ὑποκάτω ἀµπέλου αὐτοῦ καὶ ἕκαστος ὑποκάτω συκῆς αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἔσται ὁ ἐκφοβῶν, διότι τὸ στόµα κυρίου παντοκράτορος ἐλάλησεν ταῦτα. (5) ὅτι πάντες οἱ λαοὶ πορεύσονται ἕκαστος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ, ἡµεῖς δὲ πορευσόµεθα ἐν ὀνόµατι κυρίου θεοῦ ἡµῶν εἰς τὸν αἰῶνα καὶ ἐπέκεινα. (6) ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ, λέγει κύριος, συνάξω τὴν συντετριµµένην καὶ τὴν ἐξωσµένην εἰσδέξοµαι καὶ οὓς ἀπωσάµην· (7) καὶ θήσοµαι τὴν συντετριµµένην εἰς ὑπόλειµµα καὶ τὴν ἀπωσµένην εἰς ἔθνος ἰσχυρόν, καὶ βασιλεύσει κύριος ἐπ’ αὐτοὺς ἐν ὄρει Σιων ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἕως εἰς τὸν αἰῶνα. (8) καὶ σύ, πύργος ποιµνίου αὐχµώδης, θύγατερ Σιων, ἐπὶ σὲ ἥξει καὶ εἰσελεύσεται ἡ ἀρχὴ ἡ πρώτη, βασιλεία ἐκ Βαβυλῶνος τῇ θυγατρὶ Ιερουσαληµ. (9) Καὶ νῦν ἵνα τί ἔγνως κακά; µὴ βασιλεὺς οὐκ ἦν σοι; ἢ ἡ βουλή σου ἀπώλετο ὅτι κατεκράτησάν σου ὠδῖνες ὡς τικτούσης; (10) ὤδινε καὶ ἀνδρίζου καὶ ἔγγιζε, θύγατερ Σιων, ὡς τίκτουσα· διότι νῦν ἐξελεύσῃ ἐκ πόλεως καὶ κατασκηνώσεις ἐν πεδίῳ καὶ ἥξεις ἕως Βαβυλῶνος· ἐκεῖθεν ῥύσεταί σε καὶ ἐκεῖθεν λυτρώσεταί σε κύριος ὁ θεός σου ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν σου. (11) καὶ νῦν ἐπισυνήχθη ἐπὶ σὲ ἔθνη πολλὰ οἱ λέγοντες Ἐπιχαρούµεθα, καὶ ἐπόψονται ἐπὶ Σιων οἱ ὀφθαλµοὶ ἡµῶν. (12) αὐτοὶ δὲ οὐκ ἔγνωσαν τὸν λογισµὸν κυρίου καὶ οὐ συνῆκαν τὴν βουλὴν αὐτοῦ, ὅτι συνήγαγεν αὐτοὺς ὡς δράγµατα ἅλωνος. (13) ἀνάστηθι καὶ ἀλόα αὐτούς, θύγατερ Σιων, ὅτι τὰ κέρατά σου θήσοµαι σιδηρᾶ καὶ τὰς ὁπλάς σου θήσοµαι χαλκᾶς, καὶ κατατήξεις ἐν αὐτοῖς ἔθνη καὶ λεπτυνεῖς λαοὺς πολλοὺς καὶ ἀναθήσεις τῷ κυρίῳ τὸ πλῆθος αὐτῶν καὶ τὴν ἰσχὺν αὐτῶν τῷ κυρίῳ πάσης τῆς γῆς.

5

(4:14) νῦν ἐµφραχθήσεται θυγάτηρ Εφραιµ ἐν φραγµῷ, συνοχὴν ἔταξεν ἐφ’ ἡµᾶς, ἐν ῥάβδῳ πατάξουσιν ἐπὶ σιαγόνα τὰς φυλὰς τοῦ Ισραηλ. (1) Καὶ σύ, Βηθλεεµ οἶκος τοῦ Εφραθα, ὀλιγοστὸς εἶ τοῦ εἶναι ἐν χιλιάσιν Ιουδα· ἐκ σοῦ µοι ἐξελεύσεται τοῦ εἶναι εἰς ἄρχοντα ἐν τῷ Ισραηλ, καὶ αἱ ἔξοδοι αὐτοῦ ἀπ’ ἀρχῆς ἐξ ἡµερῶν αἰῶνος. (2) διὰ τοῦτο δώσει αὐτοὺς ἕως καιροῦ τικτούσης τέξεται, καὶ οἱ ἐπίλοιποι τῶν ἀδελφῶν αὐτῶν ἐπιστρέψουσιν ἐπὶ τοὺς υἱοὺς Ισραηλ. (3) καὶ στήσεται καὶ ὄψεται καὶ ποιµανεῖ τὸ ποίµνιον αὐτοῦ ἐν ἰσχύι κυρίου, καὶ ἐν τῇ δόξῃ τοῦ ὀνόµατος κυρίου τοῦ θεοῦ αὐτῶν ὑπάρξουσιν· διότι νῦν µεγαλυνθήσεται ἕως ἄκρων τῆς γῆς. (4) καὶ ἔσται αὕτη εἰρήνη· ὅταν Ἀσσύριος ἐπέλθῃ ἐπὶ τὴν γῆν ὑµῶν καὶ ὅταν ἐπιβῇ ἐπὶ τὴν χώραν ὑµῶν, καὶ ἐπεγερθήσονται ἐπ’ αὐτὸν ἑπτὰ ποιµένες καὶ ὀκτὼ δήγµατα ἀνθρώπων· (5) καὶ ποιµανοῦσιν τὸν Ασσουρ ἐν ῥοµφαίᾳ καὶ τὴν γῆν τοῦ Νεβρωδ ἐν τῇ τάφρῳ αὐτῆς· καὶ ῥύσεται ἐκ τοῦ Ασσουρ, ὅταν ἐπέλθῃ ἐπὶ τὴν γῆν ὑµῶν καὶ ὅταν ἐπιβῇ ἐπὶ τὰ ὅρια ὑµῶν. (6) καὶ ἔσται τὸ ὑπόλειµµα τοῦ Ιακωβ ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἐν µέσῳ λαῶν πολλῶν ὡς δρόσος παρὰ κυρίου πίπτουσα καὶ ὡς ἄρνες ἐπὶ ἄγρωστιν, ὅπως µὴ συναχθῇ µηδεὶς µηδὲ ὑποστῇ ἐν υἱοῖς ἀνθρώπων. (7) καὶ ἔσται τὸ ὑπόλειµµα τοῦ Ιακωβ ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἐν µέσῳ λαῶν πολλῶν ὡς λέων ἐν κτήνεσιν ἐν τῷ δρυµῷ καὶ ὡς σκύµνος ἐν ποιµνίοις προβάτων, ὃν τρόπον ὅταν διέλθῃ καὶ διαστείλας ἁρπάσῃ καὶ µὴ ᾖ ὁ ἐξαιρούµενος. (8) ὑψωθήσεται ἡ χείρ σου ἐπὶ τοὺς θλίβοντάς σε, καὶ πάντες οἱ ἐχθροί σου ἐξολεθρευθήσονται. (9) Καὶ ἔσται ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ, λέγει κύριος, ἐξολεθρεύσω τοὺς ἵππους σου ἐκ µέσου σου καὶ ἀπολῶ τὰ ἅρµατά σου (10) καὶ ἐξολεθρεύσω τὰς πόλεις τῆς γῆς σου καὶ ἐξαρῶ πάντα τὰ ὀχυρώµατά σου· (11) καὶ ἐξαρῶ τὰ φάρµακά σου ἐκ τῶν χειρῶν σου, καὶ ἀποφθεγγόµενοι οὐκ ἔσονται ἐν σοί· (12) καὶ ἐξολεθρεύσω τὰ γλυπτά σου καὶ τὰς στήλας σου ἐκ µέσου σου, καὶ οὐκέτι µὴ προσκυνήσῃς τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν σου· (13) καὶ ἐκκόψω τὰ ἄλση σου ἐκ µέσου σου καὶ ἀφανιῶ τὰς πόλεις σου· (14) καὶ ποιήσω ἐν ὀργῇ καὶ ἐν θυµῷ ἐκδίκησιν ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ἀνθ’ ὧν οὐκ εἰσήκουσαν.

6

(1) Ἀκούσατε δὴ λόγον κυρίου· κύριος εἶπεν Ἀνάστηθι κρίθητι πρὸς τὰ ὄρη, καὶ ἀκουσάτωσαν οἱ βουνοὶ φωνήν σου. (2) ἀκούσατε, βουνοί, τὴν κρίσιν τοῦ κυρίου, καὶ αἱ φάραγγες θεµέλια τῆς γῆς, ὅτι κρίσις τῷ κυρίῳ πρὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ, καὶ µετὰ τοῦ Ισραηλ διελεγχθήσεται. (3) λαός µου, τί ἐποίησά σοι ἢ τί ἐλύπησά σε ἢ τί παρηνώχλησά σοι; ἀποκρίθητί µοι. (4) διότι ἀνήγαγόν σε ἐκ γῆς Αἰγύπτου καὶ ἐξ οἴκου δουλείας ἐλυτρωσάµην σε καὶ ἐξαπέστειλα πρὸ προσώπου σου τὸν Μωυσῆν καὶ Ααρων καὶ Μαριαµ. (5) λαός µου, µνήσθητι δὴ τί ἐβουλεύσατο κατὰ σοῦ Βαλακ βασιλεὺς Μωαβ, καὶ τί ἀπεκρίθη αὐτῷ Βαλααµ υἱὸς τοῦ Βεωρ ἀπὸ τῶν σχοίνων ἕως τοῦ Γαλγαλ, ὅπως γνωσθῇ ἡ δικαιοσύνη τοῦ κυρίου. (6) ἐν τίνι καταλάβω τὸν κύριον, ἀντιλήµψοµαι θεοῦ µου ὑψίστου; εἰ καταλήµψοµαι αὐτὸν ἐν ὁλοκαυτώµασιν, ἐν µόσχοις ἐνιαυσίοις; (7) εἰ προσδέξεται κύριος ἐν χιλιάσιν κριῶν ἢ ἐν µυριάσιν χειµάρρων πιόνων; εἰ δῶ πρωτότοκά µου ἀσεβείας, καρπὸν κοιλίας µου ὑπὲρ ἁµαρτίας ψυχῆς µου; (8) εἰ ἀνηγγέλη σοι, ἄνθρωπε, τί καλόν; ἢ τί κύριος ἐκζητεῖ παρὰ σοῦ ἀλλ’ ἢ τοῦ ποιεῖν κρίµα καὶ ἀγαπᾶν ἔλεον καὶ ἕτοιµον εἶναι τοῦ πορεύεσθαι µετὰ κυρίου θεοῦ σου; (9) Φωνὴ κυρίου τῇ πόλει ἐπικληθήσεται, καὶ σώσει φοβουµένους τὸ ὄνοµα αὐτοῦ. ἄκουε, φυλή, καὶ τίς κοσµήσει πόλιν; (10) µὴ πῦρ καὶ οἶκος ἀνόµου θησαυρίζων θησαυροὺς ἀνόµους καὶ µετὰ ὕβρεως ἀδικία; (11) εἰ δικαιωθήσεται ἐν ζυγῷ ἄνοµος καὶ ἐν µαρσίππῳ στάθµια δόλου; (12) ἐξ ὧν τὸν πλοῦτον αὐτῶν ἀσεβείας ἔπλησαν, καὶ οἱ κατοικοῦντες αὐτὴν ἐλάλουν ψευδῆ, καὶ ἡ γλῶσσα αὐτῶν ὑψώθη ἐν τῷ στόµατι αὐτῶν. (13) καὶ ἐγὼ ἄρξοµαι τοῦ πατάξαι σε, ἀφανιῶ σε ἐπὶ ταῖς ἁµαρτίαις σου. (14) σὺ φάγεσαι καὶ οὐ µὴ ἐµπλησθῇς· καὶ σκοτάσει ἐν σοὶ καὶ ἐκνεύσει, καὶ οὐ µὴ διασωθῇς· καὶ ὅσοι ἐὰν διασωθῶσιν, εἰς ῥοµφαίαν παραδοθήσονται. (15) σὺ σπερεῖς καὶ οὐ µὴ ἀµήσῃς, σὺ πιέσεις ἐλαίαν καὶ οὐ µὴ ἀλείψῃ ἔλαιον, καὶ οἶνον καὶ οὐ µὴ πίητε, καὶ ἀφανισθήσεται νόµιµα λαοῦ µου. (16) καὶ ἐφύλαξας τὰ δικαιώµατα Ζαµβρι καὶ πάντα τὰ ἔργα οἴκου Αχααβ καὶ ἐπορεύθητε ἐν ταῖς βουλαῖς αὐτῶν, ὅπως παραδῶ σε εἰς ἀφανισµὸν καὶ τοὺς κατοικοῦντας αὐτὴν εἰς συρισµόν· καὶ ὀνείδη λαῶν λήµψεσθε.

7

(1) Οἴµµοι ὅτι ἐγενόµην ὡς συνάγων καλάµην ἐν ἀµήτῳ καὶ ὡς ἐπιφυλλίδα ἐν τρυγήτῳ οὐχ ὑπάρχοντος βότρυος τοῦ φαγεῖν τὰ πρωτόγονα. οἴµµοι, ψυχή, (2) ὅτι ἀπόλωλεν εὐλαβὴς ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ κατορθῶν ἐν ἀνθρώποις οὐχ ὑπάρχει· πάντες εἰς αἵµατα δικάζονται, ἕκαστος τὸν πλησίον αὐτοῦ ἐκθλίβουσιν ἐκθλιβῇ. (3) ἐπὶ τὸ κακὸν τὰς χεῖρας αὐτῶν ἑτοιµάζουσιν· ὁ ἄρχων αἰτεῖ, καὶ ὁ κριτὴς εἰρηνικοὺς λόγους ἐλάλησεν, καταθύµιον ψυχῆς αὐτοῦ ἐστιν. καὶ ἐξελοῦµαι (4) τὰ ἀγαθὰ αὐτῶν ὡς σὴς ἐκτρώγων καὶ βαδίζων ἐπὶ κανόνος ἐν ἡµέρᾳ σκοπιᾶς. οὐαὶ οὐαί, αἱ ἐκδικήσεις σου ἥκασιν, νῦν ἔσονται κλαυθµοὶ αὐτῶν. (5) µὴ καταπιστεύετε ἐν φίλοις καὶ µὴ ἐλπίζετε ἐπὶ ἡγουµένοις, ἀπὸ τῆς συγκοίτου σου φύλαξαι τοῦ ἀναθέσθαι τι αὐτῇ· (6) διότι υἱὸς ἀτιµάζει πατέρα, θυγάτηρ ἐπαναστήσεται ἐπὶ τὴν µητέρα αὐτῆς, νύµφη ἐπὶ τὴν πενθερὰν αὐτῆς, ἐχθροὶ ἀνδρὸς πάντες οἱ ἄνδρες οἱ ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ. (7) Ἐγὼ δὲ ἐπὶ τὸν κύριον ἐπιβλέψοµαι, ὑποµενῶ ἐπὶ τῷ θεῷ τῷ σωτῆρί µου, εἰσακούσεταί µου ὁ θεός µου. (8) µὴ ἐπίχαιρέ µοι, ἡ ἐχθρά µου, ὅτι πέπτωκα· καὶ ἀναστήσοµαι, διότι ἐὰν καθίσω ἐν τῷ σκότει, κύριος φωτιεῖ µοι. (9) ὀργὴν κυρίου ὑποίσω, ὅτι ἥµαρτον αὐτῷ, ἕως τοῦ δικαιῶσαι αὐτὸν τὴν δίκην µου· καὶ ποιήσει τὸ κρίµα µου καὶ ἐξάξει µε εἰς τὸ φῶς, ὄψοµαι τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ. (10) καὶ ὄψεται ἡ ἐχθρά µου καὶ περιβαλεῖται αἰσχύνην ἡ λέγουσα πρός µε Ποῦ κύριος ὁ θεός σου; οἱ ὀφθαλµοί µου ἐπόψονται αὐτήν· νῦν ἔσται εἰς καταπάτηµα ὡς πηλὸς ἐν ταῖς ὁδοῖς (11) ἡµέρας ἀλοιφῆς πλίνθου. ἐξάλειψίς σου ἡ ἡµέρα ἐκείνη, καὶ ἀποτρίψεται νόµιµά σου (12) ἡ ἡµέρα ἐκείνη· καὶ αἱ πόλεις σου ἥξουσιν εἰς ὁµαλισµὸν καὶ εἰς διαµερισµὸν Ἀσσυρίων καὶ αἱ πόλεις σου αἱ ὀχυραὶ εἰς διαµερισµὸν ἀπὸ Τύρου ἕως τοῦ ποταµοῦ Συρίας, ἡµέρα ὕδατος καὶ θορύβου· (13) καὶ ἔσται ἡ γῆ εἰς ἀφανισµὸν σὺν τοῖς κατοικοῦσιν αὐτὴν ἐκ καρπῶν ἐπιτηδευµάτων αὐτῶν. (14) Ποίµαινε λαόν σου ἐν ῥάβδῳ σου, πρόβατα κληρονοµίας σου, κατασκηνοῦντας καθ’ ἑαυτοὺς δρυµὸν ἐν µέσῳ τοῦ Καρµήλου· νεµήσονται τὴν Βασανῖτιν καὶ τὴν Γαλααδῖτιν καθὼς αἱ ἡµέραι τοῦ αἰῶνος. (15) καὶ κατὰ τὰς ἡµέρας ἐξοδίας σου ἐξ Αἰγύπτου ὄψεσθε θαυµαστά. (16) ὄψονται ἔθνη καὶ καταισχυνθήσονται ἐκ πάσης τῆς ἰσχύος αὐτῶν, ἐπιθήσουσιν χεῖρας ἐπὶ τὸ στόµα αὐτῶν, τὰ ὦτα αὐτῶν ἀποκωφωθήσονται. (17) λείξουσιν χοῦν ὡς ὄφεις σύροντες γῆν, συγχυθήσονται ἐν συγκλεισµῷ αὐτῶν· ἐπὶ τῷ κυρίῳ θεῷ ἡµῶν ἐκστήσονται καὶ φοβηθήσονται ἀπὸ σοῦ. (18) τίς θεὸς ὥσπερ σύ; ἐξαίρων ἀδικίας καὶ ὑπερβαίνων ἀσεβείας τοῖς καταλοίποις τῆς κληρονοµίας αὐτοῦ καὶ οὐ συνέσχεν εἰς µαρτύριον ὀργὴν αὐτοῦ, ὅτι θελητὴς ἐλέους ἐστίν. (19) αὐτὸς ἐπιστρέψει καὶ οἰκτιρήσει ἡµᾶς, καταδύσει τὰς ἀδικίας ἡµῶν καὶ ἀπορριφήσονται εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, πάσας τὰς ἁµαρτίας ἡµῶν. (20) δώσεις ἀλήθειαν τῷ Ιακωβ, ἔλεον τῷ Αβρααµ, καθότι ὤµοσας τοῖς πατράσιν ἡµῶν κατὰ τὰς ἡµέρας τὰς ἔµπροσθεν.

Joel

1 2 3

1

(1) Λόγος κυρίου, ὃς ἐγενήθη πρὸς Ιωηλ τὸν τοῦ Βαθουηλ. (2) Ἀκούσατε δὴ ταῦτα, οἱ πρεσβύτεροι, καὶ ἐνωτίσασθε, πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν. εἰ γέγονεν τοιαῦτα ἐν ταῖς ἡµέραις ὑµῶν ἢ ἐν ταῖς ἡµέραις τῶν πατέρων ὑµῶν; (3) ὑπὲρ αὐτῶν τοῖς τέκνοις ὑµῶν διηγήσασθε, καὶ τὰ τέκνα ὑµῶν τοῖς τέκνοις αὐτῶν, καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν εἰς γενεὰν ἑτέραν. (4) τὰ κατάλοιπα τῆς κάµπης κατέφαγεν ἡ ἀκρίς, καὶ τὰ κατάλοιπα τῆς ἀκρίδος κατέφαγεν ὁ βροῦχος, καὶ τὰ κατάλοιπα τοῦ βρούχου κατέφαγεν ἡ ἐρυσίβη. (5) ἐκνήψατε, οἱ µεθύοντες, ἐξ οἴνου αὐτῶν καὶ κλαύσατε· θρηνήσατε, πάντες οἱ πίνοντες οἶνον, εἰς µέθην, ὅτι ἐξῆρται ἐκ στόµατος ὑµῶν εὐφροσύνη καὶ χαρά. (6) ὅτι ἔθνος ἀνέβη ἐπὶ τὴν γῆν µου ἰσχυρὸν καὶ ἀναρίθµητον, οἱ ὀδόντες αὐτοῦ ὀδόντες λέοντος, καὶ αἱ µύλαι αὐτοῦ σκύµνου· (7) ἔθετο τὴν ἄµπελόν µου εἰς ἀφανισµὸν καὶ τὰς συκᾶς µου εἰς συγκλασµόν· ἐρευνῶν ἐξηρεύνησεν αὐτὴν καὶ ἔρριψεν, ἐλεύκανεν κλήµατα αὐτῆς. (8) θρήνησον πρός µε ὑπὲρ νύµφην περιεζωσµένην σάκκον ἐπὶ τὸν ἄνδρα αὐτῆς τὸν παρθενικόν. (9) ἐξῆρται θυσία καὶ σπονδὴ ἐξ οἴκου κυρίου. πενθεῖτε, οἱ ἱερεῖς οἱ λειτουργοῦντες θυσιαστηρίῳ, (10) ὅτι τεταλαιπώρηκεν τὰ πεδία· πενθείτω ἡ γῆ, ὅτι τεταλαιπώρηκεν σῖτος, ἐξηράνθη οἶνος, ὠλιγώθη ἔλαιον. (11) ἐξηράνθησαν οἱ γεωργοί· θρηνεῖτε, κτήµατα, ὑπὲρ πυροῦ καὶ κριθῆς, ὅτι ἀπόλωλεν τρυγητὸς ἐξ ἀγροῦ· (12) ἡ ἄµπελος ἐξηράνθη, καὶ αἱ συκαῖ ὠλιγώθησαν· ῥόα καὶ φοῖνιξ καὶ µῆλον καὶ πάντα τὰ ξύλα τοῦ ἀγροῦ ἐξηράνθησαν, ὅτι ᾔσχυναν χαρὰν οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων. (13) περιζώσασθε καὶ κόπτεσθε, οἱ ἱερεῖς, θρηνεῖτε, οἱ λειτουργοῦντες θυσιαστηρίῳ· εἰσέλθατε ὑπνώσατε ἐν σάκκοις λειτουργοῦντες θεῷ, ὅτι ἀπέσχηκεν ἐξ οἴκου θεοῦ ὑµῶν θυσία καὶ σπονδή. (14) ἁγιάσατε νηστείαν, κηρύξατε θεραπείαν, συναγάγετε πρεσβυτέρους πάντας κατοικοῦντας γῆν εἰς οἶκον θεοῦ ὑµῶν καὶ κεκράξατε πρὸς κύριον ἐκτενῶς (15) Οἴµµοι οἴµµοι οἴµµοι εἰς ἡµέραν, ὅτι ἐγγὺς ἡµέρα κυρίου καὶ ὡς ταλαιπωρία ἐκ ταλαιπωρίας ἥξει. (16) κατέναντι τῶν ὀφθαλµῶν ὑµῶν βρώµατα ἐξωλεθρεύθη, ἐξ οἴκου θεοῦ ὑµῶν εὐφροσύνη καὶ χαρά. (17) ἐσκίρτησαν δαµάλεις ἐπὶ ταῖς φάτναις αὐτῶν, ἠφανίσθησαν θησαυροί, κατεσκάφησαν ληνοί, ὅτι ἐξηράνθη σῖτος. (18) τί ἀποθήσοµεν ἑαυτοῖς; ἔκλαυσαν βουκόλια βοῶν, ὅτι οὐχ ὑπῆρχεν νοµὴ αὐτοῖς, καὶ τὰ ποίµνια τῶν προβάτων ἠφανίσθησαν. (19) πρὸς σέ, κύριε, βοήσοµαι, ὅτι πῦρ ἀνήλωσεν τὰ ὡραῖα τῆς ἐρήµου, καὶ φλὸξ ἀνῆψεν πάντα τὰ ξύλα τοῦ ἀγροῦ· (20) καὶ τὰ κτήνη τοῦ πεδίου ἀνέβλεψαν πρὸς σέ, ὅτι ἐξηράνθησαν ἀφέσεις ὑδάτων καὶ πῦρ κατέφαγεν τὰ ὡραῖα τῆς ἐρήµου.

2

(1) Σαλπίσατε σάλπιγγι ἐν Σιων, κηρύξατε ἐν ὄρει ἁγίῳ µου, καὶ συγχυθήτωσαν πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν, διότι πάρεστιν ἡµέρα κυρίου, ὅτι ἐγγύς, (2) ἡµέρα σκότους καὶ γνόφου, ἡµέρα νεφέλης καὶ ὁµίχλης. ὡς ὄρθρος χυθήσεται ἐπὶ τὰ ὄρη λαὸς πολὺς καὶ ἰσχυρός· ὅµοιος αὐτῷ οὐ γέγονεν ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ µετ’ αὐτὸν οὐ προστεθήσεται ἕως ἐτῶν εἰς γενεὰς γενεῶν. (3) τὰ ἔµπροσθεν αὐτοῦ πῦρ ἀναλίσκον, καὶ τὰ ὀπίσω αὐτοῦ ἀναπτοµένη φλόξ· ὡς παράδεισος τρυφῆς ἡ γῆ πρὸ προσώπου αὐτοῦ, καὶ τὰ ὄπισθεν αὐτοῦ πεδίον ἀφανισµοῦ, καὶ ἀνασῳζόµενος οὐκ ἔσται αὐτῷ. (4) ὡς ὅρασις ἵππων ἡ ὄψις αὐτῶν, καὶ ὡς ἱππεῖς οὕτως καταδιώξονται· (5) ὡς φωνὴ ἁρµάτων ἐπὶ τὰς κορυφὰς τῶν ὀρέων ἐξαλοῦνται καὶ ὡς φωνὴ φλογὸς πυρὸς κατεσθιούσης καλάµην καὶ ὡς λαὸς πολὺς καὶ ἰσχυρὸς παρατασσόµενος εἰς πόλεµον. (6) ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ συντριβήσονται λαοί, πᾶν πρόσωπον ὡς πρόσκαυµα χύτρας. (7) ὡς µαχηταὶ δραµοῦνται καὶ ὡς ἄνδρες πολεµισταὶ ἀναβήσονται ἐπὶ τὰ τείχη, καὶ ἕκαστος ἐν τῇ ὁδῷ αὐτοῦ πορεύσεται, καὶ οὐ µὴ ἐκκλίνωσιν τὰς τρίβους αὐτῶν, (8) καὶ ἕκαστος ἀπὸ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ οὐκ ἀφέξεται· καταβαρυνόµενοι ἐν τοῖς ὅπλοις αὐτῶν πορεύσονται καὶ ἐν τοῖς βέλεσιν αὐτῶν πεσοῦνται καὶ οὐ µὴ συντελεσθῶσιν. (9) τῆς πόλεως ἐπιλήµψονται καὶ ἐπὶ τῶν τειχέων δραµοῦνται καὶ ἐπὶ τὰς οἰκίας ἀναβήσονται καὶ διὰ θυρίδων εἰσελεύσονται ὡς κλέπται. (10) πρὸ προσώπου αὐτῶν συγχυθήσεται ἡ γῆ καὶ σεισθήσεται ὁ οὐρανός, ὁ ἥλιος καὶ ἡ σελήνη συσκοτάσουσιν, καὶ τὰ ἄστρα δύσουσιν τὸ φέγγος αὐτῶν. (11) καὶ κύριος δώσει φωνὴν αὐτοῦ πρὸ προσώπου δυνάµεως αὐτοῦ, ὅτι πολλή ἐστιν σφόδρα ἡ παρεµβολὴ αὐτοῦ, ὅτι ἰσχυρὰ ἔργα λόγων αὐτοῦ· διότι µεγάλη ἡ ἡµέρα τοῦ κυρίου, µεγάλη καὶ ἐπιφανὴς σφόδρα, καὶ τίς ἔσται ἱκανὸς αὐτῇ; (12) καὶ νῦν λέγει κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν Ἐπιστράφητε πρός µε ἐξ ὅλης τῆς καρδίας ὑµῶν καὶ ἐν νηστείᾳ καὶ ἐν κλαυθµῷ καὶ ἐν κοπετῷ· (13) καὶ διαρρήξατε τὰς καρδίας ὑµῶν καὶ µὴ τὰ ἱµάτια ὑµῶν καὶ ἐπιστράφητε πρὸς κύριον τὸν θεὸν ὑµῶν, ὅτι ἐλεήµων καὶ οἰκτίρµων ἐστίν, µακρόθυµος καὶ πολυέλεος καὶ µετανοῶν ἐπὶ ταῖς κακίαις. (14) τίς οἶδεν εἰ ἐπιστρέψει καὶ µετανοήσει καὶ ὑπολείψεται ὀπίσω αὐτοῦ εὐλογίαν, θυσίαν καὶ σπονδὴν κυρίῳ τῷ θεῷ ἡµῶν; (15) σαλπίσατε σάλπιγγι ἐν Σιων, ἁγιάσατε νηστείαν, κηρύξατε θεραπείαν, (16) συναγάγετε λαόν, ἁγιάσατε ἐκκλησίαν, ἐκλέξασθε πρεσβυτέρους, συναγάγετε νήπια θηλάζοντα µαστούς, ἐξελθάτω νυµφίος ἐκ τοῦ κοιτῶνος αὐτοῦ καὶ νύµφη ἐκ τοῦ παστοῦ αὐτῆς. (17) ἀνὰ µέσον τῆς κρηπῖδος τοῦ θυσιαστηρίου κλαύσονται οἱ ἱερεῖς οἱ λειτουργοῦντες κυρίῳ καὶ ἐροῦσιν Φεῖσαι, κύριε, τοῦ λαοῦ σου καὶ µὴ δῷς τὴν κληρονοµίαν σου εἰς ὄνειδος τοῦ κατάρξαι αὐτῶν ἔθνη, ὅπως µὴ εἴπωσιν ἐν τοῖς ἔθνεσιν Ποῦ ἐστιν ὁ θεὸς αὐτῶν; (18) Καὶ ἐζήλωσεν κύριος τὴν γῆν αὐτοῦ καὶ ἐφείσατο τοῦ λαοῦ αὐτοῦ. (19) καὶ ἀπεκρίθη κύριος καὶ εἶπεν τῷ λαῷ αὐτοῦ Ἰδοὺ ἐγὼ ἐξαποστέλλω ὑµῖν τὸν σῖτον καὶ τὸν οἶνον καὶ τὸ ἔλαιον, καὶ ἐµπλησθήσεσθε αὐτῶν, καὶ οὐ δώσω ὑµᾶς οὐκέτι εἰς ὀνειδισµὸν ἐν τοῖς ἔθνεσι· (20) καὶ τὸν ἀπὸ βορρᾶ ἐκδιώξω ἀφ’ ὑµῶν καὶ ἐξώσω αὐτὸν εἰς γῆν ἄνυδρον καὶ ἀφανιῶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ εἰς τὴν θάλασσαν τὴν πρώτην καὶ τὰ ὀπίσω αὐτοῦ εἰς τὴν θάλασσαν τὴν ἐσχάτην, καὶ ἀναβήσεται ἡ σαπρία αὐτοῦ, καὶ ἀναβήσεται ὁ βρόµος αὐτοῦ, ὅτι ἐµεγάλυνεν τὰ ἔργα αὐτοῦ. (21) θάρσει, γῆ, χαῖρε καὶ εὐφραίνου, ὅτι ἐµεγάλυνεν κύριος τοῦ ποιῆσαι. (22) θαρσεῖτε, κτήνη τοῦ πεδίου, ὅτι βεβλάστηκεν πεδία τῆς ἐρήµου, ὅτι ξύλον ἤνεγκεν τὸν καρπὸν αὐτοῦ, ἄµπελος καὶ συκῆ ἔδωκαν τὴν ἰσχὺν αὐτῶν. (23) καὶ τὰ τέκνα Σιων, χαίρετε καὶ εὐφραίνεσθε ἐπὶ τῷ κυρίῳ θεῷ ὑµῶν, διότι ἔδωκεν ὑµῖν τὰ βρώµατα εἰς δικαιοσύνην καὶ βρέξει ὑµῖν ὑετὸν πρόιµον καὶ ὄψιµον καθὼς ἔµπροσθεν, (24) καὶ πλησθήσονται αἱ ἅλωνες σίτου, καὶ ὑπερεκχυθήσονται αἱ ληνοὶ οἴνου καὶ ἐλαίου. (25) καὶ ἀνταποδώσω ὑµῖν ἀντὶ τῶν ἐτῶν, ὧν κατέφαγεν ἡ ἀκρὶς καὶ ὁ βροῦχος καὶ ἡ ἐρυσίβη καὶ ἡ κάµπη, ἡ δύναµίς µου ἡ µεγάλη, ἣν ἐξαπέστειλα εἰς ὑµᾶς· (26) καὶ φάγεσθε ἐσθίοντες καὶ ἐµπλησθήσεσθε καὶ αἰνέσετε τὸ ὄνοµα κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν, ἃ ἐποίησεν µεθ’ ὑµῶν εἰς θαυµάσια, καὶ οὐ µὴ καταισχυνθῇ ὁ λαός µου εἰς τὸν αἰῶνα· (27) καὶ ἐπιγνώσεσθε ὅτι ἐν µέσῳ τοῦ Ισραηλ ἐγώ εἰµι, καὶ ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν, καὶ οὐκ ἔστιν ἔτι πλὴν ἐµοῦ, καὶ οὐ µὴ καταισχυνθῶσιν οὐκέτι πᾶς ὁ λαός µου εἰς τὸν αἰῶνα. (3:1) Καὶ ἔσται µετὰ ταῦτα καὶ ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύµατός µου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα, καὶ προφητεύσουσιν οἱ υἱοὶ ὑµῶν καὶ αἱ θυγατέρες ὑµῶν, καὶ οἱ πρεσβύτεροι ὑµῶν ἐνύπνια ἐνυπνιασθήσονται, καὶ οἱ νεανίσκοι ὑµῶν ὁράσεις ὄψονται· (3:2) καὶ ἐπὶ τοὺς δούλους καὶ ἐπὶ τὰς δούλας ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύµατός µου. (3:3) καὶ δώσω τέρατα ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς, αἷµα καὶ πῦρ καὶ ἀτµίδα καπνοῦ· (3:4) ὁ ἥλιος µεταστραφήσεται εἰς σκότος καὶ ἡ σελήνη εἰς αἷµα πρὶν ἐλθεῖν ἡµέραν κυρίου τὴν µεγάλην καὶ ἐπιφανῆ. (3:5) καὶ ἔσται πᾶς, ὃς ἂν ἐπικαλέσηται τὸ ὄνοµα κυρίου, σωθήσεται· ὅτι ἐν τῷ ὄρει Σιων καὶ ἐν Ιερουσαληµ ἔσται ἀνασῳζόµενος, καθότι εἶπεν κύριος, καὶ εὐαγγελιζόµενοι, οὓς κύριος προσκέκληται.

3

(4:1) Διότι ἰδοὺ ἐγὼ ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις καὶ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ὅταν ἐπιστρέψω τὴν αἰχµαλωσίαν Ιουδα καὶ Ιερουσαληµ, (4:2) καὶ συνάξω πάντα τὰ ἔθνη καὶ κατάξω αὐτὰ εἰς τὴν κοιλάδα Ιωσαφατ καὶ διακριθήσοµαι πρὸς αὐτοὺς ἐκεῖ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ µου καὶ τῆς κληρονοµίας µου Ισραηλ, οἳ διεσπάρησαν ἐν τοῖς ἔθνεσιν· καὶ τὴν γῆν µου καταδιείλαντο (4:3) καὶ ἐπὶ τὸν λαόν µου ἔβαλον κλήρους καὶ ἔδωκαν τὰ παιδάρια πόρναις καὶ τὰ κοράσια ἐπώλουν ἀντὶ οἴνου καὶ ἔπινον. (4:4) καὶ τί καὶ ὑµεῖς ἐµοί, Τύρος καὶ Σιδὼν καὶ πᾶσα Γαλιλαία ἀλλοφύλων; µὴ ἀνταπόδοµα ὑµεῖς ἀνταποδίδοτέ µοι; ἢ µνησικακεῖτε ὑµεῖς ἐπ’ ἐµοὶ ὀξέως; καὶ ταχέως ἀνταποδώσω τὸ ἀνταπόδοµα ὑµῶν εἰς κεφαλὰς ὑµῶν, (4:5) ἀνθ’ ὧν τὸ ἀργύριόν µου καὶ τὸ χρυσίον µου ἐλάβετε καὶ τὰ ἐπίλεκτά µου καὶ τὰ καλὰ εἰσηνέγκατε εἰς τοὺς ναοὺς ὑµῶν (4:6) καὶ τοὺς υἱοὺς Ιουδα καὶ τοὺς υἱοὺς Ιερουσαληµ ἀπέδοσθε τοῖς υἱοῖς τῶν Ἑλλήνων, ὅπως ἐξώσητε αὐτοὺς ἐκ τῶν ὁρίων αὐτῶν. (4:7) ἰδοὺ ἐγὼ ἐξεγείρω αὐτοὺς ἐκ τοῦ τόπου, οὗ ἀπέδοσθε αὐτοὺς ἐκεῖ, καὶ ἀνταποδώσω τὸ ἀνταπόδοµα ὑµῶν εἰς κεφαλὰς ὑµῶν (4:8) καὶ ἀποδώσοµαι τοὺς υἱοὺς ὑµῶν καὶ τὰς θυγατέρας ὑµῶν εἰς χεῖρας υἱῶν Ιουδα, καὶ ἀποδώσονται αὐτοὺς εἰς αἰχµαλωσίαν εἰς ἔθνος µακρὰν ἀπέχον, ὅτι κύριος ἐλάλησεν. (4:9) Κηρύξατε ταῦτα ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ἁγιάσατε πόλεµον, ἐξεγείρατε τοὺς µαχητάς· προσαγάγετε καὶ ἀναβαίνετε, πάντες ἄνδρες πολεµισταί. (4:10) συγκόψατε τὰ ἄροτρα ὑµῶν εἰς ῥοµφαίας καὶ τὰ δρέπανα ὑµῶν εἰς σειροµάστας· ὁ ἀδύνατος λεγέτω ὅτι Ἰσχύω ἐγώ. (4:11) συναθροίζεσθε καὶ εἰσπορεύεσθε, πάντα τὰ ἔθνη κυκλόθεν, καὶ συνάχθητε ἐκεῖ· ὁ πραῢς ἔστω µαχητής. (4:12) ἐξεγειρέσθωσαν καὶ ἀναβαινέτωσαν πάντα τὰ ἔθνη εἰς τὴν κοιλάδα Ιωσαφατ, διότι ἐκεῖ καθιῶ τοῦ διακρῖναι πάντα τὰ ἔθνη κυκλόθεν. (4:13) ἐξαποστείλατε δρέπανα, ὅτι παρέστηκεν τρύγητος· εἰσπορεύεσθε πατεῖτε, διότι πλήρης ἡ ληνός· ὑπερεκχεῖται τὰ ὑπολήνια, ὅτι πεπλήθυνται τὰ κακὰ αὐτῶν. (4:14) ἦχοι ἐξήχησαν ἐν τῇ κοιλάδι τῆς δίκης, ὅτι ἐγγὺς ἡµέρα κυρίου ἐν τῇ κοιλάδι τῆς δίκης. (4:15) ὁ ἥλιος καὶ ἡ σελήνη συσκοτάσουσιν, καὶ οἱ ἀστέρες δύσουσιν φέγγος αὐτῶν. (4:16) ὁ δὲ κύριος ἐκ Σιων ἀνακεκράξεται καὶ ἐξ Ιερουσαληµ δώσει φωνὴν αὐτοῦ, καὶ σεισθήσεται ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ· ὁ δὲ κύριος φείσεται τοῦ λαοῦ αὐτοῦ, καὶ ἐνισχύσει κύριος τοὺς υἱοὺς Ισραηλ. (4:17) καὶ ἐπιγνώσεσθε διότι ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν ὁ κατασκηνῶν ἐν Σιων ἐν ὄρει ἁγίῳ µου· καὶ ἔσται Ιερουσαληµ πόλις ἁγία, καὶ ἀλλογενεῖς οὐ διελεύσονται δι’ αὐτῆς οὐκέτι. (4:18) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἀποσταλάξει τὰ ὄρη γλυκασµόν, καὶ οἱ βουνοὶ ῥυήσονται γάλα, καὶ πᾶσαι αἱ ἀφέσεις Ιουδα ῥυήσονται ὕδατα, καὶ πηγὴ ἐξ οἴκου κυρίου ἐξελεύσεται καὶ ποτιεῖ τὸν χειµάρρουν τῶν σχοίνων. (4:19) Αἴγυπτος εἰς ἀφανισµὸν ἔσται, καὶ ἡ Ιδουµαία εἰς πεδίον ἀφανισµοῦ ἔσται ἐξ ἀδικιῶν υἱῶν Ιουδα, ἀνθ’ ὧν ἐξέχεαν αἷµα δίκαιον ἐν τῇ γῇ αὐτῶν. (4:20) ἡ δὲ Ιουδαία εἰς τὸν αἰῶνα κατοικηθήσεται καὶ Ιερουσαληµ εἰς γενεὰς γενεῶν. (4:21) καὶ ἐκδικήσω τὸ αἷµα αὐτῶν καὶ οὐ µὴ ἀθῳώσω. καὶ κύριος κατασκηνώσει ἐν Σιων.

Obadiah

1

1

(1) Ὅρασις Αβδιου. Τάδε λέγει κύριος ὁ θεὸς τῇ Ιδουµαίᾳ Ἀκοὴν ἤκουσα παρὰ κυρίου, καὶ περιοχὴν εἰς τὰ ἔθνη ἐξαπέστειλεν Ἀνάστητε καὶ ἐξαναστῶµεν ἐπ’ αὐτὴν εἰς πόλεµον. (2) ἰδοὺ ὀλιγοστὸν δέδωκά σε ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ἠτιµωµένος σὺ εἶ σφόδρα. (3) ὑπερηφανία τῆς καρδίας σου ἐπῆρέν σε κατασκηνοῦντα ἐν ταῖς ὀπαῖς τῶν πετρῶν, ὑψῶν κατοικίαν αὐτοῦ λέγων ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ Τίς µε κατάξει ἐπὶ τὴν γῆν; (4) ἐὰν µετεωρισθῇς ὡς ἀετὸς καὶ ἐὰν ἀνὰ µέσον τῶν ἄστρων θῇς νοσσιάν σου, ἐκεῖθεν κατάξω σε, λέγει κύριος. (5) εἰ κλέπται εἰσῆλθον πρὸς σὲ ἢ λῃσταὶ νυκτός, ποῦ ἂν ἀπερρίφης; οὐκ ἂν ἔκλεψαν τὰ ἱκανὰ ἑαυτοῖς; καὶ εἰ τρυγηταὶ εἰσῆλθον πρὸς σέ, οὐκ ἂν ὑπελίποντο ἐπιφυλλίδα; (6) πῶς ἐξηρευνήθη Ησαυ καὶ κατελήµφθη αὐτοῦ τὰ κεκρυµµένα. (7) ἕως τῶν ὁρίων σου ἐξαπέστειλάν σε πάντες οἱ ἄνδρες τῆς διαθήκης σου, ἀντέστησάν σοι ἠδυνάσθησαν πρὸς σὲ ἄνδρες εἰρηνικοί σου, ἔθηκαν ἔνεδρα ὑποκάτω σου, οὐκ ἔστιν σύνεσις αὐτοῖς. (8) ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ, λέγει κύριος, ἀπολῶ σοφοὺς ἐκ τῆς Ιδουµαίας καὶ σύνεσιν ἐξ ὄρους Ησαυ· (9) καὶ πτοηθήσονται οἱ µαχηταί σου οἱ ἐκ Θαιµαν, ὅπως ἐξαρθῇ ἄνθρωπος ἐξ ὄρους Ησαυ (10) διὰ τὴν σφαγὴν καὶ τὴν ἀσέβειαν τὴν εἰς τὸν ἀδελφόν σου Ιακωβ, καὶ καλύψει σε αἰσχύνη καὶ ἐξαρθήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα. (11) Ἀφ’ ἧς ἡµέρας ἀντέστης ἐξ ἐναντίας ἐν ἡµέρᾳ αἰχµαλωτευόντων ἀλλογενῶν δύναµιν αὐτοῦ καὶ ἀλλότριοι εἰσῆλθον εἰς πύλας αὐτοῦ καὶ ἐπὶ Ιερουσαληµ ἔβαλον κλήρους, καὶ σὺ ἦς ὡς εἷς ἐξ αὐτῶν. (12) καὶ µὴ ἐπίδῃς ἡµέραν ἀδελφοῦ σου ἐν ἡµέρᾳ ἀλλοτρίων καὶ µὴ ἐπιχαρῇς ἐπὶ τοὺς υἱοὺς Ιουδα ἐν ἡµέρᾳ ἀπωλείας αὐτῶν καὶ µὴ µεγαλορρηµονήσῃς ἐν ἡµέρᾳ θλίψεως· (13) µηδὲ εἰσέλθῃς εἰς πύλας λαῶν ἐν ἡµέρᾳ πόνων αὐτῶν µηδὲ ἐπίδῃς καὶ σὺ τὴν συναγωγὴν αὐτῶν ἐν ἡµέρᾳ ὀλέθρου αὐτῶν µηδὲ συνεπιθῇ ἐπὶ τὴν δύναµιν αὐτῶν ἐν ἡµέρᾳ ἀπωλείας αὐτῶν· (14) µηδὲ ἐπιστῇς ἐπὶ τὰς διεκβολὰς αὐτῶν τοῦ ἐξολεθρεῦσαι τοὺς ἀνασῳζοµένους αὐτῶν µηδὲ συγκλείσῃς τοὺς φεύγοντας ἐξ αὐτῶν ἐν ἡµέρᾳ θλίψεως. (15) διότι ἐγγὺς ἡµέρα κυρίου ἐπὶ πάντα τὰ ἔθνη· ὃν τρόπον ἐποίησας, οὕτως ἔσται σοι· τὸ ἀνταπόδοµά σου ἀνταποδοθήσεται εἰς κεφαλήν σου· (16) διότι ὃν τρόπον ἔπιες ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ ἅγιόν µου, πίονται πάντα τὰ ἔθνη οἶνον· πίονται καὶ καταβήσονται καὶ ἔσονται καθὼς οὐχ ὑπάρχοντες. (17) Ἐν δὲ τῷ ὄρει Σιων ἔσται ἡ σωτηρία, καὶ ἔσται ἅγιον· καὶ κατακληρονοµήσουσιν ὁ οἶκος Ιακωβ τοὺς κατακληρονοµήσαντας αὐτούς. (18) καὶ ἔσται ὁ οἶκος Ιακωβ πῦρ, ὁ δὲ οἶκος Ιωσηφ φλόξ, ὁ δὲ οἶκος Ησαυ εἰς καλάµην, καὶ ἐκκαυθήσονται εἰς αὐτοὺς καὶ καταφάγονται αὐτούς, καὶ οὐκ ἔσται πυροφόρος ἐν τῷ οἴκῳ Ησαυ, διότι κύριος ἐλάλησεν. (19) καὶ κατακληρονοµήσουσιν οἱ ἐν Ναγεβ τὸ ὄρος τὸ Ησαυ καὶ οἱ ἐν τῇ Σεφηλα τοὺς ἀλλοφύλους καὶ κατακληρονοµήσουσιν τὸ ὄρος Εφραιµ καὶ τὸ πεδίον Σαµαρείας καὶ Βενιαµιν καὶ τὴν Γαλααδῖτιν. (20) καὶ τῆς µετοικεσίας ἡ ἀρχὴ αὕτη· τοῖς υἱοῖς Ισραηλ γῆ τῶν Χαναναίων ἕως Σαρεπτων καὶ ἡ µετοικεσία Ιερουσαληµ ἕως Εφραθα, καὶ κληρονοµήσουσιν τὰς πόλεις τοῦ Ναγεβ. (21) καὶ ἀναβήσονται ἄνδρες σεσῳσµένοι ἐξ ὄρους Σιων τοῦ ἐκδικῆσαι τὸ ὄρος Ησαυ, καὶ ἔσται τῷ κυρίῳ ἡ βασιλεία.

Jonah

1 2 3 4

1

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρὸς Ιωναν τὸν τοῦ Αµαθι λέγων (2) Ἀνάστηθι καὶ πορεύθητι εἰς Νινευη τὴν πόλιν τὴν µεγάλην καὶ κήρυξον ἐν αὐτῇ, ὅτι ἀνέβη ἡ κραυγὴ τῆς κακίας αὐτῆς πρός µε. (3) καὶ ἀνέστη Ιωνας τοῦ φυγεῖν εἰς Θαρσις ἐκ προσώπου κυρίου καὶ κατέβη εἰς Ιοππην καὶ εὗρεν πλοῖον βαδίζον εἰς Θαρσις καὶ ἔδωκεν τὸ ναῦλον αὐτοῦ καὶ ἐνέβη εἰς αὐτὸ τοῦ πλεῦσαι µετ’ αὐτῶν εἰς Θαρσις ἐκ προσώπου κυρίου. (4) καὶ κύριος ἐξήγειρεν πνεῦµα εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ ἐγένετο κλύδων µέγας ἐν τῇ θαλάσσῃ, καὶ τὸ πλοῖον ἐκινδύνευεν συντριβῆναι. (5) καὶ ἐφοβήθησαν οἱ ναυτικοὶ καὶ ἀνεβόων ἕκαστος πρὸς τὸν θεὸν αὐτῶν καὶ ἐκβολὴν ἐποιήσαντο τῶν σκευῶν τῶν ἐν τῷ πλοίῳ εἰς τὴν θάλασσαν τοῦ κουφισθῆναι ἀπ’ αὐτῶν· Ιωνας δὲ κατέβη εἰς τὴν κοίλην τοῦ πλοίου καὶ ἐκάθευδεν καὶ ἔρρεγχεν. (6) καὶ προσῆλθεν πρὸς αὐτὸν ὁ πρωρεὺς καὶ εἶπεν αὐτῷ Τί σὺ ῥέγχεις; ἀνάστα καὶ ἐπικαλοῦ τὸν θεόν σου, ὅπως διασώσῃ ὁ θεὸς ἡµᾶς καὶ µὴ ἀπολώµεθα. (7) καὶ εἶπεν ἕκαστος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ Δεῦτε βάλωµεν κλήρους καὶ ἐπιγνῶµεν τίνος ἕνεκεν ἡ κακία αὕτη ἐστὶν ἐν ἡµῖν. καὶ ἔβαλον κλήρους, καὶ ἔπεσεν ὁ κλῆρος ἐπὶ Ιωναν. (8) καὶ εἶπον πρὸς αὐτόν Ἀπάγγειλον ἡµῖν τίνος ἕνεκεν ἡ κακία αὕτη ἐστὶν ἐν ἡµῖν. τίς σου ἡ ἐργασία ἐστίν; καὶ πόθεν ἔρχῃ, καὶ ἐκ ποίας χώρας καὶ ἐκ ποίου λαοῦ εἶ σύ; (9) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Δοῦλος κυρίου ἐγώ εἰµι καὶ τὸν κύριον θεὸν τοῦ οὐρανοῦ ἐγὼ σέβοµαι, ὃς ἐποίησεν τὴν θάλασσαν καὶ τὴν ξηράν. (10) καὶ ἐφοβήθησαν οἱ ἄνδρες φόβον µέγαν καὶ εἶπαν πρὸς αὐτόν Τί τοῦτο ἐποίησας; διότι ἔγνωσαν οἱ ἄνδρες ὅτι ἐκ προσώπου κυρίου ἦν φεύγων, ὅτι ἀπήγγειλεν αὐτοῖς. (11) καὶ εἶπαν πρὸς αὐτόν Τί σοι ποιήσωµεν καὶ κοπάσει ἡ θάλασσα ἀφ’ ἡµῶν; ὅτι ἡ θάλασσα ἐπορεύετο καὶ ἐξήγειρεν µᾶλλον κλύδωνα. (12) καὶ εἶπεν Ιωνας πρὸς αὐτούς Ἄρατέ µε καὶ ἐµβάλετέ µε εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ κοπάσει ἡ θάλασσα ἀφ’ ὑµῶν· διότι ἔγνωκα ἐγὼ ὅτι δι’ ἐµὲ ὁ κλύδων ὁ µέγας οὗτος ἐφ’ ὑµᾶς ἐστιν. (13) καὶ παρεβιάζοντο οἱ ἄνδρες τοῦ ἐπιστρέψαι πρὸς τὴν γῆν καὶ οὐκ ἠδύναντο, ὅτι ἡ θάλασσα ἐπορεύετο καὶ ἐξηγείρετο µᾶλλον ἐπ’ αὐτούς. (14) καὶ ἀνεβόησαν πρὸς κύριον καὶ εἶπαν Μηδαµῶς, κύριε, µὴ ἀπολώµεθα ἕνεκεν τῆς ψυχῆς τοῦ ἀνθρώπου τούτου, καὶ µὴ δῷς ἐφ’ ἡµᾶς αἷµα δίκαιον, ὅτι σύ, κύριε, ὃν τρόπον ἐβούλου πεποίηκας. (15) καὶ ἔλαβον τὸν Ιωναν καὶ ἐξέβαλον αὐτὸν εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ ἔστη ἡ θάλασσα ἐκ τοῦ σάλου αὐτῆς. (16) καὶ ἐφοβήθησαν οἱ ἄνδρες φόβῳ µεγάλῳ τὸν κύριον καὶ ἔθυσαν θυσίαν τῷ κυρίῳ καὶ εὔξαντο εὐχάς.

2

(1) Καὶ προσέταξεν κύριος κήτει µεγάλῳ καταπιεῖν τὸν Ιωναν· καὶ ἦν Ιωνας ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους τρεῖς ἡµέρας καὶ τρεῖς νύκτας. (2) καὶ προσηύξατο Ιωνας πρὸς κύριον τὸν θεὸν αὐτοῦ ἐκ τῆς κοιλίας τοῦ κήτους (3) καὶ εἶπεν Ἐβόησα ἐν θλίψει µου πρὸς κύριον τὸν θεόν µου, καὶ εἰσήκουσέν µου· ἐκ κοιλίας ᾅδου κραυγῆς µου ἤκουσας φωνῆς µου. (4) ἀπέρριψάς µε εἰς βάθη καρδίας θαλάσσης, καὶ ποταµοί µε ἐκύκλωσαν· πάντες οἱ µετεωρισµοί σου καὶ τὰ κύµατά σου ἐπ’ ἐµὲ διῆλθον. (5) καὶ ἐγὼ εἶπα Ἀπῶσµαι ἐξ ὀφθαλµῶν σου· ἆρα προσθήσω τοῦ ἐπιβλέψαι πρὸς τὸν ναὸν τὸν ἅγιόν σου; (6) περιεχύθη ὕδωρ µοι ἕως ψυχῆς, ἄβυσσος ἐκύκλωσέν µε ἐσχάτη, ἔδυ ἡ κεφαλή µου εἰς σχισµὰς ὀρέων. (7) κατέβην εἰς γῆν, ἧς οἱ µοχλοὶ αὐτῆς κάτοχοι αἰώνιοι, καὶ ἀναβήτω φθορὰ ζωῆς µου, κύριε ὁ θεός µου. (8) ἐν τῷ ἐκλείπειν ἀπ’ ἐµοῦ τὴν ψυχήν µου τοῦ κυρίου ἐµνήσθην, καὶ ἔλθοι πρὸς σὲ ἡ προσευχή µου εἰς ναὸν ἅγιόν σου. (9) φυλασσόµενοι µάταια καὶ ψευδῆ ἔλεος αὐτῶν ἐγκατέλιπον. (10) ἐγὼ δὲ µετὰ φωνῆς αἰνέσεως καὶ ἐξοµολογήσεως θύσω σοι· ὅσα ηὐξάµην, ἀποδώσω σοι σωτηρίου τῷ κυρίῳ. (11) καὶ προσετάγη τῷ κήτει, καὶ ἐξέβαλεν τὸν Ιωναν ἐπὶ τὴν ξηράν.

3

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρὸς Ιωναν ἐκ δευτέρου λέγων (2) Ἀνάστηθι καὶ πορεύθητι εἰς Νινευη τὴν πόλιν τὴν µεγάλην καὶ κήρυξον ἐν αὐτῇ κατὰ τὸ κήρυγµα τὸ ἔµπροσθεν, ὃ ἐγὼ ἐλάλησα πρὸς σέ. (3) καὶ ἀνέστη Ιωνας καὶ ἐπορεύθη εἰς Νινευη, καθὼς ἐλάλησεν κύριος· ἡ δὲ Νινευη ἦν πόλις µεγάλη τῷ θεῷ ὡσεὶ πορείας ὁδοῦ ἡµερῶν τριῶν. (4) καὶ ἤρξατο Ιωνας τοῦ εἰσελθεῖν εἰς τὴν πόλιν ὡσεὶ πορείαν ἡµέρας µιᾶς καὶ ἐκήρυξεν καὶ εἶπεν Ἔτι τρεῖς ἡµέραι καὶ Νινευη καταστραφήσεται. (5) καὶ ἐνεπίστευσαν οἱ ἄνδρες Νινευη τῷ θεῷ καὶ ἐκήρυξαν νηστείαν καὶ ἐνεδύσαντο σάκκους ἀπὸ µεγάλου αὐτῶν ἕως µικροῦ αὐτῶν. (6) καὶ ἤγγισεν ὁ λόγος πρὸς τὸν βασιλέα τῆς Νινευη, καὶ ἐξανέστη ἀπὸ τοῦ θρόνου αὐτοῦ καὶ περιείλατο τὴν στολὴν αὐτοῦ ἀφ’ ἑαυτοῦ καὶ περιεβάλετο σάκκον καὶ ἐκάθισεν ἐπὶ σποδοῦ. (7) καὶ ἐκηρύχθη καὶ ἐρρέθη ἐν τῇ Νινευη παρὰ τοῦ βασιλέως καὶ παρὰ τῶν µεγιστάνων αὐτοῦ λέγων Οἱ ἄνθρωποι καὶ τὰ κτήνη καὶ οἱ βόες καὶ τὰ πρόβατα µὴ γευσάσθωσαν µηδὲν µηδὲ νεµέσθωσαν µηδὲ ὕδωρ πιέτωσαν. (8) καὶ περιεβάλοντο σάκκους οἱ ἄνθρωποι καὶ τὰ κτήνη, καὶ ἀνεβόησαν πρὸς τὸν θεὸν ἐκτενῶς· καὶ ἀπέστρεψαν ἕκαστος ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὐτοῦ τῆς πονηρᾶς καὶ ἀπὸ τῆς ἀδικίας τῆς ἐν χερσὶν αὐτῶν λέγοντες (9) Τίς οἶδεν εἰ µετανοήσει ὁ θεὸς καὶ ἀποστρέψει ἐξ ὀργῆς θυµοῦ αὐτοῦ καὶ οὐ µὴ ἀπολώµεθα; (10) καὶ εἶδεν ὁ θεὸς τὰ ἔργα αὐτῶν, ὅτι ἀπέστρεψαν ἀπὸ τῶν ὁδῶν αὐτῶν τῶν πονηρῶν, καὶ µετενόησεν ὁ θεὸς ἐπὶ τῇ κακίᾳ, ᾗ ἐλάλησεν τοῦ ποιῆσαι αὐτοῖς, καὶ οὐκ ἐποίησεν.

4

(1) Καὶ ἐλυπήθη Ιωνας λύπην µεγάλην καὶ συνεχύθη. (2) καὶ προσεύξατο πρὸς κύριον καὶ εἶπεν Ὦ κύριε, οὐχ οὗτοι οἱ λόγοι µου ἔτι ὄντος µου ἐν τῇ γῇ µου; διὰ τοῦτο προέφθασα τοῦ φυγεῖν εἰς Θαρσις, διότι ἔγνων ὅτι σὺ ἐλεήµων καὶ οἰκτίρµων, µακρόθυµος καὶ πολυέλεος καὶ µετανοῶν ἐπὶ ταῖς κακίαις. (3) καὶ νῦν, δέσποτα κύριε, λαβὲ τὴν ψυχήν µου ἀπ’ ἐµοῦ, ὅτι καλὸν τὸ ἀποθανεῖν µε ἢ ζῆν µε. (4) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς Ιωναν Εἰ σφόδρα λελύπησαι σύ; (5) καὶ ἐξῆλθεν Ιωνας ἐκ τῆς πόλεως καὶ ἐκάθισεν ἀπέναντι τῆς πόλεως· καὶ ἐποίησεν ἑαυτῷ ἐκεῖ σκηνὴν καὶ ἐκάθητο ὑποκάτω αὐτῆς ἐν σκιᾷ, ἕως οὗ ἀπίδῃ τί ἔσται τῇ πόλει. (6) καὶ προσέταξεν κύριος ὁ θεὸς κολοκύνθῃ, καὶ ἀνέβη ὑπὲρ κεφαλῆς τοῦ Ιωνα τοῦ εἶναι σκιὰν ὑπεράνω τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ τοῦ σκιάζειν αὐτῷ ἀπὸ τῶν κακῶν αὐτοῦ· καὶ ἐχάρη Ιωνας ἐπὶ τῇ κολοκύνθῃ χαρὰν µεγάλην. (7) καὶ προσέταξεν ὁ θεὸς σκώληκι ἑωθινῇ τῇ ἐπαύριον, καὶ ἐπάταξεν τὴν κολόκυνθαν, καὶ ἀπεξηράνθη. (8) καὶ ἐγένετο ἅµα τῷ ἀνατεῖλαι τὸν ἥλιον καὶ προσέταξεν ὁ θεὸς πνεύµατι καύσωνος συγκαίοντι, καὶ ἐπάταξεν ὁ ἥλιος ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ωνα· καὶ ὠλιγοψύχησεν καὶ ἀπελέγετο τὴν ψυχὴν αὐτοῦ καὶ εἶπεν Καλόν µοι ἀποθανεῖν µε ἢ ζῆν. (9) καὶ εἶπεν ὁ θεὸς πρὸς Ιωναν Εἰ σφόδρα λελύπησαι σὺ ἐπὶ τῇ κολοκύνθῃ; καὶ εἶπεν Σφόδρα λελύπηµαι ἐγὼ ἕως θανάτου. (10) καὶ εἶπεν κύριος Σὺ ἐφείσω ὑπὲρ τῆς κολοκύνθης, ὑπὲρ ἧς οὐκ ἐκακοπάθησας ἐπ’ αὐτὴν καὶ οὐκ ἐξέθρεψας αὐτήν, ἣ ἐγενήθη ὑπὸ νύκτα καὶ ὑπὸ νύκτα ἀπώλετο. (11) ἐγὼ δὲ οὐ φείσοµαι ὑπὲρ Νινευη τῆς πόλεως τῆς µεγάλης, ἐν ᾗ κατοικοῦσιν πλείους ἢ δώδεκα µυριάδες ἀνθρώπων, οἵτινες οὐκ ἔγνωσαν δεξιὰν αὐτῶν ἢ ἀριστερὰν αὐτῶν, καὶ κτήνη πολλά;

Nahum

1 2 3

1

(1) Λῆµµα Νινευη· βιβλίον ὁράσεως Ναουµ τοῦ Ελκεσαίου. (2) Θεὸς ζηλωτὴς καὶ ἐκδικῶν κύριος, ἐκδικῶν κύριος µετὰ θυµοῦ ἐκδικῶν κύριος τοὺς ὑπεναντίους αὐτοῦ, καὶ ἐξαίρων αὐτὸς τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ. (3) κύριος µακρόθυµος, καὶ µεγάλη ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ, καὶ ἀθῳῶν οὐκ ἀθῳώσει κύριος. ἐν συντελείᾳ καὶ ἐν συσσεισµῷ ἡ ὁδὸς αὐτοῦ, καὶ νεφέλαι κονιορτὸς ποδῶν αὐτοῦ. (4) ἀπειλῶν θαλάσσῃ καὶ ξηραίνων αὐτὴν καὶ πάντας τοὺς ποταµοὺς ἐξερηµῶν· ὠλιγώθη ἡ Βασανῖτις καὶ ὁ Κάρµηλος, καὶ τὰ ἐξανθοῦντα τοῦ Λιβάνου ἐξέλιπεν. (5) τὰ ὄρη ἐσείσθησαν ἀπ’ αὐτοῦ, καὶ οἱ βουνοὶ ἐσαλεύθησαν· καὶ ἀνεστάλη ἡ γῆ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ, ἡ σύµπασα καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν αὐτῇ. (6) ἀπὸ προσώπου ὀργῆς αὐτοῦ τίς ὑποστήσεται; καὶ τίς ἀντιστήσεται ἐν ὀργῇ θυµοῦ αὐτοῦ; ὁ θυµὸς αὐτοῦ τήκει ἀρχάς, καὶ αἱ πέτραι διεθρύβησαν ἀπ’ αὐτοῦ. (7) χρηστὸς κύριος τοῖς ὑποµένουσιν αὐτὸν ἐν ἡµέρᾳ θλίψεως καὶ γινώσκων τοὺς εὐλαβουµένους αὐτόν· (8) καὶ ἐν κατακλυσµῷ πορείας συντέλειαν ποιήσεται τοὺς ἐπεγειροµένους, καὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ διώξεται σκότος. (9) τί λογίζεσθε ἐπὶ τὸν κύριον; συντέλειαν αὐτὸς ποιήσεται, οὐκ ἐκδικήσει δὶς ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐν θλίψει· (10) ὅτι ἕως θεµελίου αὐτῶν χερσωθήσεται καὶ ὡς σµῖλαξ περιπλεκοµένη βρωθήσεται καὶ ὡς καλάµη ξηρασίας µεστή. (11) ἐκ σοῦ ἐξελεύσεται λογισµὸς κατὰ τοῦ κυρίου πονηρὰ λογιζόµενος ἐναντία. (12) τάδε λέγει κύριος κατάρχων ὑδάτων πολλῶν Καὶ οὕτως διασταλήσονται, καὶ ἡ ἀκοή σου οὐκ ἐνακουσθήσεται ἔτι. (13) καὶ νῦν συντρίψω τὴν ῥάβδον αὐτοῦ ἀπὸ σοῦ καὶ τοὺς δεσµούς σου διαρρήξω· (14) καὶ ἐντελεῖται ὑπὲρ σοῦ κύριος, οὐ σπαρήσεται ἐκ τοῦ ὀνόµατός σου ἔτι· ἐξ οἴκου θεοῦ σου ἐξολεθρεύσω τὰ γλυπτὰ καὶ χωνευτά· θήσοµαι ταφήν σου, ὅτι ταχεῖς. (1) Ἰδοὺ ἐπὶ τὰ ὄρη οἱ πόδες εὐαγγελιζοµένου καὶ ἀπαγγέλλοντος εἰρήνην· ἑόρταζε, Ιουδα, τὰς ἑορτάς σου, ἀπόδος τὰς εὐχάς σου, διότι οὐ µὴ προσθήσωσιν ἔτι τοῦ διελθεῖν διὰ σοῦ εἰς παλαίωσιν Συντετέλεσται, ἐξῆρται.

2

(2) ἀνέβη ἐµφυσῶν εἰς πρόσωπόν σου ἐξαιρούµενος ἐκ θλίψεως· σκόπευσον ὁδόν, κράτησον ὀσφύος, ἄνδρισαι τῇ ἰσχύι σφόδρα, (3) διότι ἀπέστρεψεν κύριος τὴν ὕβριν Ιακωβ καθὼς ὕβριν τοῦ Ισραηλ, διότι ἐκτινάσσοντες ἐξετίναξαν αὐτοὺς καὶ τὰ κλήµατα αὐτῶν, διέφθειραν (4) ὅπλα δυναστείας αὐτῶν ἐξ ἀνθρώπων, ἄνδρας δυνατοὺς ἐµπαίζοντας ἐν πυρί· αἱ ἡνίαι τῶν ἁρµάτων αὐτῶν ἐν ἡµέρᾳ ἑτοιµασίας αὐτοῦ, καὶ οἱ ἱππεῖς θορυβηθήσονται (5) ἐν ταῖς ὁδοῖς, καὶ συγχυθήσονται τὰ ἅρµατα καὶ συµπλακήσονται ἐν ταῖς πλατείαις· ἡ ὅρασις αὐτῶν ὡς λαµπάδες πυρὸς καὶ ὡς ἀστραπαὶ διατρέχουσαι. (6) καὶ µνησθήσονται οἱ µεγιστᾶνες αὐτῶν καὶ φεύξονται ἡµέρας καὶ ἀσθενήσουσιν ἐν τῇ πορείᾳ αὐτῶν καὶ σπεύσουσιν ἐπὶ τὰ τείχη καὶ ἑτοιµάσουσιν τὰς προφυλακὰς αὐτῶν. (7) πύλαι τῶν ποταµῶν διηνοίχθησαν, καὶ τὰ βασίλεια διέπεσεν, (8) καὶ ἡ ὑπόστασις ἀπεκαλύφθη, καὶ αὕτη ἀνέβαινεν, καὶ αἱ δοῦλαι αὐτῆς ἤγοντο καθὼς περιστεραὶ φθεγγόµεναι ἐν καρδίαις αὐτῶν. (9) καὶ Νινευη, ὡς κολυµβήθρα ὕδατος τὰ ὕδατα αὐτῆς, καὶ αὐτοὶ φεύγοντες οὐκ ἔστησαν, καὶ οὐκ ἦν ὁ ἐπιβλέπων. (10) διήρπαζον τὸ ἀργύριον, διήρπαζον τὸ χρυσίον, καὶ οὐκ ἦν πέρας τοῦ κόσµου αὐτῆς· βεβάρυνται ὑπὲρ πάντα τὰ σκεύη τὰ ἐπιθυµητὰ αὐτῆς. (11) ἐκτιναγµὸς καὶ ἀνατιναγµὸς καὶ ἐκβρασµὸς καὶ καρδίας θραυσµὸς καὶ ὑπόλυσις γονάτων καὶ ὠδῖνες ἐπὶ πᾶσαν ὀσφύν, καὶ τὸ πρόσωπον πάντων ὡς πρόσκαυµα χύτρας. (12) ποῦ ἐστιν τὸ κατοικητήριον τῶν λεόντων καὶ ἡ νοµὴ ἡ οὖσα τοῖς σκύµνοις, οὗ ἐπορεύθη λέων τοῦ εἰσελθεῖν ἐκεῖ, σκύµνος λέοντος καὶ οὐκ ἦν ὁ ἐκφοβῶν; (13) λέων ἥρπασεν τὰ ἱκανὰ τοῖς σκύµνοις αὐτοῦ καὶ ἀπέπνιξεν τοῖς λέουσιν αὐτοῦ καὶ ἔπλησεν θήρας νοσσιὰν αὐτοῦ καὶ τὸ κατοικητήριον αὐτοῦ ἁρπαγῆς. (14) ἰδοὺ ἐγὼ ἐπὶ σέ, λέγει κύριος παντοκράτωρ, καὶ ἐκκαύσω ἐν καπνῷ πλῆθός σου, καὶ τοὺς λέοντάς σου καταφάγεται ῥοµφαία, καὶ ἐξολεθρεύσω ἐκ τῆς γῆς τὴν θήραν σου, καὶ οὐ µὴ ἀκουσθῇ οὐκέτι τὰ ἔργα σου.

3

(1) Ὦ πόλις αἱµάτων ὅλη ψευδὴς ἀδικίας πλήρης, οὐ ψηλαφηθήσεται θήρα. (2) φωνὴ µαστίγων καὶ φωνὴ σεισµοῦ τροχῶν καὶ ἵππου διώκοντος καὶ ἅρµατος ἀναβράσσοντος (3) καὶ ἱππέως ἀναβαίνοντος καὶ στιλβούσης ῥοµφαίας καὶ ἐξαστραπτόντων ὅπλων καὶ πλήθους τραυµατιῶν καὶ βαρείας πτώσεως· καὶ οὐκ ἦν πέρας τοῖς ἔθνεσιν αὐτῆς, καὶ ἀσθενήσουσιν ἐν τοῖς σώµασιν αὐτῶν (4) ἀπὸ πλήθους πορνείας. πόρνη καλὴ καὶ ἐπιχαρὴς ἡγουµένη φαρµάκων ἡ πωλοῦσα ἔθνη ἐν τῇ πορνείᾳ αὐτῆς καὶ φυλὰς ἐν τοῖς φαρµάκοις αὐτῆς, (5) ἰδοῦ ἐγὼ ἐπὶ σέ, λέγει κύριος ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ, καὶ ἀποκαλύψω τὰ ὀπίσω σου ἐπὶ τὸ πρόσωπόν σου καὶ δείξω ἔθνεσιν τὴν αἰσχύνην σου καὶ βασιλείαις τὴν ἀτιµίαν σου (6) καὶ ἐπιρρίψω ἐπὶ σὲ βδελυγµὸν κατὰ τὰς ἀκαθαρσίας σου καὶ θήσοµαί σε εἰς παράδειγµα, (7) καὶ ἔσται πᾶς ὁ ὁρῶν σε ἀποπηδήσεται ἀπὸ σοῦ καὶ ἐρεῖ Δειλαία Νινευη· τίς στενάξει αὐτήν; πόθεν ζητήσω παράκλησιν αὐτῇ; (8) ἑτοίµασαι µερίδα, ἅρµοσαι χορδήν, ἑτοίµασαι µερίδα, Αµων ἡ κατοικοῦσα ἐν ποταµοῖς, ὕδωρ κύκλῳ αὐτῆς, ἧς ἡ ἀρχὴ θάλασσα καὶ ὕδωρ τὰ τείχη αὐτῆς, (9) καὶ Αἰθιοπία ἡ ἰσχὺς αὐτῆς καὶ Αἴγυπτος, καὶ οὐκ ἔστιν πέρας τῆς φυγῆς, καὶ Λίβυες ἐγένοντο βοηθοὶ αὐτῆς. (10) καὶ αὐτὴ εἰς µετοικεσίαν πορεύσεται αἰχµάλωτος, καὶ τὰ νήπια αὐτῆς ἐδαφιοῦσιν ἐπ’ ἀρχὰς πασῶν τῶν ὁδῶν αὐτῆς, καὶ ἐπὶ πάντα τὰ ἔνδοξα αὐτῆς βαλοῦσιν κλήρους, καὶ πάντες οἱ µεγιστᾶνες αὐτῆς δεθήσονται χειροπέδαις. (11) καὶ σὺ µεθυσθήσῃ καὶ ἔσῃ ὑπερεωραµένη, καὶ σὺ ζητήσεις σεαυτῇ στάσιν ἐξ ἐχθρῶν. (12) πάντα τὰ ὀχυρώµατά σου συκαῖ σκοποὺς ἔχουσαι· ἐὰν σαλευθῶσιν, καὶ πεσοῦνται εἰς στόµα ἔσθοντος. (13) ἰδοὺ ὁ λαός σου ὡς γυναῖκες ἐν σοί· τοῖς ἐχθροῖς σου ἀνοιγόµεναι ἀνοιχθήσονται πύλαι τῆς γῆς σου, καὶ καταφάγεται πῦρ τοὺς µοχλούς σου. (14) ὕδωρ περιοχῆς ἐπίσπασαι σεαυτῇ καὶ κατακράτησον τῶν ὀχυρωµάτων σου, ἔµβηθι εἰς πηλὸν καὶ συµπατήθητι ἐν ἀχύροις, κατακράτησον ὑπὲρ πλίνθον· (15) ἐκεῖ καταφάγεταί σε πῦρ, ἐξολεθρεύσει σε ῥοµφαία, καταφάγεταί σε ὡς ἀκρίς, καὶ βαρυνθήσῃ ὡς βροῦχος. (16) ἐπλήθυνας τὰς ἐµπορίας σου ὑπὲρ τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ· βροῦχος ὥρµησεν καὶ ἐξεπετάσθη. (17) ἐξήλατο ὡς ἀττέλεβος ὁ σύµµικτός σου, ὡς ἀκρὶς ἐπιβεβηκυῖα ἐπὶ φραγµὸν ἐν ἡµέραις πάγους· ὁ ἥλιος ἀνέτειλεν, καὶ ἀφήλατο, καὶ οὐκ ἔγνω τὸν τόπον αὐτῆς· οὐαὶ αὐτοῖς. (18) ἐνύσταξαν οἱ ποιµένες σου, βασιλεὺς Ἀσσύριος ἐκοίµισεν τοὺς δυνάστας σου· ἀπῆρεν ὁ λαός σου ἐπὶ τὰ ὄρη, καὶ οὐκ ἦν ὁ ἐκδεχόµενος. (19) οὐκ ἔστιν ἴασις τῇ συντριβῇ σου, ἐφλέγµανεν ἡ πληγή σου· πάντες οἱ ἀκούοντες τὴν ἀγγελίαν σου κροτήσουσιν χεῖρας ἐπὶ σέ· διότι ἐπὶ τίνα οὐκ ἐπῆλθεν ἡ κακία σου διὰ παντός;

Habakkuk

1 2 3

1

(1) Τὸ λῆµµα, ὃ εἶδεν Αµβακουµ ὁ προφήτης. (2) Ἕως τίνος, κύριε, κεκράξοµαι καὶ οὐ µὴ εἰσακούσῃς; βοήσοµαι πρὸς σὲ ἀδικούµενος καὶ οὐ σώσεις; (3) ἵνα τί µοι ἔδειξας κόπους καὶ πόνους, ἐπιβλέπειν ταλαιπωρίαν καὶ ἀσέβειαν; ἐξ ἐναντίας µου γέγονεν κρίσις, καὶ ὁ κριτὴς λαµβάνει. (4) διὰ τοῦτο διεσκέδασται νόµος, καὶ οὐ διεξάγεται εἰς τέλος κρίµα, ὅτι ὁ ἀσεβὴς καταδυναστεύει τὸν δίκαιον· ἕνεκεν τούτου ἐξελεύσεται τὸ κρίµα διεστραµµένον. (5) ἴδετε, οἱ καταφρονηταί, καὶ ἐπιβλέψατε καὶ θαυµάσατε θαυµάσια καὶ ἀφανίσθητε, διότι ἔργον ἐγὼ ἐργάζοµαι ἐν ταῖς ἡµέραις ὑµῶν, ὃ οὐ µὴ πιστεύσητε ἐάν τις ἐκδιηγῆται. (6) διότι ἰδοὺ ἐγὼ ἐξεγείρω ἐφ’ ὑµᾶς τοὺς Χαλδαίους τοὺς µαχητάς, τὸ ἔθνος τὸ πικρὸν καὶ τὸ ταχινὸν τὸ πορευόµενον ἐπὶ τὰ πλάτη τῆς γῆς τοῦ κατακληρονοµῆσαι σκηνώµατα οὐκ αὐτοῦ· (7) φοβερὸς καὶ ἐπιφανής ἐστιν, ἐξ αὐτοῦ τὸ κρίµα αὐτοῦ ἔσται, καὶ τὸ λῆµµα αὐτοῦ ἐξ αὐτοῦ ἐξελεύσεται· (8) καὶ ἐξαλοῦνται ὑπὲρ παρδάλεις οἱ ἵπποι αὐτοῦ καὶ ὀξύτεροι ὑπὲρ τοὺς λύκους τῆς Ἀραβίας· καὶ ἐξιππάσονται οἱ ἱππεῖς αὐτοῦ καὶ ὁρµήσουσιν µακρόθεν καὶ πετασθήσονται ὡς ἀετὸς πρόθυµος εἰς τὸ φαγεῖν. (9) συντέλεια εἰς ἀσεβεῖς ἥξει ἀνθεστηκότας προσώποις αὐτῶν ἐξ ἐναντίας καὶ συνάξει ὡς ἄµµον αἰχµαλωσίαν. (10) καὶ αὐτὸς ἐν βασιλεῦσιν ἐντρυφήσει, καὶ τύραννοι παίγνια αὐτοῦ, καὶ αὐτὸς εἰς πᾶν ὀχύρωµα ἐµπαίξεται καὶ βαλεῖ χῶµα καὶ κρατήσει αὐτοῦ. (11) τότε µεταβαλεῖ τὸ πνεῦµα καὶ διελεύσεται καὶ ἐξιλάσεται· αὕτη ἡ ἰσχὺς τῷ θεῷ µου.— (12) οὐχὶ σὺ ἀπ’ ἀρχῆς, κύριε, ὁ θεὸς ὁ ἅγιός µου; καὶ οὐ µὴ ἀποθάνωµεν. κύριε, εἰς κρίµα τέταχας αὐτόν· καὶ ἔπλασέν µε τοῦ ἐλέγχειν παιδείαν αὐτοῦ. (13) καθαρὸς ὀφθαλµὸς τοῦ µὴ ὁρᾶν πονηρά, καὶ ἐπιβλέπειν ἐπὶ πόνους οὐ δυνήσῃ· ἵνα τί ἐπιβλέπεις ἐπὶ καταφρονοῦντας; παρασιωπήσῃ ἐν τῷ καταπίνειν ἀσεβῆ τὸν δίκαιον; (14) καὶ ποιήσεις τοὺς ἀνθρώπους ὡς τοὺς ἰχθύας τῆς θαλάσσης καὶ ὡς τὰ ἑρπετὰ τὰ οὐκ ἔχοντα ἡγούµενον. (15) συντέλειαν ἐν ἀγκίστρῳ ἀνέσπασεν καὶ εἵλκυσεν αὐτὸν ἐν ἀµφιβλήστρῳ καὶ συνήγαγεν αὐτὸν ἐν ταῖς σαγήναις αὐτοῦ· ἕνεκεν τούτου εὐφρανθήσεται καὶ χαρήσεται ἡ καρδία αὐτοῦ· (16) ἕνεκεν τούτου θύσει τῇ σαγήνῃ αὐτοῦ καὶ θυµιάσει τῷ ἀµφιβλήστρῳ αὐτοῦ, ὅτι ἐν αὐτοῖς ἐλίπανεν µερίδα αὐτοῦ, καὶ τὰ βρώµατα αὐτοῦ ἐκλεκτά· (17) διὰ τοῦτο ἀµφιβαλεῖ τὸ ἀµφίβληστρον αὐτοῦ καὶ διὰ παντὸς ἀποκτέννειν ἔθνη οὐ φείσεται.

2

(1) Ἐπὶ τῆς φυλακῆς µου στήσοµαι καὶ ἐπιβήσοµαι ἐπὶ πέτραν καὶ ἀποσκοπεύσω τοῦ ἰδεῖν τί λαλήσει ἐν ἐµοὶ καὶ τί ἀποκριθῶ ἐπὶ τὸν ἔλεγχόν µου. (2) καὶ ἀπεκρίθη πρός µε κύριος καὶ εἶπεν Γράψον ὅρασιν καὶ σαφῶς ἐπὶ πυξίον, ὅπως διώκῃ ὁ ἀναγινώσκων αὐτά. (3) διότι ἔτι ὅρασις εἰς καιρὸν καὶ ἀνατελεῖ εἰς πέρας καὶ οὐκ εἰς κενόν· ἐὰν ὑστερήσῃ, ὑπόµεινον αὐτόν, ὅτι ἐρχόµενος ἥξει καὶ οὐ µὴ χρονίσῃ. (4) ἐὰν ὑποστείληται, οὐκ εὐδοκεῖ ἡ ψυχή µου ἐν αὐτῷ· ὁ δὲ δίκαιος ἐκ πίστεώς µου ζήσεται. (5) ὁ δὲ κατοινωµένος καὶ καταφρονητὴς ἀνὴρ ἀλαζών οὐδὲν µὴ περάνῃ, ὃς ἐπλάτυνεν καθὼς ὁ ᾅδης τὴν ψυχὴν αὐτοῦ, καὶ οὗτος ὡς θάνατος οὐκ ἐµπιπλάµενος καὶ ἐπισυνάξει ἐπ’ αὐτὸν πάντα τὰ ἔθνη καὶ εἰσδέξεται πρὸς αὐτὸν πάντας τοὺς λαούς. (6) οὐχὶ ταῦτα πάντα παραβολὴν κατ’ αὐτοῦ λήµψονται καὶ πρόβληµα εἰς διήγησιν αὐτοῦ; καὶ ἐροῦσιν Οὐαὶ ὁ πληθύνων ἑαυτῷ τὰ οὐκ ὄντα αὐτοῦ — ἕως τίνος; — καὶ βαρύνων τὸν κλοιὸν αὐτοῦ στιβαρῶς. (7) ὅτι ἐξαίφνης ἀναστήσονται δάκνοντες αὐτόν, καὶ ἐκνήψουσιν οἱ ἐπίβουλοί σου, καὶ ἔσῃ εἰς διαρπαγὴν αὐτοῖς. (8) διότι σὺ ἐσκύλευσας ἔθνη πολλά, σκυλεύσουσίν σε πάντες οἱ ὑπολελειµµένοι λαοὶ δι’ αἵµατα ἀνθρώπων καὶ ἀσεβείας γῆς καὶ πόλεως καὶ πάντων τῶν κατοικούντων αὐτήν. — (9) ὦ ὁ πλεονεκτῶν πλεονεξίαν κακὴν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ τοῦ τάξαι εἰς ὕψος νοσσιὰν αὐτοῦ τοῦ ἐκσπασθῆναι ἐκ χειρὸς κακῶν. (10) ἐβουλεύσω αἰσχύνην τῷ οἴκῳ σου, συνεπέρανας λαοὺς πολλούς, καὶ ἐξήµαρτεν ἡ ψυχή σου· (11) διότι λίθος ἐκ τοίχου βοήσεται, καὶ κάνθαρος ἐκ ξύλου φθέγξεται αὐτά. — (12) οὐαὶ ὁ οἰκοδοµῶν πόλιν ἐν αἵµασιν καὶ ἑτοιµάζων πόλιν ἐν ἀδικίαις. (13) οὐ ταῦτά ἐστιν παρὰ κυρίου παντοκράτορος; καὶ ἐξέλιπον λαοὶ ἱκανοὶ ἐν πυρί, καὶ ἔθνη πολλὰ ὠλιγοψύχησαν. (14) ὅτι πλησθήσεται ἡ γῆ τοῦ γνῶναι τὴν δόξαν κυρίου, ὡς ὕδωρ κατακαλύψει αὐτούς. — (15) ὦ ὁ ποτίζων τὸν πλησίον αὐτοῦ ἀνατροπῇ θολερᾷ καὶ µεθύσκων, ὅπως ἐπιβλέπῃ ἐπὶ τὰ σπήλαια αὐτῶν. (16) πλησµονὴν ἀτιµίας ἐκ δόξης πίε καὶ σὺ καὶ διασαλεύθητι καὶ σείσθητι· ἐκύκλωσεν ἐπὶ σὲ ποτήριον δεξιᾶς κυρίου, καὶ συνήχθη ἀτιµία ἐπὶ τὴν δόξαν σου. (17) διότι ἀσέβεια τοῦ Λιβάνου καλύψει σε, καὶ ταλαιπωρία θηρίων πτοήσει σε διὰ αἵµατα ἀνθρώπων καὶ ἀσεβείας γῆς καὶ πόλεως καὶ πάντων τῶν κατοικούντων αὐτήν. — (18) Τί ὠφελεῖ γλυπτόν, ὅτι ἔγλυψαν αὐτό; ἔπλασαν αὐτὸ χώνευµα, φαντασίαν ψευδῆ, ὅτι πέποιθεν ὁ πλάσας ἐπὶ τὸ πλάσµα αὐτοῦ τοῦ ποιῆσαι εἴδωλα κωφά. (19) οὐαὶ ὁ λέγων τῷ ξύλῳ Ἔκνηψον ἐξεγέρθητι, καὶ τῷ λίθῳ Ὑψώθητι· καὶ αὐτό ἐστιν φαντασία, τοῦτο δέ ἐστιν ἔλασµα χρυσίου καὶ ἀργυρίου, καὶ πᾶν πνεῦµα οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ. (20) ὁ δὲ κύριος ἐν ναῷ ἁγίῳ αὐτοῦ· εὐλαβείσθω ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ πᾶσα ἡ γῆ.

3

(1) Προσευχὴ Αµβακουµ τοῦ προφήτου µετὰ ᾠδῆς. (2) Κύριε, εἰσακήκοα τὴν ἀκοήν σου καὶ ἐφοβήθην, κατενόησα τὰ ἔργα σου καὶ ἐξέστην. ἐν µέσῳ δύο ζῴων γνωσθήσῃ, ἐν τῷ ἐγγίζειν τὰ ἔτη ἐπιγνωσθήσῃ, ἐν τῷ παρεῖναι τὸν καιρὸν ἀναδειχθήσῃ, ἐν τῷ ταραχθῆναι τὴν ψυχήν µου ἐν ὀργῇ ἐλέους µνησθήσῃ. (3) ὁ θεὸς ἐκ Θαιµαν ἥξει, καὶ ὁ ἅγιος ἐξ ὄρους κατασκίου δασέος. διάψαλµα. ἐκάλυψεν οὐρανοὺς ἡ ἀρετὴ αὐτοῦ, καὶ αἰνέσεως αὐτοῦ πλήρης ἡ γῆ. (4) καὶ φέγγος αὐτοῦ ὡς φῶς ἔσται, κέρατα ἐν χερσὶν αὐτοῦ, καὶ ἔθετο ἀγάπησιν κραταιὰν ἰσχύος αὐτοῦ. (5) πρὸ προσώπου αὐτοῦ πορεύσεται λόγος, καὶ ἐξελεύσεται, ἐν πεδίλοις οἱ πόδες αὐτοῦ. (6) ἔστη, καὶ ἐσαλεύθη ἡ γῆ· ἐπέβλεψεν, καὶ διετάκη ἔθνη. διεθρύβη τὰ ὄρη βίᾳ, ἐτάκησαν βουνοὶ αἰώνιοι. (7) πορείας αἰωνίας αὐτοῦ ἀντὶ κόπων εἶδον· σκηνώµατα Αἰθιόπων πτοηθήσονται καὶ αἱ σκηναὶ γῆς Μαδιαµ. (8) µὴ ἐν ποταµοῖς ὠργίσθης, κύριε, ἢ ἐν ποταµοῖς ὁ θυµός σου, ἢ ἐν θαλάσσῃ τὸ ὅρµηµά σου; ὅτι ἐπιβήσῃ ἐπὶ τοὺς ἵππους σου, καὶ ἡ ἱππασία σου σωτηρία. (9) ἐντείνων ἐντενεῖς τὸ τόξον σου ἐπὶ τὰ σκῆπτρα, λέγει κύριος. διάψαλµα. ποταµῶν ῥαγήσεται γῆ. (10) ὄψονταί σε καὶ ὠδινήσουσιν λαοί, σκορπίζων ὕδατα πορείας αὐτοῦ· ἔδωκεν ἡ ἄβυσσος φωνὴν αὐτῆς, ὕψος φαντασίας αὐτῆς. (11) ἐπήρθη ὁ ἥλιος, καὶ ἡ σελήνη ἔστη ἐν τῇ τάξει αὐτῆς· εἰς φῶς βολίδες σου πορεύσονται, εἰς φέγγος ἀστραπῆς ὅπλων σου. (12) ἐν ἀπειλῇ ὀλιγώσεις γῆν καὶ ἐν θυµῷ κατάξεις ἔθνη. (13) ἐξῆλθες εἰς σωτηρίαν λαοῦ σου τοῦ σῶσαι τοὺς χριστούς σου· ἔβαλες εἰς κεφαλὰς ἀνόµων θάνατον, ἐξήγειρας δεσµοὺς ἕως τραχήλου. διάψαλµα. (14) διέκοψας ἐν ἐκστάσει κεφαλὰς δυναστῶν, σεισθήσονται ἐν αὐτῇ· διανοίξουσιν χαλινοὺς αὐτῶν ὡς ἔσθων πτωχὸς λάθρᾳ. (15) καὶ ἐπεβίβασας εἰς θάλασσαν τοὺς ἵππους σου ταράσσοντας ὕδωρ πολύ. (16) ἐφυλαξάµην, καὶ ἐπτοήθη ἡ κοιλία µου ἀπὸ φωνῆς προσευχῆς χειλέων µου, καὶ εἰσῆλθεν τρόµος εἰς τὰ ὀστᾶ µου, καὶ ὑποκάτωθέν µου ἐταράχθη ἡ ἕξις µου. ἀναπαύσοµαι ἐν ἡµέρᾳ θλίψεως τοῦ ἀναβῆναι εἰς λαὸν παροικίας µου. (17) διότι συκῆ οὐ καρποφορήσει, καὶ οὐκ ἔσται γενήµατα ἐν ταῖς ἀµπέλοις· ψεύσεται ἔργον ἐλαίας, καὶ τὰ πεδία οὐ ποιήσει βρῶσιν· ἐξέλιπον ἀπὸ βρώσεως πρόβατα, καὶ οὐχ ὑπάρχουσιν βόες ἐπὶ φάτναις. (18) ἐγὼ δὲ ἐν τῷ κυρίῳ ἀγαλλιάσοµαι, χαρήσοµαι ἐπὶ τῷ θεῷ τῷ σωτῆρί µου. (19) κύριος ὁ θεὸς δύναµίς µου καὶ τάξει τοὺς πόδας µου εἰς συντέλειαν· ἐπὶ τὰ ὑψηλὰ ἐπιβιβᾷ µε τοῦ νικῆσαι ἐν τῇ ᾠδῇ αὐτοῦ.

Zephaniah

1 2 3

1

(1) Λόγος κυρίου, ὃς ἐγενήθη πρὸς Σοφονιαν τὸν τοῦ Χουσι υἱὸν Γοδολιου τοῦ Αµαριου τοῦ Εζεκιου ἐν ἡµέραις Ιωσιου υἱοῦ Αµων βασιλέως Ιουδα. (2) Ἐκλείψει ἐκλιπέτω πάντα ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς, λέγει κύριος, (3) ἐκλιπέτω ἄνθρωπος καὶ κτήνη, ἐκλιπέτω τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ καὶ οἱ ἰχθύες τῆς θαλάσσης, καὶ ἐξαρῶ τοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς, λέγει κύριος. (4) καὶ ἐκτενῶ τὴν χεῖρά µου ἐπὶ Ιουδαν καὶ ἐπὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας Ιερουσαληµ καὶ ἐξαρῶ ἐκ τοῦ τόπου τούτου τὰ ὀνόµατα τῆς Βααλ καὶ τὰ ὀνόµατα τῶν ἱερέων (5) καὶ τοὺς προσκυνοῦντας ἐπὶ τὰ δώµατα τῇ στρατιᾷ τοῦ οὐρανοῦ καὶ τοὺς ὀµνύοντας κατὰ τοῦ κυρίου καὶ τοὺς ὀµνύοντας κατὰ τοῦ βασιλέως αὐτῶν (6) καὶ τοὺς ἐκκλίνοντας ἀπὸ τοῦ κυρίου καὶ τοὺς µὴ ζητήσαντας τὸν κύριον καὶ τοὺς µὴ ἀντεχοµένους τοῦ κυρίου. (7) Εὐλαβεῖσθε ἀπὸ προσώπου κυρίου τοῦ θεοῦ, διότι ἐγγὺς ἡ ἡµέρα τοῦ κυρίου, ὅτι ἡτοίµακεν κύριος τὴν θυσίαν αὐτοῦ, ἡγίακεν τοὺς κλητοὺς αὐτοῦ. (8) καὶ ἔσται ἐν ἡµέρᾳ θυσίας κυρίου καὶ ἐκδικήσω ἐπὶ τοὺς ἄρχοντας καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦ βασιλέως καὶ ἐπὶ πάντας τοὺς ἐνδεδυµένους ἐνδύµατα ἀλλότρια· (9) καὶ ἐκδικήσω ἐπὶ πάντας ἐµφανῶς ἐπὶ τὰ πρόπυλα ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ, τοὺς πληροῦντας τὸν οἶκον κυρίου τοῦ θεοῦ αὐτῶν ἀσεβείας καὶ δόλου. (10) καὶ ἔσται ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ, λέγει κύριος, φωνὴ κραυγῆς ἀπὸ πύλης ἀποκεντούντων καὶ ὀλολυγµὸς ἀπὸ τῆς δευτέρας καὶ συντριµµὸς µέγας ἀπὸ τῶν βουνῶν. (11) θρηνήσατε, οἱ κατοικοῦντες τὴν κατακεκοµµένην, ὅτι ὡµοιώθη πᾶς ὁ λαὸς Χανααν, ἐξωλεθρεύθησαν πάντες οἱ ἐπηρµένοι ἀργυρίῳ. (12) καὶ ἔσται ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ ἐξερευνήσω τὴν Ιερουσαληµ µετὰ λύχνου καὶ ἐκδικήσω ἐπὶ τοὺς ἄνδρας τοὺς καταφρονοῦντας ἐπὶ τὰ φυλάγµατα αὐτῶν, οἱ λέγοντες ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν Οὐ µὴ ἀγαθοποιήσῃ κύριος οὐδ’ οὐ µὴ κακώσῃ, (13) καὶ ἔσται ἡ δύναµις αὐτῶν εἰς διαρπαγὴν καὶ οἱ οἶκοι αὐτῶν εἰς ἀφανισµόν, καὶ οἰκοδοµήσουσιν οἰκίας καὶ οὐ µὴ κατοικήσουσιν ἐν αὐταῖς καὶ καταφυτεύσουσιν ἀµπελῶνας καὶ οὐ µὴ πίωσιν τὸν οἶνον αὐτῶν. (14) Ὅτι ἐγγὺς ἡ ἡµέρα κυρίου ἡ µεγάλη, ἐγγὺς καὶ ταχεῖα σφόδρα· φωνὴ ἡµέρας κυρίου πικρὰ καὶ σκληρά, τέτακται δυνατή. (15) ἡµέρα ὀργῆς ἡ ἡµέρα ἐκείνη, ἡµέρα θλίψεως καὶ ἀνάγκης, ἡµέρα ἀωρίας καὶ ἀφανισµοῦ, ἡµέρα σκότους καὶ γνόφου, ἡµέρα νεφέλης καὶ ὁµίχλης, (16) ἡµέρα σάλπιγγος καὶ κραυγῆς ἐπὶ τὰς πόλεις τὰς ὀχυρὰς καὶ ἐπὶ τὰς γωνίας τὰς ὑψηλάς. (17) καὶ ἐκθλίψω τοὺς ἀνθρώπους, καὶ πορεύσονται ὡς τυφλοί, ὅτι τῷ κυρίῳ ἐξήµαρτον· καὶ ἐκχεεῖ τὸ αἷµα αὐτῶν ὡς χοῦν καὶ τὰς σάρκας αὐτῶν ὡς βόλβιτα. (18) καὶ τὸ ἀργύριον αὐτῶν καὶ τὸ χρυσίον αὐτῶν οὐ µὴ δύνηται ἐξελέσθαι αὐτοὺς ἐν ἡµέρᾳ ὀργῆς κυρίου, καὶ ἐν πυρὶ ζήλους αὐτοῦ καταναλωθήσεται πᾶσα ἡ γῆ, διότι συντέλειαν καὶ σπουδὴν ποιήσει ἐπὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν.

2

(1) Συνάχθητε καὶ συνδέθητε, τὸ ἔθνος τὸ ἀπαίδευτον, (2) πρὸ τοῦ γενέσθαι ὑµᾶς ὡς ἄνθος παραπορευόµενον, πρὸ τοῦ ἐπελθεῖν ἐφ’ ὑµᾶς ὀργὴν κυρίου, πρὸ τοῦ ἐπελθεῖν ἐφ’ ὑµᾶς ἡµέραν θυµοῦ κυρίου. (3) ζητήσατε τὸν κύριον, πάντες ταπεινοὶ γῆς· κρίµα ἐργάζεσθε καὶ δικαιοσύνην ζητήσατε καὶ ἀποκρίνεσθε αὐτά, ὅπως σκεπασθῆτε ἐν ἡµέρᾳ ὀργῆς κυρίου. (4) Διότι Γάζα διηρπασµένη ἔσται, καὶ Ἀσκαλὼν ἔσται εἰς ἀφανισµόν, καὶ Ἄζωτος µεσηµβρίας ἐκριφήσεται, καὶ Ακκαρων ἐκριζωθήσεται. (5) οὐαὶ οἱ κατοικοῦντες τὸ σχοίνισµα τῆς θαλάσσης, πάροικοι Κρητῶν· λόγος κυρίου ἐφ’ ὑµᾶς, Χανααν γῆ ἀλλοφύλων, καὶ ἀπολῶ ὑµᾶς ἐκ κατοικίας· (6) καὶ ἔσται Κρήτη νοµὴ ποιµνίων καὶ µάνδρα προβάτων, (7) καὶ ἔσται τὸ σχοίνισµα τῆς θαλάσσης τοῖς καταλοίποις οἴκου Ιουδα· ἐπ’ αὐτοὺς νεµήσονται ἐν τοῖς οἴκοις Ἀσκαλῶνος, δείλης καταλύσουσιν ἀπὸ προσώπου υἱῶν Ιουδα, ὅτι ἐπέσκεπται αὐτοὺς κύριος ὁ θεὸς αὐτῶν, καὶ ἀπέστρεψε τὴν αἰχµαλωσίαν αὐτῶν. (8) Ἤκουσα ὀνειδισµοὺς Μωαβ καὶ κονδυλισµοὺς υἱῶν Αµµων, ἐν οἷς ὠνείδιζον τὸν λαόν µου καὶ ἐµεγαλύνοντο ἐπὶ τὰ ὅριά µου. (9) διὰ τοῦτο ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος τῶν δυνάµεων ὁ θεὸς Ισραηλ, διότι Μωαβ ὡς Σοδοµα ἔσται καὶ οἱ υἱοὶ Αµµων ὡς Γοµορρα, καὶ Δαµασκὸς ἐκλελειµµένη ὡς θηµωνιὰ ἅλωνος καὶ ἠφανισµένη εἰς τὸν αἰῶνα· καὶ οἱ κατάλοιποι λαοῦ µου διαρπῶνται αὐτούς, καὶ οἱ κατάλοιποι ἔθνους µου κληρονοµήσουσιν αὐτούς. (10) αὕτη αὐτοῖς ἀντὶ τῆς ὕβρεως αὐτῶν, διότι ὠνείδισαν καὶ ἐµεγαλύνθησαν ἐπὶ τὸν κύριον τὸν παντοκράτορα. (11) ἐπιφανήσεται κύριος ἐπ’ αὐτοὺς καὶ ἐξολεθρεύσει πάντας τοὺς θεοὺς τῶν ἐθνῶν τῆς γῆς, καὶ προσκυνήσουσιν αὐτῷ ἕκαστος ἐκ τοῦ τόπου αὐτοῦ, πᾶσαι αἱ νῆσοι τῶν ἐθνῶν. (12) Καὶ ὑµεῖς, Αἰθίοπες, τραυµατίαι ῥοµφαίας µού ἐστε. (13) καὶ ἐκτενεῖ τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ βορρᾶν καὶ ἀπολεῖ τὸν Ἀσσύριον καὶ θήσει τὴν Νινευη εἰς ἀφανισµὸν ἄνυδρον ὡς ἔρηµον· (14) καὶ νεµήσονται ἐν µέσῳ αὐτῆς ποίµνια καὶ πάντα τὰ θηρία τῆς γῆς, καὶ χαµαιλέοντες καὶ ἐχῖνοι ἐν τοῖς φατνώµασιν αὐτῆς κοιτασθήσονται, καὶ θηρία φωνήσει ἐν τοῖς διορύγµασιν αὐτῆς, κόρακες ἐν τοῖς πυλῶσιν αὐτῆς, διότι κέδρος τὸ ἀνάστηµα αὐτῆς. (15) αὕτη ἡ πόλις ἡ φαυλίστρια ἡ κατοικοῦσα ἐπ’ ἐλπίδι ἡ λέγουσα ἐν καρδίᾳ αὐτῆς Ἐγώ εἰµι, καὶ οὐκ ἔστιν µετ’ ἐµὲ ἔτι. πῶς ἐγενήθη εἰς ἀφανισµόν, νοµὴ θηρίων· πᾶς ὁ διαπορευόµενος δι’ αὐτῆς συριεῖ καὶ κινήσει τὰς χεῖρας αὐτοῦ.

3

(1) Ὦ ἡ ἐπιφανὴς καὶ ἀπολελυτρωµένη, ἡ πόλις ἡ περιστερά· (2) οὐκ εἰσήκουσεν φωνῆς, οὐκ ἐδέξατο παιδείαν, ἐπὶ τῷ κυρίῳ οὐκ ἐπεποίθει καὶ πρὸς τὸν θεὸν αὐτῆς οὐκ ἤγγισεν. (3) οἱ ἄρχοντες αὐτῆς ἐν αὐτῇ ὡς λέοντες ὠρυόµενοι· οἱ κριταὶ αὐτῆς ὡς λύκοι τῆς Ἀραβίας, οὐχ ὑπελίποντο εἰς τὸ πρωί· (4) οἱ προφῆται αὐτῆς πνευµατοφόροι, ἄνδρες καταφρονηταί· οἱ ἱερεῖς αὐτῆς βεβηλοῦσιν τὰ ἅγια καὶ ἀσεβοῦσιν νόµον. (5) ὁ δὲ κύριος δίκαιος ἐν µέσῳ αὐτῆς καὶ οὐ µὴ ποιήσῃ ἄδικον· πρωὶ πρωὶ δώσει κρίµα αὐτοῦ εἰς φῶς καὶ οὐκ ἀπεκρύβη καὶ οὐκ ἔγνω ἀδικίαν ἐν ἀπαιτήσει καὶ οὐκ εἰς νεῖκος ἀδικίαν. (6) ἐν διαφθορᾷ κατέσπασα ὑπερηφάνους, ἠφανίσθησαν γωνίαι αὐτῶν· ἐξερηµώσω τὰς ὁδοὺς αὐτῶν τὸ παράπαν τοῦ µὴ διοδεύειν· ἐξέλιπον αἱ πόλεις αὐτῶν παρὰ τὸ µηδένα ὑπάρχειν µηδὲ κατοικεῖν. (7) εἶπα Πλὴν φοβεῖσθέ µε καὶ δέξασθε παιδείαν, καὶ οὐ µὴ ἐξολεθρευθῆτε ἐξ ὀφθαλµῶν αὐτῆς, πάντα ὅσα ἐξεδίκησα ἐπ’ αὐτήν· ἑτοιµάζου ὄρθρισον, διέφθαρται πᾶσα ἡ ἐπιφυλλὶς αὐτῶν. (8) Διὰ τοῦτο ὑπόµεινόν µε, λέγει κύριος, εἰς ἡµέραν ἀναστάσεώς µου εἰς µαρτύριον· διότι τὸ κρίµα µου εἰς συναγωγὰς ἐθνῶν τοῦ εἰσδέξασθαι βασιλεῖς τοῦ ἐκχέαι ἐπ’ αὐτοὺς πᾶσαν ὀργὴν θυµοῦ µου· διότι ἐν πυρὶ ζήλους µου καταναλωθήσεται πᾶσα ἡ γῆ. (9) ὅτι τότε µεταστρέψω ἐπὶ λαοὺς γλῶσσαν εἰς γενεὰν αὐτῆς τοῦ ἐπικαλεῖσθαι πάντας τὸ ὄνοµα κυρίου τοῦ δουλεύειν αὐτῷ ὑπὸ ζυγὸν ἕνα. (10) ἐκ περάτων ποταµῶν Αἰθιοπίας οἴσουσιν θυσίας µοι. (11) ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ οὐ µὴ καταισχυνθῇς ἐκ πάντων τῶν ἐπιτηδευµάτων σου, ὧν ἠσέβησας εἰς ἐµέ· ὅτι τότε περιελῶ ἀπὸ σοῦ τὰ φαυλίσµατα τῆς ὕβρεώς σου, καὶ οὐκέτι µὴ προσθῇς τοῦ µεγαλαυχῆσαι ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ ἅγιόν µου. (12) καὶ ὑπολείψοµαι ἐν σοὶ λαὸν πραῢν καὶ ταπεινόν, καὶ εὐλαβηθήσονται ἀπὸ τοῦ ὀνόµατος κυρίου (13) οἱ κατάλοιποι τοῦ Ισραηλ καὶ οὐ ποιήσουσιν ἀδικίαν καὶ οὐ λαλήσουσιν µάταια, καὶ οὐ µὴ εὑρεθῇ ἐν τῷ στόµατι αὐτῶν γλῶσσα δολία, διότι αὐτοὶ νεµήσονται καὶ κοιτασθήσονται, καὶ οὐκ ἔσται ὁ ἐκφοβῶν αὐτούς. (14) Χαῖρε σφόδρα, θύγατερ Σιων, κήρυσσε, θύγατερ Ιερουσαληµ· εὐφραίνου καὶ κατατέρπου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου, θύγατερ Ιερουσαληµ. (15) περιεῖλεν κύριος τὰ ἀδικήµατά σου, λελύτρωταί σε ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν σου· βασιλεὺς Ισραηλ κύριος ἐν µέσῳ σου, οὐκ ὄψῃ κακὰ οὐκέτι. (16) ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ ἐρεῖ κύριος τῇ Ιερουσαληµ Θάρσει, Σιων, µὴ παρείσθωσαν αἱ χεῖρές σου· (17) κύριος ὁ θεός σου ἐν σοί, δυνατὸς σώσει σε, ἐπάξει ἐπὶ σὲ εὐφροσύνην καὶ καινιεῖ σε ἐν τῇ ἀγαπήσει αὐτοῦ καὶ εὐφρανθήσεται ἐπὶ σὲ ἐν τέρψει ὡς ἐν ἡµέρᾳ ἑορτῆς. (18) καὶ συνάξω τοὺς συντετριµµένους· οὐαί, τίς ἔλαβεν ἐπ’ αὐτὴν ὀνειδισµόν; (19) ἰδοὺ ἐγὼ ποιῶ ἐν σοὶ ἕνεκεν σοῦ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, λέγει κύριος, καὶ σώσω τὴν ἐκπεπιεσµένην καὶ τὴν ἀπωσµένην· εἰσδέξοµαι καὶ θήσοµαι αὐτοὺς εἰς καύχηµα καὶ ὀνοµαστοὺς ἐν πάσῃ τῇ γῇ. (20) καὶ καταισχυνθήσονται ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ὅταν καλῶς ὑµῖν ποιήσω, καὶ ἐν τῷ καιρῷ, ὅταν εἰσδέξωµαι ὑµᾶς· διότι δώσω ὑµᾶς ὀνοµαστοὺς καὶ εἰς καύχηµα ἐν πᾶσιν τοῖς λαοῖς τῆς γῆς. ἐν τῷ ἐπιστρέφειν µε τὴν αἰχµαλωσίαν ὑµῶν ἐνώπιον ὑµῶν, λέγει κύριος.

Haggai

1 2

1

(1) Ἐν τῷ δευτέρῳ ἔτει ἐπὶ Δαρείου τοῦ βασιλέως ἐν τῷ µηνὶ τῷ ἕκτῳ µιᾷ τοῦ µηνὸς ἐγένετο λόγος κυρίου ἐν χειρὶ Αγγαιου τοῦ προφήτου λέγων Εἰπὸν δὴ πρὸς Ζοροβαβελ τὸν τοῦ Σαλαθιηλ ἐκ φυλῆς Ιουδα καὶ πρὸς Ἰησοῦν τὸν τοῦ Ιωσεδεκ τὸν ἱερέα τὸν µέγαν λέγων (2) Τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ λέγων Ὁ λαὸς οὗτος λέγουσιν Οὐχ ἥκει ὁ καιρὸς τοῦ οἰκοδοµῆσαι τὸν οἶκον κυρίου. (3) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου ἐν χειρὶ Αγγαιου τοῦ προφήτου λέγων (4) Εἰ καιρὸς ὑµῖν µέν ἐστιν τοῦ οἰκεῖν ἐν οἴκοις ὑµῶν κοιλοστάθµοις, ὁ δὲ οἶκος οὗτος ἐξηρήµωται; (5) καὶ νῦν τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Τάξατε δὴ τὰς καρδίας ὑµῶν εἰς τὰς ὁδοὺς ὑµῶν· (6) ἐσπείρατε πολλὰ καὶ εἰσηνέγκατε ὀλίγα, ἐφάγετε καὶ οὐκ εἰς πλησµονήν, ἐπίετε καὶ οὐκ εἰς µέθην, περιεβάλεσθε καὶ οὐκ ἐθερµάνθητε ἐν αὐτοῖς, καὶ ὁ τοὺς µισθοὺς συνάγων συνήγαγεν εἰς δεσµὸν τετρυπηµένον. (7) τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Θέσθε τὰς καρδίας ὑµῶν εἰς τὰς ὁδοὺς ὑµῶν· (8) ἀνάβητε ἐπὶ τὸ ὄρος καὶ κόψατε ξύλα καὶ οἰκοδοµήσατε τὸν οἶκον, καὶ εὐδοκήσω ἐν αὐτῷ καὶ ἐνδοξασθήσοµαι, εἶπεν κύριος. (9) ἐπεβλέψατε εἰς πολλά, καὶ ἐγένετο ὀλίγα· καὶ εἰσηνέχθη εἰς τὸν οἶκον, καὶ ἐξεφύσησα αὐτά. διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ἀνθ’ ὧν ὁ οἶκός µού ἐστιν ἔρηµος, ὑµεῖς δὲ διώκετε ἕκαστος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, (10) διὰ τοῦτο ἀνέξει ὁ οὐρανὸς ἀπὸ δρόσου, καὶ ἡ γῆ ὑποστελεῖται τὰ ἐκφόρια αὐτῆς· (11) καὶ ἐπάξω ῥοµφαίαν ἐπὶ τὴν γῆν καὶ ἐπὶ τὰ ὄρη καὶ ἐπὶ τὸν σῖτον καὶ ἐπὶ τὸν οἶνον καὶ ἐπὶ τὸ ἔλαιον καὶ ὅσα ἐκφέρει ἡ γῆ καὶ ἐπὶ τοὺς ἀνθρώπους καὶ ἐπὶ τὰ κτήνη καὶ ἐπὶ πάντας τοὺς πόνους τῶν χειρῶν αὐτῶν. — (12) καὶ ἤκουσεν Ζοροβαβελ ὁ τοῦ Σαλαθιηλ ἐκ φυλῆς Ιουδα καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ιωσεδεκ ὁ ἱερεὺς ὁ µέγας καὶ πάντες οἱ κατάλοιποι τοῦ λαοῦ τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ αὐτῶν καὶ τῶν λόγων Αγγαιου τοῦ προφήτου, καθότι ἐξαπέστειλεν αὐτὸν κύριος ὁ θεὸς αὐτῶν πρὸς αὐτούς, καὶ ἐφοβήθη ὁ λαὸς ἀπὸ προσώπου κυρίου. (13) καὶ εἶπεν Αγγαιος ὁ ἄγγελος κυρίου τῷ λαῷ Ἐγώ εἰµι µεθ’ ὑµῶν, λέγει κύριος. (14) καὶ ἐξήγειρεν κύριος τὸ πνεῦµα Ζοροβαβελ τοῦ Σαλαθιηλ ἐκ φυλῆς Ιουδα καὶ τὸ πνεῦµα Ἰησοῦ τοῦ Ιωσεδεκ τοῦ ἱερέως τοῦ µεγάλου καὶ τὸ πνεῦµα τῶν καταλοίπων παντὸς τοῦ λαοῦ, καὶ εἰσῆλθον καὶ ἐποίουν ἔργα ἐν τῷ οἴκῳ κυρίου παντοκράτορος θεοῦ αὐτῶν

2

(1:15) τῇ τετράδι καὶ εἰκάδι τοῦ µηνὸς τοῦ ἕκτου τῷ δευτέρῳ ἔτει ἐπὶ Δαρείου τοῦ βασιλέως. (1) Τῷ ἑβδόµῳ µηνὶ µιᾷ καὶ εἰκάδι τοῦ µηνὸς ἐλάλησεν κύριος ἐν χειρὶ Αγγαιου τοῦ προφήτου λέγων (2) Εἰπὸν δὴ πρὸς Ζοροβαβελ τὸν τοῦ Σαλαθιηλ ἐκ φυλῆς Ιουδα καὶ πρὸς Ἰησοῦν τὸν τοῦ Ιωσεδεκ τὸν ἱερέα τὸν µέγαν καὶ πρὸς πάντας τοὺς καταλοίπους τοῦ λαοῦ λέγων (3) Τίς ἐξ ὑµῶν ὃς εἶδεν τὸν οἶκον τοῦτον ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ τῇ ἔµπροσθεν; καὶ πῶς ὑµεῖς βλέπετε αὐτὸν νῦν; καθὼς οὐχ ὑπάρχοντα ἐνώπιον ὑµῶν. (4) καὶ νῦν κατίσχυε, Ζοροβαβελ, λέγει κύριος, καὶ κατίσχυε, Ἰησοῦ ὁ τοῦ Ιωσεδεκ ὁ ἱερεὺς ὁ µέγας, καὶ κατισχυέτω πᾶς ὁ λαὸς τῆς γῆς, λέγει κύριος, καὶ ποιεῖτε· διότι µεθ’ ὑµῶν ἐγώ εἰµι, λέγει κύριος παντοκράτωρ, (5) καὶ τὸ πνεῦµά µου ἐφέστηκεν ἐν µέσῳ ὑµῶν· θαρσεῖτε. (6) διότι τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ἔτι ἅπαξ ἐγὼ σείσω τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν καὶ τὴν ξηράν· (7) καὶ συσσείσω πάντα τὰ ἔθνη, καὶ ἥξει τὰ ἐκλεκτὰ πάντων τῶν ἐθνῶν, καὶ πλήσω τὸν οἶκον τοῦτον δόξης, λέγει κύριος παντοκράτωρ. (8) ἐµὸν τὸ ἀργύριον καὶ ἐµὸν τὸ χρυσίον, λέγει κύριος παντοκράτωρ. (9) διότι µεγάλη ἔσται ἡ δόξα τοῦ οἴκου τούτου ἡ ἐσχάτη ὑπὲρ τὴν πρώτην, λέγει κύριος παντοκράτωρ· καὶ ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ δώσω εἰρήνην, λέγει κύριος παντοκράτωρ, καὶ εἰρήνην ψυχῆς εἰς περιποίησιν παντὶ τῷ κτίζοντι τοῦ ἀναστῆσαι τὸν ναὸν τοῦτον. (10) Τετράδι καὶ εἰκάδι τοῦ ἐνάτου µηνὸς ἔτους δευτέρου ἐπὶ Δαρείου ἐγένετο λόγος κυρίου πρὸς Αγγαιον τὸν προφήτην λέγων (11) Τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ἐπερώτησον τοὺς ἱερεῖς νόµον λέγων (12) Ἐὰν λάβῃ ἄνθρωπος κρέας ἅγιον ἐν τῷ ἄκρῳ τοῦ ἱµατίου αὐτοῦ καὶ ἅψηται τὸ ἄκρον τοῦ ἱµατίου αὐτοῦ ἄρτου ἢ ἑψέµατος ἢ οἴνου ἢ ἐλαίου ἢ παντὸς βρώµατος, εἰ ἁγιασθήσεται; καὶ ἀπεκρίθησαν οἱ ἱερεῖς καὶ εἶπαν Οὔ. (13) καὶ εἶπεν Αγγαιος Ἐὰν ἅψηται µεµιαµµένος ἐπὶ ψυχῇ ἀπὸ παντὸς τούτων, εἰ µιανθήσεται; καὶ ἀπεκρίθησαν οἱ ἱερεῖς καὶ εἶπαν Μιανθήσεται. (14) καὶ ἀπεκρίθη Αγγαιος καὶ εἶπεν Οὕτως ὁ λαὸς οὗτος καὶ οὕτως τὸ ἔθνος τοῦτο ἐνώπιον ἐµοῦ, λέγει κύριος, καὶ οὕτως πάντα τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτῶν, καὶ ὃς ἐὰν ἐγγίσῃ ἐκεῖ, µιανθήσεται ἕνεκεν τῶν ληµµάτων αὐτῶν τῶν ὀρθρινῶν, ὀδυνηθήσονται ἀπὸ προσώπου πόνων αὐτῶν· καὶ ἐµισεῖτε ἐν πύλαις ἐλέγχοντας. (15) καὶ νῦν θέσθε δὴ εἰς τὰς καρδίας ὑµῶν ἀπὸ τῆς ἡµέρας ταύτης καὶ ὑπεράνω πρὸ τοῦ θεῖναι λίθον ἐπὶ λίθον ἐν τῷ ναῷ κυρίου (16) τίνες ἦτε· ὅτε ἐνεβάλλετε εἰς κυψέλην κριθῆς εἴκοσι σάτα, καὶ ἐγένετο κριθῆς δέκα σάτα· καὶ εἰσεπορεύεσθε εἰς τὸ ὑπολήνιον ἐξαντλῆσαι πεντήκοντα µετρητάς, καὶ ἐγένοντο εἴκοσι. (17) ἐπάταξα ὑµᾶς ἐν ἀφορίᾳ καὶ ἐν ἀνεµοφθορίᾳ καὶ ἐν χαλάζῃ πάντα τὰ ἔργα τῶν χειρῶν ὑµῶν, καὶ οὐκ ἐπεστρέψατε πρός µε, λέγει κύριος. (18) ὑποτάξατε δὴ τὰς καρδίας ὑµῶν ἀπὸ τῆς ἡµέρας ταύτης καὶ ἐπέκεινα· ἀπὸ τῆς τετράδος καὶ εἰκάδος τοῦ ἐνάτου µηνὸς καὶ ἀπὸ τῆς ἡµέρας, ἧς ἐθεµελιώθη ὁ ναὸς κυρίου, θέσθε ἐν ταῖς καρδίαις ὑµῶν (19) εἰ ἔτι ἐπιγνωσθήσεται ἐπὶ τῆς ἅλω καὶ εἰ ἔτι ἡ ἄµπελος καὶ ἡ συκῆ καὶ ἡ ῥόα καὶ τὰ ξύλα τῆς ἐλαίας τὰ οὐ φέροντα καρπόν, ἀπὸ τῆς ἡµέρας ταύτης εὐλογήσω. (20) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου ἐκ δευτέρου πρὸς Αγγαιον τὸν προφήτην τετράδι καὶ εἰκάδι τοῦ µηνὸς λέγων (21) Εἰπὸν πρὸς Ζοροβαβελ τὸν τοῦ Σαλαθιηλ ἐκ φυλῆς Ιουδα λέγων Ἐγὼ σείω τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν καὶ τὴν ξηρὰν (22) καὶ καταστρέψω θρόνους βασιλέων καὶ ὀλεθρεύσω δύναµιν βασιλέων τῶν ἐθνῶν καὶ καταστρέψω ἅρµατα καὶ ἀναβάτας, καὶ καταβήσονται ἵπποι καὶ ἀναβάται αὐτῶν ἕκαστος ἐν ῥοµφαίᾳ πρὸς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ. (23) ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ, λέγει κύριος παντοκράτωρ, λήµψοµαί σε Ζοροβαβελ τὸν τοῦ Σαλαθιηλ τὸν δοῦλόν µου, λέγει κύριος, καὶ θήσοµαί σε ὡς σφραγῖδα, διότι σὲ ᾑρέτισα, λέγει κύριος παντοκράτωρ.

Zechariah

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14

1

(1) Ἐν τῷ ὀγδόῳ µηνὶ ἔτους δευτέρου ἐπὶ Δαρείου ἐγένετο λόγος κυρίου πρὸς Ζαχαριαν τὸν τοῦ Βαραχιου υἱὸν Αδδω τὸν προφήτην λέγων (2) Ὠργίσθη κύριος ἐπὶ τοὺς πατέρας ὑµῶν ὀργὴν µεγάλην. (3) καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτούς Τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ἐπιστρέψατε πρός µε, καὶ ἐπιστραφήσοµαι πρὸς ὑµᾶς, λέγει κύριος. (4) καὶ µὴ γίνεσθε καθὼς οἱ πατέρες ὑµῶν, οἷς ἐνεκάλεσαν αὐτοῖς οἱ προφῆται οἱ ἔµπροσθεν λέγοντες Τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ἀποστρέψατε ἀπὸ τῶν ὁδῶν ὑµῶν τῶν πονηρῶν καὶ ἀπὸ τῶν ἐπιτηδευµάτων ὑµῶν τῶν πονηρῶν, καὶ οὐ προσέσχον τοῦ εἰσακοῦσαί µου, λέγει κύριος. (5) οἱ πατέρες ὑµῶν ποῦ εἰσιν; καὶ οἱ προφῆται µὴ τὸν αἰῶνα ζήσονται; (6) πλὴν τοὺς λόγους µου καὶ τὰ νόµιµά µου δέχεσθε, ὅσα ἐγὼ ἐντέλλοµαι ἐν πνεύµατί µου τοῖς δούλοις µου τοῖς προφήταις, οἳ κατελάβοσαν τοὺς πατέρας ὑµῶν. καὶ ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπαν Καθὼς παρατέτακται κύριος παντοκράτωρ τοῦ ποιῆσαι κατὰ τὰς ὁδοὺς ὑµῶν καὶ κατὰ τὰ ἐπιτηδεύµατα ὑµῶν, οὕτως ἐποίησεν ὑµῖν. (7) Τῇ τετράδι καὶ εἰκάδι τῷ ἑνδεκάτῳ µηνί — οὗτός ἐστιν ὁ µὴν Σαβατ — ἐν τῷ δευτέρῳ ἔτει ἐπὶ Δαρείου ἐγένετο λόγος κυρίου πρὸς Ζαχαριαν τὸν τοῦ Βαραχιου υἱὸν Αδδω τὸν προφήτην λέγων (8) Ἑώρακα τὴν νύκτα καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ ἐπιβεβηκὼς ἐπὶ ἵππον πυρρόν, καὶ οὗτος εἱστήκει ἀνὰ µέσον τῶν δύο ὀρέων τῶν κατασκίων, καὶ ὀπίσω αὐτοῦ ἵπποι πυρροὶ καὶ ψαροὶ καὶ ποικίλοι καὶ λευκοί. (9) καὶ εἶπα Τί οὗτοι, κύριε; καὶ εἶπεν πρός µε ὁ ἄγγελος ὁ λαλῶν ἐν ἐµοί Ἐγὼ δείξω σοι τί ἐστιν ταῦτα. (10) καὶ ἀπεκρίθη ὁ ἀνὴρ ὁ ἐφεστηκὼς ἀνὰ µέσον τῶν ὀρέων καὶ εἶπεν πρός µε Οὗτοί εἰσιν οὓς ἐξαπέσταλκεν κύριος τοῦ περιοδεῦσαι τὴν γῆν. (11) καὶ ἀπεκρίθησαν τῷ ἀγγέλῳ κυρίου τῷ ἐφεστῶτι ἀνὰ µέσον τῶν ὀρέων καὶ εἶπον Περιωδεύκαµεν πᾶσαν τὴν γῆν, καὶ ἰδοὺ πᾶσα ἡ γῆ κατοικεῖται καὶ ἡσυχάζει. (12) καὶ ἀπεκρίθη ὁ ἄγγελος κυρίου καὶ εἶπεν Κύριε παντοκράτωρ, ἕως τίνος οὐ µὴ ἐλεήσῃς τὴν Ιερουσαληµ καὶ τὰς πόλεις Ιουδα, ἃς ὑπερεῖδες τοῦτο ἑβδοµηκοστὸν ἔτος; (13) καὶ ἀπεκρίθη κύριος παντοκράτωρ τῷ ἀγγέλῳ τῷ λαλοῦντι ἐν ἐµοὶ ῥήµατα καλὰ καὶ λόγους παρακλητικούς. (14) καὶ εἶπεν πρός µε ὁ ἄγγελος ὁ λαλῶν ἐν ἐµοί Ἀνάκραγε λέγων Τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ἐζήλωκα τὴν Ιερουσαληµ καὶ τὴν Σιων ζῆλον µέγαν (15) καὶ ὀργὴν µεγάλην ἐγὼ ὀργίζοµαι ἐπὶ τὰ ἔθνη τὰ συνεπιτιθέµενα ἀνθ’ ὧν ἐγὼ µὲν ὠργίσθην ὀλίγα, αὐτοὶ δὲ συνεπέθεντο εἰς κακά. (16) διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος Ἐπιστρέψω ἐπὶ Ιερουσαληµ ἐν οἰκτιρµῷ, καὶ ὁ οἶκός µου ἀνοικοδοµηθήσεται ἐν αὐτῇ, λέγει κύριος παντοκράτωρ, καὶ µέτρον ἐκταθήσεται ἐπὶ Ιερουσαληµ ἔτι. (17) καὶ εἶπεν πρός µε ὁ ἄγγελος ὁ λαλῶν ἐν ἐµοί Ἀνάκραγε λέγων Τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ἔτι διαχυθήσονται πόλεις ἐν ἀγαθοῖς, καὶ ἐλεήσει κύριος ἔτι τὴν Σιων καὶ αἱρετιεῖ ἔτι τὴν Ιερουσαληµ. (2:1) Καὶ ἦρα τοὺς ὀφθαλµούς µου καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ τέσσαρα κέρατα. (2:2) καὶ εἶπα πρὸς τὸν ἄγγελον τὸν λαλοῦντα ἐν ἐµοί Τί ἐστιν ταῦτα, κύριε; καὶ εἶπεν πρός µε Ταῦτα τὰ κέρατα τὰ διασκορπίσαντα τὸν Ιουδαν καὶ τὸν Ισραηλ. (2:3) καὶ ἔδειξέν µοι κύριος τέσσαρας τέκτονας. (2:4) καὶ εἶπα Τί οὗτοι ἔρχονται ποιῆσαι; καὶ εἶπεν πρός µε Ταῦτα τὰ κέρατα τὰ διασκορπίσαντα τὸν Ιουδαν καὶ τὸν Ισραηλ κατέαξαν, καὶ οὐδεὶς αὐτῶν ἦρεν κεφαλήν· καὶ εἰσῆλθον οὗτοι τοῦ ὀξῦναι αὐτὰ εἰς χεῖρας αὐτῶν τὰ τέσσαρα κέρατα τὰ ἔθνη τὰ ἐπαιρόµενα κέρας ἐπὶ τὴν γῆν κυρίου τοῦ διασκορπίσαι αὐτήν.

2

(5) Καὶ ἦρα τοὺς ὀφθαλµούς µου καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ καὶ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ σχοινίον γεωµετρικόν. (6) καὶ εἶπα πρὸς αὐτόν Ποῦ σὺ πορεύῃ; καὶ εἶπεν πρός µε Διαµετρῆσαι τὴν Ιερουσαληµ τοῦ ἰδεῖν πηλίκον τὸ πλάτος αὐτῆς ἐστιν καὶ πηλίκον τὸ µῆκος. (7) καὶ ἰδοὺ ὁ ἄγγελος ὁ λαλῶν ἐν ἐµοὶ εἱστήκει, καὶ ἄγγελος ἕτερος ἐξεπορεύετο εἰς συνάντησιν αὐτῷ (8) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν λέγων Δράµε καὶ λάλησον πρὸς τὸν νεανίαν ἐκεῖνον λέγων Κατακάρπως κατοικηθήσεται Ιερουσαληµ ἀπὸ πλήθους ἀνθρώπων καὶ κτηνῶν ἐν µέσῳ αὐτῆς· (9) καὶ ἐγὼ ἔσοµαι αὐτῇ, λέγει κύριος, τεῖχος πυρὸς κυκλόθεν καὶ εἰς δόξαν ἔσοµαι ἐν µέσῳ αὐτῆς. (10) ὦ ὦ φεύγετε ἀπὸ γῆς βορρᾶ, λέγει κύριος, διότι ἐκ τῶν τεσσάρων ἀνέµων τοῦ οὐρανοῦ συνάξω ὑµᾶς, λέγει κύριος· (11) εἰς Σιων ἀνασῴζεσθε, οἱ κατοικοῦντες θυγατέρα Βαβυλῶνος. (12) διότι τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ὀπίσω δόξης ἀπέσταλκέν µε ἐπὶ τὰ ἔθνη τὰ σκυλεύσαντα ὑµᾶς, διότι ὁ ἁπτόµενος ὑµῶν ὡς ἁπτόµενος τῆς κόρης τοῦ ὀφθαλµοῦ αὐτοῦ· (13) διότι ἰδοὺ ἐγὼ ἐπιφέρω τὴν χεῖρά µου ἐπ’ αὐτούς, καὶ ἔσονται σκῦλα τοῖς δουλεύουσιν αὐτοῖς, καὶ γνώσεσθε διότι κύριος παντοκράτωρ ἀπέσταλκέν µε. (14) τέρπου καὶ εὐφραίνου, θύγατερ Σιων, διότι ἰδοὺ ἐγὼ ἔρχοµαι καὶ κατασκηνώσω ἐν µέσῳ σου, λέγει κύριος. (15) καὶ καταφεύξονται ἔθνη πολλὰ ἐπὶ τὸν κύριον ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καὶ ἔσονται αὐτῷ εἰς λαὸν καὶ κατασκηνώσουσιν ἐν µέσῳ σου, καὶ ἐπιγνώσῃ ὅτι κύριος παντοκράτωρ ἐξαπέσταλκέν µε πρὸς σέ. (16) καὶ κατακληρονοµήσει κύριος τὸν Ιουδαν τὴν µερίδα αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν τὴν ἁγίαν καὶ αἱρετιεῖ ἔτι τὴν Ιερουσαληµ. (17) εὐλαβείσθω πᾶσα σὰρξ ἀπὸ προσώπου κυρίου, διότι ἐξεγήγερται ἐκ νεφελῶν ἁγίων αὐτοῦ.

3

(1) Καὶ ἔδειξέν µοι Ἰησοῦν τὸν ἱερέα τὸν µέγαν ἑστῶτα πρὸ προσώπου ἀγγέλου κυρίου, καὶ ὁ διάβολος εἱστήκει ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ τοῦ ἀντικεῖσθαι αὐτῷ. (2) καὶ εἶπεν κύριος πρὸς τὸν διάβολον Ἐπιτιµήσαι κύριος ἐν σοί, διάβολε, καὶ ἐπιτιµήσαι κύριος ἐν σοὶ ὁ ἐκλεξάµενος τὴν Ιερουσαληµ· οὐκ ἰδοὺ τοῦτο ὡς δαλὸς ἐξεσπασµένος ἐκ πυρός; (3) καὶ Ἰησοῦς ἦν ἐνδεδυµένος ἱµάτια ῥυπαρὰ καὶ εἱστήκει πρὸ προσώπου τοῦ ἀγγέλου. (4) καὶ ἀπεκρίθη καὶ εἶπεν πρὸς τοὺς ἑστηκότας πρὸ προσώπου αὐτοῦ λέγων Ἀφέλετε τὰ ἱµάτια τὰ ῥυπαρὰ ἀπ’ αὐτοῦ. καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Ἰδοὺ ἀφῄρηκα τὰς ἀνοµίας σου, καὶ ἐνδύσατε αὐτὸν ποδήρη (5) καὶ ἐπίθετε κίδαριν καθαρὰν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. καὶ περιέβαλον αὐτὸν ἱµάτια καὶ ἐπέθηκαν κίδαριν καθαρὰν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, καὶ ὁ ἄγγελος κυρίου εἱστήκει. (6) καὶ διεµαρτύρατο ὁ ἄγγελος κυρίου πρὸς Ἰησοῦν λέγων (7) Τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ἐὰν ἐν ταῖς ὁδοῖς µου πορεύῃ καὶ ἐὰν τὰ προστάγµατά µου φυλάξῃς, καὶ σὺ διακρινεῖς τὸν οἶκόν µου· καὶ ἐὰν διαφυλάξῃς καί γε τὴν αὐλήν µου, καὶ δώσω σοι ἀναστρεφοµένους ἐν µέσῳ τῶν ἑστηκότων τούτων. (8) ἄκουε δή, Ἰησοῦ ὁ ἱερεὺς ὁ µέγας, σὺ καὶ οἱ πλησίον σου οἱ καθήµενοι πρὸ προσώπου σου, διότι ἄνδρες τερατοσκόποι εἰσί· διότι ἰδοὺ ἐγὼ ἄγω τὸν δοῦλόν µου Ἀνατολήν· (9) διότι ὁ λίθος, ὃν ἔδωκα πρὸ προσώπου Ἰησοῦ, ἐπὶ τὸν λίθον τὸν ἕνα ἑπτὰ ὀφθαλµοί εἰσιν· ἰδοὺ ἐγὼ ὀρύσσω βόθρον, λέγει κύριος παντοκράτωρ, καὶ ψηλαφήσω πᾶσαν τὴν ἀδικίαν τῆς γῆς ἐκείνης ἐν ἡµέρᾳ µιᾷ. (10) ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ, λέγει κύριος παντοκράτωρ, συγκαλέσετε ἕκαστος τὸν πλησίον αὐτοῦ ὑποκάτω ἀµπέλου καὶ ὑποκάτω συκῆς.

4

(1) Καὶ ἐπέστρεψεν ὁ ἄγγελος ὁ λαλῶν ἐν ἐµοὶ καὶ ἐξήγειρέν µε ὃν τρόπον ὅταν ἐξεγερθῇ (2) καὶ εἶπεν πρός µε Τί σὺ βλέπεις; καὶ εἶπα Ἑώρακα καὶ ἰδοὺ λυχνία χρυσῆ ὅλη, καὶ τὸ λαµπαδεῖον ἐπάνω αὐτῆς, καὶ ἑπτὰ λύχνοι ἐπάνω αὐτῆς, καὶ ἑπτὰ ἐπαρυστρίδες τοῖς λύχνοις τοῖς ἐπάνω αὐτῆς· (3) καὶ δύο ἐλαῖαι ἐπάνω αὐτῆς, µία ἐκ δεξιῶν τοῦ λαµπαδείου καὶ µία ἐξ εὐωνύµων. (4) καὶ ἐπηρώτησα καὶ εἶπον πρὸς τὸν ἄγγελον τὸν λαλοῦντα ἐν ἐµοὶ λέγων Τί ἐστιν ταῦτα, κύριε; (5) καὶ ἀπεκρίθη ὁ ἄγγελος ὁ λαλῶν ἐν ἐµοὶ καὶ εἶπεν πρός µε Οὐ γινώσκεις τί ἐστιν ταῦτα; καὶ εἶπα Οὐχί, κύριε. (6) καὶ ἀπεκρίθη καὶ εἶπεν πρός µε λέγων Οὗτος ὁ λόγος κυρίου πρὸς Ζοροβαβελ λέγων Οὐκ ἐν δυνάµει µεγάλῃ οὐδὲ ἐν ἰσχύι, ἀλλ’ ἢ ἐν πνεύµατί µου, λέγει κύριος παντοκράτωρ. (7) τίς εἶ σύ, τὸ ὄρος τὸ µέγα, πρὸ προσώπου Ζοροβαβελ τοῦ κατορθῶσαι; καὶ ἐξοίσω τὸν λίθον τῆς κληρονοµίας ἰσότητα χάριτος χάριτα αὐτῆς. (8) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (9) Αἱ χεῖρες Ζοροβαβελ ἐθεµελίωσαν τὸν οἶκον τοῦτον, καὶ αἱ χεῖρες αὐτοῦ ἐπιτελέσουσιν αὐτόν, καὶ ἐπιγνώσῃ διότι κύριος παντοκράτωρ ἐξαπέσταλκέν µε πρὸς σέ. (10) διότι τίς ἐξουδένωσεν εἰς ἡµέρας µικράς; καὶ χαροῦνται καὶ ὄψονται τὸν λίθον τὸν κασσιτέρινον ἐν χειρὶ Ζοροβαβελ. ἑπτὰ οὗτοι ὀφθαλµοὶ κυρίου εἰσὶν οἱ ἐπιβλέποντες ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν. (11) καὶ ἀπεκρίθην καὶ εἶπα πρὸς αὐτόν Τί αἱ δύο ἐλαῖαι αὗται αἱ ἐκ δεξιῶν τῆς λυχνίας καὶ ἐξ εὐωνύµων; (12) καὶ ἐπηρώτησα ἐκ δευτέρου καὶ εἶπα πρὸς αὐτόν Τί οἱ δύο κλάδοι τῶν ἐλαιῶν οἱ ἐν ταῖς χερσὶν τῶν δύο µυξωτήρων τῶν χρυσῶν τῶν ἐπιχεόντων καὶ ἐπαναγόντων τὰς ἐπαρυστρίδας τὰς χρυσᾶς; (13) καὶ εἶπεν πρός µε Οὐκ οἶδας τί ἐστιν ταῦτα; καὶ εἶπα Οὐχί, κύριε. (14) καὶ εἶπεν Οὗτοι οἱ δύο υἱοὶ τῆς πιότητος παρεστήκασιν τῷ κυρίῳ πάσης τῆς γῆς.

5

(1) Καὶ ἐπέστρεψα καὶ ἦρα τοὺς ὀφθαλµούς µου καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ δρέπανον πετόµενον. (2) καὶ εἶπεν πρός µε Τί σὺ βλέπεις; καὶ εἶπα Ἐγὼ ὁρῶ δρέπανον πετόµενον µῆκος πήχεων εἴκοσι καὶ πλάτος πήχεων δέκα. (3) καὶ εἶπεν πρός µε Αὕτη ἡ ἀρὰ ἡ ἐκπορευοµένη ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς, διότι πᾶς ὁ κλέπτης ἐκ τούτου ἕως θανάτου ἐκδικηθήσεται, καὶ πᾶς ὁ ἐπίορκος ἐκ τούτου ἕως θανάτου ἐκδικηθήσεται· (4) καὶ ἐξοίσω αὐτό, λέγει κύριος παντοκράτωρ, καὶ εἰσελεύσεται εἰς τὸν οἶκον τοῦ κλέπτου καὶ εἰς τὸν οἶκον τοῦ ὀµνύοντος τῷ ὀνόµατί µου ἐπὶ ψεύδει καὶ καταλύσει ἐν µέσῳ τοῦ οἴκου αὐτοῦ καὶ συντελέσει αὐτὸν καὶ τὰ ξύλα αὐτοῦ καὶ τοὺς λίθους αὐτοῦ. (5) Καὶ ἐξῆλθεν ὁ ἄγγελος ὁ λαλῶν ἐν ἐµοὶ καὶ εἶπεν πρός µε Ἀνάβλεψον τοῖς ὀφθαλµοῖς σου καὶ ἰδὲ τί τὸ ἐκπορευόµενον τοῦτο. (6) καὶ εἶπα Τί ἐστιν; καὶ εἶπεν Τοῦτο τὸ µέτρον τὸ ἐκπορευόµενον. καὶ εἶπεν Αὕτη ἡ ἀδικία αὐτῶν ἐν πάσῃ τῇ γῇ. (7) καὶ ἰδοὺ τάλαντον µολίβου ἐξαιρόµενον, καὶ ἰδοὺ µία γυνὴ ἐκάθητο ἐν µέσῳ τοῦ µέτρου. (8) καὶ εἶπεν Αὕτη ἐστὶν ἡ ἀνοµία· καὶ ἔρριψεν αὐτὴν ἐν µέσῳ τοῦ µέτρου καὶ ἔρριψεν τὸν λίθον τοῦ µολίβου εἰς τὸ στόµα αὐτῆς. (9) καὶ ἦρα τοὺς ὀφθαλµούς µου καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ δύο γυναῖκες ἐκπορευόµεναι, καὶ πνεῦµα ἐν ταῖς πτέρυξιν αὐτῶν, καὶ αὗται εἶχον πτέρυγας ὡς πτέρυγας ἔποπος· καὶ ἀνέλαβον τὸ µέτρον ἀνὰ µέσον τῆς γῆς καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ οὐρανοῦ. (10) καὶ εἶπα πρὸς τὸν ἄγγελον τὸν λαλοῦντα ἐν ἐµοί Ποῦ αὗται ἀποφέρουσιν τὸ µέτρον; (11) καὶ εἶπεν πρός µε Οἰκοδοµῆσαι αὐτῷ οἰκίαν ἐν γῇ Βαβυλῶνος καὶ ἑτοιµάσαι, καὶ θήσουσιν αὐτὸ ἐκεῖ ἐπὶ τὴν ἑτοιµασίαν αὐτοῦ.

6

(1) Καὶ ἐπέστρεψα καὶ ἦρα τοὺς ὀφθαλµούς µου καὶ εἶδον καὶ ἰδοὺ τέσσαρα ἅρµατα ἐκπορευόµενα ἐκ µέσου δύο ὀρέων, καὶ τὰ ὄρη ἦν ὄρη χαλκᾶ. (2) ἐν τῷ ἅρµατι τῷ πρώτῳ ἵπποι πυρροί, καὶ ἐν τῷ ἅρµατι τῷ δευτέρῳ ἵπποι µέλανες, (3) καὶ ἐν τῷ ἅρµατι τῷ τρίτῳ ἵπποι λευκοί, καὶ ἐν τῷ ἅρµατι τῷ τετάρτῳ ἵπποι ποικίλοι ψαροί. (4) καὶ ἀπεκρίθην καὶ εἶπα πρὸς τὸν ἄγγελον τὸν λαλοῦντα ἐν ἐµοί Τί ἐστιν ταῦτα, κύριε; (5) καὶ ἀπεκρίθη ὁ ἄγγελος ὁ λαλῶν ἐν ἐµοὶ καὶ εἶπεν Ταῦτά ἐστιν οἱ τέσσαρες ἄνεµοι τοῦ οὐρανοῦ, ἐκπορεύονται παραστῆναι τῷ κυρίῳ πάσης τῆς γῆς· (6) ἐν ᾧ ἦσαν οἱ ἵπποι οἱ µέλανες, ἐξεπορεύοντο ἐπὶ γῆν βορρᾶ, καὶ οἱ λευκοὶ ἐξεπορεύοντο κατόπισθεν αὐτῶν, καὶ οἱ ποικίλοι ἐξεπορεύοντο ἐπὶ γῆν νότου, (7) καὶ οἱ ψαροὶ ἐξεπορεύοντο καὶ ἐπέβλεπον τοῦ πορεύεσθαι τοῦ περιοδεῦσαι τὴν γῆν. καὶ εἶπεν Πορεύεσθε καὶ περιοδεύσατε τὴν γῆν· καὶ περιώδευσαν τὴν γῆν. (8) καὶ ἀνεβόησεν καὶ ἐλάλησεν πρός µε λέγων Ἰδοὺ οἱ ἐκπορευόµενοι ἐπὶ γῆν βορρᾶ ἀνέπαυσαν τὸν θυµόν µου ἐν γῇ βορρᾶ. (9) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρός µε λέγων (10) Λαβὲ τὰ ἐκ τῆς αἰχµαλωσίας παρὰ τῶν ἀρχόντων καὶ παρὰ τῶν χρησίµων αὐτῆς καὶ παρὰ τῶν ἐπεγνωκότων αὐτὴν καὶ εἰσελεύσῃ σὺ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ εἰς τὸν οἶκον Ιωσιου τοῦ Σοφονιου τοῦ ἥκοντος ἐκ Βαβυλῶνος (11) καὶ λήµψῃ ἀργύριον καὶ χρυσίον καὶ ποιήσεις στεφάνους καὶ ἐπιθήσεις ἐπὶ τὴν κεφαλὴν Ἰησοῦ τοῦ Ιωσεδεκ τοῦ ἱερέως τοῦ µεγάλου (12) καὶ ἐρεῖς πρὸς αὐτόν Τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ἰδοὺ ἀνήρ, Ἀνατολὴ ὄνοµα αὐτῷ, καὶ ὑποκάτωθεν αὐτοῦ ἀνατελεῖ, καὶ οἰκοδοµήσει τὸν οἶκον κυρίου· (13) καὶ αὐτὸς λήµψεται ἀρετὴν καὶ καθίεται καὶ κατάρξει ἐπὶ τοῦ θρόνου αὐτοῦ, καὶ ἔσται ὁ ἱερεὺς ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ, καὶ βουλὴ εἰρηνικὴ ἔσται ἀνὰ µέσον ἀµφοτέρων. (14) ὁ δὲ στέφανος ἔσται τοῖς ὑποµένουσιν καὶ τοῖς χρησίµοις αὐτῆς καὶ τοῖς ἐπεγνωκόσιν αὐτὴν καὶ εἰς χάριτα υἱοῦ Σοφονιου καὶ εἰς ψαλµὸν ἐν οἴκῳ κυρίου. (15) καὶ οἱ µακρὰν ἀπ’ αὐτῶν ἥξουσιν καὶ οἰκοδοµήσουσιν ἐν τῷ οἴκῳ κυρίου, καὶ γνώσεσθε διότι κύριος παντοκράτωρ ἀπέσταλκέν µε πρὸς ὑµᾶς· καὶ ἔσται, ἐὰν εἰσακούοντες εἰσακούσητε τῆς φωνῆς κυρίου τοῦ θεοῦ ὑµῶν.

7

(1) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ τετάρτῳ ἔτει ἐπὶ Δαρείου τοῦ βασιλέως ἐγένετο λόγος κυρίου πρὸς Ζαχαριαν τετράδι τοῦ µηνὸς τοῦ ἐνάτου, ὅς ἐστιν Χασελευ, (2) καὶ ἐξαπέστειλεν εἰς Βαιθηλ Σαρασαρ καὶ Αρβεσεερ ὁ βασιλεὺς καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ τοῦ ἐξιλάσασθαι τὸν κύριον (3) λέγων πρὸς τοὺς ἱερεῖς τοὺς ἐν τῷ οἴκῳ κυρίου παντοκράτορος καὶ πρὸς τοὺς προφήτας λέγων Εἰσελήλυθεν ὧδε ἐν τῷ µηνὶ τῷ πέµπτῳ τὸ ἁγίασµα, καθότι ἐποίησα ἤδη ἱκανὰ ἔτη. (4) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου τῶν δυνάµεων πρός µε λέγων (5) Εἰπὸν πρὸς ἅπαντα τὸν λαὸν τῆς γῆς καὶ πρὸς τοὺς ἱερεῖς λέγων Ἐὰν νηστεύσητε ἢ κόψησθε ἐν ταῖς πέµπταις ἢ ἐν ταῖς ἑβδόµαις, καὶ ἰδοὺ ἑβδοµήκοντα ἔτη µὴ νηστείαν νενηστεύκατέ µοι; (6) καὶ ἐὰν φάγητε ἢ πίητε, οὐχ ὑµεῖς ἔσθετε καὶ ὑµεῖς πίνετε; (7) οὐχ οὗτοι οἱ λόγοι εἰσίν, οὓς ἐλάλησεν κύριος ἐν χερσὶν τῶν προφητῶν τῶν ἔµπροσθεν, ὅτε ἦν Ιερουσαληµ κατοικουµένη καὶ εὐθηνοῦσα καὶ αἱ πόλεις αὐτῆς κυκλόθεν καὶ ἡ ὀρεινὴ καὶ ἡ πεδινὴ κατῳκεῖτο; (8) καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου πρὸς Ζαχαριαν λέγων (9) Τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Κρίµα δίκαιον κρίνατε καὶ ἔλεος καὶ οἰκτιρµὸν ποιεῖτε ἕκαστος πρὸς τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ (10) καὶ χήραν καὶ ὀρφανὸν καὶ προσήλυτον καὶ πένητα µὴ καταδυναστεύετε, καὶ κακίαν ἕκαστος τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ µὴ µνησικακείτω ἐν ταῖς καρδίαις ὑµῶν. (11) καὶ ἠπείθησαν τοῦ προσέχειν καὶ ἔδωκαν νῶτον παραφρονοῦντα καὶ τὰ ὦτα αὐτῶν ἐβάρυναν τοῦ µὴ εἰσακούειν (12) καὶ τὴν καρδίαν αὐτῶν ἔταξαν ἀπειθῆ τοῦ µὴ εἰσακούειν τοῦ νόµου µου καὶ τοὺς λόγους, οὓς ἐξαπέστειλεν κύριος παντοκράτωρ ἐν πνεύµατι αὐτοῦ ἐν χερσὶν τῶν προφητῶν τῶν ἔµπροσθεν· καὶ ἐγένετο ὀργὴ µεγάλη παρὰ κυρίου παντοκράτορος. (13) καὶ ἔσται ὃν τρόπον εἶπεν καὶ οὐκ εἰσήκουσαν αὐτοῦ, οὕτως κεκράξονται καὶ οὐ µὴ εἰσακούσω, λέγει κύριος παντοκράτωρ. (14) καὶ ἐκβαλῶ αὐτοὺς εἰς πάντα τὰ ἔθνη, ἃ οὐκ ἔγνωσαν, καὶ ἡ γῆ ἀφανισθήσεται κατόπισθεν αὐτῶν ἐκ διοδεύοντος καὶ ἐξ ἀναστρέφοντος· καὶ ἔταξαν γῆν ἐκλεκτὴν εἰς ἀφανισµόν.

8

(1) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου παντοκράτορος λέγων (2) Τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ἐζήλωσα τὴν Ιερουσαληµ καὶ τὴν Σιων ζῆλον µέγαν καὶ θυµῷ µεγάλῳ ἐζήλωσα αὐτήν. (3) τάδε λέγει κύριος Καὶ ἐπιστρέψω ἐπὶ Σιων καὶ κατασκηνώσω ἐν µέσῳ Ιερουσαληµ, καὶ κληθήσεται ἡ Ιερουσαληµ πόλις ἡ ἀληθινὴ καὶ τὸ ὄρος κυρίου παντοκράτορος ὄρος ἅγιον. (4) τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ἔτι καθήσονται πρεσβύτεροι καὶ πρεσβύτεραι ἐν ταῖς πλατείαις Ιερουσαληµ, ἕκαστος τὴν ῥάβδον αὐτοῦ ἔχων ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ ἀπὸ πλήθους ἡµερῶν· (5) καὶ αἱ πλατεῖαι τῆς πόλεως πλησθήσονται παιδαρίων καὶ κορασίων παιζόντων ἐν ταῖς πλατείαις αὐτῆς. (6) τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Διότι εἰ ἀδυνατήσει ἐνώπιον τῶν καταλοίπων τοῦ λαοῦ τούτου ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις, µὴ καὶ ἐνώπιον ἐµοῦ ἀδυνατήσει; λέγει κύριος παντοκράτωρ. (7) τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ἰδοὺ ἐγὼ ἀνασῴζω τὸν λαόν µου ἀπὸ γῆς ἀνατολῶν καὶ ἀπὸ γῆς δυσµῶν (8) καὶ εἰσάξω αὐτοὺς καὶ κατασκηνώσω ἐν µέσῳ Ιερουσαληµ, καὶ ἔσονταί µοι εἰς λαόν, καὶ ἐγὼ ἔσοµαι αὐτοῖς εἰς θεὸν ἐν ἀληθείᾳ καὶ ἐν δικαιοσύνῃ. (9) τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Κατισχυέτωσαν αἱ χεῖρες ὑµῶν τῶν ἀκουόντων ἐν ταῖς ἡµέραις ταύταις τοὺς λόγους τούτους ἐκ στόµατος τῶν προφητῶν, ἀφ’ ἧς ἡµέρας τεθεµελίωται ὁ οἶκος κυρίου παντοκράτορος, καὶ ὁ ναὸς ἀφ’ οὗ ᾠκοδόµηται. (10) διότι πρὸ τῶν ἡµερῶν ἐκείνων ὁ µισθὸς τῶν ἀνθρώπων οὐκ ἔσται εἰς ὄνησιν, καὶ ὁ µισθὸς τῶν κτηνῶν οὐχ ὑπάρξει, καὶ τῷ ἐκπορευοµένῳ καὶ τῷ εἰσπορευοµένῳ οὐκ ἔσται εἰρήνη ἀπὸ τῆς θλίψεως· καὶ ἐξαποστελῶ πάντας τοὺς ἀνθρώπους ἕκαστον ἐπὶ τὸν πλησίον αὐτοῦ. (11) καὶ νῦν οὐ κατὰ τὰς ἡµέρας τὰς ἔµπροσθεν ἐγὼ ποιῶ τοῖς καταλοίποις τοῦ λαοῦ τούτου, λέγει κύριος παντοκράτωρ, (12) ἀλλ’ ἢ δείξω εἰρήνην· ἡ ἄµπελος δώσει τὸν καρπὸν αὐτῆς, καὶ ἡ γῆ δώσει τὰ γενήµατα αὐτῆς, καὶ ὁ οὐρανὸς δώσει τὴν δρόσον αὐτοῦ, καὶ κατακληρονοµήσω τοῖς καταλοίποις τοῦ λαοῦ µου πάντα ταῦτα. (13) καὶ ἔσται ὃν τρόπον ἦτε ἐν κατάρᾳ ἐν τοῖς ἔθνεσιν, οἶκος Ιουδα καὶ οἶκος Ισραηλ, οὕτως διασώσω ὑµᾶς καὶ ἔσεσθε ἐν εὐλογίᾳ· θαρσεῖτε καὶ κατισχύετε ἐν ταῖς χερσὶν ὑµῶν. (14) διότι τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ὃν τρόπον διενοήθην τοῦ κακῶσαι ὑµᾶς ἐν τῷ παροργίσαι µε τοὺς πατέρας ὑµῶν, λέγει κύριος παντοκράτωρ, καὶ οὐ µετενόησα, (15) οὕτως παρατέταγµαι καὶ διανενόηµαι ἐν ταῖς ἡµέραις ταύταις τοῦ καλῶς ποιῆσαι τὴν Ιερουσαληµ καὶ τὸν οἶκον Ιουδα· θαρσεῖτε. (16) οὗτοι οἱ λόγοι, οὓς ποιήσετε· λαλεῖτε ἀλήθειαν ἕκαστος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ καὶ κρίµα εἰρηνικὸν κρίνατε ἐν ταῖς πύλαις ὑµῶν (17) καὶ ἕκαστος τὴν κακίαν τοῦ πλησίον αὐτοῦ µὴ λογίζεσθε ἐν ταῖς καρδίαις ὑµῶν καὶ ὅρκον ψευδῆ µὴ ἀγαπᾶτε, διότι ταῦτα πάντα ἐµίσησα, λέγει κύριος παντοκράτωρ. (18) Καὶ ἐγένετο λόγος κυρίου παντοκράτορος πρός µε λέγων (19) Τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Νηστεία ἡ τετρὰς καὶ νηστεία ἡ πέµπτη καὶ νηστεία ἡ ἑβδόµη καὶ νηστεία ἡ δεκάτη ἔσονται τῷ οἴκῳ Ιουδα εἰς χαρὰν καὶ εἰς εὐφροσύνην καὶ εἰς ἑορτὰς ἀγαθὰς καὶ εὐφρανθήσεσθε, καὶ τὴν ἀλήθειαν καὶ τὴν εἰρήνην ἀγαπήσατε. (20) τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ἔτι ἥξουσιν λαοὶ πολλοὶ καὶ κατοικοῦντες πόλεις πολλάς· (21) καὶ συνελεύσονται κατοικοῦντες πέντε πόλεις εἰς µίαν πόλιν λέγοντες Πορευθῶµεν δεηθῆναι τοῦ προσώπου κυρίου καὶ ἐκζητῆσαι τὸ πρόσωπον κυρίου παντοκράτορος· πορεύσοµαι κἀγώ. (22) καὶ ἥξουσιν λαοὶ πολλοὶ καὶ ἔθνη πολλὰ ἐκζητῆσαι τὸ πρόσωπον κυρίου παντοκράτορος ἐν Ιερουσαληµ καὶ τοῦ ἐξιλάσκεσθαι τὸ πρόσωπον κυρίου. (23) τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ἐν ταῖς ἡµέραις ἐκείναις ἐὰν ἐπιλάβωνται δέκα ἄνδρες ἐκ πασῶν τῶν γλωσσῶν τῶν ἐθνῶν καὶ ἐπιλάβωνται τοῦ κρασπέδου ἀνδρὸς Ιουδαίου λέγοντες Πορευσόµεθα µετὰ σοῦ, διότι ἀκηκόαµεν ὅτι ὁ θεὸς µεθ’ ὑµῶν ἐστιν.

9

(1) Λῆµµα λόγου κυρίου· ἐν γῇ Σεδραχ καὶ Δαµασκοῦ θυσία αὐτοῦ, διότι κύριος ἐφορᾷ ἀνθρώπους καὶ πάσας φυλὰς τοῦ Ισραηλ. (2) καὶ Εµαθ ἐν τοῖς ὁρίοις αὐτῆς, Τύρος καὶ Σιδών, διότι ἐφρόνησαν σφόδρα. (3) καὶ ᾠκοδόµησεν Τύρος ὀχυρώµατα ἑαυτῇ καὶ ἐθησαύρισεν ἀργύριον ὡς χοῦν καὶ συνήγαγεν χρυσίον ὡς πηλὸν ὁδῶν. (4) διὰ τοῦτο κύριος κληρονοµήσει αὐτὴν καὶ πατάξει εἰς θάλασσαν δύναµιν αὐτῆς, καὶ αὕτη ἐν πυρὶ καταναλωθήσεται. (5) ὄψεται Ἀσκαλὼν καὶ φοβηθήσεται, καὶ Γάζα καὶ ὀδυνηθήσεται σφόδρα, καὶ Ακκαρων, ὅτι ᾐσχύνθη ἐπὶ τῷ παραπτώµατι αὐτῆς· καὶ ἀπολεῖται βασιλεὺς ἐκ Γάζης, καὶ Ἀσκαλὼν οὐ µὴ κατοικηθῇ. (6) καὶ κατοικήσουσιν ἀλλογενεῖς ἐν Ἀζώτῳ, καὶ καθελῶ ὕβριν ἀλλοφύλων. (7) καὶ ἐξαρῶ τὸ αἷµα αὐτῶν ἐκ στόµατος αὐτῶν καὶ τὰ βδελύγµατα αὐτῶν ἐκ µέσου ὀδόντων αὐτῶν, καὶ ὑπολειφθήσεται καὶ οὗτος τῷ θεῷ ἡµῶν, καὶ ἔσονται ὡς χιλίαρχος ἐν Ιουδα καὶ Ακκαρων ὡς ὁ Ιεβουσαῖος. (8) καὶ ὑποστήσοµαι τῷ οἴκῳ µου ἀνάστηµα τοῦ µὴ διαπορεύεσθαι µηδὲ ἀνακάµπτειν, καὶ οὐ µὴ ἐπέλθῃ ἐπ’ αὐτοὺς οὐκέτι ἐξελαύνων, διότι νῦν ἑώρακα ἐν τοῖς ὀφθαλµοῖς µου. (9) Χαῖρε σφόδρα, θύγατερ Σιων· κήρυσσε, θύγατερ Ιερουσαληµ· ἰδοὺ ὁ βασιλεύς σου ἔρχεταί σοι, δίκαιος καὶ σῴζων αὐτός, πραῢς καὶ ἐπιβεβηκὼς ἐπὶ ὑποζύγιον καὶ πῶλον νέον. (10) καὶ ἐξολεθρεύσει ἅρµατα ἐξ Εφραιµ καὶ ἵππον ἐξ Ιερουσαληµ, καὶ ἐξολεθρευθήσεται τόξον πολεµικόν, καὶ πλῆθος καὶ εἰρήνη ἐξ ἐθνῶν· καὶ κατάρξει ὑδάτων ἕως θαλάσσης καὶ ποταµῶν διεκβολὰς γῆς. (11) καὶ σὺ ἐν αἵµατι διαθήκης ἐξαπέστειλας δεσµίους σου ἐκ λάκκου οὐκ ἔχοντος ὕδωρ. (12) καθήσεσθε ἐν ὀχυρώµατι, δέσµιοι τῆς συναγωγῆς, καὶ ἀντὶ µιᾶς ἡµέρας παροικεσίας σου διπλᾶ ἀνταποδώσω σοι· (13) διότι ἐνέτεινά σε, Ιουδα, ἐµαυτῷ τόξον, ἔπλησα τὸν Εφραιµ καὶ ἐπεγερῶ τὰ τέκνα σου, Σιων, ἐπὶ τὰ τέκνα τῶν Ἑλλήνων καὶ ψηλαφήσω σε ὡς ῥοµφαίαν µαχητοῦ· (14) καὶ κύριος ἔσται ἐπ’ αὐτοὺς καὶ ἐξελεύσεται ὡς ἀστραπὴ βολίς, καὶ κύριος παντοκράτωρ ἐν σάλπιγγι σαλπιεῖ καὶ πορεύσεται ἐν σάλῳ ἀπειλῆς αὐτοῦ. (15) κύριος παντοκράτωρ ὑπερασπιεῖ αὐτῶν, καὶ καταναλώσουσιν αὐτοὺς καὶ καταχώσουσιν αὐτοὺς ἐν λίθοις σφενδόνης καὶ ἐκπίονται αὐτοὺς ὡς οἶνον καὶ πλήσουσιν ὡς φιάλας θυσιαστήριον. (16) καὶ σώσει αὐτοὺς κύριος ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ, ὡς πρόβατα λαὸν αὐτοῦ, διότι λίθοι ἅγιοι κυλίονται ἐπὶ τῆς γῆς αὐτοῦ. (17) ὅτι εἴ τι ἀγαθὸν αὐτοῦ καὶ εἴ τι καλὸν παρ’ αὐτοῦ, σῖτος νεανίσκοις καὶ οἶνος εὐωδιάζων εἰς παρθένους.

10

(1) Αἰτεῖσθε ὑετὸν παρὰ κυρίου καθ’ ὥραν πρόιµον καὶ ὄψιµον· κύριος ἐποίησεν φαντασίας, καὶ ὑετὸν χειµερινὸν δώσει αὐτοῖς, ἑκάστῳ βοτάνην ἐν ἀγρῷ. (2) διότι οἱ ἀποφθεγγόµενοι ἐλάλησαν κόπους, καὶ οἱ µάντεις ὁράσεις ψευδεῖς, καὶ τὰ ἐνύπνια ψευδῆ ἐλάλουν, µάταια παρεκάλουν· διὰ τοῦτο ἐξήρθησαν ὡς πρόβατα καὶ ἐκακώθησαν, διότι οὐκ ἦν ἴασις. (3) ἐπὶ τοὺς ποιµένας παρωξύνθη ὁ θυµός µου, καὶ ἐπὶ τοὺς ἀµνοὺς ἐπισκέψοµαι· καὶ ἐπισκέψεται κύριος ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ τὸ ποίµνιον αὐτοῦ τὸν οἶκον Ιουδα καὶ τάξει αὐτοὺς ὡς ἵππον εὐπρεπῆ αὐτοῦ ἐν πολέµῳ. (4) καὶ ἐξ αὐτοῦ ἐπέβλεψεν καὶ ἐξ αὐτοῦ ἔταξεν, καὶ ἐξ αὐτοῦ τόξον ἐν θυµῷ· ἐξ αὐτοῦ ἐξελεύσεται πᾶς ὁ ἐξελαύνων ἐν τῷ αὐτῷ. (5) καὶ ἔσονται ὡς µαχηταὶ πατοῦντες πηλὸν ἐν ταῖς ὁδοῖς ἐν πολέµῳ καὶ παρατάξονται, διότι κύριος µετ’ αὐτῶν, καὶ καταισχυνθήσονται ἀναβάται ἵππων. (6) καὶ κατισχύσω τὸν οἶκον Ιουδα καὶ τὸν οἶκον Ιωσηφ σώσω καὶ κατοικιῶ αὐτούς, ὅτι ἠγάπησα αὐτούς, καὶ ἔσονται ὃν τρόπον οὐκ ἀπεστρεψάµην αὐτούς, διότι ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς αὐτῶν καὶ ἐπακούσοµαι αὐτοῖς. (7) καὶ ἔσονται ὡς µαχηταὶ τοῦ Εφραιµ, καὶ χαρήσεται ἡ καρδία αὐτῶν ὡς ἐν οἴνῳ· καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν ὄψονται καὶ εὐφρανθήσονται, καὶ χαρεῖται ἡ καρδία αὐτῶν ἐπὶ τῷ κυρίῳ. (8) σηµανῶ αὐτοῖς καὶ εἰσδέξοµαι αὐτούς, διότι λυτρώσοµαι αὐτούς, καὶ πληθυνθήσονται καθότι ἦσαν πολλοί· (9) καὶ σπερῶ αὐτοὺς ἐν λαοῖς, καὶ οἱ µακρὰν µνησθήσονταί µου, ἐκθρέψουσιν τὰ τέκνα αὐτῶν καὶ ἐπιστρέψουσιν. (10) καὶ ἐπιστρέψω αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου καὶ ἐξ Ἀσσυρίων εἰσδέξοµαι αὐτοὺς καὶ εἰς τὴν Γαλααδῖτιν καὶ εἰς τὸν Λίβανον εἰσάξω αὐτούς, καὶ οὐ µὴ ὑπολειφθῇ ἐξ αὐτῶν οὐδὲ εἷς· (11) καὶ διελεύσονται ἐν θαλάσσῃ στενῇ καὶ πατάξουσιν ἐν θαλάσσῃ κύµατα, καὶ ξηρανθήσεται πάντα τὰ βάθη ποταµῶν, καὶ ἀφαιρεθήσεται πᾶσα ὕβρις Ἀσσυρίων, καὶ σκῆπτρον Αἰγύπτου περιαιρεθήσεται. (12) καὶ κατισχύσω αὐτοὺς ἐν κυρίῳ θεῷ αὐτῶν, καὶ ἐν τῷ ὀνόµατι αὐτοῦ κατακαυχήσονται, λέγει κύριος.

11

(1) Διάνοιξον, ὁ Λίβανος, τὰς θύρας σου, καὶ καταφαγέτω πῦρ τὰς κέδρους σου· (2) ὀλολυξάτω πίτυς, διότι πέπτωκεν κέδρος, ὅτι µεγάλως µεγιστᾶνες ἐταλαιπώρησαν· ὀλολύξατε, δρύες τῆς Βασανίτιδος, ὅτι κατεσπάσθη ὁ δρυµὸς ὁ σύµφυτος. (3) φωνὴ θρηνούντων ποιµένων, ὅτι τεταλαιπώρηκεν ἡ µεγαλωσύνη αὐτῶν· φωνὴ ὠρυοµένων λεόντων, ὅτι τεταλαιπώρηκεν τὸ φρύαγµα τοῦ Ιορδάνου. (4) τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Ποιµαίνετε τὰ πρόβατα τῆς σφαγῆς, (5) ἃ οἱ κτησάµενοι κατέσφαζον καὶ οὐ µετεµέλοντο, καὶ οἱ πωλοῦντες αὐτὰ ἔλεγον Εὐλογητὸς κύριος καὶ πεπλουτήκαµεν, καὶ οἱ ποιµένες αὐτῶν οὐκ ἔπασχον οὐδὲν ἐπ’ αὐτοῖς. (6) διὰ τοῦτο οὐ φείσοµαι οὐκέτι ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν, λέγει κύριος, καὶ ἰδοὺ ἐγὼ παραδίδωµι τοὺς ἀνθρώπους ἕκαστον εἰς χεῖρας τοῦ πλησίον αὐτοῦ καὶ εἰς χεῖρας βασιλέως αὐτοῦ, καὶ κατακόψουσιν τὴν γῆν, καὶ οὐ µὴ ἐξέλωµαι ἐκ χειρὸς αὐτῶν. (7) καὶ ποιµανῶ τὰ πρόβατα τῆς σφαγῆς εἰς τὴν Χαναανῖτιν· καὶ λήµψοµαι ἐµαυτῷ δύο ῥάβδους — τὴν µίαν ἐκάλεσα Κάλλος καὶ τὴν ἑτέραν ἐκάλεσα Σχοίνισµα — καὶ ποιµανῶ τὰ πρόβατα. (8) καὶ ἐξαρῶ τοὺς τρεῖς ποιµένας ἐν µηνὶ ἑνί, καὶ βαρυνθήσεται ἡ ψυχή µου ἐπ’ αὐτούς, καὶ γὰρ αἱ ψυχαὶ αὐτῶν ἐπωρύοντο ἐπ’ ἐµέ. (9) καὶ εἶπα Οὐ ποιµανῶ ὑµᾶς· τὸ ἀποθνῇσκον ἀποθνῃσκέτω, καὶ τὸ ἐκλεῖπον ἐκλειπέτω, καὶ τὰ κατάλοιπα κατεσθιέτωσαν ἕκαστος τὰς σάρκας τοῦ πλησίον αὐτοῦ. (10) καὶ λήµψοµαι τὴν ῥάβδον µου τὴν καλὴν καὶ ἀπορρίψω αὐτὴν τοῦ διασκεδάσαι τὴν διαθήκην µου, ἣν διεθέµην πρὸς πάντας τοὺς λαούς· (11) καὶ διασκεδασθήσεται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ, καὶ γνώσονται οἱ Χαναναῖοι τὰ πρόβατα τὰ φυλασσόµενα, διότι λόγος κυρίου ἐστίν. (12) καὶ ἐρῶ πρὸς αὐτούς Εἰ καλὸν ἐνώπιον ὑµῶν ἐστιν, δότε στήσαντες τὸν µισθόν µου ἢ ἀπείπασθε· καὶ ἔστησαν τὸν µισθόν µου τριάκοντα ἀργυροῦς. (13) καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Κάθες αὐτοὺς εἰς τὸ χωνευτήριον, καὶ σκέψαι εἰ δόκιµόν ἐστιν, ὃν τρόπον ἐδοκιµάσθην ὑπὲρ αὐτῶν. καὶ ἔλαβον τοὺς τριάκοντα ἀργυροῦς καὶ ἐνέβαλον αὐτοὺς εἰς τὸν οἶκον κυρίου εἰς τὸ χωνευτήριον. (14) καὶ ἀπέρριψα τὴν ῥάβδον τὴν δευτέραν, τὸ Σχοίνισµα, τοῦ διασκεδάσαι τὴν κατάσχεσιν ἀνὰ µέσον Ιουδα καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ Ισραηλ. (15) Καὶ εἶπεν κύριος πρός µε Ἔτι λαβὲ σεαυτῷ σκεύη ποιµενικὰ ποιµένος ἀπείρου. (16) διότι ἰδοὺ ἐγὼ ἐξεγείρω ποιµένα ἐπὶ τὴν γῆν· τὸ ἐκλιµπάνον οὐ µὴ ἐπισκέψηται καὶ τὸ διεσκορπισµένον οὐ µὴ ζητήσῃ καὶ τὸ συντετριµµένον οὐ µὴ ἰάσηται καὶ τὸ ὁλόκληρον οὐ µὴ κατευθύνῃ καὶ τὰ κρέα τῶν ἐκλεκτῶν καταφάγεται καὶ τοὺς ἀστραγάλους αὐτῶν ἐκστρέψει. (17) ὦ οἱ ποιµαίνοντες τὰ µάταια καὶ οἱ καταλελοιπότες τὰ πρόβατα· µάχαιρα ἐπὶ τοὺς βραχίονας αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τὸν ὀφθαλµὸν τὸν δεξιὸν αὐτοῦ· ὁ βραχίων αὐτοῦ ξηραινόµενος ξηρανθήσεται, καὶ ὁ ὀφθαλµὸς ὁ δεξιὸς αὐτοῦ ἐκτυφλούµενος ἐκτυφλωθήσεται.

12

(1) Λῆµµα λόγου κυρίου ἐπὶ τὸν Ισραηλ· λέγει κύριος ἐκτείνων οὐρανὸν καὶ θεµελιῶν γῆν καὶ πλάσσων πνεῦµα ἀνθρώπου ἐν αὐτῷ (2) Ἰδοὺ ἐγὼ τίθηµι τὴν Ιερουσαληµ ὡς πρόθυρα σαλευόµενα πᾶσι τοῖς λαοῖς κύκλῳ, καὶ ἐν τῇ Ιουδαίᾳ ἔσται περιοχὴ ἐπὶ Ιερουσαληµ. (3) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ θήσοµαι τὴν Ιερουσαληµ λίθον καταπατούµενον πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν· πᾶς ὁ καταπατῶν αὐτὴν ἐµπαίζων ἐµπαίξεται, καὶ ἐπισυναχθήσονται ἐπ’ αὐτὴν πάντα τὰ ἔθνη τῆς γῆς. (4) ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ, λέγει κύριος παντοκράτωρ, πατάξω πάντα ἵππον ἐν ἐκστάσει καὶ τὸν ἀναβάτην αὐτοῦ ἐν παραφρονήσει, ἐπὶ δὲ τὸν οἶκον Ιουδα διανοίξω τοὺς ὀφθαλµούς µου καὶ πάντας τοὺς ἵππους τῶν λαῶν πατάξω ἐν ἀποτυφλώσει. (5) καὶ ἐροῦσιν οἱ χιλίαρχοι Ιουδα ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν Εὑρήσοµεν ἑαυτοῖς τοὺς κατοικοῦντας Ιερουσαληµ ἐν κυρίῳ παντοκράτορι θεῷ αὐτῶν. (6) ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ θήσοµαι τοὺς χιλιάρχους Ιουδα ὡς δαλὸν πυρὸς ἐν ξύλοις καὶ ὡς λαµπάδα πυρὸς ἐν καλάµῃ, καὶ καταφάγονται ἐκ δεξιῶν καὶ ἐξ εὐωνύµων πάντας τοὺς λαοὺς κυκλόθεν, καὶ κατοικήσει Ιερουσαληµ ἔτι καθ’ ἑαυτήν. (7) καὶ σώσει κύριος τὰ σκηνώµατα Ιουδα καθὼς ἀπ’ ἀρχῆς, ὅπως µὴ µεγαλύνηται καύχηµα οἴκου Δαυιδ καὶ ἔπαρσις τῶν κατοικούντων Ιερουσαληµ ἐπὶ τὸν Ιουδαν. (8) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ὑπερασπιεῖ κύριος ὑπὲρ τῶν κατοικούντων Ιερουσαληµ, καὶ ἔσται ὁ ἀσθενῶν ἐν αὐτοῖς ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ ὡς οἶκος Δαυιδ, ὁ δὲ οἶκος Δαυιδ ὡς οἶκος θεοῦ, ὡς ἄγγελος κυρίου ἐνώπιον αὐτῶν. (9) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ζητήσω τοῦ ἐξᾶραι πάντα τὰ ἔθνη τὰ ἐπερχόµενα ἐπὶ Ιερουσαληµ. (10) καὶ ἐκχεῶ ἐπὶ τὸν οἶκον Δαυιδ καὶ ἐπὶ τοὺς κατοικοῦντας Ιερουσαληµ πνεῦµα χάριτος καὶ οἰκτιρµοῦ, καὶ ἐπιβλέψονται πρός µε ἀνθ’ ὧν κατωρχήσαντο καὶ κόψονται ἐπ’ αὐτὸν κοπετὸν ὡς ἐπ’ ἀγαπητὸν καὶ ὀδυνηθήσονται ὀδύνην ὡς ἐπὶ πρωτοτόκῳ. (11) ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ µεγαλυνθήσεται ὁ κοπετὸς ἐν Ιερουσαληµ ὡς κοπετὸς ῥοῶνος ἐν πεδίῳ ἐκκοπτοµένου, (12) καὶ κόψεται ἡ γῆ κατὰ φυλὰς φυλάς, φυλὴ καθ’ ἑαυτὴν καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καθ’ ἑαυτάς, φυλὴ οἴκου Δαυιδ καθ’ ἑαυτὴν καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καθ’ ἑαυτάς, φυλὴ οἴκου Ναθαν καθ’ ἑαυτὴν καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καθ’ ἑαυτάς, (13) φυλὴ οἴκου Λευι καθ’ ἑαυτὴν καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καθ’ ἑαυτάς, φυλὴ τοῦ Συµεων καθ’ ἑαυτὴν καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καθ’ ἑαυτάς, (14) πᾶσαι αἱ φυλαὶ αἱ ὑπολελειµµέναι φυλὴ καθ’ ἑαυτὴν καὶ αἱ γυναῖκες αὐτῶν καθ’ ἑαυτάς.

13

(1) Ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἔσται πᾶς τόπος διανοιγόµενος ἐν τῷ οἴκῳ Δαυιδ. (2) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ, λέγει κύριος, ἐξολεθρεύσω τὰ ὀνόµατα τῶν εἰδώλων ἀπὸ τῆς γῆς, καὶ οὐκέτι ἔσται αὐτῶν µνεία· καὶ τοὺς ψευδοπροφήτας καὶ τὸ πνεῦµα τὸ ἀκάθαρτον ἐξαρῶ ἀπὸ τῆς γῆς. (3) καὶ ἔσται ἐὰν προφητεύσῃ ἄνθρωπος ἔτι, καὶ ἐρεῖ πρὸς αὐτὸν ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἡ µήτηρ αὐτοῦ οἱ γεννήσαντες αὐτόν Οὐ ζήσῃ, ὅτι ψευδῆ ἐλάλησας ἐπ’ ὀνόµατι κυρίου· καὶ συµποδιοῦσιν αὐτὸν ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἡ µήτηρ αὐτοῦ οἱ γεννήσαντες αὐτὸν ἐν τῷ προφητεύειν αὐτόν. (4) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ καταισχυνθήσονται οἱ προφῆται, ἕκαστος ἐκ τῆς ὁράσεως αὐτοῦ ἐν τῷ προφητεύειν αὐτόν, καὶ ἐνδύσονται δέρριν τριχίνην ἀνθ’ ὧν ἐψεύσαντο. (5) καὶ ἐρεῖ Οὔκ εἰµι προφήτης ἐγώ, διότι ἄνθρωπος ἐργαζόµενος τὴν γῆν ἐγώ εἰµι, ὅτι ἄνθρωπος ἐγέννησέν µε ἐκ νεότητός µου. (6) καὶ ἐρῶ πρὸς αὐτόν Τί αἱ πληγαὶ αὗται ἀνὰ µέσον τῶν χειρῶν σου; καὶ ἐρεῖ Ἃς ἐπλήγην ἐν τῷ οἴκῳ τῷ ἀγαπητῷ µου. (7) Ῥοµφαία, ἐξεγέρθητι ἐπὶ τοὺς ποιµένας µου καὶ ἐπ’ ἄνδρα πολίτην µου, λέγει κύριος παντοκράτωρ· πατάξατε τοὺς ποιµένας καὶ ἐκσπάσατε τὰ πρόβατα, καὶ ἐπάξω τὴν χεῖρά µου ἐπὶ τοὺς ποιµένας. (8) καὶ ἔσται ἐν πάσῃ τῇ γῇ, λέγει κύριος, τὰ δύο µέρη ἐξολεθρευθήσεται καὶ ἐκλείψει, τὸ δὲ τρίτον ὑπολειφθήσεται ἐν αὐτῇ· (9) καὶ διάξω τὸ τρίτον διὰ πυρὸς καὶ πυρώσω αὐτούς, ὡς πυροῦται τὸ ἀργύριον, καὶ δοκιµῶ αὐτούς, ὡς δοκιµάζεται τὸ χρυσίον· αὐτὸς ἐπικαλέσεται τὸ ὄνοµά µου, κἀγὼ ἐπακούσοµαι αὐτῷ καὶ ἐρῶ Λαός µου οὗτός ἐστιν, καὶ αὐτὸς ἐρεῖ Κύριος ὁ θεός µου.

14

(1) Ἰδοὺ ἡµέραι ἔρχονται τοῦ κυρίου, καὶ διαµερισθήσεται τὰ σκῦλά σου ἐν σοί. (2) καὶ ἐπισυνάξω πάντα τὰ ἔθνη ἐπὶ Ιερουσαληµ εἰς πόλεµον, καὶ ἁλώσεται ἡ πόλις, καὶ διαρπαγήσονται αἱ οἰκίαι, καὶ αἱ γυναῖκες µολυνθήσονται, καὶ ἐξελεύσεται τὸ ἥµισυ τῆς πόλεως ἐν αἰχµαλωσίᾳ, οἱ δὲ κατάλοιποι τοῦ λαοῦ µου οὐ µὴ ἐξολεθρευθῶσιν ἐκ τῆς πόλεως. (3) καὶ ἐξελεύσεται κύριος καὶ παρατάξεται ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἐκείνοις καθὼς ἡµέρα παρατάξεως αὐτοῦ ἐν ἡµέρᾳ πολέµου. (4) καὶ στήσονται οἱ πόδες αὐτοῦ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐπὶ τὸ ὄρος τῶν ἐλαιῶν τὸ κατέναντι Ιερουσαληµ ἐξ ἀνατολῶν· καὶ σχισθήσεται τὸ ὄρος τῶν ἐλαιῶν, τὸ ἥµισυ αὐτοῦ πρὸς ἀνατολὰς καὶ τὸ ἥµισυ αὐτοῦ πρὸς θάλασσαν, χάος µέγα σφόδρα· καὶ κλινεῖ τὸ ἥµισυ τοῦ ὄρους πρὸς βορρᾶν καὶ τὸ ἥµισυ αὐτοῦ πρὸς νότον. (5) καὶ ἐµφραχθήσεται φάραγξ ὀρέων µου, καὶ ἐγκολληθήσεται φάραγξ ὀρέων ἕως Ιασολ καὶ ἐµφραχθήσεται καθὼς ἐνεφράγη ἐν ταῖς ἡµέραις τοῦ σεισµοῦ ἐν ἡµέραις Οζιου βασιλέως Ιουδα· καὶ ἥξει κύριος ὁ θεός µου καὶ πάντες οἱ ἅγιοι µετ’ αὐτοῦ. (6) ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡµέρᾳ οὐκ ἔσται φῶς καὶ ψῦχος καὶ πάγος· (7) ἔσται µίαν ἡµέραν, καὶ ἡ ἡµέρα ἐκείνη γνωστὴ τῷ κυρίῳ, καὶ οὐχ ἡµέρα καὶ οὐ νύξ, καὶ πρὸς ἑσπέραν ἔσται φῶς. (8) καὶ ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἐξελεύσεται ὕδωρ ζῶν ἐξ Ιερουσαληµ, τὸ ἥµισυ αὐτοῦ εἰς τὴν θάλασσαν τὴν πρώτην καὶ τὸ ἥµισυ αὐτοῦ εἰς τὴν θάλασσαν τὴν ἐσχάτην, καὶ ἐν θέρει καὶ ἐν ἔαρι ἔσται οὕτως. (9) καὶ ἔσται κύριος εἰς βασιλέα ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν· ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἔσται κύριος εἷς καὶ τὸ ὄνοµα αὐτοῦ ἕν. (10) κυκλῶν πᾶσαν τὴν γῆν καὶ τὴν ἔρηµον ἀπὸ Γαβε ἕως Ρεµµων κατὰ νότον Ιερουσαληµ· Ραµα δὲ ἐπὶ τόπου µενεῖ ἀπὸ τῆς πύλης Βενιαµιν ἕως τοῦ τόπου τῆς πύλης τῆς πρώτης, ἕως τῆς πύλης τῶν γωνιῶν καὶ ἕως τοῦ πύργου Ανανεηλ, ἕως τῶν ὑποληνίων τοῦ βασιλέως. (11) κατοικήσουσιν ἐν αὐτῇ, καὶ οὐκ ἔσται ἀνάθεµα ἔτι, καὶ κατοικήσει Ιερουσαληµ πεποιθότως. (12) Καὶ αὕτη ἔσται ἡ πτῶσις, ἣν κόψει κύριος πάντας τοὺς λαούς, ὅσοι ἐπεστράτευσαν ἐπὶ Ιερουσαληµ· τακήσονται αἱ σάρκες αὐτῶν ἑστηκότων αὐτῶν ἐπὶ τοὺς πόδας αὐτῶν, καὶ οἱ ὀφθαλµοὶ αὐτῶν ῥυήσονται ἐκ τῶν ὀπῶν αὐτῶν, καὶ ἡ γλῶσσα αὐτῶν τακήσεται ἐν τῷ στόµατι αὐτῶν. (13) καὶ ἔσται ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἔκστασις κυρίου ἐπ’ αὐτοὺς µεγάλη, καὶ ἐπιλήµψονται ἕκαστος τῆς χειρὸς τοῦ πλησίον αὐτοῦ, καὶ συµπλακήσεται ἡ χεὶρ αὐτοῦ πρὸς χεῖρα τοῦ πλησίον αὐτοῦ. (14) καὶ ὁ Ιουδας παρατάξεται ἐν Ιερουσαληµ καὶ συνάξει τὴν ἰσχὺν πάντων τῶν λαῶν κυκλόθεν, χρυσίον καὶ ἀργύριον καὶ ἱµατισµὸν εἰς πλῆθος σφόδρα. (15) καὶ αὕτη ἔσται ἡ πτῶσις τῶν ἵππων καὶ τῶν ἡµιόνων καὶ τῶν καµήλων καὶ τῶν ὄνων καὶ πάντων τῶν κτηνῶν τῶν ὄντων ἐν ταῖς παρεµβολαῖς ἐκείναις κατὰ τὴν πτῶσιν ταύτην. (16) καὶ ἔσται ὅσοι ἐὰν καταλειφθῶσιν ἐκ πάντων τῶν ἐθνῶν τῶν ἐλθόντων ἐπὶ Ιερουσαληµ, καὶ ἀναβήσονται κατ’ ἐνιαυτὸν τοῦ προσκυνῆσαι τῷ βασιλεῖ κυρίῳ παντοκράτορι καὶ τοῦ ἑορτάζειν τὴν ἑορτὴν τῆς σκηνοπηγίας. (17) καὶ ἔσται ὅσοι ἐὰν µὴ ἀναβῶσιν ἐκ πασῶν τῶν φυλῶν τῆς γῆς εἰς Ιερουσαληµ τοῦ προσκυνῆσαι τῷ βασιλεῖ κυρίῳ παντοκράτορι, καὶ οὗτοι ἐκείνοις προστεθήσονται. (18) ἐὰν δὲ φυλὴ Αἰγύπτου µὴ ἀναβῇ µηδὲ ἔλθῃ ἐκεῖ, καὶ ἐπὶ τούτοις ἔσται ἡ πτῶσις, ἣν πατάξει κύριος πάντα τὰ ἔθνη, ὅσα ἐὰν µὴ ἀναβῇ τοῦ ἑορτάσαι τὴν ἑορτὴν τῆς σκηνοπηγίας. (19) αὕτη ἔσται ἡ ἁµαρτία Αἰγύπτου καὶ ἡ ἁµαρτία πάντων τῶν ἐθνῶν, ὅσα ἂν µὴ ἀναβῇ τοῦ ἑορτάσαι τὴν ἑορτὴν τῆς σκηνοπηγίας. (20) ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ ἔσται τὸ ἐπὶ τὸν χαλινὸν τοῦ ἵππου ἅγιον τῷ κυρίῳ παντοκράτορι, καὶ ἔσονται οἱ λέβητες οἱ ἐν τῷ οἴκῳ κυρίου ὡς φιάλαι πρὸ προσώπου τοῦ θυσιαστηρίου, (21) καὶ ἔσται πᾶς λέβης ἐν Ιερουσαληµ καὶ ἐν τῷ Ιουδα ἅγιον τῷ κυρίῳ παντοκράτορι· καὶ ἥξουσιν πάντες οἱ θυσιάζοντες καὶ λήµψονται ἐξ αὐτῶν καὶ ἑψήσουσιν ἐν αὐτοῖς. καὶ οὐκ ἔσται Χαναναῖος οὐκέτι ἐν τῷ οἴκῳ κυρίου παντοκράτορος ἐν τῇ ἡµέρᾳ ἐκείνῃ.

Malachi

1 2 3 4

1

(1) Λῆµµα λόγου κυρίου ἐπὶ τὸν Ισραηλ ἐν χειρὶ ἀγγέλου αὐτοῦ· θέσθε δὴ ἐπὶ τὰς καρδίας ὑµῶν. (2) Ἠγάπησα ὑµᾶς, λέγει κύριος. καὶ εἴπατε Ἐν τίνι ἠγάπησας ἡµᾶς; οὐκ ἀδελφὸς ἦν Ησαυ τοῦ Ιακωβ; λέγει κύριος· καὶ ἠγάπησα τὸν Ιακωβ, (3) τὸν δὲ Ησαυ ἐµίσησα καὶ ἔταξα τὰ ὅρια αὐτοῦ εἰς ἀφανισµὸν καὶ τὴν κληρονοµίαν αὐτοῦ εἰς δόµατα ἐρήµου. (4) διότι ἐρεῖ ἡ Ιδουµαία Κατέστραπται, καὶ ἐπιστρέψωµεν καὶ ἀνοικοδοµήσωµεν τὰς ἐρήµους· τάδε λέγει κύριος παντοκράτωρ Αὐτοὶ οἰκοδοµήσουσιν, καὶ ἐγὼ καταστρέψω· καὶ ἐπικληθήσεται αὐτοῖς ὅρια ἀνοµίας καὶ λαὸς ἐφ’ ὃν παρατέτακται κύριος ἕως αἰῶνος. (5) καὶ οἱ ὀφθαλµοὶ ὑµῶν ὄψονται, καὶ ὑµεῖς ἐρεῖτε Ἐµεγαλύνθη κύριος ὑπεράνω τῶν ὁρίων τοῦ Ισραηλ. (6) Υἱὸς δοξάζει πατέρα καὶ δοῦλος τὸν κύριον αὐτοῦ. καὶ εἰ πατήρ εἰµι ἐγώ, ποῦ ἐστιν ἡ δόξα µου; καὶ εἰ κύριός εἰµι ἐγώ, ποῦ ἐστιν ὁ φόβος µου; λέγει κύριος παντοκράτωρ. ὑµεῖς οἱ ἱερεῖς οἱ φαυλίζοντες τὸ ὄνοµά µου· καὶ εἴπατε Ἐν τίνι ἐφαυλίσαµεν τὸ ὄνοµά σου; (7) προσάγοντες πρὸς τὸ θυσιαστήριόν µου ἄρτους ἠλισγηµένους. καὶ εἴπατε Ἐν τίνι ἠλισγήσαµεν αὐτούς; ἐν τῷ λέγειν ὑµᾶς Τράπεζα κυρίου ἐξουδενωµένη ἐστὶν καὶ τὰ ἐπιτιθέµενα βρώµατα ἐξουδενωµένα. (8) διότι ἐὰν προσαγάγητε τυφλὸν εἰς θυσίαν, οὐ κακόν; καὶ ἐὰν προσαγάγητε χωλὸν ἢ ἄρρωστον, οὐ κακόν; προσάγαγε δὴ αὐτὸ τῷ ἡγουµένῳ σου, εἰ προσδέξεται αὐτό, εἰ λήµψεται πρόσωπόν σου, λέγει κύριος παντοκράτωρ. (9) καὶ νῦν ἐξιλάσκεσθε τὸ πρόσωπον τοῦ θεοῦ ὑµῶν καὶ δεήθητε αὐτοῦ· ἐν χερσὶν ὑµῶν γέγονεν ταῦτα· εἰ λήµψοµαι ἐξ ὑµῶν πρόσωπα ὑµῶν; λέγει κύριος παντοκράτωρ. (10) διότι καὶ ἐν ὑµῖν συγκλεισθήσονται θύραι, καὶ οὐκ ἀνάψετε τὸ θυσιαστήριόν µου δωρεάν· οὐκ ἔστιν µου θέληµα ἐν ὑµῖν, λέγει κύριος παντοκράτωρ, καὶ θυσίαν οὐ προσδέξοµαι ἐκ τῶν χειρῶν ὑµῶν. (11) διότι ἀπ’ ἀνατολῶν ἡλίου ἕως δυσµῶν τὸ ὄνοµά µου δεδόξασται ἐν τοῖς ἔθνεσιν, καὶ ἐν παντὶ τόπῳ θυµίαµα προσάγεται τῷ ὀνόµατί µου καὶ θυσία καθαρά, διότι µέγα τὸ ὄνοµά µου ἐν τοῖς ἔθνεσιν, λέγει κύριος παντοκράτωρ. (12) ὑµεῖς δὲ βεβηλοῦτε αὐτὸ ἐν τῷ λέγειν ὑµᾶς Τράπεζα κυρίου ἠλισγηµένη ἐστίν, καὶ τὰ ἐπιτιθέµενα ἐξουδένωνται βρώµατα αὐτοῦ. (13) καὶ εἴπατε Ταῦτα ἐκ κακοπαθείας ἐστίν, καὶ ἐξεφύσησα αὐτὰ λέγει κύριος παντοκράτωρ· καὶ εἰσεφέρετε ἁρπάγµατα καὶ τὰ χωλὰ καὶ τὰ ἐνοχλούµενα· καὶ ἐὰν φέρητε τὴν θυσίαν, εἰ προσδέξοµαι αὐτὰ ἐκ τῶν χειρῶν ὑµῶν; λέγει κύριος παντοκράτωρ. (14) καὶ ἐπικατάρατος ὃς ἦν δυνατὸς καὶ ὑπῆρχεν ἐν τῷ ποιµνίῳ αὐτοῦ ἄρσεν καὶ εὐχὴ αὐτοῦ ἐπ’ αὐτῷ καὶ θύει διεφθαρµένον τῷ κυρίῳ· διότι βασιλεὺς µέγας ἐγώ εἰµι, λέγει κύριος παντοκράτωρ, καὶ τὸ ὄνοµά µου ἐπιφανὲς ἐν τοῖς ἔθνεσιν.

2

(1) Καὶ νῦν ἡ ἐντολὴ αὕτη πρὸς ὑµᾶς, οἱ ἱερεῖς· (2) ἐὰν µὴ ἀκούσητε, καὶ ἐὰν µὴ θῆσθε εἰς τὴν καρδίαν ὑµῶν τοῦ δοῦναι δόξαν τῷ ὀνόµατί µου, λέγει κύριος παντοκράτωρ, καὶ ἐξαποστελῶ ἐφ’ ὑµᾶς τὴν κατάραν καὶ ἐπικαταράσοµαι τὴν εὐλογίαν ὑµῶν καὶ καταράσοµαι αὐτήν· καὶ διασκεδάσω τὴν εὐλογίαν ὑµῶν, καὶ οὐκ ἔσται ἐν ὑµῖν, ὅτι ὑµεῖς οὐ τίθεσθε εἰς τὴν καρδίαν ὑµῶν. (3) ἰδοὺ ἐγὼ ἀφορίζω ὑµῖν τὸν ὦµον καὶ σκορπιῶ ἤνυστρον ἐπὶ τὰ πρόσωπα ὑµῶν, ἤνυστρον ἑορτῶν ὑµῶν, καὶ λήµψοµαι ὑµᾶς εἰς τὸ αὐτό· (4) καὶ ἐπιγνώσεσθε διότι ἐγὼ ἐξαπέσταλκα πρὸς ὑµᾶς τὴν ἐντολὴν ταύτην τοῦ εἶναι τὴν διαθήκην µου πρὸς τοὺς Λευίτας, λέγει κύριος παντοκράτωρ. (5) ἡ διαθήκη µου ἦν µετ’ αὐτοῦ τῆς ζωῆς καὶ τῆς εἰρήνης, καὶ ἔδωκα αὐτῷ ἐν φόβῳ φοβεῖσθαί µε καὶ ἀπὸ προσώπου ὀνόµατός µου στέλλεσθαι αὐτόν. (6) νόµος ἀληθείας ἦν ἐν τῷ στόµατι αὐτοῦ, καὶ ἀδικία οὐχ εὑρέθη ἐν χείλεσιν αὐτοῦ· ἐν εἰρήνῃ κατευθύνων ἐπορεύθη µετ’ ἐµοῦ καὶ πολλοὺς ἐπέστρεψεν ἀπὸ ἀδικίας. (7) ὅτι χείλη ἱερέως φυλάξεται γνῶσιν, καὶ νόµον ἐκζητήσουσιν ἐκ στόµατος αὐτοῦ, διότι ἄγγελος κυρίου παντοκράτορός ἐστιν. (8) ὑµεῖς δὲ ἐξεκλίνατε ἐκ τῆς ὁδοῦ καὶ πολλοὺς ἠσθενήσατε ἐν νόµῳ, διεφθείρατε τὴν διαθήκην τοῦ Λευι, λέγει κύριος παντοκράτωρ. (9) κἀγὼ δέδωκα ὑµᾶς ἐξουδενωµένους καὶ παρειµένους εἰς πάντα τὰ ἔθνη, ἀνθ’ ὧν ὑµεῖς οὐκ ἐφυλάξασθε τὰς ὁδούς µου, ἀλλὰ ἐλαµβάνετε πρόσωπα ἐν νόµῳ. (10) Οὐχὶ θεὸς εἷς ἔκτισεν ὑµᾶς; οὐχὶ πατὴρ εἷς πάντων ὑµῶν; τί ὅτι ἐγκατελίπετε ἕκαστος τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ τοῦ βεβηλῶσαι τὴν διαθήκην τῶν πατέρων ὑµῶν; (11) ἐγκατελείφθη Ιουδας, καὶ βδέλυγµα ἐγένετο ἐν τῷ Ισραηλ καὶ ἐν Ιερουσαληµ, διότι ἐβεβήλωσεν Ιουδας τὰ ἅγια κυρίου, ἐν οἷς ἠγάπησεν, καὶ ἐπετήδευσεν εἰς θεοὺς ἀλλοτρίους. (12) ἐξολεθρεύσει κύριος τὸν ἄνθρωπον τὸν ποιοῦντα ταῦτα, ἕως καὶ ταπεινωθῇ ἐκ σκηνωµάτων Ιακωβ καὶ ἐκ προσαγόντων θυσίαν τῷ κυρίῳ παντοκράτορι. (13) καὶ ταῦτα, ἃ ἐµίσουν, ἐποιεῖτε· ἐκαλύπτετε δάκρυσιν τὸ θυσιαστήριον κυρίου καὶ κλαυθµῷ καὶ στεναγµῷ ἐκ κόπων. ἔτι ἄξιον ἐπιβλέψαι εἰς θυσίαν ἢ λαβεῖν δεκτὸν ἐκ τῶν χειρῶν ὑµῶν; (14) καὶ εἴπατε Ἕνεκεν τίνος; ὅτι κύριος διεµαρτύρατο ἀνὰ µέσον σοῦ καὶ ἀνὰ µέσον γυναικὸς νεότητός σου, ἣν ἐγκατέλιπες, καὶ αὐτὴ κοινωνός σου καὶ γυνὴ διαθήκης σου. (15) καὶ οὐκ ἄMος ἐποίησεν, καὶ ὑπόλειµµα πνεύµατος αὐτοῦ. καὶ εἴπατε Τί ἄMο ἀλλ’ ἢ σπέρµα ζητεῖ ὁ θεός; καὶ φυλάξασθε ἐν τῷ πνεύµατι ὑµῶν, καὶ γυναῖκα νεότητός σου µὴ ἐγκαταλίπῃς· (16) ἀλλὰ ἐὰν µισήσας ἐξαποστείλῃς, λέγει κύριος ὁ θεὸς τοῦ Ισραηλ, καὶ καλύψει ἀσέβεια ἐπὶ τὰ ἐνθυµήµατά σου, λέγει κύριος παντοκράτωρ. καὶ φυλάξασθε ἐν τῷ πνεύµατι ὑµῶν καὶ οὐ µὴ ἐγκαταλίπητε. (17) Οἱ παροξύνοντες τὸν θεὸν ἐν τοῖς λόγοις ὑµῶν καὶ εἴπατε Ἐν τίνι παρωξύναµεν αὐτόν; ἐν τῷ λέγειν ὑµᾶς Πᾶς ποιῶν πονηρόν, καλὸν ἐνώπιον κυρίου, καὶ ἐν αὐτοῖς αὐτὸς εὐδόκησεν· καί Ποῦ ἐστιν ὁ θεὸς τῆς δικαιοσύνης;

3

(1) ἰδοὺ ἐγὼ ἐξαποστέλλω τὸν ἄγγελόν µου, καὶ ἐπιβλέψεται ὁδὸν πρὸ προσώπου µου, καὶ ἐξαίφνης ἥξει εἰς τὸν ναὸν ἑαυτοῦ κύριος, ὃν ὑµεῖς ζητεῖτε, καὶ ὁ ἄγγελος τῆς διαθήκης, ὃν ὑµεῖς θέλετε· ἰδοὺ ἔρχεται, λέγει κύριος παντοκράτωρ. (2) καὶ τίς ὑποµενεῖ ἡµέραν εἰσόδου αὐτοῦ; ἢ τίς ὑποστήσεται ἐν τῇ ὀπτασίᾳ αὐτοῦ; διότι αὐτὸς εἰσπορεύεται ὡς πῦρ χωνευτηρίου καὶ ὡς πόα πλυνόντων. (3) καὶ καθιεῖται χωνεύων καὶ καθαρίζων ὡς τὸ ἀργύριον καὶ ὡς τὸ χρυσίον· καὶ καθαρίσει τοὺς υἱοὺς Λευι καὶ χεεῖ αὐτοὺς ὡς τὸ χρυσίον καὶ ὡς τὸ ἀργύριον· καὶ ἔσονται τῷ κυρίῳ προσάγοντες θυσίαν ἐν δικαιοσύνῃ. (4) καὶ ἀρέσει τῷ κυρίῳ θυσία Ιουδα καὶ Ιερουσαληµ καθὼς αἱ ἡµέραι τοῦ αἰῶνος καὶ καθὼς τὰ ἔτη τὰ ἔµπροσθεν. (5) καὶ προσάξω πρὸς ὑµᾶς ἐν κρίσει καὶ ἔσοµαι µάρτυς ταχὺς ἐπὶ τὰς φαρµάκους καὶ ἐπὶ τὰς µοιχαλίδας καὶ ἐπὶ τοὺς ὀµνύοντας τῷ ὀνόµατί µου ἐπὶ ψεύδει καὶ ἐπὶ τοὺς ἀποστεροῦντας µισθὸν µισθωτοῦ καὶ τοὺς καταδυναστεύοντας χήραν καὶ τοὺς κονδυλίζοντας ὀρφανοὺς καὶ τοὺς ἐκκλίνοντας κρίσιν προσηλύτου καὶ τοὺς µὴ φοβουµένους µε, λέγει κύριος παντοκράτωρ. (6) Διότι ἐγὼ κύριος ὁ θεὸς ὑµῶν, καὶ οὐκ ἠλλοίωµαι· καὶ ὑµεῖς, υἱοὶ Ιακωβ, οὐκ ἀπέχεσθε (7) ἀπὸ τῶν ἀδικιῶν τῶν πατέρων ὑµῶν, ἐξεκλίνατε νόµιµά µου καὶ οὐκ ἐφυλάξασθε. ἐπιστρέψατε πρός µε, καὶ ἐπιστραφήσοµαι πρὸς ὑµᾶς, λέγει κύριος παντοκράτωρ. καὶ εἴπατε Ἐν τίνι ἐπιστρέψωµεν; (8) εἰ πτερνιεῖ ἄνθρωπος θεόν; διότι ὑµεῖς πτερνίζετέ µε. καὶ ἐρεῖτε Ἐν τίνι ἐπτερνίκαµέν σε; ὅτι τὰ ἐπιδέκατα καὶ αἱ ἀπαρχαὶ µεθ’ ὑµῶν εἰσιν· (9) καὶ ἀποβλέποντες ὑµεῖς ἀποβλέπετε, καὶ ἐµὲ ὑµεῖς πτερνίζετε· τὸ ἔθνος συνετελέσθη. (10) καὶ εἰσηνέγκατε πάντα τὰ ἐκφόρια εἰς τοὺς θησαυρούς, καὶ ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ἔσται ἡ διαρπαγὴ αὐτοῦ. ἐπισκέψασθε δὴ ἐν τούτῳ, λέγει κύριος παντοκράτωρ, ἐὰν µὴ ἀνοίξω ὑµῖν τοὺς καταρράκτας τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἐκχεῶ ὑµῖν τὴν εὐλογίαν µου ἕως τοῦ ἱκανωθῆναι· (11) καὶ διαστελῶ ὑµῖν εἰς βρῶσιν καὶ οὐ µὴ διαφθείρω ὑµῶν τὸν καρπὸν τῆς γῆς, καὶ οὐ µὴ ἀσθενήσῃ ὑµῶν ἡ ἄµπελος ἡ ἐν τῷ ἀγρῷ, λέγει κύριος παντοκράτωρ. (12) καὶ µακαριοῦσιν ὑµᾶς πάντα τὰ ἔθνη, διότι ἔσεσθε ὑµεῖς γῆ θελητή, λέγει κύριος παντοκράτωρ. (13) Ἐβαρύνατε ἐπ’ ἐµὲ τοὺς λόγους ὑµῶν, λέγει κύριος, καὶ εἴπατε Ἐν τίνι κατελαλήσαµεν κατὰ σοῦ; (14) εἴπατε Μάταιος ὁ δουλεύων θεῷ, καὶ τί πλέον ὅτι ἐφυλάξαµεν τὰ φυλάγµατα αὐτοῦ καὶ διότι ἐπορεύθηµεν ἱκέται πρὸ προσώπου κυρίου παντοκράτορος; (15) καὶ νῦν ἡµεῖς µακαρίζοµεν ἀλλοτρίους, καὶ ἀνοικοδοµοῦνται πάντες ποιοῦντες ἄνοµα καὶ ἀντέστησαν θεῷ καὶ ἐσώθησαν. (16) Ταῦτα κατελάλησαν οἱ φοβούµενοι τὸν κύριον, ἕκαστος πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ· καὶ προσέσχεν κύριος καὶ εἰσήκουσεν καὶ ἔγραψεν βιβλίον µνηµοσύνου ἐνώπιον αὐτοῦ τοῖς φοβουµένοις τὸν κύριον καὶ εὐλαβουµένοις τὸ ὄνοµα αὐτοῦ. (17) καὶ ἔσονταί µοι, λέγει κύριος παντοκράτωρ, εἰς ἡµέραν, ἣν ἐγὼ ποιῶ εἰς περιποίησιν, καὶ αἱρετιῶ αὐτοὺς ὃν τρόπον αἱρετίζει ἄνθρωπος τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν δουλεύοντα αὐτῷ. (18) καὶ ἐπιστραφήσεσθε καὶ ὄψεσθε ἀνὰ µέσον δικαίου καὶ ἀνὰ µέσον ἀνόµου καὶ ἀνὰ µέσον τοῦ δουλεύοντος θεῷ καὶ τοῦ µὴ δουλεύοντος.

4

(3:19) διότι ἰδοὺ ἡµέρα κυρίου ἔρχεται καιοµένη ὡς κλίβανος καὶ φλέξει αὐτούς, καὶ ἔσονται πάντες οἱ ἀλλογενεῖς καὶ πάντες οἱ ποιοῦντες ἄνοµα καλάµη, καὶ ἀνάψει αὐτοὺς ἡ ἡµέρα ἡ ἐρχοµένη, λέγει κύριος παντοκράτωρ, καὶ οὐ µὴ ὑπολειφθῇ ἐξ αὐτῶν ῥίζα οὐδὲ κλῆµα. (3:20) καὶ ἀνατελεῖ ὑµῖν τοῖς φοβουµένοις τὸ ὄνοµά µου ἥλιος δικαιοσύνης καὶ ἴασις ἐν ταῖς πτέρυξιν αὐτοῦ, καὶ ἐξελεύσεσθε καὶ σκιρτήσετε ὡς µοσχάρια ἐκ δεσµῶν ἀνειµένα. (3:21) καὶ καταπατήσετε ἀνόµους, διότι ἔσονται σποδὸς ὑποκάτω τῶν ποδῶν ὑµῶν ἐν τῇ ἡµέρᾳ, ᾗ ἐγὼ ποιῶ, λέγει κύριος παντοκράτωρ. (3:22) καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω ὑµῖν Ηλιαν τὸν Θεσβίτην πρὶν ἐλθεῖν ἡµέραν κυρίου τὴν µεγάλην καὶ ἐπιφανῆ, (3:23) ὃς ἀποκαταστήσει καρδίαν πατρὸς πρὸς υἱὸν καὶ καρδίαν ἀνθρώπου πρὸς τὸν πλησίον αὐτοῦ, µὴ ἔλθω καὶ πατάξω τὴν γῆν ἄρδην. (3:24) µνήσθητε νόµου Μωυσῆ τοῦ δούλου µου, καθότι ἐνετειλάµην αὐτῷ ἐν Χωρηβ πρὸς πάντα τὸν Ισραηλ προστάγµατα καὶ δικαιώµατα.

Gospel of St. Matthew

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28

1

(1) Βίβλος γενέσεως Ἰησοῦ χριστοῦ υἱοῦ Δαυὶδ υἱοῦ Ἀβραάμ. (2) Ἀβραὰμ ἐγέννησεν τὸν Ἰσαάκ, Ἰσαὰκ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰακώβ, Ἰακὼβ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰούδαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ, (3) Ἰούδας δὲ ἐγέννησεν τὸν Φαρὲς καὶ τὸν Ζάρα ἐκ τῆς Θαμάρ, Φαρὲς δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἑσρώμ, Ἑσρὼμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀράμ, (4) Ἀρὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀμιναδάβ, Ἀμιναδὰβ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ναασσών, Ναασσὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν Σαλμών, (5) Σαλμὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν Βόες ἐκ τῆς Ῥαχάβ, Βόες δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωβὴδ ἐκ τῆς Ῥούθ, Ἰωβὴδ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰεσσαί, (6) Ἰεσσαὶ δὲ ἐγέννησεν τὸν Δαυὶδ τὸν βασιλέα. (7) Σολομὼν δὲ ἐγέννησεν τὸν Ῥοβοάμ, Ῥοβοὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀβιά, Ἀβιὰ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀσάφ, (8) Ἀσὰφ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωσαφάτ, Ἰωσαφὰτ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωράμ, Ἰωρὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ὀζίαν, (9) Ὀζίας δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωαθάμ, Ἰωαθὰμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀχάζ, Ἀχὰζ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἑζεκίαν, (10) Ἑζεκίας δὲ ἐγέννησεν τὸν Μανασσῆ, Μανασσῆς δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀμώς, Ἀμὼς δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωσίαν, (11) Ἰωσίας δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰεχονίαν καὶ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ ἐπὶ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος. (12) Μετὰ δὲ τὴν μετοικεσίαν Βαβυλῶνος Ἰεχονίας ἐγέννησεν τὸν Σαλαθιήλ, Σαλαθιὴλ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ζοροβαβέλ, (13) Ζοροβαβὲλ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀβιούδ, Ἀβιοὺδ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἐλιακίμ, Ἐλιακὶμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀζώρ, (14) Ἀζὼρ δὲ ἐγέννησεν τὸν Σαδώκ, Σαδὼκ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἀχίμ, Ἀχὶμ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἐλιούδ, (15) Ἐλιοὺδ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἐλεάζαρ, Ἐλεάζαρ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ματθάν, Ματθὰν δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰακώβ, (16) Ἰακὼβ δὲ ἐγέννησεν τὸν Ἰωσὴφ τὸν ἄνδρα Μαρίας, ἐξ ἧς ἐγεννήθη Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος χριστός. (17) Πᾶσαι οὖν αἱ γενεαὶ ἀπὸ Ἀβραὰμ ἕως Δαυὶδ γενεαὶ δεκατέσσαρες, καὶ ἀπὸ Δαυὶδ ἕως τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος γενεαὶ δεκατέσσαρες, καὶ ἀπὸ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος ἕως τοῦ χριστοῦ γενεαὶ δεκατέσσαρες. (18) Τοῦ δὲ Ἰησοῦ χριστοῦ ἡ γένεσις οὕτως ἦν. μνηστευθείσης τῆς μητρὸς αὐτοῦ Μαρίας τῷ Ἰωσήφ, πρὶν ἢ συνελθεῖν αὐτοὺς εὑρέθη ἐν γαστρὶ ἔχουσα ἐκ πνεύματος ἁγίου. (19) Ἰωσὴφ δὲ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, δίκαιος ὢν καὶ μὴ θέλων αὐτὴν δειγματίσαι, ἐβουλήθη λάθρᾳ ἀπολῦσαι αὐτήν. (20) ταῦτα δὲ αὐτοῦ ἐνθυμηθέντος ἰδοὺ ἄγγελος κυρίου κατʼ ὄναρ ἐφάνη αὐτῷ λέγων· Ἰωσὴφ υἱὸς Δαυίδ, μὴ φοβηθῇς παραλαβεῖν Μαρίαν τὴν γυναῖκά σου, τὸ γὰρ ἐν αὐτῇ γεννηθὲν ἐκ πνεύματός ἐστιν ἁγίου· (21) τέξεται δὲ υἱὸν καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν, αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν. (22) τοῦτο δὲ ὅλον γέγονεν ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ κυρίου διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος· (23) Ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει καὶ τέξεται υἱόν, καὶ καλέσουσιν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ· ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον Μεθʼ ἡμῶν ὁ θεός. (24) ἐγερθεὶς δὲ ὁ Ἰωσὴφ ἀπὸ τοῦ ὕπνου ἐποίησεν ὡς προσέταξεν αὐτῷ ὁ ἄγγελος κυρίου καὶ παρέλαβεν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ· (25) καὶ οὐκ ἐγίνωσκεν αὐτὴν ἕως οὗ ἔτεκεν υἱόν· καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν.

2

(1) Τοῦ δὲ Ἰησοῦ γεννηθέντος ἐν Βηθλέεμ τῆς Ἰουδαίας ἐν ἡμέραις Ἡρῴδου τοῦ βασιλέως, ἰδοὺ μάγοι ἀπὸ ἀνατολῶν παρεγένοντο εἰς Ἱεροσόλυμα (2) λέγοντες· Ποῦ ἐστιν ὁ τεχθεὶς βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων; εἴδομεν γὰρ αὐτοῦ τὸν ἀστέρα ἐν τῇ ἀνατολῇ καὶ ἤλθομεν προσκυνῆσαι αὐτῷ. (3) ἀκούσας δὲ ὁ βασιλεὺς Ἡρῴδης ἐταράχθη καὶ πᾶσα Ἱεροσόλυμα μετʼ αὐτοῦ, (4) καὶ συναγαγὼν πάντας τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ γραμματεῖς τοῦ λαοῦ ἐπυνθάνετο παρʼ αὐτῶν ποῦ ὁ χριστὸς γεννᾶται. (5) οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ· Ἐν Βηθλέεμ τῆς Ἰουδαίας· οὕτως γὰρ γέγραπται διὰ τοῦ προφήτου· (6) Καὶ σύ, Βηθλέεμ γῆ Ἰούδα, οὐδαμῶς ἐλαχίστη εἶ ἐν τοῖς ἡγεμόσιν Ἰούδα· ἐκ σοῦ γὰρ ἐξελεύσεται ἡγούμενος, ὅστις ποιμανεῖ τὸν λαόν μου τὸν Ἰσραήλ. (7) Τότε Ἡρῴδης λάθρᾳ καλέσας τοὺς μάγους ἠκρίβωσεν παρʼ αὐτῶν τὸν χρόνον τοῦ φαινομένου ἀστέρος, (8) καὶ πέμψας αὐτοὺς εἰς Βηθλέεμ εἶπεν· Πορευθέντες ἐξετάσατε ἀκριβῶς περὶ τοῦ παιδίου· ἐπὰν δὲ εὕρητε, ἀπαγγείλατέ μοι, ὅπως κἀγὼ ἐλθὼν προσκυνήσω αὐτῷ. (9) οἱ δὲ ἀκούσαντες τοῦ βασιλέως ἐπορεύθησαν, καὶ ἰδοὺ ὁ ἀστὴρ ὃν εἶδον ἐν τῇ ἀνατολῇ προῆγεν αὐτούς, ἕως ἐλθὼν ἐστάθη ἐπάνω οὗ ἦν τὸ παιδίον. (10) ἰδόντες δὲ τὸν ἀστέρα ἐχάρησαν χαρὰν μεγάλην σφόδρα. (11) καὶ ἐλθόντες εἰς τὴν οἰκίαν εἶδον τὸ παιδίον μετὰ Μαρίας τῆς μητρὸς αὐτοῦ, καὶ πεσόντες προσεκύνησαν αὐτῷ, καὶ ἀνοίξαντες τοὺς θησαυροὺς αὐτῶν προσήνεγκαν αὐτῷ δῶρα, χρυσὸν καὶ λίβανον καὶ σμύρναν. (12) καὶ χρηματισθέντες κατʼ ὄναρ μὴ ἀνακάμψαι πρὸς Ἡρῴδην διʼ ἄλλης ὁδοῦ ἀνεχώρησαν εἰς τὴν χώραν αὐτῶν. (13) Ἀναχωρησάντων δὲ αὐτῶν ἰδοὺ ἄγγελος κυρίου φαίνεται κατʼ ὄναρ τῷ Ἰωσὴφ λέγων· Ἐγερθεὶς παράλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ φεῦγε εἰς Αἴγυπτον, καὶ ἴσθι ἐκεῖ ἕως ἂν εἴπω σοι· μέλλει γὰρ Ἡρῴδης ζητεῖν τὸ παιδίον τοῦ ἀπολέσαι αὐτό. (14) ὁ δὲ ἐγερθεὶς παρέλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ νυκτὸς καὶ ἀνεχώρησεν εἰς Αἴγυπτον, (15) καὶ ἦν ἐκεῖ ἕως τῆς τελευτῆς Ἡρῴδου· ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ κυρίου διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος· Ἐξ Αἰγύπτου ἐκάλεσα τὸν υἱόν μου. (16) Τότε Ἡρῴδης ἰδὼν ὅτι ἐνεπαίχθη ὑπὸ τῶν μάγων ἐθυμώθη λίαν, καὶ ἀποστείλας ἀνεῖλεν πάντας τοὺς παῖδας τοὺς ἐν Βηθλέεμ καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ὁρίοις αὐτῆς ἀπὸ διετοῦς καὶ κατωτέρω, κατὰ τὸν χρόνον ὃν ἠκρίβωσεν παρὰ τῶν μάγων. (17) τότε ἐπληρώθη τὸ ῥηθὲν διὰ Ἰερεμίου τοῦ προφήτου λέγοντος· (18) Φωνὴ ἐν Ῥαμὰ ἠκούσθη, κλαυθμὸς καὶ ὀδυρμὸς πολύς· Ῥαχὴλ κλαίουσα τὰ τέκνα αὐτῆς, καὶ οὐκ ἤθελεν παρακληθῆναι ὅτι οὐκ εἰσίν. (19) Τελευτήσαντος δὲ τοῦ Ἡρῴδου ἰδοὺ ἄγγελος κυρίου φαίνεται κατʼ ὄναρ τῷ Ἰωσὴφ ἐν Αἰγύπτῳ (20) λέγων· Ἐγερθεὶς παράλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ πορεύου εἰς γῆν Ἰσραήλ, τεθνήκασιν γὰρ οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχὴν τοῦ παιδίου. (21) ὁ δὲ ἐγερθεὶς παρέλαβε τὸ παιδίον καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ εἰσῆλθεν εἰς γῆν Ἰσραήλ. (22) ἀκούσας δὲ ὅτι Ἀρχέλαος βασιλεύει τῆς Ἰουδαίας ἀντὶ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Ἡρῴδου ἐφοβήθη ἐκεῖ ἀπελθεῖν· χρηματισθεὶς δὲ κατʼ ὄναρ ἀνεχώρησεν εἰς τὰ μέρη τῆς Γαλιλαίας, (23) καὶ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς πόλιν λεγομένην Ναζαρέτ, ὅπως πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ τῶν προφητῶν ὅτι Ναζωραῖος κληθήσεται.

3

(1) Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις παραγίνεται Ἰωάννης ὁ βαπτιστὴς κηρύσσων ἐν τῇ ἐρήμῳ τῆς Ἰουδαίας (2) καὶ λέγων· Μετανοεῖτε, ἤγγικεν γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. (3) οὗτος γάρ ἐστιν ὁ ῥηθεὶς διὰ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος· Φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ· Ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ. (4) αὐτὸς δὲ ὁ Ἰωάννης εἶχεν τὸ ἔνδυμα αὐτοῦ ἀπὸ τριχῶν καμήλου καὶ ζώνην δερματίνην περὶ τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ, ἡ δὲ τροφὴ ἦν αὐτοῦ ἀκρίδες καὶ μέλι ἄγριον. (5) τότε ἐξεπορεύετο πρὸς αὐτὸν Ἱεροσόλυμα καὶ πᾶσα ἡ Ἰουδαία καὶ πᾶσα ἡ περίχωρος τοῦ Ἰορδάνου, (6) καὶ ἐβαπτίζοντο ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ ὑπʼ αὐτοῦ ἐξομολογούμενοι τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν. (7) Ἰδὼν δὲ πολλοὺς τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων ἐρχομένους ἐπὶ τὸ βάπτισμα αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς· Γεννήματα ἐχιδνῶν, τίς ὑπέδειξεν ὑμῖν φυγεῖν ἀπὸ τῆς μελλούσης ὀργῆς; (8) ποιήσατε οὖν καρπὸν ἄξιον τῆς μετανοίας (9) καὶ μὴ δόξητε λέγειν ἐν ἑαυτοῖς· Πατέρα ἔχομεν τὸν Ἀβραάμ, λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι δύναται ὁ θεὸς ἐκ τῶν λίθων τούτων ἐγεῖραι τέκνα τῷ Ἀβραάμ. (10) ἤδη δὲ ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ῥίζαν τῶν δένδρων κεῖται· πᾶν οὖν δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκόπτεται καὶ εἰς πῦρ βάλλεται. (11) Ἐγὼ μὲν ὑμᾶς βαπτίζω ἐν ὕδατι εἰς μετάνοιαν· ὁ δὲ ὀπίσω μου ἐρχόμενος ἰσχυρότερός μού ἐστιν, οὗ οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς τὰ ὑποδήματα βαστάσαι· αὐτὸς ὑμᾶς βαπτίσει ἐν πνεύματι ἁγίῳ καὶ πυρί· (12) οὗ τὸ πτύον ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ, καὶ διακαθαριεῖ τὴν ἅλωνα αὐτοῦ καὶ συνάξει τὸν σῖτον αὐτοῦ εἰς τὴν ἀποθήκην, τὸ δὲ ἄχυρον κατακαύσει πυρὶ ἀσβέστῳ. (13) Τότε παραγίνεται ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας ἐπὶ τὸν Ἰορδάνην πρὸς τὸν Ἰωάννην τοῦ βαπτισθῆναι ὑπʼ αὐτοῦ. (14) ὁ δὲ Ἰωάννης διεκώλυεν αὐτὸν λέγων· Ἐγὼ χρείαν ἔχω ὑπὸ σοῦ βαπτισθῆναι, καὶ σὺ ἔρχῃ πρός με; (15) ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν πρὸς αὐτόν· Ἄφες ἄρτι, οὕτως γὰρ πρέπον ἐστὶν ἡμῖν πληρῶσαι πᾶσαν δικαιοσύνην. τότε ἀφίησιν αὐτόν. (16) βαπτισθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εὐθὺς ἀνέβη ἀπὸ τοῦ ὕδατος· καὶ ἰδοὺ ἠνεῴχθησαν οἱ οὐρανοί, καὶ εἶδεν πνεῦμα θεοῦ καταβαῖνον ὡσεὶ περιστερὰν ἐρχόμενον ἐπʼ αὐτόν· (17) καὶ ἰδοὺ φωνὴ ἐκ τῶν οὐρανῶν λέγουσα· Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα.

4

(1) Τότε ὁ Ἰησοῦς ἀνήχθη εἰς τὴν ἔρημον ὑπὸ τοῦ πνεύματος, πειρασθῆναι ὑπὸ τοῦ διαβόλου. (2) καὶ νηστεύσας ἡμέρας τεσσεράκοντα καὶ νύκτας τεσσεράκοντα ὕστερον ἐπείνασεν. (3) καὶ προσελθὼν ὁ πειράζων εἶπεν αὐτῷ· Εἰ υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ, εἰπὲ ἵνα οἱ λίθοι οὗτοι ἄρτοι γένωνται. (4) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Γέγραπται· Οὐκ ἐπʼ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ὁ ἄνθρωπος, ἀλλʼ ἐπὶ παντὶ ῥήματι ἐκπορευομένῳ διὰ στόματος θεοῦ. (5) Τότε παραλαμβάνει αὐτὸν ὁ διάβολος εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν, καὶ ἔστησεν αὐτὸν ἐπὶ τὸ πτερύγιον τοῦ ἱεροῦ, (6) καὶ λέγει αὐτῷ· Εἰ υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ, βάλε σεαυτὸν κάτω· γέγραπται γὰρ ὅτι Τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ ἐντελεῖται περὶ σοῦ καὶ ἐπὶ χειρῶν ἀροῦσίν σε, μήποτε προσκόψῃς πρὸς λίθον τὸν πόδα σου. (7) ἔφη αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Πάλιν γέγραπται· Οὐκ ἐκπειράσεις κύριον τὸν θεόν σου. (8) Πάλιν παραλαμβάνει αὐτὸν ὁ διάβολος εἰς ὄρος ὑψηλὸν λίαν, καὶ δείκνυσιν αὐτῷ πάσας τὰς βασιλείας τοῦ κόσμου καὶ τὴν δόξαν αὐτῶν (9) καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ταῦτά σοι πάντα δώσω, ἐὰν πεσὼν προσκυνήσῃς μοι. (10) τότε λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ὕπαγε, Σατανᾶ· γέγραπται γάρ· Κύριον τὸν θεόν σου προσκυνήσεις καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις. (11) τότε ἀφίησιν αὐτὸν ὁ διάβολος, καὶ ἰδοὺ ἄγγελοι προσῆλθον καὶ διηκόνουν αὐτῷ. (12) Ἀκούσας δὲ ὅτι Ἰωάννης παρεδόθη ἀνεχώρησεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν. (13) καὶ καταλιπὼν τὴν Ναζαρὰ ἐλθὼν κατῴκησεν εἰς Καφαρναοὺμ τὴν παραθαλασσίαν ἐν ὁρίοις Ζαβουλὼν καὶ Νεφθαλίμ· (14) ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος· (15) Γῆ Ζαβουλὼν καὶ γῆ Νεφθαλίμ, ὁδὸν θαλάσσης, πέραν τοῦ Ἰορδάνου, Γαλιλαία τῶν ἐθνῶν, (16) ὁ λαὸς ὁ καθήμενος ἐν σκοτίᾳ φῶς εἶδεν μέγα, καὶ τοῖς καθημένοις ἐν χώρᾳ καὶ σκιᾷ θανάτου φῶς ἀνέτειλεν αὐτοῖς. (17) Ἀπὸ τότε ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς κηρύσσειν καὶ λέγειν· Μετανοεῖτε, ἤγγικεν γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. (18) Περιπατῶν δὲ παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας εἶδεν δύο ἀδελφούς, Σίμωνα τὸν λεγόμενον Πέτρον καὶ Ἀνδρέαν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, βάλλοντας ἀμφίβληστρον εἰς τὴν θάλασσαν, ἦσαν γὰρ ἁλιεῖς· (19) καὶ λέγει αὐτοῖς· Δεῦτε ὀπίσω μου, καὶ ποιήσω ὑμᾶς ἁλιεῖς ἀνθρώπων. (20) οἱ δὲ εὐθέως ἀφέντες τὰ δίκτυα ἠκολούθησαν αὐτῷ. (21) Καὶ προβὰς ἐκεῖθεν εἶδεν ἄλλους δύο ἀδελφούς, Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ζεβεδαίου καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, ἐν τῷ πλοίῳ μετὰ Ζεβεδαίου τοῦ πατρὸς αὐτῶν καταρτίζοντας τὰ δίκτυα αὐτῶν, καὶ ἐκάλεσεν αὐτούς. (22) οἱ δὲ εὐθέως ἀφέντες τὸ πλοῖον καὶ τὸν πατέρα αὐτῶν ἠκολούθησαν αὐτῷ. (23) Καὶ περιῆγεν ἐν ὅλῃ τῇ Γαλιλαίᾳ, διδάσκων ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν καὶ κηρύσσων τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας καὶ θεραπεύων πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν ἐν τῷ λαῷ. (24) καὶ ἀπῆλθεν ἡ ἀκοὴ αὐτοῦ εἰς ὅλην τὴν Συρίαν· καὶ προσήνεγκαν αὐτῷ πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας ποικίλαις νόσοις καὶ βασάνοις συνεχομένους, δαιμονιζομένους καὶ σεληνιαζομένους καὶ παραλυτικούς, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτούς. (25) καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ ὄχλοι πολλοὶ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας καὶ Δεκαπόλεως καὶ Ἱεροσολύμων καὶ Ἰουδαίας καὶ πέραν τοῦ Ἰορδάνου.

5

(1) Ἰδὼν δὲ τοὺς ὄχλους ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος· καὶ καθίσαντος αὐτοῦ προσῆλθαν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ· (2) καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ ἐδίδασκεν αὐτοὺς λέγων· (3) Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. (4) μακάριοι οἱ πενθοῦντες, ὅτι αὐτοὶ παρακληθήσονται. (5) μακάριοι οἱ πραεῖς, ὅτι αὐτοὶ κληρονομήσουσι τὴν γῆν. (6) μακάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην, ὅτι αὐτοὶ χορτασθήσονται. (7) μακάριοι οἱ ἐλεήμονες, ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται. (8) μακάριοι οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, ὅτι αὐτοὶ τὸν θεὸν ὄψονται. (9) μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί, ὅτι αὐτοὶ υἱοὶ θεοῦ κληθήσονται. (10) μακάριοι οἱ δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. (11) μακάριοί ἐστε ὅταν ὀνειδίσωσιν ὑμᾶς καὶ διώξωσιν καὶ εἴπωσιν πᾶν πονηρὸν καθʼ ὑμῶν ψευδόμενοι ἕνεκεν ἐμοῦ. (12) χαίρετε καὶ ἀγαλλιᾶσθε, ὅτι ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς· οὕτως γὰρ ἐδίωξαν τοὺς προφήτας τοὺς πρὸ ὑμῶν. (13) Ὑμεῖς ἐστε τὸ ἅλας τῆς γῆς· ἐὰν δὲ τὸ ἅλας μωρανθῇ, ἐν τίνι ἁλισθήσεται; εἰς οὐδὲν ἰσχύει ἔτι εἰ μὴ βληθὲν ἔξω καταπατεῖσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων. (14) Ὑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου. οὐ δύναται πόλις κρυβῆναι ἐπάνω ὄρους κειμένη· (15) οὐδὲ καίουσιν λύχνον καὶ τιθέασιν αὐτὸν ὑπὸ τὸν μόδιον ἀλλʼ ἐπὶ τὴν λυχνίαν, καὶ λάμπει πᾶσιν τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ. (16) οὕτως λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὅπως ἴδωσιν ὑμῶν τὰ καλὰ ἔργα καὶ δοξάσωσιν τὸν πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς. (17) Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας· οὐκ ἦλθον καταλῦσαι ἀλλὰ πληρῶσαι· (18) ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, ἕως ἂν παρέλθῃ ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ, ἰῶτα ἓν ἢ μία κεραία οὐ μὴ παρέλθῃ ἀπὸ τοῦ νόμου, ἕως ἂν πάντα γένηται. (19) ὃς ἐὰν οὖν λύσῃ μίαν τῶν ἐντολῶν τούτων τῶν ἐλαχίστων καὶ διδάξῃ οὕτως τοὺς ἀνθρώπους, ἐλάχιστος κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· ὃς δʼ ἂν ποιήσῃ καὶ διδάξῃ, οὗτος μέγας κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν. (20) λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ὑμῶν ἡ δικαιοσύνη πλεῖον τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. (21) Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις· Οὐ φονεύσεις· ὃς δʼ ἂν φονεύσῃ, ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει. (22) ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ ὀργιζόμενος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἔνοχος ἔσται τῇ κρίσει· ὃς δʼ ἂν εἴπῃ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ· Ῥακά, ἔνοχος ἔσται τῷ συνεδρίῳ· ὃς δʼ ἂν εἴπῃ· Μωρέ, ἔνοχος ἔσται εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός. (23) ἐὰν οὖν προσφέρῃς τὸ δῶρόν σου ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον κἀκεῖ μνησθῇς ὅτι ὁ ἀδελφός σου ἔχει τι κατὰ σοῦ, (24) ἄφες ἐκεῖ τὸ δῶρόν σου ἔμπροσθεν τοῦ θυσιαστηρίου καὶ ὕπαγε πρῶτον διαλλάγηθι τῷ ἀδελφῷ σου, καὶ τότε ἐλθὼν πρόσφερε τὸ δῶρόν σου. (25) ἴσθι εὐνοῶν τῷ ἀντιδίκῳ σου ταχὺ ἕως ὅτου εἶ μετʼ αὐτοῦ ἐν τῇ ὁδῷ, μήποτέ σε παραδῷ ὁ ἀντίδικος τῷ κριτῇ, καὶ ὁ κριτὴς τῷ ὑπηρέτῃ, καὶ εἰς φυλακὴν βληθήσῃ· (26) ἀμὴν λέγω σοι, οὐ μὴ ἐξέλθῃς ἐκεῖθεν ἕως ἂν ἀποδῷς τὸν ἔσχατον κοδράντην. (27) Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη· Οὐ μοιχεύσεις. (28) ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ βλέπων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι αὐτὴν ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. (29) εἰ δὲ ὁ ὀφθαλμός σου ὁ δεξιὸς σκανδαλίζει σε, ἔξελε αὐτὸν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ, συμφέρει γάρ σοι ἵνα ἀπόληται ἓν τῶν μελῶν σου καὶ μὴ ὅλον τὸ σῶμά σου βληθῇ εἰς γέενναν. (30) καὶ εἰ ἡ δεξιά σου χεὶρ σκανδαλίζει σε, ἔκκοψον αὐτὴν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ, συμφέρει γάρ σοι ἵνα ἀπόληται ἓν τῶν μελῶν σου καὶ μὴ ὅλον τὸ σῶμά σου εἰς γέενναν ἀπέλθῃ. (31) Ἐρρέθη δέ· Ὃς ἂν ἀπολύσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, δότω αὐτῇ ἀποστάσιον. (32) ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ ἀπολύων τὴν γυναῖκα αὐτοῦ παρεκτὸς λόγου πορνείας ποιεῖ αὐτὴν μοιχευθῆναι, καὶ ὃς ἐὰν ἀπολελυμένην γαμήσῃ μοιχᾶται. (33) Πάλιν ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις· Οὐκ ἐπιορκήσεις, ἀποδώσεις δὲ τῷ κυρίῳ τοὺς ὅρκους σου. (34) ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ὀμόσαι ὅλως· μήτε ἐν τῷ οὐρανῷ, ὅτι θρόνος ἐστὶν τοῦ θεοῦ· (35) μήτε ἐν τῇ γῇ, ὅτι ὑποπόδιόν ἐστιν τῶν ποδῶν αὐτοῦ· μήτε εἰς Ἱεροσόλυμα, ὅτι πόλις ἐστὶν τοῦ μεγάλου βασιλέως· (36) μήτε ἐν τῇ κεφαλῇ σου ὀμόσῃς, ὅτι οὐ δύνασαι μίαν τρίχα λευκὴν ποιῆσαι ἢ μέλαιναν. (37) ἔστω δὲ ὁ λόγος ὑμῶν ναὶ ναί, οὒ οὔ· τὸ δὲ περισσὸν τούτων ἐκ τοῦ πονηροῦ ἐστιν. (38) Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη· Ὀφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ καὶ ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος. (39) ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν μὴ ἀντιστῆναι τῷ πονηρῷ· ἀλλʼ ὅστις σε ῥαπίζει εἰς τὴν δεξιὰν σιαγόνα, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην· (40) καὶ τῷ θέλοντί σοι κριθῆναι καὶ τὸν χιτῶνά σου λαβεῖν, ἄφες αὐτῷ καὶ τὸ ἱμάτιον· (41) καὶ ὅστις σε ἀγγαρεύσει μίλιον ἕν, ὕπαγε μετʼ αὐτοῦ δύο. (42) τῷ αἰτοῦντί σε δός, καὶ τὸν θέλοντα ἀπὸ σοῦ δανίσασθαι μὴ ἀποστραφῇς. (43) Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη· Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου καὶ μισήσεις τὸν ἐχθρόν σου. (44) ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν καὶ προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν διωκόντων ὑμᾶς· (45) ὅπως γένησθε υἱοὶ τοῦ πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν οὐρανοῖς, ὅτι τὸν ἥλιον αὐτοῦ ἀνατέλλει ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθοὺς καὶ βρέχει ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους. (46) ἐὰν γὰρ ἀγαπήσητε τοὺς ἀγαπῶντας ὑμᾶς, τίνα μισθὸν ἔχετε; οὐχὶ καὶ οἱ τελῶναι τὸ αὐτὸ ποιοῦσιν; (47) καὶ ἐὰν ἀσπάσησθε τοὺς ἀδελφοὺς ὑμῶν μόνον, τί περισσὸν ποιεῖτε; οὐχὶ καὶ οἱ ἐθνικοὶ τὸ αὐτὸ ποιοῦσιν; (48) Ἔσεσθε οὖν ὑμεῖς τέλειοι ὡς ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τέλειός ἐστιν.

6

(1) Προσέχετε δὲ τὴν δικαιοσύνην ὑμῶν μὴ ποιεῖν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων πρὸς τὸ θεαθῆναι αὐτοῖς· εἰ δὲ μή γε, μισθὸν οὐκ ἔχετε παρὰ τῷ πατρὶ ὑμῶν τῷ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. (2) Ὅταν οὖν ποιῇς ἐλεημοσύνην, μὴ σαλπίσῃς ἔμπροσθέν σου, ὥσπερ οἱ ὑποκριταὶ ποιοῦσιν ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ ἐν ταῖς ῥύμαις, ὅπως δοξασθῶσιν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀπέχουσιν τὸν μισθὸν αὐτῶν. (3) σοῦ δὲ ποιοῦντος ἐλεημοσύνην μὴ γνώτω ἡ ἀριστερά σου τί ποιεῖ ἡ δεξιά σου, (4) ὅπως ᾖ σου ἡ ἐλεημοσύνη ἐν τῷ κρυπτῷ· καὶ ὁ πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ ἀποδώσει σοι. (5) Καὶ ὅταν προσεύχησθε, οὐκ ἔσεσθε ὡς οἱ ὑποκριταί· ὅτι φιλοῦσιν ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ ἐν ταῖς γωνίαις τῶν πλατειῶν ἑστῶτες προσεύχεσθαι, ὅπως φανῶσιν τοῖς ἀνθρώποις· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀπέχουσι τὸν μισθὸν αὐτῶν. (6) σὺ δὲ ὅταν προσεύχῃ, εἴσελθε εἰς τὸ ταμεῖόν σου καὶ κλείσας τὴν θύραν σου πρόσευξαι τῷ πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυπτῷ· καὶ ὁ πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ ἀποδώσει σοι. (7) Προσευχόμενοι δὲ μὴ βατταλογήσητε ὥσπερ οἱ ἐθνικοί, δοκοῦσιν γὰρ ὅτι ἐν τῇ πολυλογίᾳ αὐτῶν εἰσακουσθήσονται· (8) μὴ οὖν ὁμοιωθῆτε αὐτοῖς, οἶδεν γὰρ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὧν χρείαν ἔχετε πρὸ τοῦ ὑμᾶς αἰτῆσαι αὐτόν. (9) Οὕτως οὖν προσεύχεσθε ὑμεῖς· Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς· ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου, (10) ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου, γενηθήτω τὸ θέλημά σου, ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς· (11) τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον· (12) καὶ ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφήκαμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν· (13) καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν, ἀλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ. (14) ἐὰν γὰρ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος· (15) ἐὰν δὲ μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις, οὐδὲ ὁ πατὴρ ὑμῶν ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν. (16) Ὅταν δὲ νηστεύητε, μὴ γίνεσθε ὡς οἱ ὑποκριταὶ σκυθρωποί, ἀφανίζουσιν γὰρ τὰ πρόσωπα αὐτῶν ὅπως φανῶσιν τοῖς ἀνθρώποις νηστεύοντες· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀπέχουσιν τὸν μισθὸν αὐτῶν. (17) σὺ δὲ νηστεύων ἄλειψαί σου τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ πρόσωπόν σου νίψαι, (18) ὅπως μὴ φανῇς τοῖς ἀνθρώποις νηστεύων ἀλλὰ τῷ πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυφαίῳ· καὶ ὁ πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυφαίῳ ἀποδώσει σοι. (19) Μὴ θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς, ὅπου σὴς καὶ βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται διορύσσουσιν καὶ κλέπτουσιν· (20) θησαυρίζετε δὲ ὑμῖν θησαυροὺς ἐν οὐρανῷ, ὅπου οὔτε σὴς οὔτε βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται οὐ διορύσσουσιν οὐδὲ κλέπτουσιν· (21) ὅπου γάρ ἐστιν ὁ θησαυρός σου, ἐκεῖ ἔσται καὶ ἡ καρδία σου. (22) Ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός. ἐὰν οὖν ᾖ ὁ ὀφθαλμός σου ἁπλοῦς, ὅλον τὸ σῶμά σου φωτεινὸν ἔσται· (23) ἐὰν δὲ ὁ ὀφθαλμός σου πονηρὸς ᾖ, ὅλον τὸ σῶμά σου σκοτεινὸν ἔσται. εἰ οὖν τὸ φῶς τὸ ἐν σοὶ σκότος ἐστίν, τὸ σκότος πόσον. (24) Οὐδεὶς δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν· ἢ γὰρ τὸν ἕνα μισήσει καὶ τὸν ἕτερον ἀγαπήσει, ἢ ἑνὸς ἀνθέξεται καὶ τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει. οὐ δύνασθε θεῷ δουλεύειν καὶ μαμωνᾷ. (25) Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν· μὴ μεριμνᾶτε τῇ ψυχῇ ὑμῶν τί φάγητε, μηδὲ τῷ σώματι ὑμῶν τί ἐνδύσησθε· οὐχὶ ἡ ψυχὴ πλεῖόν ἐστι τῆς τροφῆς καὶ τὸ σῶμα τοῦ ἐνδύματος; (26) ἐμβλέψατε εἰς τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ ὅτι οὐ σπείρουσιν οὐδὲ θερίζουσιν οὐδὲ συνάγουσιν εἰς ἀποθήκας, καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τρέφει αὐτά· οὐχ ὑμεῖς μᾶλλον διαφέρετε αὐτῶν; (27) τίς δὲ ἐξ ὑμῶν μεριμνῶν δύναται προσθεῖναι ἐπὶ τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ πῆχυν ἕνα; (28) καὶ περὶ ἐνδύματος τί μεριμνᾶτε; καταμάθετε τὰ κρίνα τοῦ ἀγροῦ πῶς αὐξάνουσιν· οὐ κοπιῶσιν οὐδὲ νήθουσιν· (29) λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι οὐδὲ Σολομὼν ἐν πάσῃ τῇ δόξῃ αὐτοῦ περιεβάλετο ὡς ἓν τούτων. (30) εἰ δὲ τὸν χόρτον τοῦ ἀγροῦ σήμερον ὄντα καὶ αὔριον εἰς κλίβανον βαλλόμενον ὁ θεὸς οὕτως ἀμφιέννυσιν, οὐ πολλῷ μᾶλλον ὑμᾶς, ὀλιγόπιστοι; (31) μὴ οὖν μεριμνήσητε λέγοντες· Τί φάγωμεν; ἤ· Τί πίωμεν; ἤ· Τί περιβαλώμεθα; (32) πάντα γὰρ ταῦτα τὰ ἔθνη ἐπιζητοῦσιν· οἶδεν γὰρ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος ὅτι χρῄζετε τούτων ἁπάντων. (33) ζητεῖτε δὲ πρῶτον τὴν βασιλείαν καὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ, καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν. (34) μὴ οὖν μεριμνήσητε εἰς τὴν αὔριον, ἡ γὰρ αὔριον μεριμνήσει αὑτῆς· ἀρκετὸν τῇ ἡμέρᾳ ἡ κακία αὐτῆς.

7

(1) Μὴ κρίνετε, ἵνα μὴ κριθῆτε· (2) ἐν ᾧ γὰρ κρίματι κρίνετε κριθήσεσθε, καὶ ἐν ᾧ μέτρῳ μετρεῖτε μετρηθήσεται ὑμῖν. (3) τί δὲ βλέπεις τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου, τὴν δὲ ἐν τῷ σῷ ὀφθαλμῷ δοκὸν οὐ κατανοεῖς; (4) ἢ πῶς ἐρεῖς τῷ ἀδελφῷ σου· Ἄφες ἐκβάλω τὸ κάρφος ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου, καὶ ἰδοὺ ἡ δοκὸς ἐν τῷ ὀφθαλμῷ σοῦ; (5) ὑποκριτά, ἔκβαλε πρῶτον ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σοῦ τὴν δοκόν, καὶ τότε διαβλέψεις ἐκβαλεῖν τὸ κάρφος ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ τοῦ ἀδελφοῦ σου. (6) Μὴ δῶτε τὸ ἅγιον τοῖς κυσίν, μηδὲ βάλητε τοὺς μαργαρίτας ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν χοίρων, μήποτε καταπατήσουσιν αὐτοὺς ἐν τοῖς ποσὶν αὐτῶν καὶ στραφέντες ῥήξωσιν ὑμᾶς. (7) Αἰτεῖτε, καὶ δοθήσεται ὑμῖν· ζητεῖτε, καὶ εὑρήσετε· κρούετε, καὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν. (8) πᾶς γὰρ ὁ αἰτῶν λαμβάνει καὶ ὁ ζητῶν εὑρίσκει καὶ τῷ κρούοντι ἀνοιγήσεται. (9) ἢ τίς ἐστιν ἐξ ὑμῶν ἄνθρωπος, ὃν αἰτήσει ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἄρτον—μὴ λίθον ἐπιδώσει αὐτῷ; (10) ἢ καὶ ἰχθὺν αἰτήσει—μὴ ὄφιν ἐπιδώσει αὐτῷ; (11) εἰ οὖν ὑμεῖς πονηροὶ ὄντες οἴδατε δόματα ἀγαθὰ διδόναι τοῖς τέκνοις ὑμῶν, πόσῳ μᾶλλον ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς δώσει ἀγαθὰ τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν. (12) Πάντα οὖν ὅσα ἐὰν θέλητε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, οὕτως καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς· οὗτος γάρ ἐστιν ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται. (13) Εἰσέλθατε διὰ τῆς στενῆς πύλης· ὅτι πλατεῖα ἡ πύλη καὶ εὐρύχωρος ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ἀπώλειαν, καὶ πολλοί εἰσιν οἱ εἰσερχόμενοι διʼ αὐτῆς· (14) ὅτι στενὴ ἡ πύλη καὶ τεθλιμμένη ἡ ὁδὸς ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ζωήν, καὶ ὀλίγοι εἰσὶν οἱ εὑρίσκοντες αὐτήν. (15) Προσέχετε ἀπὸ τῶν ψευδοπροφητῶν, οἵτινες ἔρχονται πρὸς ὑμᾶς ἐν ἐνδύμασι προβάτων ἔσωθεν δέ εἰσιν λύκοι ἅρπαγες. (16) ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς. μήτι συλλέγουσιν ἀπὸ ἀκανθῶν σταφυλὰς ἢ ἀπὸ τριβόλων σῦκα; (17) οὕτως πᾶν δένδρον ἀγαθὸν καρποὺς καλοὺς ποιεῖ, τὸ δὲ σαπρὸν δένδρον καρποὺς πονηροὺς ποιεῖ· (18) οὐ δύναται δένδρον ἀγαθὸν καρποὺς πονηροὺς ποιεῖν, οὐδὲ δένδρον σαπρὸν καρποὺς καλοὺς ποιεῖν. (19) πᾶν δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκόπτεται καὶ εἰς πῦρ βάλλεται. (20) ἄρα γε ἀπὸ τῶν καρπῶν αὐτῶν ἐπιγνώσεσθε αὐτούς. (21) Οὐ πᾶς ὁ λέγων μοι· Κύριε κύριε εἰσελεύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν, ἀλλʼ ὁ ποιῶν τὸ θέλημα τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς. (22) πολλοὶ ἐροῦσίν μοι ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ· Κύριε κύριε, οὐ τῷ σῷ ὀνόματι ἐπροφητεύσαμεν, καὶ τῷ σῷ ὀνόματι δαιμόνια ἐξεβάλομεν, καὶ τῷ σῷ ὀνόματι δυνάμεις πολλὰς ἐποιήσαμεν; (23) καὶ τότε ὁμολογήσω αὐτοῖς ὅτι Οὐδέποτε ἔγνων ὑμᾶς· ἀποχωρεῖτε ἀπʼ ἐμοῦ οἱ ἐργαζόμενοι τὴν ἀνομίαν. (24) Πᾶς οὖν ὅστις ἀκούει μου τοὺς λόγους τούτους καὶ ποιεῖ αὐτούς, ὁμοιωθήσεται ἀνδρὶ φρονίμῳ, ὅστις ᾠκοδόμησεν αὐτοῦ τὴν οἰκίαν ἐπὶ τὴν πέτραν. (25) καὶ κατέβη ἡ βροχὴ καὶ ἦλθον οἱ ποταμοὶ καὶ ἔπνευσαν οἱ ἄνεμοι καὶ προσέπεσαν τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καὶ οὐκ ἔπεσεν, τεθεμελίωτο γὰρ ἐπὶ τὴν πέτραν. (26) καὶ πᾶς ὁ ἀκούων μου τοὺς λόγους τούτους καὶ μὴ ποιῶν αὐτοὺς ὁμοιωθήσεται ἀνδρὶ μωρῷ, ὅστις ᾠκοδόμησεν αὐτοῦ τὴν οἰκίαν ἐπὶ τὴν ἄμμον. (27) καὶ κατέβη ἡ βροχὴ καὶ ἦλθον οἱ ποταμοὶ καὶ ἔπνευσαν οἱ ἄνεμοι καὶ προσέκοψαν τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καὶ ἔπεσεν, καὶ ἦν ἡ πτῶσις αὐτῆς μεγάλη. (28) Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς τοὺς λόγους τούτους, ἐξεπλήσσοντο οἱ ὄχλοι ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ· (29) ἦν γὰρ διδάσκων αὐτοὺς ὡς ἐξουσίαν ἔχων καὶ οὐχ ὡς οἱ γραμματεῖς αὐτῶν.

8

(1) Καταβάντος δὲ αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ ὄρους ἠκολούθησαν αὐτῷ ὄχλοι πολλοί. (2) καὶ ἰδοὺ λεπρὸς προσελθὼν προσεκύνει αὐτῷ λέγων· Κύριε, ἐὰν θέλῃς δύνασαί με καθαρίσαι. (3) καὶ ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἥψατο αὐτοῦ λέγων· Θέλω, καθαρίσθητι· καὶ εὐθέως ἐκαθαρίσθη αὐτοῦ ἡ λέπρα. (4) καὶ λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ὅρα μηδενὶ εἴπῃς, ἀλλὰ ὕπαγε σεαυτὸν δεῖξον τῷ ἱερεῖ, καὶ προσένεγκον τὸ δῶρον ὃ προσέταξεν Μωϋσῆς εἰς μαρτύριον αὐτοῖς. (5) Εἰσελθόντος δὲ αὐτοῦ εἰς Καφαρναοὺμ προσῆλθεν αὐτῷ ἑκατόνταρχος παρακαλῶν αὐτὸν (6) καὶ λέγων· Κύριε, ὁ παῖς μου βέβληται ἐν τῇ οἰκίᾳ παραλυτικός, δεινῶς βασανιζόμενος. (7) καὶ λέγει αὐτῷ· Ἐγὼ ἐλθὼν θεραπεύσω αὐτόν. (8) καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἑκατόνταρχος ἔφη· Κύριε, οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς· ἀλλὰ μόνον εἰπὲ λόγῳ, καὶ ἰαθήσεται ὁ παῖς μου· (9) καὶ γὰρ ἐγὼ ἄνθρωπός εἰμι ὑπὸ ἐξουσίαν, ἔχων ὑπʼ ἐμαυτὸν στρατιώτας, καὶ λέγω τούτῳ· Πορεύθητι, καὶ πορεύεται, καὶ ἄλλῳ· Ἔρχου, καὶ ἔρχεται, καὶ τῷ δούλῳ μου· Ποίησον τοῦτο, καὶ ποιεῖ. (10) ἀκούσας δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐθαύμασεν καὶ εἶπεν τοῖς ἀκολουθοῦσιν· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, παρʼ οὐδενὶ τοσαύτην πίστιν ἐν τῷ Ἰσραὴλ εὗρον. (11) λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι πολλοὶ ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν ἥξουσιν καὶ ἀνακλιθήσονται μετὰ Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· (12) οἱ δὲ υἱοὶ τῆς βασιλείας ἐκβληθήσονται εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. (13) καὶ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς τῷ ἑκατοντάρχῃ· Ὕπαγε, ὡς ἐπίστευσας γενηθήτω σοι· καὶ ἰάθη ὁ παῖς ἐν τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ. (14) Καὶ ἐλθὼν ὁ Ἰησοῦς εἰς τὴν οἰκίαν Πέτρου εἶδεν τὴν πενθερὰν αὐτοῦ βεβλημένην καὶ πυρέσσουσαν· (15) καὶ ἥψατο τῆς χειρὸς αὐτῆς, καὶ ἀφῆκεν αὐτὴν ὁ πυρετός, καὶ ἠγέρθη καὶ διηκόνει αὐτῷ. (16) Ὀψίας δὲ γενομένης προσήνεγκαν αὐτῷ δαιμονιζομένους πολλούς· καὶ ἐξέβαλεν τὰ πνεύματα λόγῳ, καὶ πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας ἐθεράπευσεν· (17) ὅπως πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος· Αὐτὸς τὰς ἀσθενείας ἡμῶν ἔλαβεν καὶ τὰς νόσους ἐβάστασεν. (18) Ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς πολλοὺς ὄχλους περὶ αὐτὸν ἐκέλευσεν ἀπελθεῖν εἰς τὸ πέραν. (19) καὶ προσελθὼν εἷς γραμματεὺς εἶπεν αὐτῷ· Διδάσκαλε, ἀκολουθήσω σοι ὅπου ἐὰν ἀπέρχῃ. (20) καὶ λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Αἱ ἀλώπεκες φωλεοὺς ἔχουσιν καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνώσεις, ὁ δὲ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἔχει ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίνῃ. (21) ἕτερος δὲ τῶν μαθητῶν εἶπεν αὐτῷ· Κύριε, ἐπίτρεψόν μοι πρῶτον ἀπελθεῖν καὶ θάψαι τὸν πατέρα μου. (22) ὁ δὲ Ἰησοῦς λέγει αὐτῷ· Ἀκολούθει μοι, καὶ ἄφες τοὺς νεκροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν νεκρούς. (23) Καὶ ἐμβάντι αὐτῷ εἰς πλοῖον ἠκολούθησαν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. (24) καὶ ἰδοὺ σεισμὸς μέγας ἐγένετο ἐν τῇ θαλάσσῃ, ὥστε τὸ πλοῖον καλύπτεσθαι ὑπὸ τῶν κυμάτων, αὐτὸς δὲ ἐκάθευδεν. (25) καὶ προσελθόντες ἤγειραν αὐτὸν λέγοντες· Κύριε, σῶσον, ἀπολλύμεθα. (26) καὶ λέγει αὐτοῖς· Τί δειλοί ἐστε, ὀλιγόπιστοι; τότε ἐγερθεὶς ἐπετίμησεν τοῖς ἀνέμοις καὶ τῇ θαλάσσῃ, καὶ ἐγένετο γαλήνη μεγάλη. (27) οἱ δὲ ἄνθρωποι ἐθαύμασαν λέγοντες· Ποταπός ἐστιν οὗτος ὅτι καὶ οἱ ἄνεμοι καὶ ἡ θάλασσα αὐτῷ ὑπακούουσιν; (28) Καὶ ἐλθόντος αὐτοῦ εἰς τὸ πέραν εἰς τὴν χώραν τῶν Γαδαρηνῶν ὑπήντησαν αὐτῷ δύο δαιμονιζόμενοι ἐκ τῶν μνημείων ἐξερχόμενοι, χαλεποὶ λίαν ὥστε μὴ ἰσχύειν τινὰ παρελθεῖν διὰ τῆς ὁδοῦ ἐκείνης. (29) καὶ ἰδοὺ ἔκραξαν λέγοντες· Τί ἡμῖν καὶ σοί, υἱὲ τοῦ θεοῦ; ἦλθες ὧδε πρὸ καιροῦ βασανίσαι ἡμᾶς; (30) ἦν δὲ μακρὰν ἀπʼ αὐτῶν ἀγέλη χοίρων πολλῶν βοσκομένη. (31) οἱ δὲ δαίμονες παρεκάλουν αὐτὸν λέγοντες· Εἰ ἐκβάλλεις ἡμᾶς, ἀπόστειλον ἡμᾶς εἰς τὴν ἀγέλην τῶν χοίρων. (32) καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ὑπάγετε. οἱ δὲ ἐξελθόντες ἀπῆλθον εἰς τοὺς χοίρους· καὶ ἰδοὺ ὥρμησεν πᾶσα ἡ ἀγέλη κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ ἀπέθανον ἐν τοῖς ὕδασιν. (33) οἱ δὲ βόσκοντες ἔφυγον, καὶ ἀπελθόντες εἰς τὴν πόλιν ἀπήγγειλαν πάντα καὶ τὰ τῶν δαιμονιζομένων. (34) καὶ ἰδοὺ πᾶσα ἡ πόλις ἐξῆλθεν εἰς ὑπάντησιν τῷ Ἰησοῦ, καὶ ἰδόντες αὐτὸν παρεκάλεσαν ὅπως μεταβῇ ἀπὸ τῶν ὁρίων αὐτῶν.

9

(1) Καὶ ἐμβὰς εἰς πλοῖον διεπέρασεν καὶ ἦλθεν εἰς τὴν ἰδίαν πόλιν. (2) Καὶ ἰδοὺ προσέφερον αὐτῷ παραλυτικὸν ἐπὶ κλίνης βεβλημένον. καὶ ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν εἶπεν τῷ παραλυτικῷ· Θάρσει, τέκνον· ἀφίενταί σου αἱ ἁμαρτίαι. (3) καὶ ἰδού τινες τῶν γραμματέων εἶπαν ἐν ἑαυτοῖς· Οὗτος βλασφημεῖ. (4) καὶ εἰδὼς ὁ Ἰησοῦς τὰς ἐνθυμήσεις αὐτῶν εἶπεν· Ἱνατί ἐνθυμεῖσθε πονηρὰ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; (5) τί γάρ ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν· Ἀφίενταί σου αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν· Ἔγειρε καὶ περιπάτει; (6) ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας—τότε λέγει τῷ παραλυτικῷ· Ἐγερθεὶς ἆρόν σου τὴν κλίνην καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου. (7) καὶ ἐγερθεὶς ἀπῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. (8) ἰδόντες δὲ οἱ ὄχλοι ἐφοβήθησαν καὶ ἐδόξασαν τὸν θεὸν τὸν δόντα ἐξουσίαν τοιαύτην τοῖς ἀνθρώποις. (9) Καὶ παράγων ὁ Ἰησοῦς ἐκεῖθεν εἶδεν ἄνθρωπον καθήμενον ἐπὶ τὸ τελώνιον, Μαθθαῖον λεγόμενον, καὶ λέγει αὐτῷ· Ἀκολούθει μοι· καὶ ἀναστὰς ἠκολούθησεν αὐτῷ. (10) Καὶ ἐγένετο αὐτοῦ ἀνακειμένου ἐν τῇ οἰκίᾳ, καὶ ἰδοὺ πολλοὶ τελῶναι καὶ ἁμαρτωλοὶ ἐλθόντες συνανέκειντο τῷ Ἰησοῦ καὶ τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ. (11) καὶ ἰδόντες οἱ Φαρισαῖοι ἔλεγον τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· Διὰ τί μετὰ τῶν τελωνῶν καὶ ἁμαρτωλῶν ἐσθίει ὁ διδάσκαλος ὑμῶν; (12) ὁ δὲ ἀκούσας εἶπεν· Οὐ χρείαν ἔχουσιν οἱ ἰσχύοντες ἰατροῦ ἀλλὰ οἱ κακῶς ἔχοντες. (13) πορευθέντες δὲ μάθετε τί ἐστιν· Ἔλεος θέλω καὶ οὐ θυσίαν· οὐ γὰρ ἦλθον καλέσαι δικαίους ἀλλὰ ἁμαρτωλούς. (14) Τότε προσέρχονται αὐτῷ οἱ μαθηταὶ Ἰωάννου λέγοντες· Διὰ τί ἡμεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι νηστεύομεν πολλά, οἱ δὲ μαθηταί σου οὐ νηστεύουσιν; (15) καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Μὴ δύνανται οἱ υἱοὶ τοῦ νυμφῶνος πενθεῖν ἐφʼ ὅσον μετʼ αὐτῶν ἐστιν ὁ νυμφίος; ἐλεύσονται δὲ ἡμέραι ὅταν ἀπαρθῇ ἀπʼ αὐτῶν ὁ νυμφίος, καὶ τότε νηστεύσουσιν. (16) οὐδεὶς δὲ ἐπιβάλλει ἐπίβλημα ῥάκους ἀγνάφου ἐπὶ ἱματίῳ παλαιῷ· αἴρει γὰρ τὸ πλήρωμα αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ ἱματίου, καὶ χεῖρον σχίσμα γίνεται. (17) οὐδὲ βάλλουσιν οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς παλαιούς· εἰ δὲ μή γε, ῥήγνυνται οἱ ἀσκοί, καὶ ὁ οἶνος ἐκχεῖται καὶ οἱ ἀσκοὶ ἀπόλλυνται· ἀλλὰ βάλλουσιν οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς καινούς, καὶ ἀμφότεροι συντηροῦνται. (18) Ταῦτα αὐτοῦ λαλοῦντος αὐτοῖς ἰδοὺ ἄρχων εἷς ἐλθὼν προσεκύνει αὐτῷ λέγων ὅτι Ἡ θυγάτηρ μου ἄρτι ἐτελεύτησεν· ἀλλὰ ἐλθὼν ἐπίθες τὴν χεῖρά σου ἐπʼ αὐτήν, καὶ ζήσεται. (19) καὶ ἐγερθεὶς ὁ Ἰησοῦς ἠκολούθει αὐτῷ καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. (20) Καὶ ἰδοὺ γυνὴ αἱμορροοῦσα δώδεκα ἔτη προσελθοῦσα ὄπισθεν ἥψατο τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ· (21) ἔλεγεν γὰρ ἐν ἑαυτῇ· Ἐὰν μόνον ἅψωμαι τοῦ ἱματίου αὐτοῦ σωθήσομαι. (22) ὁ δὲ Ἰησοῦς στραφεὶς καὶ ἰδὼν αὐτὴν εἶπεν· Θάρσει, θύγατερ· ἡ πίστις σου σέσωκέν σε. καὶ ἐσώθη ἡ γυνὴ ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης. (23) καὶ ἐλθὼν ὁ Ἰησοῦς εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ἄρχοντος καὶ ἰδὼν τοὺς αὐλητὰς καὶ τὸν ὄχλον θορυβούμενον (24) ἔλεγεν· Ἀναχωρεῖτε, οὐ γὰρ ἀπέθανεν τὸ κοράσιον ἀλλὰ καθεύδει· καὶ κατεγέλων αὐτοῦ. (25) ὅτε δὲ ἐξεβλήθη ὁ ὄχλος, εἰσελθὼν ἐκράτησεν τῆς χειρὸς αὐτῆς, καὶ ἠγέρθη τὸ κοράσιον. (26) καὶ ἐξῆλθεν ἡ φήμη αὕτη εἰς ὅλην τὴν γῆν ἐκείνην. (27) Καὶ παράγοντι ἐκεῖθεν τῷ Ἰησοῦ ἠκολούθησαν αὐτῷ δύο τυφλοὶ κράζοντες καὶ λέγοντες· Ἐλέησον ἡμᾶς, υἱὲ Δαυίδ. (28) ἐλθόντι δὲ εἰς τὴν οἰκίαν προσῆλθον αὐτῷ οἱ τυφλοί, καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Πιστεύετε ὅτι δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι; λέγουσιν αὐτῷ· Ναί, κύριε. (29) τότε ἥψατο τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν λέγων· Κατὰ τὴν πίστιν ὑμῶν γενηθήτω ὑμῖν. (30) καὶ ἠνεῴχθησαν αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοί. καὶ ἐνεβριμήθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς λέγων· Ὁρᾶτε μηδεὶς γινωσκέτω· (31) οἱ δὲ ἐξελθόντες διεφήμισαν αὐτὸν ἐν ὅλῃ τῇ γῇ ἐκείνῃ. (32) Αὐτῶν δὲ ἐξερχομένων ἰδοὺ προσήνεγκαν αὐτῷ ἄνθρωπον κωφὸν δαιμονιζόμενον· (33) καὶ ἐκβληθέντος τοῦ δαιμονίου ἐλάλησεν ὁ κωφός. καὶ ἐθαύμασαν οἱ ὄχλοι λέγοντες· Οὐδέποτε ἐφάνη οὕτως ἐν τῷ Ἰσραήλ. (34) οἱ δὲ Φαρισαῖοι ἔλεγον· Ἐν τῷ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια. (35) Καὶ περιῆγεν ὁ Ἰησοῦς τὰς πόλεις πάσας καὶ τὰς κώμας, διδάσκων ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν καὶ κηρύσσων τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας καὶ θεραπεύων πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν. (36) Ἰδὼν δὲ τοὺς ὄχλους ἐσπλαγχνίσθη περὶ αὐτῶν ὅτι ἦσαν ἐσκυλμένοι καὶ ἐρριμμένοι ὡσεὶ πρόβατα μὴ ἔχοντα ποιμένα. (37) τότε λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· Ὁ μὲν θερισμὸς πολύς, οἱ δὲ ἐργάται ὀλίγοι· (38) δεήθητε οὖν τοῦ κυρίου τοῦ θερισμοῦ ὅπως ἐκβάλῃ ἐργάτας εἰς τὸν θερισμὸν αὐτοῦ.

10

(1) Καὶ προσκαλεσάμενος τοὺς δώδεκα μαθητὰς αὐτοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν πνευμάτων ἀκαθάρτων ὥστε ἐκβάλλειν αὐτὰ καὶ θεραπεύειν πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν. (2) τῶν δὲ δώδεκα ἀποστόλων τὰ ὀνόματά ἐστιν ταῦτα· πρῶτος Σίμων ὁ λεγόμενος Πέτρος καὶ Ἀνδρέας ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, Ἰάκωβος ὁ τοῦ Ζεβεδαίου καὶ Ἰωάννης ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, (3) Φίλιππος καὶ Βαρθολομαῖος, Θωμᾶς καὶ Μαθθαῖος ὁ τελώνης, Ἰάκωβος ὁ τοῦ Ἁλφαίου καὶ Θαδδαῖος, (4) Σίμων ὁ Καναναῖος καὶ Ἰούδας ὁ Ἰσκαριώτης ὁ καὶ παραδοὺς αὐτόν. (5) Τούτους τοὺς δώδεκα ἀπέστειλεν ὁ Ἰησοῦς παραγγείλας αὐτοῖς λέγων· Εἰς ὁδὸν ἐθνῶν μὴ ἀπέλθητε καὶ εἰς πόλιν Σαμαριτῶν μὴ εἰσέλθητε· (6) πορεύεσθε δὲ μᾶλλον πρὸς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραήλ. (7) πορευόμενοι δὲ κηρύσσετε λέγοντες ὅτι Ἤγγικεν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. (8) ἀσθενοῦντας θεραπεύετε, νεκροὺς ἐγείρετε, λεπροὺς καθαρίζετε, δαιμόνια ἐκβάλλετε· δωρεὰν ἐλάβετε, δωρεὰν δότε. (9) μὴ κτήσησθε χρυσὸν μηδὲ ἄργυρον μηδὲ χαλκὸν εἰς τὰς ζώνας ὑμῶν, (10) μὴ πήραν εἰς ὁδὸν μηδὲ δύο χιτῶνας μηδὲ ὑποδήματα μηδὲ ῥάβδον· ἄξιος γὰρ ὁ ἐργάτης τῆς τροφῆς αὐτοῦ. (11) εἰς ἣν δʼ ἂν πόλιν ἢ κώμην εἰσέλθητε, ἐξετάσατε τίς ἐν αὐτῇ ἄξιός ἐστιν· κἀκεῖ μείνατε ἕως ἂν ἐξέλθητε. (12) εἰσερχόμενοι δὲ εἰς τὴν οἰκίαν ἀσπάσασθε αὐτήν· (13) καὶ ἐὰν μὲν ᾖ ἡ οἰκία ἀξία, ἐλθάτω ἡ εἰρήνη ὑμῶν ἐπʼ αὐτήν· ἐὰν δὲ μὴ ᾖ ἀξία, ἡ εἰρήνη ὑμῶν πρὸς ὑμᾶς ἐπιστραφήτω. (14) καὶ ὃς ἂν μὴ δέξηται ὑμᾶς μηδὲ ἀκούσῃ τοὺς λόγους ὑμῶν, ἐξερχόμενοι ἔξω τῆς οἰκίας ἢ τῆς πόλεως ἐκείνης ἐκτινάξατε τὸν κονιορτὸν τῶν ποδῶν ὑμῶν. (15) ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀνεκτότερον ἔσται γῇ Σοδόμων καὶ Γομόρρων ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως ἢ τῇ πόλει ἐκείνῃ. (16) Ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω ὑμᾶς ὡς πρόβατα ἐν μέσῳ λύκων· γίνεσθε οὖν φρόνιμοι ὡς οἱ ὄφεις καὶ ἀκέραιοι ὡς αἱ περιστεραί. (17) προσέχετε δὲ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων· παραδώσουσιν γὰρ ὑμᾶς εἰς συνέδρια, καὶ ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν μαστιγώσουσιν ὑμᾶς· (18) καὶ ἐπὶ ἡγεμόνας δὲ καὶ βασιλεῖς ἀχθήσεσθε ἕνεκεν ἐμοῦ εἰς μαρτύριον αὐτοῖς καὶ τοῖς ἔθνεσιν. (19) ὅταν δὲ παραδῶσιν ὑμᾶς, μὴ μεριμνήσητε πῶς ἢ τί λαλήσητε· δοθήσεται γὰρ ὑμῖν ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ τί λαλήσητε· (20) οὐ γὰρ ὑμεῖς ἐστε οἱ λαλοῦντες ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τοῦ πατρὸς ὑμῶν τὸ λαλοῦν ἐν ὑμῖν. (21) παραδώσει δὲ ἀδελφὸς ἀδελφὸν εἰς θάνατον καὶ πατὴρ τέκνον, καὶ ἐπαναστήσονται τέκνα ἐπὶ γονεῖς καὶ θανατώσουσιν αὐτούς. (22) καὶ ἔσεσθε μισούμενοι ὑπὸ πάντων διὰ τὸ ὄνομά μου· ὁ δὲ ὑπομείνας εἰς τέλος οὗτος σωθήσεται. (23) ὅταν δὲ διώκωσιν ὑμᾶς ἐν τῇ πόλει ταύτῃ, φεύγετε εἰς τὴν ἑτέραν· ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, οὐ μὴ τελέσητε τὰς πόλεις τοῦ Ἰσραὴλ ἕως ἂν ἔλθῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου. (24) Οὐκ ἔστιν μαθητὴς ὑπὲρ τὸν διδάσκαλον οὐδὲ δοῦλος ὑπὲρ τὸν κύριον αὐτοῦ. (25) ἀρκετὸν τῷ μαθητῇ ἵνα γένηται ὡς ὁ διδάσκαλος αὐτοῦ, καὶ ὁ δοῦλος ὡς ὁ κύριος αὐτοῦ. εἰ τὸν οἰκοδεσπότην Βεελζεβοὺλ ἐπεκάλεσαν, πόσῳ μᾶλλον τοὺς οἰκιακοὺς αὐτοῦ. (26) Μὴ οὖν φοβηθῆτε αὐτούς· οὐδὲν γάρ ἐστιν κεκαλυμμένον ὃ οὐκ ἀποκαλυφθήσεται, καὶ κρυπτὸν ὃ οὐ γνωσθήσεται. (27) ὃ λέγω ὑμῖν ἐν τῇ σκοτίᾳ, εἴπατε ἐν τῷ φωτί· καὶ ὃ εἰς τὸ οὖς ἀκούετε, κηρύξατε ἐπὶ τῶν δωμάτων. (28) καὶ μὴ φοβεῖσθε ἀπὸ τῶν ἀποκτεννόντων τὸ σῶμα τὴν δὲ ψυχὴν μὴ δυναμένων ἀποκτεῖναι· φοβεῖσθε δὲ μᾶλλον τὸν δυνάμενον καὶ ψυχὴν καὶ σῶμα ἀπολέσαι ἐν γεέννῃ. (29) οὐχὶ δύο στρουθία ἀσσαρίου πωλεῖται; καὶ ἓν ἐξ αὐτῶν οὐ πεσεῖται ἐπὶ τὴν γῆν ἄνευ τοῦ πατρὸς ὑμῶν. (30) ὑμῶν δὲ καὶ αἱ τρίχες τῆς κεφαλῆς πᾶσαι ἠριθμημέναι εἰσίν. (31) μὴ οὖν φοβεῖσθε· πολλῶν στρουθίων διαφέρετε ὑμεῖς. (32) Πᾶς οὖν ὅστις ὁμολογήσει ἐν ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ὁμολογήσω κἀγὼ ἐν αὐτῷ ἔμπροσθεν τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς· (33) ὅστις δʼ ἂν ἀρνήσηταί με ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, ἀρνήσομαι κἀγὼ αὐτὸν ἔμπροσθεν τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς. (34) Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην ἐπὶ τὴν γῆν· οὐκ ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην ἀλλὰ μάχαιραν. (35) ἦλθον γὰρ διχάσαι ἄνθρωπον κατὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ θυγατέρα κατὰ τῆς μητρὸς αὐτῆς καὶ νύμφην κατὰ τῆς πενθερᾶς αὐτῆς, (36) καὶ ἐχθροὶ τοῦ ἀνθρώπου οἱ οἰκιακοὶ αὐτοῦ. (37) ὁ φιλῶν πατέρα ἢ μητέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστιν μου ἄξιος· καὶ ὁ φιλῶν υἱὸν ἢ θυγατέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστιν μου ἄξιος· (38) καὶ ὃς οὐ λαμβάνει τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολουθεῖ ὀπίσω μου, οὐκ ἔστιν μου ἄξιος. (39) ὁ εὑρὼν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἀπολέσει αὐτήν, καὶ ὁ ἀπολέσας τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἕνεκεν ἐμοῦ εὑρήσει αὐτήν. (40) Ὁ δεχόμενος ὑμᾶς ἐμὲ δέχεται, καὶ ὁ ἐμὲ δεχόμενος δέχεται τὸν ἀποστείλαντά με. (41) ὁ δεχόμενος προφήτην εἰς ὄνομα προφήτου μισθὸν προφήτου λήμψεται, καὶ ὁ δεχόμενος δίκαιον εἰς ὄνομα δικαίου μισθὸν δικαίου λήμψεται. (42) καὶ ὃς ἂν ποτίσῃ ἕνα τῶν μικρῶν τούτων ποτήριον ψυχροῦ μόνον εἰς ὄνομα μαθητοῦ, ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ μὴ ἀπολέσῃ τὸν μισθὸν αὐτοῦ.

11

(1) Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς διατάσσων τοῖς δώδεκα μαθηταῖς αὐτοῦ, μετέβη ἐκεῖθεν τοῦ διδάσκειν καὶ κηρύσσειν ἐν ταῖς πόλεσιν αὐτῶν. (2) Ὁ δὲ Ἰωάννης ἀκούσας ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ τὰ ἔργα τοῦ χριστοῦ πέμψας διὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ (3) εἶπεν αὐτῷ· Σὺ εἶ ὁ ἐρχόμενος ἢ ἕτερον προσδοκῶμεν; (4) καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Πορευθέντες ἀπαγγείλατε Ἰωάννῃ ἃ ἀκούετε καὶ βλέπετε· (5) τυφλοὶ ἀναβλέπουσιν καὶ χωλοὶ περιπατοῦσιν, λεπροὶ καθαρίζονται καὶ κωφοὶ ἀκούουσιν, καὶ νεκροὶ ἐγείρονται καὶ πτωχοὶ εὐαγγελίζονται· (6) καὶ μακάριός ἐστιν ὃς ἐὰν μὴ σκανδαλισθῇ ἐν ἐμοί. (7) Τούτων δὲ πορευομένων ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς λέγειν τοῖς ὄχλοις περὶ Ἰωάννου· Τί ἐξήλθατε εἰς τὴν ἔρημον θεάσασθαι; κάλαμον ὑπὸ ἀνέμου σαλευόμενον; (8) ἀλλὰ τί ἐξήλθατε ἰδεῖν; ἄνθρωπον ἐν μαλακοῖς ἠμφιεσμένον; ἰδοὺ οἱ τὰ μαλακὰ φοροῦντες ἐν τοῖς οἴκοις τῶν βασιλέων εἰσίν. (9) ἀλλὰ τί ἐξήλθατε; προφήτην ἰδεῖν; ναί, λέγω ὑμῖν, καὶ περισσότερον προφήτου. (10) οὗτός ἐστιν περὶ οὗ γέγραπται· Ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω τὸν ἄγγελόν μου πρὸ προσώπου σου, ὃς κατασκευάσει τὴν ὁδόν σου ἔμπροσθέν σου. (11) ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐκ ἐγήγερται ἐν γεννητοῖς γυναικῶν μείζων Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ· ὁ δὲ μικρότερος ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν μείζων αὐτοῦ ἐστιν. (12) ἀπὸ δὲ τῶν ἡμερῶν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ ἕως ἄρτι ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν βιάζεται, καὶ βιασταὶ ἁρπάζουσιν αὐτήν. (13) πάντες γὰρ οἱ προφῆται καὶ ὁ νόμος ἕως Ἰωάννου ἐπροφήτευσαν· (14) καὶ εἰ θέλετε δέξασθαι, αὐτός ἐστιν Ἠλίας ὁ μέλλων ἔρχεσθαι. (15) ὁ ἔχων ὦτα ἀκουέτω. (16) Τίνι δὲ ὁμοιώσω τὴν γενεὰν ταύτην; ὁμοία ἐστὶν παιδίοις καθημένοις ἐν ταῖς ἀγοραῖς ἃ προσφωνοῦντα τοῖς ἑτέροις (17) λέγουσιν· Ηὐλήσαμεν ὑμῖν καὶ οὐκ ὠρχήσασθε· ἐθρηνήσαμεν καὶ οὐκ ἐκόψασθε· (18) ἦλθεν γὰρ Ἰωάννης μήτε ἐσθίων μήτε πίνων, καὶ λέγουσιν· Δαιμόνιον ἔχει· (19) ἦλθεν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐσθίων καὶ πίνων, καὶ λέγουσιν· Ἰδοὺ ἄνθρωπος φάγος καὶ οἰνοπότης, τελωνῶν φίλος καὶ ἁμαρτωλῶν. καὶ ἐδικαιώθη ἡ σοφία ἀπὸ τῶν ἔργων αὐτῆς. (20) Τότε ἤρξατο ὀνειδίζειν τὰς πόλεις ἐν αἷς ἐγένοντο αἱ πλεῖσται δυνάμεις αὐτοῦ, ὅτι οὐ μετενόησαν· (21) Οὐαί σοι, Χοραζίν· οὐαί σοι, Βηθσαϊδά· ὅτι εἰ ἐν Τύρῳ καὶ Σιδῶνι ἐγένοντο αἱ δυνάμεις αἱ γενόμεναι ἐν ὑμῖν, πάλαι ἂν ἐν σάκκῳ καὶ σποδῷ μετενόησαν. (22) πλὴν λέγω ὑμῖν, Τύρῳ καὶ Σιδῶνι ἀνεκτότερον ἔσται ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως ἢ ὑμῖν. (23) καὶ σύ, Καφαρναούμ, μὴ ἕως οὐρανοῦ ὑψωθήσῃ; ἕως ᾅδου καταβήσῃ· ὅτι εἰ ἐν Σοδόμοις ἐγενήθησαν αἱ δυνάμεις αἱ γενόμεναι ἐν σοί, ἔμεινεν ἂν μέχρι τῆς σήμερον. (24) πλὴν λέγω ὑμῖν ὅτι γῇ Σοδόμων ἀνεκτότερον ἔσται ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως ἢ σοί. (25) Ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Ἐξομολογοῦμαί σοι, πάτερ κύριε τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, ὅτι ἔκρυψας ταῦτα ἀπὸ σοφῶν καὶ συνετῶν, καὶ ἀπεκάλυψας αὐτὰ νηπίοις· (26) ναί, ὁ πατήρ, ὅτι οὕτως εὐδοκία ἐγένετο ἔμπροσθέν σου. (27) Πάντα μοι παρεδόθη ὑπὸ τοῦ πατρός μου, καὶ οὐδεὶς ἐπιγινώσκει τὸν υἱὸν εἰ μὴ ὁ πατήρ, οὐδὲ τὸν πατέρα τις ἐπιγινώσκει εἰ μὴ ὁ υἱὸς καὶ ᾧ ἐὰν βούληται ὁ υἱὸς ἀποκαλύψαι. (28) Δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς. (29) ἄρατε τὸν ζυγόν μου ἐφʼ ὑμᾶς καὶ μάθετε ἀπʼ ἐμοῦ, ὅτι πραΰς εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν· (30) ὁ γὰρ ζυγός μου χρηστὸς καὶ τὸ φορτίον μου ἐλαφρόν ἐστιν.

12

(1) Ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ ἐπορεύθη ὁ Ἰησοῦς τοῖς σάββασιν διὰ τῶν σπορίμων· οἱ δὲ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπείνασαν καὶ ἤρξαντο τίλλειν στάχυας καὶ ἐσθίειν. (2) οἱ δὲ Φαρισαῖοι ἰδόντες εἶπαν αὐτῷ· Ἰδοὺ οἱ μαθηταί σου ποιοῦσιν ὃ οὐκ ἔξεστιν ποιεῖν ἐν σαββάτῳ. (3) ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Οὐκ ἀνέγνωτε τί ἐποίησεν Δαυὶδ ὅτε ἐπείνασεν καὶ οἱ μετʼ αὐτοῦ; (4) πῶς εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ καὶ τοὺς ἄρτους τῆς προθέσεως ἔφαγον, ὃ οὐκ ἐξὸν ἦν αὐτῷ φαγεῖν οὐδὲ τοῖς μετʼ αὐτοῦ, εἰ μὴ τοῖς ἱερεῦσιν μόνοις; (5) ἢ οὐκ ἀνέγνωτε ἐν τῷ νόμῳ ὅτι τοῖς σάββασιν οἱ ἱερεῖς ἐν τῷ ἱερῷ τὸ σάββατον βεβηλοῦσιν καὶ ἀναίτιοί εἰσιν; (6) λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι τοῦ ἱεροῦ μεῖζόν ἐστιν ὧδε. (7) εἰ δὲ ἐγνώκειτε τί ἐστιν· Ἔλεος θέλω καὶ οὐ θυσίαν, οὐκ ἂν κατεδικάσατε τοὺς ἀναιτίους. (8) κύριος γάρ ἐστιν τοῦ σαββάτου ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου. (9) Καὶ μεταβὰς ἐκεῖθεν ἦλθεν εἰς τὴν συναγωγὴν αὐτῶν· (10) καὶ ἰδοὺ ἄνθρωπος χεῖρα ἔχων ξηράν. καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν λέγοντες· Εἰ ἔξεστι τοῖς σάββασιν θεραπεύειν; ἵνα κατηγορήσωσιν αὐτοῦ. (11) ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Τίς ἔσται ἐξ ὑμῶν ἄνθρωπος ὃς ἕξει πρόβατον ἕν, καὶ ἐὰν ἐμπέσῃ τοῦτο τοῖς σάββασιν εἰς βόθυνον, οὐχὶ κρατήσει αὐτὸ καὶ ἐγερεῖ; (12) πόσῳ οὖν διαφέρει ἄνθρωπος προβάτου. ὥστε ἔξεστιν τοῖς σάββασιν καλῶς ποιεῖν. (13) τότε λέγει τῷ ἀνθρώπῳ· Ἔκτεινόν σου τὴν χεῖρα· καὶ ἐξέτεινεν, καὶ ἀπεκατεστάθη ὑγιὴς ὡς ἡ ἄλλη. (14) ἐξελθόντες δὲ οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον κατʼ αὐτοῦ ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. (15) Ὁ δὲ Ἰησοῦς γνοὺς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν. καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ πολλοί, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτοὺς πάντας, (16) καὶ ἐπετίμησεν αὐτοῖς ἵνα μὴ φανερὸν αὐτὸν ποιήσωσιν, (17) ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου λέγοντος· (18) Ἰδοὺ ὁ παῖς μου ὃν ᾑρέτισα, ὁ ἀγαπητός μου εἰς ὃν εὐδόκησεν ἡ ψυχή μου· θήσω τὸ πνεῦμά μου ἐπʼ αὐτόν, καὶ κρίσιν τοῖς ἔθνεσιν ἀπαγγελεῖ. (19) οὐκ ἐρίσει οὐδὲ κραυγάσει, οὐδὲ ἀκούσει τις ἐν ταῖς πλατείαις τὴν φωνὴν αὐτοῦ. (20) κάλαμον συντετριμμένον οὐ κατεάξει καὶ λίνον τυφόμενον οὐ σβέσει, ἕως ἂν ἐκβάλῃ εἰς νῖκος τὴν κρίσιν. (21) καὶ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ ἔθνη ἐλπιοῦσιν. (22) Τότε προσηνέχθη αὐτῷ δαιμονιζόμενος τυφλὸς καὶ κωφός· καὶ ἐθεράπευσεν αὐτόν, ὥστε τὸν κωφὸν λαλεῖν καὶ βλέπειν. (23) καὶ ἐξίσταντο πάντες οἱ ὄχλοι καὶ ἔλεγον· Μήτι οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς Δαυίδ; (24) οἱ δὲ Φαρισαῖοι ἀκούσαντες εἶπον· Οὗτος οὐκ ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια εἰ μὴ ἐν τῷ Βεελζεβοὺλ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων. (25) εἰδὼς δὲ τὰς ἐνθυμήσεις αὐτῶν εἶπεν αὐτοῖς· Πᾶσα βασιλεία μερισθεῖσα καθʼ ἑαυτῆς ἐρημοῦται, καὶ πᾶσα πόλις ἢ οἰκία μερισθεῖσα καθʼ ἑαυτῆς οὐ σταθήσεται. (26) καὶ εἰ ὁ Σατανᾶς τὸν Σατανᾶν ἐκβάλλει, ἐφʼ ἑαυτὸν ἐμερίσθη· πῶς οὖν σταθήσεται ἡ βασιλεία αὐτοῦ; (27) καὶ εἰ ἐγὼ ἐν Βεελζεβοὺλ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια, οἱ υἱοὶ ὑμῶν ἐν τίνι ἐκβάλλουσιν; διὰ τοῦτο αὐτοὶ κριταὶ ἔσονται ὑμῶν. (28) εἰ δὲ ἐν πνεύματι θεοῦ ἐγὼ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια, ἄρα ἔφθασεν ἐφʼ ὑμᾶς ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. (29) ἢ πῶς δύναταί τις εἰσελθεῖν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ἰσχυροῦ καὶ τὰ σκεύη αὐτοῦ ἁρπάσαι, ἐὰν μὴ πρῶτον δήσῃ τὸν ἰσχυρόν; καὶ τότε τὴν οἰκίαν αὐτοῦ διαρπάσει. (30) ὁ μὴ ὢν μετʼ ἐμοῦ κατʼ ἐμοῦ ἐστιν, καὶ ὁ μὴ συνάγων μετʼ ἐμοῦ σκορπίζει. (31) διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν, πᾶσα ἁμαρτία καὶ βλασφημία ἀφεθήσεται τοῖς ἀνθρώποις, ἡ δὲ τοῦ πνεύματος βλασφημία οὐκ ἀφεθήσεται. (32) καὶ ὃς ἐὰν εἴπῃ λόγον κατὰ τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου, ἀφεθήσεται αὐτῷ· ὃς δʼ ἂν εἴπῃ κατὰ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου, οὐκ ἀφεθήσεται αὐτῷ οὔτε ἐν τούτῳ τῷ αἰῶνι οὔτε ἐν τῷ μέλλοντι. (33) Ἢ ποιήσατε τὸ δένδρον καλὸν καὶ τὸν καρπὸν αὐτοῦ καλόν, ἢ ποιήσατε τὸ δένδρον σαπρὸν καὶ τὸν καρπὸν αὐτοῦ σαπρόν· ἐκ γὰρ τοῦ καρποῦ τὸ δένδρον γινώσκεται. (34) γεννήματα ἐχιδνῶν, πῶς δύνασθε ἀγαθὰ λαλεῖν πονηροὶ ὄντες; ἐκ γὰρ τοῦ περισσεύματος τῆς καρδίας τὸ στόμα λαλεῖ. (35) ὁ ἀγαθὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ θησαυροῦ ἐκβάλλει ἀγαθά, καὶ ὁ πονηρὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ πονηροῦ θησαυροῦ ἐκβάλλει πονηρά. (36) λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι πᾶν ῥῆμα ἀργὸν ὃ λαλήσουσιν οἱ ἄνθρωποι, ἀποδώσουσιν περὶ αὐτοῦ λόγον ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως· (37) ἐκ γὰρ τῶν λόγων σου δικαιωθήσῃ, καὶ ἐκ τῶν λόγων σου καταδικασθήσῃ. (38) Τότε ἀπεκρίθησαν αὐτῷ τινες τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων λέγοντες· Διδάσκαλε, θέλομεν ἀπὸ σοῦ σημεῖον ἰδεῖν. (39) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Γενεὰ πονηρὰ καὶ μοιχαλὶς σημεῖον ἐπιζητεῖ, καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται αὐτῇ εἰ μὴ τὸ σημεῖον Ἰωνᾶ τοῦ προφήτου. (40) ὥσπερ γὰρ ἦν Ἰωνᾶς ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας, οὕτως ἔσται ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ καρδίᾳ τῆς γῆς τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας. (41) ἄνδρες Νινευῖται ἀναστήσονται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης καὶ κατακρινοῦσιν αὐτήν· ὅτι μετενόησαν εἰς τὸ κήρυγμα Ἰωνᾶ, καὶ ἰδοὺ πλεῖον Ἰωνᾶ ὧδε. (42) βασίλισσα νότου ἐγερθήσεται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης καὶ κατακρινεῖ αὐτήν· ὅτι ἦλθεν ἐκ τῶν περάτων τῆς γῆς ἀκοῦσαι τὴν σοφίαν Σολομῶνος, καὶ ἰδοὺ πλεῖον Σολομῶνος ὧδε. (43) Ὅταν δὲ τὸ ἀκάθαρτον πνεῦμα ἐξέλθῃ ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου, διέρχεται διʼ ἀνύδρων τόπων ζητοῦν ἀνάπαυσιν, καὶ οὐχ εὑρίσκει. (44) τότε λέγει· Εἰς τὸν οἶκόν μου ἐπιστρέψω ὅθεν ἐξῆλθον· καὶ ἐλθὸν εὑρίσκει σχολάζοντα σεσαρωμένον καὶ κεκοσμημένον. (45) τότε πορεύεται καὶ παραλαμβάνει μεθʼ ἑαυτοῦ ἑπτὰ ἕτερα πνεύματα πονηρότερα ἑαυτοῦ, καὶ εἰσελθόντα κατοικεῖ ἐκεῖ· καὶ γίνεται τὰ ἔσχατα τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου χείρονα τῶν πρώτων. οὕτως ἔσται καὶ τῇ γενεᾷ ταύτῃ τῇ πονηρᾷ. (46) Ἔτι δὲ αὐτοῦ λαλοῦντος τοῖς ὄχλοις ἰδοὺ ἡ μήτηρ καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ εἱστήκεισαν ἔξω ζητοῦντες αὐτῷ λαλῆσαι. (47) εἶπεν δέ τις αὐτῷ· Ἰδοὺ ἡ μήτηρ σου καὶ οἱ ἀδελφοί σου ἔξω ἑστήκασιν, ζητοῦντές σοι λαλῆσαι. (48) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν τῷ λέγοντι αὐτῷ· Τίς ἐστιν ἡ μήτηρ μου, καὶ τίνες εἰσὶν οἱ ἀδελφοί μου; (49) καὶ ἐκτείνας τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ εἶπεν· Ἰδοὺ ἡ μήτηρ μου καὶ οἱ ἀδελφοί μου· (50) ὅστις γὰρ ἂν ποιήσῃ τὸ θέλημα τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς, αὐτός μου ἀδελφὸς καὶ ἀδελφὴ καὶ μήτηρ ἐστίν.

13

(1) Ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἐξελθὼν ὁ Ἰησοῦς τῆς οἰκίας ἐκάθητο παρὰ τὴν θάλασσαν· (2) καὶ συνήχθησαν πρὸς αὐτὸν ὄχλοι πολλοί, ὥστε αὐτὸν εἰς πλοῖον ἐμβάντα καθῆσθαι, καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἐπὶ τὸν αἰγιαλὸν εἱστήκει. (3) καὶ ἐλάλησεν αὐτοῖς πολλὰ ἐν παραβολαῖς λέγων· Ἰδοὺ ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπείρειν. (4) καὶ ἐν τῷ σπείρειν αὐτὸν ἃ μὲν ἔπεσεν παρὰ τὴν ὁδόν, καὶ ἐλθόντα τὰ πετεινὰ κατέφαγεν αὐτά. (5) ἄλλα δὲ ἔπεσεν ἐπὶ τὰ πετρώδη ὅπου οὐκ εἶχεν γῆν πολλήν, καὶ εὐθέως ἐξανέτειλεν διὰ τὸ μὴ ἔχειν βάθος γῆς, (6) ἡλίου δὲ ἀνατείλαντος ἐκαυματίσθη καὶ διὰ τὸ μὴ ἔχειν ῥίζαν ἐξηράνθη. (7) ἄλλα δὲ ἔπεσεν ἐπὶ τὰς ἀκάνθας, καὶ ἀνέβησαν αἱ ἄκανθαι καὶ ἔπνιξαν αὐτά. (8) ἄλλα δὲ ἔπεσεν ἐπὶ τὴν γῆν τὴν καλὴν καὶ ἐδίδου καρπόν, ὃ μὲν ἑκατὸν ὃ δὲ ἑξήκοντα ὃ δὲ τριάκοντα. (9) ὁ ἔχων ὦτα ἀκουέτω. (10) Καὶ προσελθόντες οἱ μαθηταὶ εἶπαν αὐτῷ· Διὰ τί ἐν παραβολαῖς λαλεῖς αὐτοῖς; (11) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Ὅτι ὑμῖν δέδοται γνῶναι τὰ μυστήρια τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, ἐκείνοις δὲ οὐ δέδοται. (12) ὅστις γὰρ ἔχει, δοθήσεται αὐτῷ καὶ περισσευθήσεται· ὅστις δὲ οὐκ ἔχει, καὶ ὃ ἔχει ἀρθήσεται ἀπʼ αὐτοῦ. (13) διὰ τοῦτο ἐν παραβολαῖς αὐτοῖς λαλῶ, ὅτι βλέποντες οὐ βλέπουσιν καὶ ἀκούοντες οὐκ ἀκούουσιν οὐδὲ συνίουσιν· (14) καὶ ἀναπληροῦται αὐτοῖς ἡ προφητεία Ἠσαΐου ἡ λέγουσα· Ἀκοῇ ἀκούσετε καὶ οὐ μὴ συνῆτε, καὶ βλέποντες βλέψετε καὶ οὐ μὴ ἴδητε. (15) ἐπαχύνθη γὰρ ἡ καρδία τοῦ λαοῦ τούτου, καὶ τοῖς ὠσὶν βαρέως ἤκουσαν, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν ἐκάμμυσαν· μήποτε ἴδωσιν τοῖς ὀφθαλμοῖς καὶ τοῖς ὠσὶν ἀκούσωσιν καὶ τῇ καρδίᾳ συνῶσιν καὶ ἐπιστρέψωσιν, καὶ ἰάσομαι αὐτούς. (16) ὑμῶν δὲ μακάριοι οἱ ὀφθαλμοὶ ὅτι βλέπουσιν, καὶ τὰ ὦτα ὑμῶν ὅτι ἀκούουσιν. (17) ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν ὅτι πολλοὶ προφῆται καὶ δίκαιοι ἐπεθύμησαν ἰδεῖν ἃ βλέπετε καὶ οὐκ εἶδαν, καὶ ἀκοῦσαι ἃ ἀκούετε καὶ οὐκ ἤκουσαν. (18) Ὑμεῖς οὖν ἀκούσατε τὴν παραβολὴν τοῦ σπείραντος. (19) παντὸς ἀκούοντος τὸν λόγον τῆς βασιλείας καὶ μὴ συνιέντος, ἔρχεται ὁ πονηρὸς καὶ ἁρπάζει τὸ ἐσπαρμένον ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ· οὗτός ἐστιν ὁ παρὰ τὴν ὁδὸν σπαρείς. (20) ὁ δὲ ἐπὶ τὰ πετρώδη σπαρείς, οὗτός ἐστιν ὁ τὸν λόγον ἀκούων καὶ εὐθὺς μετὰ χαρᾶς λαμβάνων αὐτόν, (21) οὐκ ἔχει δὲ ῥίζαν ἐν ἑαυτῷ ἀλλὰ πρόσκαιρός ἐστιν, γενομένης δὲ θλίψεως ἢ διωγμοῦ διὰ τὸν λόγον εὐθὺς σκανδαλίζεται. (22) ὁ δὲ εἰς τὰς ἀκάνθας σπαρείς, οὗτός ἐστιν ὁ τὸν λόγον ἀκούων, καὶ ἡ μέριμνα τοῦ αἰῶνος τούτου καὶ ἡ ἀπάτη τοῦ πλούτου συμπνίγει τὸν λόγον, καὶ ἄκαρπος γίνεται. (23) ὁ δὲ ἐπὶ τὴν καλὴν γῆν σπαρείς, οὗτός ἐστιν ὁ τὸν λόγον ἀκούων καὶ συνιείς, ὃς δὴ καρποφορεῖ καὶ ποιεῖ ὃ μὲν ἑκατὸν ὃ δὲ ἑξήκοντα ὃ δὲ τριάκοντα. (24) Ἄλλην παραβολὴν παρέθηκεν αὐτοῖς λέγων· Ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ σπείραντι καλὸν σπέρμα ἐν τῷ ἀγρῷ αὐτοῦ. (25) ἐν δὲ τῷ καθεύδειν τοὺς ἀνθρώπους ἦλθεν αὐτοῦ ὁ ἐχθρὸς καὶ ἐπέσπειρεν ζιζάνια ἀνὰ μέσον τοῦ σίτου καὶ ἀπῆλθεν. (26) ὅτε δὲ ἐβλάστησεν ὁ χόρτος καὶ καρπὸν ἐποίησεν, τότε ἐφάνη καὶ τὰ ζιζάνια. (27) προσελθόντες δὲ οἱ δοῦλοι τοῦ οἰκοδεσπότου εἶπον αὐτῷ· Κύριε, οὐχὶ καλὸν σπέρμα ἔσπειρας ἐν τῷ σῷ ἀγρῷ; πόθεν οὖν ἔχει ζιζάνια; (28) ὁ δὲ ἔφη αὐτοῖς· Ἐχθρὸς ἄνθρωπος τοῦτο ἐποίησεν. οἱ δὲ δοῦλοι αὐτῷ λέγουσιν· Θέλεις οὖν ἀπελθόντες συλλέξωμεν αὐτά; (29) ὁ δέ φησιν· Οὔ, μήποτε συλλέγοντες τὰ ζιζάνια ἐκριζώσητε ἅμα αὐτοῖς τὸν σῖτον· (30) ἄφετε συναυξάνεσθαι ἀμφότερα μέχρι τοῦ θερισμοῦ· καὶ ἐν καιρῷ τοῦ θερισμοῦ ἐρῶ τοῖς θερισταῖς· Συλλέξατε πρῶτον τὰ ζιζάνια καὶ δήσατε αὐτὰ εἰς δέσμας πρὸς τὸ κατακαῦσαι αὐτά, τὸν δὲ σῖτον συναγάγετε εἰς τὴν ἀποθήκην μου. (31) Ἄλλην παραβολὴν παρέθηκεν αὐτοῖς λέγων· Ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν κόκκῳ σινάπεως, ὃν λαβὼν ἄνθρωπος ἔσπειρεν ἐν τῷ ἀγρῷ αὐτοῦ· (32) ὃ μικρότερον μέν ἐστιν πάντων τῶν σπερμάτων, ὅταν δὲ αὐξηθῇ μεῖζον τῶν λαχάνων ἐστὶν καὶ γίνεται δένδρον, ὥστε ἐλθεῖν τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ καὶ κατασκηνοῦν ἐν τοῖς κλάδοις αὐτοῦ. (33) Ἄλλην παραβολὴν ἐλάλησεν αὐτοῖς· Ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ζύμῃ, ἣν λαβοῦσα γυνὴ ἐνέκρυψεν εἰς ἀλεύρου σάτα τρία ἕως οὗ ἐζυμώθη ὅλον. (34) Ταῦτα πάντα ἐλάλησεν ὁ Ἰησοῦς ἐν παραβολαῖς τοῖς ὄχλοις, καὶ χωρὶς παραβολῆς οὐδὲν ἐλάλει αὐτοῖς· (35) ὅπως πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος· Ἀνοίξω ἐν παραβολαῖς τὸ στόμα μου, ἐρεύξομαι κεκρυμμένα ἀπὸ καταβολῆς. (36) Τότε ἀφεὶς τοὺς ὄχλους ἦλθεν εἰς τὴν οἰκίαν. καὶ προσῆλθον αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ λέγοντες· Διασάφησον ἡμῖν τὴν παραβολὴν τῶν ζιζανίων τοῦ ἀγροῦ. (37) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Ὁ σπείρων τὸ καλὸν σπέρμα ἐστὶν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου· (38) ὁ δὲ ἀγρός ἐστιν ὁ κόσμος· τὸ δὲ καλὸν σπέρμα, οὗτοί εἰσιν οἱ υἱοὶ τῆς βασιλείας· τὰ δὲ ζιζάνιά εἰσιν οἱ υἱοὶ τοῦ πονηροῦ, (39) ὁ δὲ ἐχθρὸς ὁ σπείρας αὐτά ἐστιν ὁ διάβολος· ὁ δὲ θερισμὸς συντέλεια αἰῶνός ἐστιν, οἱ δὲ θερισταὶ ἄγγελοί εἰσιν. (40) ὥσπερ οὖν συλλέγεται τὰ ζιζάνια καὶ πυρὶ καίεται, οὕτως ἔσται ἐν τῇ συντελείᾳ τοῦ αἰῶνος· (41) ἀποστελεῖ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ, καὶ συλλέξουσιν ἐκ τῆς βασιλείας αὐτοῦ πάντα τὰ σκάνδαλα καὶ τοὺς ποιοῦντας τὴν ἀνομίαν, (42) καὶ βαλοῦσιν αὐτοὺς εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρός· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. (43) Τότε οἱ δίκαιοι ἐκλάμψουσιν ὡς ὁ ἥλιος ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ πατρὸς αὐτῶν. ὁ ἔχων ὦτα ἀκουέτω. (44) Ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν θησαυρῷ κεκρυμμένῳ ἐν τῷ ἀγρῷ, ὃν εὑρὼν ἄνθρωπος ἔκρυψεν, καὶ ἀπὸ τῆς χαρᾶς αὐτοῦ ὑπάγει καὶ πωλεῖ πάντα ὅσα ἔχει καὶ ἀγοράζει τὸν ἀγρὸν ἐκεῖνον. (45) Πάλιν ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ ἐμπόρῳ ζητοῦντι καλοὺς μαργαρίτας· (46) εὑρὼν δὲ ἕνα πολύτιμον μαργαρίτην ἀπελθὼν πέπρακεν πάντα ὅσα εἶχεν καὶ ἠγόρασεν αὐτόν. (47) Πάλιν ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν σαγήνῃ βληθείσῃ εἰς τὴν θάλασσαν καὶ ἐκ παντὸς γένους συναγαγούσῃ· (48) ἣν ὅτε ἐπληρώθη ἀναβιβάσαντες ἐπὶ τὸν αἰγιαλὸν καὶ καθίσαντες συνέλεξαν τὰ καλὰ εἰς ἄγγη, τὰ δὲ σαπρὰ ἔξω ἔβαλον. (49) οὕτως ἔσται ἐν τῇ συντελείᾳ τοῦ αἰῶνος· ἐξελεύσονται οἱ ἄγγελοι καὶ ἀφοριοῦσιν τοὺς πονηροὺς ἐκ μέσου τῶν δικαίων (50) καὶ βαλοῦσιν αὐτοὺς εἰς τὴν κάμινον τοῦ πυρός· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. (51) Συνήκατε ταῦτα πάντα; λέγουσιν αὐτῷ· Ναί. (52) ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Διὰ τοῦτο πᾶς γραμματεὺς μαθητευθεὶς τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν ὅμοιός ἐστιν ἀνθρώπῳ οἰκοδεσπότῃ ὅστις ἐκβάλλει ἐκ τοῦ θησαυροῦ αὐτοῦ καινὰ καὶ παλαιά. (53) καὶ ἐγένετο ὅτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς τὰς παραβολὰς ταύτας, μετῆρεν ἐκεῖθεν. (54) καὶ ἐλθὼν εἰς τὴν πατρίδα αὐτοῦ ἐδίδασκεν αὐτοὺς ἐν τῇ συναγωγῇ αὐτῶν, ὥστε ἐκπλήσσεσθαι αὐτοὺς καὶ λέγειν· Πόθεν τούτῳ ἡ σοφία αὕτη καὶ αἱ δυνάμεις; (55) οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ τοῦ τέκτονος υἱός; οὐχ ἡ μήτηρ αὐτοῦ λέγεται Μαριὰμ καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ Ἰάκωβος καὶ Ἰωσὴφ καὶ Σίμων καὶ Ἰούδας; (56) καὶ αἱ ἀδελφαὶ αὐτοῦ οὐχὶ πᾶσαι πρὸς ἡμᾶς εἰσιν; πόθεν οὖν τούτῳ ταῦτα πάντα; (57) καὶ ἐσκανδαλίζοντο ἐν αὐτῷ. ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Οὐκ ἔστιν προφήτης ἄτιμος εἰ μὴ ἐν τῇ πατρίδι καὶ ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ. (58) καὶ οὐκ ἐποίησεν ἐκεῖ δυνάμεις πολλὰς διὰ τὴν ἀπιστίαν αὐτῶν.

14

(1) Ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ ἤκουσεν Ἡρῴδης ὁ τετραάρχης τὴν ἀκοὴν Ἰησοῦ, (2) καὶ εἶπεν τοῖς παισὶν αὐτοῦ· Οὗτός ἐστιν Ἰωάννης ὁ βαπτιστής· αὐτὸς ἠγέρθη ἀπὸ τῶν νεκρῶν, καὶ διὰ τοῦτο αἱ δυνάμεις ἐνεργοῦσιν ἐν αὐτῷ. (3) Ὁ γὰρ Ἡρῴδης κρατήσας τὸν Ἰωάννην ἔδησεν αὐτὸν καὶ ἐν φυλακῇ ἀπέθετο διὰ Ἡρῳδιάδα τὴν γυναῖκα Φιλίππου τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, (4) ἔλεγεν γὰρ αὐτῷ ὁ Ἰωάννης· Οὐκ ἔξεστίν σοι ἔχειν αὐτήν· (5) καὶ θέλων αὐτὸν ἀποκτεῖναι ἐφοβήθη τὸν ὄχλον, ὅτι ὡς προφήτην αὐτὸν εἶχον. (6) γενεσίοις δὲ γενομένοις τοῦ Ἡρῴδου ὠρχήσατο ἡ θυγάτηρ τῆς Ἡρῳδιάδος ἐν τῷ μέσῳ καὶ ἤρεσεν τῷ Ἡρῴδῃ, (7) ὅθεν μετὰ ὅρκου ὡμολόγησεν αὐτῇ δοῦναι ὃ ἐὰν αἰτήσηται. (8) ἡ δὲ προβιβασθεῖσα ὑπὸ τῆς μητρὸς αὐτῆς· Δός μοι, φησίν, ὧδε ἐπὶ πίνακι τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ. (9) καὶ λυπηθεὶς ὁ βασιλεὺς διὰ τοὺς ὅρκους καὶ τοὺς συνανακειμένους ἐκέλευσεν δοθῆναι, (10) καὶ πέμψας ἀπεκεφάλισεν τὸν Ἰωάννην ἐν τῇ φυλακῇ· (11) καὶ ἠνέχθη ἡ κεφαλὴ αὐτοῦ ἐπὶ πίνακι καὶ ἐδόθη τῷ κορασίῳ, καὶ ἤνεγκεν τῇ μητρὶ αὐτῆς. (12) καὶ προσελθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἦραν τὸ πτῶμα καὶ ἔθαψαν αὐτόν, καὶ ἐλθόντες ἀπήγγειλαν τῷ Ἰησοῦ. (13) Ἀκούσας δὲ ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν ἐκεῖθεν ἐν πλοίῳ εἰς ἔρημον τόπον κατʼ ἰδίαν· καὶ ἀκούσαντες οἱ ὄχλοι ἠκολούθησαν αὐτῷ πεζῇ ἀπὸ τῶν πόλεων. (14) καὶ ἐξελθὼν εἶδεν πολὺν ὄχλον, καὶ ἐσπλαγχνίσθη ἐπʼ αὐτοῖς καὶ ἐθεράπευσεν τοὺς ἀρρώστους αὐτῶν. (15) ὀψίας δὲ γενομένης προσῆλθον αὐτῷ οἱ μαθηταὶ λέγοντες· Ἔρημός ἐστιν ὁ τόπος καὶ ἡ ὥρα ἤδη παρῆλθεν· ἀπόλυσον τοὺς ὄχλους, ἵνα ἀπελθόντες εἰς τὰς κώμας ἀγοράσωσιν ἑαυτοῖς βρώματα. (16) ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Οὐ χρείαν ἔχουσιν ἀπελθεῖν· δότε αὐτοῖς ὑμεῖς φαγεῖν. (17) οἱ δὲ λέγουσιν αὐτῷ· Οὐκ ἔχομεν ὧδε εἰ μὴ πέντε ἄρτους καὶ δύο ἰχθύας. (18) ὁ δὲ εἶπεν· Φέρετέ μοι ὧδε αὐτούς. (19) καὶ κελεύσας τοὺς ὄχλους ἀνακλιθῆναι ἐπὶ τοῦ χόρτου, λαβὼν τοὺς πέντε ἄρτους καὶ τοὺς δύο ἰχθύας, ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν εὐλόγησεν καὶ κλάσας ἔδωκεν τοῖς μαθηταῖς τοὺς ἄρτους οἱ δὲ μαθηταὶ τοῖς ὄχλοις. (20) καὶ ἔφαγον πάντες καὶ ἐχορτάσθησαν, καὶ ἦραν τὸ περισσεῦον τῶν κλασμάτων δώδεκα κοφίνους πλήρεις. (21) οἱ δὲ ἐσθίοντες ἦσαν ἄνδρες ὡσεὶ πεντακισχίλιοι χωρὶς γυναικῶν καὶ παιδίων. (22) Καὶ εὐθέως ἠνάγκασεν τοὺς μαθητὰς ἐμβῆναι εἰς πλοῖον καὶ προάγειν αὐτὸν εἰς τὸ πέραν, ἕως οὗ ἀπολύσῃ τοὺς ὄχλους. (23) καὶ ἀπολύσας τοὺς ὄχλους ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος κατʼ ἰδίαν προσεύξασθαι. ὀψίας δὲ γενομένης μόνος ἦν ἐκεῖ. (24) τὸ δὲ πλοῖον ἤδη σταδίους πολλοὺς ἀπὸ τῆς γῆς ἀπεῖχεν, βασανιζόμενον ὑπὸ τῶν κυμάτων, ἦν γὰρ ἐναντίος ὁ ἄνεμος. (25) τετάρτῃ δὲ φυλακῇ τῆς νυκτὸς ἦλθεν πρὸς αὐτοὺς περιπατῶν ἐπὶ τὴν θάλασσαν. (26) οἱ δὲ μαθηταὶ ἰδόντες αὐτὸν ἐπὶ τῆς θαλάσσης περιπατοῦντα ἐταράχθησαν λέγοντες ὅτι Φάντασμά ἐστιν, καὶ ἀπὸ τοῦ φόβου ἔκραξαν. (27) εὐθὺς δὲ ἐλάλησεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς λέγων· Θαρσεῖτε, ἐγώ εἰμι· μὴ φοβεῖσθε. (28) Ἀποκριθεὶς δὲ αὐτῷ ὁ Πέτρος εἶπεν· Κύριε, εἰ σὺ εἶ, κέλευσόν με ἐλθεῖν πρὸς σὲ ἐπὶ τὰ ὕδατα· (29) ὁ δὲ εἶπεν· Ἐλθέ. καὶ καταβὰς ἀπὸ τοῦ πλοίου Πέτρος περιεπάτησεν ἐπὶ τὰ ὕδατα καὶ ἦλθεν πρὸς τὸν Ἰησοῦν. (30) βλέπων δὲ τὸν ἄνεμον ἰσχυρὸν ἐφοβήθη, καὶ ἀρξάμενος καταποντίζεσθαι ἔκραξεν λέγων· Κύριε, σῶσόν με. (31) εὐθέως δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἐπελάβετο αὐτοῦ καὶ λέγει αὐτῷ· Ὀλιγόπιστε, εἰς τί ἐδίστασας; (32) καὶ ἀναβάντων αὐτῶν εἰς τὸ πλοῖον ἐκόπασεν ὁ ἄνεμος. (33) οἱ δὲ ἐν τῷ πλοίῳ προσεκύνησαν αὐτῷ λέγοντες· Ἀληθῶς θεοῦ υἱὸς εἶ. (34) Καὶ διαπεράσαντες ἦλθον ἐπὶ τὴν γῆν εἰς Γεννησαρέτ. (35) καὶ ἐπιγνόντες αὐτὸν οἱ ἄνδρες τοῦ τόπου ἐκείνου ἀπέστειλαν εἰς ὅλην τὴν περίχωρον ἐκείνην, καὶ προσήνεγκαν αὐτῷ πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας, (36) καὶ παρεκάλουν αὐτὸν ἵνα μόνον ἅψωνται τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ· καὶ ὅσοι ἥψαντο διεσώθησαν.

15

(1) Τότε προσέρχονται τῷ Ἰησοῦ ἀπὸ Ἱεροσολύμων Φαρισαῖοι καὶ γραμματεῖς λέγοντες (2) Διὰ τί οἱ μαθηταί σου παραβαίνουσιν τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων; οὐ γὰρ νίπτονται τὰς χεῖρας αὐτῶν ὅταν ἄρτον ἐσθίωσιν. (3) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Διὰ τί καὶ ὑμεῖς παραβαίνετε τὴν ἐντολὴν τοῦ θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν; (4) ὁ γὰρ θεὸς εἶπεν· Τίμα τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα, καί· Ὁ κακολογῶν πατέρα ἢ μητέρα θανάτῳ τελευτάτω· (5) ὑμεῖς δὲ λέγετε· Ὃς ἂν εἴπῃ τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρί· Δῶρον ὃ ἐὰν ἐξ ἐμοῦ ὠφεληθῇς, (6) οὐ μὴ τιμήσει τὸν πατέρα αὐτοῦ· καὶ ἠκυρώσατε τὸν λόγον τοῦ θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν. (7) ὑποκριταί, καλῶς ἐπροφήτευσεν περὶ ὑμῶν Ἠσαΐας λέγων· (8) Ὁ λαὸς οὗτος τοῖς χείλεσίν με τιμᾷ, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπʼ ἐμοῦ· (9) μάτην δὲ σέβονταί με, διδάσκοντες διδασκαλίας ἐντάλματα ἀνθρώπων. (10) Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον εἶπεν αὐτοῖς· Ἀκούετε καὶ συνίετε· (11) οὐ τὸ εἰσερχόμενον εἰς τὸ στόμα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ τὸ ἐκπορευόμενον ἐκ τοῦ στόματος τοῦτο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. (12) Τότε προσελθόντες οἱ μαθηταὶ λέγουσιν αὐτῷ· Οἶδας ὅτι οἱ Φαρισαῖοι ἀκούσαντες τὸν λόγον ἐσκανδαλίσθησαν; (13) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Πᾶσα φυτεία ἣν οὐκ ἐφύτευσεν ὁ πατήρ μου ὁ οὐράνιος ἐκριζωθήσεται. (14) ἄφετε αὐτούς· τυφλοί εἰσιν ὁδηγοὶ τυφλῶν· τυφλὸς δὲ τυφλὸν ἐὰν ὁδηγῇ, ἀμφότεροι εἰς βόθυνον πεσοῦνται. (15) Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ· Φράσον ἡμῖν τὴν παραβολὴν ταύτην. (16) ὁ δὲ εἶπεν· Ἀκμὴν καὶ ὑμεῖς ἀσύνετοί ἐστε; (17) οὐ νοεῖτε ὅτι πᾶν τὸ εἰσπορευόμενον εἰς τὸ στόμα εἰς τὴν κοιλίαν χωρεῖ καὶ εἰς ἀφεδρῶνα ἐκβάλλεται; (18) τὰ δὲ ἐκπορευόμενα ἐκ τοῦ στόματος ἐκ τῆς καρδίας ἐξέρχεται, κἀκεῖνα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. (19) ἐκ γὰρ τῆς καρδίας ἐξέρχονται διαλογισμοὶ πονηροί, φόνοι, μοιχεῖαι, πορνεῖαι, κλοπαί, ψευδομαρτυρίαι, βλασφημίαι. (20) ταῦτά ἐστιν τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον, τὸ δὲ ἀνίπτοις χερσὶν φαγεῖν οὐ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. (21) Καὶ ἐξελθὼν ἐκεῖθεν ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν εἰς τὰ μέρη Τύρου καὶ Σιδῶνος. (22) καὶ ἰδοὺ γυνὴ Χαναναία ἀπὸ τῶν ὁρίων ἐκείνων ἐξελθοῦσα ἔκραζεν λέγουσα· Ἐλέησόν με, κύριε υἱὸς Δαυίδ· ἡ θυγάτηρ μου κακῶς δαιμονίζεται. (23) ὁ δὲ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῇ λόγον. καὶ προσελθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἠρώτουν αὐτὸν λέγοντες· Ἀπόλυσον αὐτήν, ὅτι κράζει ὄπισθεν ἡμῶν. (24) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Οὐκ ἀπεστάλην εἰ μὴ εἰς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραήλ. (25) ἡ δὲ ἐλθοῦσα προσεκύνει αὐτῷ λέγουσα· Κύριε, βοήθει μοι. (26) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Οὐκ ἔστιν καλὸν λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων καὶ βαλεῖν τοῖς κυναρίοις. (27) ἡ δὲ εἶπεν· Ναί, κύριε, καὶ γὰρ τὰ κυνάρια ἐσθίει ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τῶν κυρίων αὐτῶν. (28) τότε ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῇ· Ὦ γύναι, μεγάλη σου ἡ πίστις· γενηθήτω σοι ὡς θέλεις. καὶ ἰάθη ἡ θυγάτηρ αὐτῆς ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης. (29) Καὶ μεταβὰς ἐκεῖθεν ὁ Ἰησοῦς ἦλθεν παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας, καὶ ἀναβὰς εἰς τὸ ὄρος ἐκάθητο ἐκεῖ. (30) καὶ προσῆλθον αὐτῷ ὄχλοι πολλοὶ ἔχοντες μεθʼ ἑαυτῶν κωφούς, τυφλούς, χωλούς, κυλλούς, καὶ ἑτέρους πολλούς, καὶ ἔρριψαν αὐτοὺς παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτούς· (31) ὥστε τὸν ὄχλον θαυμάσαι βλέποντας κωφοὺς λαλοῦντας κυλλοὺς ὑγιεῖς καὶ χωλοὺς περιπατοῦντας καὶ τυφλοὺς βλέποντας· καὶ ἐδόξασαν τὸν θεὸν Ἰσραήλ. (32) Ὁ δὲ Ἰησοῦς προσκαλεσάμενος τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ εἶπεν· Σπλαγχνίζομαι ἐπὶ τὸν ὄχλον, ὅτι ἤδη ἡμέραι τρεῖς προσμένουσίν μοι καὶ οὐκ ἔχουσιν τί φάγωσιν· καὶ ἀπολῦσαι αὐτοὺς νήστεις οὐ θέλω, μήποτε ἐκλυθῶσιν ἐν τῇ ὁδῷ. (33) καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταί· Πόθεν ἡμῖν ἐν ἐρημίᾳ ἄρτοι τοσοῦτοι ὥστε χορτάσαι ὄχλον τοσοῦτον; (34) καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Πόσους ἄρτους ἔχετε; οἱ δὲ εἶπαν· Ἑπτά, καὶ ὀλίγα ἰχθύδια. (35) καὶ παραγγείλας τῷ ὄχλῳ ἀναπεσεῖν ἐπὶ τὴν γῆν (36) ἔλαβεν τοὺς ἑπτὰ ἄρτους καὶ τοὺς ἰχθύας καὶ εὐχαριστήσας ἔκλασεν καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς οἱ δὲ μαθηταὶ τοῖς ὄχλοις. (37) καὶ ἔφαγον πάντες καὶ ἐχορτάσθησαν, καὶ τὸ περισσεῦον τῶν κλασμάτων ἦραν ἑπτὰ σπυρίδας πλήρεις. (38) οἱ δὲ ἐσθίοντες ἦσαν τετρακισχίλιοι ἄνδρες χωρὶς γυναικῶν καὶ παιδίων. (39) καὶ ἀπολύσας τοὺς ὄχλους ἐνέβη εἰς τὸ πλοῖον, καὶ ἦλθεν εἰς τὰ ὅρια Μαγαδάν.

16

(1) Καὶ προσελθόντες οἱ Φαρισαῖοι καὶ Σαδδουκαῖοι πειράζοντες ἐπηρώτησαν αὐτὸν σημεῖον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐπιδεῖξαι αὐτοῖς. (2) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Ὀψίας γενομένης λέγετε· Εὐδία, πυρράζει γὰρ ὁ οὐρανός· (3) καὶ πρωΐ· Σήμερον χειμών, πυρράζει γὰρ στυγνάζων ὁ οὐρανός. τὸ μὲν πρόσωπον τοῦ οὐρανοῦ γινώσκετε διακρίνειν, τὰ δὲ σημεῖα τῶν καιρῶν οὐ δύνασθε. (4) Γενεὰ πονηρὰ καὶ μοιχαλὶς σημεῖον ἐπιζητεῖ, καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται αὐτῇ εἰ μὴ τὸ σημεῖον Ἰωνᾶ. καὶ καταλιπὼν αὐτοὺς ἀπῆλθεν. (5) Καὶ ἐλθόντες οἱ μαθηταὶ εἰς τὸ πέραν ἐπελάθοντο ἄρτους λαβεῖν. (6) ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Ὁρᾶτε καὶ προσέχετε ἀπὸ τῆς ζύμης τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων. (7) οἱ δὲ διελογίζοντο ἐν ἑαυτοῖς λέγοντες ὅτι Ἄρτους οὐκ ἐλάβομεν. (8) γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Τί διαλογίζεσθε ἐν ἑαυτοῖς, ὀλιγόπιστοι, ὅτι ἄρτους οὐκ ἐλάβετε; (9) οὔπω νοεῖτε, οὐδὲ μνημονεύετε τοὺς πέντε ἄρτους τῶν πεντακισχιλίων καὶ πόσους κοφίνους ἐλάβετε; (10) οὐδὲ τοὺς ἑπτὰ ἄρτους τῶν τετρακισχιλίων καὶ πόσας σπυρίδας ἐλάβετε; (11) πῶς οὐ νοεῖτε ὅτι οὐ περὶ ἄρτων εἶπον ὑμῖν; προσέχετε δὲ ἀπὸ τῆς ζύμης τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων. (12) τότε συνῆκαν ὅτι οὐκ εἶπεν προσέχειν ἀπὸ τῆς ζύμης τῶν ἄρτων ἀλλὰ ἀπὸ τῆς διδαχῆς τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων. (13) Ἐλθὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς εἰς τὰ μέρη Καισαρείας τῆς Φιλίππου ἠρώτα τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ λέγων· Τίνα λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου; (14) οἱ δὲ εἶπαν· Οἱ μὲν Ἰωάννην τὸν βαπτιστήν, ἄλλοι δὲ Ἠλίαν, ἕτεροι δὲ Ἰερεμίαν ἢ ἕνα τῶν προφητῶν. (15) λέγει αὐτοῖς· Ὑμεῖς δὲ τίνα με λέγετε εἶναι; (16) ἀποκριθεὶς δὲ Σίμων Πέτρος εἶπεν· Σὺ εἶ ὁ χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος. (17) ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· Μακάριος εἶ, Σίμων Βαριωνᾶ, ὅτι σὰρξ καὶ αἷμα οὐκ ἀπεκάλυψέν σοι ἀλλʼ ὁ πατήρ μου ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς· (18) κἀγὼ δέ σοι λέγω ὅτι σὺ εἶ Πέτρος, καὶ ἐπὶ ταύτῃ τῇ πέτρᾳ οἰκοδομήσω μου τὴν ἐκκλησίαν, καὶ πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς· (19) δώσω σοι τὰς κλεῖδας τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, καὶ ὃ ἐὰν δήσῃς ἐπὶ τῆς γῆς ἔσται δεδεμένον ἐν τοῖς οὐρανοῖς, καὶ ὃ ἐὰν λύσῃς ἐπὶ τῆς γῆς ἔσται λελυμένον ἐν τοῖς οὐρανοῖς. (20) τότε διεστείλατο τοῖς μαθηταῖς ἵνα μηδενὶ εἴπωσιν ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ χριστός. (21) Ἀπὸ τότε ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς δεικνύειν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ὅτι δεῖ αὐτὸν εἰς Ἱεροσόλυμα ἀπελθεῖν καὶ πολλὰ παθεῖν ἀπὸ τῶν πρεσβυτέρων καὶ ἀρχιερέων καὶ γραμματέων καὶ ἀποκτανθῆναι καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐγερθῆναι. (22) καὶ προσλαβόμενος αὐτὸν ὁ Πέτρος ἤρξατο ἐπιτιμᾶν αὐτῷ λέγων· Ἵλεώς σοι, κύριε· οὐ μὴ ἔσται σοι τοῦτο. (23) ὁ δὲ στραφεὶς εἶπεν τῷ Πέτρῳ· Ὕπαγε ὀπίσω μου, Σατανᾶ· σκάνδαλον εἶ ἐμοῦ, ὅτι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ θεοῦ ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων. (24) Τότε ὁ Ἰησοῦς εἶπεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· Εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολουθείτω μοι. (25) ὃς γὰρ ἐὰν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι ἀπολέσει αὐτήν· ὃς δʼ ἂν ἀπολέσῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἕνεκεν ἐμοῦ εὑρήσει αὐτήν. (26) τί γὰρ ὠφεληθήσεται ἄνθρωπος ἐὰν τὸν κόσμον ὅλον κερδήσῃ τὴν δὲ ψυχὴν αὐτοῦ ζημιωθῇ; ἢ τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ; (27) μέλλει γὰρ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεσθαι ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀγγέλων αὐτοῦ, καὶ τότε ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ τὴν πρᾶξιν αὐτοῦ. (28) ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἰσίν τινες τῶν ὧδε ἑστώτων οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσιν τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ.

17

(1) Καὶ μεθʼ ἡμέρας ἓξ παραλαμβάνει ὁ Ἰησοῦς τὸν Πέτρον καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ ἀναφέρει αὐτοὺς εἰς ὄρος ὑψηλὸν κατʼ ἰδίαν. (2) καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν, καὶ ἔλαμψεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς. (3) καὶ ἰδοὺ ὤφθη αὐτοῖς Μωϋσῆς καὶ Ἠλίας συλλαλοῦντες μετʼ αὐτοῦ. (4) ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπεν τῷ Ἰησοῦ· Κύριε, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι· εἰ θέλεις, ποιήσω ὧδε τρεῖς σκηνάς, σοὶ μίαν καὶ Μωϋσεῖ μίαν καὶ Ἠλίᾳ μίαν. (5) ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος ἰδοὺ νεφέλη φωτεινὴ ἐπεσκίασεν αὐτούς, καὶ ἰδοὺ φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης λέγουσα· Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα· ἀκούετε αὐτοῦ. (6) καὶ ἀκούσαντες οἱ μαθηταὶ ἔπεσαν ἐπὶ πρόσωπον αὐτῶν καὶ ἐφοβήθησαν σφόδρα. (7) καὶ προσῆλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ ἁψάμενος αὐτῶν εἶπεν· Ἐγέρθητε καὶ μὴ φοβεῖσθε. (8) ἐπάραντες δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν οὐδένα εἶδον εἰ μὴ αὐτὸν Ἰησοῦν μόνον. (9) Καὶ καταβαινόντων αὐτῶν ἐκ τοῦ ὄρους ἐνετείλατο αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς λέγων· Μηδενὶ εἴπητε τὸ ὅραμα ἕως οὗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐκ νεκρῶν ἐγερθῇ. (10) καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν οἱ μαθηταὶ λέγοντες· Τί οὖν οἱ γραμματεῖς λέγουσιν ὅτι Ἠλίαν δεῖ ἐλθεῖν πρῶτον; (11) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Ἠλίας μὲν ἔρχεται καὶ ἀποκαταστήσει πάντα· (12) λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι Ἠλίας ἤδη ἦλθεν, καὶ οὐκ ἐπέγνωσαν αὐτὸν ἀλλὰ ἐποίησαν ἐν αὐτῷ ὅσα ἠθέλησαν· οὕτως καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου μέλλει πάσχειν ὑπʼ αὐτῶν. (13) τότε συνῆκαν οἱ μαθηταὶ ὅτι περὶ Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ εἶπεν αὐτοῖς. (14) Καὶ ἐλθόντων πρὸς τὸν ὄχλον προσῆλθεν αὐτῷ ἄνθρωπος γονυπετῶν αὐτὸν (15) καὶ λέγων· Κύριε, ἐλέησόν μου τὸν υἱόν, ὅτι σεληνιάζεται καὶ κακῶς πάσχει, πολλάκις γὰρ πίπτει εἰς τὸ πῦρ καὶ πολλάκις εἰς τὸ ὕδωρ. (16) καὶ προσήνεγκα αὐτὸν τοῖς μαθηταῖς σου, καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν αὐτὸν θεραπεῦσαι. (17) ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Ὦ γενεὰ ἄπιστος καὶ διεστραμμένη, ἕως πότε μεθʼ ὑμῶν ἔσομαι; ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν; φέρετέ μοι αὐτὸν ὧδε. (18) καὶ ἐπετίμησεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἐξῆλθεν ἀπʼ αὐτοῦ τὸ δαιμόνιον· καὶ ἐθεραπεύθη ὁ παῖς ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης. (19) Τότε προσελθόντες οἱ μαθηταὶ τῷ Ἰησοῦ κατʼ ἰδίαν εἶπον· Διὰ τί ἡμεῖς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό; (20) ὁ δὲ λέγει αὐτοῖς· Διὰ τὴν ὀλιγοπιστίαν ὑμῶν· ἀμὴν γὰρ λέγω ὑμῖν, ἐὰν ἔχητε πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως, ἐρεῖτε τῷ ὄρει τούτῳ· Μετάβα ἔνθεν ἐκεῖ, καὶ μεταβήσεται, καὶ οὐδὲν ἀδυνατήσει ὑμῖν. (21) (22) Συστρεφομένων δὲ αὐτῶν ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Μέλλει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοσθαι εἰς χεῖρας ἀνθρώπων, (23) καὶ ἀποκτενοῦσιν αὐτόν, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐγερθήσεται. καὶ ἐλυπήθησαν σφόδρα. (24) Ἐλθόντων δὲ αὐτῶν εἰς Καφαρναοὺμ προσῆλθον οἱ τὰ δίδραχμα λαμβάνοντες τῷ Πέτρῳ καὶ εἶπαν· Ὁ διδάσκαλος ὑμῶν οὐ τελεῖ τὰ δίδραχμα; (25) λέγει· Ναί. καὶ ἐλθόντα εἰς τὴν οἰκίαν προέφθασεν αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς λέγων· Τί σοι δοκεῖ, Σίμων; οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς ἀπὸ τίνων λαμβάνουσιν τέλη ἢ κῆνσον; ἀπὸ τῶν υἱῶν αὐτῶν ἢ ἀπὸ τῶν ἀλλοτρίων; (26) εἰπόντος δέ· Ἀπὸ τῶν ἀλλοτρίων, ἔφη αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ἄρα γε ἐλεύθεροί εἰσιν οἱ υἱοί. (27) ἵνα δὲ μὴ σκανδαλίσωμεν αὐτούς, πορευθεὶς εἰς θάλασσαν βάλε ἄγκιστρον καὶ τὸν ἀναβάντα πρῶτον ἰχθὺν ἆρον, καὶ ἀνοίξας τὸ στόμα αὐτοῦ εὑρήσεις στατῆρα· ἐκεῖνον λαβὼν δὸς αὐτοῖς ἀντὶ ἐμοῦ καὶ σοῦ.

18

(1) Ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ προσῆλθον οἱ μαθηταὶ τῷ Ἰησοῦ λέγοντες· Τίς ἄρα μείζων ἐστὶν ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν; (2) καὶ προσκαλεσάμενος παιδίον ἔστησεν αὐτὸ ἐν μέσῳ αὐτῶν (3) καὶ εἶπεν· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ στραφῆτε καὶ γένησθε ὡς τὰ παιδία, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. (4) ὅστις οὖν ταπεινώσει ἑαυτὸν ὡς τὸ παιδίον τοῦτο, οὗτός ἐστιν ὁ μείζων ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν· (5) καὶ ὃς ἐὰν δέξηται ἓν παιδίον τοιοῦτο ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, ἐμὲ δέχεται. (6) Ὃς δʼ ἂν σκανδαλίσῃ ἕνα τῶν μικρῶν τούτων τῶν πιστευόντων εἰς ἐμέ, συμφέρει αὐτῷ ἵνα κρεμασθῇ μύλος ὀνικὸς εἰς τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ καταποντισθῇ ἐν τῷ πελάγει τῆς θαλάσσης. (7) οὐαὶ τῷ κόσμῳ ἀπὸ τῶν σκανδάλων· ἀνάγκη γὰρ ἐλθεῖν τὰ σκάνδαλα, πλὴν οὐαὶ τῷ ἀνθρώπῳ διʼ οὗ τὸ σκάνδαλον ἔρχεται. (8) Εἰ δὲ ἡ χείρ σου ἢ ὁ πούς σου σκανδαλίζει σε, ἔκκοψον αὐτὸν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ· καλόν σοί ἐστιν εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωὴν κυλλὸν ἢ χωλόν, ἢ δύο χεῖρας ἢ δύο πόδας ἔχοντα βληθῆναι εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον. (9) καὶ εἰ ὁ ὀφθαλμός σου σκανδαλίζει σε, ἔξελε αὐτὸν καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ· καλόν σοί ἐστιν μονόφθαλμον εἰς τὴν ζωὴν εἰσελθεῖν, ἢ δύο ὀφθαλμοὺς ἔχοντα βληθῆναι εἰς τὴν γέενναν τοῦ πυρός. (10) Ὁρᾶτε μὴ καταφρονήσητε ἑνὸς τῶν μικρῶν τούτων, λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι οἱ ἄγγελοι αὐτῶν ἐν οὐρανοῖς διὰ παντὸς βλέπουσι τὸ πρόσωπον τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς. (11) (12) τί ὑμῖν δοκεῖ; ἐὰν γένηταί τινι ἀνθρώπῳ ἑκατὸν πρόβατα καὶ πλανηθῇ ἓν ἐξ αὐτῶν, οὐχὶ ἀφήσει τὰ ἐνενήκοντα ἐννέα ἐπὶ τὰ ὄρη καὶ πορευθεὶς ζητεῖ τὸ πλανώμενον; (13) καὶ ἐὰν γένηται εὑρεῖν αὐτό, ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι χαίρει ἐπʼ αὐτῷ μᾶλλον ἢ ἐπὶ τοῖς ἐνενήκοντα ἐννέα τοῖς μὴ πεπλανημένοις. (14) οὕτως οὐκ ἔστιν θέλημα ἔμπροσθεν τοῦ πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν οὐρανοῖς ἵνα ἀπόληται ἓν τῶν μικρῶν τούτων. (15) Ἐὰν δὲ ἁμαρτήσῃ εἰς σὲ ὁ ἀδελφός σου, ὕπαγε ἔλεγξον αὐτὸν μεταξὺ σοῦ καὶ αὐτοῦ μόνου. ἐάν σου ἀκούσῃ, ἐκέρδησας τὸν ἀδελφόν σου· (16) ἐὰν δὲ μὴ ἀκούσῃ, παράλαβε μετὰ σοῦ ἔτι ἕνα ἢ δύο, ἵνα ἐπὶ στόματος δύο μαρτύρων ἢ τριῶν σταθῇ πᾶν ῥῆμα· (17) ἐὰν δὲ παρακούσῃ αὐτῶν, εἰπὸν τῇ ἐκκλησίᾳ· ἐὰν δὲ καὶ τῆς ἐκκλησίας παρακούσῃ, ἔστω σοι ὥσπερ ὁ ἐθνικὸς καὶ ὁ τελώνης. (18) ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅσα ἐὰν δήσητε ἐπὶ τῆς γῆς ἔσται δεδεμένα ἐν οὐρανῷ καὶ ὅσα ἐὰν λύσητε ἐπὶ τῆς γῆς ἔσται λελυμένα ἐν οὐρανῷ. (19) Πάλιν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἐὰν δύο συμφωνήσωσιν ἐξ ὑμῶν ἐπὶ τῆς γῆς περὶ παντὸς πράγματος οὗ ἐὰν αἰτήσωνται, γενήσεται αὐτοῖς παρὰ τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς. (20) οὗ γάρ εἰσιν δύο ἢ τρεῖς συνηγμένοι εἰς τὸ ἐμὸν ὄνομα, ἐκεῖ εἰμι ἐν μέσῳ αὐτῶν. (21) Τότε προσελθὼν αὐτῷ ὁ Πέτρος εἶπεν· Κύριε, ποσάκις ἁμαρτήσει εἰς ἐμὲ ὁ ἀδελφός μου καὶ ἀφήσω αὐτῷ; ἕως ἑπτάκις; (22) λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Οὐ λέγω σοι ἕως ἑπτάκις ἀλλὰ ἕως ἑβδομηκοντάκις ἑπτά. (23) Διὰ τοῦτο ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ ὃς ἠθέλησεν συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ· (24) ἀρξαμένου δὲ αὐτοῦ συναίρειν προσηνέχθη αὐτῷ εἷς ὀφειλέτης μυρίων ταλάντων. (25) μὴ ἔχοντος δὲ αὐτοῦ ἀποδοῦναι ἐκέλευσεν αὐτὸν ὁ κύριος πραθῆναι καὶ τὴν γυναῖκα καὶ τὰ τέκνα καὶ πάντα ὅσα ἔχει καὶ ἀποδοθῆναι. (26) πεσὼν οὖν ὁ δοῦλος προσεκύνει αὐτῷ λέγων· Μακροθύμησον ἐπʼ ἐμοί, καὶ πάντα ἀποδώσω σοι. (27) σπλαγχνισθεὶς δὲ ὁ κύριος τοῦ δούλου ἐκείνου ἀπέλυσεν αὐτόν, καὶ τὸ δάνειον ἀφῆκεν αὐτῷ. (28) ἐξελθὼν δὲ ὁ δοῦλος ἐκεῖνος εὗρεν ἕνα τῶν συνδούλων αὐτοῦ ὃς ὤφειλεν αὐτῷ ἑκατὸν δηνάρια, καὶ κρατήσας αὐτὸν ἔπνιγεν λέγων· Ἀπόδος εἴ τι ὀφείλεις. (29) πεσὼν οὖν ὁ σύνδουλος αὐτοῦ παρεκάλει αὐτὸν λέγων· Μακροθύμησον ἐπʼ ἐμοί, καὶ ἀποδώσω σοι. (30) ὁ δὲ οὐκ ἤθελεν, ἀλλὰ ἀπελθὼν ἔβαλεν αὐτὸν εἰς φυλακὴν ἕως οὗ ἀποδῷ τὸ ὀφειλόμενον. (31) ἰδόντες οὖν οἱ σύνδουλοι αὐτοῦ τὰ γενόμενα ἐλυπήθησαν σφόδρα, καὶ ἐλθόντες διεσάφησαν τῷ κυρίῳ ἑαυτῶν πάντα τὰ γενόμενα. (32) τότε προσκαλεσάμενος αὐτὸν ὁ κύριος αὐτοῦ λέγει αὐτῷ· Δοῦλε πονηρέ, πᾶσαν τὴν ὀφειλὴν ἐκείνην ἀφῆκά σοι, ἐπεὶ παρεκάλεσάς με· (33) οὐκ ἔδει καὶ σὲ ἐλεῆσαι τὸν σύνδουλόν σου, ὡς κἀγὼ σὲ ἠλέησα; (34) καὶ ὀργισθεὶς ὁ κύριος αὐτοῦ παρέδωκεν αὐτὸν τοῖς βασανισταῖς ἕως οὗ ἀποδῷ πᾶν τὸ ὀφειλόμενον. (35) Οὕτως καὶ ὁ πατήρ μου ὁ οὐράνιος ποιήσει ὑμῖν ἐὰν μὴ ἀφῆτε ἕκαστος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἀπὸ τῶν καρδιῶν ὑμῶν.

19

(1) Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς τοὺς λόγους τούτους, μετῆρεν ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας καὶ ἦλθεν εἰς τὰ ὅρια τῆς Ἰουδαίας πέραν τοῦ Ἰορδάνου. (2) καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ ὄχλοι πολλοί, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτοὺς ἐκεῖ. (3) Καὶ προσῆλθον αὐτῷ Φαρισαῖοι πειράζοντες αὐτὸν καὶ λέγοντες· Εἰ ἔξεστιν ἀνθρώπῳ ἀπολῦσαι τὴν γυναῖκα αὐτοῦ κατὰ πᾶσαν αἰτίαν; (4) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Οὐκ ἀνέγνωτε ὅτι ὁ κτίσας ἀπʼ ἀρχῆς ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτοὺς (5) καὶ εἶπεν· Ἕνεκα τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα καὶ κολληθήσεται τῇ γυναικὶ αὐτοῦ, καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν; (6) ὥστε οὐκέτι εἰσὶν δύο ἀλλὰ σὰρξ μία. ὃ οὖν ὁ θεὸς συνέζευξεν ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω. (7) λέγουσιν αὐτῷ· Τί οὖν Μωϋσῆς ἐνετείλατο δοῦναι βιβλίον ἀποστασίου καὶ ἀπολῦσαι αὐτήν; (8) λέγει αὐτοῖς ὅτι Μωϋσῆς πρὸς τὴν σκληροκαρδίαν ὑμῶν ἐπέτρεψεν ὑμῖν ἀπολῦσαι τὰς γυναῖκας ὑμῶν, ἀπʼ ἀρχῆς δὲ οὐ γέγονεν οὕτως. (9) λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι ὃς ἂν ἀπολύσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ μὴ ἐπὶ πορνείᾳ καὶ γαμήσῃ ἄλλην μοιχᾶται καὶ ὁ ἀπολελυμένην γαμήσας μοιχᾶται. (10) Λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταί· Εἰ οὕτως ἐστὶν ἡ αἰτία τοῦ ἀνθρώπου μετὰ τῆς γυναικός, οὐ συμφέρει γαμῆσαι. (11) ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Οὐ πάντες χωροῦσι τὸν λόγον τοῦτον ἀλλʼ οἷς δέδοται. (12) εἰσὶν γὰρ εὐνοῦχοι οἵτινες ἐκ κοιλίας μητρὸς ἐγεννήθησαν οὕτως, καὶ εἰσὶν εὐνοῦχοι οἵτινες εὐνουχίσθησαν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων, καὶ εἰσὶν εὐνοῦχοι οἵτινες εὐνούχισαν ἑαυτοὺς διὰ τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. ὁ δυνάμενος χωρεῖν χωρείτω. (13) Τότε προσηνέχθησαν αὐτῷ παιδία ἵνα τὰς χεῖρας ἐπιθῇ αὐτοῖς καὶ προσεύξηται· οἱ δὲ μαθηταὶ ἐπετίμησαν αὐτοῖς. (14) ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν· Ἄφετε τὰ παιδία καὶ μὴ κωλύετε αὐτὰ ἐλθεῖν πρός με, τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν. (15) καὶ ἐπιθεὶς τὰς χεῖρας αὐτοῖς ἐπορεύθη ἐκεῖθεν. (16) Καὶ ἰδοὺ εἷς προσελθὼν αὐτῷ εἶπεν· Διδάσκαλε, τί ἀγαθὸν ποιήσω ἵνα σχῶ ζωὴν αἰώνιον; (17) ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· Τί με ἐρωτᾷς περὶ τοῦ ἀγαθοῦ; εἷς ἐστιν ὁ ἀγαθός· εἰ δὲ θέλεις εἰς τὴν ζωὴν εἰσελθεῖν, τήρησον τὰς ἐντολάς. (18) λέγει αὐτῷ· Ποίας; ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν· Τὸ Οὐ φονεύσεις, Οὐ μοιχεύσεις, Οὐ κλέψεις, Οὐ ψευδομαρτυρήσεις, (19) Τίμα τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα, καὶ Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. (20) λέγει αὐτῷ ὁ νεανίσκος· Πάντα ταῦτα ἐφύλαξα· τί ἔτι ὑστερῶ; (21) ἔφη αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Εἰ θέλεις τέλειος εἶναι, ὕπαγε πώλησόν σου τὰ ὑπάρχοντα καὶ δὸς πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανοῖς, καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι. (22) ἀκούσας δὲ ὁ νεανίσκος τὸν λόγον ἀπῆλθεν λυπούμενος, ἦν γὰρ ἔχων κτήματα πολλά. (23) Ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι πλούσιος δυσκόλως εἰσελεύσεται εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν· (24) πάλιν δὲ λέγω ὑμῖν, εὐκοπώτερόν ἐστιν κάμηλον διὰ τρυπήματος ῥαφίδος εἰσελθεῖν ἢ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. (25) ἀκούσαντες δὲ οἱ μαθηταὶ ἐξεπλήσσοντο σφόδρα λέγοντες· Τίς ἄρα δύναται σωθῆναι; (26) ἐμβλέψας δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Παρὰ ἀνθρώποις τοῦτο ἀδύνατόν ἐστιν, παρὰ δὲ θεῷ πάντα δυνατά. (27) Τότε ἀποκριθεὶς ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ· Ἰδοὺ ἡμεῖς ἀφήκαμεν πάντα καὶ ἠκολουθήσαμέν σοι· τί ἄρα ἔσται ἡμῖν; (28) ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ὑμεῖς οἱ ἀκολουθήσαντές μοι ἐν τῇ παλιγγενεσίᾳ, ὅταν καθίσῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ, καθήσεσθε καὶ ὑμεῖς ἐπὶ δώδεκα θρόνους κρίνοντες τὰς δώδεκα φυλὰς τοῦ Ἰσραήλ. (29) καὶ πᾶς ὅστις ἀφῆκεν οἰκίας ἢ ἀδελφοὺς ἢ ἀδελφὰς ἢ πατέρα ἢ μητέρα ἢ γυναῖκα ἢ τέκνα ἢ ἀγροὺς ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός μου, ἑκατονταπλασίονα λήμψεται καὶ ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσει. (30) πολλοὶ δὲ ἔσονται πρῶτοι ἔσχατοι καὶ ἔσχατοι πρῶτοι.

20

(1) Ὁμοία γάρ ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ οἰκοδεσπότῃ ὅστις ἐξῆλθεν ἅμα πρωῒ μισθώσασθαι ἐργάτας εἰς τὸν ἀμπελῶνα αὐτοῦ. (2) συμφωνήσας δὲ μετὰ τῶν ἐργατῶν ἐκ δηναρίου τὴν ἡμέραν ἀπέστειλεν αὐτοὺς εἰς τὸν ἀμπελῶνα αὐτοῦ. (3) καὶ ἐξελθὼν περὶ τρίτην ὥραν εἶδεν ἄλλους ἑστῶτας ἐν τῇ ἀγορᾷ ἀργούς· (4) καὶ ἐκείνοις εἶπεν· Ὑπάγετε καὶ ὑμεῖς εἰς τὸν ἀμπελῶνα, καὶ ὃ ἐὰν ᾖ δίκαιον δώσω ὑμῖν· (5) οἱ δὲ ἀπῆλθον. πάλιν ἐξελθὼν περὶ ἕκτην καὶ ἐνάτην ὥραν ἐποίησεν ὡσαύτως. (6) περὶ δὲ τὴν ἑνδεκάτην ἐξελθὼν εὗρεν ἄλλους ἑστῶτας, καὶ λέγει αὐτοῖς· Τί ὧδε ἑστήκατε ὅλην τὴν ἡμέραν ἀργοί; (7) λέγουσιν αὐτῷ· Ὅτι οὐδεὶς ἡμᾶς ἐμισθώσατο. λέγει αὐτοῖς· Ὑπάγετε καὶ ὑμεῖς εἰς τὸν ἀμπελῶνα. (8) ὀψίας δὲ γενομένης λέγει ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος τῷ ἐπιτρόπῳ αὐτοῦ· Κάλεσον τοὺς ἐργάτας καὶ ἀπόδος αὐτοῖς τὸν μισθὸν ἀρξάμενος ἀπὸ τῶν ἐσχάτων ἕως τῶν πρώτων. (9) καὶ ἐλθόντες οἱ περὶ τὴν ἑνδεκάτην ὥραν ἔλαβον ἀνὰ δηνάριον. (10) καὶ ἐλθόντες οἱ πρῶτοι ἐνόμισαν ὅτι πλεῖον λήμψονται· καὶ ἔλαβον τὸ ἀνὰ δηνάριον καὶ αὐτοί. (11) λαβόντες δὲ ἐγόγγυζον κατὰ τοῦ οἰκοδεσπότου (12) λέγοντες· Οὗτοι οἱ ἔσχατοι μίαν ὥραν ἐποίησαν, καὶ ἴσους αὐτοὺς ἡμῖν ἐποίησας τοῖς βαστάσασι τὸ βάρος τῆς ἡμέρας καὶ τὸν καύσωνα. (13) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς ἑνὶ αὐτῶν εἶπεν· Ἑταῖρε, οὐκ ἀδικῶ σε· οὐχὶ δηναρίου συνεφώνησάς μοι; (14) ἆρον τὸ σὸν καὶ ὕπαγε· θέλω δὲ τούτῳ τῷ ἐσχάτῳ δοῦναι ὡς καὶ σοί· (15) οὐκ ἔξεστίν μοι ὃ θέλω ποιῆσαι ἐν τοῖς ἐμοῖς; ἢ ὁ ὀφθαλμός σου πονηρός ἐστιν ὅτι ἐγὼ ἀγαθός εἰμι; (16) οὕτως ἔσονται οἱ ἔσχατοι πρῶτοι καὶ οἱ πρῶτοι ἔσχατοι. (17) Καὶ ἀναβαίνων ὁ Ἰησοῦς εἰς Ἱεροσόλυμα παρέλαβεν τοὺς δώδεκα μαθητὰς κατʼ ἰδίαν, καὶ ἐν τῇ ὁδῷ εἶπεν αὐτοῖς· (18) Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδοθήσεται τοῖς ἀρχιερεῦσιν καὶ γραμματεῦσιν, καὶ κατακρινοῦσιν αὐτὸν θανάτῳ, (19) καὶ παραδώσουσιν αὐτὸν τοῖς ἔθνεσιν εἰς τὸ ἐμπαῖξαι καὶ μαστιγῶσαι καὶ σταυρῶσαι, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐγερθήσεται. (20) Τότε προσῆλθεν αὐτῷ ἡ μήτηρ τῶν υἱῶν Ζεβεδαίου μετὰ τῶν υἱῶν αὐτῆς προσκυνοῦσα καὶ αἰτοῦσά τι παρʼ αὐτοῦ. (21) ὁ δὲ εἶπεν αὐτῇ· Τί θέλεις; λέγει αὐτῷ· Εἰπὲ ἵνα καθίσωσιν οὗτοι οἱ δύο υἱοί μου εἷς ἐκ δεξιῶν σου καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων σου ἐν τῇ βασιλείᾳ σου. (22) ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Οὐκ οἴδατε τί αἰτεῖσθε· δύνασθε πιεῖν τὸ ποτήριον ὃ ἐγὼ μέλλω πίνειν; λέγουσιν αὐτῷ· Δυνάμεθα. (23) λέγει αὐτοῖς· Τὸ μὲν ποτήριόν μου πίεσθε, τὸ δὲ καθίσαι ἐκ δεξιῶν μου καὶ ἐξ εὐωνύμων οὐκ ἔστιν ἐμὸν δοῦναι, ἀλλʼ οἷς ἡτοίμασται ὑπὸ τοῦ πατρός μου. (24) Καὶ ἀκούσαντες οἱ δέκα ἠγανάκτησαν περὶ τῶν δύο ἀδελφῶν. (25) ὁ δὲ Ἰησοῦς προσκαλεσάμενος αὐτοὺς εἶπεν· Οἴδατε ὅτι οἱ ἄρχοντες τῶν ἐθνῶν κατακυριεύουσιν αὐτῶν καὶ οἱ μεγάλοι κατεξουσιάζουσιν αὐτῶν. (26) οὐχ οὕτως ἔσται ἐν ὑμῖν· ἀλλʼ ὃς ἂν θέλῃ ἐν ὑμῖν μέγας γενέσθαι ἔσται ὑμῶν διάκονος, (27) καὶ ὃς ἂν θέλῃ ἐν ὑμῖν εἶναι πρῶτος ἔσται ὑμῶν δοῦλος· (28) ὥσπερ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθεν διακονηθῆναι ἀλλὰ διακονῆσαι καὶ δοῦναι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ λύτρον ἀντὶ πολλῶν. (29) Καὶ ἐκπορευομένων αὐτῶν ἀπὸ Ἰεριχὼ ἠκολούθησεν αὐτῷ ὄχλος πολύς. (30) καὶ ἰδοὺ δύο τυφλοὶ καθήμενοι παρὰ τὴν ὁδόν, ἀκούσαντες ὅτι Ἰησοῦς παράγει, ἔκραξαν λέγοντες· Κύριε, ἐλέησον ἡμᾶς, υἱὸς Δαυίδ. (31) ὁ δὲ ὄχλος ἐπετίμησεν αὐτοῖς ἵνα σιωπήσωσιν· οἱ δὲ μεῖζον ἔκραξαν λέγοντες· Κύριε, ἐλέησον ἡμᾶς, υἱὸς Δαυίδ. (32) καὶ στὰς ὁ Ἰησοῦς ἐφώνησεν αὐτοὺς καὶ εἶπεν· Τί θέλετε ποιήσω ὑμῖν; (33) λέγουσιν αὐτῷ· Κύριε, ἵνα ἀνοιγῶσιν οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν. (34) σπλαγχνισθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἥψατο τῶν ὀμμάτων αὐτῶν, καὶ εὐθέως ἀνέβλεψαν καὶ ἠκολούθησαν αὐτῷ.

21

(1) Καὶ ὅτε ἤγγισαν εἰς Ἱεροσόλυμα καὶ ἦλθον εἰς Βηθφαγὴ εἰς τὸ Ὄρος τῶν Ἐλαιῶν, τότε Ἰησοῦς ἀπέστειλεν δύο μαθητὰς (2) λέγων αὐτοῖς· Πορεύεσθε εἰς τὴν κώμην τὴν κατέναντι ὑμῶν, καὶ εὐθέως εὑρήσετε ὄνον δεδεμένην καὶ πῶλον μετʼ αὐτῆς· λύσαντες ἀγάγετέ μοι. (3) καὶ ἐάν τις ὑμῖν εἴπῃ τι, ἐρεῖτε ὅτι Ὁ κύριος αὐτῶν χρείαν ἔχει· εὐθὺς δὲ ἀποστελεῖ αὐτούς. (4) Τοῦτο δὲ γέγονεν ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος· (5) Εἴπατε τῇ θυγατρὶ Σιών· Ἰδοὺ ὁ βασιλεύς σου ἔρχεταί σοι πραῢς καὶ ἐπιβεβηκὼς ἐπὶ ὄνον καὶ ἐπὶ πῶλον υἱὸν ὑποζυγίου. (6) πορευθέντες δὲ οἱ μαθηταὶ καὶ ποιήσαντες καθὼς συνέταξεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς (7) ἤγαγον τὴν ὄνον καὶ τὸν πῶλον, καὶ ἐπέθηκαν ἐπʼ αὐτῶν τὰ ἱμάτια, καὶ ἐπεκάθισεν ἐπάνω αὐτῶν. (8) ὁ δὲ πλεῖστος ὄχλος ἔστρωσαν ἑαυτῶν τὰ ἱμάτια ἐν τῇ ὁδῷ, ἄλλοι δὲ ἔκοπτον κλάδους ἀπὸ τῶν δένδρων καὶ ἐστρώννυον ἐν τῇ ὁδῷ. (9) οἱ δὲ ὄχλοι οἱ προάγοντες αὐτὸν καὶ οἱ ἀκολουθοῦντες ἔκραζον λέγοντες· Ὡσαννὰ τῷ υἱῷ Δαυίδ· Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι κυρίου· Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις. (10) καὶ εἰσελθόντος αὐτοῦ εἰς Ἱεροσόλυμα ἐσείσθη πᾶσα ἡ πόλις λέγουσα· Τίς ἐστιν οὗτος; (11) οἱ δὲ ὄχλοι ἔλεγον· Οὗτός ἐστιν ὁ προφήτης Ἰησοῦς ὁ ἀπὸ Ναζαρὲθ τῆς Γαλιλαίας. (12) Καὶ εἰσῆλθεν Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερόν, καὶ ἐξέβαλεν πάντας τοὺς πωλοῦντας καὶ ἀγοράζοντας ἐν τῷ ἱερῷ καὶ τὰς τραπέζας τῶν κολλυβιστῶν κατέστρεψεν καὶ τὰς καθέδρας τῶν πωλούντων τὰς περιστεράς, (13) καὶ λέγει αὐτοῖς· Γέγραπται· Ὁ οἶκός μου οἶκος προσευχῆς κληθήσεται, ὑμεῖς δὲ αὐτὸν ποιεῖτε σπήλαιον λῃστῶν. (14) Καὶ προσῆλθον αὐτῷ τυφλοὶ καὶ χωλοὶ ἐν τῷ ἱερῷ, καὶ ἐθεράπευσεν αὐτούς. (15) ἰδόντες δὲ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς τὰ θαυμάσια ἃ ἐποίησεν καὶ τοὺς παῖδας τοὺς κράζοντας ἐν τῷ ἱερῷ καὶ λέγοντας· Ὡσαννὰ τῷ υἱῷ Δαυίδ, ἠγανάκτησαν (16) καὶ εἶπαν αὐτῷ· Ἀκούεις τί οὗτοι λέγουσιν; ὁ δὲ Ἰησοῦς λέγει αὐτοῖς· Ναί. οὐδέποτε ἀνέγνωτε ὅτι Ἐκ στόματος νηπίων καὶ θηλαζόντων κατηρτίσω αἶνον; (17) καὶ καταλιπὼν αὐτοὺς ἐξῆλθεν ἔξω τῆς πόλεως εἰς Βηθανίαν, καὶ ηὐλίσθη ἐκεῖ. (18) Πρωῒ δὲ ἐπανάγων εἰς τὴν πόλιν ἐπείνασεν. (19) καὶ ἰδὼν συκῆν μίαν ἐπὶ τῆς ὁδοῦ ἦλθεν ἐπʼ αὐτήν, καὶ οὐδὲν εὗρεν ἐν αὐτῇ εἰ μὴ φύλλα μόνον, καὶ λέγει αὐτῇ· Μηκέτι ἐκ σοῦ καρπὸς γένηται εἰς τὸν αἰῶνα· καὶ ἐξηράνθη παραχρῆμα ἡ συκῆ. (20) καὶ ἰδόντες οἱ μαθηταὶ ἐθαύμασαν λέγοντες· Πῶς παραχρῆμα ἐξηράνθη ἡ συκῆ; (21) ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν ἔχητε πίστιν καὶ μὴ διακριθῆτε, οὐ μόνον τὸ τῆς συκῆς ποιήσετε, ἀλλὰ κἂν τῷ ὄρει τούτῳ εἴπητε· Ἄρθητι καὶ βλήθητι εἰς τὴν θάλασσαν, γενήσεται· (22) καὶ πάντα ὅσα ἂν αἰτήσητε ἐν τῇ προσευχῇ πιστεύοντες λήμψεσθε. (23) Καὶ ἐλθόντος αὐτοῦ εἰς τὸ ἱερὸν προσῆλθον αὐτῷ διδάσκοντι οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ λέγοντες· Ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιεῖς; καὶ τίς σοι ἔδωκεν τὴν ἐξουσίαν ταύτην; (24) ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Ἐρωτήσω ὑμᾶς κἀγὼ λόγον ἕνα, ὃν ἐὰν εἴπητέ μοι κἀγὼ ὑμῖν ἐρῶ ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιῶ· (25) τὸ βάπτισμα τὸ Ἰωάννου πόθεν ἦν; ἐξ οὐρανοῦ ἢ ἐξ ἀνθρώπων; οἱ δὲ διελογίζοντο ἐν ἑαυτοῖς λέγοντες· Ἐὰν εἴπωμεν· Ἐξ οὐρανοῦ, ἐρεῖ ἡμῖν· Διὰ τί οὖν οὐκ ἐπιστεύσατε αὐτῷ; (26) ἐὰν δὲ εἴπωμεν· Ἐξ ἀνθρώπων, φοβούμεθα τὸν ὄχλον, πάντες γὰρ ὡς προφήτην ἔχουσιν τὸν Ἰωάννην. (27) καὶ ἀποκριθέντες τῷ Ἰησοῦ εἶπαν· Οὐκ οἴδαμεν. ἔφη αὐτοῖς καὶ αὐτός· Οὐδὲ ἐγὼ λέγω ὑμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιῶ. (28) Τί δὲ ὑμῖν δοκεῖ; ἄνθρωπος εἶχεν τέκνα δύο. προσελθὼν τῷ πρώτῳ εἶπεν· Τέκνον, ὕπαγε σήμερον ἐργάζου ἐν τῷ ἀμπελῶνι. (29) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Οὐ θέλω· ὕστερον δὲ μεταμεληθεὶς ἀπῆλθεν. (30) προσελθὼν δὲ τῷ δευτέρῳ εἶπεν ὡσαύτως· ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Ἐγώ, κύριε· καὶ οὐκ ἀπῆλθεν. (31) τίς ἐκ τῶν δύο ἐποίησεν τὸ θέλημα τοῦ πατρός; λέγουσιν· Ὁ πρῶτος. λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οἱ τελῶναι καὶ αἱ πόρναι προάγουσιν ὑμᾶς εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. (32) ἦλθεν γὰρ Ἰωάννης πρὸς ὑμᾶς ἐν ὁδῷ δικαιοσύνης, καὶ οὐκ ἐπιστεύσατε αὐτῷ· οἱ δὲ τελῶναι καὶ αἱ πόρναι ἐπίστευσαν αὐτῷ· ὑμεῖς δὲ ἰδόντες οὐδὲ μετεμελήθητε ὕστερον τοῦ πιστεῦσαι αὐτῷ. (33) Ἄλλην παραβολὴν ἀκούσατε. Ἄνθρωπος ἦν οἰκοδεσπότης ὅστις ἐφύτευσεν ἀμπελῶνα καὶ φραγμὸν αὐτῷ περιέθηκεν καὶ ὤρυξεν ἐν αὐτῷ ληνὸν καὶ ᾠκοδόμησεν πύργον, καὶ ἐξέδετο αὐτὸν γεωργοῖς, καὶ ἀπεδήμησεν. (34) ὅτε δὲ ἤγγισεν ὁ καιρὸς τῶν καρπῶν, ἀπέστειλεν τοὺς δούλους αὐτοῦ πρὸς τοὺς γεωργοὺς λαβεῖν τοὺς καρποὺς αὐτοῦ. (35) καὶ λαβόντες οἱ γεωργοὶ τοὺς δούλους αὐτοῦ ὃν μὲν ἔδειραν, ὃν δὲ ἀπέκτειναν, ὃν δὲ ἐλιθοβόλησαν. (36) πάλιν ἀπέστειλεν ἄλλους δούλους πλείονας τῶν πρώτων, καὶ ἐποίησαν αὐτοῖς ὡσαύτως. (37) ὕστερον δὲ ἀπέστειλεν πρὸς αὐτοὺς τὸν υἱὸν αὐτοῦ λέγων· Ἐντραπήσονται τὸν υἱόν μου. (38) οἱ δὲ γεωργοὶ ἰδόντες τὸν υἱὸν εἶπον ἐν ἑαυτοῖς· Οὗτός ἐστιν ὁ κληρονόμος· δεῦτε ἀποκτείνωμεν αὐτὸν καὶ σχῶμεν τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ· (39) καὶ λαβόντες αὐτὸν ἐξέβαλον ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος καὶ ἀπέκτειναν. (40) ὅταν οὖν ἔλθῃ ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος, τί ποιήσει τοῖς γεωργοῖς ἐκείνοις; (41) λέγουσιν αὐτῷ· Κακοὺς κακῶς ἀπολέσει αὐτούς, καὶ τὸν ἀμπελῶνα ἐκδώσεται ἄλλοις γεωργοῖς, οἵτινες ἀποδώσουσιν αὐτῷ τοὺς καρποὺς ἐν τοῖς καιροῖς αὐτῶν. (42) Λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Οὐδέποτε ἀνέγνωτε ἐν ταῖς γραφαῖς· Λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας· παρὰ κυρίου ἐγένετο αὕτη, καὶ ἔστιν θαυμαστὴ ἐν ὀφθαλμοῖς ἡμῶν; (43) διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν ὅτι ἀρθήσεται ἀφʼ ὑμῶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ καὶ δοθήσεται ἔθνει ποιοῦντι τοὺς καρποὺς αὐτῆς. (44) Καὶ ὁ πεσὼν ἐπὶ τὸν λίθον τοῦτον συνθλασθήσεται· ἐφʼ ὃν δʼ ἂν πέσῃ λικμήσει αὐτόν. (45) Καὶ ἀκούσαντες οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι τὰς παραβολὰς αὐτοῦ ἔγνωσαν ὅτι περὶ αὐτῶν λέγει· (46) καὶ ζητοῦντες αὐτὸν κρατῆσαι ἐφοβήθησαν τοὺς ὄχλους, ἐπεὶ εἰς προφήτην αὐτὸν εἶχον.

22

(1) Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς πάλιν εἶπεν ἐν παραβολαῖς αὐτοῖς λέγων· (2) Ὡμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὅστις ἐποίησεν γάμους τῷ υἱῷ αὐτοῦ. (3) καὶ ἀπέστειλεν τοὺς δούλους αὐτοῦ καλέσαι τοὺς κεκλημένους εἰς τοὺς γάμους, καὶ οὐκ ἤθελον ἐλθεῖν. (4) πάλιν ἀπέστειλεν ἄλλους δούλους λέγων· Εἴπατε τοῖς κεκλημένοις· Ἰδοὺ τὸ ἄριστόν μου ἡτοίμακα, οἱ ταῦροί μου καὶ τὰ σιτιστὰ τεθυμένα, καὶ πάντα ἕτοιμα· δεῦτε εἰς τοὺς γάμους. (5) οἱ δὲ ἀμελήσαντες ἀπῆλθον, ὃς μὲν εἰς τὸν ἴδιον ἀγρόν, ὃς δὲ ἐπὶ τὴν ἐμπορίαν αὐτοῦ· (6) οἱ δὲ λοιποὶ κρατήσαντες τοὺς δούλους αὐτοῦ ὕβρισαν καὶ ἀπέκτειναν. (7) ὁ δὲ βασιλεὺς ὠργίσθη, καὶ πέμψας τὰ στρατεύματα αὐτοῦ ἀπώλεσεν τοὺς φονεῖς ἐκείνους καὶ τὴν πόλιν αὐτῶν ἐνέπρησεν. (8) τότε λέγει τοῖς δούλοις αὐτοῦ· Ὁ μὲν γάμος ἕτοιμός ἐστιν, οἱ δὲ κεκλημένοι οὐκ ἦσαν ἄξιοι· (9) πορεύεσθε οὖν ἐπὶ τὰς διεξόδους τῶν ὁδῶν, καὶ ὅσους ἐὰν εὕρητε καλέσατε εἰς τοὺς γάμους. (10) καὶ ἐξελθόντες οἱ δοῦλοι ἐκεῖνοι εἰς τὰς ὁδοὺς συνήγαγον πάντας οὓς εὗρον, πονηρούς τε καὶ ἀγαθούς· καὶ ἐπλήσθη ὁ γάμος ἀνακειμένων. (11) εἰσελθὼν δὲ ὁ βασιλεὺς θεάσασθαι τοὺς ἀνακειμένους εἶδεν ἐκεῖ ἄνθρωπον οὐκ ἐνδεδυμένον ἔνδυμα γάμου· (12) καὶ λέγει αὐτῷ· Ἑταῖρε, πῶς εἰσῆλθες ὧδε μὴ ἔχων ἔνδυμα γάμου; ὁ δὲ ἐφιμώθη. (13) τότε ὁ βασιλεὺς εἶπεν τοῖς διακόνοις· Δήσαντες αὐτοῦ πόδας καὶ χεῖρας ἐκβάλετε αὐτὸν εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. (14) πολλοὶ γάρ εἰσιν κλητοὶ ὀλίγοι δὲ ἐκλεκτοί. (15) Τότε πορευθέντες οἱ Φαρισαῖοι συμβούλιον ἔλαβον ὅπως αὐτὸν παγιδεύσωσιν ἐν λόγῳ. (16) καὶ ἀποστέλλουσιν αὐτῷ τοὺς μαθητὰς αὐτῶν μετὰ τῶν Ἡρῳδιανῶν λέγοντες· Διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς εἶ καὶ τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ διδάσκεις, καὶ οὐ μέλει σοι περὶ οὐδενός, οὐ γὰρ βλέπεις εἰς πρόσωπον ἀνθρώπων· (17) εἰπὸν οὖν ἡμῖν τί σοι δοκεῖ· ἔξεστιν δοῦναι κῆνσον Καίσαρι ἢ οὔ; (18) γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς τὴν πονηρίαν αὐτῶν εἶπεν· Τί με πειράζετε, ὑποκριταί; (19) ἐπιδείξατέ μοι τὸ νόμισμα τοῦ κήνσου. οἱ δὲ προσήνεγκαν αὐτῷ δηνάριον. (20) καὶ λέγει αὐτοῖς· Τίνος ἡ εἰκὼν αὕτη καὶ ἡ ἐπιγραφή; (21) λέγουσιν αὐτῷ· Καίσαρος. τότε λέγει αὐτοῖς· Ἀπόδοτε οὖν τὰ Καίσαρος Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ θεοῦ τῷ θεῷ. (22) καὶ ἀκούσαντες ἐθαύμασαν, καὶ ἀφέντες αὐτὸν ἀπῆλθαν. (23) Ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ προσῆλθον αὐτῷ Σαδδουκαῖοι, λέγοντες μὴ εἶναι ἀνάστασιν, καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν (24) λέγοντες· Διδάσκαλε, Μωϋσῆς εἶπεν· Ἐάν τις ἀποθάνῃ μὴ ἔχων τέκνα, ἐπιγαμβρεύσει ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ ἀναστήσει σπέρμα τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ. (25) ἦσαν δὲ παρʼ ἡμῖν ἑπτὰ ἀδελφοί· καὶ ὁ πρῶτος γήμας ἐτελεύτησεν, καὶ μὴ ἔχων σπέρμα ἀφῆκεν τὴν γυναῖκα αὐτοῦ τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ· (26) ὁμοίως καὶ ὁ δεύτερος καὶ ὁ τρίτος, ἕως τῶν ἑπτά· (27) ὕστερον δὲ πάντων ἀπέθανεν ἡ γυνή. (28) ἐν τῇ ἀναστάσει οὖν τίνος τῶν ἑπτὰ ἔσται γυνή; πάντες γὰρ ἔσχον αὐτήν. (29) Ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Πλανᾶσθε μὴ εἰδότες τὰς γραφὰς μηδὲ τὴν δύναμιν τοῦ θεοῦ· (30) ἐν γὰρ τῇ ἀναστάσει οὔτε γαμοῦσιν οὔτε γαμίζονται, ἀλλʼ ὡς ἄγγελοι θεοῦ ἐν τῷ οὐρανῷ εἰσιν· (31) περὶ δὲ τῆς ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν οὐκ ἀνέγνωτε τὸ ῥηθὲν ὑμῖν ὑπὸ τοῦ θεοῦ λέγοντος· (32) Ἐγώ εἰμι ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ ὁ θεὸς Ἰσαὰκ καὶ ὁ θεὸς Ἰακώβ; οὐκ ἔστιν ὁ θεὸς νεκρῶν ἀλλὰ ζώντων. (33) καὶ ἀκούσαντες οἱ ὄχλοι ἐξεπλήσσοντο ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ. (34) Οἱ δὲ Φαρισαῖοι ἀκούσαντες ὅτι ἐφίμωσεν τοὺς Σαδδουκαίους συνήχθησαν ἐπὶ τὸ αὐτό. (35) καὶ ἐπηρώτησεν εἷς ἐξ αὐτῶν νομικὸς πειράζων αὐτόν· (36) Διδάσκαλε, ποία ἐντολὴ μεγάλη ἐν τῷ νόμῳ; (37) ὁ δὲ ἔφη αὐτῷ· Ἀγαπήσεις κύριον τὸν θεόν σου ἐν ὅλῃ τῇ καρδίᾳ σου καὶ ἐν ὅλῃ τῇ ψυχῇ σου καὶ ἐν ὅλῃ τῇ διανοίᾳ σου· (38) αὕτη ἐστὶν ἡ μεγάλη καὶ πρώτη ἐντολή. (39) Δευτέρα δὲ ὁμοία αὐτῇ· Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. (40) ἐν ταύταις ταῖς δυσὶν ἐντολαῖς ὅλος ὁ νόμος κρέμαται καὶ οἱ προφῆται. (41) Συνηγμένων δὲ τῶν Φαρισαίων ἐπηρώτησεν αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς (42) λέγων· Τί ὑμῖν δοκεῖ περὶ τοῦ χριστοῦ; τίνος υἱός ἐστιν; λέγουσιν αὐτῷ· Τοῦ Δαυίδ. (43) λέγει αὐτοῖς· Πῶς οὖν Δαυὶδ ἐν πνεύματι καλεῖ αὐτὸν κύριον λέγων· (44) Εἶπεν κύριος τῷ κυρίῳ μου· Κάθου ἐκ δεξιῶν μου ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποκάτω τῶν ποδῶν σου; (45) εἰ οὖν Δαυὶδ καλεῖ αὐτὸν κύριον, πῶς υἱὸς αὐτοῦ ἐστιν; (46) καὶ οὐδεὶς ἐδύνατο ἀποκριθῆναι αὐτῷ λόγον, οὐδὲ ἐτόλμησέν τις ἀπʼ ἐκείνης τῆς ἡμέρας ἐπερωτῆσαι αὐτὸν οὐκέτι.

23

(1) Τότε ὁ Ἰησοῦς ἐλάλησεν τοῖς ὄχλοις καὶ τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ (2) λέγων· Ἐπὶ τῆς Μωϋσέως καθέδρας ἐκάθισαν οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι. (3) πάντα οὖν ὅσα ἐὰν εἴπωσιν ὑμῖν ποιήσατε καὶ τηρεῖτε, κατὰ δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν μὴ ποιεῖτε, λέγουσιν γὰρ καὶ οὐ ποιοῦσιν. (4) δεσμεύουσιν δὲ φορτία βαρέα καὶ ἐπιτιθέασιν ἐπὶ τοὺς ὤμους τῶν ἀνθρώπων, αὐτοὶ δὲ τῷ δακτύλῳ αὐτῶν οὐ θέλουσιν κινῆσαι αὐτά. (5) πάντα δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν ποιοῦσιν πρὸς τὸ θεαθῆναι τοῖς ἀνθρώποις· πλατύνουσι γὰρ τὰ φυλακτήρια αὐτῶν καὶ μεγαλύνουσι τὰ κράσπεδα, (6) φιλοῦσι δὲ τὴν πρωτοκλισίαν ἐν τοῖς δείπνοις καὶ τὰς πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς συναγωγαῖς (7) καὶ τοὺς ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς καὶ καλεῖσθαι ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων· Ῥαββί. (8) ὑμεῖς δὲ μὴ κληθῆτε· Ῥαββί, εἷς γάρ ἐστιν ὑμῶν ὁ διδάσκαλος, πάντες δὲ ὑμεῖς ἀδελφοί ἐστε· (9) καὶ πατέρα μὴ καλέσητε ὑμῶν ἐπὶ τῆς γῆς, εἷς γάρ ἐστιν ὑμῶν ὁ πατὴρ ὁ οὐράνιος· (10) μηδὲ κληθῆτε καθηγηταί, ὅτι καθηγητὴς ὑμῶν ἐστιν εἷς ὁ χριστός· (11) ὁ δὲ μείζων ὑμῶν ἔσται ὑμῶν διάκονος. (12) ὅστις δὲ ὑψώσει ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, καὶ ὅστις ταπεινώσει ἑαυτὸν ὑψωθήσεται. (14) (13) Οὐαὶ δὲ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι κλείετε τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων· ὑμεῖς γὰρ οὐκ εἰσέρχεσθε, οὐδὲ τοὺς εἰσερχομένους ἀφίετε εἰσελθεῖν. (15) Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι περιάγετε τὴν θάλασσαν καὶ τὴν ξηρὰν ποιῆσαι ἕνα προσήλυτον, καὶ ὅταν γένηται ποιεῖτε αὐτὸν υἱὸν γεέννης διπλότερον ὑμῶν. (16) Οὐαὶ ὑμῖν, ὁδηγοὶ τυφλοὶ οἱ λέγοντες· Ὃς ἂν ὀμόσῃ ἐν τῷ ναῷ, οὐδέν ἐστιν, ὃς δʼ ἂν ὀμόσῃ ἐν τῷ χρυσῷ τοῦ ναοῦ ὀφείλει. (17) μωροὶ καὶ τυφλοί, τίς γὰρ μείζων ἐστίν, ὁ χρυσὸς ἢ ὁ ναὸς ὁ ἁγιάσας τὸν χρυσόν; (18) καί· Ὃς ἂν ὀμόσῃ ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ, οὐδέν ἐστιν, ὃς δʼ ἂν ὀμόσῃ ἐν τῷ δώρῳ τῷ ἐπάνω αὐτοῦ ὀφείλει. (19) τυφλοί, τί γὰρ μεῖζον, τὸ δῶρον ἢ τὸ θυσιαστήριον τὸ ἁγιάζον τὸ δῶρον; (20) ὁ οὖν ὀμόσας ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ ὀμνύει ἐν αὐτῷ καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ἐπάνω αὐτοῦ· (21) καὶ ὁ ὀμόσας ἐν τῷ ναῷ ὀμνύει ἐν αὐτῷ καὶ ἐν τῷ κατοικοῦντι αὐτόν· (22) καὶ ὁ ὀμόσας ἐν τῷ οὐρανῷ ὀμνύει ἐν τῷ θρόνῳ τοῦ θεοῦ καὶ ἐν τῷ καθημένῳ ἐπάνω αὐτοῦ. (23) Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι ἀποδεκατοῦτε τὸ ἡδύοσμον καὶ τὸ ἄνηθον καὶ τὸ κύμινον, καὶ ἀφήκατε τὰ βαρύτερα τοῦ νόμου, τὴν κρίσιν καὶ τὸ ἔλεος καὶ τὴν πίστιν· ταῦτα ἔδει ποιῆσαι κἀκεῖνα μὴ ἀφιέναι. (24) ὁδηγοὶ τυφλοί, οἱ διϋλίζοντες τὸν κώνωπα τὴν δὲ κάμηλον καταπίνοντες. (25) Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι καθαρίζετε τὸ ἔξωθεν τοῦ ποτηρίου καὶ τῆς παροψίδος, ἔσωθεν δὲ γέμουσιν ἐξ ἁρπαγῆς καὶ ἀκρασίας. (26) Φαρισαῖε τυφλέ, καθάρισον πρῶτον τὸ ἐντὸς τοῦ ποτηρίου καὶ τῆς παροψίδος, ἵνα γένηται καὶ τὸ ἐκτὸς αὐτοῦ καθαρόν. (27) Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι παρομοιάζετε τάφοις κεκονιαμένοις, οἵτινες ἔξωθεν μὲν φαίνονται ὡραῖοι ἔσωθεν δὲ γέμουσιν ὀστέων νεκρῶν καὶ πάσης ἀκαθαρσίας· (28) οὕτως καὶ ὑμεῖς ἔξωθεν μὲν φαίνεσθε τοῖς ἀνθρώποις δίκαιοι, ἔσωθεν δέ ἐστε μεστοὶ ὑποκρίσεως καὶ ἀνομίας. (29) Οὐαὶ ὑμῖν, γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ὑποκριταί, ὅτι οἰκοδομεῖτε τοὺς τάφους τῶν προφητῶν καὶ κοσμεῖτε τὰ μνημεῖα τῶν δικαίων, (30) καὶ λέγετε· Εἰ ἤμεθα ἐν ταῖς ἡμέραις τῶν πατέρων ἡμῶν, οὐκ ἂν ἤμεθα αὐτῶν κοινωνοὶ ἐν τῷ αἵματι τῶν προφητῶν· (31) ὥστε μαρτυρεῖτε ἑαυτοῖς ὅτι υἱοί ἐστε τῶν φονευσάντων τοὺς προφήτας. (32) καὶ ὑμεῖς πληρώσατε τὸ μέτρον τῶν πατέρων ὑμῶν. (33) ὄφεις γεννήματα ἐχιδνῶν, πῶς φύγητε ἀπὸ τῆς κρίσεως τῆς γεέννης; (34) διὰ τοῦτο ἰδοὺ ἐγὼ ἀποστέλλω πρὸς ὑμᾶς προφήτας καὶ σοφοὺς καὶ γραμματεῖς· ἐξ αὐτῶν ἀποκτενεῖτε καὶ σταυρώσετε, καὶ ἐξ αὐτῶν μαστιγώσετε ἐν ταῖς συναγωγαῖς ὑμῶν καὶ διώξετε ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν· (35) ὅπως ἔλθῃ ἐφʼ ὑμᾶς πᾶν αἷμα δίκαιον ἐκχυννόμενον ἐπὶ τῆς γῆς ἀπὸ τοῦ αἵματος Ἅβελ τοῦ δικαίου ἕως τοῦ αἵματος Ζαχαρίου υἱοῦ Βαραχίου, ὃν ἐφονεύσατε μεταξὺ τοῦ ναοῦ καὶ τοῦ θυσιαστηρίου. (36) ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἥξει ταῦτα πάντα ἐπὶ τὴν γενεὰν ταύτην. (37) Ἰερουσαλὴμ Ἰερουσαλήμ, ἡ ἀποκτείνουσα τοὺς προφήτας καὶ λιθοβολοῦσα τοὺς ἀπεσταλμένους πρὸς αὐτήν—ποσάκις ἠθέλησα ἐπισυναγαγεῖν τὰ τέκνα σου, ὃν τρόπον ὄρνις ἐπισυνάγει τὰ νοσσία αὐτῆς ὑπὸ τὰς πτέρυγας, καὶ οὐκ ἠθελήσατε; (38) ἰδοὺ ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος. (39) λέγω γὰρ ὑμῖν, οὐ μή με ἴδητε ἀπʼ ἄρτι ἕως ἂν εἴπητε· Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι κυρίου.

24

(1) Καὶ ἐξελθὼν ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ ἐπορεύετο, καὶ προσῆλθον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπιδεῖξαι αὐτῷ τὰς οἰκοδομὰς τοῦ ἱεροῦ· (2) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Οὐ βλέπετε ταῦτα πάντα; ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ μὴ ἀφεθῇ ὧδε λίθος ἐπὶ λίθον ὃς οὐ καταλυθήσεται. (3) Καθημένου δὲ αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ Ὄρους τῶν Ἐλαιῶν προσῆλθον αὐτῷ οἱ μαθηταὶ κατʼ ἰδίαν λέγοντες· Εἰπὸν ἡμῖν πότε ταῦτα ἔσται, καὶ τί τὸ σημεῖον τῆς σῆς παρουσίας καὶ συντελείας τοῦ αἰῶνος. (4) καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Βλέπετε μή τις ὑμᾶς πλανήσῃ· (5) πολλοὶ γὰρ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου λέγοντες· Ἐγώ εἰμι ὁ χριστός, καὶ πολλοὺς πλανήσουσιν. (6) μελλήσετε δὲ ἀκούειν πολέμους καὶ ἀκοὰς πολέμων· ὁρᾶτε, μὴ θροεῖσθε· δεῖ γὰρ γενέσθαι, ἀλλʼ οὔπω ἐστὶν τὸ τέλος. (7) ἐγερθήσεται γὰρ ἔθνος ἐπὶ ἔθνος καὶ βασιλεία ἐπὶ βασιλείαν, καὶ ἔσονται λιμοὶ καὶ σεισμοὶ κατὰ τόπους· (8) πάντα δὲ ταῦτα ἀρχὴ ὠδίνων. (9) Τότε παραδώσουσιν ὑμᾶς εἰς θλῖψιν καὶ ἀποκτενοῦσιν ὑμᾶς, καὶ ἔσεσθε μισούμενοι ὑπὸ πάντων τῶν ἐθνῶν διὰ τὸ ὄνομά μου. (10) καὶ τότε σκανδαλισθήσονται πολλοὶ καὶ ἀλλήλους παραδώσουσιν καὶ μισήσουσιν ἀλλήλους· (11) καὶ πολλοὶ ψευδοπροφῆται ἐγερθήσονται καὶ πλανήσουσιν πολλούς· (12) καὶ διὰ τὸ πληθυνθῆναι τὴν ἀνομίαν ψυγήσεται ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν. (13) ὁ δὲ ὑπομείνας εἰς τέλος οὗτος σωθήσεται. (14) καὶ κηρυχθήσεται τοῦτο τὸ εὐαγγέλιον τῆς βασιλείας ἐν ὅλῃ τῇ οἰκουμένῃ εἰς μαρτύριον πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν, καὶ τότε ἥξει τὸ τέλος. (15) Ὅταν οὖν ἴδητε τὸ βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεως τὸ ῥηθὲν διὰ Δανιὴλ τοῦ προφήτου ἑστὸς ἐν τόπῳ ἁγίῳ, ὁ ἀναγινώσκων νοείτω, (16) τότε οἱ ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ φευγέτωσαν ἐπὶ τὰ ὄρη, (17) ὁ ἐπὶ τοῦ δώματος μὴ καταβάτω ἆραι τὰ ἐκ τῆς οἰκίας αὐτοῦ, (18) καὶ ὁ ἐν τῷ ἀγρῷ μὴ ἐπιστρεψάτω ὀπίσω ἆραι τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ. (19) οὐαὶ δὲ ταῖς ἐν γαστρὶ ἐχούσαις καὶ ταῖς θηλαζούσαις ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις. (20) προσεύχεσθε δὲ ἵνα μὴ γένηται ἡ φυγὴ ὑμῶν χειμῶνος μηδὲ σαββάτῳ· (21) ἔσται γὰρ τότε θλῖψις μεγάλη οἵα οὐ γέγονεν ἀπʼ ἀρχῆς κόσμου ἕως τοῦ νῦν οὐδʼ οὐ μὴ γένηται. (22) καὶ εἰ μὴ ἐκολοβώθησαν αἱ ἡμέραι ἐκεῖναι, οὐκ ἂν ἐσώθη πᾶσα σάρξ· διὰ δὲ τοὺς ἐκλεκτοὺς κολοβωθήσονται αἱ ἡμέραι ἐκεῖναι. (23) τότε ἐάν τις ὑμῖν εἴπῃ· Ἰδοὺ ὧδε ὁ χριστός, ἤ· Ὧδε, μὴ πιστεύσητε· (24) ἐγερθήσονται γὰρ ψευδόχριστοι καὶ ψευδοπροφῆται, καὶ δώσουσιν σημεῖα μεγάλα καὶ τέρατα ὥστε πλανῆσαι εἰ δυνατὸν καὶ τοὺς ἐκλεκτούς· (25) ἰδοὺ προείρηκα ὑμῖν. (26) ἐὰν οὖν εἴπωσιν ὑμῖν· Ἰδοὺ ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐστίν, μὴ ἐξέλθητε· Ἰδοὺ ἐν τοῖς ταμείοις, μὴ πιστεύσητε· (27) ὥσπερ γὰρ ἡ ἀστραπὴ ἐξέρχεται ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ φαίνεται ἕως δυσμῶν, οὕτως ἔσται ἡ παρουσία τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου· (28) ὅπου ἐὰν ᾖ τὸ πτῶμα, ἐκεῖ συναχθήσονται οἱ ἀετοί. (29) Εὐθέως δὲ μετὰ τὴν θλῖψιν τῶν ἡμερῶν ἐκείνων ὁ ἥλιος σκοτισθήσεται, καὶ ἡ σελήνη οὐ δώσει τὸ φέγγος αὐτῆς, καὶ οἱ ἀστέρες πεσοῦνται ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ αἱ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν σαλευθήσονται. (30) καὶ τότε φανήσεται τὸ σημεῖον τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ τότε κόψονται πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς καὶ ὄψονται τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐπὶ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ μετὰ δυνάμεως καὶ δόξης πολλῆς· (31) καὶ ἀποστελεῖ τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ μετὰ σάλπιγγος μεγάλης, καὶ ἐπισυνάξουσιν τοὺς ἐκλεκτοὺς αὐτοῦ ἐκ τῶν τεσσάρων ἀνέμων ἀπʼ ἄκρων οὐρανῶν ἕως τῶν ἄκρων αὐτῶν. (32) Ἀπὸ δὲ τῆς συκῆς μάθετε τὴν παραβολήν· ὅταν ἤδη ὁ κλάδος αὐτῆς γένηται ἁπαλὸς καὶ τὰ φύλλα ἐκφύῃ, γινώσκετε ὅτι ἐγγὺς τὸ θέρος· (33) οὕτως καὶ ὑμεῖς, ὅταν ἴδητε πάντα ταῦτα, γινώσκετε ὅτι ἐγγύς ἐστιν ἐπὶ θύραις. (34) ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐ μὴ παρέλθῃ ἡ γενεὰ αὕτη ἕως ἂν πάντα ταῦτα γένηται. (35) ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ παρελεύσεται, οἱ δὲ λόγοι μου οὐ μὴ παρέλθωσιν. (36) Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ ὥρας οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι τῶν οὐρανῶν οὐδὲ ὁ υἱός, εἰ μὴ ὁ πατὴρ μόνος. (37) ὥσπερ γὰρ αἱ ἡμέραι τοῦ Νῶε, οὕτως ἔσται ἡ παρουσία τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου· (38) ὡς γὰρ ἦσαν ἐν ταῖς ἡμέραις ταῖς πρὸ τοῦ κατακλυσμοῦ τρώγοντες καὶ πίνοντες, γαμοῦντες καὶ γαμίζοντες, ἄχρι ἧς ἡμέρας εἰσῆλθεν Νῶε εἰς τὴν κιβωτόν, (39) καὶ οὐκ ἔγνωσαν ἕως ἦλθεν ὁ κατακλυσμὸς καὶ ἦρεν ἅπαντας, οὕτως ἔσται καὶ ἡ παρουσία τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου. (40) τότε δύο ἔσονται ἐν τῷ ἀγρῷ, εἷς παραλαμβάνεται καὶ εἷς ἀφίεται· (41) δύο ἀλήθουσαι ἐν τῷ μύλῳ, μία παραλαμβάνεται καὶ μία ἀφίεται. (42) γρηγορεῖτε οὖν, ὅτι οὐκ οἴδατε ποίᾳ ἡμέρᾳ ὁ κύριος ὑμῶν ἔρχεται. (43) ἐκεῖνο δὲ γινώσκετε ὅτι εἰ ᾔδει ὁ οἰκοδεσπότης ποίᾳ φυλακῇ ὁ κλέπτης ἔρχεται, ἐγρηγόρησεν ἂν καὶ οὐκ ἂν εἴασεν διορυχθῆναι τὴν οἰκίαν αὐτοῦ. (44) διὰ τοῦτο καὶ ὑμεῖς γίνεσθε ἕτοιμοι, ὅτι ᾗ οὐ δοκεῖτε ὥρᾳ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται. (45) Τίς ἄρα ἐστὶν ὁ πιστὸς δοῦλος καὶ φρόνιμος ὃν κατέστησεν ὁ κύριος ἐπὶ τῆς οἰκετείας αὐτοῦ τοῦ δοῦναι αὐτοῖς τὴν τροφὴν ἐν καιρῷ; (46) μακάριος ὁ δοῦλος ἐκεῖνος ὃν ἐλθὼν ὁ κύριος αὐτοῦ εὑρήσει οὕτως ποιοῦντα· (47) ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἐπὶ πᾶσιν τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτοῦ καταστήσει αὐτόν. (48) ἐὰν δὲ εἴπῃ ὁ κακὸς δοῦλος ἐκεῖνος ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ· Χρονίζει μου ὁ κύριος, (49) καὶ ἄρξηται τύπτειν τοὺς συνδούλους αὐτοῦ, ἐσθίῃ δὲ καὶ πίνῃ μετὰ τῶν μεθυόντων, (50) ἥξει ὁ κύριος τοῦ δούλου ἐκείνου ἐν ἡμέρᾳ ᾗ οὐ προσδοκᾷ καὶ ἐν ὥρᾳ ᾗ οὐ γινώσκει, (51) καὶ διχοτομήσει αὐτὸν καὶ τὸ μέρος αὐτοῦ μετὰ τῶν ὑποκριτῶν θήσει· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων.

25

(1) Τότε ὁμοιωθήσεται ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν δέκα παρθένοις, αἵτινες λαβοῦσαι τὰς λαμπάδας ἑαυτῶν ἐξῆλθον εἰς ὑπάντησιν τοῦ νυμφίου. (2) πέντε δὲ ἐξ αὐτῶν ἦσαν μωραὶ καὶ πέντε φρόνιμοι. (3) αἱ γὰρ μωραὶ λαβοῦσαι τὰς λαμπάδας αὐτῶν οὐκ ἔλαβον μεθʼ ἑαυτῶν ἔλαιον· (4) αἱ δὲ φρόνιμοι ἔλαβον ἔλαιον ἐν τοῖς ἀγγείοις μετὰ τῶν λαμπάδων ἑαυτῶν. (5) χρονίζοντος δὲ τοῦ νυμφίου ἐνύσταξαν πᾶσαι καὶ ἐκάθευδον. (6) μέσης δὲ νυκτὸς κραυγὴ γέγονεν· Ἰδοὺ ὁ νυμφίος, ἐξέρχεσθε εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ. (7) τότε ἠγέρθησαν πᾶσαι αἱ παρθένοι ἐκεῖναι καὶ ἐκόσμησαν τὰς λαμπάδας ἑαυτῶν. (8) αἱ δὲ μωραὶ ταῖς φρονίμοις εἶπαν· Δότε ἡμῖν ἐκ τοῦ ἐλαίου ὑμῶν, ὅτι αἱ λαμπάδες ἡμῶν σβέννυνται. (9) ἀπεκρίθησαν δὲ αἱ φρόνιμοι λέγουσαι· Μήποτε οὐ μὴ ἀρκέσῃ ἡμῖν καὶ ὑμῖν· πορεύεσθε μᾶλλον πρὸς τοὺς πωλοῦντας καὶ ἀγοράσατε ἑαυταῖς. (10) ἀπερχομένων δὲ αὐτῶν ἀγοράσαι ἦλθεν ὁ νυμφίος, καὶ αἱ ἕτοιμοι εἰσῆλθον μετʼ αὐτοῦ εἰς τοὺς γάμους, καὶ ἐκλείσθη ἡ θύρα. (11) ὕστερον δὲ ἔρχονται καὶ αἱ λοιπαὶ παρθένοι λέγουσαι· Κύριε κύριε, ἄνοιξον ἡμῖν· (12) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐκ οἶδα ὑμᾶς. (13) γρηγορεῖτε οὖν, ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν ἡμέραν οὐδὲ τὴν ὥραν. (14) Ὥσπερ γὰρ ἄνθρωπος ἀποδημῶν ἐκάλεσεν τοὺς ἰδίους δούλους καὶ παρέδωκεν αὐτοῖς τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ, (15) καὶ ᾧ μὲν ἔδωκεν πέντε τάλαντα ᾧ δὲ δύο ᾧ δὲ ἕν, ἑκάστῳ κατὰ τὴν ἰδίαν δύναμιν, καὶ ἀπεδήμησεν. εὐθέως (16) πορευθεὶς ὁ τὰ πέντε τάλαντα λαβὼν ἠργάσατο ἐν αὐτοῖς καὶ ἐκέρδησεν ἄλλα πέντε· (17) ὡσαύτως ὁ τὰ δύο ἐκέρδησεν ἄλλα δύο· (18) ὁ δὲ τὸ ἓν λαβὼν ἀπελθὼν ὤρυξεν γῆν καὶ ἔκρυψεν τὸ ἀργύριον τοῦ κυρίου αὐτοῦ. (19) μετὰ δὲ πολὺν χρόνον ἔρχεται ὁ κύριος τῶν δούλων ἐκείνων καὶ συναίρει λόγον μετʼ αὐτῶν (20) καὶ προσελθὼν ὁ τὰ πέντε τάλαντα λαβὼν προσήνεγκεν ἄλλα πέντε τάλαντα λέγων· Κύριε, πέντε τάλαντά μοι παρέδωκας· ἴδε ἄλλα πέντε τάλαντα ἐκέρδησα. (21) ἔφη αὐτῷ ὁ κύριος αὐτοῦ· Εὖ, δοῦλε ἀγαθὲ καὶ πιστέ, ἐπὶ ὀλίγα ἦς πιστός, ἐπὶ πολλῶν σε καταστήσω· εἴσελθε εἰς τὴν χαρὰν τοῦ κυρίου σου. (22) προσελθὼν δὲ καὶ ὁ τὰ δύο τάλαντα εἶπεν· Κύριε, δύο τάλαντά μοι παρέδωκας· ἴδε ἄλλα δύο τάλαντα ἐκέρδησα. (23) ἔφη αὐτῷ ὁ κύριος αὐτοῦ· Εὖ, δοῦλε ἀγαθὲ καὶ πιστέ, ἐπὶ ὀλίγα ἦς πιστός, ἐπὶ πολλῶν σε καταστήσω· εἴσελθε εἰς τὴν χαρὰν τοῦ κυρίου σου. (24) προσελθὼν δὲ καὶ ὁ τὸ ἓν τάλαντον εἰληφὼς εἶπεν· Κύριε, ἔγνων σε ὅτι σκληρὸς εἶ ἄνθρωπος, θερίζων ὅπου οὐκ ἔσπειρας καὶ συνάγων ὅθεν οὐ διεσκόρπισας· (25) καὶ φοβηθεὶς ἀπελθὼν ἔκρυψα τὸ τάλαντόν σου ἐν τῇ γῇ· ἴδε ἔχεις τὸ σόν. (26) ἀποκριθεὶς δὲ ὁ κύριος αὐτοῦ εἶπεν αὐτῷ· Πονηρὲ δοῦλε καὶ ὀκνηρέ, ᾔδεις ὅτι θερίζω ὅπου οὐκ ἔσπειρα καὶ συνάγω ὅθεν οὐ διεσκόρπισα; (27) ἔδει σε οὖν βαλεῖν τὰ ἀργύριά μου τοῖς τραπεζίταις, καὶ ἐλθὼν ἐγὼ ἐκομισάμην ἂν τὸ ἐμὸν σὺν τόκῳ. (28) ἄρατε οὖν ἀπʼ αὐτοῦ τὸ τάλαντον καὶ δότε τῷ ἔχοντι τὰ δέκα τάλαντα· (29) τῷ γὰρ ἔχοντι παντὶ δοθήσεται καὶ περισσευθήσεται· τοῦ δὲ μὴ ἔχοντος καὶ ὃ ἔχει ἀρθήσεται ἀπʼ αὐτοῦ. (30) καὶ τὸν ἀχρεῖον δοῦλον ἐκβάλετε εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων. (31) Ὅταν δὲ ἔλθῃ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ καὶ πάντες οἱ ἄγγελοι μετʼ αὐτοῦ, τότε καθίσει ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ· (32) καὶ συναχθήσονται ἔμπροσθεν αὐτοῦ πάντα τὰ ἔθνη, καὶ ἀφορίσει αὐτοὺς ἀπʼ ἀλλήλων, ὥσπερ ὁ ποιμὴν ἀφορίζει τὰ πρόβατα ἀπὸ τῶν ἐρίφων, (33) καὶ στήσει τὰ μὲν πρόβατα ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ τὰ δὲ ἐρίφια ἐξ εὐωνύμων. (34) τότε ἐρεῖ ὁ βασιλεὺς τοῖς ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ· Δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι τοῦ πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. (35) ἐπείνασα γὰρ καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα καὶ ἐποτίσατέ με, ξένος ἤμην καὶ συνηγάγετέ με, (36) γυμνὸς καὶ περιεβάλετέ με, ἠσθένησα καὶ ἐπεσκέψασθέ με, ἐν φυλακῇ ἤμην καὶ ἤλθατε πρός με. (37) τότε ἀποκριθήσονται αὐτῷ οἱ δίκαιοι λέγοντες· Κύριε, πότε σε εἴδομεν πεινῶντα καὶ ἐθρέψαμεν, ἢ διψῶντα καὶ ἐποτίσαμεν; (38) πότε δέ σε εἴδομεν ξένον καὶ συνηγάγομεν, ἢ γυμνὸν καὶ περιεβάλομεν; (39) πότε δέ σε εἴδομεν ἀσθενοῦντα ἢ ἐν φυλακῇ καὶ ἤλθομεν πρός σε; (40) καὶ ἀποκριθεὶς ὁ βασιλεὺς ἐρεῖ αὐτοῖς· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐφʼ ὅσον ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε. (41) τότε ἐρεῖ καὶ τοῖς ἐξ εὐωνύμων· Πορεύεσθε ἀπʼ ἐμοῦ οἱ κατηραμένοι εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ. (42) ἐπείνασα γὰρ καὶ οὐκ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν, ἐδίψησα καὶ οὐκ ἐποτίσατέ με, (43) ξένος ἤμην καὶ οὐ συνηγάγετέ με, γυμνὸς καὶ οὐ περιεβάλετέ με, ἀσθενὴς καὶ ἐν φυλακῇ καὶ οὐκ ἐπεσκέψασθέ με. (44) τότε ἀποκριθήσονται καὶ αὐτοὶ λέγοντες· Κύριε, πότε σε εἴδομεν πεινῶντα ἢ διψῶντα ἢ ξένον ἢ γυμνὸν ἢ ἀσθενῆ ἢ ἐν φυλακῇ καὶ οὐ διηκονήσαμέν σοι; (45) τότε ἀποκριθήσεται αὐτοῖς λέγων· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐφʼ ὅσον οὐκ ἐποιήσατε ἑνὶ τούτων τῶν ἐλαχίστων, οὐδὲ ἐμοὶ ἐποιήσατε. (46) καὶ ἀπελεύσονται οὗτοι εἰς κόλασιν αἰώνιον, οἱ δὲ δίκαιοι εἰς ζωὴν αἰώνιον.

26

(1) Καὶ ἐγένετο ὅτε ἐτέλεσεν ὁ Ἰησοῦς πάντας τοὺς λόγους τούτους, εἶπεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· (2) Οἴδατε ὅτι μετὰ δύο ἡμέρας τὸ πάσχα γίνεται, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς τὸ σταυρωθῆναι. (3) Τότε συνήχθησαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ εἰς τὴν αὐλὴν τοῦ ἀρχιερέως τοῦ λεγομένου Καϊάφα, (4) καὶ συνεβουλεύσαντο ἵνα τὸν Ἰησοῦν δόλῳ κρατήσωσιν καὶ ἀποκτείνωσιν· (5) ἔλεγον δέ· Μὴ ἐν τῇ ἑορτῇ, ἵνα μὴ θόρυβος γένηται ἐν τῷ λαῷ. (6) Τοῦ δὲ Ἰησοῦ γενομένου ἐν Βηθανίᾳ ἐν οἰκίᾳ Σίμωνος τοῦ λεπροῦ, (7) προσῆλθεν αὐτῷ γυνὴ ἔχουσα ἀλάβαστρον μύρου βαρυτίμου καὶ κατέχεεν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ ἀνακειμένου. (8) ἰδόντες δὲ οἱ μαθηταὶ ἠγανάκτησαν λέγοντες· Εἰς τί ἡ ἀπώλεια αὕτη; (9) ἐδύνατο γὰρ τοῦτο πραθῆναι πολλοῦ καὶ δοθῆναι πτωχοῖς. (10) γνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Τί κόπους παρέχετε τῇ γυναικί; ἔργον γὰρ καλὸν ἠργάσατο εἰς ἐμέ· (11) πάντοτε γὰρ τοὺς πτωχοὺς ἔχετε μεθʼ ἑαυτῶν, ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε· (12) βαλοῦσα γὰρ αὕτη τὸ μύρον τοῦτο ἐπὶ τοῦ σώματός μου πρὸς τὸ ἐνταφιάσαι με ἐποίησεν. (13) ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅπου ἐὰν κηρυχθῇ τὸ εὐαγγέλιον τοῦτο ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ, λαληθήσεται καὶ ὃ ἐποίησεν αὕτη εἰς μνημόσυνον αὐτῆς. (14) Τότε πορευθεὶς εἷς τῶν δώδεκα, ὁ λεγόμενος Ἰούδας Ἰσκαριώτης, πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς (15) εἶπεν· Τί θέλετέ μοι δοῦναι κἀγὼ ὑμῖν παραδώσω αὐτόν; οἱ δὲ ἔστησαν αὐτῷ τριάκοντα ἀργύρια. (16) καὶ ἀπὸ τότε ἐζήτει εὐκαιρίαν ἵνα αὐτὸν παραδῷ. (17) Τῇ δὲ πρώτῃ τῶν ἀζύμων προσῆλθον οἱ μαθηταὶ τῷ Ἰησοῦ λέγοντες· Ποῦ θέλεις ἑτοιμάσωμέν σοι φαγεῖν τὸ πάσχα; (18) ὁ δὲ εἶπεν· Ὑπάγετε εἰς τὴν πόλιν πρὸς τὸν δεῖνα καὶ εἴπατε αὐτῷ· Ὁ διδάσκαλος λέγει· Ὁ καιρός μου ἐγγύς ἐστιν· πρὸς σὲ ποιῶ τὸ πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν μου. (19) καὶ ἐποίησαν οἱ μαθηταὶ ὡς συνέταξεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἡτοίμασαν τὸ πάσχα. (20) Ὀψίας δὲ γενομένης ἀνέκειτο μετὰ τῶν δώδεκα μαθητῶν (21) καὶ ἐσθιόντων αὐτῶν εἶπεν· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με. (22) καὶ λυπούμενοι σφόδρα ἤρξαντο λέγειν αὐτῷ εἷς ἕκαστος· Μήτι ἐγώ εἰμι, κύριε; (23) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Ὁ ἐμβάψας μετʼ ἐμοῦ τὴν χεῖρα ἐν τῷ τρυβλίῳ οὗτός με παραδώσει· (24) ὁ μὲν υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὑπάγει καθὼς γέγραπται περὶ αὐτοῦ, οὐαὶ δὲ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ διʼ οὗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται· καλὸν ἦν αὐτῷ εἰ οὐκ ἐγεννήθη ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος. (25) ἀποκριθεὶς δὲ Ἰούδας ὁ παραδιδοὺς αὐτὸν εἶπεν· Μήτι ἐγώ εἰμι, ῥαββί; λέγει αὐτῷ· Σὺ εἶπας. (26) Ἐσθιόντων δὲ αὐτῶν λαβὼν ὁ Ἰησοῦς ἄρτον καὶ εὐλογήσας ἔκλασεν καὶ δοὺς τοῖς μαθηταῖς εἶπεν· Λάβετε φάγετε, τοῦτό ἐστιν τὸ σῶμά μου. (27) καὶ λαβὼν ποτήριον καὶ εὐχαριστήσας ἔδωκεν αὐτοῖς λέγων· Πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες, (28) τοῦτο γάρ ἐστιν τὸ αἷμά μου τῆς διαθήκης τὸ περὶ πολλῶν ἐκχυννόμενον εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν· (29) λέγω δὲ ὑμῖν, οὐ μὴ πίω ἀπʼ ἄρτι ἐκ τούτου τοῦ γενήματος τῆς ἀμπέλου ἕως τῆς ἡμέρας ἐκείνης ὅταν αὐτὸ πίνω μεθʼ ὑμῶν καινὸν ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ πατρός μου. (30) καὶ ὑμνήσαντες ἐξῆλθον εἰς τὸ Ὄρος τῶν Ἐλαιῶν. (31) Τότε λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Πάντες ὑμεῖς σκανδαλισθήσεσθε ἐν ἐμοὶ ἐν τῇ νυκτὶ ταύτῃ, γέγραπται γάρ· Πατάξω τὸν ποιμένα, καὶ διασκορπισθήσονται τὰ πρόβατα τῆς ποίμνης· (32) μετὰ δὲ τὸ ἐγερθῆναί με προάξω ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλιλαίαν. (33) ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ· Εἰ πάντες σκανδαλισθήσονται ἐν σοί, ἐγὼ οὐδέποτε σκανδαλισθήσομαι. (34) ἔφη αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ἀμὴν λέγω σοι ὅτι ἐν ταύτῃ τῇ νυκτὶ πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι τρὶς ἀπαρνήσῃ με. (35) λέγει αὐτῷ ὁ Πέτρος· Κἂν δέῃ με σὺν σοὶ ἀποθανεῖν, οὐ μή σε ἀπαρνήσομαι. ὁμοίως καὶ πάντες οἱ μαθηταὶ εἶπαν. (36) Τότε ἔρχεται μετʼ αὐτῶν ὁ Ἰησοῦς εἰς χωρίον λεγόμενον Γεθσημανί, καὶ λέγει τοῖς μαθηταῖς· Καθίσατε αὐτοῦ ἕως οὗ ἀπελθὼν ἐκεῖ προσεύξωμαι. (37) καὶ παραλαβὼν τὸν Πέτρον καὶ τοὺς δύο υἱοὺς Ζεβεδαίου ἤρξατο λυπεῖσθαι καὶ ἀδημονεῖν. (38) τότε λέγει αὐτοῖς· Περίλυπός ἐστιν ἡ ψυχή μου ἕως θανάτου· μείνατε ὧδε καὶ γρηγορεῖτε μετʼ ἐμοῦ. (39) καὶ προελθὼν μικρὸν ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ προσευχόμενος καὶ λέγων· Πάτερ μου, εἰ δυνατόν ἐστιν, παρελθάτω ἀπʼ ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο· πλὴν οὐχ ὡς ἐγὼ θέλω ἀλλʼ ὡς σύ. (40) καὶ ἔρχεται πρὸς τοὺς μαθητὰς καὶ εὑρίσκει αὐτοὺς καθεύδοντας, καὶ λέγει τῷ Πέτρῳ· Οὕτως οὐκ ἰσχύσατε μίαν ὥραν γρηγορῆσαι μετʼ ἐμοῦ; (41) γρηγορεῖτε καὶ προσεύχεσθε, ἵνα μὴ εἰσέλθητε εἰς πειρασμόν· τὸ μὲν πνεῦμα πρόθυμον ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής. (42) πάλιν ἐκ δευτέρου ἀπελθὼν προσηύξατο λέγων· Πάτερ μου, εἰ οὐ δύναται τοῦτο παρελθεῖν ἐὰν μὴ αὐτὸ πίω, γενηθήτω τὸ θέλημά σου. (43) καὶ ἐλθὼν πάλιν εὗρεν αὐτοὺς καθεύδοντας, ἦσαν γὰρ αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοὶ βεβαρημένοι. (44) καὶ ἀφεὶς αὐτοὺς πάλιν ἀπελθὼν προσηύξατο ἐκ τρίτου τὸν αὐτὸν λόγον εἰπὼν πάλιν. (45) τότε ἔρχεται πρὸς τοὺς μαθητὰς καὶ λέγει αὐτοῖς· Καθεύδετε τὸ λοιπὸν καὶ ἀναπαύεσθε· ἰδοὺ ἤγγικεν ἡ ὥρα καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς χεῖρας ἁμαρτωλῶν. (46) ἐγείρεσθε ἄγωμεν· ἰδοὺ ἤγγικεν ὁ παραδιδούς με. (47) Καὶ ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος ἰδοὺ Ἰούδας εἷς τῶν δώδεκα ἦλθεν καὶ μετʼ αὐτοῦ ὄχλος πολὺς μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων ἀπὸ τῶν ἀρχιερέων καὶ πρεσβυτέρων τοῦ λαοῦ. (48) ὁ δὲ παραδιδοὺς αὐτὸν ἔδωκεν αὐτοῖς σημεῖον λέγων· Ὃν ἂν φιλήσω αὐτός ἐστιν· κρατήσατε αὐτόν. (49) καὶ εὐθέως προσελθὼν τῷ Ἰησοῦ εἶπεν· Χαῖρε, ῥαββί· καὶ κατεφίλησεν αὐτόν. (50) ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· Ἑταῖρε, ἐφʼ ὃ πάρει. τότε προσελθόντες ἐπέβαλον τὰς χεῖρας ἐπὶ τὸν Ἰησοῦν καὶ ἐκράτησαν αὐτόν. (51) καὶ ἰδοὺ εἷς τῶν μετὰ Ἰησοῦ ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἀπέσπασεν τὴν μάχαιραν αὐτοῦ καὶ πατάξας τὸν δοῦλον τοῦ ἀρχιερέως ἀφεῖλεν αὐτοῦ τὸ ὠτίον. (52) τότε λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ἀπόστρεψον τὴν μάχαιράν σου εἰς τὸν τόπον αὐτῆς, πάντες γὰρ οἱ λαβόντες μάχαιραν ἐν μαχαίρῃ ἀπολοῦνται· (53) ἢ δοκεῖς ὅτι οὐ δύναμαι παρακαλέσαι τὸν πατέρα μου, καὶ παραστήσει μοι ἄρτι πλείω δώδεκα λεγιῶνας ἀγγέλων; (54) πῶς οὖν πληρωθῶσιν αἱ γραφαὶ ὅτι οὕτως δεῖ γενέσθαι; (55) ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς τοῖς ὄχλοις· Ὡς ἐπὶ λῃστὴν ἐξήλθατε μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων συλλαβεῖν με; καθʼ ἡμέραν ἐν τῷ ἱερῷ ἐκαθεζόμην διδάσκων καὶ οὐκ ἐκρατήσατέ με. (56) τοῦτο δὲ ὅλον γέγονεν ἵνα πληρωθῶσιν αἱ γραφαὶ τῶν προφητῶν. τότε οἱ μαθηταὶ πάντες ἀφέντες αὐτὸν ἔφυγον. (57) Οἱ δὲ κρατήσαντες τὸν Ἰησοῦν ἀπήγαγον πρὸς Καϊάφαν τὸν ἀρχιερέα, ὅπου οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι συνήχθησαν. (58) ὁ δὲ Πέτρος ἠκολούθει αὐτῷ ἀπὸ μακρόθεν ἕως τῆς αὐλῆς τοῦ ἀρχιερέως, καὶ εἰσελθὼν ἔσω ἐκάθητο μετὰ τῶν ὑπηρετῶν ἰδεῖν τὸ τέλος. (59) οἱ δὲ ἀρχιερεῖς καὶ τὸ συνέδριον ὅλον ἐζήτουν ψευδομαρτυρίαν κατὰ τοῦ Ἰησοῦ ὅπως αὐτὸν θανατώσωσιν, (60) καὶ οὐχ εὗρον πολλῶν προσελθόντων ψευδομαρτύρων. ὕστερον δὲ προσελθόντες δύο (61) εἶπαν· Οὗτος ἔφη· Δύναμαι καταλῦσαι τὸν ναὸν τοῦ θεοῦ καὶ διὰ τριῶν ἡμερῶν οἰκοδομῆσαι. (62) καὶ ἀναστὰς ὁ ἀρχιερεὺς εἶπεν αὐτῷ· Οὐδὲν ἀποκρίνῃ; τί οὗτοί σου καταμαρτυροῦσιν; (63) ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐσιώπα. καὶ ὁ ἀρχιερεὺς εἶπεν αὐτῷ· Ἐξορκίζω σε κατὰ τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος ἵνα ἡμῖν εἴπῃς εἰ σὺ εἶ ὁ χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ. (64) λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Σὺ εἶπας· πλὴν λέγω ὑμῖν, ἀπʼ ἄρτι ὄψεσθε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου καθήμενον ἐκ δεξιῶν τῆς δυνάμεως καὶ ἐρχόμενον ἐπὶ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ. (65) τότε ὁ ἀρχιερεὺς διέρρηξεν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ λέγων· Ἐβλασφήμησεν· τί ἔτι χρείαν ἔχομεν μαρτύρων; ἴδε νῦν ἠκούσατε τὴν βλασφημίαν· (66) τί ὑμῖν δοκεῖ; οἱ δὲ ἀποκριθέντες εἶπαν· Ἔνοχος θανάτου ἐστίν. (67) τότε ἐνέπτυσαν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ ἐκολάφισαν αὐτόν, οἱ δὲ ἐράπισαν (68) λέγοντες· Προφήτευσον ἡμῖν, χριστέ, τίς ἐστιν ὁ παίσας σε; (69) Ὁ δὲ Πέτρος ἐκάθητο ἔξω ἐν τῇ αὐλῇ· καὶ προσῆλθεν αὐτῷ μία παιδίσκη λέγουσα· Καὶ σὺ ἦσθα μετὰ Ἰησοῦ τοῦ Γαλιλαίου· (70) ὁ δὲ ἠρνήσατο ἔμπροσθεν πάντων λέγων· Οὐκ οἶδα τί λέγεις. (71) ἐξελθόντα δὲ εἰς τὸν πυλῶνα εἶδεν αὐτὸν ἄλλη καὶ λέγει τοῖς ἐκεῖ· Οὗτος ἦν μετὰ Ἰησοῦ τοῦ Ναζωραίου· (72) καὶ πάλιν ἠρνήσατο μετὰ ὅρκου ὅτι Οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον. (73) μετὰ μικρὸν δὲ προσελθόντες οἱ ἑστῶτες εἶπον τῷ Πέτρῳ· Ἀληθῶς καὶ σὺ ἐξ αὐτῶν εἶ, καὶ γὰρ ἡ λαλιά σου δῆλόν σε ποιεῖ· (74) τότε ἤρξατο καταθεματίζειν καὶ ὀμνύειν ὅτι Οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον. καὶ εὐθέως ἀλέκτωρ ἐφώνησεν· (75) καὶ ἐμνήσθη ὁ Πέτρος τοῦ ῥήματος Ἰησοῦ εἰρηκότος ὅτι Πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι τρὶς ἀπαρνήσῃ με, καὶ ἐξελθὼν ἔξω ἔκλαυσεν πικρῶς.

27

(1) Πρωΐας δὲ γενομένης συμβούλιον ἔλαβον πάντες οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ κατὰ τοῦ Ἰησοῦ ὥστε θανατῶσαι αὐτόν· (2) καὶ δήσαντες αὐτὸν ἀπήγαγον καὶ παρέδωκαν Πιλάτῳ τῷ ἡγεμόνι. (3) Τότε ἰδὼν Ἰούδας ὁ παραδιδοὺς αὐτὸν ὅτι κατεκρίθη μεταμεληθεὶς ἔστρεψεν τὰ τριάκοντα ἀργύρια τοῖς ἀρχιερεῦσιν καὶ πρεσβυτέροις (4) λέγων· Ἥμαρτον παραδοὺς αἷμα ἀθῷον. οἱ δὲ εἶπαν· Τί πρὸς ἡμᾶς; σὺ ὄψῃ. (5) καὶ ῥίψας τὰ ἀργύρια εἰς τὸν ναὸν ἀνεχώρησεν, καὶ ἀπελθὼν ἀπήγξατο. (6) οἱ δὲ ἀρχιερεῖς λαβόντες τὰ ἀργύρια εἶπαν· Οὐκ ἔξεστιν βαλεῖν αὐτὰ εἰς τὸν κορβανᾶν, ἐπεὶ τιμὴ αἵματός ἐστιν· (7) συμβούλιον δὲ λαβόντες ἠγόρασαν ἐξ αὐτῶν τὸν Ἀγρὸν τοῦ Κεραμέως εἰς ταφὴν τοῖς ξένοις. (8) διὸ ἐκλήθη ὁ ἀγρὸς ἐκεῖνος Ἀγρὸς Αἵματος ἕως τῆς σήμερον. (9) τότε ἐπληρώθη τὸ ῥηθὲν διὰ Ἰερεμίου τοῦ προφήτου λέγοντος· Καὶ ἔλαβον τὰ τριάκοντα ἀργύρια, τὴν τιμὴν τοῦ τετιμημένου ὃν ἐτιμήσαντο ἀπὸ υἱῶν Ἰσραήλ, (10) καὶ ἔδωκαν αὐτὰ εἰς τὸν ἀγρὸν τοῦ κεραμέως, καθὰ συνέταξέν μοι κύριος. (11) Ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐστάθη ἔμπροσθεν τοῦ ἡγεμόνος· καὶ ἐπηρώτησεν αὐτὸν ὁ ἡγεμὼν λέγων· Σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων; ὁ δὲ Ἰησοῦς ἔφη· Σὺ λέγεις. (12) καὶ ἐν τῷ κατηγορεῖσθαι αὐτὸν ὑπὸ τῶν ἀρχιερέων καὶ πρεσβυτέρων οὐδὲν ἀπεκρίνατο. (13) τότε λέγει αὐτῷ ὁ Πιλᾶτος· Οὐκ ἀκούεις πόσα σου καταμαρτυροῦσιν; (14) καὶ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῷ πρὸς οὐδὲ ἓν ῥῆμα, ὥστε θαυμάζειν τὸν ἡγεμόνα λίαν. (15) Κατὰ δὲ ἑορτὴν εἰώθει ὁ ἡγεμὼν ἀπολύειν ἕνα τῷ ὄχλῳ δέσμιον ὃν ἤθελον. (16) εἶχον δὲ τότε δέσμιον ἐπίσημον λεγόμενον Ἰησοῦν Βαραββᾶν. (17) συνηγμένων οὖν αὐτῶν εἶπεν αὐτοῖς ὁ Πιλᾶτος· Τίνα θέλετε ἀπολύσω ὑμῖν, Ἰησοῦν τὸν Βαραββᾶν ἢ Ἰησοῦν τὸν λεγόμενον χριστόν; (18) ᾔδει γὰρ ὅτι διὰ φθόνον παρέδωκαν αὐτόν. (19) Καθημένου δὲ αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος ἀπέστειλεν πρὸς αὐτὸν ἡ γυνὴ αὐτοῦ λέγουσα· Μηδὲν σοὶ καὶ τῷ δικαίῳ ἐκείνῳ, πολλὰ γὰρ ἔπαθον σήμερον κατʼ ὄναρ διʼ αὐτόν. (20) Οἱ δὲ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι ἔπεισαν τοὺς ὄχλους ἵνα αἰτήσωνται τὸν Βαραββᾶν τὸν δὲ Ἰησοῦν ἀπολέσωσιν. (21) ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἡγεμὼν εἶπεν αὐτοῖς· Τίνα θέλετε ἀπὸ τῶν δύο ἀπολύσω ὑμῖν; οἱ δὲ εἶπαν· Τὸν Βαραββᾶν. (22) λέγει αὐτοῖς ὁ Πιλᾶτος· Τί οὖν ποιήσω Ἰησοῦν τὸν λεγόμενον χριστόν; λέγουσιν πάντες· Σταυρωθήτω. (23) ὁ δὲ ἔφη· Τί γὰρ κακὸν ἐποίησεν; οἱ δὲ περισσῶς ἔκραζον λέγοντες· Σταυρωθήτω. (24) Ἰδὼν δὲ ὁ Πιλᾶτος ὅτι οὐδὲν ὠφελεῖ ἀλλὰ μᾶλλον θόρυβος γίνεται λαβὼν ὕδωρ ἀπενίψατο τὰς χεῖρας ἀπέναντι τοῦ ὄχλου λέγων· Ἀθῷός εἰμι ἀπὸ τοῦ αἵματος τούτου· ὑμεῖς ὄψεσθε. (25) καὶ ἀποκριθεὶς πᾶς ὁ λαὸς εἶπεν· Τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐφʼ ἡμᾶς καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ἡμῶν. (26) τότε ἀπέλυσεν αὐτοῖς τὸν Βαραββᾶν, τὸν δὲ Ἰησοῦν φραγελλώσας παρέδωκεν ἵνα σταυρωθῇ. (27) Τότε οἱ στρατιῶται τοῦ ἡγεμόνος παραλαβόντες τὸν Ἰησοῦν εἰς τὸ πραιτώριον συνήγαγον ἐπʼ αὐτὸν ὅλην τὴν σπεῖραν. (28) καὶ ἐκδύσαντες αὐτὸν χλαμύδα κοκκίνην περιέθηκαν αὐτῷ, (29) καὶ πλέξαντες στέφανον ἐξ ἀκανθῶν ἐπέθηκαν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ καὶ κάλαμον ἐν τῇ δεξιᾷ αὐτοῦ, καὶ γονυπετήσαντες ἔμπροσθεν αὐτοῦ ἐνέπαιξαν αὐτῷ λέγοντες· Χαῖρε, βασιλεῦ τῶν Ἰουδαίων, (30) καὶ ἐμπτύσαντες εἰς αὐτὸν ἔλαβον τὸν κάλαμον καὶ ἔτυπτον εἰς τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. (31) καὶ ὅτε ἐνέπαιξαν αὐτῷ, ἐξέδυσαν αὐτὸν τὴν χλαμύδα καὶ ἐνέδυσαν αὐτὸν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ καὶ ἀπήγαγον αὐτὸν εἰς τὸ σταυρῶσαι. (32) Ἐξερχόμενοι δὲ εὗρον ἄνθρωπον Κυρηναῖον ὀνόματι Σίμωνα· τοῦτον ἠγγάρευσαν ἵνα ἄρῃ τὸν σταυρὸν αὐτοῦ. (33) Καὶ ἐλθόντες εἰς τόπον λεγόμενον Γολγοθᾶ, ὅ ἐστιν Κρανίου Τόπος λεγόμενος, (34) ἔδωκαν αὐτῷ πιεῖν οἶνον μετὰ χολῆς μεμιγμένον· καὶ γευσάμενος οὐκ ἠθέλησεν πιεῖν. (35) σταυρώσαντες δὲ αὐτὸν διεμερίσαντο τὰ ἱμάτια αὐτοῦ βάλλοντες κλῆρον, (36) καὶ καθήμενοι ἐτήρουν αὐτὸν ἐκεῖ. (37) καὶ ἐπέθηκαν ἐπάνω τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ τὴν αἰτίαν αὐτοῦ γεγραμμένην· Οὗτός ἐστιν Ἰησοῦς ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων. (38) Τότε σταυροῦνται σὺν αὐτῷ δύο λῃσταί, εἷς ἐκ δεξιῶν καὶ εἷς ἐξ εὐωνύμων. (39) οἱ δὲ παραπορευόμενοι ἐβλασφήμουν αὐτὸν κινοῦντες τὰς κεφαλὰς αὐτῶν (40) καὶ λέγοντες· Ὁ καταλύων τὸν ναὸν καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις οἰκοδομῶν, σῶσον σεαυτόν· εἰ υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ, κατάβηθι ἀπὸ τοῦ σταυροῦ. (41) ὁμοίως καὶ οἱ ἀρχιερεῖς ἐμπαίζοντες μετὰ τῶν γραμματέων καὶ πρεσβυτέρων ἔλεγον· (42) Ἄλλους ἔσωσεν, ἑαυτὸν οὐ δύναται σῶσαι· βασιλεὺς Ἰσραήλ ἐστιν, καταβάτω νῦν ἀπὸ τοῦ σταυροῦ καὶ πιστεύσομεν ἐπʼ αὐτόν. (43) πέποιθεν ἐπὶ τὸν θεόν, ῥυσάσθω νῦν εἰ θέλει αὐτόν· εἶπεν γὰρ ὅτι Θεοῦ εἰμι υἱός. (44) τὸ δʼ αὐτὸ καὶ οἱ λῃσταὶ οἱ συσταυρωθέντες σὺν αὐτῷ ὠνείδιζον αὐτόν. (45) Ἀπὸ δὲ ἕκτης ὥρας σκότος ἐγένετο ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἕως ὥρας ἐνάτης. (46) περὶ δὲ τὴν ἐνάτην ὥραν ἀνεβόησεν ὁ Ἰησοῦς φωνῇ μεγάλῃ λέγων· Ἠλὶ ἠλὶ λεμὰ σαβαχθάνι; τοῦτʼ ἔστιν· Θεέ μου θεέ μου, ἱνατί με ἐγκατέλιπες; (47) τινὲς δὲ τῶν ἐκεῖ ἑστηκότων ἀκούσαντες ἔλεγον ὅτι Ἠλίαν φωνεῖ οὗτος. (48) καὶ εὐθέως δραμὼν εἷς ἐξ αὐτῶν καὶ λαβὼν σπόγγον πλήσας τε ὄξους καὶ περιθεὶς καλάμῳ ἐπότιζεν αὐτόν. (49) οἱ δὲ λοιποὶ ἔλεγον· Ἄφες ἴδωμεν εἰ ἔρχεται Ἠλίας σώσων αὐτόν. (50) ὁ δὲ Ἰησοῦς πάλιν κράξας φωνῇ μεγάλῃ ἀφῆκεν τὸ πνεῦμα. (51) καὶ ἰδοὺ τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ ἐσχίσθη ἀπʼ ἄνωθεν ἕως κάτω εἰς δύο, καὶ ἡ γῆ ἐσείσθη, καὶ αἱ πέτραι ἐσχίσθησαν, (52) καὶ τὰ μνημεῖα ἀνεῴχθησαν καὶ πολλὰ σώματα τῶν κεκοιμημένων ἁγίων ἠγέρθησαν, (53) καὶ ἐξελθόντες ἐκ τῶν μνημείων μετὰ τὴν ἔγερσιν αὐτοῦ εἰσῆλθον εἰς τὴν ἁγίαν πόλιν καὶ ἐνεφανίσθησαν πολλοῖς. (54) Ὁ δὲ ἑκατόνταρχος καὶ οἱ μετʼ αὐτοῦ τηροῦντες τὸν Ἰησοῦν ἰδόντες τὸν σεισμὸν καὶ τὰ γενόμενα ἐφοβήθησαν σφόδρα λέγοντες· Ἀληθῶς θεοῦ υἱὸς ἦν οὗτος. (55) Ἦσαν δὲ ἐκεῖ γυναῖκες πολλαὶ ἀπὸ μακρόθεν θεωροῦσαι, αἵτινες ἠκολούθησαν τῷ Ἰησοῦ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας διακονοῦσαι αὐτῷ· (56) ἐν αἷς ἦν Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία ἡ τοῦ Ἰακώβου καὶ Ἰωσὴφ μήτηρ καὶ ἡ μήτηρ τῶν υἱῶν Ζεβεδαίου. (57) Ὀψίας δὲ γενομένης ἦλθεν ἄνθρωπος πλούσιος ἀπὸ Ἁριμαθαίας, τοὔνομα Ἰωσήφ, ὃς καὶ αὐτὸς ἐμαθητεύθη τῷ Ἰησοῦ· (58) οὗτος προσελθὼν τῷ Πιλάτῳ ᾐτήσατο τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ. τότε ὁ Πιλᾶτος ἐκέλευσεν ἀποδοθῆναι. (59) καὶ λαβὼν τὸ σῶμα ὁ Ἰωσὴφ ἐνετύλιξεν αὐτὸ σινδόνι καθαρᾷ, (60) καὶ ἔθηκεν αὐτὸ ἐν τῷ καινῷ αὐτοῦ μνημείῳ ὃ ἐλατόμησεν ἐν τῇ πέτρᾳ, καὶ προσκυλίσας λίθον μέγαν τῇ θύρᾳ τοῦ μνημείου ἀπῆλθεν. (61) ἦν δὲ ἐκεῖ Μαριὰμ ἡ Μαγδαληνὴ καὶ ἡ ἄλλη Μαρία καθήμεναι ἀπέναντι τοῦ τάφου. (62) Τῇ δὲ ἐπαύριον, ἥτις ἐστὶν μετὰ τὴν παρασκευήν, συνήχθησαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι πρὸς Πιλᾶτον (63) λέγοντες· Κύριε, ἐμνήσθημεν ὅτι ἐκεῖνος ὁ πλάνος εἶπεν ἔτι ζῶν· Μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἐγείρομαι· (64) κέλευσον οὖν ἀσφαλισθῆναι τὸν τάφον ἕως τῆς τρίτης ἡμέρας, μήποτε ἐλθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ κλέψωσιν αὐτὸν καὶ εἴπωσιν τῷ λαῷ· Ἠγέρθη ἀπὸ τῶν νεκρῶν, καὶ ἔσται ἡ ἐσχάτη πλάνη χείρων τῆς πρώτης. (65) ἔφη αὐτοῖς ὁ Πιλᾶτος· Ἔχετε κουστωδίαν· ὑπάγετε ἀσφαλίσασθε ὡς οἴδατε. (66) οἱ δὲ πορευθέντες ἠσφαλίσαντο τὸν τάφον σφραγίσαντες τὸν λίθον μετὰ τῆς κουστωδίας.

28

(1) Ὀψὲ δὲ σαββάτων, τῇ ἐπιφωσκούσῃ εἰς μίαν σαββάτων, ἦλθεν Μαριὰμ ἡ Μαγδαληνὴ καὶ ἡ ἄλλη Μαρία θεωρῆσαι τὸν τάφον. (2) καὶ ἰδοὺ σεισμὸς ἐγένετο μέγας· ἄγγελος γὰρ κυρίου καταβὰς ἐξ οὐρανοῦ καὶ προσελθὼν ἀπεκύλισε τὸν λίθον καὶ ἐκάθητο ἐπάνω αὐτοῦ. (3) ἦν δὲ ἡ εἰδέα αὐτοῦ ὡς ἀστραπὴ καὶ τὸ ἔνδυμα αὐτοῦ λευκὸν ὡς χιών. (4) ἀπὸ δὲ τοῦ φόβου αὐτοῦ ἐσείσθησαν οἱ τηροῦντες καὶ ἐγενήθησαν ὡς νεκροί. (5) ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἄγγελος εἶπεν ταῖς γυναιξίν· Μὴ φοβεῖσθε ὑμεῖς, οἶδα γὰρ ὅτι Ἰησοῦν τὸν ἐσταυρωμένον ζητεῖτε· (6) οὐκ ἔστιν ὧδε, ἠγέρθη γὰρ καθὼς εἶπεν· δεῦτε ἴδετε τὸν τόπον ὅπου ἔκειτο· (7) καὶ ταχὺ πορευθεῖσαι εἴπατε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ὅτι Ἠγέρθη ἀπὸ τῶν νεκρῶν, καὶ ἰδοὺ προάγει ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλιλαίαν, ἐκεῖ αὐτὸν ὄψεσθε· ἰδοὺ εἶπον ὑμῖν. (8) καὶ ἀπελθοῦσαι ταχὺ ἀπὸ τοῦ μνημείου μετὰ φόβου καὶ χαρᾶς μεγάλης ἔδραμον ἀπαγγεῖλαι τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ. (9) καὶ ἰδοὺ Ἰησοῦς ὑπήντησεν αὐταῖς λέγων· Χαίρετε· αἱ δὲ προσελθοῦσαι ἐκράτησαν αὐτοῦ τοὺς πόδας καὶ προσεκύνησαν αὐτῷ. (10) τότε λέγει αὐταῖς ὁ Ἰησοῦς· Μὴ φοβεῖσθε· ὑπάγετε ἀπαγγείλατε τοῖς ἀδελφοῖς μου ἵνα ἀπέλθωσιν εἰς τὴν Γαλιλαίαν, κἀκεῖ με ὄψονται. (11) Πορευομένων δὲ αὐτῶν ἰδού τινες τῆς κουστωδίας ἐλθόντες εἰς τὴν πόλιν ἀπήγγειλαν τοῖς ἀρχιερεῦσιν ἅπαντα τὰ γενόμενα. (12) καὶ συναχθέντες μετὰ τῶν πρεσβυτέρων συμβούλιόν τε λαβόντες ἀργύρια ἱκανὰ ἔδωκαν τοῖς στρατιώταις (13) λέγοντες· Εἴπατε ὅτι Οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ νυκτὸς ἐλθόντες ἔκλεψαν αὐτὸν ἡμῶν κοιμωμένων· (14) καὶ ἐὰν ἀκουσθῇ τοῦτο ἐπὶ τοῦ ἡγεμόνος, ἡμεῖς πείσομεν αὐτὸν καὶ ὑμᾶς ἀμερίμνους ποιήσομεν. (15) οἱ δὲ λαβόντες τὰ ἀργύρια ἐποίησαν ὡς ἐδιδάχθησαν. Καὶ διεφημίσθη ὁ λόγος οὗτος παρὰ Ἰουδαίοις μέχρι τῆς σήμερον ἡμέρας. (16) Οἱ δὲ ἕνδεκα μαθηταὶ ἐπορεύθησαν εἰς τὴν Γαλιλαίαν εἰς τὸ ὄρος οὗ ἐτάξατο αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς, (17) καὶ ἰδόντες αὐτὸν προσεκύνησαν, οἱ δὲ ἐδίστασαν. (18) καὶ προσελθὼν ὁ Ἰησοῦς ἐλάλησεν αὐτοῖς λέγων· Ἐδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς· (19) πορευθέντες οὖν μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος, (20) διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν· καὶ ἰδοὺ ἐγὼ μεθʼ ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος.

Gospel of St. Mark

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

1

(1) Ἀρχὴ τοῦ εὐαγγελίου Ἰησοῦ χριστοῦ. (2) Καθὼς γέγραπται ἐν τῷ Ἠσαΐᾳ τῷ προφήτῃ· Ἰδοὺ ἀποστέλλω τὸν ἄγγελόν μου πρὸ προσώπου σου, ὃς κατασκευάσει τὴν ὁδόν σου· (3) φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ· Ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ, (4) ἐγένετο Ἰωάννης ὁ βαπτίζων ἐν τῇ ἐρήμῳ κηρύσσων βάπτισμα μετανοίας εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. (5) καὶ ἐξεπορεύετο πρὸς αὐτὸν πᾶσα ἡ Ἰουδαία χώρα καὶ οἱ Ἱεροσολυμῖται πάντες, καὶ ἐβαπτίζοντο ὑπʼ αὐτοῦ ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ ἐξομολογούμενοι τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν. (6) καὶ ἦν ὁ Ἰωάννης ἐνδεδυμένος τρίχας καμήλου καὶ ζώνην δερματίνην περὶ τὴν ὀσφὺν αὐτοῦ, καὶ ἔσθων ἀκρίδας καὶ μέλι ἄγριον. (7) καὶ ἐκήρυσσεν λέγων· Ἔρχεται ὁ ἰσχυρότερός μου ὀπίσω μου, οὗ οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς κύψας λῦσαι τὸν ἱμάντα τῶν ὑποδημάτων αὐτοῦ· (8) ἐγὼ ἐβάπτισα ὑμᾶς ὕδατι, αὐτὸς δὲ βαπτίσει ὑμᾶς ἐν πνεύματι ἁγίῳ. (9) Καὶ ἐγένετο ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις ἦλθεν Ἰησοῦς ἀπὸ Ναζαρὲτ τῆς Γαλιλαίας καὶ ἐβαπτίσθη εἰς τὸν Ἰορδάνην ὑπὸ Ἰωάννου. (10) καὶ εὐθὺς ἀναβαίνων ἐκ τοῦ ὕδατος εἶδεν σχιζομένους τοὺς οὐρανοὺς καὶ τὸ πνεῦμα ὡς περιστερὰν καταβαῖνον εἰς αὐτόν· (11) καὶ φωνὴ ἐγένετο ἐκ τῶν οὐρανῶν· Σὺ εἶ ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν σοὶ εὐδόκησα. (12) Καὶ εὐθὺς τὸ πνεῦμα αὐτὸν ἐκβάλλει εἰς τὴν ἔρημον. (13) καὶ ἦν ἐν τῇ ἐρήμῳ τεσσεράκοντα ἡμέρας πειραζόμενος ὑπὸ τοῦ Σατανᾶ, καὶ ἦν μετὰ τῶν θηρίων, καὶ οἱ ἄγγελοι διηκόνουν αὐτῷ. (14) Καὶ μετὰ τὸ παραδοθῆναι τὸν Ἰωάννην ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς εἰς τὴν Γαλιλαίαν κηρύσσων τὸ εὐαγγέλιον τοῦ θεοῦ (15) καὶ λέγων ὅτι Πεπλήρωται ὁ καιρὸς καὶ ἤγγικεν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ· μετανοεῖτε καὶ πιστεύετε ἐν τῷ εὐαγγελίῳ. (16) Καὶ παράγων παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας εἶδεν Σίμωνα καὶ Ἀνδρέαν τὸν ἀδελφὸν Σίμωνος ἀμφιβάλλοντας ἐν τῇ θαλάσσῃ, ἦσαν γὰρ ἁλιεῖς· (17) καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Δεῦτε ὀπίσω μου, καὶ ποιήσω ὑμᾶς γενέσθαι ἁλιεῖς ἀνθρώπων. (18) καὶ εὐθὺς ἀφέντες τὰ δίκτυα ἠκολούθησαν αὐτῷ. (19) καὶ προβὰς ὀλίγον εἶδεν Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ζεβεδαίου καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ αὐτοὺς ἐν τῷ πλοίῳ καταρτίζοντας τὰ δίκτυα, (20) καὶ εὐθὺς ἐκάλεσεν αὐτούς. καὶ ἀφέντες τὸν πατέρα αὐτῶν Ζεβεδαῖον ἐν τῷ πλοίῳ μετὰ τῶν μισθωτῶν ἀπῆλθον ὀπίσω αὐτοῦ. (21) Καὶ εἰσπορεύονται εἰς Καφαρναούμ. καὶ εὐθὺς τοῖς σάββασιν ἐδίδασκεν εἰς τὴν συναγωγήν. (22) καὶ ἐξεπλήσσοντο ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ, ἦν γὰρ διδάσκων αὐτοὺς ὡς ἐξουσίαν ἔχων καὶ οὐχ ὡς οἱ γραμματεῖς. (23) καὶ εὐθὺς ἦν ἐν τῇ συναγωγῇ αὐτῶν ἄνθρωπος ἐν πνεύματι ἀκαθάρτῳ καὶ ἀνέκραξεν (24) λέγων· Τί ἡμῖν καὶ σοί, Ἰησοῦ Ναζαρηνέ; ἦλθες ἀπολέσαι ἡμᾶς; οἶδά σε τίς εἶ, ὁ ἅγιος τοῦ θεοῦ. (25) καὶ ἐπετίμησεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς λέγων· Φιμώθητι καὶ ἔξελθε ἐξ αὐτοῦ. (26) καὶ σπαράξαν αὐτὸν τὸ πνεῦμα τὸ ἀκάθαρτον καὶ φωνῆσαν φωνῇ μεγάλῃ ἐξῆλθεν ἐξ αὐτοῦ. (27) καὶ ἐθαμβήθησαν ἅπαντες, ὥστε συζητεῖν πρὸς ἑαυτοὺς λέγοντας· Τί ἐστιν τοῦτο; διδαχὴ καινή· κατʼ ἐξουσίαν καὶ τοῖς πνεύμασι τοῖς ἀκαθάρτοις ἐπιτάσσει, καὶ ὑπακούουσιν αὐτῷ. (28) καὶ ἐξῆλθεν ἡ ἀκοὴ αὐτοῦ εὐθὺς πανταχοῦ εἰς ὅλην τὴν περίχωρον τῆς Γαλιλαίας. (29) Καὶ εὐθὺς ἐκ τῆς συναγωγῆς ἐξελθόντες ἦλθον εἰς τὴν οἰκίαν Σίμωνος καὶ Ἀνδρέου μετὰ Ἰακώβου καὶ Ἰωάννου. (30) ἡ δὲ πενθερὰ Σίμωνος κατέκειτο πυρέσσουσα, καὶ εὐθὺς λέγουσιν αὐτῷ περὶ αὐτῆς. (31) καὶ προσελθὼν ἤγειρεν αὐτὴν κρατήσας τῆς χειρός· καὶ ἀφῆκεν αὐτὴν ὁ πυρετός, καὶ διηκόνει αὐτοῖς. (32) Ὀψίας δὲ γενομένης, ὅτε ἔδυ ὁ ἥλιος, ἔφερον πρὸς αὐτὸν πάντας τοὺς κακῶς ἔχοντας καὶ τοὺς δαιμονιζομένους· (33) καὶ ἦν ὅλη ἡ πόλις ἐπισυνηγμένη πρὸς τὴν θύραν. (34) καὶ ἐθεράπευσεν πολλοὺς κακῶς ἔχοντας ποικίλαις νόσοις, καὶ δαιμόνια πολλὰ ἐξέβαλεν, καὶ οὐκ ἤφιεν λαλεῖν τὰ δαιμόνια, ὅτι ᾔδεισαν αὐτόν. (35) Καὶ πρωῒ ἔννυχα λίαν ἀναστὰς ἐξῆλθεν καὶ ἀπῆλθεν εἰς ἔρημον τόπον κἀκεῖ προσηύχετο. (36) καὶ κατεδίωξεν αὐτὸν Σίμων καὶ οἱ μετʼ αὐτοῦ, (37) καὶ εὗρον αὐτὸν καὶ λέγουσιν αὐτῷ ὅτι Πάντες ζητοῦσίν σε. (38) καὶ λέγει αὐτοῖς· Ἄγωμεν ἀλλαχοῦ εἰς τὰς ἐχομένας κωμοπόλεις, ἵνα καὶ ἐκεῖ κηρύξω, εἰς τοῦτο γὰρ ἐξῆλθον. (39) καὶ ἦλθεν κηρύσσων εἰς τὰς συναγωγὰς αὐτῶν εἰς ὅλην τὴν Γαλιλαίαν καὶ τὰ δαιμόνια ἐκβάλλων. (40) Καὶ ἔρχεται πρὸς αὐτὸν λεπρὸς παρακαλῶν αὐτὸν καὶ γονυπετῶν λέγων αὐτῷ ὅτι Ἐὰν θέλῃς δύνασαί με καθαρίσαι. (41) καὶ ὀργισθεὶς ἐκτείνας τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἥψατο καὶ λέγει αὐτῷ· Θέλω, καθαρίσθητι· (42) καὶ εὐθὺς ἀπῆλθεν ἀπʼ αὐτοῦ ἡ λέπρα, καὶ ἐκαθαρίσθη. (43) καὶ ἐμβριμησάμενος αὐτῷ εὐθὺς ἐξέβαλεν αὐτόν, (44) καὶ λέγει αὐτῷ· Ὅρα μηδενὶ μηδὲν εἴπῃς, ἀλλὰ ὕπαγε σεαυτὸν δεῖξον τῷ ἱερεῖ καὶ προσένεγκε περὶ τοῦ καθαρισμοῦ σου ἃ προσέταξεν Μωϋσῆς εἰς μαρτύριον αὐτοῖς. (45) ὁ δὲ ἐξελθὼν ἤρξατο κηρύσσειν πολλὰ καὶ διαφημίζειν τὸν λόγον, ὥστε μηκέτι αὐτὸν δύνασθαι φανερῶς εἰς πόλιν εἰσελθεῖν, ἀλλὰ ἔξω ἐπʼ ἐρήμοις τόποις ἦν· καὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτὸν πάντοθεν.

2

(1) Καὶ εἰσελθὼν πάλιν εἰς Καφαρναοὺμ διʼ ἡμερῶν ἠκούσθη ὅτι ἐν οἴκῳ ἐστίν· (2) καὶ συνήχθησαν πολλοὶ ὥστε μηκέτι χωρεῖν μηδὲ τὰ πρὸς τὴν θύραν, καὶ ἐλάλει αὐτοῖς τὸν λόγον. (3) καὶ ἔρχονται φέροντες πρὸς αὐτὸν παραλυτικὸν αἰρόμενον ὑπὸ τεσσάρων. (4) καὶ μὴ δυνάμενοι προσενέγκαι αὐτῷ διὰ τὸν ὄχλον ἀπεστέγασαν τὴν στέγην ὅπου ἦν, καὶ ἐξορύξαντες χαλῶσι τὸν κράβαττον ὅπου ὁ παραλυτικὸς κατέκειτο. (5) καὶ ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν λέγει τῷ παραλυτικῷ· Τέκνον, ἀφίενταί σου αἱ ἁμαρτίαι. (6) ἦσαν δέ τινες τῶν γραμματέων ἐκεῖ καθήμενοι καὶ διαλογιζόμενοι ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν· (7) Τί οὗτος οὕτως λαλεῖ; βλασφημεῖ· τίς δύναται ἀφιέναι ἁμαρτίας εἰ μὴ εἷς ὁ θεός; (8) καὶ εὐθὺς ἐπιγνοὺς ὁ Ἰησοῦς τῷ πνεύματι αὐτοῦ ὅτι οὕτως διαλογίζονται ἐν ἑαυτοῖς λέγει αὐτοῖς· Τί ταῦτα διαλογίζεσθε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; (9) τί ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν τῷ παραλυτικῷ· Ἀφίενταί σου αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν· Ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει; (10) ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας—λέγει τῷ παραλυτικῷ· (11) Σοὶ λέγω, ἔγειρε ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου. (12) καὶ ἠγέρθη καὶ εὐθὺς ἄρας τὸν κράβαττον ἐξῆλθεν ἔμπροσθεν πάντων, ὥστε ἐξίστασθαι πάντας καὶ δοξάζειν τὸν θεὸν λέγοντας ὅτι Οὕτως οὐδέποτε εἴδομεν. (13) Καὶ ἐξῆλθεν πάλιν παρὰ τὴν θάλασσαν· καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἤρχετο πρὸς αὐτόν, καὶ ἐδίδασκεν αὐτούς. (14) καὶ παράγων εἶδεν Λευὶν τὸν τοῦ Ἁλφαίου καθήμενον ἐπὶ τὸ τελώνιον, καὶ λέγει αὐτῷ· Ἀκολούθει μοι. καὶ ἀναστὰς ἠκολούθησεν αὐτῷ. (15) Καὶ γίνεται κατακεῖσθαι αὐτὸν ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ, καὶ πολλοὶ τελῶναι καὶ ἁμαρτωλοὶ συνανέκειντο τῷ Ἰησοῦ καὶ τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ, ἦσαν γὰρ πολλοὶ καὶ ἠκολούθουν αὐτῷ. (16) καὶ οἱ γραμματεῖς τῶν Φαρισαίων ἰδόντες ὅτι ἐσθίει μετὰ τῶν ἁμαρτωλῶν καὶ τελωνῶν ἔλεγον τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· Ὅτι μετὰ τῶν τελωνῶν καὶ ἁμαρτωλῶν ἐσθίει; (17) καὶ ἀκούσας ὁ Ἰησοῦς λέγει αὐτοῖς ὅτι Οὐ χρείαν ἔχουσιν οἱ ἰσχύοντες ἰατροῦ ἀλλʼ οἱ κακῶς ἔχοντες· οὐκ ἦλθον καλέσαι δικαίους ἀλλὰ ἁμαρτωλούς. (18) Καὶ ἦσαν οἱ μαθηταὶ Ἰωάννου καὶ οἱ Φαρισαῖοι νηστεύοντες. καὶ ἔρχονται καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Διὰ τί οἱ μαθηταὶ Ἰωάννου καὶ οἱ μαθηταὶ τῶν Φαρισαίων νηστεύουσιν, οἱ δὲ σοὶ μαθηταὶ οὐ νηστεύουσιν; (19) καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Μὴ δύνανται οἱ υἱοὶ τοῦ νυμφῶνος ἐν ᾧ ὁ νυμφίος μετʼ αὐτῶν ἐστιν νηστεύειν; ὅσον χρόνον ἔχουσιν τὸν νυμφίον μετʼ αὐτῶν οὐ δύνανται νηστεύειν· (20) ἐλεύσονται δὲ ἡμέραι ὅταν ἀπαρθῇ ἀπʼ αὐτῶν ὁ νυμφίος, καὶ τότε νηστεύσουσιν ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ. (21) Οὐδεὶς ἐπίβλημα ῥάκους ἀγνάφου ἐπιράπτει ἐπὶ ἱμάτιον παλαιόν· εἰ δὲ μή, αἴρει τὸ πλήρωμα ἀπʼ αὐτοῦ τὸ καινὸν τοῦ παλαιοῦ, καὶ χεῖρον σχίσμα γίνεται. (22) καὶ οὐδεὶς βάλλει οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς παλαιούς· εἰ δὲ μή, ῥήξει ὁ οἶνος τοὺς ἀσκούς, καὶ ὁ οἶνος ἀπόλλυται καὶ οἱ ἀσκοί. ἀλλὰ οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς καινούς. (23) Καὶ ἐγένετο αὐτὸν ἐν τοῖς σάββασιν παραπορεύεσθαι διὰ τῶν σπορίμων, καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἤρξαντο ὁδὸν ποιεῖν τίλλοντες τοὺς στάχυας. (24) καὶ οἱ Φαρισαῖοι ἔλεγον αὐτῷ· Ἴδε τί ποιοῦσιν τοῖς σάββασιν ὃ οὐκ ἔξεστιν; (25) καὶ λέγει αὐτοῖς· Οὐδέποτε ἀνέγνωτε τί ἐποίησεν Δαυὶδ ὅτε χρείαν ἔσχεν καὶ ἐπείνασεν αὐτὸς καὶ οἱ μετʼ αὐτοῦ; (26) πῶς εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ ἐπὶ Ἀβιαθὰρ ἀρχιερέως καὶ τοὺς ἄρτους τῆς προθέσεως ἔφαγεν, οὓς οὐκ ἔξεστιν φαγεῖν εἰ μὴ τοὺς ἱερεῖς, καὶ ἔδωκεν καὶ τοῖς σὺν αὐτῷ οὖσιν; (27) καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Τὸ σάββατον διὰ τὸν ἄνθρωπον ἐγένετο καὶ οὐχ ὁ ἄνθρωπος διὰ τὸ σάββατον· (28) ὥστε κύριός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ σαββάτου.

3

(1) Καὶ εἰσῆλθεν πάλιν εἰς συναγωγήν, καὶ ἦν ἐκεῖ ἄνθρωπος ἐξηραμμένην ἔχων τὴν χεῖρα. (2) καὶ παρετήρουν αὐτὸν εἰ τοῖς σάββασιν θεραπεύσει αὐτόν, ἵνα κατηγορήσωσιν αὐτοῦ. (3) καὶ λέγει τῷ ἀνθρώπῳ τῷ τὴν χεῖρα ἔχοντι ξηράν· Ἔγειρε εἰς τὸ μέσον. (4) καὶ λέγει αὐτοῖς· Ἔξεστιν τοῖς σάββασιν ἀγαθοποιῆσαι ἢ κακοποιῆσαι, ψυχὴν σῶσαι ἢ ἀποκτεῖναι; οἱ δὲ ἐσιώπων. (5) καὶ περιβλεψάμενος αὐτοὺς μετʼ ὀργῆς, συλλυπούμενος ἐπὶ τῇ πωρώσει τῆς καρδίας αὐτῶν, λέγει τῷ ἀνθρώπῳ· Ἔκτεινον τὴν χεῖρα· καὶ ἐξέτεινεν, καὶ ἀπεκατεστάθη ἡ χεὶρ αὐτοῦ. (6) καὶ ἐξελθόντες οἱ Φαρισαῖοι εὐθὺς μετὰ τῶν Ἡρῳδιανῶν συμβούλιον ἐδίδουν κατʼ αὐτοῦ ὅπως αὐτὸν ἀπολέσωσιν. (7) Καὶ ὁ Ἰησοῦς μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἀνεχώρησεν πρὸς τὴν θάλασσαν· καὶ πολὺ πλῆθος ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας ἠκολούθησεν, καὶ ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας (8) καὶ ἀπὸ Ἱεροσολύμων καὶ ἀπὸ τῆς Ἰδουμαίας καὶ πέραν τοῦ Ἰορδάνου καὶ περὶ Τύρον καὶ Σιδῶνα, πλῆθος πολύ, ἀκούοντες ὅσα ἐποίει ἦλθον πρὸς αὐτόν. (9) καὶ εἶπεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ἵνα πλοιάριον προσκαρτερῇ αὐτῷ διὰ τὸν ὄχλον ἵνα μὴ θλίβωσιν αὐτόν· (10) πολλοὺς γὰρ ἐθεράπευσεν, ὥστε ἐπιπίπτειν αὐτῷ ἵνα αὐτοῦ ἅψωνται ὅσοι εἶχον μάστιγας. (11) καὶ τὰ πνεύματα τὰ ἀκάθαρτα, ὅταν αὐτὸν ἐθεώρουν, προσέπιπτον αὐτῷ καὶ ἔκραζον λέγοντα ὅτι Σὺ εἶ ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ. (12) καὶ πολλὰ ἐπετίμα αὐτοῖς ἵνα μὴ αὐτὸν φανερὸν ποιήσωσιν. (13) Καὶ ἀναβαίνει εἰς τὸ ὄρος καὶ προσκαλεῖται οὓς ἤθελεν αὐτός, καὶ ἀπῆλθον πρὸς αὐτόν. (14) καὶ ἐποίησεν δώδεκα, ἵνα ὦσιν μετʼ αὐτοῦ καὶ ἵνα ἀποστέλλῃ αὐτοὺς κηρύσσειν (15) καὶ ἔχειν ἐξουσίαν ἐκβάλλειν τὰ δαιμόνια· (16) καὶ ἐποίησεν τοὺς δώδεκα, καὶ ἐπέθηκεν ὄνομα τῷ Σίμωνι Πέτρον, (17) καὶ Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ζεβεδαίου καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν τοῦ Ἰακώβου (καὶ ἐπέθηκεν αὐτοῖς ὀνόματα Βοανηργές, ὅ ἐστιν Υἱοὶ Βροντῆς), (18) καὶ Ἀνδρέαν καὶ Φίλιππον καὶ Βαρθολομαῖον καὶ Μαθθαῖον καὶ Θωμᾶν καὶ Ἰάκωβον τὸν τοῦ Ἁλφαίου καὶ Θαδδαῖον καὶ Σίμωνα τὸν Καναναῖον (19) καὶ Ἰούδαν Ἰσκαριώθ, ὃς καὶ παρέδωκεν αὐτόν. (20) Καὶ ἔρχεται εἰς οἶκον· καὶ συνέρχεται πάλιν ὁ ὄχλος, ὥστε μὴ δύνασθαι αὐτοὺς μηδὲ ἄρτον φαγεῖν. (21) καὶ ἀκούσαντες οἱ παρʼ αὐτοῦ ἐξῆλθον κρατῆσαι αὐτόν, ἔλεγον γὰρ ὅτι ἐξέστη. (22) καὶ οἱ γραμματεῖς οἱ ἀπὸ Ἱεροσολύμων καταβάντες ἔλεγον ὅτι Βεελζεβοὺλ ἔχει καὶ ὅτι ἐν τῷ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια. (23) καὶ προσκαλεσάμενος αὐτοὺς ἐν παραβολαῖς ἔλεγεν αὐτοῖς· Πῶς δύναται Σατανᾶς Σατανᾶν ἐκβάλλειν; (24) καὶ ἐὰν βασιλεία ἐφʼ ἑαυτὴν μερισθῇ, οὐ δύναται σταθῆναι ἡ βασιλεία ἐκείνη· (25) καὶ ἐὰν οἰκία ἐφʼ ἑαυτὴν μερισθῇ, οὐ δυνήσεται ἡ οἰκία ἐκείνη σταθῆναι· (26) καὶ εἰ ὁ Σατανᾶς ἀνέστη ἐφʼ ἑαυτὸν καὶ ἐμερίσθη, οὐ δύναται στῆναι ἀλλὰ τέλος ἔχει. (27) ἀλλʼ οὐδεὶς δύναται εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ἰσχυροῦ εἰσελθὼν τὰ σκεύη αὐτοῦ διαρπάσαι ἐὰν μὴ πρῶτον τὸν ἰσχυρὸν δήσῃ, καὶ τότε τὴν οἰκίαν αὐτοῦ διαρπάσει. (28) Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι πάντα ἀφεθήσεται τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων, τὰ ἁμαρτήματα καὶ αἱ βλασφημίαι ὅσα ἐὰν βλασφημήσωσιν· (29) ὃς δʼ ἂν βλασφημήσῃ εἰς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, οὐκ ἔχει ἄφεσιν εἰς τὸν αἰῶνα, ἀλλὰ ἔνοχός ἐστιν αἰωνίου ἁμαρτήματος. (30) ὅτι ἔλεγον· Πνεῦμα ἀκάθαρτον ἔχει. (31) Καὶ ἔρχονται ἡ μήτηρ αὐτοῦ καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ καὶ ἔξω στήκοντες ἀπέστειλαν πρὸς αὐτὸν καλοῦντες αὐτόν. (32) καὶ ἐκάθητο περὶ αὐτὸν ὄχλος, καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ἰδοὺ ἡ μήτηρ σου καὶ οἱ ἀδελφοί σου ἔξω ζητοῦσίν σε. (33) καὶ ἀποκριθεὶς αὐτοῖς λέγει· Τίς ἐστιν ἡ μήτηρ μου ἢ οἱ ἀδελφοί μου; (34) καὶ περιβλεψάμενος τοὺς περὶ αὐτὸν κύκλῳ καθημένους λέγει· Ἴδε ἡ μήτηρ μου καὶ οἱ ἀδελφοί μου· (35) ὃς γὰρ ἂν ποιήσῃ τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ, οὗτος ἀδελφός μου καὶ ἀδελφὴ καὶ μήτηρ ἐστίν.

4

(1) Καὶ πάλιν ἤρξατο διδάσκειν παρὰ τὴν θάλασσαν. καὶ συνάγεται πρὸς αὐτὸν ὄχλος πλεῖστος, ὥστε αὐτὸν εἰς πλοῖον ἐμβάντα καθῆσθαι ἐν τῇ θαλάσσῃ, καὶ πᾶς ὁ ὄχλος πρὸς τὴν θάλασσαν ἐπὶ τῆς γῆς ἦσαν. (2) καὶ ἐδίδασκεν αὐτοὺς ἐν παραβολαῖς πολλά, καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς ἐν τῇ διδαχῇ αὐτοῦ· (3) Ἀκούετε. ἰδοὺ ἐξῆλθεν ὁ σπείρων σπεῖραι. (4) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ σπείρειν ὃ μὲν ἔπεσεν παρὰ τὴν ὁδόν, καὶ ἦλθεν τὰ πετεινὰ καὶ κατέφαγεν αὐτό. (5) καὶ ἄλλο ἔπεσεν ἐπὶ τὸ πετρῶδες ὅπου οὐκ εἶχεν γῆν πολλήν, καὶ εὐθὺς ἐξανέτειλεν διὰ τὸ μὴ ἔχειν βάθος γῆς· (6) καὶ ὅτε ἀνέτειλεν ὁ ἥλιος ἐκαυματίσθη καὶ διὰ τὸ μὴ ἔχειν ῥίζαν ἐξηράνθη. (7) καὶ ἄλλο ἔπεσεν εἰς τὰς ἀκάνθας, καὶ ἀνέβησαν αἱ ἄκανθαι καὶ συνέπνιξαν αὐτό, καὶ καρπὸν οὐκ ἔδωκεν. (8) καὶ ἄλλα ἔπεσεν εἰς τὴν γῆν τὴν καλήν, καὶ ἐδίδου καρπὸν ἀναβαίνοντα καὶ αὐξανόμενα, καὶ ἔφερεν ἓν τριάκοντα καὶ ἓν ἑξήκοντα καὶ ἓν ἑκατόν. (9) καὶ ἔλεγεν· Ὃς ἔχει ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω. (10) Καὶ ὅτε ἐγένετο κατὰ μόνας, ἠρώτων αὐτὸν οἱ περὶ αὐτὸν σὺν τοῖς δώδεκα τὰς παραβολάς. (11) καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Ὑμῖν τὸ μυστήριον δέδοται τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ· ἐκείνοις δὲ τοῖς ἔξω ἐν παραβολαῖς τὰ πάντα γίνεται, (12) ἵνα βλέποντες βλέπωσι καὶ μὴ ἴδωσιν, καὶ ἀκούοντες ἀκούωσι καὶ μὴ συνιῶσιν, μήποτε ἐπιστρέψωσιν καὶ ἀφεθῇ αὐτοῖς. (13) Καὶ λέγει αὐτοῖς· Οὐκ οἴδατε τὴν παραβολὴν ταύτην, καὶ πῶς πάσας τὰς παραβολὰς γνώσεσθε; (14) ὁ σπείρων τὸν λόγον σπείρει. (15) οὗτοι δέ εἰσιν οἱ παρὰ τὴν ὁδὸν ὅπου σπείρεται ὁ λόγος, καὶ ὅταν ἀκούσωσιν εὐθὺς ἔρχεται ὁ Σατανᾶς καὶ αἴρει τὸν λόγον τὸν ἐσπαρμένον εἰς αὐτούς. (16) καὶ οὗτοί εἰσιν ὁμοίως οἱ ἐπὶ τὰ πετρώδη σπειρόμενοι, οἳ ὅταν ἀκούσωσιν τὸν λόγον εὐθὺς μετὰ χαρᾶς λαμβάνουσιν αὐτόν, (17) καὶ οὐκ ἔχουσιν ῥίζαν ἐν ἑαυτοῖς ἀλλὰ πρόσκαιροί εἰσιν, εἶτα γενομένης θλίψεως ἢ διωγμοῦ διὰ τὸν λόγον εὐθὺς σκανδαλίζονται. (18) καὶ ἄλλοι εἰσὶν οἱ εἰς τὰς ἀκάνθας σπειρόμενοι· οὗτοί εἰσιν οἱ τὸν λόγον ἀκούσαντες, (19) καὶ αἱ μέριμναι τοῦ αἰῶνος καὶ ἡ ἀπάτη τοῦ πλούτου καὶ αἱ περὶ τὰ λοιπὰ ἐπιθυμίαι εἰσπορευόμεναι συμπνίγουσιν τὸν λόγον, καὶ ἄκαρπος γίνεται. (20) καὶ ἐκεῖνοί εἰσιν οἱ ἐπὶ τὴν γῆν τὴν καλὴν σπαρέντες, οἵτινες ἀκούουσιν τὸν λόγον καὶ παραδέχονται καὶ καρποφοροῦσιν ἓν τριάκοντα καὶ ἓν ἑξήκοντα καὶ ἓν ἑκατόν. (21) Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Μήτι ἔρχεται ὁ λύχνος ἵνα ὑπὸ τὸν μόδιον τεθῇ ἢ ὑπὸ τὴν κλίνην, οὐχ ἵνα ἐπὶ τὴν λυχνίαν τεθῇ; (22) οὐ γάρ ἐστιν κρυπτὸν ἐὰν μὴ ἵνα φανερωθῇ, οὐδὲ ἐγένετο ἀπόκρυφον ἀλλʼ ἵνα ἔλθῃ εἰς φανερόν. (23) εἴ τις ἔχει ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω. (24) καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Βλέπετε τί ἀκούετε. ἐν ᾧ μέτρῳ μετρεῖτε μετρηθήσεται ὑμῖν καὶ προστεθήσεται ὑμῖν. (25) ὃς γὰρ ἔχει, δοθήσεται αὐτῷ· καὶ ὃς οὐκ ἔχει, καὶ ὃ ἔχει ἀρθήσεται ἀπʼ αὐτοῦ. (26) Καὶ ἔλεγεν· Οὕτως ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ὡς ἄνθρωπος βάλῃ τὸν σπόρον ἐπὶ τῆς γῆς (27) καὶ καθεύδῃ καὶ ἐγείρηται νύκτα καὶ ἡμέραν, καὶ ὁ σπόρος βλαστᾷ καὶ μηκύνηται ὡς οὐκ οἶδεν αὐτός. (28) αὐτομάτη ἡ γῆ καρποφορεῖ, πρῶτον χόρτον, εἶτα στάχυν, εἶτα πλήρης σῖτον ἐν τῷ στάχυϊ. (29) ὅταν δὲ παραδοῖ ὁ καρπός, εὐθὺς ἀποστέλλει τὸ δρέπανον, ὅτι παρέστηκεν ὁ θερισμός. (30) Καὶ ἔλεγεν· Πῶς ὁμοιώσωμεν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, ἢ ἐν τίνι αὐτὴν παραβολῇ θῶμεν; (31) ὡς κόκκῳ σινάπεως, ὃς ὅταν σπαρῇ ἐπὶ τῆς γῆς, μικρότερον ὂν πάντων τῶν σπερμάτων τῶν ἐπὶ τῆς γῆς— (32) καὶ ὅταν σπαρῇ, ἀναβαίνει καὶ γίνεται μεῖζον πάντων τῶν λαχάνων καὶ ποιεῖ κλάδους μεγάλους, ὥστε δύνασθαι ὑπὸ τὴν σκιὰν αὐτοῦ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνοῦν. (33) Καὶ τοιαύταις παραβολαῖς πολλαῖς ἐλάλει αὐτοῖς τὸν λόγον, καθὼς ἠδύναντο ἀκούειν· (34) χωρὶς δὲ παραβολῆς οὐκ ἐλάλει αὐτοῖς, κατʼ ἰδίαν δὲ τοῖς ἰδίοις μαθηταῖς ἐπέλυεν πάντα. (35) Καὶ λέγει αὐτοῖς ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ὀψίας γενομένης· Διέλθωμεν εἰς τὸ πέραν. (36) καὶ ἀφέντες τὸν ὄχλον παραλαμβάνουσιν αὐτὸν ὡς ἦν ἐν τῷ πλοίῳ, καὶ ἄλλα πλοῖα ἦν μετʼ αὐτοῦ. (37) καὶ γίνεται λαῖλαψ μεγάλη ἀνέμου, καὶ τὰ κύματα ἐπέβαλλεν εἰς τὸ πλοῖον, ὥστε ἤδη γεμίζεσθαι τὸ πλοῖον. (38) καὶ αὐτὸς ἦν ἐν τῇ πρύμνῃ ἐπὶ τὸ προσκεφάλαιον καθεύδων· καὶ ἐγείρουσιν αὐτὸν καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Διδάσκαλε, οὐ μέλει σοι ὅτι ἀπολλύμεθα; (39) καὶ διεγερθεὶς ἐπετίμησεν τῷ ἀνέμῳ καὶ εἶπεν τῇ θαλάσσῃ· Σιώπα, πεφίμωσο. καὶ ἐκόπασεν ὁ ἄνεμος, καὶ ἐγένετο γαλήνη μεγάλη. (40) καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Τί δειλοί ἐστε; οὔπω ἔχετε πίστιν; (41) καὶ ἐφοβήθησαν φόβον μέγαν, καὶ ἔλεγον πρὸς ἀλλήλους· Τίς ἄρα οὗτός ἐστιν ὅτι καὶ ὁ ἄνεμος καὶ ἡ θάλασσα ὑπακούει αὐτῷ;

5

(1) Καὶ ἦλθον εἰς τὸ πέραν τῆς θαλάσσης εἰς τὴν χώραν τῶν Γερασηνῶν. (2) καὶ ἐξελθόντος αὐτοῦ ἐκ τοῦ πλοίου εὐθὺς ὑπήντησεν αὐτῷ ἐκ τῶν μνημείων ἄνθρωπος ἐν πνεύματι ἀκαθάρτῳ, (3) ὃς τὴν κατοίκησιν εἶχεν ἐν τοῖς μνήμασιν, καὶ οὐδὲ ἁλύσει οὐκέτι οὐδεὶς ἐδύνατο αὐτὸν δῆσαι (4) διὰ τὸ αὐτὸν πολλάκις πέδαις καὶ ἁλύσεσι δεδέσθαι καὶ διεσπάσθαι ὑπʼ αὐτοῦ τὰς ἁλύσεις καὶ τὰς πέδας συντετρῖφθαι, καὶ οὐδεὶς ἴσχυεν αὐτὸν δαμάσαι· (5) καὶ διὰ παντὸς νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐν τοῖς μνήμασιν καὶ ἐν τοῖς ὄρεσιν ἦν κράζων καὶ κατακόπτων ἑαυτὸν λίθοις. (6) καὶ ἰδὼν τὸν Ἰησοῦν ἀπὸ μακρόθεν ἔδραμεν καὶ προσεκύνησεν αὐτόν, (7) καὶ κράξας φωνῇ μεγάλῃ λέγει· Τί ἐμοὶ καὶ σοί, Ἰησοῦ υἱὲ τοῦ θεοῦ τοῦ ὑψίστου; ὁρκίζω σε τὸν θεόν, μή με βασανίσῃς. (8) ἔλεγεν γὰρ αὐτῷ· Ἔξελθε τὸ πνεῦμα τὸ ἀκάθαρτον ἐκ τοῦ ἀνθρώπου. (9) καὶ ἐπηρώτα αὐτόν· Τί ὄνομά σοι; καὶ λέγει αὐτῷ· Λεγιὼν ὄνομά μοι, ὅτι πολλοί ἐσμεν· (10) καὶ παρεκάλει αὐτὸν πολλὰ ἵνα μὴ αὐτὰ ἀποστείλῃ ἔξω τῆς χώρας. (11) ἦν δὲ ἐκεῖ πρὸς τῷ ὄρει ἀγέλη χοίρων μεγάλη βοσκομένη· (12) καὶ παρεκάλεσαν αὐτὸν λέγοντες· Πέμψον ἡμᾶς εἰς τοὺς χοίρους, ἵνα εἰς αὐτοὺς εἰσέλθωμεν. (13) καὶ ἐπέτρεψεν αὐτοῖς. καὶ ἐξελθόντα τὰ πνεύματα τὰ ἀκάθαρτα εἰσῆλθον εἰς τοὺς χοίρους, καὶ ὥρμησεν ἡ ἀγέλη κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν θάλασσαν, ὡς δισχίλιοι, καὶ ἐπνίγοντο ἐν τῇ θαλάσσῃ. (14) Καὶ οἱ βόσκοντες αὐτοὺς ἔφυγον καὶ ἀπήγγειλαν εἰς τὴν πόλιν καὶ εἰς τοὺς ἀγρούς· καὶ ἦλθον ἰδεῖν τί ἐστιν τὸ γεγονός. (15) καὶ ἔρχονται πρὸς τὸν Ἰησοῦν, καὶ θεωροῦσιν τὸν δαιμονιζόμενον καθήμενον ἱματισμένον καὶ σωφρονοῦντα, τὸν ἐσχηκότα τὸν λεγιῶνα, καὶ ἐφοβήθησαν. (16) καὶ διηγήσαντο αὐτοῖς οἱ ἰδόντες πῶς ἐγένετο τῷ δαιμονιζομένῳ καὶ περὶ τῶν χοίρων. (17) καὶ ἤρξαντο παρακαλεῖν αὐτὸν ἀπελθεῖν ἀπὸ τῶν ὁρίων αὐτῶν. (18) καὶ ἐμβαίνοντος αὐτοῦ εἰς τὸ πλοῖον παρεκάλει αὐτὸν ὁ δαιμονισθεὶς ἵνα μετʼ αὐτοῦ ᾖ. (19) καὶ οὐκ ἀφῆκεν αὐτόν, ἀλλὰ λέγει αὐτῷ· Ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου πρὸς τοὺς σούς, καὶ ἀπάγγειλον αὐτοῖς ὅσα ὁ κύριός σοι πεποίηκεν καὶ ἠλέησέν σε. (20) καὶ ἀπῆλθεν καὶ ἤρξατο κηρύσσειν ἐν τῇ Δεκαπόλει ὅσα ἐποίησεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς, καὶ πάντες ἐθαύμαζον. (21) Καὶ διαπεράσαντος τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ πλοίῳ πάλιν εἰς τὸ πέραν συνήχθη ὄχλος πολὺς ἐπʼ αὐτόν, καὶ ἦν παρὰ τὴν θάλασσαν. (22) καὶ ἔρχεται εἷς τῶν ἀρχισυναγώγων, ὀνόματι Ἰάϊρος, καὶ ἰδὼν αὐτὸν πίπτει πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ (23) καὶ παρακαλεῖ αὐτὸν πολλὰ λέγων ὅτι Τὸ θυγάτριόν μου ἐσχάτως ἔχει, ἵνα ἐλθὼν ἐπιθῇς τὰς χεῖρας αὐτῇ ἵνα σωθῇ καὶ ζήσῃ. (24) καὶ ἀπῆλθεν μετʼ αὐτοῦ. (25) καὶ γυνὴ οὖσα ἐν ῥύσει αἵματος δώδεκα ἔτη (26) καὶ πολλὰ παθοῦσα ὑπὸ πολλῶν ἰατρῶν καὶ δαπανήσασα τὰ παρʼ αὐτῆς πάντα καὶ μηδὲν ὠφεληθεῖσα ἀλλὰ μᾶλλον εἰς τὸ χεῖρον ἐλθοῦσα, (27) ἀκούσασα περὶ τοῦ Ἰησοῦ, ἐλθοῦσα ἐν τῷ ὄχλῳ ὄπισθεν ἥψατο τοῦ ἱματίου αὐτοῦ· (28) ἔλεγεν γὰρ ὅτι Ἐὰν ἅψωμαι κἂν τῶν ἱματίων αὐτοῦ σωθήσομαι. (29) καὶ εὐθὺς ἐξηράνθη ἡ πηγὴ τοῦ αἵματος αὐτῆς, καὶ ἔγνω τῷ σώματι ὅτι ἴαται ἀπὸ τῆς μάστιγος. (30) καὶ εὐθὺς ὁ Ἰησοῦς ἐπιγνοὺς ἐν ἑαυτῷ τὴν ἐξ αὐτοῦ δύναμιν ἐξελθοῦσαν ἐπιστραφεὶς ἐν τῷ ὄχλῳ ἔλεγεν· Τίς μου ἥψατο τῶν ἱματίων; (31) καὶ ἔλεγον αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ· Βλέπεις τὸν ὄχλον συνθλίβοντά σε, καὶ λέγεις· Τίς μου ἥψατο; (32) καὶ περιεβλέπετο ἰδεῖν τὴν τοῦτο ποιήσασαν. (33) ἡ δὲ γυνὴ φοβηθεῖσα καὶ τρέμουσα, εἰδυῖα ὃ γέγονεν αὐτῇ, ἦλθεν καὶ προσέπεσεν αὐτῷ καὶ εἶπεν αὐτῷ πᾶσαν τὴν ἀλήθειαν. (34) ὁ δὲ εἶπεν αὐτῇ· Θυγάτηρ, ἡ πίστις σου σέσωκέν σε· ὕπαγε εἰς εἰρήνην, καὶ ἴσθι ὑγιὴς ἀπὸ τῆς μάστιγός σου. (35) Ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος ἔρχονται ἀπὸ τοῦ ἀρχισυναγώγου λέγοντες ὅτι Ἡ θυγάτηρ σου ἀπέθανεν· τί ἔτι σκύλλεις τὸν διδάσκαλον; (36) ὁ δὲ Ἰησοῦς παρακούσας τὸν λόγον λαλούμενον λέγει τῷ ἀρχισυναγώγῳ· Μὴ φοβοῦ, μόνον πίστευε. (37) καὶ οὐκ ἀφῆκεν οὐδένα μετʼ αὐτοῦ συνακολουθῆσαι εἰ μὴ τὸν Πέτρον καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν Ἰακώβου. (38) καὶ ἔρχονται εἰς τὸν οἶκον τοῦ ἀρχισυναγώγου, καὶ θεωρεῖ θόρυβον καὶ κλαίοντας καὶ ἀλαλάζοντας πολλά, (39) καὶ εἰσελθὼν λέγει αὐτοῖς· Τί θορυβεῖσθε καὶ κλαίετε; τὸ παιδίον οὐκ ἀπέθανεν ἀλλὰ καθεύδει. (40) καὶ κατεγέλων αὐτοῦ. αὐτὸς δὲ ἐκβαλὼν πάντας παραλαμβάνει τὸν πατέρα τοῦ παιδίου καὶ τὴν μητέρα καὶ τοὺς μετʼ αὐτοῦ, καὶ εἰσπορεύεται ὅπου ἦν τὸ παιδίον· (41) καὶ κρατήσας τῆς χειρὸς τοῦ παιδίου λέγει αὐτῇ· Ταλιθα κουμ, ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον· Τὸ κοράσιον, σοὶ λέγω, ἔγειρε. (42) καὶ εὐθὺς ἀνέστη τὸ κοράσιον καὶ περιεπάτει, ἦν γὰρ ἐτῶν δώδεκα. καὶ ἐξέστησαν εὐθὺς ἐκστάσει μεγάλῃ. (43) καὶ διεστείλατο αὐτοῖς πολλὰ ἵνα μηδεὶς γνοῖ τοῦτο, καὶ εἶπεν δοθῆναι αὐτῇ φαγεῖν.

6

(1) Καὶ ἐξῆλθεν ἐκεῖθεν, καὶ ἔρχεται εἰς τὴν πατρίδα αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθοῦσιν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. (2) καὶ γενομένου σαββάτου ἤρξατο διδάσκειν ἐν τῇ συναγωγῇ· καὶ οἱ πολλοὶ ἀκούοντες ἐξεπλήσσοντο λέγοντες· Πόθεν τούτῳ ταῦτα, καὶ τίς ἡ σοφία ἡ δοθεῖσα τούτῳ, καὶ αἱ δυνάμεις τοιαῦται διὰ τῶν χειρῶν αὐτοῦ γινόμεναι; (3) οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ τέκτων, ὁ υἱὸς τῆς Μαρίας καὶ ἀδελφὸς Ἰακώβου καὶ Ἰωσῆτος καὶ Ἰούδα καὶ Σίμωνος; καὶ οὐκ εἰσὶν αἱ ἀδελφαὶ αὐτοῦ ὧδε πρὸς ἡμᾶς; καὶ ἐσκανδαλίζοντο ἐν αὐτῷ. (4) καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς ὅτι Οὐκ ἔστιν προφήτης ἄτιμος εἰ μὴ ἐν τῇ πατρίδι αὐτοῦ καὶ ἐν τοῖς συγγενεῦσιν αὐτοῦ καὶ ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ. (5) καὶ οὐκ ἐδύνατο ἐκεῖ ποιῆσαι οὐδεμίαν δύναμιν, εἰ μὴ ὀλίγοις ἀρρώστοις ἐπιθεὶς τὰς χεῖρας ἐθεράπευσεν· (6) καὶ ἐθαύμαζεν διὰ τὴν ἀπιστίαν αὐτῶν. (7) καὶ προσκαλεῖται τοὺς δώδεκα, καὶ ἤρξατο αὐτοὺς ἀποστέλλειν δύο δύο, καὶ ἐδίδου αὐτοῖς ἐξουσίαν τῶν πνευμάτων τῶν ἀκαθάρτων, (8) καὶ παρήγγειλεν αὐτοῖς ἵνα μηδὲν αἴρωσιν εἰς ὁδὸν εἰ μὴ ῥάβδον μόνον, μὴ ἄρτον, μὴ πήραν, μὴ εἰς τὴν ζώνην χαλκόν, (9) ἀλλὰ ὑποδεδεμένους σανδάλια, καὶ μὴ ἐνδύσησθε δύο χιτῶνας. (10) καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Ὅπου ἐὰν εἰσέλθητε εἰς οἰκίαν, ἐκεῖ μένετε ἕως ἂν ἐξέλθητε ἐκεῖθεν. (11) καὶ ὃς ἂν τόπος μὴ δέξηται ὑμᾶς μηδὲ ἀκούσωσιν ὑμῶν, ἐκπορευόμενοι ἐκεῖθεν ἐκτινάξατε τὸν χοῦν τὸν ὑποκάτω τῶν ποδῶν ὑμῶν εἰς μαρτύριον αὐτοῖς. (12) Καὶ ἐξελθόντες ἐκήρυξαν ἵνα μετανοῶσιν, (13) καὶ δαιμόνια πολλὰ ἐξέβαλλον, καὶ ἤλειφον ἐλαίῳ πολλοὺς ἀρρώστους καὶ ἐθεράπευον. (14) Καὶ ἤκουσεν ὁ βασιλεὺς Ἡρῴδης, φανερὸν γὰρ ἐγένετο τὸ ὄνομα αὐτοῦ, καὶ ἔλεγον ὅτι Ἰωάννης ὁ βαπτίζων ἐγήγερται ἐκ νεκρῶν, καὶ διὰ τοῦτο ἐνεργοῦσιν αἱ δυνάμεις ἐν αὐτῷ· (15) ἄλλοι δὲ ἔλεγον ὅτι Ἠλίας ἐστίν· ἄλλοι δὲ ἔλεγον ὅτι προφήτης ὡς εἷς τῶν προφητῶν. (16) ἀκούσας δὲ ὁ Ἡρῴδης ἔλεγεν· Ὃν ἐγὼ ἀπεκεφάλισα Ἰωάννην, οὗτος ἠγέρθη. (17) Αὐτὸς γὰρ ὁ Ἡρῴδης ἀποστείλας ἐκράτησεν τὸν Ἰωάννην καὶ ἔδησεν αὐτὸν ἐν φυλακῇ διὰ Ἡρῳδιάδα τὴν γυναῖκα Φιλίππου τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, ὅτι αὐτὴν ἐγάμησεν· (18) ἔλεγεν γὰρ ὁ Ἰωάννης τῷ Ἡρῴδῃ ὅτι Οὐκ ἔξεστίν σοι ἔχειν τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου. (19) ἡ δὲ Ἡρῳδιὰς ἐνεῖχεν αὐτῷ καὶ ἤθελεν αὐτὸν ἀποκτεῖναι, καὶ οὐκ ἠδύνατο· (20) ὁ γὰρ Ἡρῴδης ἐφοβεῖτο τὸν Ἰωάννην, εἰδὼς αὐτὸν ἄνδρα δίκαιον καὶ ἅγιον, καὶ συνετήρει αὐτόν, καὶ ἀκούσας αὐτοῦ πολλὰ ἠπόρει, καὶ ἡδέως αὐτοῦ ἤκουεν. (21) Καὶ γενομένης ἡμέρας εὐκαίρου ὅτε Ἡρῴδης τοῖς γενεσίοις αὐτοῦ δεῖπνον ἐποίησεν τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ καὶ τοῖς χιλιάρχοις καὶ τοῖς πρώτοις τῆς Γαλιλαίας, (22) καὶ εἰσελθούσης τῆς θυγατρὸς αὐτῆς τῆς Ἡρῳδιάδος καὶ ὀρχησαμένης καὶ ἀρεσάσης τῷ Ἡρῴδῃ καὶ τοῖς συνανακειμένοις, εἶπεν ὁ βασιλεὺς τῷ κορασίῳ· Αἴτησόν με ὃ ἐὰν θέλῃς, καὶ δώσω σοι· (23) καὶ ὤμοσεν αὐτῇ· Ὅ τι ἐάν με αἰτήσῃς δώσω σοι ἕως ἡμίσους τῆς βασιλείας μου. (24) καὶ ἐξελθοῦσα εἶπεν τῇ μητρὶ αὐτῆς· Τί αἰτήσωμαι; ἡ δὲ εἶπεν· Τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ βαπτίζοντος. (25) καὶ εἰσελθοῦσα εὐθὺς μετὰ σπουδῆς πρὸς τὸν βασιλέα ᾐτήσατο λέγουσα· Θέλω ἵνα ἐξαυτῆς δῷς μοι ἐπὶ πίνακι τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ. (26) καὶ περίλυπος γενόμενος ὁ βασιλεὺς διὰ τοὺς ὅρκους καὶ τοὺς ἀνακειμένους οὐκ ἠθέλησεν ἀθετῆσαι αὐτήν· (27) καὶ εὐθὺς ἀποστείλας ὁ βασιλεὺς σπεκουλάτορα ἐπέταξεν ἐνέγκαι τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. καὶ ἀπελθὼν ἀπεκεφάλισεν αὐτὸν ἐν τῇ φυλακῇ (28) καὶ ἤνεγκεν τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ἐπὶ πίνακι καὶ ἔδωκεν αὐτὴν τῷ κορασίῳ, καὶ τὸ κοράσιον ἔδωκεν αὐτὴν τῇ μητρὶ αὐτῆς. (29) καὶ ἀκούσαντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἦλθον καὶ ἦραν τὸ πτῶμα αὐτοῦ καὶ ἔθηκαν αὐτὸ ἐν μνημείῳ. (30) Καὶ συνάγονται οἱ ἀπόστολοι πρὸς τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἀπήγγειλαν αὐτῷ πάντα ὅσα ἐποίησαν καὶ ὅσα ἐδίδαξαν. (31) καὶ λέγει αὐτοῖς· Δεῦτε ὑμεῖς αὐτοὶ κατʼ ἰδίαν εἰς ἔρημον τόπον καὶ ἀναπαύσασθε ὀλίγον. ἦσαν γὰρ οἱ ἐρχόμενοι καὶ οἱ ὑπάγοντες πολλοί, καὶ οὐδὲ φαγεῖν εὐκαίρουν. (32) καὶ ἀπῆλθον ἐν τῷ πλοίῳ εἰς ἔρημον τόπον κατʼ ἰδίαν. (33) καὶ εἶδον αὐτοὺς ὑπάγοντας καὶ ἐπέγνωσαν πολλοί, καὶ πεζῇ ἀπὸ πασῶν τῶν πόλεων συνέδραμον ἐκεῖ καὶ προῆλθον αὐτούς. (34) καὶ ἐξελθὼν εἶδεν πολὺν ὄχλον, καὶ ἐσπλαγχνίσθη ἐπʼ αὐτοὺς ὅτι ἦσαν ὡς πρόβατα μὴ ἔχοντα ποιμένα, καὶ ἤρξατο διδάσκειν αὐτοὺς πολλά. (35) Καὶ ἤδη ὥρας πολλῆς γενομένης προσελθόντες αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἔλεγον ὅτι Ἔρημός ἐστιν ὁ τόπος, καὶ ἤδη ὥρα πολλή· (36) ἀπόλυσον αὐτούς, ἵνα ἀπελθόντες εἰς τοὺς κύκλῳ ἀγροὺς καὶ κώμας ἀγοράσωσιν ἑαυτοῖς τί φάγωσιν. (37) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Δότε αὐτοῖς ὑμεῖς φαγεῖν. καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ἀπελθόντες ἀγοράσωμεν δηναρίων διακοσίων ἄρτους καὶ δώσομεν αὐτοῖς φαγεῖν; (38) ὁ δὲ λέγει αὐτοῖς· Πόσους ἔχετε ἄρτους; ὑπάγετε ἴδετε. καὶ γνόντες λέγουσιν· Πέντε, καὶ δύο ἰχθύας. (39) καὶ ἐπέταξεν αὐτοῖς ἀνακλῖναι πάντας συμπόσια συμπόσια ἐπὶ τῷ χλωρῷ χόρτῳ. (40) καὶ ἀνέπεσαν πρασιαὶ πρασιαὶ κατὰ ἑκατὸν καὶ κατὰ πεντήκοντα. (41) καὶ λαβὼν τοὺς πέντε ἄρτους καὶ τοὺς δύο ἰχθύας ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν εὐλόγησεν καὶ κατέκλασεν τοὺς ἄρτους καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ἵνα παρατιθῶσιν αὐτοῖς, καὶ τοὺς δύο ἰχθύας ἐμέρισεν πᾶσιν. (42) καὶ ἔφαγον πάντες καὶ ἐχορτάσθησαν· (43) καὶ ἦραν κλάσματα δώδεκα κοφίνων πληρώματα καὶ ἀπὸ τῶν ἰχθύων. (44) καὶ ἦσαν οἱ φαγόντες τοὺς ἄρτους πεντακισχίλιοι ἄνδρες. (45) Καὶ εὐθὺς ἠνάγκασεν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐμβῆναι εἰς τὸ πλοῖον καὶ προάγειν εἰς τὸ πέραν πρὸς Βηθσαϊδάν, ἕως αὐτὸς ἀπολύει τὸν ὄχλον. (46) καὶ ἀποταξάμενος αὐτοῖς ἀπῆλθεν εἰς τὸ ὄρος προσεύξασθαι. (47) Καὶ ὀψίας γενομένης ἦν τὸ πλοῖον ἐν μέσῳ τῆς θαλάσσης, καὶ αὐτὸς μόνος ἐπὶ τῆς γῆς. (48) καὶ ἰδὼν αὐτοὺς βασανιζομένους ἐν τῷ ἐλαύνειν, ἦν γὰρ ὁ ἄνεμος ἐναντίος αὐτοῖς, περὶ τετάρτην φυλακὴν τῆς νυκτὸς ἔρχεται πρὸς αὐτοὺς περιπατῶν ἐπὶ τῆς θαλάσσης· καὶ ἤθελεν παρελθεῖν αὐτούς. (49) οἱ δὲ ἰδόντες αὐτὸν ἐπὶ τῆς θαλάσσης περιπατοῦντα ἔδοξαν ὅτι φάντασμά ἐστιν καὶ ἀνέκραξαν, (50) πάντες γὰρ αὐτὸν εἶδον καὶ ἐταράχθησαν. ὁ δὲ εὐθὺς ἐλάλησεν μετʼ αὐτῶν, καὶ λέγει αὐτοῖς· Θαρσεῖτε, ἐγώ εἰμι, μὴ φοβεῖσθε. (51) καὶ ἀνέβη πρὸς αὐτοὺς εἰς τὸ πλοῖον, καὶ ἐκόπασεν ὁ ἄνεμος. καὶ λίαν ἐκ περισσοῦ ἐν ἑαυτοῖς ἐξίσταντο, (52) οὐ γὰρ συνῆκαν ἐπὶ τοῖς ἄρτοις, ἀλλʼ ἦν αὐτῶν ἡ καρδία πεπωρωμένη. (53) Καὶ διαπεράσαντες ἐπὶ τὴν γῆν ἦλθον εἰς Γεννησαρὲτ καὶ προσωρμίσθησαν. (54) καὶ ἐξελθόντων αὐτῶν ἐκ τοῦ πλοίου εὐθὺς ἐπιγνόντες αὐτὸν (55) περιέδραμον ὅλην τὴν χώραν ἐκείνην καὶ ἤρξαντο ἐπὶ τοῖς κραβάττοις τοὺς κακῶς ἔχοντας περιφέρειν ὅπου ἤκουον ὅτι ἐστίν. (56) καὶ ὅπου ἂν εἰσεπορεύετο εἰς κώμας ἢ εἰς πόλεις ἢ εἰς ἀγροὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς ἐτίθεσαν τοὺς ἀσθενοῦντας, καὶ παρεκάλουν αὐτὸν ἵνα κἂν τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ ἅψωνται· καὶ ὅσοι ἂν ἥψαντο αὐτοῦ ἐσῴζοντο.

7

(1) Καὶ συνάγονται πρὸς αὐτὸν οἱ Φαρισαῖοι καί τινες τῶν γραμματέων ἐλθόντες ἀπὸ Ἱεροσολύμων (2) καὶ ἰδόντες τινὰς τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ὅτι κοιναῖς χερσίν, τοῦτʼ ἔστιν ἀνίπτοις, ἐσθίουσιν τοὺς ἄρτους— (3) οἱ γὰρ Φαρισαῖοι καὶ πάντες οἱ Ἰουδαῖοι ἐὰν μὴ πυγμῇ νίψωνται τὰς χεῖρας οὐκ ἐσθίουσιν, κρατοῦντες τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων, (4) καὶ ἀπʼ ἀγορᾶς ἐὰν μὴ βαπτίσωνται οὐκ ἐσθίουσιν, καὶ ἄλλα πολλά ἐστιν ἃ παρέλαβον κρατεῖν, βαπτισμοὺς ποτηρίων καὶ ξεστῶν καὶ χαλκίων καὶ κλινῶν— (5) καὶ ἐπερωτῶσιν αὐτὸν οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ γραμματεῖς· Διὰ τί οὐ περιπατοῦσιν οἱ μαθηταί σου κατὰ τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων, ἀλλὰ κοιναῖς χερσὶν ἐσθίουσιν τὸν ἄρτον; (6) ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Καλῶς ἐπροφήτευσεν Ἠσαΐας περὶ ὑμῶν τῶν ὑποκριτῶν, ὡς γέγραπται ὅτι Οὗτος ὁ λαὸς τοῖς χείλεσίν με τιμᾷ, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπʼ ἐμοῦ· (7) μάτην δὲ σέβονταί με, διδάσκοντες διδασκαλίας ἐντάλματα ἀνθρώπων· (8) ἀφέντες τὴν ἐντολὴν τοῦ θεοῦ κρατεῖτε τὴν παράδοσιν τῶν ἀνθρώπων. (9) Καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Καλῶς ἀθετεῖτε τὴν ἐντολὴν τοῦ θεοῦ, ἵνα τὴν παράδοσιν ὑμῶν τηρήσητε· (10) Μωϋσῆς γὰρ εἶπεν· Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου, καί· Ὁ κακολογῶν πατέρα ἢ μητέρα θανάτῳ τελευτάτω· (11) ὑμεῖς δὲ λέγετε· Ἐὰν εἴπῃ ἄνθρωπος τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρί· Κορβᾶν, ὅ ἐστιν Δῶρον, ὃ ἐὰν ἐξ ἐμοῦ ὠφεληθῇς, (12) οὐκέτι ἀφίετε αὐτὸν οὐδὲν ποιῆσαι τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρί, (13) ἀκυροῦντες τὸν λόγον τοῦ θεοῦ τῇ παραδόσει ὑμῶν ᾗ παρεδώκατε· καὶ παρόμοια τοιαῦτα πολλὰ ποιεῖτε. (14) Καὶ προσκαλεσάμενος πάλιν τὸν ὄχλον ἔλεγεν αὐτοῖς· Ἀκούσατέ μου πάντες καὶ σύνετε. (15) οὐδέν ἐστιν ἔξωθεν τοῦ ἀνθρώπου εἰσπορευόμενον εἰς αὐτὸν ὃ δύναται κοινῶσαι αὐτόν· ἀλλὰ τὰ ἐκ τοῦ ἀνθρώπου ἐκπορευόμενά ἐστιν τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον. (16) (17) Καὶ ὅτε εἰσῆλθεν εἰς οἶκον ἀπὸ τοῦ ὄχλου, ἐπηρώτων αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ τὴν παραβολήν. (18) καὶ λέγει αὐτοῖς· Οὕτως καὶ ὑμεῖς ἀσύνετοί ἐστε; οὐ νοεῖτε ὅτι πᾶν τὸ ἔξωθεν εἰσπορευόμενον εἰς τὸν ἄνθρωπον οὐ δύναται αὐτὸν κοινῶσαι, (19) ὅτι οὐκ εἰσπορεύεται αὐτοῦ εἰς τὴν καρδίαν ἀλλʼ εἰς τὴν κοιλίαν, καὶ εἰς τὸν ἀφεδρῶνα ἐκπορεύεται;—καθαρίζων πάντα τὰ βρώματα. (20) ἔλεγεν δὲ ὅτι Τὸ ἐκ τοῦ ἀνθρώπου ἐκπορευόμενον ἐκεῖνο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον· (21) ἔσωθεν γὰρ ἐκ τῆς καρδίας τῶν ἀνθρώπων οἱ διαλογισμοὶ οἱ κακοὶ ἐκπορεύονται, πορνεῖαι, κλοπαί, φόνοι, (22) μοιχεῖαι, πλεονεξίαι, πονηρίαι, δόλος, ἀσέλγεια, ὀφθαλμὸς πονηρός, βλασφημία, ὑπερηφανία, ἀφροσύνη· (23) πάντα ταῦτα τὰ πονηρὰ ἔσωθεν ἐκπορεύεται καὶ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον. (24) Ἐκεῖθεν δὲ ἀναστὰς ἀπῆλθεν εἰς τὰ ὅρια Τύρου. καὶ εἰσελθὼν εἰς οἰκίαν οὐδένα ἤθελεν γνῶναι, καὶ οὐκ ἠδυνήθη λαθεῖν· (25) ἀλλʼ εὐθὺς ἀκούσασα γυνὴ περὶ αὐτοῦ, ἧς εἶχεν τὸ θυγάτριον αὐτῆς πνεῦμα ἀκάθαρτον, ἐλθοῦσα προσέπεσεν πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ· (26) ἡ δὲ γυνὴ ἦν Ἑλληνίς, Συροφοινίκισσα τῷ γένει· καὶ ἠρώτα αὐτὸν ἵνα τὸ δαιμόνιον ἐκβάλῃ ἐκ τῆς θυγατρὸς αὐτῆς. (27) καὶ ἔλεγεν αὐτῇ· Ἄφες πρῶτον χορτασθῆναι τὰ τέκνα, οὐ γὰρ καλόν ἐστιν λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων καὶ τοῖς κυναρίοις βαλεῖν. (28) ἡ δὲ ἀπεκρίθη καὶ λέγει αὐτῷ· Κύριε, καὶ τὰ κυνάρια ὑποκάτω τῆς τραπέζης ἐσθίουσιν ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν παιδίων. (29) καὶ εἶπεν αὐτῇ· Διὰ τοῦτον τὸν λόγον ὕπαγε, ἐξελήλυθεν ἐκ τῆς θυγατρός σου τὸ δαιμόνιον. (30) καὶ ἀπελθοῦσα εἰς τὸν οἶκον αὐτῆς εὗρεν τὸ παιδίον βεβλημένον ἐπὶ τὴν κλίνην καὶ τὸ δαιμόνιον ἐξεληλυθός. (31) Καὶ πάλιν ἐξελθὼν ἐκ τῶν ὁρίων Τύρου ἦλθεν διὰ Σιδῶνος εἰς τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας ἀνὰ μέσον τῶν ὁρίων Δεκαπόλεως. (32) καὶ φέρουσιν αὐτῷ κωφὸν καὶ μογιλάλον, καὶ παρακαλοῦσιν αὐτὸν ἵνα ἐπιθῇ αὐτῷ τὴν χεῖρα. (33) καὶ ἀπολαβόμενος αὐτὸν ἀπὸ τοῦ ὄχλου κατʼ ἰδίαν ἔβαλεν τοὺς δακτύλους αὐτοῦ εἰς τὰ ὦτα αὐτοῦ καὶ πτύσας ἥψατο τῆς γλώσσης αὐτοῦ, (34) καὶ ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν ἐστέναξεν, καὶ λέγει αὐτῷ· Εφφαθα, ὅ ἐστιν Διανοίχθητι· (35) καὶ ἠνοίγησαν αὐτοῦ αἱ ἀκοαί, καὶ ἐλύθη ὁ δεσμὸς τῆς γλώσσης αὐτοῦ, καὶ ἐλάλει ὀρθῶς· (36) καὶ διεστείλατο αὐτοῖς ἵνα μηδενὶ λέγωσιν· ὅσον δὲ αὐτοῖς διεστέλλετο, αὐτοὶ μᾶλλον περισσότερον ἐκήρυσσον. (37) καὶ ὑπερπερισσῶς ἐξεπλήσσοντο λέγοντες· Καλῶς πάντα πεποίηκεν, καὶ τοὺς κωφοὺς ποιεῖ ἀκούειν καὶ ἀλάλους λαλεῖν.

8

(1) Ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις πάλιν πολλοῦ ὄχλου ὄντος καὶ μὴ ἐχόντων τί φάγωσιν, προσκαλεσάμενος τοὺς μαθητὰς λέγει αὐτοῖς· (2) Σπλαγχνίζομαι ἐπὶ τὸν ὄχλον ὅτι ἤδη ἡμέραι τρεῖς προσμένουσίν μοι καὶ οὐκ ἔχουσιν τί φάγωσιν· (3) καὶ ἐὰν ἀπολύσω αὐτοὺς νήστεις εἰς οἶκον αὐτῶν, ἐκλυθήσονται ἐν τῇ ὁδῷ· καί τινες αὐτῶν ἀπὸ μακρόθεν ἥκασιν. (4) καὶ ἀπεκρίθησαν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ὅτι Πόθεν τούτους δυνήσεταί τις ὧδε χορτάσαι ἄρτων ἐπʼ ἐρημίας; (5) καὶ ἠρώτα αὐτούς· Πόσους ἔχετε ἄρτους; οἱ δὲ εἶπαν· Ἑπτά. (6) καὶ παραγγέλλει τῷ ὄχλῳ ἀναπεσεῖν ἐπὶ τῆς γῆς· καὶ λαβὼν τοὺς ἑπτὰ ἄρτους εὐχαριστήσας ἔκλασεν καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ἵνα παρατιθῶσιν καὶ παρέθηκαν τῷ ὄχλῳ. (7) καὶ εἶχον ἰχθύδια ὀλίγα· καὶ εὐλογήσας αὐτὰ εἶπεν καὶ ταῦτα παρατιθέναι. (8) καὶ ἔφαγον καὶ ἐχορτάσθησαν, καὶ ἦραν περισσεύματα κλασμάτων ἑπτὰ σπυρίδας. (9) ἦσαν δὲ ὡς τετρακισχίλιοι. καὶ ἀπέλυσεν αὐτούς. (10) καὶ εὐθὺς ἐμβὰς εἰς τὸ πλοῖον μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἦλθεν εἰς τὰ μέρη Δαλμανουθά. (11) Καὶ ἐξῆλθον οἱ Φαρισαῖοι καὶ ἤρξαντο συζητεῖν αὐτῷ, ζητοῦντες παρʼ αὐτοῦ σημεῖον ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ, πειράζοντες αὐτόν. (12) καὶ ἀναστενάξας τῷ πνεύματι αὐτοῦ λέγει· Τί ἡ γενεὰ αὕτη ζητεῖ σημεῖον; ἀμὴν λέγω ὑμῖν, εἰ δοθήσεται τῇ γενεᾷ ταύτῃ σημεῖον. (13) καὶ ἀφεὶς αὐτοὺς πάλιν ἐμβὰς ἀπῆλθεν εἰς τὸ πέραν. (14) Καὶ ἐπελάθοντο λαβεῖν ἄρτους, καὶ εἰ μὴ ἕνα ἄρτον οὐκ εἶχον μεθʼ ἑαυτῶν ἐν τῷ πλοίῳ. (15) καὶ διεστέλλετο αὐτοῖς λέγων· Ὁρᾶτε, βλέπετε ἀπὸ τῆς ζύμης τῶν Φαρισαίων καὶ τῆς ζύμης Ἡρῴδου. (16) καὶ διελογίζοντο πρὸς ἀλλήλους ὅτι ἄρτους οὐκ ἔχουσιν. (17) καὶ γνοὺς λέγει αὐτοῖς· Τί διαλογίζεσθε ὅτι ἄρτους οὐκ ἔχετε; οὔπω νοεῖτε οὐδὲ συνίετε; πεπωρωμένην ἔχετε τὴν καρδίαν ὑμῶν; (18) ὀφθαλμοὺς ἔχοντες οὐ βλέπετε καὶ ὦτα ἔχοντες οὐκ ἀκούετε; καὶ οὐ μνημονεύετε (19) ὅτε τοὺς πέντε ἄρτους ἔκλασα εἰς τοὺς πεντακισχιλίους, πόσους κοφίνους κλασμάτων πλήρεις ἤρατε; λέγουσιν αὐτῷ· Δώδεκα. (20) ὅτε καὶ τοὺς ἑπτὰ εἰς τοὺς τετρακισχιλίους, πόσων σπυρίδων πληρώματα κλασμάτων ἤρατε; καὶ λέγουσιν αὐτῷ· Ἑπτά. (21) καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Οὔπω συνίετε; (22) Καὶ ἔρχονται εἰς Βηθσαϊδάν. καὶ φέρουσιν αὐτῷ τυφλὸν καὶ παρακαλοῦσιν αὐτὸν ἵνα αὐτοῦ ἅψηται. (23) καὶ ἐπιλαβόμενος τῆς χειρὸς τοῦ τυφλοῦ ἐξήνεγκεν αὐτὸν ἔξω τῆς κώμης, καὶ πτύσας εἰς τὰ ὄμματα αὐτοῦ, ἐπιθεὶς τὰς χεῖρας αὐτῷ, ἐπηρώτα αὐτόν· Εἴ τι βλέπεις; (24) καὶ ἀναβλέψας ἔλεγεν· Βλέπω τοὺς ἀνθρώπους ὅτι ὡς δένδρα ὁρῶ περιπατοῦντας. (25) εἶτα πάλιν ἐπέθηκεν τὰς χεῖρας ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, καὶ διέβλεψεν καὶ ἀπεκατέστη καὶ ἐνέβλεπεν τηλαυγῶς ἅπαντα. (26) καὶ ἀπέστειλεν αὐτὸν εἰς οἶκον αὐτοῦ λέγων· Μηδὲ εἰς τὴν κώμην εἰσέλθῃς. (27) Καὶ ἐξῆλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἰς τὰς κώμας Καισαρείας τῆς Φιλίππου· καὶ ἐν τῇ ὁδῷ ἐπηρώτα τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ λέγων αὐτοῖς· Τίνα με λέγουσιν οἱ ἄνθρωποι εἶναι; (28) οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ λέγοντες ὅτι Ἰωάννην τὸν βαπτιστήν, καὶ ἄλλοι Ἠλίαν, ἄλλοι δὲ ὅτι εἷς τῶν προφητῶν. (29) καὶ αὐτὸς ἐπηρώτα αὐτούς· Ὑμεῖς δὲ τίνα με λέγετε εἶναι; ἀποκριθεὶς ὁ Πέτρος λέγει αὐτῷ· Σὺ εἶ ὁ χριστός. (30) καὶ ἐπετίμησεν αὐτοῖς ἵνα μηδενὶ λέγωσιν περὶ αὐτοῦ. (31) Καὶ ἤρξατο διδάσκειν αὐτοὺς ὅτι δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου πολλὰ παθεῖν καὶ ἀποδοκιμασθῆναι ὑπὸ τῶν πρεσβυτέρων καὶ τῶν ἀρχιερέων καὶ τῶν γραμματέων καὶ ἀποκτανθῆναι καὶ μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἀναστῆναι· (32) καὶ παρρησίᾳ τὸν λόγον ἐλάλει. καὶ προσλαβόμενος ὁ Πέτρος αὐτὸν ἤρξατο ἐπιτιμᾶν αὐτῷ. (33) ὁ δὲ ἐπιστραφεὶς καὶ ἰδὼν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἐπετίμησεν Πέτρῳ καὶ λέγει· Ὕπαγε ὀπίσω μου, Σατανᾶ, ὅτι οὐ φρονεῖς τὰ τοῦ θεοῦ ἀλλὰ τὰ τῶν ἀνθρώπων. (34) Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς· Εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολουθείτω μοι. (35) ὃς γὰρ ἐὰν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι ἀπολέσει αὐτήν· ὃς δʼ ἂν ἀπολέσει τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ τοῦ εὐαγγελίου σώσει αὐτήν. (36) τί γὰρ ὠφελεῖ ἄνθρωπον κερδῆσαι τὸν κόσμον ὅλον καὶ ζημιωθῆναι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ; (37) τί γὰρ δοῖ ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ; (38) ὃς γὰρ ἐὰν ἐπαισχυνθῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους ἐν τῇ γενεᾷ ταύτῃ τῇ μοιχαλίδι καὶ ἁμαρτωλῷ, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπαισχυνθήσεται αὐτὸν ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀγγέλων τῶν ἁγίων.

9

(1) καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἰσίν τινες τῶν ὧδε ἑστηκότων οἵτινες οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσιν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ ἐληλυθυῖαν ἐν δυνάμει. (2) Καὶ μετὰ ἡμέρας ἓξ παραλαμβάνει ὁ Ἰησοῦς τὸν Πέτρον καὶ τὸν Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην, καὶ ἀναφέρει αὐτοὺς εἰς ὄρος ὑψηλὸν κατʼ ἰδίαν μόνους. καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν, (3) καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο στίλβοντα λευκὰ λίαν οἷα γναφεὺς ἐπὶ τῆς γῆς οὐ δύναται οὕτως λευκᾶναι. (4) καὶ ὤφθη αὐτοῖς Ἠλίας σὺν Μωϋσεῖ, καὶ ἦσαν συλλαλοῦντες τῷ Ἰησοῦ. (5) καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Πέτρος λέγει τῷ Ἰησοῦ· Ῥαββί, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι, καὶ ποιήσωμεν τρεῖς σκηνάς, σοὶ μίαν καὶ Μωϋσεῖ μίαν καὶ Ἠλίᾳ μίαν. (6) οὐ γὰρ ᾔδει τί ἀποκριθῇ, ἔκφοβοι γὰρ ἐγένοντο. (7) καὶ ἐγένετο νεφέλη ἐπισκιάζουσα αὐτοῖς, καὶ ἐγένετο φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης· Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἀκούετε αὐτοῦ. (8) καὶ ἐξάπινα περιβλεψάμενοι οὐκέτι οὐδένα εἶδον ἀλλὰ τὸν Ἰησοῦν μόνον μεθʼ ἑαυτῶν. (9) Καὶ καταβαινόντων αὐτῶν ἐκ τοῦ ὄρους διεστείλατο αὐτοῖς ἵνα μηδενὶ ἃ εἶδον διηγήσωνται, εἰ μὴ ὅταν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ. (10) καὶ τὸν λόγον ἐκράτησαν πρὸς ἑαυτοὺς συζητοῦντες τί ἐστιν τὸ ἐκ νεκρῶν ἀναστῆναι. (11) καὶ ἐπηρώτων αὐτὸν λέγοντες· Ὅτι λέγουσιν οἱ γραμματεῖς ὅτι Ἠλίαν δεῖ ἐλθεῖν πρῶτον; (12) ὁ δὲ ἔφη αὐτοῖς· Ἠλίας μὲν ἐλθὼν πρῶτον ἀποκαθιστάνει πάντα, καὶ πῶς γέγραπται ἐπὶ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἵνα πολλὰ πάθῃ καὶ ἐξουδενηθῇ; (13) ἀλλὰ λέγω ὑμῖν ὅτι καὶ Ἠλίας ἐλήλυθεν, καὶ ἐποίησαν αὐτῷ ὅσα ἤθελον, καθὼς γέγραπται ἐπʼ αὐτόν. (14) Καὶ ἐλθόντες πρὸς τοὺς μαθητὰς εἶδον ὄχλον πολὺν περὶ αὐτοὺς καὶ γραμματεῖς συζητοῦντας πρὸς αὐτούς. (15) καὶ εὐθὺς πᾶς ὁ ὄχλος ἰδόντες αὐτὸν ἐξεθαμβήθησαν, καὶ προστρέχοντες ἠσπάζοντο αὐτόν. (16) καὶ ἐπηρώτησεν αὐτούς· Τί συζητεῖτε πρὸς αὑτούς; (17) καὶ ἀπεκρίθη αὐτῷ εἷς ἐκ τοῦ ὄχλου· Διδάσκαλε, ἤνεγκα τὸν υἱόν μου πρὸς σέ, ἔχοντα πνεῦμα ἄλαλον· (18) καὶ ὅπου ἐὰν αὐτὸν καταλάβῃ ῥήσσει αὐτόν, καὶ ἀφρίζει καὶ τρίζει τοὺς ὀδόντας καὶ ξηραίνεται· καὶ εἶπα τοῖς μαθηταῖς σου ἵνα αὐτὸ ἐκβάλωσιν, καὶ οὐκ ἴσχυσαν. (19) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς αὐτοῖς λέγει· Ὦ γενεὰ ἄπιστος, ἕως πότε πρὸς ὑμᾶς ἔσομαι; ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν; φέρετε αὐτὸν πρός με. (20) καὶ ἤνεγκαν αὐτὸν πρὸς αὐτόν. καὶ ἰδὼν αὐτὸν τὸ πνεῦμα εὐθὺς συνεσπάραξεν αὐτόν, καὶ πεσὼν ἐπὶ τῆς γῆς ἐκυλίετο ἀφρίζων. (21) καὶ ἐπηρώτησεν τὸν πατέρα αὐτοῦ· Πόσος χρόνος ἐστὶν ὡς τοῦτο γέγονεν αὐτῷ; ὁ δὲ εἶπεν· Ἐκ παιδιόθεν· (22) καὶ πολλάκις καὶ εἰς πῦρ αὐτὸν ἔβαλεν καὶ εἰς ὕδατα ἵνα ἀπολέσῃ αὐτόν· ἀλλʼ εἴ τι δύνῃ, βοήθησον ἡμῖν σπλαγχνισθεὶς ἐφʼ ἡμᾶς. (23) ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· Τὸ Εἰ δύνῃ, πάντα δυνατὰ τῷ πιστεύοντι. (24) εὐθὺς κράξας ὁ πατὴρ τοῦ παιδίου ἔλεγεν· Πιστεύω· βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ. (25) ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἐπισυντρέχει ὄχλος ἐπετίμησεν τῷ πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ λέγων αὐτῷ· Τὸ ἄλαλον καὶ κωφὸν πνεῦμα, ἐγὼ ἐπιτάσσω σοι, ἔξελθε ἐξ αὐτοῦ καὶ μηκέτι εἰσέλθῃς εἰς αὐτόν. (26) καὶ κράξας καὶ πολλὰ σπαράξας ἐξῆλθεν· καὶ ἐγένετο ὡσεὶ νεκρὸς ὥστε τοὺς πολλοὺς λέγειν ὅτι ἀπέθανεν. (27) ὁ δὲ Ἰησοῦς κρατήσας τῆς χειρὸς αὐτοῦ ἤγειρεν αὐτόν, καὶ ἀνέστη. (28) καὶ εἰσελθόντος αὐτοῦ εἰς οἶκον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ κατʼ ἰδίαν ἐπηρώτων αὐτόν· Ὅτι ἡμεῖς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό; (29) καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Τοῦτο τὸ γένος ἐν οὐδενὶ δύναται ἐξελθεῖν εἰ μὴ ἐν προσευχῇ. (30) Κἀκεῖθεν ἐξελθόντες παρεπορεύοντο διὰ τῆς Γαλιλαίας, καὶ οὐκ ἤθελεν ἵνα τις γνοῖ· (31) ἐδίδασκεν γὰρ τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς ὅτι Ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς χεῖρας ἀνθρώπων, καὶ ἀποκτενοῦσιν αὐτόν, καὶ ἀποκτανθεὶς μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἀναστήσεται. (32) οἱ δὲ ἠγνόουν τὸ ῥῆμα, καὶ ἐφοβοῦντο αὐτὸν ἐπερωτῆσαι. (33) Καὶ ἦλθον εἰς Καφαρναούμ. καὶ ἐν τῇ οἰκίᾳ γενόμενος ἐπηρώτα αὐτούς· Τί ἐν τῇ ὁδῷ διελογίζεσθε; (34) οἱ δὲ ἐσιώπων, πρὸς ἀλλήλους γὰρ διελέχθησαν ἐν τῇ ὁδῷ τίς μείζων. (35) καὶ καθίσας ἐφώνησεν τοὺς δώδεκα καὶ λέγει αὐτοῖς· Εἴ τις θέλει πρῶτος εἶναι ἔσται πάντων ἔσχατος καὶ πάντων διάκονος. (36) καὶ λαβὼν παιδίον ἔστησεν αὐτὸ ἐν μέσῳ αὐτῶν καὶ ἐναγκαλισάμενος αὐτὸ εἶπεν αὐτοῖς· (37) Ὃς ἂν ἓν τῶν τοιούτων παιδίων δέξηται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, ἐμὲ δέχεται· καὶ ὃς ἂν ἐμὲ δέχηται, οὐκ ἐμὲ δέχεται ἀλλὰ τὸν ἀποστείλαντά με. (38) Ἔφη αὐτῷ ὁ Ἰωάννης· Διδάσκαλε, εἴδομέν τινα ἐν τῷ ὀνόματί σου ἐκβάλλοντα δαιμόνια, καὶ ἐκωλύομεν αὐτόν, ὅτι οὐκ ἠκολούθει ἡμῖν. (39) ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν· Μὴ κωλύετε αὐτόν, οὐδεὶς γάρ ἐστιν ὃς ποιήσει δύναμιν ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου καὶ δυνήσεται ταχὺ κακολογῆσαί με· (40) ὃς γὰρ οὐκ ἔστιν καθʼ ἡμῶν, ὑπὲρ ἡμῶν ἐστιν. (41) Ὃς γὰρ ἂν ποτίσῃ ὑμᾶς ποτήριον ὕδατος ἐν ὀνόματι ὅτι χριστοῦ ἐστε, ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐ μὴ ἀπολέσῃ τὸν μισθὸν αὐτοῦ. (42) Καὶ ὃς ἂν σκανδαλίσῃ ἕνα τῶν μικρῶν τούτων τῶν πιστευόντων εἰς ἐμέ, καλόν ἐστιν αὐτῷ μᾶλλον εἰ περίκειται μύλος ὀνικὸς περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ βέβληται εἰς τὴν θάλασσαν. (43) Καὶ ἐὰν σκανδαλίζῃ σε ἡ χείρ σου, ἀπόκοψον αὐτήν· καλόν ἐστίν σε κυλλὸν εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωὴν ἢ τὰς δύο χεῖρας ἔχοντα ἀπελθεῖν εἰς τὴν γέενναν, εἰς τὸ πῦρ τὸ ἄσβεστον. (44) (45) καὶ ἐὰν ὁ πούς σου σκανδαλίζῃ σε, ἀπόκοψον αὐτόν· καλόν ἐστίν σε εἰσελθεῖν εἰς τὴν ζωὴν χωλὸν ἢ τοὺς δύο πόδας ἔχοντα βληθῆναι εἰς τὴν γέενναν. (46) (47) καὶ ἐὰν ὁ ὀφθαλμός σου σκανδαλίζῃ σε, ἔκβαλε αὐτόν· καλόν σέ ἐστιν μονόφθαλμον εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ ἢ δύο ὀφθαλμοὺς ἔχοντα βληθῆναι εἰς τὴν γέενναν, (48) ὅπου ὁ σκώληξ αὐτῶν οὐ τελευτᾷ καὶ τὸ πῦρ οὐ σβέννυται. (49) Πᾶς γὰρ πυρὶ ἁλισθήσεται. (50) καλὸν τὸ ἅλας· ἐὰν δὲ τὸ ἅλας ἄναλον γένηται, ἐν τίνι αὐτὸ ἀρτύσετε; ἔχετε ἐν ἑαυτοῖς ἅλα, καὶ εἰρηνεύετε ἐν ἀλλήλοις.

10

(1) Καὶ ἐκεῖθεν ἀναστὰς ἔρχεται εἰς τὰ ὅρια τῆς Ἰουδαίας καὶ πέραν τοῦ Ἰορδάνου, καὶ συμπορεύονται πάλιν ὄχλοι πρὸς αὐτόν, καὶ ὡς εἰώθει πάλιν ἐδίδασκεν αὐτούς. (2) Καὶ ἐπηρώτων αὐτὸν εἰ ἔξεστιν ἀνδρὶ γυναῖκα ἀπολῦσαι, πειράζοντες αὐτόν. (3) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Τί ὑμῖν ἐνετείλατο Μωϋσῆς; (4) οἱ δὲ εἶπαν· Ἐπέτρεψεν Μωϋσῆς βιβλίον ἀποστασίου γράψαι καὶ ἀπολῦσαι. (5) ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Πρὸς τὴν σκληροκαρδίαν ὑμῶν ἔγραψεν ὑμῖν τὴν ἐντολὴν ταύτην· (6) ἀπὸ δὲ ἀρχῆς κτίσεως ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς· (7) ἕνεκεν τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὴν μητέρα καὶ προσκολληθήσεται πρὸς τὴν γυναῖκα αὐτοῦ, (8) καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν· ὥστε οὐκέτι εἰσὶν δύο ἀλλὰ μία σάρξ· (9) ὃ οὖν ὁ θεὸς συνέζευξεν ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω. (10) Καὶ εἰς τὴν οἰκίαν πάλιν οἱ μαθηταὶ περὶ τούτου ἐπηρώτων αὐτόν. (11) καὶ λέγει αὐτοῖς· Ὃς ἂν ἀπολύσῃ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ γαμήσῃ ἄλλην μοιχᾶται ἐπʼ αὐτήν, (12) καὶ ἐὰν αὐτὴ ἀπολύσασα τὸν ἄνδρα αὐτῆς γαμήσῃ ἄλλον μοιχᾶται. (13) Καὶ προσέφερον αὐτῷ παιδία ἵνα αὐτῶν ἅψηται· οἱ δὲ μαθηταὶ ἐπετίμησαν αὐτοῖς. (14) ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ἠγανάκτησεν καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ἄφετε τὰ παιδία ἔρχεσθαι πρός με, μὴ κωλύετε αὐτά, τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. (15) ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὃς ἂν μὴ δέξηται τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ ὡς παιδίον, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αὐτήν. (16) καὶ ἐναγκαλισάμενος αὐτὰ κατευλόγει τιθεὶς τὰς χεῖρας ἐπʼ αὐτά. (17) Καὶ ἐκπορευομένου αὐτοῦ εἰς ὁδὸν προσδραμὼν εἷς καὶ γονυπετήσας αὐτὸν ἐπηρώτα αὐτόν· Διδάσκαλε ἀγαθέ, τί ποιήσω ἵνα ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσω; (18) ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· Τί με λέγεις ἀγαθόν; οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ μὴ εἷς ὁ θεός. (19) τὰς ἐντολὰς οἶδας· Μὴ φονεύσῃς, Μὴ μοιχεύσῃς, Μὴ κλέψῃς, Μὴ ψευδομαρτυρήσῃς, Μὴ ἀποστερήσῃς, Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα. (20) ὁ δὲ ἔφη αὐτῷ· Διδάσκαλε, ταῦτα πάντα ἐφυλαξάμην ἐκ νεότητός μου. (21) ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐμβλέψας αὐτῷ ἠγάπησεν αὐτὸν καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἕν σε ὑστερεῖ· ὕπαγε ὅσα ἔχεις πώλησον καὶ δὸς τοῖς πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ, καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι. (22) ὁ δὲ στυγνάσας ἐπὶ τῷ λόγῳ ἀπῆλθεν λυπούμενος, ἦν γὰρ ἔχων κτήματα πολλά. (23) Καὶ περιβλεψάμενος ὁ Ἰησοῦς λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· Πῶς δυσκόλως οἱ τὰ χρήματα ἔχοντες εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσελεύσονται. (24) οἱ δὲ μαθηταὶ ἐθαμβοῦντο ἐπὶ τοῖς λόγοις αὐτοῦ. ὁ δὲ Ἰησοῦς πάλιν ἀποκριθεὶς λέγει αὐτοῖς· Τέκνα, πῶς δύσκολόν ἐστιν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσελθεῖν· (25) εὐκοπώτερόν ἐστιν κάμηλον διὰ τῆς τρυμαλιᾶς τῆς ῥαφίδος διελθεῖν ἢ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσελθεῖν. (26) οἱ δὲ περισσῶς ἐξεπλήσσοντο λέγοντες πρὸς ἑαυτούς· Καὶ τίς δύναται σωθῆναι; (27) ἐμβλέψας αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς λέγει· Παρὰ ἀνθρώποις ἀδύνατον ἀλλʼ οὐ παρὰ θεῷ, πάντα γὰρ δυνατὰ παρὰ τῷ θεῷ. (28) Ἤρξατο λέγειν ὁ Πέτρος αὐτῷ· Ἰδοὺ ἡμεῖς ἀφήκαμεν πάντα καὶ ἠκολουθήκαμέν σοι. (29) ἔφη ὁ Ἰησοῦς· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐδείς ἐστιν ὃς ἀφῆκεν οἰκίαν ἢ ἀδελφοὺς ἢ ἀδελφὰς ἢ μητέρα ἢ πατέρα ἢ τέκνα ἢ ἀγροὺς ἕνεκεν ἐμοῦ καὶ ἕνεκεν τοῦ εὐαγγελίου, (30) ἐὰν μὴ λάβῃ ἑκατονταπλασίονα νῦν ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ οἰκίας καὶ ἀδελφοὺς καὶ ἀδελφὰς καὶ μητέρας καὶ τέκνα καὶ ἀγροὺς μετὰ διωγμῶν, καὶ ἐν τῷ αἰῶνι τῷ ἐρχομένῳ ζωὴν αἰώνιον. (31) πολλοὶ δὲ ἔσονται πρῶτοι ἔσχατοι καὶ οἱ ἔσχατοι πρῶτοι. (32) Ἦσαν δὲ ἐν τῇ ὁδῷ ἀναβαίνοντες εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ ἦν προάγων αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἐθαμβοῦντο, οἱ δὲ ἀκολουθοῦντες ἐφοβοῦντο. καὶ παραλαβὼν πάλιν τοὺς δώδεκα ἤρξατο αὐτοῖς λέγειν τὰ μέλλοντα αὐτῷ συμβαίνειν (33) ὅτι Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδοθήσεται τοῖς ἀρχιερεῦσιν καὶ τοῖς γραμματεῦσιν, καὶ κατακρινοῦσιν αὐτὸν θανάτῳ καὶ παραδώσουσιν αὐτὸν τοῖς ἔθνεσιν (34) καὶ ἐμπαίξουσιν αὐτῷ καὶ ἐμπτύσουσιν αὐτῷ καὶ μαστιγώσουσιν αὐτὸν καὶ ἀποκτενοῦσιν, καὶ μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἀναστήσεται. (35) Καὶ προσπορεύονται αὐτῷ Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης οἱ υἱοὶ Ζεβεδαίου λέγοντες αὐτῷ· Διδάσκαλε, θέλομεν ἵνα ὃ ἐὰν αἰτήσωμέν σε ποιήσῃς ἡμῖν. (36) ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Τί θέλετε ποιήσω ὑμῖν; (37) οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ· Δὸς ἡμῖν ἵνα εἷς σου ἐκ δεξιῶν καὶ εἷς ἐξ ἀριστερῶν καθίσωμεν ἐν τῇ δόξῃ σου. (38) ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Οὐκ οἴδατε τί αἰτεῖσθε· δύνασθε πιεῖν τὸ ποτήριον ὃ ἐγὼ πίνω, ἢ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθῆναι; (39) οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ· Δυνάμεθα. ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Τὸ ποτήριον ὃ ἐγὼ πίνω πίεσθε καὶ τὸ βάπτισμα ὃ ἐγὼ βαπτίζομαι βαπτισθήσεσθε, (40) τὸ δὲ καθίσαι ἐκ δεξιῶν μου ἢ ἐξ εὐωνύμων οὐκ ἔστιν ἐμὸν δοῦναι, ἀλλʼ οἷς ἡτοίμασται. (41) Καὶ ἀκούσαντες οἱ δέκα ἤρξαντο ἀγανακτεῖν περὶ Ἰακώβου καὶ Ἰωάννου. (42) καὶ προσκαλεσάμενος αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς λέγει αὐτοῖς· Οἴδατε ὅτι οἱ δοκοῦντες ἄρχειν τῶν ἐθνῶν κατακυριεύουσιν αὐτῶν καὶ οἱ μεγάλοι αὐτῶν κατεξουσιάζουσιν αὐτῶν. (43) οὐχ οὕτως δέ ἐστιν ἐν ὑμῖν· ἀλλʼ ὃς ἂν θέλῃ μέγας γενέσθαι ἐν ὑμῖν, ἔσται ὑμῶν διάκονος, (44) καὶ ὃς ἂν θέλῃ ἐν ὑμῖν εἶναι πρῶτος, ἔσται πάντων δοῦλος· (45) καὶ γὰρ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἦλθεν διακονηθῆναι ἀλλὰ διακονῆσαι καὶ δοῦναι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ λύτρον ἀντὶ πολλῶν. (46) Καὶ ἔρχονται εἰς Ἰεριχώ. καὶ ἐκπορευομένου αὐτοῦ ἀπὸ Ἰεριχὼ καὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ καὶ ὄχλου ἱκανοῦ ὁ υἱὸς Τιμαίου Βαρτιμαῖος τυφλὸς προσαίτης ἐκάθητο παρὰ τὴν ὁδόν. (47) καὶ ἀκούσας ὅτι Ἰησοῦς ὁ Ναζαρηνός ἐστιν ἤρξατο κράζειν καὶ λέγειν· Υἱὲ Δαυὶδ Ἰησοῦ, ἐλέησόν με. (48) καὶ ἐπετίμων αὐτῷ πολλοὶ ἵνα σιωπήσῃ· ὁ δὲ πολλῷ μᾶλλον ἔκραζεν· Υἱὲ Δαυίδ, ἐλέησόν με. (49) καὶ στὰς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Φωνήσατε αὐτόν. καὶ φωνοῦσι τὸν τυφλὸν λέγοντες αὐτῷ· Θάρσει, ἔγειρε, φωνεῖ σε. (50) ὁ δὲ ἀποβαλὼν τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ ἀναπηδήσας ἦλθεν πρὸς τὸν Ἰησοῦν. (51) καὶ ἀποκριθεὶς αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Τί σοι θέλεις ποιήσω; ὁ δὲ τυφλὸς εἶπεν αὐτῷ· Ραββουνι, ἵνα ἀναβλέψω. (52) καὶ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· Ὕπαγε, ἡ πίστις σου σέσωκέν σε. καὶ εὐθὺς ἀνέβλεψεν, καὶ ἠκολούθει αὐτῷ ἐν τῇ ὁδῷ.

11

(1) Καὶ ὅτε ἐγγίζουσιν εἰς Ἱεροσόλυμα εἰς Βηθφαγὴ καὶ Βηθανίαν πρὸς τὸ Ὄρος τῶν Ἐλαιῶν, ἀποστέλλει δύο τῶν μαθητῶν αὐτοῦ (2) καὶ λέγει αὐτοῖς· Ὑπάγετε εἰς τὴν κώμην τὴν κατέναντι ὑμῶν, καὶ εὐθὺς εἰσπορευόμενοι εἰς αὐτὴν εὑρήσετε πῶλον δεδεμένον ἐφʼ ὃν οὐδεὶς οὔπω ἀνθρώπων ἐκάθισεν· λύσατε αὐτὸν καὶ φέρετε. (3) καὶ ἐάν τις ὑμῖν εἴπῃ· Τί ποιεῖτε τοῦτο; εἴπατε ὅτι Ὁ κύριος αὐτοῦ χρείαν ἔχει· καὶ εὐθὺς αὐτὸν ἀποστέλλει πάλιν ὧδε. (4) καὶ ἀπῆλθον καὶ εὗρον πῶλον δεδεμένον πρὸς θύραν ἔξω ἐπὶ τοῦ ἀμφόδου, καὶ λύουσιν αὐτόν. (5) καί τινες τῶν ἐκεῖ ἑστηκότων ἔλεγον αὐτοῖς· Τί ποιεῖτε λύοντες τὸν πῶλον; (6) οἱ δὲ εἶπαν αὐτοῖς καθὼς εἶπεν ὁ Ἰησοῦς· καὶ ἀφῆκαν αὐτούς. (7) καὶ φέρουσιν τὸν πῶλον πρὸς τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἐπιβάλλουσιν αὐτῷ τὰ ἱμάτια αὐτῶν, καὶ ἐκάθισεν ἐπʼ αὐτόν. (8) καὶ πολλοὶ τὰ ἱμάτια αὐτῶν ἔστρωσαν εἰς τὴν ὁδόν, ἄλλοι δὲ στιβάδας κόψαντες ἐκ τῶν ἀγρῶν. (9) καὶ οἱ προάγοντες καὶ οἱ ἀκολουθοῦντες ἔκραζον· Ὡσαννά· Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι κυρίου· (10) Εὐλογημένη ἡ ἐρχομένη βασιλεία τοῦ πατρὸς ἡμῶν Δαυίδ· Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις. (11) Καὶ εἰσῆλθεν εἰς Ἱεροσόλυμα εἰς τὸ ἱερόν· καὶ περιβλεψάμενος πάντα ὀψὲ ἤδη οὔσης τῆς ὥρας ἐξῆλθεν εἰς Βηθανίαν μετὰ τῶν δώδεκα. (12) Καὶ τῇ ἐπαύριον ἐξελθόντων αὐτῶν ἀπὸ Βηθανίας ἐπείνασεν. (13) καὶ ἰδὼν συκῆν ἀπὸ μακρόθεν ἔχουσαν φύλλα ἦλθεν εἰ ἄρα τι εὑρήσει ἐν αὐτῇ, καὶ ἐλθὼν ἐπʼ αὐτὴν οὐδὲν εὗρεν εἰ μὴ φύλλα, ὁ γὰρ καιρὸς οὐκ ἦν σύκων. (14) καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτῇ· Μηκέτι εἰς τὸν αἰῶνα ἐκ σοῦ μηδεὶς καρπὸν φάγοι. καὶ ἤκουον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. (15) Καὶ ἔρχονται εἰς Ἱεροσόλυμα. καὶ εἰσελθὼν εἰς τὸ ἱερὸν ἤρξατο ἐκβάλλειν τοὺς πωλοῦντας καὶ τοὺς ἀγοράζοντας ἐν τῷ ἱερῷ, καὶ τὰς τραπέζας τῶν κολλυβιστῶν καὶ τὰς καθέδρας τῶν πωλούντων τὰς περιστερὰς κατέστρεψεν (16) καὶ οὐκ ἤφιεν ἵνα τις διενέγκῃ σκεῦος διὰ τοῦ ἱεροῦ, (17) καὶ ἐδίδασκεν καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Οὐ γέγραπται ὅτι Ὁ οἶκός μου οἶκος προσευχῆς κληθήσεται πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν; ὑμεῖς δὲ πεποιήκατε αὐτὸν σπήλαιον λῃστῶν. (18) καὶ ἤκουσαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς, καὶ ἐζήτουν πῶς αὐτὸν ἀπολέσωσιν· ἐφοβοῦντο γὰρ αὐτόν, πᾶς γὰρ ὁ ὄχλος ἐξεπλήσσετο ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ. (19) Καὶ ὅταν ὀψὲ ἐγένετο, ἐξεπορεύοντο ἔξω τῆς πόλεως. (20) Καὶ παραπορευόμενοι πρωῒ εἶδον τὴν συκῆν ἐξηραμμένην ἐκ ῥιζῶν. (21) καὶ ἀναμνησθεὶς ὁ Πέτρος λέγει αὐτῷ· Ῥαββί, ἴδε ἡ συκῆ ἣν κατηράσω ἐξήρανται. (22) καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς λέγει αὐτοῖς· Ἔχετε πίστιν θεοῦ· (23) ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ὃς ἂν εἴπῃ τῷ ὄρει τούτῳ· Ἄρθητι καὶ βλήθητι εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ μὴ διακριθῇ ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ ἀλλὰ πιστεύῃ ὅτι ὃ λαλεῖ γίνεται, ἔσται αὐτῷ. (24) διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν, πάντα ὅσα προσεύχεσθε καὶ αἰτεῖσθε, πιστεύετε ὅτι ἐλάβετε, καὶ ἔσται ὑμῖν. (25) καὶ ὅταν στήκετε προσευχόμενοι, ἀφίετε εἴ τι ἔχετε κατά τινος, ἵνα καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἀφῇ ὑμῖν τὰ παραπτώματα ὑμῶν. (26) (27) Καὶ ἔρχονται πάλιν εἰς Ἱεροσόλυμα. καὶ ἐν τῷ ἱερῷ περιπατοῦντος αὐτοῦ ἔρχονται πρὸς αὐτὸν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι (28) καὶ ἔλεγον αὐτῷ· Ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιεῖς; ἢ τίς σοι ἔδωκεν τὴν ἐξουσίαν ταύτην ἵνα ταῦτα ποιῇς; (29) ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Ἐπερωτήσω ὑμᾶς ἕνα λόγον, καὶ ἀποκρίθητέ μοι, καὶ ἐρῶ ὑμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιῶ· (30) τὸ βάπτισμα τὸ Ἰωάννου ἐξ οὐρανοῦ ἦν ἢ ἐξ ἀνθρώπων; ἀποκρίθητέ μοι. (31) καὶ διελογίζοντο πρὸς ἑαυτοὺς λέγοντες· Τί εἴπωμεν; ἐὰν εἴπωμεν· Ἐξ οὐρανοῦ, ἐρεῖ· Διὰ τί οὖν οὐκ ἐπιστεύσατε αὐτῷ; (32) ἀλλὰ εἴπωμεν· Ἐξ ἀνθρώπων;—ἐφοβοῦντο τὸν ὄχλον, ἅπαντες γὰρ εἶχον τὸν Ἰωάννην ὄντως ὅτι προφήτης ἦν. (33) καὶ ἀποκριθέντες τῷ Ἰησοῦ λέγουσιν· Οὐκ οἴδαμεν. καὶ ὁ Ἰησοῦς λέγει αὐτοῖς· Οὐδὲ ἐγὼ λέγω ὑμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιῶ.

12

(1) Καὶ ἤρξατο αὐτοῖς ἐν παραβολαῖς λαλεῖν· Ἀμπελῶνα ἄνθρωπος ἐφύτευσεν, καὶ περιέθηκεν φραγμὸν καὶ ὤρυξεν ὑπολήνιον καὶ ᾠκοδόμησεν πύργον, καὶ ἐξέδετο αὐτὸν γεωργοῖς, καὶ ἀπεδήμησεν. (2) καὶ ἀπέστειλεν πρὸς τοὺς γεωργοὺς τῷ καιρῷ δοῦλον, ἵνα παρὰ τῶν γεωργῶν λάβῃ ἀπὸ τῶν καρπῶν τοῦ ἀμπελῶνος· (3) καὶ λαβόντες αὐτὸν ἔδειραν καὶ ἀπέστειλαν κενόν. (4) καὶ πάλιν ἀπέστειλεν πρὸς αὐτοὺς ἄλλον δοῦλον· κἀκεῖνον ἐκεφαλίωσαν καὶ ἠτίμασαν. (5) καὶ ἄλλον ἀπέστειλεν· κἀκεῖνον ἀπέκτειναν, καὶ πολλοὺς ἄλλους, οὓς μὲν δέροντες οὓς δὲ ἀποκτέννοντες. (6) ἔτι ἕνα εἶχεν, υἱὸν ἀγαπητόν· ἀπέστειλεν αὐτὸν ἔσχατον πρὸς αὐτοὺς λέγων ὅτι Ἐντραπήσονται τὸν υἱόν μου. (7) ἐκεῖνοι δὲ οἱ γεωργοὶ πρὸς ἑαυτοὺς εἶπαν ὅτι Οὗτός ἐστιν ὁ κληρονόμος· δεῦτε ἀποκτείνωμεν αὐτόν, καὶ ἡμῶν ἔσται ἡ κληρονομία. (8) καὶ λαβόντες ἀπέκτειναν αὐτόν, καὶ ἐξέβαλον αὐτὸν ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος. (9) τί ποιήσει ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος; ἐλεύσεται καὶ ἀπολέσει τοὺς γεωργούς, καὶ δώσει τὸν ἀμπελῶνα ἄλλοις. (10) οὐδὲ τὴν γραφὴν ταύτην ἀνέγνωτε· Λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας· (11) παρὰ κυρίου ἐγένετο αὕτη, καὶ ἔστιν θαυμαστὴ ἐν ὀφθαλμοῖς ἡμῶν; (12) Καὶ ἐζήτουν αὐτὸν κρατῆσαι, καὶ ἐφοβήθησαν τὸν ὄχλον, ἔγνωσαν γὰρ ὅτι πρὸς αὐτοὺς τὴν παραβολὴν εἶπεν. καὶ ἀφέντες αὐτὸν ἀπῆλθον. (13) Καὶ ἀποστέλλουσιν πρὸς αὐτόν τινας τῶν Φαρισαίων καὶ τῶν Ἡρῳδιανῶν ἵνα αὐτὸν ἀγρεύσωσιν λόγῳ. (14) καὶ ἐλθόντες λέγουσιν αὐτῷ· Διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς εἶ καὶ οὐ μέλει σοι περὶ οὐδενός, οὐ γὰρ βλέπεις εἰς πρόσωπον ἀνθρώπων, ἀλλʼ ἐπʼ ἀληθείας τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ διδάσκεις· ἔξεστιν δοῦναι κῆνσον Καίσαρι ἢ οὔ; δῶμεν ἢ μὴ δῶμεν; (15) ὁ δὲ εἰδὼς αὐτῶν τὴν ὑπόκρισιν εἶπεν αὐτοῖς· Τί με πειράζετε; φέρετέ μοι δηνάριον ἵνα ἴδω. (16) οἱ δὲ ἤνεγκαν. καὶ λέγει αὐτοῖς· Τίνος ἡ εἰκὼν αὕτη καὶ ἡ ἐπιγραφή; οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ· Καίσαρος. (17) ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Τὰ Καίσαρος ἀπόδοτε Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ θεοῦ τῷ θεῷ. καὶ ἐξεθαύμαζον ἐπʼ αὐτῷ. (18) Καὶ ἔρχονται Σαδδουκαῖοι πρὸς αὐτόν, οἵτινες λέγουσιν ἀνάστασιν μὴ εἶναι, καὶ ἐπηρώτων αὐτὸν λέγοντες· (19) Διδάσκαλε, Μωϋσῆς ἔγραψεν ἡμῖν ὅτι ἐάν τινος ἀδελφὸς ἀποθάνῃ καὶ καταλίπῃ γυναῖκα καὶ μὴ ἀφῇ τέκνον, ἵνα λάβῃ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ τὴν γυναῖκα καὶ ἐξαναστήσῃ σπέρμα τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ. (20) ἑπτὰ ἀδελφοὶ ἦσαν· καὶ ὁ πρῶτος ἔλαβεν γυναῖκα, καὶ ἀποθνῄσκων οὐκ ἀφῆκεν σπέρμα· (21) καὶ ὁ δεύτερος ἔλαβεν αὐτήν, καὶ ἀπέθανεν μὴ καταλιπὼν σπέρμα, καὶ ὁ τρίτος ὡσαύτως· (22) καὶ οἱ ἑπτὰ οὐκ ἀφῆκαν σπέρμα· ἔσχατον πάντων καὶ ἡ γυνὴ ἀπέθανεν. (23) ἐν τῇ ἀναστάσει ὅταν ἀναστῶσιν τίνος αὐτῶν ἔσται γυνή; οἱ γὰρ ἑπτὰ ἔσχον αὐτὴν γυναῖκα. (24) ἔφη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Οὐ διὰ τοῦτο πλανᾶσθε μὴ εἰδότες τὰς γραφὰς μηδὲ τὴν δύναμιν τοῦ θεοῦ; (25) ὅταν γὰρ ἐκ νεκρῶν ἀναστῶσιν, οὔτε γαμοῦσιν οὔτε γαμίζονται, ἀλλʼ εἰσὶν ὡς ἄγγελοι ἐν τοῖς οὐρανοῖς· (26) περὶ δὲ τῶν νεκρῶν ὅτι ἐγείρονται οὐκ ἀνέγνωτε ἐν τῇ βίβλῳ Μωϋσέως ἐπὶ τοῦ βάτου πῶς εἶπεν αὐτῷ ὁ θεὸς λέγων· Ἐγὼ ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ ὁ θεὸς Ἰσαὰκ καὶ ὁ θεὸς Ἰακώβ; (27) οὐκ ἔστιν θεὸς νεκρῶν ἀλλὰ ζώντων· πολὺ πλανᾶσθε. (28) Καὶ προσελθὼν εἷς τῶν γραμματέων ἀκούσας αὐτῶν συζητούντων, ἰδὼν ὅτι καλῶς ἀπεκρίθη αὐτοῖς, ἐπηρώτησεν αὐτόν· Ποία ἐστὶν ἐντολὴ πρώτη πάντων; (29) ἀπεκρίθη ὁ Ἰησοῦς ὅτι Πρώτη ἐστίν· Ἄκουε, Ἰσραήλ, κύριος ὁ θεὸς ἡμῶν κύριος εἷς ἐστιν, (30) καὶ ἀγαπήσεις κύριον τὸν θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου. (31) δευτέρα αὕτη· Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. μείζων τούτων ἄλλη ἐντολὴ οὐκ ἔστιν. (32) καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ γραμματεύς· Καλῶς, διδάσκαλε, ἐπʼ ἀληθείας εἶπες ὅτι εἷς ἐστιν καὶ οὐκ ἔστιν ἄλλος πλὴν αὐτοῦ· (33) καὶ τὸ ἀγαπᾶν αὐτὸν ἐξ ὅλης τῆς καρδίας καὶ ἐξ ὅλης τῆς συνέσεως καὶ ἐξ ὅλης τῆς ἰσχύος καὶ τὸ ἀγαπᾶν τὸν πλησίον ὡς ἑαυτὸν περισσότερόν ἐστιν πάντων τῶν ὁλοκαυτωμάτων καὶ θυσιῶν. (34) καὶ ὁ Ἰησοῦς ἰδὼν αὐτὸν ὅτι νουνεχῶς ἀπεκρίθη εἶπεν αὐτῷ· Οὐ μακρὰν εἶ ἀπὸ τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ. καὶ οὐδεὶς οὐκέτι ἐτόλμα αὐτὸν ἐπερωτῆσαι. (35) Καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς ἔλεγεν διδάσκων ἐν τῷ ἱερῷ· Πῶς λέγουσιν οἱ γραμματεῖς ὅτι ὁ χριστὸς υἱὸς Δαυίδ ἐστιν; (36) αὐτὸς Δαυὶδ εἶπεν ἐν τῷ πνεύματι τῷ ἁγίῳ· Εἶπεν κύριος τῷ κυρίῳ μου· Κάθου ἐκ δεξιῶν μου ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποκάτω τῶν ποδῶν σου. (37) αὐτὸς Δαυὶδ λέγει αὐτὸν κύριον, καὶ πόθεν αὐτοῦ ἐστιν υἱός; καὶ ὁ πολὺς ὄχλος ἤκουεν αὐτοῦ ἡδέως. (38) Καὶ ἐν τῇ διδαχῇ αὐτοῦ ἔλεγεν· Βλέπετε ἀπὸ τῶν γραμματέων τῶν θελόντων ἐν στολαῖς περιπατεῖν καὶ ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς (39) καὶ πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ πρωτοκλισίας ἐν τοῖς δείπνοις, (40) οἱ κατεσθίοντες τὰς οἰκίας τῶν χηρῶν καὶ προφάσει μακρὰ προσευχόμενοι· οὗτοι λήμψονται περισσότερον κρίμα. (41) Καὶ καθίσας κατέναντι τοῦ γαζοφυλακίου ἐθεώρει πῶς ὁ ὄχλος βάλλει χαλκὸν εἰς τὸ γαζοφυλάκιον· καὶ πολλοὶ πλούσιοι ἔβαλλον πολλά· (42) καὶ ἐλθοῦσα μία χήρα πτωχὴ ἔβαλεν λεπτὰ δύο, ὅ ἐστιν κοδράντης. (43) καὶ προσκαλεσάμενος τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἡ χήρα αὕτη ἡ πτωχὴ πλεῖον πάντων ἔβαλεν τῶν βαλλόντων εἰς τὸ γαζοφυλάκιον· (44) πάντες γὰρ ἐκ τοῦ περισσεύοντος αὐτοῖς ἔβαλον, αὕτη δὲ ἐκ τῆς ὑστερήσεως αὐτῆς πάντα ὅσα εἶχεν ἔβαλεν, ὅλον τὸν βίον αὐτῆς.

13

(1) Καὶ ἐκπορευομένου αὐτοῦ ἐκ τοῦ ἱεροῦ λέγει αὐτῷ εἷς τῶν μαθητῶν αὐτοῦ· Διδάσκαλε, ἴδε ποταποὶ λίθοι καὶ ποταπαὶ οἰκοδομαί. (2) καὶ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· Βλέπεις ταύτας τὰς μεγάλας οἰκοδομάς; οὐ μὴ ἀφεθῇ ὧδε λίθος ἐπὶ λίθον ὃς οὐ μὴ καταλυθῇ. (3) Καὶ καθημένου αὐτοῦ εἰς τὸ Ὄρος τῶν Ἐλαιῶν κατέναντι τοῦ ἱεροῦ ἐπηρώτα αὐτὸν κατʼ ἰδίαν Πέτρος καὶ Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης καὶ Ἀνδρέας· (4) Εἰπὸν ἡμῖν πότε ταῦτα ἔσται, καὶ τί τὸ σημεῖον ὅταν μέλλῃ ταῦτα συντελεῖσθαι πάντα. (5) ὁ δὲ Ἰησοῦς ἤρξατο λέγειν αὐτοῖς· Βλέπετε μή τις ὑμᾶς πλανήσῃ· (6) πολλοὶ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου λέγοντες ὅτι Ἐγώ εἰμι, καὶ πολλοὺς πλανήσουσιν. (7) ὅταν δὲ ἀκούσητε πολέμους καὶ ἀκοὰς πολέμων, μὴ θροεῖσθε· δεῖ γενέσθαι, ἀλλʼ οὔπω τὸ τέλος. (8) ἐγερθήσεται γὰρ ἔθνος ἐπʼ ἔθνος καὶ βασιλεία ἐπὶ βασιλείαν, ἔσονται σεισμοὶ κατὰ τόπους, ἔσονται λιμοί· ἀρχὴ ὠδίνων ταῦτα. (9) βλέπετε δὲ ὑμεῖς ἑαυτούς· παραδώσουσιν ὑμᾶς εἰς συνέδρια καὶ εἰς συναγωγὰς δαρήσεσθε καὶ ἐπὶ ἡγεμόνων καὶ βασιλέων σταθήσεσθε ἕνεκεν ἐμοῦ εἰς μαρτύριον αὐτοῖς. (10) καὶ εἰς πάντα τὰ ἔθνη πρῶτον δεῖ κηρυχθῆναι τὸ εὐαγγέλιον. (11) καὶ ὅταν ἄγωσιν ὑμᾶς παραδιδόντες, μὴ προμεριμνᾶτε τί λαλήσητε, ἀλλʼ ὃ ἐὰν δοθῇ ὑμῖν ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ τοῦτο λαλεῖτε, οὐ γάρ ἐστε ὑμεῖς οἱ λαλοῦντες ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον. (12) καὶ παραδώσει ἀδελφὸς ἀδελφὸν εἰς θάνατον καὶ πατὴρ τέκνον, καὶ ἐπαναστήσονται τέκνα ἐπὶ γονεῖς καὶ θανατώσουσιν αὐτούς· (13) καὶ ἔσεσθε μισούμενοι ὑπὸ πάντων διὰ τὸ ὄνομά μου. ὁ δὲ ὑπομείνας εἰς τέλος οὗτος σωθήσεται. (14) Ὅταν δὲ ἴδητε τὸ βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεως ἑστηκότα ὅπου οὐ δεῖ, ὁ ἀναγινώσκων νοείτω, τότε οἱ ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ φευγέτωσαν εἰς τὰ ὄρη, (15) ὁ ἐπὶ τοῦ δώματος μὴ καταβάτω μηδὲ εἰσελθάτω τι ἆραι ἐκ τῆς οἰκίας αὐτοῦ, (16) καὶ ὁ εἰς τὸν ἀγρὸν μὴ ἐπιστρεψάτω εἰς τὰ ὀπίσω ἆραι τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ. (17) οὐαὶ δὲ ταῖς ἐν γαστρὶ ἐχούσαις καὶ ταῖς θηλαζούσαις ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις. (18) προσεύχεσθε δὲ ἵνα μὴ γένηται χειμῶνος· (19) ἔσονται γὰρ αἱ ἡμέραι ἐκεῖναι θλῖψις οἵα οὐ γέγονεν τοιαύτη ἀπʼ ἀρχῆς κτίσεως ἣν ἔκτισεν ὁ θεὸς ἕως τοῦ νῦν καὶ οὐ μὴ γένηται. (20) καὶ εἰ μὴ ἐκολόβωσεν κύριος τὰς ἡμέρας, οὐκ ἂν ἐσώθη πᾶσα σάρξ. ἀλλὰ διὰ τοὺς ἐκλεκτοὺς οὓς ἐξελέξατο ἐκολόβωσεν τὰς ἡμέρας. (21) καὶ τότε ἐάν τις ὑμῖν εἴπῃ· Ἴδε ὧδε ὁ χριστός, Ἴδε ἐκεῖ, μὴ πιστεύετε· (22) ἐγερθήσονται γὰρ ψευδόχριστοι καὶ ψευδοπροφῆται καὶ δώσουσιν σημεῖα καὶ τέρατα πρὸς τὸ ἀποπλανᾶν εἰ δυνατὸν τοὺς ἐκλεκτούς· (23) ὑμεῖς δὲ βλέπετε· προείρηκα ὑμῖν πάντα. (24) Ἀλλὰ ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις μετὰ τὴν θλῖψιν ἐκείνην ὁ ἥλιος σκοτισθήσεται, καὶ ἡ σελήνη οὐ δώσει τὸ φέγγος αὐτῆς, (25) καὶ οἱ ἀστέρες ἔσονται ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πίπτοντες, καὶ αἱ δυνάμεις αἱ ἐν τοῖς οὐρανοῖς σαλευθήσονται. (26) καὶ τότε ὄψονται τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐν νεφέλαις μετὰ δυνάμεως πολλῆς καὶ δόξης· (27) καὶ τότε ἀποστελεῖ τοὺς ἀγγέλους καὶ ἐπισυνάξει τοὺς ἐκλεκτοὺς ἐκ τῶν τεσσάρων ἀνέμων ἀπʼ ἄκρου γῆς ἕως ἄκρου οὐρανοῦ. (28) Ἀπὸ δὲ τῆς συκῆς μάθετε τὴν παραβολήν· ὅταν ἤδη ὁ κλάδος αὐτῆς ἁπαλὸς γένηται καὶ ἐκφύῃ τὰ φύλλα, γινώσκετε ὅτι ἐγγὺς τὸ θέρος ἐστίν· (29) οὕτως καὶ ὑμεῖς, ὅταν ἴδητε ταῦτα γινόμενα, γινώσκετε ὅτι ἐγγύς ἐστιν ἐπὶ θύραις. (30) ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐ μὴ παρέλθῃ ἡ γενεὰ αὕτη μέχρις οὗ ταῦτα πάντα γένηται. (31) ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ παρελεύσονται, οἱ δὲ λόγοι μου οὐ μὴ παρελεύσονται. (32) Περὶ δὲ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἢ τῆς ὥρας οὐδεὶς οἶδεν, οὐδὲ οἱ ἄγγελοι ἐν οὐρανῷ οὐδὲ ὁ υἱός, εἰ μὴ ὁ πατήρ. (33) βλέπετε ἀγρυπνεῖτε, οὐκ οἴδατε γὰρ πότε ὁ καιρός ἐστιν· (34) ὡς ἄνθρωπος ἀπόδημος ἀφεὶς τὴν οἰκίαν αὐτοῦ καὶ δοὺς τοῖς δούλοις αὐτοῦ τὴν ἐξουσίαν, ἑκάστῳ τὸ ἔργον αὐτοῦ, καὶ τῷ θυρωρῷ ἐνετείλατο ἵνα γρηγορῇ. (35) γρηγορεῖτε οὖν, οὐκ οἴδατε γὰρ πότε ὁ κύριος τῆς οἰκίας ἔρχεται, ἢ ὀψὲ ἢ μεσονύκτιον ἢ ἀλεκτοροφωνίας ἢ πρωΐ, (36) μὴ ἐλθὼν ἐξαίφνης εὕρῃ ὑμᾶς καθεύδοντας· (37) ὃ δὲ ὑμῖν λέγω πᾶσιν λέγω· γρηγορεῖτε.

14

(1) Ἦν δὲ τὸ πάσχα καὶ τὰ ἄζυμα μετὰ δύο ἡμέρας. καὶ ἐζήτουν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς πῶς αὐτὸν ἐν δόλῳ κρατήσαντες ἀποκτείνωσιν, (2) ἔλεγον γάρ· Μὴ ἐν τῇ ἑορτῇ, μήποτε ἔσται θόρυβος τοῦ λαοῦ. (3) Καὶ ὄντος αὐτοῦ ἐν Βηθανίᾳ ἐν τῇ οἰκίᾳ Σίμωνος τοῦ λεπροῦ κατακειμένου αὐτοῦ ἦλθεν γυνὴ ἔχουσα ἀλάβαστρον μύρου νάρδου πιστικῆς πολυτελοῦς· συντρίψασα τὴν ἀλάβαστρον κατέχεεν αὐτοῦ τῆς κεφαλῆς. (4) ἦσαν δέ τινες ἀγανακτοῦντες πρὸς ἑαυτούς· Εἰς τί ἡ ἀπώλεια αὕτη τοῦ μύρου γέγονεν; (5) ἠδύνατο γὰρ τοῦτο τὸ μύρον πραθῆναι ἐπάνω δηναρίων τριακοσίων καὶ δοθῆναι τοῖς πτωχοῖς· καὶ ἐνεβριμῶντο αὐτῇ. (6) ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν· Ἄφετε αὐτήν· τί αὐτῇ κόπους παρέχετε; καλὸν ἔργον ἠργάσατο ἐν ἐμοί· (7) πάντοτε γὰρ τοὺς πτωχοὺς ἔχετε μεθʼ ἑαυτῶν, καὶ ὅταν θέλητε δύνασθε αὐτοῖς εὖ ποιῆσαι, ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε· (8) ὃ ἔσχεν ἐποίησεν, προέλαβεν μυρίσαι τὸ σῶμά μου εἰς τὸν ἐνταφιασμόν. (9) ἀμὴν δὲ λέγω ὑμῖν, ὅπου ἐὰν κηρυχθῇ τὸ εὐαγγέλιον εἰς ὅλον τὸν κόσμον, καὶ ὃ ἐποίησεν αὕτη λαληθήσεται εἰς μνημόσυνον αὐτῆς. (10) Καὶ Ἰούδας Ἰσκαριὼθ ὁ εἷς τῶν δώδεκα ἀπῆλθεν πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς ἵνα αὐτὸν παραδοῖ αὐτοῖς. (11) οἱ δὲ ἀκούσαντες ἐχάρησαν καὶ ἐπηγγείλαντο αὐτῷ ἀργύριον δοῦναι. καὶ ἐζήτει πῶς αὐτὸν εὐκαίρως παραδοῖ. (12) Καὶ τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ τῶν ἀζύμων, ὅτε τὸ πάσχα ἔθυον, λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ· Ποῦ θέλεις ἀπελθόντες ἑτοιμάσωμεν ἵνα φάγῃς τὸ πάσχα; (13) καὶ ἀποστέλλει δύο τῶν μαθητῶν αὐτοῦ καὶ λέγει αὐτοῖς· Ὑπάγετε εἰς τὴν πόλιν, καὶ ἀπαντήσει ὑμῖν ἄνθρωπος κεράμιον ὕδατος βαστάζων· ἀκολουθήσατε αὐτῷ, (14) καὶ ὅπου ἐὰν εἰσέλθῃ εἴπατε τῷ οἰκοδεσπότῃ ὅτι Ὁ διδάσκαλος λέγει· Ποῦ ἐστιν τὸ κατάλυμά μου ὅπου τὸ πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν μου φάγω; (15) καὶ αὐτὸς ὑμῖν δείξει ἀνάγαιον μέγα ἐστρωμένον ἕτοιμον· καὶ ἐκεῖ ἑτοιμάσατε ἡμῖν. (16) καὶ ἐξῆλθον οἱ μαθηταὶ καὶ ἦλθον εἰς τὴν πόλιν καὶ εὗρον καθὼς εἶπεν αὐτοῖς, καὶ ἡτοίμασαν τὸ πάσχα. (17) Καὶ ὀψίας γενομένης ἔρχεται μετὰ τῶν δώδεκα. (18) καὶ ἀνακειμένων αὐτῶν καὶ ἐσθιόντων ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με ὁ ἐσθίων μετʼ ἐμοῦ. (19) ἤρξαντο λυπεῖσθαι καὶ λέγειν αὐτῷ εἷς κατὰ εἷς· Μήτι ἐγώ; (20) ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Εἷς τῶν δώδεκα, ὁ ἐμβαπτόμενος μετʼ ἐμοῦ εἰς τὸ τρύβλιον· (21) ὅτι ὁ μὲν υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὑπάγει καθὼς γέγραπται περὶ αὐτοῦ, οὐαὶ δὲ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ διʼ οὗ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται· καλὸν αὐτῷ εἰ οὐκ ἐγεννήθη ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος. (22) Καὶ ἐσθιόντων αὐτῶν λαβὼν ἄρτον εὐλογήσας ἔκλασεν καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς καὶ εἶπεν· Λάβετε, τοῦτό ἐστιν τὸ σῶμά μου. (23) καὶ λαβὼν ποτήριον εὐχαριστήσας ἔδωκεν αὐτοῖς, καὶ ἔπιον ἐξ αὐτοῦ πάντες. (24) καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Τοῦτό ἐστιν τὸ αἷμά μου τῆς διαθήκης τὸ ἐκχυννόμενον ὑπὲρ πολλῶν. (25) ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐκέτι οὐ μὴ πίω ἐκ τοῦ γενήματος τῆς ἀμπέλου ἕως τῆς ἡμέρας ἐκείνης ὅταν αὐτὸ πίνω καινὸν ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ. (26) Καὶ ὑμνήσαντες ἐξῆλθον εἰς τὸ Ὄρος τῶν Ἐλαιῶν. (27) Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς ὅτι Πάντες σκανδαλισθήσεσθε, ὅτι γέγραπται· Πατάξω τὸν ποιμένα, καὶ τὰ πρόβατα διασκορπισθήσονται. (28) ἀλλὰ μετὰ τὸ ἐγερθῆναί με προάξω ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλιλαίαν. (29) ὁ δὲ Πέτρος ἔφη αὐτῷ· Εἰ καὶ πάντες σκανδαλισθήσονται, ἀλλʼ οὐκ ἐγώ. (30) καὶ λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ἀμὴν λέγω σοι ὅτι σὺ σήμερον ταύτῃ τῇ νυκτὶ πρὶν ἢ δὶς ἀλέκτορα φωνῆσαι τρίς με ἀπαρνήσῃ. (31) ὁ δὲ ἐκπερισσῶς ἐλάλει· Ἐὰν δέῃ με συναποθανεῖν σοι, οὐ μή σε ἀπαρνήσομαι. ὡσαύτως δὲ καὶ πάντες ἔλεγον. (32) Καὶ ἔρχονται εἰς χωρίον οὗ τὸ ὄνομα Γεθσημανί, καὶ λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· Καθίσατε ὧδε ἕως προσεύξωμαι. (33) καὶ παραλαμβάνει τὸν Πέτρον καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην μετʼ αὐτοῦ, καὶ ἤρξατο ἐκθαμβεῖσθαι καὶ ἀδημονεῖν, (34) καὶ λέγει αὐτοῖς· Περίλυπός ἐστιν ἡ ψυχή μου ἕως θανάτου· μείνατε ὧδε καὶ γρηγορεῖτε. (35) καὶ προελθὼν μικρὸν ἔπιπτεν ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ προσηύχετο ἵνα εἰ δυνατόν ἐστιν παρέλθῃ ἀπʼ αὐτοῦ ἡ ὥρα, (36) καὶ ἔλεγεν· Αββα ὁ πατήρ, πάντα δυνατά σοι· παρένεγκε τὸ ποτήριον τοῦτο ἀπʼ ἐμοῦ· ἀλλʼ οὐ τί ἐγὼ θέλω ἀλλὰ τί σύ. (37) καὶ ἔρχεται καὶ εὑρίσκει αὐτοὺς καθεύδοντας, καὶ λέγει τῷ Πέτρῳ· Σίμων, καθεύδεις; οὐκ ἴσχυσας μίαν ὥραν γρηγορῆσαι; (38) γρηγορεῖτε καὶ προσεύχεσθε, ἵνα μὴ ἔλθητε εἰς πειρασμόν· τὸ μὲν πνεῦμα πρόθυμον ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής. (39) καὶ πάλιν ἀπελθὼν προσηύξατο τὸν αὐτὸν λόγον εἰπών. (40) καὶ πάλιν ἐλθὼν εὗρεν αὐτοὺς καθεύδοντας, ἦσαν γὰρ αὐτῶν οἱ ὀφθαλμοὶ καταβαρυνόμενοι, καὶ οὐκ ᾔδεισαν τί ἀποκριθῶσιν αὐτῷ. (41) καὶ ἔρχεται τὸ τρίτον καὶ λέγει αὐτοῖς· Καθεύδετε τὸ λοιπὸν καὶ ἀναπαύεσθε· ἀπέχει· ἦλθεν ἡ ὥρα, ἰδοὺ παραδίδοται ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἁμαρτωλῶν. (42) ἐγείρεσθε ἄγωμεν· ἰδοὺ ὁ παραδιδούς με ἤγγικεν. (43) Καὶ εὐθὺς ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος παραγίνεται Ἰούδας εἷς τῶν δώδεκα καὶ μετʼ αὐτοῦ ὄχλος μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων παρὰ τῶν ἀρχιερέων καὶ τῶν γραμματέων καὶ τῶν πρεσβυτέρων. (44) δεδώκει δὲ ὁ παραδιδοὺς αὐτὸν σύσσημον αὐτοῖς λέγων· Ὃν ἂν φιλήσω αὐτός ἐστιν· κρατήσατε αὐτὸν καὶ ἀπάγετε ἀσφαλῶς. (45) καὶ ἐλθὼν εὐθὺς προσελθὼν αὐτῷ λέγει· Ῥαββί, καὶ κατεφίλησεν αὐτόν. (46) οἱ δὲ ἐπέβαλαν τὰς χεῖρας αὐτῷ καὶ ἐκράτησαν αὐτόν. (47) εἷς δέ τις τῶν παρεστηκότων σπασάμενος τὴν μάχαιραν ἔπαισεν τὸν δοῦλον τοῦ ἀρχιερέως καὶ ἀφεῖλεν αὐτοῦ τὸ ὠτάριον. (48) καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Ὡς ἐπὶ λῃστὴν ἐξήλθατε μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων συλλαβεῖν με; (49) καθʼ ἡμέραν ἤμην πρὸς ὑμᾶς ἐν τῷ ἱερῷ διδάσκων καὶ οὐκ ἐκρατήσατέ με· ἀλλʼ ἵνα πληρωθῶσιν αἱ γραφαί. (50) καὶ ἀφέντες αὐτὸν ἔφυγον πάντες. (51) Καὶ νεανίσκος τις συνηκολούθει αὐτῷ περιβεβλημένος σινδόνα ἐπὶ γυμνοῦ, καὶ κρατοῦσιν αὐτόν, (52) ὁ δὲ καταλιπὼν τὴν σινδόνα γυμνὸς ἔφυγεν. (53) Καὶ ἀπήγαγον τὸν Ἰησοῦν πρὸς τὸν ἀρχιερέα, καὶ συνέρχονται πάντες οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι καὶ οἱ γραμματεῖς. (54) καὶ ὁ Πέτρος ἀπὸ μακρόθεν ἠκολούθησεν αὐτῷ ἕως ἔσω εἰς τὴν αὐλὴν τοῦ ἀρχιερέως καὶ ἦν συγκαθήμενος μετὰ τῶν ὑπηρετῶν καὶ θερμαινόμενος πρὸς τὸ φῶς. (55) οἱ δὲ ἀρχιερεῖς καὶ ὅλον τὸ συνέδριον ἐζήτουν κατὰ τοῦ Ἰησοῦ μαρτυρίαν εἰς τὸ θανατῶσαι αὐτόν, καὶ οὐχ ηὕρισκον· (56) πολλοὶ γὰρ ἐψευδομαρτύρουν κατʼ αὐτοῦ, καὶ ἴσαι αἱ μαρτυρίαι οὐκ ἦσαν. (57) καί τινες ἀναστάντες ἐψευδομαρτύρουν κατʼ αὐτοῦ λέγοντες (58) ὅτι Ἡμεῖς ἠκούσαμεν αὐτοῦ λέγοντος ὅτι Ἐγὼ καταλύσω τὸν ναὸν τοῦτον τὸν χειροποίητον καὶ διὰ τριῶν ἡμερῶν ἄλλον ἀχειροποίητον οἰκοδομήσω· (59) καὶ οὐδὲ οὕτως ἴση ἦν ἡ μαρτυρία αὐτῶν. (60) καὶ ἀναστὰς ὁ ἀρχιερεὺς εἰς μέσον ἐπηρώτησεν τὸν Ἰησοῦν λέγων· Οὐκ ἀποκρίνῃ οὐδέν; τί οὗτοί σου καταμαρτυροῦσιν; (61) ὁ δὲ ἐσιώπα καὶ οὐκ ἀπεκρίνατο οὐδέν. πάλιν ὁ ἀρχιερεὺς ἐπηρώτα αὐτὸν καὶ λέγει αὐτῷ· Σὺ εἶ ὁ χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ εὐλογητοῦ; (62) ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν· Ἐγώ εἰμι, καὶ ὄψεσθε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐκ δεξιῶν καθήμενον τῆς δυνάμεως καὶ ἐρχόμενον μετὰ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ. (63) ὁ δὲ ἀρχιερεὺς διαρρήξας τοὺς χιτῶνας αὐτοῦ λέγει· Τί ἔτι χρείαν ἔχομεν μαρτύρων; (64) ἠκούσατε τῆς βλασφημίας· τί ὑμῖν φαίνεται; οἱ δὲ πάντες κατέκριναν αὐτὸν ἔνοχον εἶναι θανάτου. (65) καὶ ἤρξαντό τινες ἐμπτύειν αὐτῷ καὶ περικαλύπτειν αὐτοῦ τὸ πρόσωπον καὶ κολαφίζειν αὐτὸν καὶ λέγειν αὐτῷ· Προφήτευσον, καὶ οἱ ὑπηρέται ῥαπίσμασιν αὐτὸν ἔλαβον. (66) Καὶ ὄντος τοῦ Πέτρου κάτω ἐν τῇ αὐλῇ ἔρχεται μία τῶν παιδισκῶν τοῦ ἀρχιερέως, (67) καὶ ἰδοῦσα τὸν Πέτρον θερμαινόμενον ἐμβλέψασα αὐτῷ λέγει· Καὶ σὺ μετὰ τοῦ Ναζαρηνοῦ ἦσθα τοῦ Ἰησοῦ· (68) ὁ δὲ ἠρνήσατο λέγων· Οὔτε οἶδα οὔτε ἐπίσταμαι σὺ τί λέγεις, καὶ ἐξῆλθεν ἔξω εἰς τὸ προαύλιον καὶ ἀλέκτωρ ἐφώνησεν. (69) καὶ ἡ παιδίσκη ἰδοῦσα αὐτὸν ἤρξατο πάλιν λέγειν τοῖς παρεστῶσιν ὅτι Οὗτος ἐξ αὐτῶν ἐστιν. (70) ὁ δὲ πάλιν ἠρνεῖτο. καὶ μετὰ μικρὸν πάλιν οἱ παρεστῶτες ἔλεγον τῷ Πέτρῳ· Ἀληθῶς ἐξ αὐτῶν εἶ, καὶ γὰρ Γαλιλαῖος εἶ καὶ ἡ λαλιά σου ὁμοιάζει· (71) ὁ δὲ ἤρξατο ἀναθεματίζειν καὶ ὀμνύναι ὅτι Οὐκ οἶδα τὸν ἄνθρωπον τοῦτον ὃν λέγετε. (72) καὶ εὐθὺς ἐκ δευτέρου ἀλέκτωρ ἐφώνησεν· καὶ ἀνεμνήσθη ὁ Πέτρος τὸ ῥῆμα ὡς εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς ὅτι Πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι δὶς τρίς με ἀπαρνήσῃ, καὶ ἐπιβαλὼν ἔκλαιεν.

15

(1) Καὶ εὐθὺς πρωῒ συμβούλιον ποιήσαντες οἱ ἀρχιερεῖς μετὰ τῶν πρεσβυτέρων καὶ γραμματέων καὶ ὅλον τὸ συνέδριον δήσαντες τὸν Ἰησοῦν ἀπήνεγκαν καὶ παρέδωκαν Πιλάτῳ. (2) καὶ ἐπηρώτησεν αὐτὸν ὁ Πιλᾶτος· Σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων; ὁ δὲ ἀποκριθεὶς αὐτῷ λέγει· Σὺ λέγεις. (3) καὶ κατηγόρουν αὐτοῦ οἱ ἀρχιερεῖς πολλά. (4) ὁ δὲ Πιλᾶτος πάλιν ἐπηρώτα αὐτὸν λέγων· Οὐκ ἀποκρίνῃ οὐδέν; ἴδε πόσα σου κατηγοροῦσιν. (5) ὁ δὲ Ἰησοῦς οὐκέτι οὐδὲν ἀπεκρίθη, ὥστε θαυμάζειν τὸν Πιλᾶτον. (6) Κατὰ δὲ ἑορτὴν ἀπέλυεν αὐτοῖς ἕνα δέσμιον ὃν παρῃτοῦντο. (7) ἦν δὲ ὁ λεγόμενος Βαραββᾶς μετὰ τῶν στασιαστῶν δεδεμένος οἵτινες ἐν τῇ στάσει φόνον πεποιήκεισαν. (8) καὶ ἀναβὰς ὁ ὄχλος ἤρξατο αἰτεῖσθαι καθὼς ἐποίει αὐτοῖς. (9) ὁ δὲ Πιλᾶτος ἀπεκρίθη αὐτοῖς λέγων· Θέλετε ἀπολύσω ὑμῖν τὸν βασιλέα τῶν Ἰουδαίων; (10) ἐγίνωσκεν γὰρ ὅτι διὰ φθόνον παραδεδώκεισαν αὐτὸν οἱ ἀρχιερεῖς. (11) οἱ δὲ ἀρχιερεῖς ἀνέσεισαν τὸν ὄχλον ἵνα μᾶλλον τὸν Βαραββᾶν ἀπολύσῃ αὐτοῖς. (12) ὁ δὲ Πιλᾶτος πάλιν ἀποκριθεὶς ἔλεγεν αὐτοῖς· Τί οὖν θέλετε ποιήσω ὃν λέγετε τὸν βασιλέα τῶν Ἰουδαίων; (13) οἱ δὲ πάλιν ἔκραξαν· Σταύρωσον αὐτόν. (14) ὁ δὲ Πιλᾶτος ἔλεγεν αὐτοῖς· Τί γὰρ ἐποίησεν κακόν; οἱ δὲ περισσῶς ἔκραξαν· Σταύρωσον αὐτόν. (15) ὁ δὲ Πιλᾶτος βουλόμενος τῷ ὄχλῳ τὸ ἱκανὸν ποιῆσαι ἀπέλυσεν αὐτοῖς τὸν Βαραββᾶν, καὶ παρέδωκεν τὸν Ἰησοῦν φραγελλώσας ἵνα σταυρωθῇ. (16) Οἱ δὲ στρατιῶται ἀπήγαγον αὐτὸν ἔσω τῆς αὐλῆς, ὅ ἐστιν πραιτώριον, καὶ συγκαλοῦσιν ὅλην τὴν σπεῖραν. (17) καὶ ἐνδιδύσκουσιν αὐτὸν πορφύραν καὶ περιτιθέασιν αὐτῷ πλέξαντες ἀκάνθινον στέφανον· (18) καὶ ἤρξαντο ἀσπάζεσθαι αὐτόν· Χαῖρε, βασιλεῦ τῶν Ἰουδαίων· (19) καὶ ἔτυπτον αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν καλάμῳ καὶ ἐνέπτυον αὐτῷ, καὶ τιθέντες τὰ γόνατα προσεκύνουν αὐτῷ. (20) καὶ ὅτε ἐνέπαιξαν αὐτῷ, ἐξέδυσαν αὐτὸν τὴν πορφύραν καὶ ἐνέδυσαν αὐτὸν τὰ ἱμάτια τὰ ἴδια. καὶ ἐξάγουσιν αὐτὸν ἵνα σταυρώσωσιν αὐτόν. (21) Καὶ ἀγγαρεύουσιν παράγοντά τινα Σίμωνα Κυρηναῖον ἐρχόμενον ἀπʼ ἀγροῦ, τὸν πατέρα Ἀλεξάνδρου καὶ Ῥούφου, ἵνα ἄρῃ τὸν σταυρὸν αὐτοῦ. (22) καὶ φέρουσιν αὐτὸν ἐπὶ τὸν Γολγοθᾶν τόπον, ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον Κρανίου Τόπος. (23) καὶ ἐδίδουν αὐτῷ ἐσμυρνισμένον οἶνον, ὃς δὲ οὐκ ἔλαβεν. (24) καὶ σταυροῦσιν αὐτὸν καὶ διαμερίζονται τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, βάλλοντες κλῆρον ἐπʼ αὐτὰ τίς τί ἄρῃ. (25) Ἦν δὲ ὥρα τρίτη καὶ ἐσταύρωσαν αὐτόν. (26) καὶ ἦν ἡ ἐπιγραφὴ τῆς αἰτίας αὐτοῦ ἐπιγεγραμμένη· Ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων. (27) καὶ σὺν αὐτῷ σταυροῦσιν δύο λῃστάς, ἕνα ἐκ δεξιῶν καὶ ἕνα ἐξ εὐωνύμων αὐτοῦ. (28) (29) Καὶ οἱ παραπορευόμενοι ἐβλασφήμουν αὐτὸν κινοῦντες τὰς κεφαλὰς αὐτῶν καὶ λέγοντες· Οὐὰ ὁ καταλύων τὸν ναὸν καὶ οἰκοδομῶν ἐν τρισὶν ἡμέραις, (30) σῶσον σεαυτὸν καταβὰς ἀπὸ τοῦ σταυροῦ. (31) ὁμοίως καὶ οἱ ἀρχιερεῖς ἐμπαίζοντες πρὸς ἀλλήλους μετὰ τῶν γραμματέων ἔλεγον· Ἄλλους ἔσωσεν, ἑαυτὸν οὐ δύναται σῶσαι· (32) ὁ χριστὸς ὁ βασιλεὺς Ἰσραὴλ καταβάτω νῦν ἀπὸ τοῦ σταυροῦ, ἵνα ἴδωμεν καὶ πιστεύσωμεν. καὶ οἱ συνεσταυρωμένοι σὺν αὐτῷ ὠνείδιζον αὐτόν. (33) Καὶ γενομένης ὥρας ἕκτης σκότος ἐγένετο ἐφʼ ὅλην τὴν γῆν ἕως ὥρας ἐνάτης. (34) καὶ τῇ ἐνάτῃ ὥρᾳ ἐβόησεν ὁ Ἰησοῦς φωνῇ μεγάλῃ· Ἐλωῒ ἐλωῒ λεμὰ σαβαχθάνι; ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον Ὁ θεός μου ὁ θεός μου, εἰς τί ἐγκατέλιπές με; (35) καί τινες τῶν παρεστηκότων ἀκούσαντες ἔλεγον· Ἴδε Ἠλίαν φωνεῖ. (36) δραμὼν δέ τις καὶ γεμίσας σπόγγον ὄξους περιθεὶς καλάμῳ ἐπότιζεν αὐτόν, λέγων· Ἄφετε ἴδωμεν εἰ ἔρχεται Ἠλίας καθελεῖν αὐτόν. (37) ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀφεὶς φωνὴν μεγάλην ἐξέπνευσεν. (38) καὶ τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ ἐσχίσθη εἰς δύο ἀπʼ ἄνωθεν ἕως κάτω. (39) ἰδὼν δὲ ὁ κεντυρίων ὁ παρεστηκὼς ἐξ ἐναντίας αὐτοῦ ὅτι οὕτως ἐξέπνευσεν εἶπεν· Ἀληθῶς οὗτος ὁ ἄνθρωπος υἱὸς θεοῦ ἦν. (40) Ἦσαν δὲ καὶ γυναῖκες ἀπὸ μακρόθεν θεωροῦσαι, ἐν αἷς καὶ Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία ἡ Ἰακώβου τοῦ μικροῦ καὶ Ἰωσῆτος μήτηρ καὶ Σαλώμη, (41) αἳ ὅτε ἦν ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ ἠκολούθουν αὐτῷ καὶ διηκόνουν αὐτῷ, καὶ ἄλλαι πολλαὶ αἱ συναναβᾶσαι αὐτῷ εἰς Ἱεροσόλυμα. (42) Καὶ ἤδη ὀψίας γενομένης, ἐπεὶ ἦν παρασκευή, ὅ ἐστιν προσάββατον, (43) ἐλθὼν Ἰωσὴφ ὁ ἀπὸ Ἁριμαθαίας εὐσχήμων βουλευτής, ὃς καὶ αὐτὸς ἦν προσδεχόμενος τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, τολμήσας εἰσῆλθεν πρὸς τὸν Πιλᾶτον καὶ ᾐτήσατο τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ. (44) ὁ δὲ Πιλᾶτος ἐθαύμασεν εἰ ἤδη τέθνηκεν, καὶ προσκαλεσάμενος τὸν κεντυρίωνα ἐπηρώτησεν αὐτὸν εἰ πάλαι ἀπέθανεν· (45) καὶ γνοὺς ἀπὸ τοῦ κεντυρίωνος ἐδωρήσατο τὸ πτῶμα τῷ Ἰωσήφ. (46) καὶ ἀγοράσας σινδόνα καθελὼν αὐτὸν ἐνείλησεν τῇ σινδόνι καὶ ἔθηκεν αὐτὸν ἐν μνημείῳ ὃ ἦν λελατομημένον ἐκ πέτρας, καὶ προσεκύλισεν λίθον ἐπὶ τὴν θύραν τοῦ μνημείου. (47) ἡ δὲ Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία ἡ Ἰωσῆτος ἐθεώρουν ποῦ τέθειται.

16

(1) Καὶ διαγενομένου τοῦ σαββάτου Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ καὶ Μαρία ἡ τοῦ Ἰακώβου καὶ Σαλώμη ἠγόρασαν ἀρώματα ἵνα ἐλθοῦσαι ἀλείψωσιν αὐτόν. (2) καὶ λίαν πρωῒ τῇ μιᾷ τῶν σαββάτων ἔρχονται ἐπὶ τὸ μνημεῖον ἀνατείλαντος τοῦ ἡλίου. (3) καὶ ἔλεγον πρὸς ἑαυτάς· Τίς ἀποκυλίσει ἡμῖν τὸν λίθον ἐκ τῆς θύρας τοῦ μνημείου; (4) καὶ ἀναβλέψασαι θεωροῦσιν ὅτι ἀποκεκύλισται ὁ λίθος, ἦν γὰρ μέγας σφόδρα. (5) καὶ εἰσελθοῦσαι εἰς τὸ μνημεῖον εἶδον νεανίσκον καθήμενον ἐν τοῖς δεξιοῖς περιβεβλημένον στολὴν λευκήν, καὶ ἐξεθαμβήθησαν. (6) ὁ δὲ λέγει αὐταῖς· Μὴ ἐκθαμβεῖσθε· Ἰησοῦν ζητεῖτε τὸν Ναζαρηνὸν τὸν ἐσταυρωμένον· ἠγέρθη, οὐκ ἔστιν ὧδε· ἴδε ὁ τόπος ὅπου ἔθηκαν αὐτόν· (7) ἀλλὰ ὑπάγετε εἴπατε τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ καὶ τῷ Πέτρῳ ὅτι Προάγει ὑμᾶς εἰς τὴν Γαλιλαίαν· ἐκεῖ αὐτὸν ὄψεσθε, καθὼς εἶπεν ὑμῖν. (8) καὶ ἐξελθοῦσαι ἔφυγον ἀπὸ τοῦ μνημείου, εἶχεν γὰρ αὐτὰς τρόμος καὶ ἔκστασις· καὶ οὐδενὶ οὐδὲν εἶπαν, ἐφοβοῦντο γάρ. ⟦Πάντα δὲ τὰ παρηγγελμένα τοῖς περὶ τὸν Πέτρον συντόμως ἐξήγγειλαν. μετὰ δὲ ταῦτα καὶ αὐτὸς ὁ Ἰησοῦς ἀπὸ ἀνατολῆς καὶ ἄχρι δύσεως ἐξαπέστειλεν διʼ αὐτῶν τὸ ἱερὸν καὶ ἄφθαρτον κήρυγμα τῆς αἰωνίου σωτηρίας. ἀμήν.⟧ (9) ⟦Ἀναστὰς δὲ πρωῒ πρώτῃ σαββάτου ἐφάνη πρῶτον Μαρίᾳ τῇ Μαγδαληνῇ, παρʼ ἧς ἐκβεβλήκει ἑπτὰ δαιμόνια. (10) ἐκείνη πορευθεῖσα ἀπήγγειλεν τοῖς μετʼ αὐτοῦ γενομένοις πενθοῦσι καὶ κλαίουσιν· (11) κἀκεῖνοι ἀκούσαντες ὅτι ζῇ καὶ ἐθεάθη ὑπʼ αὐτῆς ἠπίστησαν. (12) Μετὰ δὲ ταῦτα δυσὶν ἐξ αὐτῶν περιπατοῦσιν ἐφανερώθη ἐν ἑτέρᾳ μορφῇ πορευομένοις εἰς ἀγρόν· (13) κἀκεῖνοι ἀπελθόντες ἀπήγγειλαν τοῖς λοιποῖς· οὐδὲ ἐκείνοις ἐπίστευσαν. (14) Ὕστερον δὲ ἀνακειμένοις αὐτοῖς τοῖς ἕνδεκα ἐφανερώθη, καὶ ὠνείδισεν τὴν ἀπιστίαν αὐτῶν καὶ σκληροκαρδίαν ὅτι τοῖς θεασαμένοις αὐτὸν ἐγηγερμένον οὐκ ἐπίστευσαν. (15) καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Πορευθέντες εἰς τὸν κόσμον ἅπαντα κηρύξατε τὸ εὐαγγέλιον πάσῃ τῇ κτίσει. (16) ὁ πιστεύσας καὶ βαπτισθεὶς σωθήσεται, ὁ δὲ ἀπιστήσας κατακριθήσεται. (17) σημεῖα δὲ τοῖς πιστεύσασιν ταῦτα παρακολουθήσει, ἐν τῷ ὀνόματί μου δαιμόνια ἐκβαλοῦσιν, γλώσσαις λαλήσουσιν καιναῖς, (18) ὄφεις ἀροῦσιν κἂν θανάσιμόν τι πίωσιν οὐ μὴ αὐτοὺς βλάψῃ, ἐπὶ ἀρρώστους χεῖρας ἐπιθήσουσιν καὶ καλῶς ἕξουσιν. (19) Ὁ μὲν οὖν κύριος Ἰησοῦς μετὰ τὸ λαλῆσαι αὐτοῖς ἀνελήμφθη εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐκάθισεν ἐκ δεξιῶν τοῦ θεοῦ. (20) ἐκεῖνοι δὲ ἐξελθόντες ἐκήρυξαν πανταχοῦ, τοῦ κυρίου συνεργοῦντος καὶ τὸν λόγον βεβαιοῦντος διὰ τῶν ἐπακολουθούντων σημείων.⟧

Gospel of St. Luke

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24

1

(1) Ἐπειδήπερ πολλοὶ ἐπεχείρησαν ἀνατάξασθαι διήγησιν περὶ τῶν πεπληροφορημένων ἐν ἡμῖν πραγμάτων, (2) καθὼς παρέδοσαν ἡμῖν οἱ ἀπʼ ἀρχῆς αὐτόπται καὶ ὑπηρέται γενόμενοι τοῦ λόγου, (3) ἔδοξε κἀμοὶ παρηκολουθηκότι ἄνωθεν πᾶσιν ἀκριβῶς καθεξῆς σοι γράψαι, κράτιστε Θεόφιλε, (4) ἵνα ἐπιγνῷς περὶ ὧν κατηχήθης λόγων τὴν ἀσφάλειαν. (5) Ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις Ἡρῴδου βασιλέως τῆς Ἰουδαίας ἱερεύς τις ὀνόματι Ζαχαρίας ἐξ ἐφημερίας Ἀβιά, καὶ γυνὴ αὐτῷ ἐκ τῶν θυγατέρων Ἀαρών, καὶ τὸ ὄνομα αὐτῆς Ἐλισάβετ. (6) ἦσαν δὲ δίκαιοι ἀμφότεροι ἐναντίον τοῦ θεοῦ, πορευόμενοι ἐν πάσαις ταῖς ἐντολαῖς καὶ δικαιώμασιν τοῦ κυρίου ἄμεμπτοι. (7) καὶ οὐκ ἦν αὐτοῖς τέκνον, καθότι ἦν ἡ Ἐλισάβετ στεῖρα, καὶ ἀμφότεροι προβεβηκότες ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτῶν ἦσαν. (8) Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ ἱερατεύειν αὐτὸν ἐν τῇ τάξει τῆς ἐφημερίας αὐτοῦ ἔναντι τοῦ θεοῦ (9) κατὰ τὸ ἔθος τῆς ἱερατείας ἔλαχε τοῦ θυμιᾶσαι εἰσελθὼν εἰς τὸν ναὸν τοῦ κυρίου, (10) καὶ πᾶν τὸ πλῆθος ἦν τοῦ λαοῦ προσευχόμενον ἔξω τῇ ὥρᾳ τοῦ θυμιάματος· (11) ὤφθη δὲ αὐτῷ ἄγγελος κυρίου ἑστὼς ἐκ δεξιῶν τοῦ θυσιαστηρίου τοῦ θυμιάματος. (12) καὶ ἐταράχθη Ζαχαρίας ἰδών, καὶ φόβος ἐπέπεσεν ἐπʼ αὐτόν. (13) εἶπεν δὲ πρὸς αὐτὸν ὁ ἄγγελος· Μὴ φοβοῦ, Ζαχαρία, διότι εἰσηκούσθη ἡ δέησίς σου, καὶ ἡ γυνή σου Ἐλισάβετ γεννήσει υἱόν σοι, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰωάννην· (14) καὶ ἔσται χαρά σοι καὶ ἀγαλλίασις, καὶ πολλοὶ ἐπὶ τῇ γενέσει αὐτοῦ χαρήσονται· (15) ἔσται γὰρ μέγας ἐνώπιον τοῦ κυρίου, καὶ οἶνον καὶ σίκερα οὐ μὴ πίῃ, καὶ πνεύματος ἁγίου πλησθήσεται ἔτι ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτοῦ, (16) καὶ πολλοὺς τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐπιστρέψει ἐπὶ κύριον τὸν θεὸν αὐτῶν· (17) καὶ αὐτὸς προελεύσεται ἐνώπιον αὐτοῦ ἐν πνεύματι καὶ δυνάμει Ἠλίου, ἐπιστρέψαι καρδίας πατέρων ἐπὶ τέκνα καὶ ἀπειθεῖς ἐν φρονήσει δικαίων, ἑτοιμάσαι κυρίῳ λαὸν κατεσκευασμένον. (18) καὶ εἶπεν Ζαχαρίας πρὸς τὸν ἄγγελον· Κατὰ τί γνώσομαι τοῦτο; ἐγὼ γάρ εἰμι πρεσβύτης καὶ ἡ γυνή μου προβεβηκυῖα ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτῆς. (19) καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἄγγελος εἶπεν αὐτῷ· Ἐγώ εἰμι Γαβριὴλ ὁ παρεστηκὼς ἐνώπιον τοῦ θεοῦ, καὶ ἀπεστάλην λαλῆσαι πρὸς σὲ καὶ εὐαγγελίσασθαί σοι ταῦτα· (20) καὶ ἰδοὺ ἔσῃ σιωπῶν καὶ μὴ δυνάμενος λαλῆσαι ἄχρι ἧς ἡμέρας γένηται ταῦτα, ἀνθʼ ὧν οὐκ ἐπίστευσας τοῖς λόγοις μου, οἵτινες πληρωθήσονται εἰς τὸν καιρὸν αὐτῶν. (21) Καὶ ἦν ὁ λαὸς προσδοκῶν τὸν Ζαχαρίαν, καὶ ἐθαύμαζον ἐν τῷ χρονίζειν ἐν τῷ ναῷ αὐτόν. (22) ἐξελθὼν δὲ οὐκ ἐδύνατο λαλῆσαι αὐτοῖς, καὶ ἐπέγνωσαν ὅτι ὀπτασίαν ἑώρακεν ἐν τῷ ναῷ· καὶ αὐτὸς ἦν διανεύων αὐτοῖς, καὶ διέμενεν κωφός. (23) καὶ ἐγένετο ὡς ἐπλήσθησαν αἱ ἡμέραι τῆς λειτουργίας αὐτοῦ, ἀπῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. (24) Μετὰ δὲ ταύτας τὰς ἡμέρας συνέλαβεν Ἐλισάβετ ἡ γυνὴ αὐτοῦ· καὶ περιέκρυβεν ἑαυτὴν μῆνας πέντε, λέγουσα (25) ὅτι Οὕτως μοι πεποίηκεν κύριος ἐν ἡμέραις αἷς ἐπεῖδεν ἀφελεῖν ὄνειδός μου ἐν ἀνθρώποις. (26) Ἐν δὲ τῷ μηνὶ τῷ ἕκτῳ ἀπεστάλη ὁ ἄγγελος Γαβριὴλ ἀπὸ τοῦ θεοῦ εἰς πόλιν τῆς Γαλιλαίας ᾗ ὄνομα Ναζαρὲθ (27) πρὸς παρθένον ἐμνηστευμένην ἀνδρὶ ᾧ ὄνομα Ἰωσὴφ ἐξ οἴκου Δαυίδ, καὶ τὸ ὄνομα τῆς παρθένου Μαριάμ. (28) καὶ εἰσελθὼν πρὸς αὐτὴν εἶπεν· Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ κύριος μετὰ σοῦ. (29) ἡ δὲ ἐπὶ τῷ λόγῳ διεταράχθη καὶ διελογίζετο ποταπὸς εἴη ὁ ἀσπασμὸς οὗτος. (30) καὶ εἶπεν ὁ ἄγγελος αὐτῇ· Μὴ φοβοῦ, Μαριάμ, εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ θεῷ· (31) καὶ ἰδοὺ συλλήμψῃ ἐν γαστρὶ καὶ τέξῃ υἱόν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν. (32) οὗτος ἔσται μέγας καὶ υἱὸς Ὑψίστου κληθήσεται, καὶ δώσει αὐτῷ κύριος ὁ θεὸς τὸν θρόνον Δαυὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, (33) καὶ βασιλεύσει ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰακὼβ εἰς τοὺς αἰῶνας, καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος. (34) εἶπεν δὲ Μαριὰμ πρὸς τὸν ἄγγελον· Πῶς ἔσται τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω; (35) καὶ ἀποκριθεὶς ὁ ἄγγελος εἶπεν αὐτῇ· Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σέ, καὶ δύναμις Ὑψίστου ἐπισκιάσει σοι· διὸ καὶ τὸ γεννώμενον ἅγιον κληθήσεται, υἱὸς θεοῦ· (36) καὶ ἰδοὺ Ἐλισάβετ ἡ συγγενίς σου καὶ αὐτὴ συνείληφεν υἱὸν ἐν γήρει αὐτῆς, καὶ οὗτος μὴν ἕκτος ἐστὶν αὐτῇ τῇ καλουμένῃ στείρᾳ· (37) ὅτι οὐκ ἀδυνατήσει παρὰ τοῦ θεοῦ πᾶν ῥῆμα. (38) εἶπεν δὲ Μαριάμ· Ἰδοὺ ἡ δούλη κυρίου· γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου. καὶ ἀπῆλθεν ἀπʼ αὐτῆς ὁ ἄγγελος. (39) Ἀναστᾶσα δὲ Μαριὰμ ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις ἐπορεύθη εἰς τὴν ὀρεινὴν μετὰ σπουδῆς εἰς πόλιν Ἰούδα, (40) καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον Ζαχαρίου καὶ ἠσπάσατο τὴν Ἐλισάβετ. (41) καὶ ἐγένετο ὡς ἤκουσεν τὸν ἀσπασμὸν τῆς Μαρίας ἡ Ἐλισάβετ, ἐσκίρτησεν τὸ βρέφος ἐν τῇ κοιλίᾳ αὐτῆς, καὶ ἐπλήσθη πνεύματος ἁγίου ἡ Ἐλισάβετ, (42) καὶ ἀνεφώνησεν κραυγῇ μεγάλῃ καὶ εἶπεν· Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν, καὶ εὐλογημένος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας σου. (43) καὶ πόθεν μοι τοῦτο ἵνα ἔλθῃ ἡ μήτηρ τοῦ κυρίου μου πρὸς ἐμέ; (44) ἰδοὺ γὰρ ὡς ἐγένετο ἡ φωνὴ τοῦ ἀσπασμοῦ σου εἰς τὰ ὦτά μου, ἐσκίρτησεν ἐν ἀγαλλιάσει τὸ βρέφος ἐν τῇ κοιλίᾳ μου. (45) καὶ μακαρία ἡ πιστεύσασα ὅτι ἔσται τελείωσις τοῖς λελαλημένοις αὐτῇ παρὰ κυρίου. (46) Καὶ εἶπεν Μαριάμ· Μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τὸν κύριον, (47) καὶ ἠγαλλίασεν τὸ πνεῦμά μου ἐπὶ τῷ θεῷ τῷ σωτῆρί μου· (48) ὅτι ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης αὐτοῦ, ἰδοὺ γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν μακαριοῦσίν με πᾶσαι αἱ γενεαί· (49) ὅτι ἐποίησέν μοι μεγάλα ὁ δυνατός, καὶ ἅγιον τὸ ὄνομα αὐτοῦ, (50) καὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ εἰς γενεὰς καὶ γενεὰς τοῖς φοβουμένοις αὐτόν. (51) Ἐποίησεν κράτος ἐν βραχίονι αὐτοῦ, διεσκόρπισεν ὑπερηφάνους διανοίᾳ καρδίας αὐτῶν· (52) καθεῖλεν δυνάστας ἀπὸ θρόνων καὶ ὕψωσεν ταπεινούς, (53) πεινῶντας ἐνέπλησεν ἀγαθῶν καὶ πλουτοῦντας ἐξαπέστειλεν κενούς. (54) ἀντελάβετο Ἰσραὴλ παιδὸς αὐτοῦ, μνησθῆναι ἐλέους, (55) καθὼς ἐλάλησεν πρὸς τοὺς πατέρας ἡμῶν, τῷ Ἀβραὰμ καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα. (56) Ἔμεινεν δὲ Μαριὰμ σὺν αὐτῇ ὡς μῆνας τρεῖς, καὶ ὑπέστρεψεν εἰς τὸν οἶκον αὐτῆς. (57) Τῇ δὲ Ἐλισάβετ ἐπλήσθη ὁ χρόνος τοῦ τεκεῖν αὐτήν, καὶ ἐγέννησεν υἱόν. (58) καὶ ἤκουσαν οἱ περίοικοι καὶ οἱ συγγενεῖς αὐτῆς ὅτι ἐμεγάλυνεν κύριος τὸ ἔλεος αὐτοῦ μετʼ αὐτῆς, καὶ συνέχαιρον αὐτῇ. (59) Καὶ ἐγένετο ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ὀγδόῃ ἦλθον περιτεμεῖν τὸ παιδίον, καὶ ἐκάλουν αὐτὸ ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Ζαχαρίαν. (60) καὶ ἀποκριθεῖσα ἡ μήτηρ αὐτοῦ εἶπεν· Οὐχί, ἀλλὰ κληθήσεται Ἰωάννης. (61) καὶ εἶπαν πρὸς αὐτὴν ὅτι Οὐδείς ἐστιν ἐκ τῆς συγγενείας σου ὃς καλεῖται τῷ ὀνόματι τούτῳ. (62) ἐνένευον δὲ τῷ πατρὶ αὐτοῦ τὸ τί ἂν θέλοι καλεῖσθαι αὐτό. (63) καὶ αἰτήσας πινακίδιον ἔγραψεν λέγων· Ἰωάννης ἐστὶν ὄνομα αὐτοῦ. καὶ ἐθαύμασαν πάντες. (64) ἀνεῴχθη δὲ τὸ στόμα αὐτοῦ παραχρῆμα καὶ ἡ γλῶσσα αὐτοῦ, καὶ ἐλάλει εὐλογῶν τὸν θεόν. (65) καὶ ἐγένετο ἐπὶ πάντας φόβος τοὺς περιοικοῦντας αὐτούς, καὶ ἐν ὅλῃ τῇ ὀρεινῇ τῆς Ἰουδαίας διελαλεῖτο πάντα τὰ ῥήματα ταῦτα, (66) καὶ ἔθεντο πάντες οἱ ἀκούσαντες ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῶν, λέγοντες· Τί ἄρα τὸ παιδίον τοῦτο ἔσται; καὶ γὰρ χεὶρ κυρίου ἦν μετʼ αὐτοῦ. (67) Καὶ Ζαχαρίας ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἐπλήσθη πνεύματος ἁγίου καὶ ἐπροφήτευσεν λέγων· (68) Εὐλογητὸς κύριος ὁ θεὸς τοῦ Ἰσραήλ, ὅτι ἐπεσκέψατο καὶ ἐποίησεν λύτρωσιν τῷ λαῷ αὐτοῦ, (69) καὶ ἤγειρεν κέρας σωτηρίας ἡμῖν ἐν οἴκῳ Δαυὶδ παιδὸς αὐτοῦ, (70) καθὼς ἐλάλησεν διὰ στόματος τῶν ἁγίων ἀπʼ αἰῶνος προφητῶν αὐτοῦ, (71) σωτηρίαν ἐξ ἐχθρῶν ἡμῶν καὶ ἐκ χειρὸς πάντων τῶν μισούντων ἡμᾶς, (72) ποιῆσαι ἔλεος μετὰ τῶν πατέρων ἡμῶν καὶ μνησθῆναι διαθήκης ἁγίας αὐτοῦ, (73) ὅρκον ὃν ὤμοσεν πρὸς Ἀβραὰμ τὸν πατέρα ἡμῶν, τοῦ δοῦναι ἡμῖν (74) ἀφόβως ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν ῥυσθέντας λατρεύειν αὐτῷ (75) ἐν ὁσιότητι καὶ δικαιοσύνῃ ἐνώπιον αὐτοῦ πάσαις ταῖς ἡμέραις ἡμῶν. (76) καὶ σὺ δέ, παιδίον, προφήτης Ὑψίστου κληθήσῃ, προπορεύσῃ γὰρ ἐνώπιον κυρίου ἑτοιμάσαι ὁδοὺς αὐτοῦ, (77) τοῦ δοῦναι γνῶσιν σωτηρίας τῷ λαῷ αὐτοῦ ἐν ἀφέσει ἁμαρτιῶν αὐτῶν, (78) διὰ σπλάγχνα ἐλέους θεοῦ ἡμῶν, ἐν οἷς ἐπισκέψεται ἡμᾶς ἀνατολὴ ἐξ ὕψους, (79) ἐπιφᾶναι τοῖς ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου καθημένοις, τοῦ κατευθῦναι τοὺς πόδας ἡμῶν εἰς ὁδὸν εἰρήνης. (80) Τὸ δὲ παιδίον ηὔξανε καὶ ἐκραταιοῦτο πνεύματι, καὶ ἦν ἐν ταῖς ἐρήμοις ἕως ἡμέρας ἀναδείξεως αὐτοῦ πρὸς τὸν Ἰσραήλ.

2

(1) Ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐξῆλθεν δόγμα παρὰ Καίσαρος Αὐγούστου ἀπογράφεσθαι πᾶσαν τὴν οἰκουμένην· (2) (αὕτη ἀπογραφὴ πρώτη ἐγένετο ἡγεμονεύοντος τῆς Συρίας Κυρηνίου·) (3) καὶ ἐπορεύοντο πάντες ἀπογράφεσθαι, ἕκαστος εἰς τὴν ἑαυτοῦ πόλιν. (4) Ἀνέβη δὲ καὶ Ἰωσὴφ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας ἐκ πόλεως Ναζαρὲθ εἰς τὴν Ἰουδαίαν εἰς πόλιν Δαυὶδ ἥτις καλεῖται Βηθλέεμ, διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν ἐξ οἴκου καὶ πατριᾶς Δαυίδ, (5) ἀπογράψασθαι σὺν Μαριὰμ τῇ ἐμνηστευμένῃ αὐτῷ, οὔσῃ ἐγκύῳ. (6) ἐγένετο δὲ ἐν τῷ εἶναι αὐτοὺς ἐκεῖ ἐπλήσθησαν αἱ ἡμέραι τοῦ τεκεῖν αὐτήν, (7) καὶ ἔτεκεν τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον, καὶ ἐσπαργάνωσεν αὐτὸν καὶ ἀνέκλινεν αὐτὸν ἐν φάτνῃ, διότι οὐκ ἦν αὐτοῖς τόπος ἐν τῷ καταλύματι. (8) Καὶ ποιμένες ἦσαν ἐν τῇ χώρᾳ τῇ αὐτῇ ἀγραυλοῦντες καὶ φυλάσσοντες φυλακὰς τῆς νυκτὸς ἐπὶ τὴν ποίμνην αὐτῶν. (9) καὶ ἄγγελος κυρίου ἐπέστη αὐτοῖς καὶ δόξα κυρίου περιέλαμψεν αὐτούς, καὶ ἐφοβήθησαν φόβον μέγαν· (10) καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ ἄγγελος· Μὴ φοβεῖσθε, ἰδοὺ γὰρ εὐαγγελίζομαι ὑμῖν χαρὰν μεγάλην ἥτις ἔσται παντὶ τῷ λαῷ, (11) ὅτι ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον σωτὴρ ὅς ἐστιν χριστὸς κύριος ἐν πόλει Δαυίδ· (12) καὶ τοῦτο ὑμῖν τὸ σημεῖον, εὑρήσετε βρέφος ἐσπαργανωμένον καὶ κείμενον ἐν φάτνῃ. (13) καὶ ἐξαίφνης ἐγένετο σὺν τῷ ἀγγέλῳ πλῆθος στρατιᾶς οὐρανίου αἰνούντων τὸν θεὸν καὶ λεγόντων· (14) Δόξα ἐν ὑψίστοις θεῷ καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη ἐν ἀνθρώποις εὐδοκίας. (15) Καὶ ἐγένετο ὡς ἀπῆλθον ἀπʼ αὐτῶν εἰς τὸν οὐρανὸν οἱ ἄγγελοι, οἱ ποιμένες ἐλάλουν πρὸς ἀλλήλους· Διέλθωμεν δὴ ἕως Βηθλέεμ καὶ ἴδωμεν τὸ ῥῆμα τοῦτο τὸ γεγονὸς ὃ ὁ κύριος ἐγνώρισεν ἡμῖν. (16) καὶ ἦλθαν σπεύσαντες καὶ ἀνεῦραν τήν τε Μαριὰμ καὶ τὸν Ἰωσὴφ καὶ τὸ βρέφος κείμενον ἐν τῇ φάτνῃ· (17) ἰδόντες δὲ ἐγνώρισαν περὶ τοῦ ῥήματος τοῦ λαληθέντος αὐτοῖς περὶ τοῦ παιδίου τούτου. (18) καὶ πάντες οἱ ἀκούσαντες ἐθαύμασαν περὶ τῶν λαληθέντων ὑπὸ τῶν ποιμένων πρὸς αὐτούς, (19) ἡ δὲ Μαρία πάντα συνετήρει τὰ ῥήματα ταῦτα συμβάλλουσα ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς. (20) καὶ ὑπέστρεψαν οἱ ποιμένες δοξάζοντες καὶ αἰνοῦντες τὸν θεὸν ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἤκουσαν καὶ εἶδον καθὼς ἐλαλήθη πρὸς αὐτούς. (21) Καὶ ὅτε ἐπλήσθησαν ἡμέραι ὀκτὼ τοῦ περιτεμεῖν αὐτόν, καὶ ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦς, τὸ κληθὲν ὑπὸ τοῦ ἀγγέλου πρὸ τοῦ συλλημφθῆναι αὐτὸν ἐν τῇ κοιλίᾳ. (22) Καὶ ὅτε ἐπλήσθησαν αἱ ἡμέραι τοῦ καθαρισμοῦ αὐτῶν κατὰ τὸν νόμον Μωϋσέως, ἀνήγαγον αὐτὸν εἰς Ἱεροσόλυμα παραστῆσαι τῷ κυρίῳ, (23) καθὼς γέγραπται ἐν νόμῳ κυρίου ὅτι Πᾶν ἄρσεν διανοῖγον μήτραν ἅγιον τῷ κυρίῳ κληθήσεται, (24) καὶ τοῦ δοῦναι θυσίαν κατὰ τὸ εἰρημένον ἐν τῷ νόμῳ κυρίου, ζεῦγος τρυγόνων ἢ δύο νοσσοὺς περιστερῶν. (25) Καὶ ἰδοὺ ἄνθρωπος ἦν ἐν Ἰερουσαλὴμ ᾧ ὄνομα Συμεών, καὶ ὁ ἄνθρωπος οὗτος δίκαιος καὶ εὐλαβής, προσδεχόμενος παράκλησιν τοῦ Ἰσραήλ, καὶ πνεῦμα ἦν ἅγιον ἐπʼ αὐτόν· (26) καὶ ἦν αὐτῷ κεχρηματισμένον ὑπὸ τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου μὴ ἰδεῖν θάνατον πρὶν ἢ ἂν ἴδῃ τὸν χριστὸν κυρίου. (27) καὶ ἦλθεν ἐν τῷ πνεύματι εἰς τὸ ἱερόν· καὶ ἐν τῷ εἰσαγαγεῖν τοὺς γονεῖς τὸ παιδίον Ἰησοῦν τοῦ ποιῆσαι αὐτοὺς κατὰ τὸ εἰθισμένον τοῦ νόμου περὶ αὐτοῦ (28) καὶ αὐτὸς ἐδέξατο αὐτὸ εἰς τὰς ἀγκάλας καὶ εὐλόγησεν τὸν θεὸν καὶ εἶπεν· (29) Νῦν ἀπολύεις τὸν δοῦλόν σου, δέσποτα, κατὰ τὸ ῥῆμά σου ἐν εἰρήνῃ· (30) ὅτι εἶδον οἱ ὀφθαλμοί μου τὸ σωτήριόν σου (31) ὃ ἡτοίμασας κατὰ πρόσωπον πάντων τῶν λαῶν, (32) φῶς εἰς ἀποκάλυψιν ἐθνῶν καὶ δόξαν λαοῦ σου Ἰσραήλ. (33) καὶ ἦν ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἡ μήτηρ θαυμάζοντες ἐπὶ τοῖς λαλουμένοις περὶ αὐτοῦ. (34) καὶ εὐλόγησεν αὐτοὺς Συμεὼν καὶ εἶπεν πρὸς Μαριὰμ τὴν μητέρα αὐτοῦ· Ἰδοὺ οὗτος κεῖται εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν ἐν τῷ Ἰσραὴλ καὶ εἰς σημεῖον ἀντιλεγόμενον, (35) καὶ σοῦ δὲ αὐτῆς τὴν ψυχὴν διελεύσεται ῥομφαία, ὅπως ἂν ἀποκαλυφθῶσιν ἐκ πολλῶν καρδιῶν διαλογισμοί. (36) Καὶ ἦν Ἅννα προφῆτις, θυγάτηρ Φανουήλ, ἐκ φυλῆς Ἀσήρ (αὕτη προβεβηκυῖα ἐν ἡμέραις πολλαῖς, ζήσασα μετὰ ἀνδρὸς ἔτη ἑπτὰ ἀπὸ τῆς παρθενίας αὐτῆς, (37) καὶ αὐτὴ χήρα ἕως ἐτῶν ὀγδοήκοντα τεσσάρων,) ἣ οὐκ ἀφίστατο τοῦ ἱεροῦ νηστείαις καὶ δεήσεσιν λατρεύουσα νύκτα καὶ ἡμέραν. (38) καὶ αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐπιστᾶσα ἀνθωμολογεῖτο τῷ θεῷ καὶ ἐλάλει περὶ αὐτοῦ πᾶσιν τοῖς προσδεχομένοις λύτρωσιν Ἰερουσαλήμ. (39) Καὶ ὡς ἐτέλεσαν πάντα τὰ κατὰ τὸν νόμον κυρίου, ἐπέστρεψαν εἰς τὴν Γαλιλαίαν εἰς πόλιν ἑαυτῶν Ναζαρέθ. (40) Τὸ δὲ παιδίον ηὔξανεν καὶ ἐκραταιοῦτο πληρούμενον σοφίᾳ, καὶ χάρις θεοῦ ἦν ἐπʼ αὐτό. (41) Καὶ ἐπορεύοντο οἱ γονεῖς αὐτοῦ κατʼ ἔτος εἰς Ἰερουσαλὴμ τῇ ἑορτῇ τοῦ πάσχα. (42) καὶ ὅτε ἐγένετο ἐτῶν δώδεκα, ἀναβαινόντων αὐτῶν κατὰ τὸ ἔθος τῆς ἑορτῆς (43) καὶ τελειωσάντων τὰς ἡμέρας, ἐν τῷ ὑποστρέφειν αὐτοὺς ὑπέμεινεν Ἰησοῦς ὁ παῖς ἐν Ἰερουσαλήμ, καὶ οὐκ ἔγνωσαν οἱ γονεῖς αὐτοῦ. (44) νομίσαντες δὲ αὐτὸν εἶναι ἐν τῇ συνοδίᾳ ἦλθον ἡμέρας ὁδὸν καὶ ἀνεζήτουν αὐτὸν ἐν τοῖς συγγενεῦσιν καὶ τοῖς γνωστοῖς, (45) καὶ μὴ εὑρόντες ὑπέστρεψαν εἰς Ἰερουσαλὴμ ἀναζητοῦντες αὐτόν. (46) καὶ ἐγένετο μετὰ ἡμέρας τρεῖς εὗρον αὐτὸν ἐν τῷ ἱερῷ καθεζόμενον ἐν μέσῳ τῶν διδασκάλων καὶ ἀκούοντα αὐτῶν καὶ ἐπερωτῶντα αὐτούς· (47) ἐξίσταντο δὲ πάντες οἱ ἀκούοντες αὐτοῦ ἐπὶ τῇ συνέσει καὶ ταῖς ἀποκρίσεσιν αὐτοῦ. (48) καὶ ἰδόντες αὐτὸν ἐξεπλάγησαν, καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν ἡ μήτηρ αὐτοῦ· Τέκνον, τί ἐποίησας ἡμῖν οὕτως; ἰδοὺ ὁ πατήρ σου καὶ ἐγὼ ὀδυνώμενοι ἐζητοῦμέν σε. (49) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς· Τί ὅτι ἐζητεῖτέ με; οὐκ ᾔδειτε ὅτι ἐν τοῖς τοῦ πατρός μου δεῖ εἶναί με; (50) καὶ αὐτοὶ οὐ συνῆκαν τὸ ῥῆμα ὃ ἐλάλησεν αὐτοῖς. (51) καὶ κατέβη μετʼ αὐτῶν καὶ ἦλθεν εἰς Ναζαρέθ, καὶ ἦν ὑποτασσόμενος αὐτοῖς. καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ διετήρει πάντα τὰ ῥήματα ταῦτα ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς. (52) Καὶ Ἰησοῦς προέκοπτεν σοφίᾳ καὶ ἡλικίᾳ καὶ χάριτι παρὰ θεῷ καὶ ἀνθρώποις.

3

(1) Ἐν ἔτει δὲ πεντεκαιδεκάτῳ τῆς ἡγεμονίας Τιβερίου Καίσαρος, ἡγεμονεύοντος Ποντίου Πιλάτου τῆς Ἰουδαίας, καὶ τετρααρχοῦντος τῆς Γαλιλαίας Ἡρῴδου, Φιλίππου δὲ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ τετρααρχοῦντος τῆς Ἰτουραίας καὶ Τραχωνίτιδος χώρας, καὶ Λυσανίου τῆς Ἀβιληνῆς τετρααρχοῦντος, (2) ἐπὶ ἀρχιερέως Ἅννα καὶ Καϊάφα, ἐγένετο ῥῆμα θεοῦ ἐπὶ Ἰωάννην τὸν Ζαχαρίου υἱὸν ἐν τῇ ἐρήμῳ. (3) καὶ ἦλθεν εἰς πᾶσαν περίχωρον τοῦ Ἰορδάνου κηρύσσων βάπτισμα μετανοίας εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, (4) ὡς γέγραπται ἐν βίβλῳ λόγων Ἠσαΐου τοῦ προφήτου· Φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ· Ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ. (5) πᾶσα φάραγξ πληρωθήσεται καὶ πᾶν ὄρος καὶ βουνὸς ταπεινωθήσεται, καὶ ἔσται τὰ σκολιὰ εἰς εὐθείαν καὶ αἱ τραχεῖαι εἰς ὁδοὺς λείας· (6) καὶ ὄψεται πᾶσα σὰρξ τὸ σωτήριον τοῦ θεοῦ. (7) Ἔλεγεν οὖν τοῖς ἐκπορευομένοις ὄχλοις βαπτισθῆναι ὑπʼ αὐτοῦ· Γεννήματα ἐχιδνῶν, τίς ὑπέδειξεν ὑμῖν φυγεῖν ἀπὸ τῆς μελλούσης ὀργῆς; (8) ποιήσατε οὖν καρποὺς ἀξίους τῆς μετανοίας· καὶ μὴ ἄρξησθε λέγειν ἐν ἑαυτοῖς· Πατέρα ἔχομεν τὸν Ἀβραάμ, λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι δύναται ὁ θεὸς ἐκ τῶν λίθων τούτων ἐγεῖραι τέκνα τῷ Ἀβραάμ. (9) ἤδη δὲ καὶ ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ῥίζαν τῶν δένδρων κεῖται· πᾶν οὖν δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκόπτεται καὶ εἰς πῦρ βάλλεται. (10) Καὶ ἐπηρώτων αὐτὸν οἱ ὄχλοι λέγοντες· Τί οὖν ποιήσωμεν; (11) ἀποκριθεὶς δὲ ἔλεγεν αὐτοῖς· Ὁ ἔχων δύο χιτῶνας μεταδότω τῷ μὴ ἔχοντι, καὶ ὁ ἔχων βρώματα ὁμοίως ποιείτω. (12) ἦλθον δὲ καὶ τελῶναι βαπτισθῆναι καὶ εἶπαν πρὸς αὐτόν· Διδάσκαλε, τί ποιήσωμεν; (13) ὁ δὲ εἶπεν πρὸς αὐτούς· Μηδὲν πλέον παρὰ τὸ διατεταγμένον ὑμῖν πράσσετε. (14) ἐπηρώτων δὲ αὐτὸν καὶ στρατευόμενοι λέγοντες· Τί ποιήσωμεν καὶ ἡμεῖς; καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Μηδένα διασείσητε μηδὲ συκοφαντήσητε, καὶ ἀρκεῖσθε τοῖς ὀψωνίοις ὑμῶν. (15) Προσδοκῶντος δὲ τοῦ λαοῦ καὶ διαλογιζομένων πάντων ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν περὶ τοῦ Ἰωάννου, μήποτε αὐτὸς εἴη ὁ χριστός, (16) ἀπεκρίνατο λέγων πᾶσιν ὁ Ἰωάννης· Ἐγὼ μὲν ὕδατι βαπτίζω ὑμᾶς· ἔρχεται δὲ ὁ ἰσχυρότερός μου, οὗ οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς λῦσαι τὸν ἱμάντα τῶν ὑποδημάτων αὐτοῦ· αὐτὸς ὑμᾶς βαπτίσει ἐν πνεύματι ἁγίῳ καὶ πυρί· (17) οὗ τὸ πτύον ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ διακαθᾶραι τὴν ἅλωνα αὐτοῦ καὶ συναγαγεῖν τὸν σῖτον εἰς τὴν ἀποθήκην αὐτοῦ, τὸ δὲ ἄχυρον κατακαύσει πυρὶ ἀσβέστῳ. (18) Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἕτερα παρακαλῶν εὐηγγελίζετο τὸν λαόν· (19) ὁ δὲ Ἡρῴδης ὁ τετραάρχης, ἐλεγχόμενος ὑπʼ αὐτοῦ περὶ Ἡρῳδιάδος τῆς γυναικὸς τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ καὶ περὶ πάντων ὧν ἐποίησεν πονηρῶν ὁ Ἡρῴδης, (20) προσέθηκεν καὶ τοῦτο ἐπὶ πᾶσιν, καὶ κατέκλεισεν τὸν Ἰωάννην ἐν φυλακῇ. (21) Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ βαπτισθῆναι ἅπαντα τὸν λαὸν καὶ Ἰησοῦ βαπτισθέντος καὶ προσευχομένου ἀνεῳχθῆναι τὸν οὐρανὸν (22) καὶ καταβῆναι τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον σωματικῷ εἴδει ὡς περιστερὰν ἐπʼ αὐτόν, καὶ φωνὴν ἐξ οὐρανοῦ γενέσθαι· Σὺ εἶ ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν σοὶ εὐδόκησα. (23) Καὶ αὐτὸς ἦν Ἰησοῦς ἀρχόμενος ὡσεὶ ἐτῶν τριάκοντα, ὢν υἱός, ὡς ἐνομίζετο, Ἰωσὴφ τοῦ Ἠλὶ (24) τοῦ Μαθθὰτ τοῦ Λευὶ τοῦ Μελχὶ τοῦ Ἰανναὶ τοῦ Ἰωσὴφ (25) τοῦ Ματταθίου τοῦ Ἀμὼς τοῦ Ναοὺμ τοῦ Ἑσλὶ τοῦ Ναγγαὶ (26) τοῦ Μάαθ τοῦ Ματταθίου τοῦ Σεμεῒν τοῦ Ἰωσὴχ τοῦ Ἰωδὰ (27) τοῦ Ἰωανὰν τοῦ Ῥησὰ τοῦ Ζοροβαβὲλ τοῦ Σαλαθιὴλ τοῦ Νηρὶ (28) τοῦ Μελχὶ τοῦ Ἀδδὶ τοῦ Κωσὰμ τοῦ Ἐλμαδὰμ τοῦ Ἢρ (29) τοῦ Ἰησοῦ τοῦ Ἐλιέζερ τοῦ Ἰωρὶμ τοῦ Μαθθὰτ τοῦ Λευὶ (30) τοῦ Συμεὼν τοῦ Ἰούδα τοῦ Ἰωσὴφ τοῦ Ἰωνὰμ τοῦ Ἐλιακὶμ (31) τοῦ Μελεὰ τοῦ Μεννὰ τοῦ Ματταθὰ τοῦ Ναθὰμ τοῦ Δαυὶδ (32) τοῦ Ἰεσσαὶ τοῦ Ἰωβὴλ τοῦ Βόος τοῦ Σαλὰ τοῦ Ναασσὼν (33) τοῦ Ἀμιναδὰβ τοῦ Ἀδμὶν τοῦ Ἀρνὶ τοῦ Ἑσρὼμ τοῦ Φαρὲς τοῦ Ἰούδα (34) τοῦ Ἰακὼβ τοῦ Ἰσαὰκ τοῦ Ἀβραὰμ τοῦ Θάρα τοῦ Ναχὼρ (35) τοῦ Σεροὺχ τοῦ Ῥαγαὺ τοῦ Φάλεκ τοῦ Ἔβερ τοῦ Σαλὰ (36) τοῦ Καϊνὰμ τοῦ Ἀρφαξὰδ τοῦ Σὴμ τοῦ Νῶε τοῦ Λάμεχ (37) τοῦ Μαθουσαλὰ τοῦ Ἑνὼχ τοῦ Ἰάρετ τοῦ Μαλελεὴλ τοῦ Καϊνὰμ (38) τοῦ Ἐνὼς τοῦ Σὴθ τοῦ Ἀδὰμ τοῦ θεοῦ.

4

(1) Ἰησοῦς δὲ πλήρης πνεύματος ἁγίου ὑπέστρεψεν ἀπὸ τοῦ Ἰορδάνου, καὶ ἤγετο ἐν τῷ πνεύματι ἐν τῇ ἐρήμῳ (2) ἡμέρας τεσσεράκοντα πειραζόμενος ὑπὸ τοῦ διαβόλου. καὶ οὐκ ἔφαγεν οὐδὲν ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, καὶ συντελεσθεισῶν αὐτῶν ἐπείνασεν. (3) εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ διάβολος· Εἰ υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ, εἰπὲ τῷ λίθῳ τούτῳ ἵνα γένηται ἄρτος. (4) καὶ ἀπεκρίθη πρὸς αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς· Γέγραπται ὅτι Οὐκ ἐπʼ ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ὁ ἄνθρωπος. (5) Καὶ ἀναγαγὼν αὐτὸν ἔδειξεν αὐτῷ πάσας τὰς βασιλείας τῆς οἰκουμένης ἐν στιγμῇ χρόνου· (6) καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ διάβολος· Σοὶ δώσω τὴν ἐξουσίαν ταύτην ἅπασαν καὶ τὴν δόξαν αὐτῶν, ὅτι ἐμοὶ παραδέδοται καὶ ᾧ ἂν θέλω δίδωμι αὐτήν· (7) σὺ οὖν ἐὰν προσκυνήσῃς ἐνώπιον ἐμοῦ, ἔσται σοῦ πᾶσα. (8) καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· Γέγραπται· Κύριον τὸν θεόν σου προσκυνήσεις καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύσεις. (9) Ἤγαγεν δὲ αὐτὸν εἰς Ἰερουσαλὴμ καὶ ἔστησεν ἐπὶ τὸ πτερύγιον τοῦ ἱεροῦ, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Εἰ υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ, βάλε σεαυτὸν ἐντεῦθεν κάτω· (10) γέγραπται γὰρ ὅτι Τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ ἐντελεῖται περὶ σοῦ τοῦ διαφυλάξαι σε, (11) καὶ ὅτι Ἐπὶ χειρῶν ἀροῦσίν σε μήποτε προσκόψῃς πρὸς λίθον τὸν πόδα σου. (12) καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς ὅτι Εἴρηται· Οὐκ ἐκπειράσεις κύριον τὸν θεόν σου. (13) καὶ συντελέσας πάντα πειρασμὸν ὁ διάβολος ἀπέστη ἀπʼ αὐτοῦ ἄχρι καιροῦ. (14) Καὶ ὑπέστρεψεν ὁ Ἰησοῦς ἐν τῇ δυνάμει τοῦ πνεύματος εἰς τὴν Γαλιλαίαν. καὶ φήμη ἐξῆλθεν καθʼ ὅλης τῆς περιχώρου περὶ αὐτοῦ. (15) καὶ αὐτὸς ἐδίδασκεν ἐν ταῖς συναγωγαῖς αὐτῶν, δοξαζόμενος ὑπὸ πάντων. (16) Καὶ ἦλθεν εἰς Ναζαρά, οὗ ἦν τεθραμμένος, καὶ εἰσῆλθεν κατὰ τὸ εἰωθὸς αὐτῷ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῶν σαββάτων εἰς τὴν συναγωγήν, καὶ ἀνέστη ἀναγνῶναι. (17) καὶ ἐπεδόθη αὐτῷ βιβλίον τοῦ προφήτου Ἠσαΐου καὶ ἀναπτύξας τὸ βιβλίον εὗρεν τὸν τόπον οὗ ἦν γεγραμμένον· (18) Πνεῦμα κυρίου ἐπʼ ἐμέ, οὗ εἵνεκεν ἔχρισέν με εὐαγγελίσασθαι πτωχοῖς, ἀπέσταλκέν με κηρύξαι αἰχμαλώτοις ἄφεσιν καὶ τυφλοῖς ἀνάβλεψιν, ἀποστεῖλαι τεθραυσμένους ἐν ἀφέσει, (19) κηρύξαι ἐνιαυτὸν κυρίου δεκτόν. (20) καὶ πτύξας τὸ βιβλίον ἀποδοὺς τῷ ὑπηρέτῃ ἐκάθισεν· καὶ πάντων οἱ ὀφθαλμοὶ ἐν τῇ συναγωγῇ ἦσαν ἀτενίζοντες αὐτῷ. (21) ἤρξατο δὲ λέγειν πρὸς αὐτοὺς ὅτι Σήμερον πεπλήρωται ἡ γραφὴ αὕτη ἐν τοῖς ὠσὶν ὑμῶν. (22) καὶ πάντες ἐμαρτύρουν αὐτῷ καὶ ἐθαύμαζον ἐπὶ τοῖς λόγοις τῆς χάριτος τοῖς ἐκπορευομένοις ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ, καὶ ἔλεγον· Οὐχὶ υἱός ἐστιν Ἰωσὴφ οὗτος; (23) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς· Πάντως ἐρεῖτέ μοι τὴν παραβολὴν ταύτην· Ἰατρέ, θεράπευσον σεαυτόν· ὅσα ἠκούσαμεν γενόμενα εἰς τὴν Καφαρναοὺμ ποίησον καὶ ὧδε ἐν τῇ πατρίδι σου. (24) εἶπεν δέ· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐδεὶς προφήτης δεκτός ἐστιν ἐν τῇ πατρίδι αὐτοῦ. (25) ἐπʼ ἀληθείας δὲ λέγω ὑμῖν, πολλαὶ χῆραι ἦσαν ἐν ταῖς ἡμέραις Ἠλίου ἐν τῷ Ἰσραήλ, ὅτε ἐκλείσθη ὁ οὐρανὸς ἐπὶ ἔτη τρία καὶ μῆνας ἕξ, ὡς ἐγένετο λιμὸς μέγας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν, (26) καὶ πρὸς οὐδεμίαν αὐτῶν ἐπέμφθη Ἠλίας εἰ μὴ εἰς Σάρεπτα τῆς Σιδωνίας πρὸς γυναῖκα χήραν. (27) καὶ πολλοὶ λεπροὶ ἦσαν ἐν τῷ Ἰσραὴλ ἐπὶ Ἐλισαίου τοῦ προφήτου, καὶ οὐδεὶς αὐτῶν ἐκαθαρίσθη, εἰ μὴ Ναιμὰν ὁ Σύρος. (28) καὶ ἐπλήσθησαν πάντες θυμοῦ ἐν τῇ συναγωγῇ ἀκούοντες ταῦτα, (29) καὶ ἀναστάντες ἐξέβαλον αὐτὸν ἔξω τῆς πόλεως, καὶ ἤγαγον αὐτὸν ἕως ὀφρύος τοῦ ὄρους ἐφʼ οὗ ἡ πόλις ᾠκοδόμητο αὐτῶν, ὥστε κατακρημνίσαι αὐτόν· (30) αὐτὸς δὲ διελθὼν διὰ μέσου αὐτῶν ἐπορεύετο. (31) Καὶ κατῆλθεν εἰς Καφαρναοὺμ πόλιν τῆς Γαλιλαίας. καὶ ἦν διδάσκων αὐτοὺς ἐν τοῖς σάββασιν· (32) καὶ ἐξεπλήσσοντο ἐπὶ τῇ διδαχῇ αὐτοῦ, ὅτι ἐν ἐξουσίᾳ ἦν ὁ λόγος αὐτοῦ. (33) καὶ ἐν τῇ συναγωγῇ ἦν ἄνθρωπος ἔχων πνεῦμα δαιμονίου ἀκαθάρτου, καὶ ἀνέκραξεν φωνῇ μεγάλῃ· (34) Ἔα, τί ἡμῖν καὶ σοί, Ἰησοῦ Ναζαρηνέ; ἦλθες ἀπολέσαι ἡμᾶς; οἶδά σε τίς εἶ, ὁ ἅγιος τοῦ θεοῦ. (35) καὶ ἐπετίμησεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς λέγων· Φιμώθητι καὶ ἔξελθε ἀπʼ αὐτοῦ. καὶ ῥίψαν αὐτὸν τὸ δαιμόνιον εἰς τὸ μέσον ἐξῆλθεν ἀπʼ αὐτοῦ μηδὲν βλάψαν αὐτόν. (36) καὶ ἐγένετο θάμβος ἐπὶ πάντας, καὶ συνελάλουν πρὸς ἀλλήλους λέγοντες· Τίς ὁ λόγος οὗτος ὅτι ἐν ἐξουσίᾳ καὶ δυνάμει ἐπιτάσσει τοῖς ἀκαθάρτοις πνεύμασιν, καὶ ἐξέρχονται; (37) καὶ ἐξεπορεύετο ἦχος περὶ αὐτοῦ εἰς πάντα τόπον τῆς περιχώρου. (38) Ἀναστὰς δὲ ἀπὸ τῆς συναγωγῆς εἰσῆλθεν εἰς τὴν οἰκίαν Σίμωνος. πενθερὰ δὲ τοῦ Σίμωνος ἦν συνεχομένη πυρετῷ μεγάλῳ, καὶ ἠρώτησαν αὐτὸν περὶ αὐτῆς. (39) καὶ ἐπιστὰς ἐπάνω αὐτῆς ἐπετίμησεν τῷ πυρετῷ, καὶ ἀφῆκεν αὐτήν· παραχρῆμα δὲ ἀναστᾶσα διηκόνει αὐτοῖς. (40) Δύνοντος δὲ τοῦ ἡλίου ἅπαντες ὅσοι εἶχον ἀσθενοῦντας νόσοις ποικίλαις ἤγαγον αὐτοὺς πρὸς αὐτόν· ὁ δὲ ἑνὶ ἑκάστῳ αὐτῶν τὰς χεῖρας ἐπιτιθεὶς ἐθεράπευεν αὐτούς. (41) ἐξήρχετο δὲ καὶ δαιμόνια ἀπὸ πολλῶν κραυγάζοντα καὶ λέγοντα ὅτι Σὺ εἶ ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ. καὶ ἐπιτιμῶν οὐκ εἴα αὐτὰ λαλεῖν, ὅτι ᾔδεισαν τὸν χριστὸν αὐτὸν εἶναι. (42) Γενομένης δὲ ἡμέρας ἐξελθὼν ἐπορεύθη εἰς ἔρημον τόπον· καὶ οἱ ὄχλοι ἐπεζήτουν αὐτόν, καὶ ἦλθον ἕως αὐτοῦ, καὶ κατεῖχον αὐτὸν τοῦ μὴ πορεύεσθαι ἀπʼ αὐτῶν. (43) ὁ δὲ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς ὅτι Καὶ ταῖς ἑτέραις πόλεσιν εὐαγγελίσασθαί με δεῖ τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, ὅτι ἐπὶ τοῦτο ἀπεστάλην. (44) καὶ ἦν κηρύσσων εἰς τὰς συναγωγὰς τῆς Ἰουδαίας.

5

(1) Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ τὸν ὄχλον ἐπικεῖσθαι αὐτῷ καὶ ἀκούειν τὸν λόγον τοῦ θεοῦ καὶ αὐτὸς ἦν ἑστὼς παρὰ τὴν λίμνην Γεννησαρέτ, (2) καὶ εἶδεν δύο πλοῖα ἑστῶτα παρὰ τὴν λίμνην, οἱ δὲ ἁλιεῖς ἀπʼ αὐτῶν ἀποβάντες ἔπλυνον τὰ δίκτυα. (3) ἐμβὰς δὲ εἰς ἓν τῶν πλοίων, ὃ ἦν Σίμωνος, ἠρώτησεν αὐτὸν ἀπὸ τῆς γῆς ἐπαναγαγεῖν ὀλίγον, καθίσας δὲ ἐκ τοῦ πλοίου ἐδίδασκεν τοὺς ὄχλους. (4) ὡς δὲ ἐπαύσατο λαλῶν, εἶπεν πρὸς τὸν Σίμωνα· Ἐπανάγαγε εἰς τὸ βάθος καὶ χαλάσατε τὰ δίκτυα ὑμῶν εἰς ἄγραν. (5) καὶ ἀποκριθεὶς Σίμων εἶπεν· Ἐπιστάτα, διʼ ὅλης νυκτὸς κοπιάσαντες οὐδὲν ἐλάβομεν, ἐπὶ δὲ τῷ ῥήματί σου χαλάσω τὰ δίκτυα. (6) καὶ τοῦτο ποιήσαντες συνέκλεισαν πλῆθος ἰχθύων πολύ, διερρήσσετο δὲ τὰ δίκτυα αὐτῶν. (7) καὶ κατένευσαν τοῖς μετόχοις ἐν τῷ ἑτέρῳ πλοίῳ τοῦ ἐλθόντας συλλαβέσθαι αὐτοῖς· καὶ ἦλθον, καὶ ἔπλησαν ἀμφότερα τὰ πλοῖα ὥστε βυθίζεσθαι αὐτά. (8) ἰδὼν δὲ Σίμων Πέτρος προσέπεσεν τοῖς γόνασιν Ἰησοῦ λέγων· Ἔξελθε ἀπʼ ἐμοῦ, ὅτι ἀνὴρ ἁμαρτωλός εἰμι, κύριε· (9) θάμβος γὰρ περιέσχεν αὐτὸν καὶ πάντας τοὺς σὺν αὐτῷ ἐπὶ τῇ ἄγρᾳ τῶν ἰχθύων ὧν συνέλαβον, (10) ὁμοίως δὲ καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην υἱοὺς Ζεβεδαίου, οἳ ἦσαν κοινωνοὶ τῷ Σίμωνι. καὶ εἶπεν πρὸς τὸν Σίμωνα ὁ Ἰησοῦς· Μὴ φοβοῦ· ἀπὸ τοῦ νῦν ἀνθρώπους ἔσῃ ζωγρῶν. (11) καὶ καταγαγόντες τὰ πλοῖα ἐπὶ τὴν γῆν ἀφέντες πάντα ἠκολούθησαν αὐτῷ. (12) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἶναι αὐτὸν ἐν μιᾷ τῶν πόλεων καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ πλήρης λέπρας· καὶ ἰδὼν τὸν Ἰησοῦν πεσὼν ἐπὶ πρόσωπον ἐδεήθη αὐτοῦ λέγων· Κύριε, ἐὰν θέλῃς δύνασαί με καθαρίσαι. (13) καὶ ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἥψατο αὐτοῦ εἰπών· Θέλω, καθαρίσθητι· καὶ εὐθέως ἡ λέπρα ἀπῆλθεν ἀπʼ αὐτοῦ. (14) καὶ αὐτὸς παρήγγειλεν αὐτῷ μηδενὶ εἰπεῖν, ἀλλὰ ἀπελθὼν δεῖξον σεαυτὸν τῷ ἱερεῖ, καὶ προσένεγκε περὶ τοῦ καθαρισμοῦ σου καθὼς προσέταξεν Μωϋσῆς εἰς μαρτύριον αὐτοῖς. (15) διήρχετο δὲ μᾶλλον ὁ λόγος περὶ αὐτοῦ, καὶ συνήρχοντο ὄχλοι πολλοὶ ἀκούειν καὶ θεραπεύεσθαι ἀπὸ τῶν ἀσθενειῶν αὐτῶν· (16) αὐτὸς δὲ ἦν ὑποχωρῶν ἐν ταῖς ἐρήμοις καὶ προσευχόμενος. (17) Καὶ ἐγένετο ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν καὶ αὐτὸς ἦν διδάσκων, καὶ ἦσαν καθήμενοι Φαρισαῖοι καὶ νομοδιδάσκαλοι οἳ ἦσαν ἐληλυθότες ἐκ πάσης κώμης τῆς Γαλιλαίας καὶ Ἰουδαίας καὶ Ἰερουσαλήμ· καὶ δύναμις κυρίου ἦν εἰς τὸ ἰᾶσθαι αὐτόν. (18) καὶ ἰδοὺ ἄνδρες φέροντες ἐπὶ κλίνης ἄνθρωπον ὃς ἦν παραλελυμένος, καὶ ἐζήτουν αὐτὸν εἰσενεγκεῖν καὶ θεῖναι ἐνώπιον αὐτοῦ. (19) καὶ μὴ εὑρόντες ποίας εἰσενέγκωσιν αὐτὸν διὰ τὸν ὄχλον ἀναβάντες ἐπὶ τὸ δῶμα διὰ τῶν κεράμων καθῆκαν αὐτὸν σὺν τῷ κλινιδίῳ εἰς τὸ μέσον ἔμπροσθεν τοῦ Ἰησοῦ. (20) καὶ ἰδὼν τὴν πίστιν αὐτῶν εἶπεν· Ἄνθρωπε, ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου. (21) καὶ ἤρξαντο διαλογίζεσθαι οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι λέγοντες· Τίς ἐστιν οὗτος ὃς λαλεῖ βλασφημίας; τίς δύναται ἁμαρτίας ἀφεῖναι εἰ μὴ μόνος ὁ θεός; (22) ἐπιγνοὺς δὲ ὁ Ἰησοῦς τοὺς διαλογισμοὺς αὐτῶν ἀποκριθεὶς εἶπεν πρὸς αὐτούς· Τί διαλογίζεσθε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; (23) τί ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν· Ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου, ἢ εἰπεῖν· Ἔγειρε καὶ περιπάτει; (24) ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐξουσίαν ἔχει ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας—εἶπεν τῷ παραλελυμένῳ· Σοὶ λέγω, ἔγειρε καὶ ἄρας τὸ κλινίδιόν σου πορεύου εἰς τὸν οἶκόν σου. (25) καὶ παραχρῆμα ἀναστὰς ἐνώπιον αὐτῶν, ἄρας ἐφʼ ὃ κατέκειτο, ἀπῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ δοξάζων τὸν θεόν. (26) καὶ ἔκστασις ἔλαβεν ἅπαντας καὶ ἐδόξαζον τὸν θεόν, καὶ ἐπλήσθησαν φόβου λέγοντες ὅτι Εἴδομεν παράδοξα σήμερον. (27) Καὶ μετὰ ταῦτα ἐξῆλθεν καὶ ἐθεάσατο τελώνην ὀνόματι Λευὶν καθήμενον ἐπὶ τὸ τελώνιον, καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἀκολούθει μοι. (28) καὶ καταλιπὼν πάντα ἀναστὰς ἠκολούθει αὐτῷ. (29) Καὶ ἐποίησεν δοχὴν μεγάλην Λευὶς αὐτῷ ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ· καὶ ἦν ὄχλος πολὺς τελωνῶν καὶ ἄλλων οἳ ἦσαν μετʼ αὐτῶν κατακείμενοι. (30) καὶ ἐγόγγυζον οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ γραμματεῖς αὐτῶν πρὸς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ λέγοντες· Διὰ τί μετὰ τῶν τελωνῶν καὶ ἁμαρτωλῶν ἐσθίετε καὶ πίνετε; (31) καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν πρὸς αὐτούς· Οὐ χρείαν ἔχουσιν οἱ ὑγιαίνοντες ἰατροῦ ἀλλὰ οἱ κακῶς ἔχοντες· (32) οὐκ ἐλήλυθα καλέσαι δικαίους ἀλλὰ ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοιαν. (33) Οἱ δὲ εἶπαν πρὸς αὐτόν· Οἱ μαθηταὶ Ἰωάννου νηστεύουσιν πυκνὰ καὶ δεήσεις ποιοῦνται, ὁμοίως καὶ οἱ τῶν Φαρισαίων, οἱ δὲ σοὶ ἐσθίουσιν καὶ πίνουσιν. (34) ὁ δὲ εἶπεν πρὸς αὐτούς· Μὴ δύνασθε τοὺς υἱοὺς τοῦ νυμφῶνος ἐν ᾧ ὁ νυμφίος μετʼ αὐτῶν ἐστιν ποιῆσαι νηστεῦσαι; (35) ἐλεύσονται δὲ ἡμέραι, καὶ ὅταν ἀπαρθῇ ἀπʼ αὐτῶν ὁ νυμφίος τότε νηστεύσουσιν ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις. (36) ἔλεγεν δὲ καὶ παραβολὴν πρὸς αὐτοὺς ὅτι Οὐδεὶς ἐπίβλημα ἀπὸ ἱματίου καινοῦ σχίσας ἐπιβάλλει ἐπὶ ἱμάτιον παλαιόν· εἰ δὲ μήγε, καὶ τὸ καινὸν σχίσει καὶ τῷ παλαιῷ οὐ συμφωνήσει τὸ ἐπίβλημα τὸ ἀπὸ τοῦ καινοῦ. (37) καὶ οὐδεὶς βάλλει οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς παλαιούς· εἰ δὲ μήγε, ῥήξει ὁ οἶνος ὁ νέος τοὺς ἀσκούς, καὶ αὐτὸς ἐκχυθήσεται καὶ οἱ ἀσκοὶ ἀπολοῦνται· (38) ἀλλὰ οἶνον νέον εἰς ἀσκοὺς καινοὺς βλητέον. (39) καὶ οὐδεὶς πιὼν παλαιὸν θέλει νέον· λέγει γάρ· Ὁ παλαιὸς χρηστός ἐστιν.

6

(1) Ἐγένετο δὲ ἐν σαββάτῳ διαπορεύεσθαι αὐτὸν διὰ σπορίμων, καὶ ἔτιλλον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ ἤσθιον τοὺς στάχυας ψώχοντες ταῖς χερσίν. (2) τινὲς δὲ τῶν Φαρισαίων εἶπαν· Τί ποιεῖτε ὃ οὐκ ἔξεστιν τοῖς σάββασιν; (3) καὶ ἀποκριθεὶς πρὸς αὐτοὺς εἶπεν ὁ Ἰησοῦς· Οὐδὲ τοῦτο ἀνέγνωτε ὃ ἐποίησεν Δαυὶδ ὁπότε ἐπείνασεν αὐτὸς καὶ οἱ μετʼ αὐτοῦ ὄντες; (4) ὡς εἰσῆλθεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ καὶ τοὺς ἄρτους τῆς προθέσεως λαβὼν ἔφαγεν καὶ ἔδωκεν τοῖς μετʼ αὐτοῦ, οὓς οὐκ ἔξεστιν φαγεῖν εἰ μὴ μόνους τοὺς ἱερεῖς; (5) καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Κύριός ἐστιν τοῦ σαββάτου ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου. (6) Ἐγένετο δὲ ἐν ἑτέρῳ σαββάτῳ εἰσελθεῖν αὐτὸν εἰς τὴν συναγωγὴν καὶ διδάσκειν· καὶ ἦν ἄνθρωπος ἐκεῖ καὶ ἡ χεὶρ αὐτοῦ ἡ δεξιὰ ἦν ξηρά· (7) παρετηροῦντο δὲ οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι εἰ ἐν τῷ σαββάτῳ θεραπεύει, ἵνα εὕρωσιν κατηγορεῖν αὐτοῦ. (8) αὐτὸς δὲ ᾔδει τοὺς διαλογισμοὺς αὐτῶν, εἶπεν δὲ τῷ ἀνδρὶ τῷ ξηρὰν ἔχοντι τὴν χεῖρα· Ἔγειρε καὶ στῆθι εἰς τὸ μέσον· καὶ ἀναστὰς ἔστη. (9) εἶπεν δὲ ὁ Ἰησοῦς πρὸς αὐτούς· Ἐπερωτῶ ὑμᾶς, εἰ ἔξεστιν τῷ σαββάτῳ ἀγαθοποιῆσαι ἢ κακοποιῆσαι, ψυχὴν σῶσαι ἢ ἀπολέσαι; (10) καὶ περιβλεψάμενος πάντας αὐτοὺς εἶπεν αὐτῷ· Ἔκτεινον τὴν χεῖρά σου· ὁ δὲ ἐποίησεν, καὶ ἀπεκατεστάθη ἡ χεὶρ αὐτοῦ. (11) αὐτοὶ δὲ ἐπλήσθησαν ἀνοίας, καὶ διελάλουν πρὸς ἀλλήλους τί ἂν ποιήσαιεν τῷ Ἰησοῦ. (12) Ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις ἐξελθεῖν αὐτὸν εἰς τὸ ὄρος προσεύξασθαι, καὶ ἦν διανυκτερεύων ἐν τῇ προσευχῇ τοῦ θεοῦ. (13) καὶ ὅτε ἐγένετο ἡμέρα, προσεφώνησεν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ, καὶ ἐκλεξάμενος ἀπʼ αὐτῶν δώδεκα, οὓς καὶ ἀποστόλους ὠνόμασεν, (14) Σίμωνα ὃν καὶ ὠνόμασεν Πέτρον καὶ Ἀνδρέαν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην καὶ Φίλιππον καὶ Βαρθολομαῖον (15) καὶ Μαθθαῖον καὶ Θωμᾶν καὶ Ἰάκωβον Ἁλφαίου καὶ Σίμωνα τὸν καλούμενον Ζηλωτὴν (16) καὶ Ἰούδαν Ἰακώβου καὶ Ἰούδαν Ἰσκαριὼθ ὃς ἐγένετο προδότης. (17) Καὶ καταβὰς μετʼ αὐτῶν ἔστη ἐπὶ τόπου πεδινοῦ, καὶ ὄχλος πολὺς μαθητῶν αὐτοῦ, καὶ πλῆθος πολὺ τοῦ λαοῦ ἀπὸ πάσης τῆς Ἰουδαίας καὶ Ἰερουσαλὴμ καὶ τῆς παραλίου Τύρου καὶ Σιδῶνος, (18) οἳ ἦλθον ἀκοῦσαι αὐτοῦ καὶ ἰαθῆναι ἀπὸ τῶν νόσων αὐτῶν· καὶ οἱ ἐνοχλούμενοι ἀπὸ πνευμάτων ἀκαθάρτων ἐθεραπεύοντο· (19) καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἐζήτουν ἅπτεσθαι αὐτοῦ, ὅτι δύναμις παρʼ αὐτοῦ ἐξήρχετο καὶ ἰᾶτο πάντας. (20) Καὶ αὐτὸς ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ εἰς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ ἔλεγεν· Μακάριοι οἱ πτωχοί, ὅτι ὑμετέρα ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. (21) μακάριοι οἱ πεινῶντες νῦν, ὅτι χορτασθήσεσθε. μακάριοι οἱ κλαίοντες νῦν, ὅτι γελάσετε. (22) Μακάριοί ἐστε ὅταν μισήσωσιν ὑμᾶς οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὅταν ἀφορίσωσιν ὑμᾶς καὶ ὀνειδίσωσιν καὶ ἐκβάλωσιν τὸ ὄνομα ὑμῶν ὡς πονηρὸν ἕνεκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου· (23) χάρητε ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ καὶ σκιρτήσατε, ἰδοὺ γὰρ ὁ μισθὸς ὑμῶν πολὺς ἐν τῷ οὐρανῷ· κατὰ τὰ αὐτὰ γὰρ ἐποίουν τοῖς προφήταις οἱ πατέρες αὐτῶν. (24) πλὴν οὐαὶ ὑμῖν τοῖς πλουσίοις, ὅτι ἀπέχετε τὴν παράκλησιν ὑμῶν. (25) οὐαὶ ὑμῖν, οἱ ἐμπεπλησμένοι νῦν, ὅτι πεινάσετε. οὐαί, οἱ γελῶντες νῦν, ὅτι πενθήσετε καὶ κλαύσετε. (26) Οὐαὶ ὅταν καλῶς ὑμᾶς εἴπωσιν πάντες οἱ ἄνθρωποι, κατὰ τὰ αὐτὰ γὰρ ἐποίουν τοῖς ψευδοπροφήταις οἱ πατέρες αὐτῶν. (27) Ἀλλὰ ὑμῖν λέγω τοῖς ἀκούουσιν, ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν, καλῶς ποιεῖτε τοῖς μισοῦσιν ὑμᾶς, (28) εὐλογεῖτε τοὺς καταρωμένους ὑμᾶς, προσεύχεσθε περὶ τῶν ἐπηρεαζόντων ὑμᾶς. (29) τῷ τύπτοντί σε ἐπὶ τὴν σιαγόνα πάρεχε καὶ τὴν ἄλλην, καὶ ἀπὸ τοῦ αἴροντός σου τὸ ἱμάτιον καὶ τὸν χιτῶνα μὴ κωλύσῃς. (30) παντὶ αἰτοῦντί σε δίδου, καὶ ἀπὸ τοῦ αἴροντος τὰ σὰ μὴ ἀπαίτει. (31) καὶ καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως. (32) Καὶ εἰ ἀγαπᾶτε τοὺς ἀγαπῶντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστίν; καὶ γὰρ οἱ ἁμαρτωλοὶ τοὺς ἀγαπῶντας αὐτοὺς ἀγαπῶσιν. (33) καὶ ἐὰν ἀγαθοποιῆτε τοὺς ἀγαθοποιοῦντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστίν; καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ τὸ αὐτὸ ποιοῦσιν. (34) καὶ ἐὰν δανίσητε παρʼ ὧν ἐλπίζετε λαβεῖν, ποία ὑμῖν χάρις ἐστίν; καὶ ἁμαρτωλοὶ ἁμαρτωλοῖς δανίζουσιν ἵνα ἀπολάβωσιν τὰ ἴσα. (35) πλὴν ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν καὶ ἀγαθοποιεῖτε καὶ δανίζετε μηδὲν ἀπελπίζοντες· καὶ ἔσται ὁ μισθὸς ὑμῶν πολύς, καὶ ἔσεσθε υἱοὶ Ὑψίστου, ὅτι αὐτὸς χρηστός ἐστιν ἐπὶ τοὺς ἀχαρίστους καὶ πονηρούς. (36) γίνεσθε οἰκτίρμονες καθὼς ὁ πατὴρ ὑμῶν οἰκτίρμων ἐστίν· (37) Καὶ μὴ κρίνετε, καὶ οὐ μὴ κριθῆτε· καὶ μὴ καταδικάζετε, καὶ οὐ μὴ καταδικασθῆτε. ἀπολύετε, καὶ ἀπολυθήσεσθε· (38) δίδοτε, καὶ δοθήσεται ὑμῖν· μέτρον καλὸν πεπιεσμένον σεσαλευμένον ὑπερεκχυννόμενον δώσουσιν εἰς τὸν κόλπον ὑμῶν· ᾧ γὰρ μέτρῳ μετρεῖτε ἀντιμετρηθήσεται ὑμῖν. (39) Εἶπεν δὲ καὶ παραβολὴν αὐτοῖς· Μήτι δύναται τυφλὸς τυφλὸν ὁδηγεῖν; οὐχὶ ἀμφότεροι εἰς βόθυνον ἐμπεσοῦνται; (40) οὐκ ἔστιν μαθητὴς ὑπὲρ τὸν διδάσκαλον, κατηρτισμένος δὲ πᾶς ἔσται ὡς ὁ διδάσκαλος αὐτοῦ. (41) τί δὲ βλέπεις τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου, τὴν δὲ δοκὸν τὴν ἐν τῷ ἰδίῳ ὀφθαλμῷ οὐ κατανοεῖς; (42) πῶς δύνασαι λέγειν τῷ ἀδελφῷ σου· Ἀδελφέ, ἄφες ἐκβάλω τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ σου, αὐτὸς τὴν ἐν τῷ ὀφθαλμῷ σοῦ δοκὸν οὐ βλέπων; ὑποκριτά, ἔκβαλε πρῶτον τὴν δοκὸν ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σοῦ, καὶ τότε διαβλέψεις τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου ἐκβαλεῖν. (43) Οὐ γάρ ἐστιν δένδρον καλὸν ποιοῦν καρπὸν σαπρόν, οὐδὲ πάλιν δένδρον σαπρὸν ποιοῦν καρπὸν καλόν. (44) ἕκαστον γὰρ δένδρον ἐκ τοῦ ἰδίου καρποῦ γινώσκεται· οὐ γὰρ ἐξ ἀκανθῶν συλλέγουσιν σῦκα, οὐδὲ ἐκ βάτου σταφυλὴν τρυγῶσιν. (45) ὁ ἀγαθὸς ἄνθρωπος ἐκ τοῦ ἀγαθοῦ θησαυροῦ τῆς καρδίας αὐτοῦ προφέρει τὸ ἀγαθόν, καὶ ὁ πονηρὸς ἐκ τοῦ πονηροῦ προφέρει τὸ πονηρόν· ἐκ γὰρ περισσεύματος καρδίας λαλεῖ τὸ στόμα αὐτοῦ. (46) Τί δέ με καλεῖτε· Κύριε κύριε, καὶ οὐ ποιεῖτε ἃ λέγω; (47) πᾶς ὁ ἐρχόμενος πρός με καὶ ἀκούων μου τῶν λόγων καὶ ποιῶν αὐτούς, ὑποδείξω ὑμῖν τίνι ἐστὶν ὅμοιος· (48) ὅμοιός ἐστιν ἀνθρώπῳ οἰκοδομοῦντι οἰκίαν ὃς ἔσκαψεν καὶ ἐβάθυνεν καὶ ἔθηκεν θεμέλιον ἐπὶ τὴν πέτραν· πλημμύρης δὲ γενομένης προσέρηξεν ὁ ποταμὸς τῇ οἰκίᾳ ἐκείνῃ, καὶ οὐκ ἴσχυσεν σαλεῦσαι αὐτὴν διὰ τὸ καλῶς οἰκοδομῆσθαι αὐτήν. (49) ὁ δὲ ἀκούσας καὶ μὴ ποιήσας ὅμοιός ἐστιν ἀνθρώπῳ οἰκοδομήσαντι οἰκίαν ἐπὶ τὴν γῆν χωρὶς θεμελίου, ᾗ προσέρηξεν ὁ ποταμός, καὶ εὐθὺς συνέπεσεν, καὶ ἐγένετο τὸ ῥῆγμα τῆς οἰκίας ἐκείνης μέγα.

7

(1) Ἐπειδὴ ἐπλήρωσεν πάντα τὰ ῥήματα αὐτοῦ εἰς τὰς ἀκοὰς τοῦ λαοῦ, εἰσῆλθεν εἰς Καφαρναούμ. (2) Ἑκατοντάρχου δέ τινος δοῦλος κακῶς ἔχων ἤμελλεν τελευτᾶν, ὃς ἦν αὐτῷ ἔντιμος. (3) ἀκούσας δὲ περὶ τοῦ Ἰησοῦ ἀπέστειλεν πρὸς αὐτὸν πρεσβυτέρους τῶν Ἰουδαίων, ἐρωτῶν αὐτὸν ὅπως ἐλθὼν διασώσῃ τὸν δοῦλον αὐτοῦ. (4) οἱ δὲ παραγενόμενοι πρὸς τὸν Ἰησοῦν παρεκάλουν αὐτὸν σπουδαίως λέγοντες ὅτι Ἄξιός ἐστιν ᾧ παρέξῃ τοῦτο, (5) ἀγαπᾷ γὰρ τὸ ἔθνος ἡμῶν καὶ τὴν συναγωγὴν αὐτὸς ᾠκοδόμησεν ἡμῖν. (6) ὁ δὲ Ἰησοῦς ἐπορεύετο σὺν αὐτοῖς. ἤδη δὲ αὐτοῦ οὐ μακρὰν ἀπέχοντος ἀπὸ τῆς οἰκίας ἔπεμψεν φίλους ὁ ἑκατοντάρχης λέγων αὐτῷ· Κύριε, μὴ σκύλλου, οὐ γὰρ ἱκανός εἰμι ἵνα ὑπὸ τὴν στέγην μου εἰσέλθῃς· (7) διὸ οὐδὲ ἐμαυτὸν ἠξίωσα πρὸς σὲ ἐλθεῖν· ἀλλὰ εἰπὲ λόγῳ, καὶ ἰαθήτω ὁ παῖς μου· (8) καὶ γὰρ ἐγὼ ἄνθρωπός εἰμι ὑπὸ ἐξουσίαν τασσόμενος, ἔχων ὑπʼ ἐμαυτὸν στρατιώτας, καὶ λέγω τούτῳ· Πορεύθητι, καὶ πορεύεται, καὶ ἄλλῳ· Ἔρχου, καὶ ἔρχεται, καὶ τῷ δούλῳ μου· Ποίησον τοῦτο, καὶ ποιεῖ. (9) ἀκούσας δὲ ταῦτα ὁ Ἰησοῦς ἐθαύμασεν αὐτόν, καὶ στραφεὶς τῷ ἀκολουθοῦντι αὐτῷ ὄχλῳ εἶπεν· Λέγω ὑμῖν, οὐδὲ ἐν τῷ Ἰσραὴλ τοσαύτην πίστιν εὗρον. (10) καὶ ὑποστρέψαντες εἰς τὸν οἶκον οἱ πεμφθέντες εὗρον τὸν δοῦλον ὑγιαίνοντα. (11) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἑξῆς ἐπορεύθη εἰς πόλιν καλουμένην Ναΐν, καὶ συνεπορεύοντο αὐτῷ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ ὄχλος πολύς. (12) ὡς δὲ ἤγγισεν τῇ πύλῃ τῆς πόλεως, καὶ ἰδοὺ ἐξεκομίζετο τεθνηκὼς μονογενὴς υἱὸς τῇ μητρὶ αὐτοῦ, καὶ αὐτὴ ἦν χήρα, καὶ ὄχλος τῆς πόλεως ἱκανὸς ἦν σὺν αὐτῇ. (13) καὶ ἰδὼν αὐτὴν ὁ κύριος ἐσπλαγχνίσθη ἐπʼ αὐτῇ καὶ εἶπεν αὐτῇ· Μὴ κλαῖε. (14) καὶ προσελθὼν ἥψατο τῆς σοροῦ, οἱ δὲ βαστάζοντες ἔστησαν, καὶ εἶπεν· Νεανίσκε, σοὶ λέγω, ἐγέρθητι. (15) καὶ ἀνεκάθισεν ὁ νεκρὸς καὶ ἤρξατο λαλεῖν, καὶ ἔδωκεν αὐτὸν τῇ μητρὶ αὐτοῦ. (16) ἔλαβεν δὲ φόβος πάντας, καὶ ἐδόξαζον τὸν θεὸν λέγοντες ὅτι Προφήτης μέγας ἠγέρθη ἐν ἡμῖν, καὶ ὅτι Ἐπεσκέψατο ὁ θεὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ. (17) καὶ ἐξῆλθεν ὁ λόγος οὗτος ἐν ὅλῃ τῇ Ἰουδαίᾳ περὶ αὐτοῦ καὶ πάσῃ τῇ περιχώρῳ. (18) Καὶ ἀπήγγειλαν Ἰωάννῃ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ περὶ πάντων τούτων. καὶ προσκαλεσάμενος δύο τινὰς τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ὁ Ἰωάννης (19) ἔπεμψεν πρὸς τὸν κύριον λέγων· Σὺ εἶ ὁ ἐρχόμενος ἢ ἄλλον προσδοκῶμεν; (20) παραγενόμενοι δὲ πρὸς αὐτὸν οἱ ἄνδρες εἶπαν· Ἰωάννης ὁ βαπτιστὴς ἀπέστειλεν ἡμᾶς πρὸς σὲ λέγων· Σὺ εἶ ὁ ἐρχόμενος ἢ ἄλλον προσδοκῶμεν; (21) ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ ἐθεράπευσεν πολλοὺς ἀπὸ νόσων καὶ μαστίγων καὶ πνευμάτων πονηρῶν, καὶ τυφλοῖς πολλοῖς ἐχαρίσατο βλέπειν. (22) καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Πορευθέντες ἀπαγγείλατε Ἰωάννῃ ἃ εἴδετε καὶ ἠκούσατε· τυφλοὶ ἀναβλέπουσιν, χωλοὶ περιπατοῦσιν, λεπροὶ καθαρίζονται, κωφοὶ ἀκούουσιν, νεκροὶ ἐγείρονται, πτωχοὶ εὐαγγελίζονται· (23) καὶ μακάριός ἐστιν ὃς ἐὰν μὴ σκανδαλισθῇ ἐν ἐμοί. (24) Ἀπελθόντων δὲ τῶν ἀγγέλων Ἰωάννου ἤρξατο λέγειν πρὸς τοὺς ὄχλους περὶ Ἰωάννου· Τί ἐξήλθατε εἰς τὴν ἔρημον θεάσασθαι; κάλαμον ὑπὸ ἀνέμου σαλευόμενον; (25) ἀλλὰ τί ἐξήλθατε ἰδεῖν; ἄνθρωπον ἐν μαλακοῖς ἱματίοις ἠμφιεσμένον; ἰδοὺ οἱ ἐν ἱματισμῷ ἐνδόξῳ καὶ τρυφῇ ὑπάρχοντες ἐν τοῖς βασιλείοις εἰσίν. (26) ἀλλὰ τί ἐξήλθατε ἰδεῖν; προφήτην; ναί, λέγω ὑμῖν, καὶ περισσότερον προφήτου. (27) οὗτός ἐστιν περὶ οὗ γέγραπται· Ἰδοὺ ἀποστέλλω τὸν ἄγγελόν μου πρὸ προσώπου σου, ὃς κατασκευάσει τὴν ὁδόν σου ἔμπροσθέν σου. (28) λέγω ὑμῖν, μείζων ἐν γεννητοῖς γυναικῶν Ἰωάννου οὐδείς ἐστιν· ὁ δὲ μικρότερος ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ μείζων αὐτοῦ ἐστιν. (29) (καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἀκούσας καὶ οἱ τελῶναι ἐδικαίωσαν τὸν θεόν, βαπτισθέντες τὸ βάπτισμα Ἰωάννου· (30) οἱ δὲ Φαρισαῖοι καὶ οἱ νομικοὶ τὴν βουλὴν τοῦ θεοῦ ἠθέτησαν εἰς ἑαυτούς, μὴ βαπτισθέντες ὑπʼ αὐτοῦ.) (31) Τίνι οὖν ὁμοιώσω τοὺς ἀνθρώπους τῆς γενεᾶς ταύτης, καὶ τίνι εἰσὶν ὅμοιοι; (32) ὅμοιοί εἰσιν παιδίοις τοῖς ἐν ἀγορᾷ καθημένοις καὶ προσφωνοῦσιν ἀλλήλοις, ἃ λέγει· Ηὐλήσαμεν ὑμῖν καὶ οὐκ ὠρχήσασθε· ἐθρηνήσαμεν καὶ οὐκ ἐκλαύσατε· (33) ἐλήλυθεν γὰρ Ἰωάννης ὁ βαπτιστὴς μὴ ἐσθίων ἄρτον μήτε πίνων οἶνον, καὶ λέγετε· Δαιμόνιον ἔχει· (34) ἐλήλυθεν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐσθίων καὶ πίνων, καὶ λέγετε· Ἰδοὺ ἄνθρωπος φάγος καὶ οἰνοπότης, φίλος τελωνῶν καὶ ἁμαρτωλῶν. (35) καὶ ἐδικαιώθη ἡ σοφία ἀπὸ πάντων τῶν τέκνων αὐτῆς. (36) Ἠρώτα δέ τις αὐτὸν τῶν Φαρισαίων ἵνα φάγῃ μετʼ αὐτοῦ· καὶ εἰσελθὼν εἰς τὸν οἶκον τοῦ Φαρισαίου κατεκλίθη. (37) καὶ ἰδοὺ γυνὴ ἥτις ἦν ἐν τῇ πόλει ἁμαρτωλός, καὶ ἐπιγνοῦσα ὅτι κατάκειται ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ Φαρισαίου, κομίσασα ἀλάβαστρον μύρου (38) καὶ στᾶσα ὀπίσω παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ κλαίουσα, τοῖς δάκρυσιν ἤρξατο βρέχειν τοὺς πόδας αὐτοῦ καὶ ταῖς θριξὶν τῆς κεφαλῆς αὐτῆς ἐξέμασσεν, καὶ κατεφίλει τοὺς πόδας αὐτοῦ καὶ ἤλειφεν τῷ μύρῳ. (39) ἰδὼν δὲ ὁ Φαρισαῖος ὁ καλέσας αὐτὸν εἶπεν ἐν ἑαυτῷ λέγων· Οὗτος εἰ ἦν προφήτης, ἐγίνωσκεν ἂν τίς καὶ ποταπὴ ἡ γυνὴ ἥτις ἅπτεται αὐτοῦ, ὅτι ἁμαρτωλός ἐστιν. (40) καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν πρὸς αὐτόν· Σίμων, ἔχω σοί τι εἰπεῖν. ὁ δέ· Διδάσκαλε, εἰπέ, φησίν. (41) δύο χρεοφειλέται ἦσαν δανιστῇ τινι· ὁ εἷς ὤφειλεν δηνάρια πεντακόσια, ὁ δὲ ἕτερος πεντήκοντα. (42) μὴ ἐχόντων αὐτῶν ἀποδοῦναι ἀμφοτέροις ἐχαρίσατο. τίς οὖν αὐτῶν πλεῖον ἀγαπήσει αὐτόν; (43) ἀποκριθεὶς Σίμων εἶπεν· Ὑπολαμβάνω ὅτι ᾧ τὸ πλεῖον ἐχαρίσατο. ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· Ὀρθῶς ἔκρινας. (44) καὶ στραφεὶς πρὸς τὴν γυναῖκα τῷ Σίμωνι ἔφη· Βλέπεις ταύτην τὴν γυναῖκα; εἰσῆλθόν σου εἰς τὴν οἰκίαν, ὕδωρ μοι ἐπὶ πόδας οὐκ ἔδωκας· αὕτη δὲ τοῖς δάκρυσιν ἔβρεξέν μου τοὺς πόδας καὶ ταῖς θριξὶν αὐτῆς ἐξέμαξεν. (45) φίλημά μοι οὐκ ἔδωκας· αὕτη δὲ ἀφʼ ἧς εἰσῆλθον οὐ διέλιπεν καταφιλοῦσά μου τοὺς πόδας. (46) ἐλαίῳ τὴν κεφαλήν μου οὐκ ἤλειψας· αὕτη δὲ μύρῳ ἤλειψεν τοὺς πόδας μου. (47) οὗ χάριν, λέγω σοι, ἀφέωνται αἱ ἁμαρτίαι αὐτῆς αἱ πολλαί, ὅτι ἠγάπησεν πολύ· ᾧ δὲ ὀλίγον ἀφίεται, ὀλίγον ἀγαπᾷ. (48) εἶπεν δὲ αὐτῇ· Ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι. (49) καὶ ἤρξαντο οἱ συνανακείμενοι λέγειν ἐν ἑαυτοῖς· Τίς οὗτός ἐστιν ὃς καὶ ἁμαρτίας ἀφίησιν; (50) εἶπεν δὲ πρὸς τὴν γυναῖκα· Ἡ πίστις σου σέσωκέν σε· πορεύου εἰς εἰρήνην.

8

(1) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ καθεξῆς καὶ αὐτὸς διώδευεν κατὰ πόλιν καὶ κώμην κηρύσσων καὶ εὐαγγελιζόμενος τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, καὶ οἱ δώδεκα σὺν αὐτῷ, (2) καὶ γυναῖκές τινες αἳ ἦσαν τεθεραπευμέναι ἀπὸ πνευμάτων πονηρῶν καὶ ἀσθενειῶν, Μαρία ἡ καλουμένη Μαγδαληνή, ἀφʼ ἧς δαιμόνια ἑπτὰ ἐξεληλύθει, (3) καὶ Ἰωάννα γυνὴ Χουζᾶ ἐπιτρόπου Ἡρῴδου καὶ Σουσάννα καὶ ἕτεραι πολλαί, αἵτινες διηκόνουν αὐτοῖς ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐταῖς. (4) Συνιόντος δὲ ὄχλου πολλοῦ καὶ τῶν κατὰ πόλιν ἐπιπορευομένων πρὸς αὐτὸν εἶπεν διὰ παραβολῆς· (5) Ἐξῆλθεν ὁ σπείρων τοῦ σπεῖραι τὸν σπόρον αὐτοῦ. καὶ ἐν τῷ σπείρειν αὐτὸν ὃ μὲν ἔπεσεν παρὰ τὴν ὁδόν, καὶ κατεπατήθη καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατέφαγεν αὐτό. (6) καὶ ἕτερον κατέπεσεν ἐπὶ τὴν πέτραν, καὶ φυὲν ἐξηράνθη διὰ τὸ μὴ ἔχειν ἰκμάδα. (7) καὶ ἕτερον ἔπεσεν ἐν μέσῳ τῶν ἀκανθῶν, καὶ συμφυεῖσαι αἱ ἄκανθαι ἀπέπνιξαν αὐτό. (8) καὶ ἕτερον ἔπεσεν εἰς τὴν γῆν τὴν ἀγαθήν, καὶ φυὲν ἐποίησεν καρπὸν ἑκατονταπλασίονα. ταῦτα λέγων ἐφώνει· Ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω. (9) Ἐπηρώτων δὲ αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ τίς αὕτη εἴη ἡ παραβολή. (10) ὁ δὲ εἶπεν· Ὑμῖν δέδοται γνῶναι τὰ μυστήρια τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ, τοῖς δὲ λοιποῖς ἐν παραβολαῖς, ἵνα βλέποντες μὴ βλέπωσιν καὶ ἀκούοντες μὴ συνιῶσιν. (11) Ἔστιν δὲ αὕτη ἡ παραβολή· Ὁ σπόρος ἐστὶν ὁ λόγος τοῦ θεοῦ. (12) οἱ δὲ παρὰ τὴν ὁδόν εἰσιν οἱ ἀκούσαντες, εἶτα ἔρχεται ὁ διάβολος καὶ αἴρει τὸν λόγον ἀπὸ τῆς καρδίας αὐτῶν, ἵνα μὴ πιστεύσαντες σωθῶσιν. (13) οἱ δὲ ἐπὶ τῆς πέτρας οἳ ὅταν ἀκούσωσιν μετὰ χαρᾶς δέχονται τὸν λόγον, καὶ οὗτοι ῥίζαν οὐκ ἔχουσιν, οἳ πρὸς καιρὸν πιστεύουσιν καὶ ἐν καιρῷ πειρασμοῦ ἀφίστανται. (14) τὸ δὲ εἰς τὰς ἀκάνθας πεσόν, οὗτοί εἰσιν οἱ ἀκούσαντες, καὶ ὑπὸ μεριμνῶν καὶ πλούτου καὶ ἡδονῶν τοῦ βίου πορευόμενοι συμπνίγονται καὶ οὐ τελεσφοροῦσιν. (15) τὸ δὲ ἐν τῇ καλῇ γῇ, οὗτοί εἰσιν οἵτινες ἐν καρδίᾳ καλῇ καὶ ἀγαθῇ ἀκούσαντες τὸν λόγον κατέχουσιν καὶ καρποφοροῦσιν ἐν ὑπομονῇ. (16) Οὐδεὶς δὲ λύχνον ἅψας καλύπτει αὐτὸν σκεύει ἢ ὑποκάτω κλίνης τίθησιν, ἀλλʼ ἐπὶ λυχνίας τίθησιν, ἵνα οἱ εἰσπορευόμενοι βλέπωσιν τὸ φῶς. (17) οὐ γάρ ἐστιν κρυπτὸν ὃ οὐ φανερὸν γενήσεται, οὐδὲ ἀπόκρυφον ὃ οὐ μὴ γνωσθῇ καὶ εἰς φανερὸν ἔλθῃ. (18) βλέπετε οὖν πῶς ἀκούετε· ὃς ἂν γὰρ ἔχῃ, δοθήσεται αὐτῷ, καὶ ὃς ἂν μὴ ἔχῃ, καὶ ὃ δοκεῖ ἔχειν ἀρθήσεται ἀπʼ αὐτοῦ. (19) Παρεγένετο δὲ πρὸς αὐτὸν ἡ μήτηρ καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἠδύναντο συντυχεῖν αὐτῷ διὰ τὸν ὄχλον. (20) ἀπηγγέλη δὲ αὐτῷ· Ἡ μήτηρ σου καὶ οἱ ἀδελφοί σου ἑστήκασιν ἔξω ἰδεῖν σε θέλοντες. (21) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν πρὸς αὐτούς· Μήτηρ μου καὶ ἀδελφοί μου οὗτοί εἰσιν οἱ τὸν λόγον τοῦ θεοῦ ἀκούοντες καὶ ποιοῦντες. (22) Ἐγένετο δὲ ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν καὶ αὐτὸς ἐνέβη εἰς πλοῖον καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς· Διέλθωμεν εἰς τὸ πέραν τῆς λίμνης, καὶ ἀνήχθησαν. (23) πλεόντων δὲ αὐτῶν ἀφύπνωσεν. καὶ κατέβη λαῖλαψ ἀνέμου εἰς τὴν λίμνην, καὶ συνεπληροῦντο καὶ ἐκινδύνευον. (24) προσελθόντες δὲ διήγειραν αὐτὸν λέγοντες· Ἐπιστάτα ἐπιστάτα, ἀπολλύμεθα· ὁ δὲ διεγερθεὶς ἐπετίμησεν τῷ ἀνέμῳ καὶ τῷ κλύδωνι τοῦ ὕδατος, καὶ ἐπαύσαντο, καὶ ἐγένετο γαλήνη. (25) εἶπεν δὲ αὐτοῖς· Ποῦ ἡ πίστις ὑμῶν; φοβηθέντες δὲ ἐθαύμασαν, λέγοντες πρὸς ἀλλήλους· Τίς ἄρα οὗτός ἐστιν ὅτι καὶ τοῖς ἀνέμοις ἐπιτάσσει καὶ τῷ ὕδατι, καὶ ὑπακούουσιν αὐτῷ; (26) Καὶ κατέπλευσαν εἰς τὴν χώραν τῶν Γερασηνῶν, ἥτις ἐστὶν ἀντιπέρα τῆς Γαλιλαίας. (27) ἐξελθόντι δὲ αὐτῷ ἐπὶ τὴν γῆν ὑπήντησεν ἀνήρ τις ἐκ τῆς πόλεως ἔχων δαιμόνια· καὶ χρόνῳ ἱκανῷ οὐκ ἐνεδύσατο ἱμάτιον, καὶ ἐν οἰκίᾳ οὐκ ἔμενεν ἀλλʼ ἐν τοῖς μνήμασιν. (28) ἰδὼν δὲ τὸν Ἰησοῦν ἀνακράξας προσέπεσεν αὐτῷ καὶ φωνῇ μεγάλῃ εἶπεν· Τί ἐμοὶ καὶ σοί, Ἰησοῦ υἱὲ τοῦ θεοῦ τοῦ ὑψίστου; δέομαί σου, μή με βασανίσῃς· (29) παρήγγελλεν γὰρ τῷ πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ ἐξελθεῖν ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου. πολλοῖς γὰρ χρόνοις συνηρπάκει αὐτόν, καὶ ἐδεσμεύετο ἁλύσεσιν καὶ πέδαις φυλασσόμενος, καὶ διαρρήσσων τὰ δεσμὰ ἠλαύνετο ὑπὸ τοῦ δαιμονίου εἰς τὰς ἐρήμους. (30) ἐπηρώτησεν δὲ αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς· Τί σοι ὄνομά ἐστιν; ὁ δὲ εἶπεν· Λεγιών, ὅτι εἰσῆλθεν δαιμόνια πολλὰ εἰς αὐτόν. (31) καὶ παρεκάλουν αὐτὸν ἵνα μὴ ἐπιτάξῃ αὐτοῖς εἰς τὴν ἄβυσσον ἀπελθεῖν. (32) Ἦν δὲ ἐκεῖ ἀγέλη χοίρων ἱκανῶν βοσκομένη ἐν τῷ ὄρει· καὶ παρεκάλεσαν αὐτὸν ἵνα ἐπιτρέψῃ αὐτοῖς εἰς ἐκείνους εἰσελθεῖν· καὶ ἐπέτρεψεν αὐτοῖς. (33) ἐξελθόντα δὲ τὰ δαιμόνια ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου εἰσῆλθον εἰς τοὺς χοίρους, καὶ ὥρμησεν ἡ ἀγέλη κατὰ τοῦ κρημνοῦ εἰς τὴν λίμνην καὶ ἀπεπνίγη. (34) Ἰδόντες δὲ οἱ βόσκοντες τὸ γεγονὸς ἔφυγον καὶ ἀπήγγειλαν εἰς τὴν πόλιν καὶ εἰς τοὺς ἀγρούς. (35) ἐξῆλθον δὲ ἰδεῖν τὸ γεγονὸς καὶ ἦλθον πρὸς τὸν Ἰησοῦν, καὶ εὗρον καθήμενον τὸν ἄνθρωπον ἀφʼ οὗ τὰ δαιμόνια ἐξῆλθεν ἱματισμένον καὶ σωφρονοῦντα παρὰ τοὺς πόδας τοῦ Ἰησοῦ, καὶ ἐφοβήθησαν. (36) ἀπήγγειλαν δὲ αὐτοῖς οἱ ἰδόντες πῶς ἐσώθη ὁ δαιμονισθείς. (37) καὶ ἠρώτησεν αὐτὸν ἅπαν τὸ πλῆθος τῆς περιχώρου τῶν Γερασηνῶν ἀπελθεῖν ἀπʼ αὐτῶν, ὅτι φόβῳ μεγάλῳ συνείχοντο· αὐτὸς δὲ ἐμβὰς εἰς πλοῖον ὑπέστρεψεν. (38) ἐδεῖτο δὲ αὐτοῦ ὁ ἀνὴρ ἀφʼ οὗ ἐξεληλύθει τὰ δαιμόνια εἶναι σὺν αὐτῷ· ἀπέλυσεν δὲ αὐτὸν λέγων· (39) Ὑπόστρεφε εἰς τὸν οἶκόν σου, καὶ διηγοῦ ὅσα σοι ἐποίησεν ὁ θεός. καὶ ἀπῆλθεν καθʼ ὅλην τὴν πόλιν κηρύσσων ὅσα ἐποίησεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς. (40) Ἐν δὲ τῷ ὑποστρέφειν τὸν Ἰησοῦν ἀπεδέξατο αὐτὸν ὁ ὄχλος, ἦσαν γὰρ πάντες προσδοκῶντες αὐτόν. (41) καὶ ἰδοὺ ἦλθεν ἀνὴρ ᾧ ὄνομα Ἰάϊρος, καὶ οὗτος ἄρχων τῆς συναγωγῆς ὑπῆρχεν, καὶ πεσὼν παρὰ τοὺς πόδας τοῦ Ἰησοῦ παρεκάλει αὐτὸν εἰσελθεῖν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ, (42) ὅτι θυγάτηρ μονογενὴς ἦν αὐτῷ ὡς ἐτῶν δώδεκα καὶ αὐτὴ ἀπέθνῃσκεν. Ἐν δὲ τῷ ὑπάγειν αὐτὸν οἱ ὄχλοι συνέπνιγον αὐτόν. (43) καὶ γυνὴ οὖσα ἐν ῥύσει αἵματος ἀπὸ ἐτῶν δώδεκα, ἥτις ἰατροῖς προσαναλώσασα ὅλον τὸν βίον οὐκ ἴσχυσεν ἀπʼ οὐδενὸς θεραπευθῆναι, (44) προσελθοῦσα ὄπισθεν ἥψατο τοῦ κρασπέδου τοῦ ἱματίου αὐτοῦ, καὶ παραχρῆμα ἔστη ἡ ῥύσις τοῦ αἵματος αὐτῆς. (45) καὶ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς· Τίς ὁ ἁψάμενός μου; ἀρνουμένων δὲ πάντων εἶπεν ὁ Πέτρος· Ἐπιστάτα, οἱ ὄχλοι συνέχουσίν σε καὶ ἀποθλίβουσιν. (46) ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν· Ἥψατό μού τις, ἐγὼ γὰρ ἔγνων δύναμιν ἐξεληλυθυῖαν ἀπʼ ἐμοῦ. (47) ἰδοῦσα δὲ ἡ γυνὴ ὅτι οὐκ ἔλαθεν τρέμουσα ἦλθεν καὶ προσπεσοῦσα αὐτῷ διʼ ἣν αἰτίαν ἥψατο αὐτοῦ ἀπήγγειλεν ἐνώπιον παντὸς τοῦ λαοῦ καὶ ὡς ἰάθη παραχρῆμα. (48) ὁ δὲ εἶπεν αὐτῇ· Θυγάτηρ, ἡ πίστις σου σέσωκέν σε· πορεύου εἰς εἰρήνην. (49) Ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος ἔρχεταί τις παρὰ τοῦ ἀρχισυναγώγου λέγων ὅτι Τέθνηκεν ἡ θυγάτηρ σου, μηκέτι σκύλλε τὸν διδάσκαλον. (50) ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀκούσας ἀπεκρίθη αὐτῷ· Μὴ φοβοῦ, μόνον πίστευσον, καὶ σωθήσεται. (51) ἐλθὼν δὲ εἰς τὴν οἰκίαν οὐκ ἀφῆκεν εἰσελθεῖν τινα σὺν αὐτῷ εἰ μὴ Πέτρον καὶ Ἰωάννην καὶ Ἰάκωβον καὶ τὸν πατέρα τῆς παιδὸς καὶ τὴν μητέρα. (52) ἔκλαιον δὲ πάντες καὶ ἐκόπτοντο αὐτήν. ὁ δὲ εἶπεν· Μὴ κλαίετε, οὐ γὰρ ἀπέθανεν ἀλλὰ καθεύδει. (53) καὶ κατεγέλων αὐτοῦ, εἰδότες ὅτι ἀπέθανεν. (54) αὐτὸς δὲ κρατήσας τῆς χειρὸς αὐτῆς ἐφώνησεν λέγων· Ἡ παῖς, ἔγειρε. (55) καὶ ἐπέστρεψεν τὸ πνεῦμα αὐτῆς, καὶ ἀνέστη παραχρῆμα, καὶ διέταξεν αὐτῇ δοθῆναι φαγεῖν. (56) καὶ ἐξέστησαν οἱ γονεῖς αὐτῆς· ὁ δὲ παρήγγειλεν αὐτοῖς μηδενὶ εἰπεῖν τὸ γεγονός.

9

(1) Συγκαλεσάμενος δὲ τοὺς δώδεκα ἔδωκεν αὐτοῖς δύναμιν καὶ ἐξουσίαν ἐπὶ πάντα τὰ δαιμόνια καὶ νόσους θεραπεύειν, (2) καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς κηρύσσειν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ καὶ ἰᾶσθαι τοὺς ἀσθενεῖς, (3) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς· Μηδὲν αἴρετε εἰς τὴν ὁδόν, μήτε ῥάβδον μήτε πήραν μήτε ἄρτον μήτε ἀργύριον, μήτε ἀνὰ δύο χιτῶνας ἔχειν. (4) καὶ εἰς ἣν ἂν οἰκίαν εἰσέλθητε, ἐκεῖ μένετε καὶ ἐκεῖθεν ἐξέρχεσθε. (5) καὶ ὅσοι ἂν μὴ δέχωνται ὑμᾶς, ἐξερχόμενοι ἀπὸ τῆς πόλεως ἐκείνης τὸν κονιορτὸν ἀπὸ τῶν ποδῶν ὑμῶν ἀποτινάσσετε εἰς μαρτύριον ἐπʼ αὐτούς. (6) ἐξερχόμενοι δὲ διήρχοντο κατὰ τὰς κώμας εὐαγγελιζόμενοι καὶ θεραπεύοντες πανταχοῦ. (7) Ἤκουσεν δὲ Ἡρῴδης ὁ τετραάρχης τὰ γινόμενα πάντα, καὶ διηπόρει διὰ τὸ λέγεσθαι ὑπό τινων ὅτι Ἰωάννης ἠγέρθη ἐκ νεκρῶν, (8) ὑπό τινων δὲ ὅτι Ἠλίας ἐφάνη, ἄλλων δὲ ὅτι προφήτης τις τῶν ἀρχαίων ἀνέστη. (9) εἶπεν δὲ ὁ Ἡρῴδης· Ἰωάννην ἐγὼ ἀπεκεφάλισα· τίς δέ ἐστιν οὗτος περὶ οὗ ἀκούω τοιαῦτα; καὶ ἐζήτει ἰδεῖν αὐτόν. (10) Καὶ ὑποστρέψαντες οἱ ἀπόστολοι διηγήσαντο αὐτῷ ὅσα ἐποίησαν. καὶ παραλαβὼν αὐτοὺς ὑπεχώρησεν κατʼ ἰδίαν εἰς πόλιν καλουμένην Βηθσαϊδά. (11) οἱ δὲ ὄχλοι γνόντες ἠκολούθησαν αὐτῷ. καὶ ἀποδεξάμενος αὐτοὺς ἐλάλει αὐτοῖς περὶ τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ, καὶ τοὺς χρείαν ἔχοντας θεραπείας ἰᾶτο. (12) Ἡ δὲ ἡμέρα ἤρξατο κλίνειν· προσελθόντες δὲ οἱ δώδεκα εἶπαν αὐτῷ· Ἀπόλυσον τὸν ὄχλον, ἵνα πορευθέντες εἰς τὰς κύκλῳ κώμας καὶ ἀγροὺς καταλύσωσιν καὶ εὕρωσιν ἐπισιτισμόν, ὅτι ὧδε ἐν ἐρήμῳ τόπῳ ἐσμέν. (13) εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς· Δότε αὐτοῖς ὑμεῖς φαγεῖν. οἱ δὲ εἶπαν· Οὐκ εἰσὶν ἡμῖν πλεῖον ἢ ἄρτοι πέντε καὶ ἰχθύες δύο, εἰ μήτι πορευθέντες ἡμεῖς ἀγοράσωμεν εἰς πάντα τὸν λαὸν τοῦτον βρώματα. (14) ἦσαν γὰρ ὡσεὶ ἄνδρες πεντακισχίλιοι. εἶπεν δὲ πρὸς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ· Κατακλίνατε αὐτοὺς κλισίας ὡσεὶ ἀνὰ πεντήκοντα. (15) καὶ ἐποίησαν οὕτως καὶ κατέκλιναν ἅπαντας. (16) λαβὼν δὲ τοὺς πέντε ἄρτους καὶ τοὺς δύο ἰχθύας ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν εὐλόγησεν αὐτοὺς καὶ κατέκλασεν καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς παραθεῖναι τῷ ὄχλῳ. (17) καὶ ἔφαγον καὶ ἐχορτάσθησαν πάντες, καὶ ἤρθη τὸ περισσεῦσαν αὐτοῖς κλασμάτων κόφινοι δώδεκα. (18) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἶναι αὐτὸν προσευχόμενον κατὰ μόνας συνῆσαν αὐτῷ οἱ μαθηταί, καὶ ἐπηρώτησεν αὐτοὺς λέγων· Τίνα με οἱ ὄχλοι λέγουσιν εἶναι; (19) οἱ δὲ ἀποκριθέντες εἶπαν· Ἰωάννην τὸν βαπτιστήν, ἄλλοι δὲ Ἠλίαν, ἄλλοι δὲ ὅτι προφήτης τις τῶν ἀρχαίων ἀνέστη. (20) εἶπεν δὲ αὐτοῖς· Ὑμεῖς δὲ τίνα με λέγετε εἶναι; Πέτρος δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Τὸν χριστὸν τοῦ θεοῦ. (21) Ὁ δὲ ἐπιτιμήσας αὐτοῖς παρήγγειλεν μηδενὶ λέγειν τοῦτο, (22) εἰπὼν ὅτι Δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου πολλὰ παθεῖν καὶ ἀποδοκιμασθῆναι ἀπὸ τῶν πρεσβυτέρων καὶ ἀρχιερέων καὶ γραμματέων καὶ ἀποκτανθῆναι καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἐγερθῆναι. (23) Ἔλεγεν δὲ πρὸς πάντας· Εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἔρχεσθαι, ἀρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καθʼ ἡμέραν, καὶ ἀκολουθείτω μοι. (24) ὃς γὰρ ἂν θέλῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ σῶσαι, ἀπολέσει αὐτήν· ὃς δʼ ἂν ἀπολέσῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἕνεκεν ἐμοῦ, οὗτος σώσει αὐτήν. (25) τί γὰρ ὠφελεῖται ἄνθρωπος κερδήσας τὸν κόσμον ὅλον ἑαυτὸν δὲ ἀπολέσας ἢ ζημιωθείς; (26) ὃς γὰρ ἂν ἐπαισχυνθῇ με καὶ τοὺς ἐμοὺς λόγους, τοῦτον ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπαισχυνθήσεται, ὅταν ἔλθῃ ἐν τῇ δόξῃ αὐτοῦ καὶ τοῦ πατρὸς καὶ τῶν ἁγίων ἀγγέλων. (27) λέγω δὲ ὑμῖν ἀληθῶς, εἰσίν τινες τῶν αὐτοῦ ἑστηκότων οἳ οὐ μὴ γεύσωνται θανάτου ἕως ἂν ἴδωσιν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. (28) Ἐγένετο δὲ μετὰ τοὺς λόγους τούτους ὡσεὶ ἡμέραι ὀκτὼ καὶ παραλαβὼν Πέτρον καὶ Ἰωάννην καὶ Ἰάκωβον ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος προσεύξασθαι. (29) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ προσεύχεσθαι αὐτὸν τὸ εἶδος τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἕτερον καὶ ὁ ἱματισμὸς αὐτοῦ λευκὸς ἐξαστράπτων. (30) καὶ ἰδοὺ ἄνδρες δύο συνελάλουν αὐτῷ, οἵτινες ἦσαν Μωϋσῆς καὶ Ἠλίας, (31) οἳ ὀφθέντες ἐν δόξῃ ἔλεγον τὴν ἔξοδον αὐτοῦ ἣν ἤμελλεν πληροῦν ἐν Ἰερουσαλήμ. (32) ὁ δὲ Πέτρος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ ἦσαν βεβαρημένοι ὕπνῳ· διαγρηγορήσαντες δὲ εἶδον τὴν δόξαν αὐτοῦ καὶ τοὺς δύο ἄνδρας τοὺς συνεστῶτας αὐτῷ. (33) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ διαχωρίζεσθαι αὐτοὺς ἀπʼ αὐτοῦ εἶπεν ὁ Πέτρος πρὸς τὸν Ἰησοῦν· Ἐπιστάτα, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι, καὶ ποιήσωμεν σκηνὰς τρεῖς, μίαν σοὶ καὶ μίαν Μωϋσεῖ καὶ μίαν Ἠλίᾳ, μὴ εἰδὼς ὃ λέγει. (34) ταῦτα δὲ αὐτοῦ λέγοντος ἐγένετο νεφέλη καὶ ἐπεσκίαζεν αὐτούς· ἐφοβήθησαν δὲ ἐν τῷ εἰσελθεῖν αὐτοὺς εἰς τὴν νεφέλην. (35) καὶ φωνὴ ἐγένετο ἐκ τῆς νεφέλης λέγουσα· Οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἐκλελεγμένος, αὐτοῦ ἀκούετε. (36) καὶ ἐν τῷ γενέσθαι τὴν φωνὴν εὑρέθη Ἰησοῦς μόνος. καὶ αὐτοὶ ἐσίγησαν καὶ οὐδενὶ ἀπήγγειλαν ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις οὐδὲν ὧν ἑώρακαν. (37) Ἐγένετο δὲ τῇ ἑξῆς ἡμέρᾳ κατελθόντων αὐτῶν ἀπὸ τοῦ ὄρους συνήντησεν αὐτῷ ὄχλος πολύς. (38) καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ ἀπὸ τοῦ ὄχλου ἐβόησεν λέγων· Διδάσκαλε, δέομαί σου ἐπιβλέψαι ἐπὶ τὸν υἱόν μου, ὅτι μονογενής μοί ἐστιν, (39) καὶ ἰδοὺ πνεῦμα λαμβάνει αὐτόν, καὶ ἐξαίφνης κράζει, καὶ σπαράσσει αὐτὸν μετὰ ἀφροῦ καὶ μόγις ἀποχωρεῖ ἀπʼ αὐτοῦ συντρῖβον αὐτόν· (40) καὶ ἐδεήθην τῶν μαθητῶν σου ἵνα ἐκβάλωσιν αὐτό, καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν. (41) ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Ὦ γενεὰ ἄπιστος καὶ διεστραμμένη, ἕως πότε ἔσομαι πρὸς ὑμᾶς καὶ ἀνέξομαι ὑμῶν; προσάγαγε ὧδε τὸν υἱόν σου. (42) ἔτι δὲ προσερχομένου αὐτοῦ ἔρρηξεν αὐτὸν τὸ δαιμόνιον καὶ συνεσπάραξεν· ἐπετίμησεν δὲ ὁ Ἰησοῦς τῷ πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ, καὶ ἰάσατο τὸν παῖδα καὶ ἀπέδωκεν αὐτὸν τῷ πατρὶ αὐτοῦ. (43) ἐξεπλήσσοντο δὲ πάντες ἐπὶ τῇ μεγαλειότητι τοῦ θεοῦ. Πάντων δὲ θαυμαζόντων ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἐποίει εἶπεν πρὸς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ· (44) Θέσθε ὑμεῖς εἰς τὰ ὦτα ὑμῶν τοὺς λόγους τούτους, ὁ γὰρ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου μέλλει παραδίδοσθαι εἰς χεῖρας ἀνθρώπων. (45) οἱ δὲ ἠγνόουν τὸ ῥῆμα τοῦτο, καὶ ἦν παρακεκαλυμμένον ἀπʼ αὐτῶν ἵνα μὴ αἴσθωνται αὐτό, καὶ ἐφοβοῦντο ἐρωτῆσαι αὐτὸν περὶ τοῦ ῥήματος τούτου. (46) Εἰσῆλθεν δὲ διαλογισμὸς ἐν αὐτοῖς, τὸ τίς ἂν εἴη μείζων αὐτῶν. (47) ὁ δὲ Ἰησοῦς εἰδὼς τὸν διαλογισμὸν τῆς καρδίας αὐτῶν ἐπιλαβόμενος παιδίον ἔστησεν αὐτὸ παρʼ ἑαυτῷ, (48) καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ὃς ἂν δέξηται τοῦτο τὸ παιδίον ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου ἐμὲ δέχεται, καὶ ὃς ἂν ἐμὲ δέξηται δέχεται τὸν ἀποστείλαντά με· ὁ γὰρ μικρότερος ἐν πᾶσιν ὑμῖν ὑπάρχων οὗτός ἐστιν μέγας. (49) Ἀποκριθεὶς δὲ Ἰωάννης εἶπεν· Ἐπιστάτα, εἴδομέν τινα ἐν τῷ ὀνόματί σου ἐκβάλλοντα δαιμόνια, καὶ ἐκωλύομεν αὐτὸν ὅτι οὐκ ἀκολουθεῖ μεθʼ ἡμῶν. (50) εἶπεν δὲ πρὸς αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς· Μὴ κωλύετε, ὃς γὰρ οὐκ ἔστιν καθʼ ὑμῶν ὑπὲρ ὑμῶν ἐστιν. (51) Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ συμπληροῦσθαι τὰς ἡμέρας τῆς ἀναλήμψεως αὐτοῦ καὶ αὐτὸς τὸ πρόσωπον ἐστήρισεν τοῦ πορεύεσθαι εἰς Ἰερουσαλήμ, (52) καὶ ἀπέστειλεν ἀγγέλους πρὸ προσώπου αὐτοῦ. καὶ πορευθέντες εἰσῆλθον εἰς κώμην Σαμαριτῶν, ὡς ἑτοιμάσαι αὐτῷ· (53) καὶ οὐκ ἐδέξαντο αὐτόν, ὅτι τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἦν πορευόμενον εἰς Ἰερουσαλήμ. (54) ἰδόντες δὲ οἱ μαθηταὶ Ἰάκωβος καὶ Ἰωάννης εἶπαν· Κύριε, θέλεις εἴπωμεν πῦρ καταβῆναι ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ἀναλῶσαι αὐτούς; (55) στραφεὶς δὲ ἐπετίμησεν αὐτοῖς. (56) καὶ ἐπορεύθησαν εἰς ἑτέραν κώμην. (57) Καὶ πορευομένων αὐτῶν ἐν τῇ ὁδῷ εἶπέν τις πρὸς αὐτόν· Ἀκολουθήσω σοι ὅπου ἐὰν ἀπέρχῃ. (58) καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Αἱ ἀλώπεκες φωλεοὺς ἔχουσιν καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνώσεις, ὁ δὲ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου οὐκ ἔχει ποῦ τὴν κεφαλὴν κλίνῃ. (59) εἶπεν δὲ πρὸς ἕτερον· Ἀκολούθει μοι. ὁ δὲ εἶπεν· Κύριε, ἐπίτρεψόν μοι ἀπελθόντι πρῶτον θάψαι τὸν πατέρα μου. (60) εἶπεν δὲ αὐτῷ· Ἄφες τοὺς νεκροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν νεκρούς, σὺ δὲ ἀπελθὼν διάγγελλε τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. (61) εἶπεν δὲ καὶ ἕτερος· Ἀκολουθήσω σοι, κύριε· πρῶτον δὲ ἐπίτρεψόν μοι ἀποτάξασθαι τοῖς εἰς τὸν οἶκόν μου. (62) εἶπεν δὲ ὁ Ἰησοῦς· Οὐδεὶς ἐπιβαλὼν τὴν χεῖρα ἐπʼ ἄροτρον καὶ βλέπων εἰς τὰ ὀπίσω εὔθετός ἐστιν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ.

10

(1) Μετὰ δὲ ταῦτα ἀνέδειξεν ὁ κύριος καὶ ἑτέρους ἑβδομήκοντα δύο καὶ ἀπέστειλεν αὐτοὺς ἀνὰ δύο δύο πρὸ προσώπου αὐτοῦ εἰς πᾶσαν πόλιν καὶ τόπον οὗ ἤμελλεν αὐτὸς ἔρχεσθαι. (2) ἔλεγεν δὲ πρὸς αὐτούς· Ὁ μὲν θερισμὸς πολύς, οἱ δὲ ἐργάται ὀλίγοι· δεήθητε οὖν τοῦ κυρίου τοῦ θερισμοῦ ὅπως ἐργάτας ἐκβάλῃ εἰς τὸν θερισμὸν αὐτοῦ. (3) ὑπάγετε· ἰδοὺ ἀποστέλλω ὑμᾶς ὡς ἄρνας ἐν μέσῳ λύκων. (4) μὴ βαστάζετε βαλλάντιον, μὴ πήραν, μὴ ὑποδήματα, καὶ μηδένα κατὰ τὴν ὁδὸν ἀσπάσησθε. (5) εἰς ἣν δʼ ἂν εἰσέλθητε οἰκίαν πρῶτον λέγετε· Εἰρήνη τῷ οἴκῳ τούτῳ. (6) καὶ ἐὰν ᾖ ἐκεῖ υἱὸς εἰρήνης, ἐπαναπαήσεται ἐπʼ αὐτὸν ἡ εἰρήνη ὑμῶν· εἰ δὲ μήγε, ἐφʼ ὑμᾶς ἀνακάμψει. (7) ἐν αὐτῇ δὲ τῇ οἰκίᾳ μένετε, ἐσθίοντες καὶ πίνοντες τὰ παρʼ αὐτῶν, ἄξιος γὰρ ὁ ἐργάτης τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ. μὴ μεταβαίνετε ἐξ οἰκίας εἰς οἰκίαν. (8) καὶ εἰς ἣν ἂν πόλιν εἰσέρχησθε καὶ δέχωνται ὑμᾶς, ἐσθίετε τὰ παρατιθέμενα ὑμῖν, (9) καὶ θεραπεύετε τοὺς ἐν αὐτῇ ἀσθενεῖς, καὶ λέγετε αὐτοῖς· Ἤγγικεν ἐφʼ ὑμᾶς ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. (10) εἰς ἣν δʼ ἂν πόλιν εἰσέλθητε καὶ μὴ δέχωνται ὑμᾶς, ἐξελθόντες εἰς τὰς πλατείας αὐτῆς εἴπατε· (11) Καὶ τὸν κονιορτὸν τὸν κολληθέντα ἡμῖν ἐκ τῆς πόλεως ὑμῶν εἰς τοὺς πόδας ἀπομασσόμεθα ὑμῖν· πλὴν τοῦτο γινώσκετε ὅτι ἤγγικεν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. (12) λέγω ὑμῖν ὅτι Σοδόμοις ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἀνεκτότερον ἔσται ἢ τῇ πόλει ἐκείνῃ. (13) Οὐαί σοι, Χοραζίν· οὐαί σοι, Βηθσαϊδά· ὅτι εἰ ἐν Τύρῳ καὶ Σιδῶνι ἐγενήθησαν αἱ δυνάμεις αἱ γενόμεναι ἐν ὑμῖν, πάλαι ἂν ἐν σάκκῳ καὶ σποδῷ καθήμενοι μετενόησαν. (14) πλὴν Τύρῳ καὶ Σιδῶνι ἀνεκτότερον ἔσται ἐν τῇ κρίσει ἢ ὑμῖν. (15) καὶ σύ, Καφαρναούμ, μὴ ἕως οὐρανοῦ ὑψωθήσῃ; ἕως τοῦ ᾅδου καταβιβασθήσῃ. (16) Ὁ ἀκούων ὑμῶν ἐμοῦ ἀκούει, καὶ ὁ ἀθετῶν ὑμᾶς ἐμὲ ἀθετεῖ· ὁ δὲ ἐμὲ ἀθετῶν ἀθετεῖ τὸν ἀποστείλαντά με. (17) Ὑπέστρεψαν δὲ οἱ ἑβδομήκοντα δύο μετὰ χαρᾶς λέγοντες· Κύριε, καὶ τὰ δαιμόνια ὑποτάσσεται ἡμῖν ἐν τῷ ὀνόματί σου. (18) εἶπεν δὲ αὐτοῖς· Ἐθεώρουν τὸν Σατανᾶν ὡς ἀστραπὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πεσόντα. (19) ἰδοὺ δέδωκα ὑμῖν τὴν ἐξουσίαν τοῦ πατεῖν ἐπάνω ὄφεων καὶ σκορπίων, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ ἐχθροῦ, καὶ οὐδὲν ὑμᾶς οὐ μὴ ἀδικήσῃ. (20) πλὴν ἐν τούτῳ μὴ χαίρετε ὅτι τὰ πνεύματα ὑμῖν ὑποτάσσεται, χαίρετε δὲ ὅτι τὰ ὀνόματα ὑμῶν ἐγγέγραπται ἐν τοῖς οὐρανοῖς. (21) Ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἠγαλλιάσατο τῷ πνεύματι τῷ ἁγίῳ καὶ εἶπεν· Ἐξομολογοῦμαί σοι, πάτερ κύριε τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, ὅτι ἀπέκρυψας ταῦτα ἀπὸ σοφῶν καὶ συνετῶν, καὶ ἀπεκάλυψας αὐτὰ νηπίοις· ναί, ὁ πατήρ, ὅτι οὕτως εὐδοκία ἐγένετο ἔμπροσθέν σου. (22) πάντα μοι παρεδόθη ὑπὸ τοῦ πατρός μου, καὶ οὐδεὶς γινώσκει τίς ἐστιν ὁ υἱὸς εἰ μὴ ὁ πατήρ, καὶ τίς ἐστιν ὁ πατὴρ εἰ μὴ ὁ υἱὸς καὶ ᾧ ἐὰν βούληται ὁ υἱὸς ἀποκαλύψαι. (23) Καὶ στραφεὶς πρὸς τοὺς μαθητὰς κατʼ ἰδίαν εἶπεν· Μακάριοι οἱ ὀφθαλμοὶ οἱ βλέποντες ἃ βλέπετε. (24) λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι πολλοὶ προφῆται καὶ βασιλεῖς ἠθέλησαν ἰδεῖν ἃ ὑμεῖς βλέπετε καὶ οὐκ εἶδαν, καὶ ἀκοῦσαι ἃ ἀκούετε καὶ οὐκ ἤκουσαν. (25) Καὶ ἰδοὺ νομικός τις ἀνέστη ἐκπειράζων αὐτὸν λέγων· Διδάσκαλε, τί ποιήσας ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσω; (26) ὁ δὲ εἶπεν πρὸς αὐτόν· Ἐν τῷ νόμῳ τί γέγραπται; πῶς ἀναγινώσκεις; (27) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Ἀγαπήσεις κύριον τὸν θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου καὶ ἐν ὅλῃ τῇ ψυχῇ σου καὶ ἐν ὅλῃ τῇ ἰσχύϊ σου καὶ ἐν ὅλῃ τῇ διανοίᾳ σου, καὶ τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. (28) εἶπεν δὲ αὐτῷ· Ὀρθῶς ἀπεκρίθης· τοῦτο ποίει καὶ ζήσῃ. (29) Ὁ δὲ θέλων δικαιῶσαι ἑαυτὸν εἶπεν πρὸς τὸν Ἰησοῦν· Καὶ τίς ἐστίν μου πλησίον; (30) ὑπολαβὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Ἄνθρωπός τις κατέβαινεν ἀπὸ Ἰερουσαλὴμ εἰς Ἰεριχὼ καὶ λῃσταῖς περιέπεσεν, οἳ καὶ ἐκδύσαντες αὐτὸν καὶ πληγὰς ἐπιθέντες ἀπῆλθον ἀφέντες ἡμιθανῆ. (31) κατὰ συγκυρίαν δὲ ἱερεύς τις κατέβαινεν ἐν τῇ ὁδῷ ἐκείνῃ, καὶ ἰδὼν αὐτὸν ἀντιπαρῆλθεν· (32) ὁμοίως δὲ καὶ Λευίτης κατὰ τὸν τόπον ἐλθὼν καὶ ἰδὼν ἀντιπαρῆλθεν. (33) Σαμαρίτης δέ τις ὁδεύων ἦλθεν κατʼ αὐτὸν καὶ ἰδὼν ἐσπλαγχνίσθη, (34) καὶ προσελθὼν κατέδησεν τὰ τραύματα αὐτοῦ ἐπιχέων ἔλαιον καὶ οἶνον, ἐπιβιβάσας δὲ αὐτὸν ἐπὶ τὸ ἴδιον κτῆνος ἤγαγεν αὐτὸν εἰς πανδοχεῖον καὶ ἐπεμελήθη αὐτοῦ. (35) καὶ ἐπὶ τὴν αὔριον ἐκβαλὼν δύο δηνάρια ἔδωκεν τῷ πανδοχεῖ καὶ εἶπεν· Ἐπιμελήθητι αὐτοῦ, καὶ ὅ τι ἂν προσδαπανήσῃς ἐγὼ ἐν τῷ ἐπανέρχεσθαί με ἀποδώσω σοι. (36) τίς τούτων τῶν τριῶν πλησίον δοκεῖ σοι γεγονέναι τοῦ ἐμπεσόντος εἰς τοὺς λῃστάς; (37) ὁ δὲ εἶπεν· Ὁ ποιήσας τὸ ἔλεος μετʼ αὐτοῦ. εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Πορεύου καὶ σὺ ποίει ὁμοίως. (38) Ἐν δὲ τῷ πορεύεσθαι αὐτοὺς αὐτὸς εἰσῆλθεν εἰς κώμην τινά· γυνὴ δέ τις ὀνόματι Μάρθα ὑπεδέξατο αὐτὸν. (39) καὶ τῇδε ἦν ἀδελφὴ καλουμένη Μαριάμ, ἣ καὶ παρακαθεσθεῖσα πρὸς τοὺς πόδας τοῦ Ἰησοῦ ἤκουεν τὸν λόγον αὐτοῦ. (40) ἡ δὲ Μάρθα περιεσπᾶτο περὶ πολλὴν διακονίαν· ἐπιστᾶσα δὲ εἶπεν· Κύριε, οὐ μέλει σοι ὅτι ἡ ἀδελφή μου μόνην με κατέλειπεν διακονεῖν; εἰπὲ οὖν αὐτῇ ἵνα μοι συναντιλάβηται. (41) ἀποκριθεὶς δὲ εἶπεν αὐτῇ ὁ κύριος· Μάρθα Μάρθα, μεριμνᾷς καὶ θορυβάζῃ περὶ πολλά, (42) ὀλίγων δέ ἐστιν χρεία ἢ ἑνός· Μαριὰμ γὰρ τὴν ἀγαθὴν μερίδα ἐξελέξατο ἥτις οὐκ ἀφαιρεθήσεται αὐτῆς.

11

(1) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εἶναι αὐτὸν ἐν τόπῳ τινὶ προσευχόμενον, ὡς ἐπαύσατο, εἶπέν τις τῶν μαθητῶν αὐτοῦ πρὸς αὐτόν· Κύριε, δίδαξον ἡμᾶς προσεύχεσθαι, καθὼς καὶ Ἰωάννης ἐδίδαξεν τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ. (2) εἶπεν δὲ αὐτοῖς· Ὅταν προσεύχησθε, λέγετε· Πάτερ, ἁγιασθήτω τὸ ὄνομά σου· ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου· (3) τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον δίδου ἡμῖν τὸ καθʼ ἡμέραν· (4) καὶ ἄφες ἡμῖν τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, καὶ γὰρ αὐτοὶ ἀφίομεν παντὶ ὀφείλοντι ἡμῖν· καὶ μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν. (5) Καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς· Τίς ἐξ ὑμῶν ἕξει φίλον καὶ πορεύσεται πρὸς αὐτὸν μεσονυκτίου καὶ εἴπῃ αὐτῷ· Φίλε, χρῆσόν μοι τρεῖς ἄρτους, (6) ἐπειδὴ φίλος μου παρεγένετο ἐξ ὁδοῦ πρός με καὶ οὐκ ἔχω ὃ παραθήσω αὐτῷ· (7) κἀκεῖνος ἔσωθεν ἀποκριθεὶς εἴπῃ· Μή μοι κόπους πάρεχε· ἤδη ἡ θύρα κέκλεισται, καὶ τὰ παιδία μου μετʼ ἐμοῦ εἰς τὴν κοίτην εἰσίν· οὐ δύναμαι ἀναστὰς δοῦναί σοι. (8) λέγω ὑμῖν, εἰ καὶ οὐ δώσει αὐτῷ ἀναστὰς διὰ τὸ εἶναι φίλον αὐτοῦ, διά γε τὴν ἀναίδειαν αὐτοῦ ἐγερθεὶς δώσει αὐτῷ ὅσων χρῄζει. (9) Κἀγὼ ὑμῖν λέγω, αἰτεῖτε, καὶ δοθήσεται ὑμῖν· ζητεῖτε, καὶ εὑρήσετε· κρούετε, καὶ ἀνοιγήσεται ὑμῖν· (10) πᾶς γὰρ ὁ αἰτῶν λαμβάνει, καὶ ὁ ζητῶν εὑρίσκει, καὶ τῷ κρούοντι ἀνοιγήσεται. (11) τίνα δὲ ἐξ ὑμῶν τὸν πατέρα αἰτήσει ὁ υἱὸς ἰχθύν, καὶ ἀντὶ ἰχθύος ὄφιν αὐτῷ ἐπιδώσει; (12) ἢ καὶ αἰτήσει ᾠόν, ἐπιδώσει αὐτῷ σκορπίον; (13) εἰ οὖν ὑμεῖς πονηροὶ ὑπάρχοντες οἴδατε δόματα ἀγαθὰ διδόναι τοῖς τέκνοις ὑμῶν, πόσῳ μᾶλλον ὁ πατὴρ ὁ ἐξ οὐρανοῦ δώσει πνεῦμα ἅγιον τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν. (14) Καὶ ἦν ἐκβάλλων δαιμόνιον κωφόν· ἐγένετο δὲ τοῦ δαιμονίου ἐξελθόντος ἐλάλησεν ὁ κωφός. καὶ ἐθαύμασαν οἱ ὄχλοι· (15) τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν εἶπον· Ἐν Βεελζεβοὺλ τῷ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια· (16) ἕτεροι δὲ πειράζοντες σημεῖον ἐξ οὐρανοῦ ἐζήτουν παρʼ αὐτοῦ. (17) αὐτὸς δὲ εἰδὼς αὐτῶν τὰ διανοήματα εἶπεν αὐτοῖς· Πᾶσα βασιλεία ἐφʼ ἑαυτὴν διαμερισθεῖσα ἐρημοῦται, καὶ οἶκος ἐπὶ οἶκον πίπτει. (18) εἰ δὲ καὶ ὁ Σατανᾶς ἐφʼ ἑαυτὸν διεμερίσθη, πῶς σταθήσεται ἡ βασιλεία αὐτοῦ; ὅτι λέγετε ἐν Βεελζεβοὺλ ἐκβάλλειν με τὰ δαιμόνια. (19) εἰ δὲ ἐγὼ ἐν Βεελζεβοὺλ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια, οἱ υἱοὶ ὑμῶν ἐν τίνι ἐκβάλλουσιν; διὰ τοῦτο αὐτοὶ ὑμῶν κριταὶ ἔσονται. (20) εἰ δὲ ἐν δακτύλῳ θεοῦ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια, ἄρα ἔφθασεν ἐφʼ ὑμᾶς ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. (21) ὅταν ὁ ἰσχυρὸς καθωπλισμένος φυλάσσῃ τὴν ἑαυτοῦ αὐλήν, ἐν εἰρήνῃ ἐστὶν τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ· (22) ἐπὰν δὲ ἰσχυρότερος αὐτοῦ ἐπελθὼν νικήσῃ αὐτόν, τὴν πανοπλίαν αὐτοῦ αἴρει ἐφʼ ᾗ ἐπεποίθει, καὶ τὰ σκῦλα αὐτοῦ διαδίδωσιν. (23) ὁ μὴ ὢν μετʼ ἐμοῦ κατʼ ἐμοῦ ἐστιν, καὶ ὁ μὴ συνάγων μετʼ ἐμοῦ σκορπίζει. (24) Ὅταν τὸ ἀκάθαρτον πνεῦμα ἐξέλθῃ ἀπὸ τοῦ ἀνθρώπου, διέρχεται διʼ ἀνύδρων τόπων ζητοῦν ἀνάπαυσιν, καὶ μὴ εὑρίσκον λέγει· Ὑποστρέψω εἰς τὸν οἶκόν μου ὅθεν ἐξῆλθον· (25) καὶ ἐλθὸν εὑρίσκει σεσαρωμένον καὶ κεκοσμημένον. (26) τότε πορεύεται καὶ παραλαμβάνει ἕτερα πνεύματα πονηρότερα ἑαυτοῦ ἑπτά, καὶ εἰσελθόντα κατοικεῖ ἐκεῖ, καὶ γίνεται τὰ ἔσχατα τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου χείρονα τῶν πρώτων. (27) Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ λέγειν αὐτὸν ταῦτα ἐπάρασά τις φωνὴν γυνὴ ἐκ τοῦ ὄχλου εἶπεν αὐτῷ· Μακαρία ἡ κοιλία ἡ βαστάσασά σε καὶ μαστοὶ οὓς ἐθήλασας· (28) αὐτὸς δὲ εἶπεν· Μενοῦν μακάριοι οἱ ἀκούοντες τὸν λόγον τοῦ θεοῦ καὶ φυλάσσοντες. (29) Τῶν δὲ ὄχλων ἐπαθροιζομένων ἤρξατο λέγειν· Ἡ γενεὰ αὕτη γενεὰ πονηρά ἐστιν· σημεῖον ζητεῖ, καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται αὐτῇ εἰ μὴ τὸ σημεῖον Ἰωνᾶ. (30) καθὼς γὰρ ἐγένετο Ἰωνᾶς τοῖς Νινευίταις σημεῖον, οὕτως ἔσται καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου τῇ γενεᾷ ταύτῃ. (31) βασίλισσα νότου ἐγερθήσεται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῶν ἀνδρῶν τῆς γενεᾶς ταύτης καὶ κατακρινεῖ αὐτούς· ὅτι ἦλθεν ἐκ τῶν περάτων τῆς γῆς ἀκοῦσαι τὴν σοφίαν Σολομῶνος, καὶ ἰδοὺ πλεῖον Σολομῶνος ὧδε. (32) ἄνδρες Νινευῖται ἀναστήσονται ἐν τῇ κρίσει μετὰ τῆς γενεᾶς ταύτης καὶ κατακρινοῦσιν αὐτήν· ὅτι μετενόησαν εἰς τὸ κήρυγμα Ἰωνᾶ, καὶ ἰδοὺ πλεῖον Ἰωνᾶ ὧδε. (33) Οὐδεὶς λύχνον ἅψας εἰς κρύπτην τίθησιν οὐδὲ ὑπὸ τὸν μόδιον ἀλλʼ ἐπὶ τὴν λυχνίαν, ἵνα οἱ εἰσπορευόμενοι τὸ φέγγος βλέπωσιν. (34) ὁ λύχνος τοῦ σώματός ἐστιν ὁ ὀφθαλμός σου. ὅταν ὁ ὀφθαλμός σου ἁπλοῦς ᾖ, καὶ ὅλον τὸ σῶμά σου φωτεινόν ἐστιν· ἐπὰν δὲ πονηρὸς ᾖ, καὶ τὸ σῶμά σου σκοτεινόν. (35) σκόπει οὖν μὴ τὸ φῶς τὸ ἐν σοὶ σκότος ἐστίν. (36) εἰ οὖν τὸ σῶμά σου ὅλον φωτεινόν, μὴ ἔχον μέρος τι σκοτεινόν, ἔσται φωτεινὸν ὅλον ὡς ὅταν ὁ λύχνος τῇ ἀστραπῇ φωτίζῃ σε. (37) Ἐν δὲ τῷ λαλῆσαι ἐρωτᾷ αὐτὸν Φαρισαῖος ὅπως ἀριστήσῃ παρʼ αὐτῷ· εἰσελθὼν δὲ ἀνέπεσεν. (38) ὁ δὲ Φαρισαῖος ἰδὼν ἐθαύμασεν ὅτι οὐ πρῶτον ἐβαπτίσθη πρὸ τοῦ ἀρίστου. (39) εἶπεν δὲ ὁ κύριος πρὸς αὐτόν· Νῦν ὑμεῖς οἱ Φαρισαῖοι τὸ ἔξωθεν τοῦ ποτηρίου καὶ τοῦ πίνακος καθαρίζετε, τὸ δὲ ἔσωθεν ὑμῶν γέμει ἁρπαγῆς καὶ πονηρίας. (40) ἄφρονες, οὐχ ὁ ποιήσας τὸ ἔξωθεν καὶ τὸ ἔσωθεν ἐποίησεν; (41) πλὴν τὰ ἐνόντα δότε ἐλεημοσύνην, καὶ ἰδοὺ πάντα καθαρὰ ὑμῖν ἐστιν. (42) Ἀλλὰ οὐαὶ ὑμῖν τοῖς Φαρισαίοις, ὅτι ἀποδεκατοῦτε τὸ ἡδύοσμον καὶ τὸ πήγανον καὶ πᾶν λάχανον, καὶ παρέρχεσθε τὴν κρίσιν καὶ τὴν ἀγάπην τοῦ θεοῦ· ταῦτα δὲ ἔδει ποιῆσαι κἀκεῖνα μὴ παρεῖναι. (43) οὐαὶ ὑμῖν τοῖς Φαρισαίοις, ὅτι ἀγαπᾶτε τὴν πρωτοκαθεδρίαν ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ τοὺς ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς. (44) οὐαὶ ὑμῖν, ὅτι ἐστὲ ὡς τὰ μνημεῖα τὰ ἄδηλα, καὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ περιπατοῦντες ἐπάνω οὐκ οἴδασιν. (45) Ἀποκριθεὶς δέ τις τῶν νομικῶν λέγει αὐτῷ· Διδάσκαλε, ταῦτα λέγων καὶ ἡμᾶς ὑβρίζεις. (46) ὁ δὲ εἶπεν· Καὶ ὑμῖν τοῖς νομικοῖς οὐαί, ὅτι φορτίζετε τοὺς ἀνθρώπους φορτία δυσβάστακτα, καὶ αὐτοὶ ἑνὶ τῶν δακτύλων ὑμῶν οὐ προσψαύετε τοῖς φορτίοις. (47) οὐαὶ ὑμῖν, ὅτι οἰκοδομεῖτε τὰ μνημεῖα τῶν προφητῶν οἱ δὲ πατέρες ὑμῶν ἀπέκτειναν αὐτούς. (48) ἄρα μάρτυρές ἐστε καὶ συνευδοκεῖτε τοῖς ἔργοις τῶν πατέρων ὑμῶν, ὅτι αὐτοὶ μὲν ἀπέκτειναν αὐτοὺς ὑμεῖς δὲ οἰκοδομεῖτε. (49) διὰ τοῦτο καὶ ἡ σοφία τοῦ θεοῦ εἶπεν· Ἀποστελῶ εἰς αὐτοὺς προφήτας καὶ ἀποστόλους, καὶ ἐξ αὐτῶν ἀποκτενοῦσιν καὶ διώξουσιν, (50) ἵνα ἐκζητηθῇ τὸ αἷμα πάντων τῶν προφητῶν τὸ ἐκκεχυμένον ἀπὸ καταβολῆς κόσμου ἀπὸ τῆς γενεᾶς ταύτης, (51) ἀπὸ αἵματος Ἅβελ ἕως αἵματος Ζαχαρίου τοῦ ἀπολομένου μεταξὺ τοῦ θυσιαστηρίου καὶ τοῦ οἴκου· ναί, λέγω ὑμῖν, ἐκζητηθήσεται ἀπὸ τῆς γενεᾶς ταύτης. (52) οὐαὶ ὑμῖν τοῖς νομικοῖς, ὅτι ἤρατε τὴν κλεῖδα τῆς γνώσεως· αὐτοὶ οὐκ εἰσήλθατε καὶ τοὺς εἰσερχομένους ἐκωλύσατε. (53) Κἀκεῖθεν ἐξελθόντος αὐτοῦ ἤρξαντο οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι δεινῶς ἐνέχειν καὶ ἀποστοματίζειν αὐτὸν περὶ πλειόνων, (54) ἐνεδρεύοντες αὐτὸν θηρεῦσαί τι ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ.

12

(1) Ἐν οἷς ἐπισυναχθεισῶν τῶν μυριάδων τοῦ ὄχλου, ὥστε καταπατεῖν ἀλλήλους, ἤρξατο λέγειν πρὸς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ πρῶτον· Προσέχετε ἑαυτοῖς ἀπὸ τῆς ζύμης, ἥτις ἐστὶν ὑπόκρισις, τῶν Φαρισαίων. (2) οὐδὲν δὲ συγκεκαλυμμένον ἐστὶν ὃ οὐκ ἀποκαλυφθήσεται, καὶ κρυπτὸν ὃ οὐ γνωσθήσεται. (3) ἀνθʼ ὧν ὅσα ἐν τῇ σκοτίᾳ εἴπατε ἐν τῷ φωτὶ ἀκουσθήσεται, καὶ ὃ πρὸς τὸ οὖς ἐλαλήσατε ἐν τοῖς ταμείοις κηρυχθήσεται ἐπὶ τῶν δωμάτων. (4) Λέγω δὲ ὑμῖν τοῖς φίλοις μου, μὴ φοβηθῆτε ἀπὸ τῶν ἀποκτεινόντων τὸ σῶμα καὶ μετὰ ταῦτα μὴ ἐχόντων περισσότερόν τι ποιῆσαι. (5) ὑποδείξω δὲ ὑμῖν τίνα φοβηθῆτε· φοβήθητε τὸν μετὰ τὸ ἀποκτεῖναι ἔχοντα ἐξουσίαν ἐμβαλεῖν εἰς τὴν γέενναν· ναί, λέγω ὑμῖν, τοῦτον φοβήθητε. (6) οὐχὶ πέντε στρουθία πωλοῦνται ἀσσαρίων δύο; καὶ ἓν ἐξ αὐτῶν οὐκ ἔστιν ἐπιλελησμένον ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. (7) ἀλλὰ καὶ αἱ τρίχες τῆς κεφαλῆς ὑμῶν πᾶσαι ἠρίθμηνται· μὴ φοβεῖσθε· πολλῶν στρουθίων διαφέρετε. (8) Λέγω δὲ ὑμῖν, πᾶς ὃς ἂν ὁμολογήσῃ ἐν ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὁμολογήσει ἐν αὐτῷ ἔμπροσθεν τῶν ἀγγέλων τοῦ θεοῦ· (9) ὁ δὲ ἀρνησάμενός με ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων ἀπαρνηθήσεται ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων τοῦ θεοῦ. (10) καὶ πᾶς ὃς ἐρεῖ λόγον εἰς τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου, ἀφεθήσεται αὐτῷ τῷ δὲ εἰς τὸ ἅγιον πνεῦμα βλασφημήσαντι οὐκ ἀφεθήσεται. (11) ὅταν δὲ εἰσφέρωσιν ὑμᾶς ἐπὶ τὰς συναγωγὰς καὶ τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας, μὴ μεριμνήσητε πῶς ἢ τί ἀπολογήσησθε ἢ τί εἴπητε· (12) τὸ γὰρ ἅγιον πνεῦμα διδάξει ὑμᾶς ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἃ δεῖ εἰπεῖν. (13) Εἶπεν δέ τις ἐκ τοῦ ὄχλου αὐτῷ· Διδάσκαλε, εἰπὲ τῷ ἀδελφῷ μου μερίσασθαι μετʼ ἐμοῦ τὴν κληρονομίαν. (14) ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· Ἄνθρωπε, τίς με κατέστησεν κριτὴν ἢ μεριστὴν ἐφʼ ὑμᾶς; (15) εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς· Ὁρᾶτε καὶ φυλάσσεσθε ἀπὸ πάσης πλεονεξίας, ὅτι οὐκ ἐν τῷ περισσεύειν τινὶ ἡ ζωὴ αὐτοῦ ἐστιν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτῷ. (16) εἶπεν δὲ παραβολὴν πρὸς αὐτοὺς λέγων· Ἀνθρώπου τινὸς πλουσίου εὐφόρησεν ἡ χώρα. (17) καὶ διελογίζετο ἐν ἑαυτῷ λέγων· Τί ποιήσω, ὅτι οὐκ ἔχω ποῦ συνάξω τοὺς καρπούς μου; (18) καὶ εἶπεν· Τοῦτο ποιήσω· καθελῶ μου τὰς ἀποθήκας καὶ μείζονας οἰκοδομήσω, καὶ συνάξω ἐκεῖ πάντα τὸν σῖτον καὶ τὰ ἀγαθά μου, (19) καὶ ἐρῶ τῇ ψυχῇ μου· Ψυχή, ἔχεις πολλὰ ἀγαθὰ κείμενα εἰς ἔτη πολλά· ἀναπαύου, φάγε, πίε, εὐφραίνου. (20) εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ θεός· Ἄφρων, ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου ἀπαιτοῦσιν ἀπὸ σοῦ· ἃ δὲ ἡτοίμασας, τίνι ἔσται; (21) οὕτως ὁ θησαυρίζων ἑαυτῷ καὶ μὴ εἰς θεὸν πλουτῶν. (22) Εἶπεν δὲ πρὸς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ· Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν, μὴ μεριμνᾶτε τῇ ψυχῇ τί φάγητε, μηδὲ τῷ σώματι τί ἐνδύσησθε. (23) ἡ γὰρ ψυχὴ πλεῖόν ἐστιν τῆς τροφῆς καὶ τὸ σῶμα τοῦ ἐνδύματος. (24) κατανοήσατε τοὺς κόρακας ὅτι οὐ σπείρουσιν οὐδὲ θερίζουσιν, οἷς οὐκ ἔστιν ταμεῖον οὐδὲ ἀποθήκη, καὶ ὁ θεὸς τρέφει αὐτούς· πόσῳ μᾶλλον ὑμεῖς διαφέρετε τῶν πετεινῶν. (25) τίς δὲ ἐξ ὑμῶν μεριμνῶν δύναται ἐπὶ τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ προσθεῖναι πῆχυν; (26) εἰ οὖν οὐδὲ ἐλάχιστον δύνασθε, τί περὶ τῶν λοιπῶν μεριμνᾶτε; (27) κατανοήσατε τὰ κρίνα πῶς αὐξάνει· οὐ κοπιᾷ οὐδὲ νήθει· λέγω δὲ ὑμῖν, οὐδὲ Σολομὼν ἐν πάσῃ τῇ δόξῃ αὐτοῦ περιεβάλετο ὡς ἓν τούτων. (28) εἰ δὲ ἐν ἀγρῷ τὸν χόρτον ὄντα σήμερον καὶ αὔριον εἰς κλίβανον βαλλόμενον ὁ θεὸς οὕτως ἀμφιέζει, πόσῳ μᾶλλον ὑμᾶς, ὀλιγόπιστοι. (29) καὶ ὑμεῖς μὴ ζητεῖτε τί φάγητε καὶ τί πίητε, καὶ μὴ μετεωρίζεσθε, (30) ταῦτα γὰρ πάντα τὰ ἔθνη τοῦ κόσμου ἐπιζητοῦσιν, ὑμῶν δὲ ὁ πατὴρ οἶδεν ὅτι χρῄζετε τούτων. (31) πλὴν ζητεῖτε τὴν βασιλείαν αὐτοῦ, καὶ ταῦτα προστεθήσεται ὑμῖν. (32) Μὴ φοβοῦ, τὸ μικρὸν ποίμνιον, ὅτι εὐδόκησεν ὁ πατὴρ ὑμῶν δοῦναι ὑμῖν τὴν βασιλείαν. (33) πωλήσατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν καὶ δότε ἐλεημοσύνην· ποιήσατε ἑαυτοῖς βαλλάντια μὴ παλαιούμενα, θησαυρὸν ἀνέκλειπτον ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ὅπου κλέπτης οὐκ ἐγγίζει οὐδὲ σὴς διαφθείρει· (34) ὅπου γάρ ἐστιν ὁ θησαυρὸς ὑμῶν, ἐκεῖ καὶ ἡ καρδία ὑμῶν ἔσται. (35) Ἔστωσαν ὑμῶν αἱ ὀσφύες περιεζωσμέναι καὶ οἱ λύχνοι καιόμενοι, (36) καὶ ὑμεῖς ὅμοιοι ἀνθρώποις προσδεχομένοις τὸν κύριον ἑαυτῶν πότε ἀναλύσῃ ἐκ τῶν γάμων, ἵνα ἐλθόντος καὶ κρούσαντος εὐθέως ἀνοίξωσιν αὐτῷ. (37) μακάριοι οἱ δοῦλοι ἐκεῖνοι, οὓς ἐλθὼν ὁ κύριος εὑρήσει γρηγοροῦντας· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι περιζώσεται καὶ ἀνακλινεῖ αὐτοὺς καὶ παρελθὼν διακονήσει αὐτοῖς. (38) κἂν ἐν τῇ δευτέρᾳ κἂν ἐν τῇ τρίτῃ φυλακῇ ἔλθῃ καὶ εὕρῃ οὕτως, μακάριοί εἰσιν ἐκεῖνοι. (39) Τοῦτο δὲ γινώσκετε ὅτι εἰ ᾔδει ὁ οἰκοδεσπότης ποίᾳ ὥρᾳ ὁ κλέπτης ἔρχεται, οὐκ ἂν ἀφῆκεν διορυχθῆναι τὸν οἶκον αὐτοῦ. (40) καὶ ὑμεῖς γίνεσθε ἕτοιμοι, ὅτι ᾗ ὥρᾳ οὐ δοκεῖτε ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται. (41) Εἶπεν δὲ ὁ Πέτρος· Κύριε, πρὸς ἡμᾶς τὴν παραβολὴν ταύτην λέγεις ἢ καὶ πρὸς πάντας; (42) καὶ εἶπεν ὁ κύριος· Τίς ἄρα ἐστὶν ὁ πιστὸς οἰκονόμος, ὁ φρόνιμος, ὃν καταστήσει ὁ κύριος ἐπὶ τῆς θεραπείας αὐτοῦ τοῦ διδόναι ἐν καιρῷ τὸ σιτομέτριον; (43) μακάριος ὁ δοῦλος ἐκεῖνος, ὃν ἐλθὼν ὁ κύριος αὐτοῦ εὑρήσει ποιοῦντα οὕτως· (44) ἀληθῶς λέγω ὑμῖν ὅτι ἐπὶ πᾶσιν τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτοῦ καταστήσει αὐτόν. (45) ἐὰν δὲ εἴπῃ ὁ δοῦλος ἐκεῖνος ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ· Χρονίζει ὁ κύριός μου ἔρχεσθαι, καὶ ἄρξηται τύπτειν τοὺς παῖδας καὶ τὰς παιδίσκας, ἐσθίειν τε καὶ πίνειν καὶ μεθύσκεσθαι, (46) ἥξει ὁ κύριος τοῦ δούλου ἐκείνου ἐν ἡμέρᾳ ᾗ οὐ προσδοκᾷ καὶ ἐν ὥρᾳ ᾗ οὐ γινώσκει, καὶ διχοτομήσει αὐτὸν καὶ τὸ μέρος αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀπίστων θήσει. (47) ἐκεῖνος δὲ ὁ δοῦλος ὁ γνοὺς τὸ θέλημα τοῦ κυρίου αὐτοῦ καὶ μὴ ἑτοιμάσας ἢ ποιήσας πρὸς τὸ θέλημα αὐτοῦ δαρήσεται πολλάς· (48) ὁ δὲ μὴ γνοὺς ποιήσας δὲ ἄξια πληγῶν δαρήσεται ὀλίγας. παντὶ δὲ ᾧ ἐδόθη πολύ, πολὺ ζητηθήσεται παρʼ αὐτοῦ, καὶ ᾧ παρέθεντο πολύ, περισσότερον αἰτήσουσιν αὐτόν. (49) Πῦρ ἦλθον βαλεῖν ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ τί θέλω εἰ ἤδη ἀνήφθη; (50) βάπτισμα δὲ ἔχω βαπτισθῆναι, καὶ πῶς συνέχομαι ἕως ὅτου τελεσθῇ. (51) δοκεῖτε ὅτι εἰρήνην παρεγενόμην δοῦναι ἐν τῇ γῇ; οὐχί, λέγω ὑμῖν, ἀλλʼ ἢ διαμερισμόν. (52) ἔσονται γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν πέντε ἐν ἑνὶ οἴκῳ διαμεμερισμένοι, τρεῖς ἐπὶ δυσὶν καὶ δύο ἐπὶ τρισίν, (53) διαμερισθήσονται πατὴρ ἐπὶ υἱῷ καὶ υἱὸς ἐπὶ πατρί, μήτηρ ἐπὶ θυγατέρα καὶ θυγάτηρ ἐπὶ τὴν μητέρα, πενθερὰ ἐπὶ τὴν νύμφην αὐτῆς καὶ νύμφη ἐπὶ τὴν πενθεράν. (54) Ἔλεγεν δὲ καὶ τοῖς ὄχλοις· Ὅταν ἴδητε νεφέλην ἀνατέλλουσαν ἐπὶ δυσμῶν, εὐθέως λέγετε ὅτι Ὄμβρος ἔρχεται, καὶ γίνεται οὕτως· (55) καὶ ὅταν νότον πνέοντα, λέγετε ὅτι Καύσων ἔσται, καὶ γίνεται. (56) ὑποκριταί, τὸ πρόσωπον τῆς γῆς καὶ τοῦ οὐρανοῦ οἴδατε δοκιμάζειν, τὸν δὲ καιρὸν τοῦτον πῶς οὐκ οἴδατε δοκιμάζειν; (57) Τί δὲ καὶ ἀφʼ ἑαυτῶν οὐ κρίνετε τὸ δίκαιον; (58) ὡς γὰρ ὑπάγεις μετὰ τοῦ ἀντιδίκου σου ἐπʼ ἄρχοντα, ἐν τῇ ὁδῷ δὸς ἐργασίαν ἀπηλλάχθαι ἀπʼ αὐτοῦ, μήποτε κατασύρῃ σε πρὸς τὸν κριτήν, καὶ ὁ κριτής σε παραδώσει τῷ πράκτορι, καὶ ὁ πράκτωρ σε βαλεῖ εἰς φυλακήν. (59) λέγω σοι, οὐ μὴ ἐξέλθῃς ἐκεῖθεν ἕως καὶ τὸ ἔσχατον λεπτὸν ἀποδῷς.

13

(1) Παρῆσαν δέ τινες ἐν αὐτῷ τῷ καιρῷ ἀπαγγέλλοντες αὐτῷ περὶ τῶν Γαλιλαίων ὧν τὸ αἷμα Πιλᾶτος ἔμιξεν μετὰ τῶν θυσιῶν αὐτῶν. (2) καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· Δοκεῖτε ὅτι οἱ Γαλιλαῖοι οὗτοι ἁμαρτωλοὶ παρὰ πάντας τοὺς Γαλιλαίους ἐγένοντο, ὅτι ταῦτα πεπόνθασιν; (3) οὐχί, λέγω ὑμῖν, ἀλλʼ ἐὰν μὴ μετανοῆτε πάντες ὁμοίως ἀπολεῖσθε. (4) ἢ ἐκεῖνοι οἱ δεκαοκτὼ ἐφʼ οὓς ἔπεσεν ὁ πύργος ἐν τῷ Σιλωὰμ καὶ ἀπέκτεινεν αὐτούς, δοκεῖτε ὅτι αὐτοὶ ὀφειλέται ἐγένοντο παρὰ πάντας τοὺς ἀνθρώπους τοὺς κατοικοῦντας Ἰερουσαλήμ; (5) οὐχί, λέγω ὑμῖν, ἀλλʼ ἐὰν μὴ μετανοῆτε πάντες ὡσαύτως ἀπολεῖσθε. (6) Ἔλεγεν δὲ ταύτην τὴν παραβολήν. Συκῆν εἶχέν τις πεφυτευμένην ἐν τῷ ἀμπελῶνι αὐτοῦ, καὶ ἦλθεν ζητῶν καρπὸν ἐν αὐτῇ καὶ οὐχ εὗρεν. (7) εἶπεν δὲ πρὸς τὸν ἀμπελουργόν· Ἰδοὺ τρία ἔτη ἀφʼ οὗ ἔρχομαι ζητῶν καρπὸν ἐν τῇ συκῇ ταύτῃ καὶ οὐχ εὑρίσκω· ἔκκοψον αὐτήν· ἱνατί καὶ τὴν γῆν καταργεῖ; (8) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς λέγει αὐτῷ· Κύριε, ἄφες αὐτὴν καὶ τοῦτο τὸ ἔτος, ἕως ὅτου σκάψω περὶ αὐτὴν καὶ βάλω κόπρια· (9) κἂν μὲν ποιήσῃ καρπὸν εἰς τὸ μέλλον—εἰ δὲ μήγε, ἐκκόψεις αὐτήν. (10) Ἦν δὲ διδάσκων ἐν μιᾷ τῶν συναγωγῶν ἐν τοῖς σάββασιν. (11) καὶ ἰδοὺ γυνὴ πνεῦμα ἔχουσα ἀσθενείας ἔτη δεκαοκτώ, καὶ ἦν συγκύπτουσα καὶ μὴ δυναμένη ἀνακύψαι εἰς τὸ παντελές. (12) ἰδὼν δὲ αὐτὴν ὁ Ἰησοῦς προσεφώνησεν καὶ εἶπεν αὐτῇ· Γύναι, ἀπολέλυσαι τῆς ἀσθενείας σου, (13) καὶ ἐπέθηκεν αὐτῇ τὰς χεῖρας· καὶ παραχρῆμα ἀνωρθώθη, καὶ ἐδόξαζεν τὸν θεόν. (14) ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἀρχισυνάγωγος, ἀγανακτῶν ὅτι τῷ σαββάτῳ ἐθεράπευσεν ὁ Ἰησοῦς, ἔλεγεν τῷ ὄχλῳ ὅτι Ἓξ ἡμέραι εἰσὶν ἐν αἷς δεῖ ἐργάζεσθαι· ἐν αὐταῖς οὖν ἐρχόμενοι θεραπεύεσθε καὶ μὴ τῇ ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου. (15) ἀπεκρίθη δὲ αὐτῷ ὁ κύριος καὶ εἶπεν· Ὑποκριταί, ἕκαστος ὑμῶν τῷ σαββάτῳ οὐ λύει τὸν βοῦν αὐτοῦ ἢ τὸν ὄνον ἀπὸ τῆς φάτνης καὶ ἀπαγαγὼν ποτίζει; (16) ταύτην δὲ θυγατέρα Ἀβραὰμ οὖσαν, ἣν ἔδησεν ὁ Σατανᾶς ἰδοὺ δέκα καὶ ὀκτὼ ἔτη, οὐκ ἔδει λυθῆναι ἀπὸ τοῦ δεσμοῦ τούτου τῇ ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου; (17) καὶ ταῦτα λέγοντος αὐτοῦ κατῃσχύνοντο πάντες οἱ ἀντικείμενοι αὐτῷ, καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἔχαιρεν ἐπὶ πᾶσιν τοῖς ἐνδόξοις τοῖς γινομένοις ὑπʼ αὐτοῦ. (18) Ἔλεγεν οὖν· Τίνι ὁμοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ, καὶ τίνι ὁμοιώσω αὐτήν; (19) ὁμοία ἐστὶν κόκκῳ σινάπεως, ὃν λαβὼν ἄνθρωπος ἔβαλεν εἰς κῆπον ἑαυτοῦ, καὶ ηὔξησεν καὶ ἐγένετο εἰς δένδρον, καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατεσκήνωσεν ἐν τοῖς κλάδοις αὐτοῦ. (20) Καὶ πάλιν εἶπεν· Τίνι ὁμοιώσω τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ; (21) ὁμοία ἐστὶν ζύμῃ, ἣν λαβοῦσα γυνὴ ἔκρυψεν εἰς ἀλεύρου σάτα τρία ἕως οὗ ἐζυμώθη ὅλον. (22) Καὶ διεπορεύετο κατὰ πόλεις καὶ κώμας διδάσκων καὶ πορείαν ποιούμενος εἰς Ἱεροσόλυμα. (23) εἶπεν δέ τις αὐτῷ· Κύριε, εἰ ὀλίγοι οἱ σῳζόμενοι; ὁ δὲ εἶπεν πρὸς αὐτούς· (24) Ἀγωνίζεσθε εἰσελθεῖν διὰ τῆς στενῆς θύρας, ὅτι πολλοί, λέγω ὑμῖν, ζητήσουσιν εἰσελθεῖν καὶ οὐκ ἰσχύσουσιν, (25) ἀφʼ οὗ ἂν ἐγερθῇ ὁ οἰκοδεσπότης καὶ ἀποκλείσῃ τὴν θύραν, καὶ ἄρξησθε ἔξω ἑστάναι καὶ κρούειν τὴν θύραν λέγοντες· Κύριε, ἄνοιξον ἡμῖν· καὶ ἀποκριθεὶς ἐρεῖ ὑμῖν· Οὐκ οἶδα ὑμᾶς πόθεν ἐστέ. (26) τότε ἄρξεσθε λέγειν· Ἐφάγομεν ἐνώπιόν σου καὶ ἐπίομεν, καὶ ἐν ταῖς πλατείαις ἡμῶν ἐδίδαξας· (27) καὶ ἐρεῖ λέγων ὑμῖν· Οὐκ οἶδα πόθεν ἐστέ· ἀπόστητε ἀπʼ ἐμοῦ, πάντες ἐργάται ἀδικίας. (28) ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων, ὅταν ὄψησθε Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ καὶ πάντας τοὺς προφήτας ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ, ὑμᾶς δὲ ἐκβαλλομένους ἔξω. (29) καὶ ἥξουσιν ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν καὶ ἀπὸ βορρᾶ καὶ νότου καὶ ἀνακλιθήσονται ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ. (30) καὶ ἰδοὺ εἰσὶν ἔσχατοι οἳ ἔσονται πρῶτοι, καὶ εἰσὶν πρῶτοι οἳ ἔσονται ἔσχατοι. (31) Ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ προσῆλθάν τινες Φαρισαῖοι λέγοντες αὐτῷ· Ἔξελθε καὶ πορεύου ἐντεῦθεν, ὅτι Ἡρῴδης θέλει σε ἀποκτεῖναι. (32) καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Πορευθέντες εἴπατε τῇ ἀλώπεκι ταύτῃ· Ἰδοὺ ἐκβάλλω δαιμόνια καὶ ἰάσεις ἀποτελῶ σήμερον καὶ αὔριον, καὶ τῇ τρίτῃ τελειοῦμαι. (33) πλὴν δεῖ με σήμερον καὶ αὔριον καὶ τῇ ἐχομένῃ πορεύεσθαι, ὅτι οὐκ ἐνδέχεται προφήτην ἀπολέσθαι ἔξω Ἰερουσαλήμ. (34) Ἰερουσαλὴμ Ἰερουσαλήμ, ἡ ἀποκτείνουσα τοὺς προφήτας καὶ λιθοβολοῦσα τοὺς ἀπεσταλμένους πρὸς αὐτήν—ποσάκις ἠθέλησα ἐπισυνάξαι τὰ τέκνα σου ὃν τρόπον ὄρνις τὴν ἑαυτῆς νοσσιὰν ὑπὸ τὰς πτέρυγας, καὶ οὐκ ἠθελήσατε. (35) ἰδοὺ ἀφίεται ὑμῖν ὁ οἶκος ὑμῶν. λέγω δὲ ὑμῖν, οὐ μὴ ἴδητέ με ἕως ἥξει ὅτε εἴπητε· Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι κυρίου.

14

(1) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐλθεῖν αὐτὸν εἰς οἶκόν τινος τῶν ἀρχόντων τῶν Φαρισαίων σαββάτῳ φαγεῖν ἄρτον καὶ αὐτοὶ ἦσαν παρατηρούμενοι αὐτόν. (2) καὶ ἰδοὺ ἄνθρωπός τις ἦν ὑδρωπικὸς ἔμπροσθεν αὐτοῦ. (3) καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν πρὸς τοὺς νομικοὺς καὶ Φαρισαίους λέγων· Ἔξεστιν τῷ σαββάτῳ θεραπεῦσαι ἢ οὔ; (4) οἱ δὲ ἡσύχασαν. καὶ ἐπιλαβόμενος ἰάσατο αὐτὸν καὶ ἀπέλυσεν. (5) καὶ πρὸς αὐτοὺς εἶπεν· Τίνος ὑμῶν υἱὸς ἢ βοῦς εἰς φρέαρ πεσεῖται, καὶ οὐκ εὐθέως ἀνασπάσει αὐτὸν ἐν ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου; (6) καὶ οὐκ ἴσχυσαν ἀνταποκριθῆναι πρὸς ταῦτα. (7) Ἔλεγεν δὲ πρὸς τοὺς κεκλημένους παραβολήν, ἐπέχων πῶς τὰς πρωτοκλισίας ἐξελέγοντο, λέγων πρὸς αὐτούς· (8) Ὅταν κληθῇς ὑπό τινος εἰς γάμους, μὴ κατακλιθῇς εἰς τὴν πρωτοκλισίαν, μήποτε ἐντιμότερός σου ᾖ κεκλημένος ὑπʼ αὐτοῦ (9) καὶ ἐλθὼν ὁ σὲ καὶ αὐτὸν καλέσας ἐρεῖ σοι· Δὸς τούτῳ τόπον, καὶ τότε ἄρξῃ μετὰ αἰσχύνης τὸν ἔσχατον τόπον κατέχειν. (10) ἀλλʼ ὅταν κληθῇς πορευθεὶς ἀνάπεσε εἰς τὸν ἔσχατον τόπον, ἵνα ὅταν ἔλθῃ ὁ κεκληκώς σε ἐρεῖ σοι· Φίλε, προσανάβηθι ἀνώτερον· τότε ἔσται σοι δόξα ἐνώπιον πάντων τῶν συνανακειμένων σοι. (11) ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται καὶ ὁ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται. (12) Ἔλεγεν δὲ καὶ τῷ κεκληκότι αὐτόν· Ὅταν ποιῇς ἄριστον ἢ δεῖπνον, μὴ φώνει τοὺς φίλους σου μηδὲ τοὺς ἀδελφούς σου μηδὲ τοὺς συγγενεῖς σου μηδὲ γείτονας πλουσίους, μήποτε καὶ αὐτοὶ ἀντικαλέσωσίν σε καὶ γένηται ἀνταπόδομά σοι. (13) ἀλλʼ ὅταν δοχὴν ποιῇς, κάλει πτωχούς, ἀναπείρους, χωλούς, τυφλούς· (14) καὶ μακάριος ἔσῃ, ὅτι οὐκ ἔχουσιν ἀνταποδοῦναί σοι, ἀνταποδοθήσεται γάρ σοι ἐν τῇ ἀναστάσει τῶν δικαίων. (15) Ἀκούσας δέ τις τῶν συνανακειμένων ταῦτα εἶπεν αὐτῷ· Μακάριος ὅστις φάγεται ἄρτον ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ. (16) ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· Ἄνθρωπός τις ἐποίει δεῖπνον μέγα, καὶ ἐκάλεσεν πολλούς, (17) καὶ ἀπέστειλεν τὸν δοῦλον αὐτοῦ τῇ ὥρᾳ τοῦ δείπνου εἰπεῖν τοῖς κεκλημένοις· Ἔρχεσθε, ὅτι ἤδη ἕτοιμά ἐστιν. (18) καὶ ἤρξαντο ἀπὸ μιᾶς πάντες παραιτεῖσθαι. ὁ πρῶτος εἶπεν αὐτῷ· Ἀγρὸν ἠγόρασα καὶ ἔχω ἀνάγκην ἐξελθὼν ἰδεῖν αὐτόν· ἐρωτῶ σε, ἔχε με παρῃτημένον. (19) καὶ ἕτερος εἶπεν· Ζεύγη βοῶν ἠγόρασα πέντε καὶ πορεύομαι δοκιμάσαι αὐτά· ἐρωτῶ σε, ἔχε με παρῃτημένον. (20) καὶ ἕτερος εἶπεν· Γυναῖκα ἔγημα καὶ διὰ τοῦτο οὐ δύναμαι ἐλθεῖν. (21) καὶ παραγενόμενος ὁ δοῦλος ἀπήγγειλεν τῷ κυρίῳ αὐτοῦ ταῦτα. τότε ὀργισθεὶς ὁ οἰκοδεσπότης εἶπεν τῷ δούλῳ αὐτοῦ· Ἔξελθε ταχέως εἰς τὰς πλατείας καὶ ῥύμας τῆς πόλεως, καὶ τοὺς πτωχοὺς καὶ ἀναπείρους καὶ τυφλοὺς καὶ χωλοὺς εἰσάγαγε ὧδε. (22) καὶ εἶπεν ὁ δοῦλος· Κύριε, γέγονεν ὃ ἐπέταξας, καὶ ἔτι τόπος ἐστίν. (23) καὶ εἶπεν ὁ κύριος πρὸς τὸν δοῦλον· Ἔξελθε εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ φραγμοὺς καὶ ἀνάγκασον εἰσελθεῖν, ἵνα γεμισθῇ μου ὁ οἶκος· (24) λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι οὐδεὶς τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων τῶν κεκλημένων γεύσεταί μου τοῦ δείπνου. (25) Συνεπορεύοντο δὲ αὐτῷ ὄχλοι πολλοί, καὶ στραφεὶς εἶπεν πρὸς αὐτούς· (26) Εἴ τις ἔρχεται πρός με καὶ οὐ μισεῖ τὸν πατέρα ἑαυτοῦ καὶ τὴν μητέρα καὶ τὴν γυναῖκα καὶ τὰ τέκνα καὶ τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τὰς ἀδελφάς, ἔτι τε καὶ τὴν ψυχὴν ἑαυτοῦ, οὐ δύναται εἶναί μου μαθητής. (27) ὅστις οὐ βαστάζει τὸν σταυρὸν ἑαυτοῦ καὶ ἔρχεται ὀπίσω μου, οὐ δύναται εἶναί μου μαθητής. (28) τίς γὰρ ἐξ ὑμῶν θέλων πύργον οἰκοδομῆσαι οὐχὶ πρῶτον καθίσας ψηφίζει τὴν δαπάνην, εἰ ἔχει εἰς ἀπαρτισμόν; (29) ἵνα μήποτε θέντος αὐτοῦ θεμέλιον καὶ μὴ ἰσχύοντος ἐκτελέσαι πάντες οἱ θεωροῦντες ἄρξωνται αὐτῷ ἐμπαίζειν (30) λέγοντες ὅτι Οὗτος ὁ ἄνθρωπος ἤρξατο οἰκοδομεῖν καὶ οὐκ ἴσχυσεν ἐκτελέσαι. (31) ἢ τίς βασιλεὺς πορευόμενος ἑτέρῳ βασιλεῖ συμβαλεῖν εἰς πόλεμον οὐχὶ καθίσας πρῶτον βουλεύσεται εἰ δυνατός ἐστιν ἐν δέκα χιλιάσιν ὑπαντῆσαι τῷ μετὰ εἴκοσι χιλιάδων ἐρχομένῳ ἐπʼ αὐτόν; (32) εἰ δὲ μήγε, ἔτι αὐτοῦ πόρρω ὄντος πρεσβείαν ἀποστείλας ἐρωτᾷ τὰ πρὸς εἰρήνην. (33) οὕτως οὖν πᾶς ἐξ ὑμῶν ὃς οὐκ ἀποτάσσεται πᾶσιν τοῖς ἑαυτοῦ ὑπάρχουσιν οὐ δύναται εἶναί μου μαθητής. (34) Καλὸν οὖν τὸ ἅλας· ἐὰν δὲ καὶ τὸ ἅλας μωρανθῇ, ἐν τίνι ἀρτυθήσεται; (35) οὔτε εἰς γῆν οὔτε εἰς κοπρίαν εὔθετόν ἐστιν· ἔξω βάλλουσιν αὐτό. ὁ ἔχων ὦτα ἀκούειν ἀκουέτω.

15

(1) Ἦσαν δὲ αὐτῷ ἐγγίζοντες πάντες οἱ τελῶναι καὶ οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀκούειν αὐτοῦ. (2) καὶ διεγόγγυζον οἵ τε Φαρισαῖοι καὶ οἱ γραμματεῖς λέγοντες ὅτι Οὗτος ἁμαρτωλοὺς προσδέχεται καὶ συνεσθίει αὐτοῖς. (3) εἶπεν δὲ πρὸς αὐτοὺς τὴν παραβολὴν ταύτην λέγων· (4) Τίς ἄνθρωπος ἐξ ὑμῶν ἔχων ἑκατὸν πρόβατα καὶ ἀπολέσας ἐξ αὐτῶν ἓν οὐ καταλείπει τὰ ἐνενήκοντα ἐννέα ἐν τῇ ἐρήμῳ καὶ πορεύεται ἐπὶ τὸ ἀπολωλὸς ἕως εὕρῃ αὐτό; (5) καὶ εὑρὼν ἐπιτίθησιν ἐπὶ τοὺς ὤμους αὐτοῦ χαίρων, (6) καὶ ἐλθὼν εἰς τὸν οἶκον συγκαλεῖ τοὺς φίλους καὶ τοὺς γείτονας, λέγων αὐτοῖς· Συγχάρητέ μοι ὅτι εὗρον τὸ πρόβατόν μου τὸ ἀπολωλός. (7) λέγω ὑμῖν ὅτι οὕτως χαρὰ ἐν τῷ οὐρανῷ ἔσται ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι ἢ ἐπὶ ἐνενήκοντα ἐννέα δικαίοις οἵτινες οὐ χρείαν ἔχουσιν μετανοίας. (8) Ἢ τίς γυνὴ δραχμὰς ἔχουσα δέκα, ἐὰν ἀπολέσῃ δραχμὴν μίαν, οὐχὶ ἅπτει λύχνον καὶ σαροῖ τὴν οἰκίαν καὶ ζητεῖ ἐπιμελῶς ἕως οὗ εὕρῃ; (9) καὶ εὑροῦσα συγκαλεῖ τὰς φίλας καὶ γείτονας λέγουσα· Συγχάρητέ μοι ὅτι εὗρον τὴν δραχμὴν ἣν ἀπώλεσα. (10) οὕτως, λέγω ὑμῖν, γίνεται χαρὰ ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων τοῦ θεοῦ ἐπὶ ἑνὶ ἁμαρτωλῷ μετανοοῦντι. (11) Εἶπεν δέ· Ἄνθρωπός τις εἶχεν δύο υἱούς. (12) καὶ εἶπεν ὁ νεώτερος αὐτῶν τῷ πατρί· Πάτερ, δός μοι τὸ ἐπιβάλλον μέρος τῆς οὐσίας· ὁ δὲ διεῖλεν αὐτοῖς τὸν βίον. (13) καὶ μετʼ οὐ πολλὰς ἡμέρας συναγαγὼν πάντα ὁ νεώτερος υἱὸς ἀπεδήμησεν εἰς χώραν μακράν, καὶ ἐκεῖ διεσκόρπισεν τὴν οὐσίαν αὐτοῦ ζῶν ἀσώτως. (14) δαπανήσαντος δὲ αὐτοῦ πάντα ἐγένετο λιμὸς ἰσχυρὰ κατὰ τὴν χώραν ἐκείνην, καὶ αὐτὸς ἤρξατο ὑστερεῖσθαι. (15) καὶ πορευθεὶς ἐκολλήθη ἑνὶ τῶν πολιτῶν τῆς χώρας ἐκείνης, καὶ ἔπεμψεν αὐτὸν εἰς τοὺς ἀγροὺς αὐτοῦ βόσκειν χοίρους· (16) καὶ ἐπεθύμει γεμίσαι τὴν κοιλίαν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν κερατίων ὧν ἤσθιον οἱ χοῖροι, καὶ οὐδεὶς ἐδίδου αὐτῷ. (17) εἰς ἑαυτὸν δὲ ἐλθὼν ἔφη· Πόσοι μίσθιοι τοῦ πατρός μου περισσεύονται ἄρτων, ἐγὼ δὲ λιμῷ ὧδε ἀπόλλυμαι· (18) ἀναστὰς πορεύσομαι πρὸς τὸν πατέρα μου καὶ ἐρῶ αὐτῷ· Πάτερ, ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου, (19) οὐκέτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου· ποίησόν με ὡς ἕνα τῶν μισθίων σου. (20) καὶ ἀναστὰς ἦλθεν πρὸς τὸν πατέρα ἑαυτοῦ. ἔτι δὲ αὐτοῦ μακρὰν ἀπέχοντος εἶδεν αὐτὸν ὁ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἐσπλαγχνίσθη καὶ δραμὼν ἐπέπεσεν ἐπὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ κατεφίλησεν αὐτόν. (21) εἶπεν δὲ ὁ υἱὸς αὐτῷ· Πάτερ, ἥμαρτον εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ ἐνώπιόν σου, οὐκέτι εἰμὶ ἄξιος κληθῆναι υἱός σου. (22) εἶπεν δὲ ὁ πατὴρ πρὸς τοὺς δούλους αὐτοῦ· Ταχὺ ἐξενέγκατε στολὴν τὴν πρώτην καὶ ἐνδύσατε αὐτόν, καὶ δότε δακτύλιον εἰς τὴν χεῖρα αὐτοῦ καὶ ὑποδήματα εἰς τοὺς πόδας, (23) καὶ φέρετε τὸν μόσχον τὸν σιτευτόν, θύσατε, καὶ φαγόντες εὐφρανθῶμεν, (24) ὅτι οὗτος ὁ υἱός μου νεκρὸς ἦν καὶ ἀνέζησεν, ἦν ἀπολωλὼς καὶ εὑρέθη. καὶ ἤρξαντο εὐφραίνεσθαι. (25) Ἦν δὲ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ὁ πρεσβύτερος ἐν ἀγρῷ· καὶ ὡς ἐρχόμενος ἤγγισεν τῇ οἰκίᾳ, ἤκουσεν συμφωνίας καὶ χορῶν, (26) καὶ προσκαλεσάμενος ἕνα τῶν παίδων ἐπυνθάνετο τί ἂν εἴη ταῦτα· (27) ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ ὅτι Ὁ ἀδελφός σου ἥκει, καὶ ἔθυσεν ὁ πατήρ σου τὸν μόσχον τὸν σιτευτόν, ὅτι ὑγιαίνοντα αὐτὸν ἀπέλαβεν. (28) ὠργίσθη δὲ καὶ οὐκ ἤθελεν εἰσελθεῖν. ὁ δὲ πατὴρ αὐτοῦ ἐξελθὼν παρεκάλει αὐτόν. (29) ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν τῷ πατρὶ αὐτοῦ· Ἰδοὺ τοσαῦτα ἔτη δουλεύω σοι καὶ οὐδέποτε ἐντολήν σου παρῆλθον, καὶ ἐμοὶ οὐδέποτε ἔδωκας ἔριφον ἵνα μετὰ τῶν φίλων μου εὐφρανθῶ· (30) ὅτε δὲ ὁ υἱός σου οὗτος ὁ καταφαγών σου τὸν βίον μετὰ πορνῶν ἦλθεν, ἔθυσας αὐτῷ τὸν σιτευτὸν μόσχον. (31) ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· Τέκνον, σὺ πάντοτε μετʼ ἐμοῦ εἶ, καὶ πάντα τὰ ἐμὰ σά ἐστιν· (32) εὐφρανθῆναι δὲ καὶ χαρῆναι ἔδει, ὅτι ὁ ἀδελφός σου οὗτος νεκρὸς ἦν καὶ ἔζησεν, καὶ ἀπολωλὼς καὶ εὑρέθη.

16

(1) Ἔλεγεν δὲ καὶ πρὸς τοὺς μαθητάς· Ἄνθρωπός τις ἦν πλούσιος ὃς εἶχεν οἰκονόμον, καὶ οὗτος διεβλήθη αὐτῷ ὡς διασκορπίζων τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ. (2) καὶ φωνήσας αὐτὸν εἶπεν αὐτῷ· Τί τοῦτο ἀκούω περὶ σοῦ; ἀπόδος τὸν λόγον τῆς οἰκονομίας σου, οὐ γὰρ δύνῃ ἔτι οἰκονομεῖν. (3) εἶπεν δὲ ἐν ἑαυτῷ ὁ οἰκονόμος· Τί ποιήσω ὅτι ὁ κύριός μου ἀφαιρεῖται τὴν οἰκονομίαν ἀπʼ ἐμοῦ; σκάπτειν οὐκ ἰσχύω, ἐπαιτεῖν αἰσχύνομαι· (4) ἔγνων τί ποιήσω, ἵνα ὅταν μετασταθῶ ἐκ τῆς οἰκονομίας δέξωνταί με εἰς τοὺς οἴκους ἑαυτῶν. (5) καὶ προσκαλεσάμενος ἕνα ἕκαστον τῶν χρεοφειλετῶν τοῦ κυρίου ἑαυτοῦ ἔλεγεν τῷ πρώτῳ· Πόσον ὀφείλεις τῷ κυρίῳ μου; (6) ὁ δὲ εἶπεν· Ἑκατὸν βάτους ἐλαίου· ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· Δέξαι σου τὰ γράμματα καὶ καθίσας ταχέως γράψον πεντήκοντα. (7) ἔπειτα ἑτέρῳ εἶπεν· Σὺ δὲ πόσον ὀφείλεις; ὁ δὲ εἶπεν· Ἑκατὸν κόρους σίτου· λέγει αὐτῷ· Δέξαι σου τὰ γράμματα καὶ γράψον ὀγδοήκοντα. (8) καὶ ἐπῄνεσεν ὁ κύριος τὸν οἰκονόμον τῆς ἀδικίας ὅτι φρονίμως ἐποίησεν· ὅτι οἱ υἱοὶ τοῦ αἰῶνος τούτου φρονιμώτεροι ὑπὲρ τοὺς υἱοὺς τοῦ φωτὸς εἰς τὴν γενεὰν τὴν ἑαυτῶν εἰσιν. (9) καὶ ἐγὼ ὑμῖν λέγω, ἑαυτοῖς ποιήσατε φίλους ἐκ τοῦ μαμωνᾶ τῆς ἀδικίας, ἵνα ὅταν ἐκλίπῃ δέξωνται ὑμᾶς εἰς τὰς αἰωνίους σκηνάς. (10) Ὁ πιστὸς ἐν ἐλαχίστῳ καὶ ἐν πολλῷ πιστός ἐστιν, καὶ ὁ ἐν ἐλαχίστῳ ἄδικος καὶ ἐν πολλῷ ἄδικός ἐστιν. (11) εἰ οὖν ἐν τῷ ἀδίκῳ μαμωνᾷ πιστοὶ οὐκ ἐγένεσθε, τὸ ἀληθινὸν τίς ὑμῖν πιστεύσει; (12) καὶ εἰ ἐν τῷ ἀλλοτρίῳ πιστοὶ οὐκ ἐγένεσθε, τὸ ὑμέτερον τίς δώσει ὑμῖν; (13) οὐδεὶς οἰκέτης δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν· ἢ γὰρ τὸν ἕνα μισήσει καὶ τὸν ἕτερον ἀγαπήσει, ἢ ἑνὸς ἀνθέξεται καὶ τοῦ ἑτέρου καταφρονήσει. οὐ δύνασθε θεῷ δουλεύειν καὶ μαμωνᾷ. (14) Ἤκουον δὲ ταῦτα πάντα οἱ Φαρισαῖοι φιλάργυροι ὑπάρχοντες, καὶ ἐξεμυκτήριζον αὐτόν. (15) καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ὑμεῖς ἐστε οἱ δικαιοῦντες ἑαυτοὺς ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων, ὁ δὲ θεὸς γινώσκει τὰς καρδίας ὑμῶν· ὅτι τὸ ἐν ἀνθρώποις ὑψηλὸν βδέλυγμα ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. (16) Ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται μέχρι Ἰωάννου· ἀπὸ τότε ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ εὐαγγελίζεται καὶ πᾶς εἰς αὐτὴν βιάζεται. (17) Εὐκοπώτερον δέ ἐστιν τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν παρελθεῖν ἢ τοῦ νόμου μίαν κεραίαν πεσεῖν. (18) Πᾶς ὁ ἀπολύων τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ γαμῶν ἑτέραν μοιχεύει, καὶ ὁ ἀπολελυμένην ἀπὸ ἀνδρὸς γαμῶν μοιχεύει. (19) Ἄνθρωπος δέ τις ἦν πλούσιος, καὶ ἐνεδιδύσκετο πορφύραν καὶ βύσσον εὐφραινόμενος καθʼ ἡμέραν λαμπρῶς. (20) πτωχὸς δέ τις ὀνόματι Λάζαρος ἐβέβλητο πρὸς τὸν πυλῶνα αὐτοῦ εἱλκωμένος (21) καὶ ἐπιθυμῶν χορτασθῆναι ἀπὸ τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τοῦ πλουσίου· ἀλλὰ καὶ οἱ κύνες ἐρχόμενοι ἐπέλειχον τὰ ἕλκη αὐτοῦ. (22) ἐγένετο δὲ ἀποθανεῖν τὸν πτωχὸν καὶ ἀπενεχθῆναι αὐτὸν ὑπὸ τῶν ἀγγέλων εἰς τὸν κόλπον Ἀβραάμ· ἀπέθανεν δὲ καὶ ὁ πλούσιος καὶ ἐτάφη. (23) καὶ ἐν τῷ ᾅδῃ ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, ὑπάρχων ἐν βασάνοις, ὁρᾷ Ἀβραὰμ ἀπὸ μακρόθεν καὶ Λάζαρον ἐν τοῖς κόλποις αὐτοῦ. (24) καὶ αὐτὸς φωνήσας εἶπεν· Πάτερ Ἀβραάμ, ἐλέησόν με καὶ πέμψον Λάζαρον ἵνα βάψῃ τὸ ἄκρον τοῦ δακτύλου αὐτοῦ ὕδατος καὶ καταψύξῃ τὴν γλῶσσάν μου, ὅτι ὀδυνῶμαι ἐν τῇ φλογὶ ταύτῃ. (25) εἶπεν δὲ Ἀβραάμ· Τέκνον, μνήσθητι ὅτι ἀπέλαβες τὰ ἀγαθά σου ἐν τῇ ζωῇ σου, καὶ Λάζαρος ὁμοίως τὰ κακά· νῦν δὲ ὧδε παρακαλεῖται σὺ δὲ ὀδυνᾶσαι. (26) καὶ ἐν πᾶσι τούτοις μεταξὺ ἡμῶν καὶ ὑμῶν χάσμα μέγα ἐστήρικται, ὅπως οἱ θέλοντες διαβῆναι ἔνθεν πρὸς ὑμᾶς μὴ δύνωνται, μηδὲ ἐκεῖθεν πρὸς ἡμᾶς διαπερῶσιν. (27) εἶπεν δέ· Ἐρωτῶ σε οὖν, πάτερ, ἵνα πέμψῃς αὐτὸν εἰς τὸν οἶκον τοῦ πατρός μου, (28) ἔχω γὰρ πέντε ἀδελφούς, ὅπως διαμαρτύρηται αὐτοῖς, ἵνα μὴ καὶ αὐτοὶ ἔλθωσιν εἰς τὸν τόπον τοῦτον τῆς βασάνου. (29) λέγει δὲ Ἀβραάμ· Ἔχουσι Μωϋσέα καὶ τοὺς προφήτας· ἀκουσάτωσαν αὐτῶν. (30) ὁ δὲ εἶπεν· Οὐχί, πάτερ Ἀβραάμ, ἀλλʼ ἐάν τις ἀπὸ νεκρῶν πορευθῇ πρὸς αὐτοὺς μετανοήσουσιν. (31) εἶπεν δὲ αὐτῷ· Εἰ Μωϋσέως καὶ τῶν προφητῶν οὐκ ἀκούουσιν, οὐδʼ ἐάν τις ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ πεισθήσονται.

17

(1) Εἶπεν δὲ πρὸς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ· Ἀνένδεκτόν ἐστιν τοῦ τὰ σκάνδαλα μὴ ἐλθεῖν, πλὴν οὐαὶ διʼ οὗ ἔρχεται· (2) λυσιτελεῖ αὐτῷ εἰ λίθος μυλικὸς περίκειται περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ καὶ ἔρριπται εἰς τὴν θάλασσαν ἢ ἵνα σκανδαλίσῃ τῶν μικρῶν τούτων ἕνα. (3) προσέχετε ἑαυτοῖς. ἐὰν ἁμάρτῃ ὁ ἀδελφός σου ἐπιτίμησον αὐτῷ, καὶ ἐὰν μετανοήσῃ ἄφες αὐτῷ· (4) καὶ ἐὰν ἑπτάκις τῆς ἡμέρας ἁμαρτήσῃ εἰς σὲ καὶ ἑπτάκις ἐπιστρέψῃ πρὸς σὲ λέγων· Μετανοῶ, ἀφήσεις αὐτῷ. (5) Καὶ εἶπαν οἱ ἀπόστολοι τῷ κυρίῳ· Πρόσθες ἡμῖν πίστιν. (6) εἶπεν δὲ ὁ κύριος· Εἰ ἔχετε πίστιν ὡς κόκκον σινάπεως, ἐλέγετε ἂν τῇ συκαμίνῳ ταύτῃ· Ἐκριζώθητι καὶ φυτεύθητι ἐν τῇ θαλάσσῃ· καὶ ὑπήκουσεν ἂν ὑμῖν. (7) Τίς δὲ ἐξ ὑμῶν δοῦλον ἔχων ἀροτριῶντα ἢ ποιμαίνοντα, ὃς εἰσελθόντι ἐκ τοῦ ἀγροῦ ἐρεῖ αὐτῷ· Εὐθέως παρελθὼν ἀνάπεσε, (8) ἀλλʼ οὐχὶ ἐρεῖ αὐτῷ· Ἑτοίμασον τί δειπνήσω καὶ περιζωσάμενος διακόνει μοι ἕως φάγω καὶ πίω, καὶ μετὰ ταῦτα φάγεσαι καὶ πίεσαι σύ; (9) μὴ ἔχει χάριν τῷ δούλῳ ὅτι ἐποίησεν τὰ διαταχθέντα; (10) οὕτως καὶ ὑμεῖς, ὅταν ποιήσητε πάντα τὰ διαταχθέντα ὑμῖν, λέγετε ὅτι Δοῦλοι ἀχρεῖοί ἐσμεν, ὃ ὠφείλομεν ποιῆσαι πεποιήκαμεν. (11) Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ πορεύεσθαι εἰς Ἰερουσαλὴμ καὶ αὐτὸς διήρχετο διὰ μέσον Σαμαρείας καὶ Γαλιλαίας. (12) καὶ εἰσερχομένου αὐτοῦ εἴς τινα κώμην ἀπήντησαν δέκα λεπροὶ ἄνδρες, οἳ ἔστησαν πόρρωθεν, (13) καὶ αὐτοὶ ἦραν φωνὴν λέγοντες· Ἰησοῦ ἐπιστάτα, ἐλέησον ἡμᾶς. (14) καὶ ἰδὼν εἶπεν αὐτοῖς· Πορευθέντες ἐπιδείξατε ἑαυτοὺς τοῖς ἱερεῦσιν. καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ὑπάγειν αὐτοὺς ἐκαθαρίσθησαν. (15) εἷς δὲ ἐξ αὐτῶν, ἰδὼν ὅτι ἰάθη, ὑπέστρεψεν μετὰ φωνῆς μεγάλης δοξάζων τὸν θεόν, (16) καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ εὐχαριστῶν αὐτῷ· καὶ αὐτὸς ἦν Σαμαρίτης. (17) ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Οὐχὶ οἱ δέκα ἐκαθαρίσθησαν; οἱ δὲ ἐννέα ποῦ; (18) οὐχ εὑρέθησαν ὑποστρέψαντες δοῦναι δόξαν τῷ θεῷ εἰ μὴ ὁ ἀλλογενὴς οὗτος; (19) καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἀναστὰς πορεύου· ἡ πίστις σου σέσωκέν σε. (20) Ἐπερωτηθεὶς δὲ ὑπὸ τῶν Φαρισαίων πότε ἔρχεται ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ἀπεκρίθη αὐτοῖς καὶ εἶπεν· Οὐκ ἔρχεται ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ μετὰ παρατηρήσεως, (21) οὐδὲ ἐροῦσιν· Ἰδοὺ ὧδε ἤ· Ἐκεῖ· ἰδοὺ γὰρ ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ἐντὸς ὑμῶν ἐστιν. (22) Εἶπεν δὲ πρὸς τοὺς μαθητάς· Ἐλεύσονται ἡμέραι ὅτε ἐπιθυμήσετε μίαν τῶν ἡμερῶν τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου ἰδεῖν καὶ οὐκ ὄψεσθε. (23) καὶ ἐροῦσιν ὑμῖν· Ἰδοὺ ἐκεῖ· Ἰδοὺ ὧδε· μὴ ἀπέλθητε μηδὲ διώξητε. (24) ὥσπερ γὰρ ἡ ἀστραπὴ ἀστράπτουσα ἐκ τῆς ὑπὸ τὸν οὐρανὸν εἰς τὴν ὑπʼ οὐρανὸν λάμπει, οὕτως ἔσται ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ ἡμέρᾳ αὐτοῦ. (25) πρῶτον δὲ δεῖ αὐτὸν πολλὰ παθεῖν καὶ ἀποδοκιμασθῆναι ἀπὸ τῆς γενεᾶς ταύτης. (26) καὶ καθὼς ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις Νῶε, οὕτως ἔσται καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου· (27) ἤσθιον, ἔπινον, ἐγάμουν, ἐγαμίζοντο, ἄχρι ἧς ἡμέρας εἰσῆλθεν Νῶε εἰς τὴν κιβωτόν, καὶ ἦλθεν ὁ κατακλυσμὸς καὶ ἀπώλεσεν πάντας. (28) ὁμοίως καθὼς ἐγένετο ἐν ταῖς ἡμέραις Λώτ· ἤσθιον, ἔπινον, ἠγόραζον, ἐπώλουν, ἐφύτευον, ᾠκοδόμουν· (29) ᾗ δὲ ἡμέρᾳ ἐξῆλθεν Λὼτ ἀπὸ Σοδόμων, ἔβρεξεν πῦρ καὶ θεῖον ἀπʼ οὐρανοῦ καὶ ἀπώλεσεν πάντας. (30) κατὰ τὰ αὐτὰ ἔσται ᾗ ἡμέρᾳ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀποκαλύπτεται. (31) ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ὃς ἔσται ἐπὶ τοῦ δώματος καὶ τὰ σκεύη αὐτοῦ ἐν τῇ οἰκίᾳ, μὴ καταβάτω ἆραι αὐτά, καὶ ὁ ἐν ἀγρῷ ὁμοίως μὴ ἐπιστρεψάτω εἰς τὰ ὀπίσω. (32) μνημονεύετε τῆς γυναικὸς Λώτ. (33) ὃς ἐὰν ζητήσῃ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ περιποιήσασθαι ἀπολέσει αὐτήν, ὃς δʼ ἂν ἀπολέσῃ ζῳογονήσει αὐτήν. (34) λέγω ὑμῖν, ταύτῃ τῇ νυκτὶ ἔσονται δύο ἐπὶ κλίνης μιᾶς, ὁ εἷς παραλημφθήσεται καὶ ὁ ἕτερος ἀφεθήσεται· (35) ἔσονται δύο ἀλήθουσαι ἐπὶ τὸ αὐτό, ἡ μία παραλημφθήσεται ἡ δὲ ἑτέρα ἀφεθήσεται. (36) (37) καὶ ἀποκριθέντες λέγουσιν αὐτῷ· Ποῦ, κύριε; ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ὅπου τὸ σῶμα, ἐκεῖ καὶ οἱ ἀετοὶ ἐπισυναχθήσονται.

18

(1) Ἔλεγεν δὲ παραβολὴν αὐτοῖς πρὸς τὸ δεῖν πάντοτε προσεύχεσθαι αὐτοὺς καὶ μὴ ἐγκακεῖν, (2) λέγων· Κριτής τις ἦν ἔν τινι πόλει τὸν θεὸν μὴ φοβούμενος καὶ ἄνθρωπον μὴ ἐντρεπόμενος. (3) χήρα δὲ ἦν ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ καὶ ἤρχετο πρὸς αὐτὸν λέγουσα· Ἐκδίκησόν με ἀπὸ τοῦ ἀντιδίκου μου. (4) καὶ οὐκ ἤθελεν ἐπὶ χρόνον, μετὰ ταῦτα δὲ εἶπεν ἐν ἑαυτῷ· Εἰ καὶ τὸν θεὸν οὐ φοβοῦμαι οὐδὲ ἄνθρωπον ἐντρέπομαι, (5) διά γε τὸ παρέχειν μοι κόπον τὴν χήραν ταύτην ἐκδικήσω αὐτήν, ἵνα μὴ εἰς τέλος ἐρχομένη ὑπωπιάζῃ με. (6) εἶπεν δὲ ὁ κύριος· Ἀκούσατε τί ὁ κριτὴς τῆς ἀδικίας λέγει· (7) ὁ δὲ θεὸς οὐ μὴ ποιήσῃ τὴν ἐκδίκησιν τῶν ἐκλεκτῶν αὐτοῦ τῶν βοώντων αὐτῷ ἡμέρας καὶ νυκτός, καὶ μακροθυμεῖ ἐπʼ αὐτοῖς; (8) λέγω ὑμῖν ὅτι ποιήσει τὴν ἐκδίκησιν αὐτῶν ἐν τάχει. πλὴν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐλθὼν ἆρα εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς γῆς; (9) Εἶπεν δὲ καὶ πρός τινας τοὺς πεποιθότας ἐφʼ ἑαυτοῖς ὅτι εἰσὶν δίκαιοι καὶ ἐξουθενοῦντας τοὺς λοιποὺς τὴν παραβολὴν ταύτην· (10) Ἄνθρωποι δύο ἀνέβησαν εἰς τὸ ἱερὸν προσεύξασθαι, ὁ εἷς Φαρισαῖος καὶ ὁ ἕτερος τελώνης. (11) ὁ Φαρισαῖος σταθεὶς πρὸς ἑαυτὸν ταῦτα προσηύχετο· Ὁ θεός, εὐχαριστῶ σοι ὅτι οὐκ εἰμὶ ὥσπερ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων, ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοί, ἢ καὶ ὡς οὗτος ὁ τελώνης· (12) νηστεύω δὶς τοῦ σαββάτου, ἀποδεκατῶ πάντα ὅσα κτῶμαι. (13) ὁ δὲ τελώνης μακρόθεν ἑστὼς οὐκ ἤθελεν οὐδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐπᾶραι εἰς τὸν οὐρανόν, ἀλλʼ ἔτυπτε τὸ στῆθος αὐτοῦ λέγων· Ὁ θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ. (14) λέγω ὑμῖν, κατέβη οὗτος δεδικαιωμένος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ παρʼ ἐκεῖνον· ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται. (15) Προσέφερον δὲ αὐτῷ καὶ τὰ βρέφη ἵνα αὐτῶν ἅπτηται· ἰδόντες δὲ οἱ μαθηταὶ ἐπετίμων αὐτοῖς. (16) ὁ δὲ Ἰησοῦς προσεκαλέσατο αὐτὰ λέγων· Ἄφετε τὰ παιδία ἔρχεσθαι πρός με καὶ μὴ κωλύετε αὐτά, τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. (17) ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὃς ἂν μὴ δέξηται τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ ὡς παιδίον, οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αὐτήν. (18) Καὶ ἐπηρώτησέν τις αὐτὸν ἄρχων λέγων· Διδάσκαλε ἀγαθέ, τί ποιήσας ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσω; (19) εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Τί με λέγεις ἀγαθόν; οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ μὴ εἷς ὁ θεός. (20) τὰς ἐντολὰς οἶδας· Μὴ μοιχεύσῃς, Μὴ φονεύσῃς, Μὴ κλέψῃς, Μὴ ψευδομαρτυρήσῃς, Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα. (21) ὁ δὲ εἶπεν· Ταῦτα πάντα ἐφύλαξα ἐκ νεότητος μου. (22) ἀκούσας δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· Ἔτι ἕν σοι λείπει· πάντα ὅσα ἔχεις πώλησον καὶ διάδος πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανοῖς, καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι. (23) ὁ δὲ ἀκούσας ταῦτα περίλυπος ἐγενήθη, ἦν γὰρ πλούσιος σφόδρα. (24) Ἰδὼν δὲ αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Πῶς δυσκόλως οἱ τὰ χρήματα ἔχοντες εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσπορεύονται· (25) εὐκοπώτερον γάρ ἐστιν κάμηλον διὰ τρήματος βελόνης εἰσελθεῖν ἢ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσελθεῖν. (26) Εἶπαν δὲ οἱ ἀκούσαντες· Καὶ τίς δύναται σωθῆναι; (27) ὁ δὲ εἶπεν· Τὰ ἀδύνατα παρὰ ἀνθρώποις δυνατὰ παρὰ τῷ θεῷ ἐστιν. (28) Εἶπεν δὲ ὁ Πέτρος· Ἰδοὺ ἡμεῖς ἀφέντες τὰ ἴδια ἠκολουθήσαμέν σοι. (29) ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐδείς ἐστιν ὃς ἀφῆκεν οἰκίαν ἢ γυναῖκα ἢ ἀδελφοὺς ἢ γονεῖς ἢ τέκνα ἕνεκεν τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ, (30) ὃς οὐχὶ μὴ ἀπολάβῃ πολλαπλασίονα ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ καὶ ἐν τῷ αἰῶνι τῷ ἐρχομένῳ ζωὴν αἰώνιον. (31) Παραλαβὼν δὲ τοὺς δώδεκα εἶπεν πρὸς αὐτούς· Ἰδοὺ ἀναβαίνομεν εἰς Ἰερουσαλήμ, καὶ τελεσθήσεται πάντα τὰ γεγραμμένα διὰ τῶν προφητῶν τῷ υἱῷ τοῦ ἀνθρώπου· (32) παραδοθήσεται γὰρ τοῖς ἔθνεσιν καὶ ἐμπαιχθήσεται καὶ ὑβρισθήσεται καὶ ἐμπτυσθήσεται, (33) καὶ μαστιγώσαντες ἀποκτενοῦσιν αὐτόν, καὶ τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ ἀναστήσεται. (34) καὶ αὐτοὶ οὐδὲν τούτων συνῆκαν, καὶ ἦν τὸ ῥῆμα τοῦτο κεκρυμμένον ἀπʼ αὐτῶν, καὶ οὐκ ἐγίνωσκον τὰ λεγόμενα. (35) Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ ἐγγίζειν αὐτὸν εἰς Ἰεριχὼ τυφλός τις ἐκάθητο παρὰ τὴν ὁδὸν ἐπαιτῶν. (36) ἀκούσας δὲ ὄχλου διαπορευομένου ἐπυνθάνετο τί εἴη τοῦτο· (37) ἀπήγγειλαν δὲ αὐτῷ ὅτι Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος παρέρχεται. (38) καὶ ἐβόησεν λέγων· Ἰησοῦ υἱὲ Δαυίδ, ἐλέησόν με. (39) καὶ οἱ προάγοντες ἐπετίμων αὐτῷ ἵνα σιγήσῃ· αὐτὸς δὲ πολλῷ μᾶλλον ἔκραζεν· Υἱὲ Δαυίδ, ἐλέησόν με. (40) σταθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐκέλευσεν αὐτὸν ἀχθῆναι πρὸς αὐτόν. ἐγγίσαντος δὲ αὐτοῦ ἐπηρώτησεν αὐτόν· (41) Τί σοι θέλεις ποιήσω; ὁ δὲ εἶπεν· Κύριε, ἵνα ἀναβλέψω. (42) καὶ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· Ἀνάβλεψον· ἡ πίστις σου σέσωκέν σε. (43) καὶ παραχρῆμα ἀνέβλεψεν, καὶ ἠκολούθει αὐτῷ δοξάζων τὸν θεόν. καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἰδὼν ἔδωκεν αἶνον τῷ θεῷ.

19

(1) Καὶ εἰσελθὼν διήρχετο τὴν Ἰεριχώ. (2) καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ ὀνόματι καλούμενος Ζακχαῖος, καὶ αὐτὸς ἦν ἀρχιτελώνης καὶ αὐτὸς πλούσιος· (3) καὶ ἐζήτει ἰδεῖν τὸν Ἰησοῦν τίς ἐστιν, καὶ οὐκ ἠδύνατο ἀπὸ τοῦ ὄχλου ὅτι τῇ ἡλικίᾳ μικρὸς ἦν. (4) καὶ προδραμὼν εἰς τὸ ἔμπροσθεν ἀνέβη ἐπὶ συκομορέαν ἵνα ἴδῃ αὐτόν, ὅτι ἐκείνης ἤμελλεν διέρχεσθαι. (5) καὶ ὡς ἦλθεν ἐπὶ τὸν τόπον, ἀναβλέψας ὁ Ἰησοῦς εἶπεν πρὸς αὐτόν· Ζακχαῖε, σπεύσας κατάβηθι, σήμερον γὰρ ἐν τῷ οἴκῳ σου δεῖ με μεῖναι. (6) καὶ σπεύσας κατέβη, καὶ ὑπεδέξατο αὐτὸν χαίρων. (7) καὶ ἰδόντες πάντες διεγόγγυζον λέγοντες ὅτι Παρὰ ἁμαρτωλῷ ἀνδρὶ εἰσῆλθεν καταλῦσαι. (8) σταθεὶς δὲ Ζακχαῖος εἶπεν πρὸς τὸν κύριον· Ἰδοὺ τὰ ἡμίσιά μου τῶν ὑπαρχόντων, κύριε, τοῖς πτωχοῖς δίδωμι, καὶ εἴ τινός τι ἐσυκοφάντησα ἀποδίδωμι τετραπλοῦν. (9) εἶπεν δὲ πρὸς αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς ὅτι Σήμερον σωτηρία τῷ οἴκῳ τούτῳ ἐγένετο, καθότι καὶ αὐτὸς υἱὸς Ἀβραάμ ἐστιν· (10) ἦλθεν γὰρ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ζητῆσαι καὶ σῶσαι τὸ ἀπολωλός. (11) Ἀκουόντων δὲ αὐτῶν ταῦτα προσθεὶς εἶπεν παραβολὴν διὰ τὸ ἐγγὺς εἶναι Ἰερουσαλὴμ αὐτὸν καὶ δοκεῖν αὐτοὺς ὅτι παραχρῆμα μέλλει ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ἀναφαίνεσθαι· (12) εἶπεν οὖν· Ἄνθρωπός τις εὐγενὴς ἐπορεύθη εἰς χώραν μακρὰν λαβεῖν ἑαυτῷ βασιλείαν καὶ ὑποστρέψαι. (13) καλέσας δὲ δέκα δούλους ἑαυτοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς δέκα μνᾶς καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς· Πραγματεύσασθε ἐν ᾧ ἔρχομαι. (14) οἱ δὲ πολῖται αὐτοῦ ἐμίσουν αὐτόν, καὶ ἀπέστειλαν πρεσβείαν ὀπίσω αὐτοῦ λέγοντες· Οὐ θέλομεν τοῦτον βασιλεῦσαι ἐφʼ ἡμᾶς. (15) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἐπανελθεῖν αὐτὸν λαβόντα τὴν βασιλείαν καὶ εἶπεν φωνηθῆναι αὐτῷ τοὺς δούλους τούτους οἷς δεδώκει τὸ ἀργύριον, ἵνα γνοῖ τί διεπραγματεύσαντο. (16) παρεγένετο δὲ ὁ πρῶτος λέγων· Κύριε, ἡ μνᾶ σου δέκα προσηργάσατο μνᾶς. (17) καὶ εἶπεν αὐτῷ· Εὖγε, ἀγαθὲ δοῦλε, ὅτι ἐν ἐλαχίστῳ πιστὸς ἐγένου, ἴσθι ἐξουσίαν ἔχων ἐπάνω δέκα πόλεων. (18) καὶ ἦλθεν ὁ δεύτερος λέγων· Ἡ μνᾶ σου, κύριε, ἐποίησεν πέντε μνᾶς. (19) εἶπεν δὲ καὶ τούτῳ· Καὶ σὺ ἐπάνω γίνου πέντε πόλεων. (20) καὶ ὁ ἕτερος ἦλθεν λέγων· Κύριε, ἰδοὺ ἡ μνᾶ σου ἣν εἶχον ἀποκειμένην ἐν σουδαρίῳ· (21) ἐφοβούμην γάρ σε ὅτι ἄνθρωπος αὐστηρὸς εἶ, αἴρεις ὃ οὐκ ἔθηκας καὶ θερίζεις ὃ οὐκ ἔσπειρας. (22) λέγει αὐτῷ· Ἐκ τοῦ στόματός σου κρίνω σε, πονηρὲ δοῦλε· ᾔδεις ὅτι ἐγὼ ἄνθρωπος αὐστηρός εἰμι, αἴρων ὃ οὐκ ἔθηκα καὶ θερίζων ὃ οὐκ ἔσπειρα; (23) καὶ διὰ τί οὐκ ἔδωκάς μου τὸ ἀργύριον ἐπὶ τράπεζαν; κἀγὼ ἐλθὼν σὺν τόκῳ ἂν αὐτὸ ἔπραξα. (24) καὶ τοῖς παρεστῶσιν εἶπεν· Ἄρατε ἀπʼ αὐτοῦ τὴν μνᾶν καὶ δότε τῷ τὰς δέκα μνᾶς ἔχοντι— (25) καὶ εἶπαν αὐτῷ· Κύριε, ἔχει δέκα μνᾶς— (26) λέγω ὑμῖν ὅτι παντὶ τῷ ἔχοντι δοθήσεται, ἀπὸ δὲ τοῦ μὴ ἔχοντος καὶ ὃ ἔχει ἀρθήσεται. (27) πλὴν τοὺς ἐχθρούς μου τούτους τοὺς μὴ θελήσαντάς με βασιλεῦσαι ἐπʼ αὐτοὺς ἀγάγετε ὧδε καὶ κατασφάξατε αὐτοὺς ἔμπροσθέν μου. (28) Καὶ εἰπὼν ταῦτα ἐπορεύετο ἔμπροσθεν ἀναβαίνων εἰς Ἱεροσόλυμα. (29) Καὶ ἐγένετο ὡς ἤγγισεν εἰς Βηθφαγὴ καὶ Βηθανίαν πρὸς τὸ ὄρος τὸ καλούμενον Ἐλαιῶν, ἀπέστειλεν δύο τῶν μαθητῶν (30) λέγων· Ὑπάγετε εἰς τὴν κατέναντι κώμην, ἐν ᾗ εἰσπορευόμενοι εὑρήσετε πῶλον δεδεμένον, ἐφʼ ὃν οὐδεὶς πώποτε ἀνθρώπων ἐκάθισεν, καὶ λύσαντες αὐτὸν ἀγάγετε. (31) καὶ ἐάν τις ὑμᾶς ἐρωτᾷ· Διὰ τί λύετε; οὕτως ἐρεῖτε ὅτι Ὁ κύριος αὐτοῦ χρείαν ἔχει. (32) ἀπελθόντες δὲ οἱ ἀπεσταλμένοι εὗρον καθὼς εἶπεν αὐτοῖς. (33) λυόντων δὲ αὐτῶν τὸν πῶλον εἶπαν οἱ κύριοι αὐτοῦ πρὸς αὐτούς· Τί λύετε τὸν πῶλον; (34) οἱ δὲ εἶπαν ὅτι Ὁ κύριος αὐτοῦ χρείαν ἔχει. (35) καὶ ἤγαγον αὐτὸν πρὸς τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἐπιρίψαντες αὐτῶν τὰ ἱμάτια ἐπὶ τὸν πῶλον ἐπεβίβασαν τὸν Ἰησοῦν· (36) πορευομένου δὲ αὐτοῦ ὑπεστρώννυον τὰ ἱμάτια ἑαυτῶν ἐν τῇ ὁδῷ. (37) ἐγγίζοντος δὲ αὐτοῦ ἤδη πρὸς τῇ καταβάσει τοῦ Ὄρους τῶν Ἐλαιῶν ἤρξαντο ἅπαν τὸ πλῆθος τῶν μαθητῶν χαίροντες αἰνεῖν τὸν θεὸν φωνῇ μεγάλῃ περὶ πασῶν ὧν εἶδον δυνάμεων, (38) λέγοντες· Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος βασιλεὺς ἐν ὀνόματι κυρίου· ἐν οὐρανῷ εἰρήνη καὶ δόξα ἐν ὑψίστοις. (39) καί τινες τῶν Φαρισαίων ἀπὸ τοῦ ὄχλου εἶπαν πρὸς αὐτόν· Διδάσκαλε, ἐπιτίμησον τοῖς μαθηταῖς σου. (40) καὶ ἀποκριθεὶς εἶπεν· Λέγω ὑμῖν, ὅτι ἐὰν οὗτοι σιωπήσουσιν, οἱ λίθοι κράξουσιν. (41) Καὶ ὡς ἤγγισεν, ἰδὼν τὴν πόλιν ἔκλαυσεν ἐπʼ αὐτήν, (42) λέγων ὅτι Εἰ ἔγνως ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ καὶ σὺ τὰ πρὸς εἰρήνην—νῦν δὲ ἐκρύβη ἀπὸ ὀφθαλμῶν σου. (43) ὅτι ἥξουσιν ἡμέραι ἐπὶ σὲ καὶ παρεμβαλοῦσιν οἱ ἐχθροί σου χάρακά σοι καὶ περικυκλώσουσίν σε καὶ συνέξουσίν σε πάντοθεν, (44) καὶ ἐδαφιοῦσίν σε καὶ τὰ τέκνα σου ἐν σοί, καὶ οὐκ ἀφήσουσιν λίθον ἐπὶ λίθον ἐν σοί, ἀνθʼ ὧν οὐκ ἔγνως τὸν καιρὸν τῆς ἐπισκοπῆς σου. (45) Καὶ εἰσελθὼν εἰς τὸ ἱερὸν ἤρξατο ἐκβάλλειν τοὺς πωλοῦντας, (46) λέγων αὐτοῖς· Γέγραπται· Καὶ ἔσται ὁ οἶκός μου οἶκος προσευχῆς, ὑμεῖς δὲ αὐτὸν ἐποιήσατε σπήλαιον λῃστῶν. (47) Καὶ ἦν διδάσκων τὸ καθʼ ἡμέραν ἐν τῷ ἱερῷ· οἱ δὲ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς ἐζήτουν αὐτὸν ἀπολέσαι καὶ οἱ πρῶτοι τοῦ λαοῦ, (48) καὶ οὐχ εὕρισκον τὸ τί ποιήσωσιν, ὁ λαὸς γὰρ ἅπας ἐξεκρέματο αὐτοῦ ἀκούων.

20

(1) Καὶ ἐγένετο ἐν μιᾷ τῶν ἡμερῶν διδάσκοντος αὐτοῦ τὸν λαὸν ἐν τῷ ἱερῷ καὶ εὐαγγελιζομένου ἐπέστησαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς σὺν τοῖς πρεσβυτέροις, (2) καὶ εἶπαν λέγοντες πρὸς αὐτόν· Εἰπὸν ἡμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιεῖς, ἢ τίς ἐστιν ὁ δούς σοι τὴν ἐξουσίαν ταύτην; (3) ἀποκριθεὶς δὲ εἶπεν πρὸς αὐτούς· Ἐρωτήσω ὑμᾶς κἀγὼ λόγον, καὶ εἴπατέ μοι· (4) Τὸ βάπτισμα Ἰωάννου ἐξ οὐρανοῦ ἦν ἢ ἐξ ἀνθρώπων; (5) οἱ δὲ συνελογίσαντο πρὸς ἑαυτοὺς λέγοντες ὅτι Ἐὰν εἴπωμεν· Ἐξ οὐρανοῦ, ἐρεῖ· Διὰ τί οὐκ ἐπιστεύσατε αὐτῷ; (6) ἐὰν δὲ εἴπωμεν· Ἐξ ἀνθρώπων, ὁ λαὸς ἅπας καταλιθάσει ἡμᾶς, πεπεισμένος γάρ ἐστιν Ἰωάννην προφήτην εἶναι· (7) καὶ ἀπεκρίθησαν μὴ εἰδέναι πόθεν. (8) καὶ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Οὐδὲ ἐγὼ λέγω ὑμῖν ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιῶ. (9) Ἤρξατο δὲ πρὸς τὸν λαὸν λέγειν τὴν παραβολὴν ταύτην· Ἄνθρωπος ἐφύτευσεν ἀμπελῶνα, καὶ ἐξέδετο αὐτὸν γεωργοῖς, καὶ ἀπεδήμησεν χρόνους ἱκανούς. (10) καὶ καιρῷ ἀπέστειλεν πρὸς τοὺς γεωργοὺς δοῦλον, ἵνα ἀπὸ τοῦ καρποῦ τοῦ ἀμπελῶνος δώσουσιν αὐτῷ· οἱ δὲ γεωργοὶ ἐξαπέστειλαν αὐτὸν δείραντες κενόν. (11) καὶ προσέθετο ἕτερον πέμψαι δοῦλον· οἱ δὲ κἀκεῖνον δείραντες καὶ ἀτιμάσαντες ἐξαπέστειλαν κενόν. (12) καὶ προσέθετο τρίτον πέμψαι· οἱ δὲ καὶ τοῦτον τραυματίσαντες ἐξέβαλον. (13) εἶπεν δὲ ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος· Τί ποιήσω; πέμψω τὸν υἱόν μου τὸν ἀγαπητόν· ἴσως τοῦτον ἐντραπήσονται. (14) ἰδόντες δὲ αὐτὸν οἱ γεωργοὶ διελογίζοντο πρὸς ἀλλήλους λέγοντες· Οὗτός ἐστιν ὁ κληρονόμος· ἀποκτείνωμεν αὐτόν, ἵνα ἡμῶν γένηται ἡ κληρονομία· (15) καὶ ἐκβαλόντες αὐτὸν ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος ἀπέκτειναν. τί οὖν ποιήσει αὐτοῖς ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος; (16) ἐλεύσεται καὶ ἀπολέσει τοὺς γεωργοὺς τούτους, καὶ δώσει τὸν ἀμπελῶνα ἄλλοις. ἀκούσαντες δὲ εἶπαν· Μὴ γένοιτο. (17) ὁ δὲ ἐμβλέψας αὐτοῖς εἶπεν· Τί οὖν ἐστιν τὸ γεγραμμένον τοῦτο· Λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες, οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας; (18) πᾶς ὁ πεσὼν ἐπʼ ἐκεῖνον τὸν λίθον συνθλασθήσεται· ἐφʼ ὃν δʼ ἂν πέσῃ, λικμήσει αὐτόν. (19) καὶ ἐζήτησαν οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ ἀρχιερεῖς ἐπιβαλεῖν ἐπʼ αὐτὸν τὰς χεῖρας ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ, καὶ ἐφοβήθησαν τὸν λαόν, ἔγνωσαν γὰρ ὅτι πρὸς αὐτοὺς εἶπεν τὴν παραβολὴν ταύτην. (20) Καὶ παρατηρήσαντες ἀπέστειλαν ἐγκαθέτους ὑποκρινομένους ἑαυτοὺς δικαίους εἶναι, ἵνα ἐπιλάβωνται αὐτοῦ λόγου, ὥστε παραδοῦναι αὐτὸν τῇ ἀρχῇ καὶ τῇ ἐξουσίᾳ τοῦ ἡγεμόνος. (21) καὶ ἐπηρώτησαν αὐτὸν λέγοντες· Διδάσκαλε, οἴδαμεν ὅτι ὀρθῶς λέγεις καὶ διδάσκεις καὶ οὐ λαμβάνεις πρόσωπον, ἀλλʼ ἐπʼ ἀληθείας τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ διδάσκεις· (22) ἔξεστιν ἡμᾶς Καίσαρι φόρον δοῦναι ἢ οὔ; (23) κατανοήσας δὲ αὐτῶν τὴν πανουργίαν εἶπεν πρὸς αὐτούς· (24) Δείξατέ μοι δηνάριον· τίνος ἔχει εἰκόνα καὶ ἐπιγραφήν; ἀποκριθέντες δὲ εἶπαν· Καίσαρος. (25) ὁ δὲ εἶπεν πρὸς αὐτούς· Τοίνυν ἀπόδοτε τὰ Καίσαρος Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ θεοῦ τῷ θεῷ. (26) καὶ οὐκ ἴσχυσαν ἐπιλαβέσθαι τοῦ ῥήματος ἐναντίον τοῦ λαοῦ, καὶ θαυμάσαντες ἐπὶ τῇ ἀποκρίσει αὐτοῦ ἐσίγησαν. (27) Προσελθόντες δέ τινες τῶν Σαδδουκαίων, οἱ ἀντιλέγοντες ἀνάστασιν μὴ εἶναι, ἐπηρώτησαν αὐτὸν (28) λέγοντες· Διδάσκαλε, Μωϋσῆς ἔγραψεν ἡμῖν, ἐάν τινος ἀδελφὸς ἀποθάνῃ ἔχων γυναῖκα, καὶ οὗτος ἄτεκνος ᾖ, ἵνα λάβῃ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ τὴν γυναῖκα καὶ ἐξαναστήσῃ σπέρμα τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ. (29) ἑπτὰ οὖν ἀδελφοὶ ἦσαν· καὶ ὁ πρῶτος λαβὼν γυναῖκα ἀπέθανεν ἄτεκνος· (30) καὶ ὁ δεύτερος (31) καὶ ὁ τρίτος ἔλαβεν αὐτήν, ὡσαύτως δὲ καὶ οἱ ἑπτὰ οὐ κατέλιπον τέκνα καὶ ἀπέθανον· (32) ὕστερον καὶ ἡ γυνὴ ἀπέθανεν. (33) ἡ γυνὴ οὖν ἐν τῇ ἀναστάσει τίνος αὐτῶν γίνεται γυνή; οἱ γὰρ ἑπτὰ ἔσχον αὐτὴν γυναῖκα. (34) Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Οἱ υἱοὶ τοῦ αἰῶνος τούτου γαμοῦσιν καὶ γαμίσκονται, (35) οἱ δὲ καταξιωθέντες τοῦ αἰῶνος ἐκείνου τυχεῖν καὶ τῆς ἀναστάσεως τῆς ἐκ νεκρῶν οὔτε γαμοῦσιν οὔτε γαμίζονται· (36) οὐδὲ γὰρ ἀποθανεῖν ἔτι δύνανται, ἰσάγγελοι γάρ εἰσιν καὶ υἱοί εἰσιν θεοῦ τῆς ἀναστάσεως υἱοὶ ὄντες. (37) ὅτι δὲ ἐγείρονται οἱ νεκροὶ καὶ Μωϋσῆς ἐμήνυσεν ἐπὶ τῆς βάτου, ὡς λέγει κύριον τὸν θεὸν Ἀβραὰμ καὶ θεὸν Ἰσαὰκ καὶ θεὸν Ἰακώβ· (38) θεὸς δὲ οὐκ ἔστιν νεκρῶν ἀλλὰ ζώντων, πάντες γὰρ αὐτῷ ζῶσιν. (39) ἀποκριθέντες δέ τινες τῶν γραμματέων εἶπαν· Διδάσκαλε, καλῶς εἶπας· (40) οὐκέτι γὰρ ἐτόλμων ἐπερωτᾶν αὐτὸν οὐδέν. (41) Εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς· Πῶς λέγουσιν τὸν χριστὸν εἶναι Δαυὶδ υἱόν; (42) αὐτὸς γὰρ Δαυὶδ λέγει ἐν βίβλῳ ψαλμῶν· Εἶπεν κύριος τῷ κυρίῳ μου· Κάθου ἐκ δεξιῶν μου (43) ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου. (44) Δαυὶδ οὖν αὐτὸν κύριον καλεῖ, καὶ πῶς αὐτοῦ υἱός ἐστιν; (45) Ἀκούοντος δὲ παντὸς τοῦ λαοῦ εἶπεν τοῖς μαθηταῖς· (46) Προσέχετε ἀπὸ τῶν γραμματέων τῶν θελόντων περιπατεῖν ἐν στολαῖς καὶ φιλούντων ἀσπασμοὺς ἐν ταῖς ἀγοραῖς καὶ πρωτοκαθεδρίας ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ πρωτοκλισίας ἐν τοῖς δείπνοις, (47) οἳ κατεσθίουσιν τὰς οἰκίας τῶν χηρῶν καὶ προφάσει μακρὰ προσεύχονται· οὗτοι λήμψονται περισσότερον κρίμα.

21

(1) Ἀναβλέψας δὲ εἶδεν τοὺς βάλλοντας εἰς τὸ γαζοφυλάκιον τὰ δῶρα αὐτῶν πλουσίους. (2) εἶδεν δέ τινα χήραν πενιχρὰν βάλλουσαν ἐκεῖ λεπτὰ δύο, (3) καὶ εἶπεν· Ἀληθῶς λέγω ὑμῖν ὅτι ἡ χήρα ἡ πτωχὴ αὕτη πλεῖον πάντων ἔβαλεν· (4) πάντες γὰρ οὗτοι ἐκ τοῦ περισσεύοντος αὐτοῖς ἔβαλον εἰς τὰ δῶρα, αὕτη δὲ ἐκ τοῦ ὑστερήματος αὐτῆς πάντα τὸν βίον ὃν εἶχεν ἔβαλεν. (5) Καί τινων λεγόντων περὶ τοῦ ἱεροῦ, ὅτι λίθοις καλοῖς καὶ ἀναθήμασιν κεκόσμηται εἶπεν· (6) Ταῦτα ἃ θεωρεῖτε, ἐλεύσονται ἡμέραι ἐν αἷς οὐκ ἀφεθήσεται λίθος ἐπὶ λίθῳ ὃς οὐ καταλυθήσεται. (7) Ἐπηρώτησαν δὲ αὐτὸν λέγοντες· Διδάσκαλε, πότε οὖν ταῦτα ἔσται, καὶ τί τὸ σημεῖον ὅταν μέλλῃ ταῦτα γίνεσθαι; (8) ὁ δὲ εἶπεν· Βλέπετε μὴ πλανηθῆτε· πολλοὶ γὰρ ἐλεύσονται ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου λέγοντες· Ἐγώ εἰμι καί· Ὁ καιρὸς ἤγγικεν· μὴ πορευθῆτε ὀπίσω αὐτῶν. (9) ὅταν δὲ ἀκούσητε πολέμους καὶ ἀκαταστασίας, μὴ πτοηθῆτε· δεῖ γὰρ ταῦτα γενέσθαι πρῶτον, ἀλλʼ οὐκ εὐθέως τὸ τέλος. (10) τότε ἔλεγεν αὐτοῖς· Ἐγερθήσεται ἔθνος ἐπʼ ἔθνος καὶ βασιλεία ἐπὶ βασιλείαν, (11) σεισμοί τε μεγάλοι καὶ κατὰ τόπους λιμοὶ καὶ λοιμοὶ ἔσονται, φόβητρά τε καὶ σημεῖα ἀπʼ οὐρανοῦ μεγάλα ἔσται. (12) Πρὸ δὲ τούτων πάντων ἐπιβαλοῦσιν ἐφʼ ὑμᾶς τὰς χεῖρας αὐτῶν καὶ διώξουσιν, παραδιδόντες εἰς τὰς συναγωγὰς καὶ φυλακάς, ἀπαγομένους ἐπὶ βασιλεῖς καὶ ἡγεμόνας ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός μου· (13) ἀποβήσεται ὑμῖν εἰς μαρτύριον. (14) θέτε οὖν ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν μὴ προμελετᾶν ἀπολογηθῆναι, (15) ἐγὼ γὰρ δώσω ὑμῖν στόμα καὶ σοφίαν ᾗ οὐ δυνήσονται ἀντιστῆναι ἢ ἀντειπεῖν ἅπαντες οἱ ἀντικείμενοι ὑμῖν. (16) παραδοθήσεσθε δὲ καὶ ὑπὸ γονέων καὶ ἀδελφῶν καὶ συγγενῶν καὶ φίλων, καὶ θανατώσουσιν ἐξ ὑμῶν, (17) καὶ ἔσεσθε μισούμενοι ὑπὸ πάντων διὰ τὸ ὄνομά μου. (18) καὶ θρὶξ ἐκ τῆς κεφαλῆς ὑμῶν οὐ μὴ ἀπόληται. (19) ἐν τῇ ὑπομονῇ ὑμῶν κτήσασθε τὰς ψυχὰς ὑμῶν. (20) Ὅταν δὲ ἴδητε κυκλουμένην ὑπὸ στρατοπέδων Ἰερουσαλήμ, τότε γνῶτε ὅτι ἤγγικεν ἡ ἐρήμωσις αὐτῆς. (21) τότε οἱ ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ φευγέτωσαν εἰς τὰ ὄρη, καὶ οἱ ἐν μέσῳ αὐτῆς ἐκχωρείτωσαν, καὶ οἱ ἐν ταῖς χώραις μὴ εἰσερχέσθωσαν εἰς αὐτήν, (22) ὅτι ἡμέραι ἐκδικήσεως αὗταί εἰσιν τοῦ πλησθῆναι πάντα τὰ γεγραμμένα. (23) οὐαὶ ταῖς ἐν γαστρὶ ἐχούσαις καὶ ταῖς θηλαζούσαις ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις· ἔσται γὰρ ἀνάγκη μεγάλη ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ὀργὴ τῷ λαῷ τούτῳ, (24) καὶ πεσοῦνται στόματι μαχαίρης καὶ αἰχμαλωτισθήσονται εἰς τὰ ἔθνη πάντα, καὶ Ἰερουσαλὴμ ἔσται πατουμένη ὑπὸ ἐθνῶν, ἄχρι οὗ πληρωθῶσιν καιροὶ ἐθνῶν. (25) Καὶ ἔσονται σημεῖα ἐν ἡλίῳ καὶ σελήνῃ καὶ ἄστροις, καὶ ἐπὶ τῆς γῆς συνοχὴ ἐθνῶν ἐν ἀπορίᾳ ἤχους θαλάσσης καὶ σάλου, (26) ἀποψυχόντων ἀνθρώπων ἀπὸ φόβου καὶ προσδοκίας τῶν ἐπερχομένων τῇ οἰκουμένῃ, αἱ γὰρ δυνάμεις τῶν οὐρανῶν σαλευθήσονται. (27) καὶ τότε ὄψονται τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐν νεφέλῃ μετὰ δυνάμεως καὶ δόξης πολλῆς. (28) ἀρχομένων δὲ τούτων γίνεσθαι ἀνακύψατε καὶ ἐπάρατε τὰς κεφαλὰς ὑμῶν, διότι ἐγγίζει ἡ ἀπολύτρωσις ὑμῶν. (29) Καὶ εἶπεν παραβολὴν αὐτοῖς· Ἴδετε τὴν συκῆν καὶ πάντα τὰ δένδρα· (30) ὅταν προβάλωσιν ἤδη, βλέποντες ἀφʼ ἑαυτῶν γινώσκετε ὅτι ἤδη ἐγγὺς τὸ θέρος ἐστίν· (31) οὕτως καὶ ὑμεῖς, ὅταν ἴδητε ταῦτα γινόμενα, γινώσκετε ὅτι ἐγγύς ἐστιν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ. (32) ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι οὐ μὴ παρέλθῃ ἡ γενεὰ αὕτη ἕως ἂν πάντα γένηται. (33) ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ παρελεύσονται, οἱ δὲ λόγοι μου οὐ μὴ παρελεύσονται. (34) Προσέχετε δὲ ἑαυτοῖς μήποτε βαρηθῶσιν ὑμῶν αἱ καρδίαι ἐν κραιπάλῃ καὶ μέθῃ καὶ μερίμναις βιωτικαῖς, καὶ ἐπιστῇ ἐφʼ ὑμᾶς αἰφνίδιος ἡ ἡμέρα ἐκείνη (35) ὡς παγίς· ἐπεισελεύσεται γὰρ ἐπὶ πάντας τοὺς καθημένους ἐπὶ πρόσωπον πάσης τῆς γῆς. (36) ἀγρυπνεῖτε δὲ ἐν παντὶ καιρῷ δεόμενοι ἵνα κατισχύσητε ἐκφυγεῖν ταῦτα πάντα τὰ μέλλοντα γίνεσθαι, καὶ σταθῆναι ἔμπροσθεν τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου. (37) Ἦν δὲ τὰς ἡμέρας ἐν τῷ ἱερῷ διδάσκων, τὰς δὲ νύκτας ἐξερχόμενος ηὐλίζετο εἰς τὸ ὄρος τὸ καλούμενον Ἐλαιῶν· (38) καὶ πᾶς ὁ λαὸς ὤρθριζεν πρὸς αὐτὸν ἐν τῷ ἱερῷ ἀκούειν αὐτοῦ.

22

(1) Ἤγγιζεν δὲ ἡ ἑορτὴ τῶν ἀζύμων ἡ λεγομένη Πάσχα. (2) καὶ ἐζήτουν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς τὸ πῶς ἀνέλωσιν αὐτόν, ἐφοβοῦντο γὰρ τὸν λαόν. (3) Εἰσῆλθεν δὲ Σατανᾶς εἰς Ἰούδαν τὸν καλούμενον Ἰσκαριώτην, ὄντα ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δώδεκα· (4) καὶ ἀπελθὼν συνελάλησεν τοῖς ἀρχιερεῦσιν καὶ στρατηγοῖς τὸ πῶς αὐτοῖς παραδῷ αὐτόν. (5) καὶ ἐχάρησαν καὶ συνέθεντο αὐτῷ ἀργύριον δοῦναι. (6) καὶ ἐξωμολόγησεν, καὶ ἐζήτει εὐκαιρίαν τοῦ παραδοῦναι αὐτὸν ἄτερ ὄχλου αὐτοῖς. (7) Ἦλθεν δὲ ἡ ἡμέρα τῶν ἀζύμων, ᾗ ἔδει θύεσθαι τὸ πάσχα· (8) καὶ ἀπέστειλεν Πέτρον καὶ Ἰωάννην εἰπών· Πορευθέντες ἑτοιμάσατε ἡμῖν τὸ πάσχα ἵνα φάγωμεν. (9) οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ· Ποῦ θέλεις ἑτοιμάσωμεν; (10) ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ἰδοὺ εἰσελθόντων ὑμῶν εἰς τὴν πόλιν συναντήσει ὑμῖν ἄνθρωπος κεράμιον ὕδατος βαστάζων· ἀκολουθήσατε αὐτῷ εἰς τὴν οἰκίαν εἰς ἣν εἰσπορεύεται. (11) καὶ ἐρεῖτε τῷ οἰκοδεσπότῃ τῆς οἰκίας· Λέγει σοι ὁ διδάσκαλος· Ποῦ ἐστιν τὸ κατάλυμα ὅπου τὸ πάσχα μετὰ τῶν μαθητῶν μου φάγω; (12) κἀκεῖνος ὑμῖν δείξει ἀνάγαιον μέγα ἐστρωμένον· ἐκεῖ ἑτοιμάσατε. (13) ἀπελθόντες δὲ εὗρον καθὼς εἰρήκει αὐτοῖς, καὶ ἡτοίμασαν τὸ πάσχα. (14) Καὶ ὅτε ἐγένετο ἡ ὥρα, ἀνέπεσεν καὶ οἱ ἀπόστολοι σὺν αὐτῷ. (15) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς· Ἐπιθυμίᾳ ἐπεθύμησα τοῦτο τὸ πάσχα φαγεῖν μεθʼ ὑμῶν πρὸ τοῦ με παθεῖν· (16) λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι οὐ μὴ φάγω αὐτὸ ἕως ὅτου πληρωθῇ ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ θεοῦ. (17) καὶ δεξάμενος ποτήριον εὐχαριστήσας εἶπεν· Λάβετε τοῦτο καὶ διαμερίσατε εἰς ἑαυτούς· (18) λέγω γὰρ ὑμῖν, οὐ μὴ πίω ἀπὸ τοῦ νῦν ἀπὸ τοῦ γενήματος τῆς ἀμπέλου ἕως οὗ ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ἔλθῃ. (19) καὶ λαβὼν ἄρτον εὐχαριστήσας ἔκλασεν καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς λέγων· Τοῦτό ἐστιν τὸ σῶμά μου [τὸ ὑπὲρ ὑμῶν διδόμενον· τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. (20) καὶ τὸ ποτήριον ὡσαύτως μετὰ τὸ δειπνῆσαι, λέγων· Τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ καινὴ διαθήκη ἐν τῷ αἵματί μου, τὸ ὑπὲρ ὑμῶν ἐκχυννόμενον]. (21) πλὴν ἰδοὺ ἡ χεὶρ τοῦ παραδιδόντος με μετʼ ἐμοῦ ἐπὶ τῆς τραπέζης· (22) ὅτι ὁ υἱὸς μὲν τοῦ ἀνθρώπου κατὰ τὸ ὡρισμένον πορεύεται, πλὴν οὐαὶ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ διʼ οὗ παραδίδοται. (23) καὶ αὐτοὶ ἤρξαντο συζητεῖν πρὸς ἑαυτοὺς τὸ τίς ἄρα εἴη ἐξ αὐτῶν ὁ τοῦτο μέλλων πράσσειν. (24) Ἐγένετο δὲ καὶ φιλονεικία ἐν αὐτοῖς, τὸ τίς αὐτῶν δοκεῖ εἶναι μείζων. (25) ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Οἱ βασιλεῖς τῶν ἐθνῶν κυριεύουσιν αὐτῶν καὶ οἱ ἐξουσιάζοντες αὐτῶν εὐεργέται καλοῦνται. (26) ὑμεῖς δὲ οὐχ οὕτως, ἀλλʼ ὁ μείζων ἐν ὑμῖν γινέσθω ὡς ὁ νεώτερος, καὶ ὁ ἡγούμενος ὡς ὁ διακονῶν· (27) τίς γὰρ μείζων, ὁ ἀνακείμενος ἢ ὁ διακονῶν; οὐχὶ ὁ ἀνακείμενος; ἐγὼ δὲ ἐν μέσῳ ὑμῶν εἰμι ὡς ὁ διακονῶν. (28) Ὑμεῖς δέ ἐστε οἱ διαμεμενηκότες μετʼ ἐμοῦ ἐν τοῖς πειρασμοῖς μου· (29) κἀγὼ διατίθεμαι ὑμῖν, καθὼς διέθετό μοι ὁ πατήρ μου βασιλείαν, (30) ἵνα ἔσθητε καὶ πίνητε ἐπὶ τῆς τραπέζης μου ἐν τῇ βασιλείᾳ μου, καὶ καθήσεσθε ἐπὶ θρόνων τὰς δώδεκα φυλὰς κρίνοντες τοῦ Ἰσραήλ. (31) Σίμων Σίμων, ἰδοὺ ὁ Σατανᾶς ἐξῃτήσατο ὑμᾶς τοῦ σινιάσαι ὡς τὸν σῖτον· (32) ἐγὼ δὲ ἐδεήθην περὶ σοῦ ἵνα μὴ ἐκλίπῃ ἡ πίστις σου· καὶ σύ ποτε ἐπιστρέψας στήρισον τοὺς ἀδελφούς σου. (33) ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· Κύριε, μετὰ σοῦ ἕτοιμός εἰμι καὶ εἰς φυλακὴν καὶ εἰς θάνατον πορεύεσθαι. (34) ὁ δὲ εἶπεν· Λέγω σοι, Πέτρε, οὐ φωνήσει σήμερον ἀλέκτωρ ἕως τρίς με ἀπαρνήσῃ εἰδέναι. (35) Καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ὅτε ἀπέστειλα ὑμᾶς ἄτερ βαλλαντίου καὶ πήρας καὶ ὑποδημάτων, μή τινος ὑστερήσατε; οἱ δὲ εἶπαν· Οὐθενός. (36) εἶπεν δὲ αὐτοῖς· Ἀλλὰ νῦν ὁ ἔχων βαλλάντιον ἀράτω, ὁμοίως καὶ πήραν, καὶ ὁ μὴ ἔχων πωλησάτω τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ καὶ ἀγορασάτω μάχαιραν. (37) λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι τοῦτο τὸ γεγραμμένον δεῖ τελεσθῆναι ἐν ἐμοί, τό· Καὶ μετὰ ἀνόμων ἐλογίσθη· καὶ γὰρ τὸ περὶ ἐμοῦ τέλος ἔχει. (38) οἱ δὲ εἶπαν· Κύριε, ἰδοὺ μάχαιραι ὧδε δύο. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ἱκανόν ἐστιν. (39) Καὶ ἐξελθὼν ἐπορεύθη κατὰ τὸ ἔθος εἰς τὸ Ὄρος τῶν Ἐλαιῶν· ἠκολούθησαν δὲ αὐτῷ καὶ οἱ μαθηταί. (40) γενόμενος δὲ ἐπὶ τοῦ τόπου εἶπεν αὐτοῖς· Προσεύχεσθε μὴ εἰσελθεῖν εἰς πειρασμόν. (41) καὶ αὐτὸς ἀπεσπάσθη ἀπʼ αὐτῶν ὡσεὶ λίθου βολήν, καὶ θεὶς τὰ γόνατα προσηύχετο (42) λέγων· Πάτερ, εἰ βούλει παρένεγκε τοῦτο τὸ ποτήριον ἀπʼ ἐμοῦ· πλὴν μὴ τὸ θέλημά μου ἀλλὰ τὸ σὸν γινέσθω. (43) ὤφθη δὲ αὐτῷ ἄγγελος ἀπʼ οὐρανοῦ ἐνισχύων αὐτόν. (44) καὶ γενόμενος ἐν ἀγωνίᾳ ἐκτενέστερον προσηύχετο· καὶ ἐγένετο ὁ ἱδρὼς αὐτοῦ ὡσεὶ θρόμβοι αἵματος καταβαίνοντες ἐπὶ τὴν γῆν. (45) καὶ ἀναστὰς ἀπὸ τῆς προσευχῆς ἐλθὼν πρὸς τοὺς μαθητὰς εὗρεν κοιμωμένους αὐτοὺς ἀπὸ τῆς λύπης, (46) καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Τί καθεύδετε; ἀναστάντες προσεύχεσθε, ἵνα μὴ εἰσέλθητε εἰς πειρασμόν. (47) Ἔτι αὐτοῦ λαλοῦντος ἰδοὺ ὄχλος, καὶ ὁ λεγόμενος Ἰούδας εἷς τῶν δώδεκα προήρχετο αὐτούς, καὶ ἤγγισεν τῷ Ἰησοῦ φιλῆσαι αὐτόν. (48) Ἰησοῦς δὲ εἶπεν αὐτῷ· Ἰούδα, φιλήματι τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου παραδίδως; (49) ἰδόντες δὲ οἱ περὶ αὐτὸν τὸ ἐσόμενον εἶπαν· Κύριε, εἰ πατάξομεν ἐν μαχαίρῃ; (50) καὶ ἐπάταξεν εἷς τις ἐξ αὐτῶν τοῦ ἀρχιερέως τὸν δοῦλον καὶ ἀφεῖλεν τὸ οὖς αὐτοῦ τὸ δεξιόν. (51) ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Ἐᾶτε ἕως τούτου· καὶ ἁψάμενος τοῦ ὠτίου ἰάσατο αὐτόν. (52) εἶπεν δὲ Ἰησοῦς πρὸς τοὺς παραγενομένους ἐπʼ αὐτὸν ἀρχιερεῖς καὶ στρατηγοὺς τοῦ ἱεροῦ καὶ πρεσβυτέρους· Ὡς ἐπὶ λῃστὴν ἐξήλθατε μετὰ μαχαιρῶν καὶ ξύλων; (53) καθʼ ἡμέραν ὄντος μου μεθʼ ὑμῶν ἐν τῷ ἱερῷ οὐκ ἐξετείνατε τὰς χεῖρας ἐπʼ ἐμέ· ἀλλʼ αὕτη ἐστὶν ὑμῶν ἡ ὥρα καὶ ἡ ἐξουσία τοῦ σκότους. (54) Συλλαβόντες δὲ αὐτὸν ἤγαγον καὶ εἰσήγαγον εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ ἀρχιερέως· ὁ δὲ Πέτρος ἠκολούθει μακρόθεν. (55) περιαψάντων δὲ πῦρ ἐν μέσῳ τῆς αὐλῆς καὶ συγκαθισάντων ἐκάθητο ὁ Πέτρος μέσος αὐτῶν. (56) ἰδοῦσα δὲ αὐτὸν παιδίσκη τις καθήμενον πρὸς τὸ φῶς καὶ ἀτενίσασα αὐτῷ εἶπεν· Καὶ οὗτος σὺν αὐτῷ ἦν· (57) ὁ δὲ ἠρνήσατο λέγων· Οὐκ οἶδα αὐτόν, γύναι. (58) καὶ μετὰ βραχὺ ἕτερος ἰδὼν αὐτὸν ἔφη· Καὶ σὺ ἐξ αὐτῶν εἶ· ὁ δὲ Πέτρος ἔφη· Ἄνθρωπε, οὐκ εἰμί. (59) καὶ διαστάσης ὡσεὶ ὥρας μιᾶς ἄλλος τις διϊσχυρίζετο λέγων· Ἐπʼ ἀληθείας καὶ οὗτος μετʼ αὐτοῦ ἦν, καὶ γὰρ Γαλιλαῖός ἐστιν· (60) εἶπεν δὲ ὁ Πέτρος· Ἄνθρωπε, οὐκ οἶδα ὃ λέγεις. καὶ παραχρῆμα ἔτι λαλοῦντος αὐτοῦ ἐφώνησεν ἀλέκτωρ. (61) καὶ στραφεὶς ὁ κύριος ἐνέβλεψεν τῷ Πέτρῳ, καὶ ὑπεμνήσθη ὁ Πέτρος τοῦ λόγου τοῦ κυρίου ὡς εἶπεν αὐτῷ ὅτι Πρὶν ἀλέκτορα φωνῆσαι σήμερον ἀπαρνήσῃ με τρίς. (62) καὶ ἐξελθὼν ἔξω ἔκλαυσεν πικρῶς. (63) Καὶ οἱ ἄνδρες οἱ συνέχοντες αὐτὸν ἐνέπαιζον αὐτῷ δέροντες, (64) καὶ περικαλύψαντες αὐτὸν ἐπηρώτων λέγοντες· Προφήτευσον, τίς ἐστιν ὁ παίσας σε; (65) καὶ ἕτερα πολλὰ βλασφημοῦντες ἔλεγον εἰς αὐτόν. (66) Καὶ ὡς ἐγένετο ἡμέρα, συνήχθη τὸ πρεσβυτέριον τοῦ λαοῦ, ἀρχιερεῖς τε καὶ γραμματεῖς, καὶ ἀπήγαγον αὐτὸν εἰς τὸ συνέδριον αὐτῶν, (67) λέγοντες· Εἰ σὺ εἶ ὁ χριστός, εἰπὸν ἡμῖν. εἶπεν δὲ αὐτοῖς· Ἐὰν ὑμῖν εἴπω οὐ μὴ πιστεύσητε· (68) ἐὰν δὲ ἐρωτήσω, οὐ μὴ ἀποκριθῆτε. (69) ἀπὸ τοῦ νῦν δὲ ἔσται ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου καθήμενος ἐκ δεξιῶν τῆς δυνάμεως τοῦ θεοῦ. (70) εἶπαν δὲ πάντες· Σὺ οὖν εἶ ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ; ὁ δὲ πρὸς αὐτοὺς ἔφη· Ὑμεῖς λέγετε ὅτι ἐγώ εἰμι. (71) οἱ δὲ εἶπαν· Τί ἔτι ἔχομεν μαρτυρίας χρείαν; αὐτοὶ γὰρ ἠκούσαμεν ἀπὸ τοῦ στόματος αὐτοῦ.

23

(1) Καὶ ἀναστὰν ἅπαν τὸ πλῆθος αὐτῶν ἤγαγον αὐτὸν ἐπὶ τὸν Πιλᾶτον. (2) ἤρξαντο δὲ κατηγορεῖν αὐτοῦ λέγοντες· Τοῦτον εὕραμεν διαστρέφοντα τὸ ἔθνος ἡμῶν καὶ κωλύοντα φόρους Καίσαρι διδόναι καὶ λέγοντα αὑτὸν χριστὸν βασιλέα εἶναι. (3) ὁ δὲ Πιλᾶτος ἠρώτησεν αὐτὸν λέγων· Σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων; ὁ δὲ ἀποκριθεὶς αὐτῷ ἔφη· Σὺ λέγεις. (4) ὁ δὲ Πιλᾶτος εἶπεν πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ τοὺς ὄχλους· Οὐδὲν εὑρίσκω αἴτιον ἐν τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ. (5) οἱ δὲ ἐπίσχυον λέγοντες ὅτι Ἀνασείει τὸν λαὸν διδάσκων καθʼ ὅλης τῆς Ἰουδαίας, καὶ ἀρξάμενος ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας ἕως ὧδε. (6) Πιλᾶτος δὲ ἀκούσας ἐπηρώτησεν εἰ ὁ ἄνθρωπος Γαλιλαῖός ἐστιν, (7) καὶ ἐπιγνοὺς ὅτι ἐκ τῆς ἐξουσίας Ἡρῴδου ἐστὶν ἀνέπεμψεν αὐτὸν πρὸς Ἡρῴδην, ὄντα καὶ αὐτὸν ἐν Ἱεροσολύμοις ἐν ταύταις ταῖς ἡμέραις. (8) ὁ δὲ Ἡρῴδης ἰδὼν τὸν Ἰησοῦν ἐχάρη λίαν, ἦν γὰρ ἐξ ἱκανῶν χρόνων θέλων ἰδεῖν αὐτὸν διὰ τὸ ἀκούειν περὶ αὐτοῦ, καὶ ἤλπιζέν τι σημεῖον ἰδεῖν ὑπʼ αὐτοῦ γινόμενον. (9) ἐπηρώτα δὲ αὐτὸν ἐν λόγοις ἱκανοῖς· αὐτὸς δὲ οὐδὲν ἀπεκρίνατο αὐτῷ. (10) εἱστήκεισαν δὲ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ γραμματεῖς εὐτόνως κατηγοροῦντες αὐτοῦ. (11) ἐξουθενήσας δὲ αὐτὸν καὶ ὁ Ἡρῴδης σὺν τοῖς στρατεύμασιν αὐτοῦ καὶ ἐμπαίξας περιβαλὼν ἐσθῆτα λαμπρὰν ἀνέπεμψεν αὐτὸν τῷ Πιλάτῳ. (12) ἐγένοντο δὲ φίλοι ὅ τε Ἡρῴδης καὶ ὁ Πιλᾶτος ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ μετʼ ἀλλήλων· προϋπῆρχον γὰρ ἐν ἔχθρᾳ ὄντες πρὸς αὑτούς. (13) Πιλᾶτος δὲ συγκαλεσάμενος τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ τοὺς ἄρχοντας καὶ τὸν λαὸν (14) εἶπεν πρὸς αὐτούς· Προσηνέγκατέ μοι τὸν ἄνθρωπον τοῦτον ὡς ἀποστρέφοντα τὸν λαόν, καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἐνώπιον ὑμῶν ἀνακρίνας οὐθὲν εὗρον ἐν τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ αἴτιον ὧν κατηγορεῖτε κατʼ αὐτοῦ. (15) ἀλλʼ οὐδὲ Ἡρῴδης, ἀνέπεμψεν γὰρ αὐτὸν πρὸς ἡμᾶς· καὶ ἰδοὺ οὐδὲν ἄξιον θανάτου ἐστὶν πεπραγμένον αὐτῷ· (16) παιδεύσας οὖν αὐτὸν ἀπολύσω. (17) (18) Ἀνέκραγον δὲ παμπληθεὶ λέγοντες· Αἶρε τοῦτον, ἀπόλυσον δὲ ἡμῖν τὸν Βαραββᾶν· (19) ὅστις ἦν διὰ στάσιν τινὰ γενομένην ἐν τῇ πόλει καὶ φόνον βληθεὶς ἐν τῇ φυλακῇ. (20) πάλιν δὲ ὁ Πιλᾶτος προσεφώνησεν, θέλων ἀπολῦσαι τὸν Ἰησοῦν. (21) οἱ δὲ ἐπεφώνουν λέγοντες· Σταύρου σταύρου αὐτόν. (22) ὁ δὲ τρίτον εἶπεν πρὸς αὐτούς· Τί γὰρ κακὸν ἐποίησεν οὗτος; οὐδὲν αἴτιον θανάτου εὗρον ἐν αὐτῷ· παιδεύσας οὖν αὐτὸν ἀπολύσω. (23) οἱ δὲ ἐπέκειντο φωναῖς μεγάλαις αἰτούμενοι αὐτὸν σταυρωθῆναι, καὶ κατίσχυον αἱ φωναὶ αὐτῶν. (24) καὶ Πιλᾶτος ἐπέκρινεν γενέσθαι τὸ αἴτημα αὐτῶν· (25) ἀπέλυσεν δὲ τὸν διὰ στάσιν καὶ φόνον βεβλημένον εἰς φυλακὴν ὃν ᾐτοῦντο, τὸν δὲ Ἰησοῦν παρέδωκεν τῷ θελήματι αὐτῶν. (26) Καὶ ὡς ἀπήγαγον αὐτόν, ἐπιλαβόμενοι Σίμωνά τινα Κυρηναῖον ἐρχόμενον ἀπʼ ἀγροῦ ἐπέθηκαν αὐτῷ τὸν σταυρὸν φέρειν ὄπισθεν τοῦ Ἰησοῦ. (27) Ἠκολούθει δὲ αὐτῷ πολὺ πλῆθος τοῦ λαοῦ καὶ γυναικῶν αἳ ἐκόπτοντο καὶ ἐθρήνουν αὐτόν. (28) στραφεὶς δὲ πρὸς αὐτὰς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Θυγατέρες Ἰερουσαλήμ, μὴ κλαίετε ἐπʼ ἐμέ· πλὴν ἐφʼ ἑαυτὰς κλαίετε καὶ ἐπὶ τὰ τέκνα ὑμῶν, (29) ὅτι ἰδοὺ ἔρχονται ἡμέραι ἐν αἷς ἐροῦσιν Μακάριαι αἱ στεῖραι καὶ αἱ κοιλίαι αἳ οὐκ ἐγέννησαν καὶ μαστοὶ οἳ οὐκ ἔθρεψαν. (30) τότε ἄρξονται λέγειν τοῖς ὄρεσιν· Πέσετε ἐφʼ ἡμᾶς, καὶ τοῖς βουνοῖς· Καλύψατε ἡμᾶς· (31) ὅτι εἰ ἐν τῷ ὑγρῷ ξύλῳ ταῦτα ποιοῦσιν, ἐν τῷ ξηρῷ τί γένηται; (32) Ἤγοντο δὲ καὶ ἕτεροι κακοῦργοι δύο σὺν αὐτῷ ἀναιρεθῆναι. (33) καὶ ὅτε ἦλθον ἐπὶ τὸν τόπον τὸν καλούμενον Κρανίον, ἐκεῖ ἐσταύρωσαν αὐτὸν καὶ τοὺς κακούργους, ὃν μὲν ἐκ δεξιῶν ὃν δὲ ἐξ ἀριστερῶν. (34) ὁ δὲ Ἰησοῦς ἔλεγεν· Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς, οὐ γὰρ οἴδασιν τί ποιοῦσιν. διαμεριζόμενοι δὲ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ ἔβαλον κλήρους. (35) καὶ εἱστήκει ὁ λαὸς θεωρῶν. ἐξεμυκτήριζον δὲ καὶ οἱ ἄρχοντες λέγοντες· Ἄλλους ἔσωσεν, σωσάτω ἑαυτόν, εἰ οὗτός ἐστιν ὁ χριστὸς τοῦ θεοῦ, ὁ ἐκλεκτός. (36) ἐνέπαιξαν δὲ αὐτῷ καὶ οἱ στρατιῶται προσερχόμενοι, ὄξος προσφέροντες αὐτῷ (37) καὶ λέγοντες· Εἰ σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων, σῶσον σεαυτόν. (38) ἦν δὲ καὶ ἐπιγραφὴ ἐπʼ αὐτῷ· Ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων οὗτος. (39) Εἷς δὲ τῶν κρεμασθέντων κακούργων ἐβλασφήμει αὐτόν λέγων· Οὐχὶ σὺ εἶ ὁ χριστός; σῶσον σεαυτὸν καὶ ἡμᾶς. (40) ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἕτερος ἐπιτιμῶν αὐτῷ ἔφη· Οὐδὲ φοβῇ σὺ τὸν θεόν, ὅτι ἐν τῷ αὐτῷ κρίματι εἶ; (41) καὶ ἡμεῖς μὲν δικαίως, ἄξια γὰρ ὧν ἐπράξαμεν ἀπολαμβάνομεν· οὗτος δὲ οὐδὲν ἄτοπον ἔπραξεν. (42) καὶ ἔλεγεν· Ἰησοῦ, μνήσθητί μου ὅταν ἔλθῃς ἐν τῇ βασιλείᾳ σου. (43) καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἀμήν σοι λέγω σήμερον μετʼ ἐμοῦ ἔσῃ ἐν τῷ παραδείσῳ. (44) Καὶ ἦν ἤδη ὡσεὶ ὥρα ἕκτη καὶ σκότος ἐγένετο ἐφʼ ὅλην τὴν γῆν ἕως ὥρας ἐνάτης (45) τοῦ ἡλίου ἐκλιπόντος, ἐσχίσθη δὲ τὸ καταπέτασμα τοῦ ναοῦ μέσον. (46) καὶ φωνήσας φωνῇ μεγάλῃ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Πάτερ, εἰς χεῖράς σου παρατίθεμαι τὸ πνεῦμά μου. τοῦτο δὲ εἰπὼν ἐξέπνευσεν. (47) Ἰδὼν δὲ ὁ ἑκατοντάρχης τὸ γενόμενον ἐδόξαζεν τὸν θεὸν λέγων· Ὄντως ὁ ἄνθρωπος οὗτος δίκαιος ἦν. (48) καὶ πάντες οἱ συμπαραγενόμενοι ὄχλοι ἐπὶ τὴν θεωρίαν ταύτην, θεωρήσαντες τὰ γενόμενα, τύπτοντες τὰ στήθη ὑπέστρεφον. (49) εἱστήκεισαν δὲ πάντες οἱ γνωστοὶ αὐτῷ μακρόθεν, καὶ γυναῖκες αἱ συνακολουθοῦσαι αὐτῷ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας, ὁρῶσαι ταῦτα. (50) Καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ ὀνόματι Ἰωσὴφ βουλευτὴς ὑπάρχων, ἀνὴρ ἀγαθὸς καὶ δίκαιος— (51) οὗτος οὐκ ἦν συγκατατεθειμένος τῇ βουλῇ καὶ τῇ πράξει αὐτῶν—ἀπὸ Ἁριμαθαίας πόλεως τῶν Ἰουδαίων, ὃς προσεδέχετο τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, (52) οὗτος προσελθὼν τῷ Πιλάτῳ ᾐτήσατο τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ, (53) καὶ καθελὼν ἐνετύλιξεν αὐτὸ σινδόνι, καὶ ἔθηκεν αὐτὸν ἐν μνήματι λαξευτῷ οὗ οὐκ ἦν οὐδεὶς οὔπω κείμενος. (54) καὶ ἡμέρα ἦν παρασκευῆς, καὶ σάββατον ἐπέφωσκεν. (55) κατακολουθήσασαι δὲ αἱ γυναῖκες, αἵτινες ἦσαν συνεληλυθυῖαι ἐκ τῆς Γαλιλαίας αὐτῷ, ἐθεάσαντο τὸ μνημεῖον καὶ ὡς ἐτέθη τὸ σῶμα αὐτοῦ, (56) ὑποστρέψασαι δὲ ἡτοίμασαν ἀρώματα καὶ μύρα. Καὶ τὸ μὲν σάββατον ἡσύχασαν κατὰ τὴν ἐντολήν,

24

(1) τῇ δὲ μιᾷ τῶν σαββάτων ὄρθρου βαθέως ἐπὶ τὸ μνῆμα ἦλθον φέρουσαι ἃ ἡτοίμασαν ἀρώματα. (2) εὗρον δὲ τὸν λίθον ἀποκεκυλισμένον ἀπὸ τοῦ μνημείου, (3) εἰσελθοῦσαι δὲ οὐχ εὗρον τὸ σῶμα. (4) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ἀπορεῖσθαι αὐτὰς περὶ τούτου καὶ ἰδοὺ ἄνδρες δύο ἐπέστησαν αὐταῖς ἐν ἐσθῆτι ἀστραπτούσῃ. (5) ἐμφόβων δὲ γενομένων αὐτῶν καὶ κλινουσῶν τὰ πρόσωπα εἰς τὴν γῆν εἶπαν πρὸς αὐτάς· Τί ζητεῖτε τὸν ζῶντα μετὰ τῶν νεκρῶν; (6) οὐκ ἔστιν ὧδε, ἀλλὰ ἠγέρθη. μνήσθητε ὡς ἐλάλησεν ὑμῖν ἔτι ὢν ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ, (7) λέγων τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ὅτι δεῖ παραδοθῆναι εἰς χεῖρας ἀνθρώπων ἁμαρτωλῶν καὶ σταυρωθῆναι καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστῆναι. (8) καὶ ἐμνήσθησαν τῶν ῥημάτων αὐτοῦ, (9) καὶ ὑποστρέψασαι ἀπὸ τοῦ μνημείου ἀπήγγειλαν ταῦτα πάντα τοῖς ἕνδεκα καὶ πᾶσιν τοῖς λοιποῖς. (10) ἦσαν δὲ ἡ Μαγδαληνὴ Μαρία καὶ Ἰωάννα καὶ Μαρία ἡ Ἰακώβου καὶ αἱ λοιπαὶ σὺν αὐταῖς· ἔλεγον πρὸς τοὺς ἀποστόλους ταῦτα. (11) καὶ ἐφάνησαν ἐνώπιον αὐτῶν ὡσεὶ λῆρος τὰ ῥήματα ταῦτα, καὶ ἠπίστουν αὐταῖς. (12) Ὁ δὲ Πέτρος ἀναστὰς ἔδραμεν ἐπὶ τὸ μνημεῖον· καὶ παρακύψας βλέπει τὰ ὀθόνια μόνα· καὶ ἀπῆλθεν πρὸς αὑτὸν θαυμάζων τὸ γεγονός. (13) Καὶ ἰδοὺ δύο ἐξ αὐτῶν ἐν αὐτῇ τῇ ἡμέρᾳ ἦσαν πορευόμενοι εἰς κώμην ἀπέχουσαν σταδίους ἑξήκοντα ἀπὸ Ἰερουσαλήμ, ᾗ ὄνομα Ἐμμαοῦς, (14) καὶ αὐτοὶ ὡμίλουν πρὸς ἀλλήλους περὶ πάντων τῶν συμβεβηκότων τούτων. (15) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ ὁμιλεῖν αὐτοὺς καὶ συζητεῖν καὶ αὐτὸς Ἰησοῦς ἐγγίσας συνεπορεύετο αὐτοῖς, (16) οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ αὐτῶν ἐκρατοῦντο τοῦ μὴ ἐπιγνῶναι αὐτόν. (17) εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς· Τίνες οἱ λόγοι οὗτοι οὓς ἀντιβάλλετε πρὸς ἀλλήλους περιπατοῦντες; καὶ ἐστάθησαν σκυθρωποί. (18) ἀποκριθεὶς δὲ εἷς ὀνόματι Κλεοπᾶς εἶπεν πρὸς αὐτόν· Σὺ μόνος παροικεῖς Ἰερουσαλὴμ καὶ οὐκ ἔγνως τὰ γενόμενα ἐν αὐτῇ ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις; (19) καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ποῖα; οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ· Τὰ περὶ Ἰησοῦ τοῦ Ναζαρηνοῦ, ὃς ἐγένετο ἀνὴρ προφήτης δυνατὸς ἐν ἔργῳ καὶ λόγῳ ἐναντίον τοῦ θεοῦ καὶ παντὸς τοῦ λαοῦ, (20) ὅπως τε παρέδωκαν αὐτὸν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ ἄρχοντες ἡμῶν εἰς κρίμα θανάτου καὶ ἐσταύρωσαν αὐτόν. (21) ἡμεῖς δὲ ἠλπίζομεν ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ μέλλων λυτροῦσθαι τὸν Ἰσραήλ· ἀλλά γε καὶ σὺν πᾶσιν τούτοις τρίτην ταύτην ἡμέραν ἄγει ἀφʼ οὗ ταῦτα ἐγένετο. (22) ἀλλὰ καὶ γυναῖκές τινες ἐξ ἡμῶν ἐξέστησαν ἡμᾶς, γενόμεναι ὀρθριναὶ ἐπὶ τὸ μνημεῖον (23) καὶ μὴ εὑροῦσαι τὸ σῶμα αὐτοῦ ἦλθον λέγουσαι καὶ ὀπτασίαν ἀγγέλων ἑωρακέναι, οἳ λέγουσιν αὐτὸν ζῆν. (24) καὶ ἀπῆλθόν τινες τῶν σὺν ἡμῖν ἐπὶ τὸ μνημεῖον, καὶ εὗρον οὕτως καθὼς καὶ αἱ γυναῖκες εἶπον, αὐτὸν δὲ οὐκ εἶδον. (25) καὶ αὐτὸς εἶπεν πρὸς αὐτούς· Ὦ ἀνόητοι καὶ βραδεῖς τῇ καρδίᾳ τοῦ πιστεύειν ἐπὶ πᾶσιν οἷς ἐλάλησαν οἱ προφῆται· (26) οὐχὶ ταῦτα ἔδει παθεῖν τὸν χριστὸν καὶ εἰσελθεῖν εἰς τὴν δόξαν αὐτοῦ; (27) καὶ ἀρξάμενος ἀπὸ Μωϋσέως καὶ ἀπὸ πάντων τῶν προφητῶν διερμήνευσεν αὐτοῖς ἐν πάσαις ταῖς γραφαῖς τὰ περὶ ἑαυτοῦ. (28) Καὶ ἤγγισαν εἰς τὴν κώμην οὗ ἐπορεύοντο, καὶ αὐτὸς προσεποιήσατο πορρώτερον πορεύεσθαι. (29) καὶ παρεβιάσαντο αὐτὸν λέγοντες· Μεῖνον μεθʼ ἡμῶν, ὅτι πρὸς ἑσπέραν ἐστὶν καὶ κέκλικεν ἤδη ἡ ἡμέρα. καὶ εἰσῆλθεν τοῦ μεῖναι σὺν αὐτοῖς. (30) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ κατακλιθῆναι αὐτὸν μετʼ αὐτῶν λαβὼν τὸν ἄρτον εὐλόγησεν καὶ κλάσας ἐπεδίδου αὐτοῖς· (31) αὐτῶν δὲ διηνοίχθησαν οἱ ὀφθαλμοὶ καὶ ἐπέγνωσαν αὐτόν· καὶ αὐτὸς ἄφαντος ἐγένετο ἀπʼ αὐτῶν. (32) καὶ εἶπαν πρὸς ἀλλήλους· Οὐχὶ ἡ καρδία ἡμῶν καιομένη ἦν ἐν ἡμῖν ὡς ἐλάλει ἡμῖν ἐν τῇ ὁδῷ, ὡς διήνοιγεν ἡμῖν τὰς γραφάς; (33) καὶ ἀναστάντες αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ὑπέστρεψαν εἰς Ἰερουσαλήμ, καὶ εὗρον ἠθροισμένους τοὺς ἕνδεκα καὶ τοὺς σὺν αὐτοῖς, (34) λέγοντας ὅτι ὄντως ἠγέρθη ὁ κύριος καὶ ὤφθη Σίμωνι. (35) καὶ αὐτοὶ ἐξηγοῦντο τὰ ἐν τῇ ὁδῷ καὶ ὡς ἐγνώσθη αὐτοῖς ἐν τῇ κλάσει τοῦ ἄρτου. (36) Ταῦτα δὲ αὐτῶν λαλούντων αὐτὸς ἔστη ἐν μέσῳ αὐτῶν. (37) πτοηθέντες δὲ καὶ ἔμφοβοι γενόμενοι ἐδόκουν πνεῦμα θεωρεῖν. (38) καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Τί τεταραγμένοι ἐστέ, καὶ διὰ τί διαλογισμοὶ ἀναβαίνουσιν ἐν τῇ καρδίᾳ ὑμῶν; (39) ἴδετε τὰς χεῖράς μου καὶ τοὺς πόδας μου ὅτι ἐγώ εἰμι αὐτός· ψηλαφήσατέ με καὶ ἴδετε, ὅτι πνεῦμα σάρκα καὶ ὀστέα οὐκ ἔχει καθὼς ἐμὲ θεωρεῖτε ἔχοντα. (40) [καὶ τοῦτο εἰπὼν ἔδειξεν αὐτοῖς τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας.] (41) ἔτι δὲ ἀπιστούντων αὐτῶν ἀπὸ τῆς χαρᾶς καὶ θαυμαζόντων εἶπεν αὐτοῖς· Ἔχετέ τι βρώσιμον ἐνθάδε; (42) οἱ δὲ ἐπέδωκαν αὐτῷ ἰχθύος ὀπτοῦ μέρος· (43) καὶ λαβὼν ἐνώπιον αὐτῶν ἔφαγεν. (44) Εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς· Οὗτοι οἱ λόγοι μου οὓς ἐλάλησα πρὸς ὑμᾶς ἔτι ὢν σὺν ὑμῖν, ὅτι δεῖ πληρωθῆναι πάντα τὰ γεγραμμένα ἐν τῷ νόμῳ Μωϋσέως καὶ προφήταις καὶ ψαλμοῖς περὶ ἐμοῦ. (45) τότε διήνοιξεν αὐτῶν τὸν νοῦν τοῦ συνιέναι τὰς γραφάς, (46) καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὅτι οὕτως γέγραπται παθεῖν τὸν χριστὸν καὶ ἀναστῆναι ἐκ νεκρῶν τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, (47) καὶ κηρυχθῆναι ἐπὶ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ μετάνοιαν καὶ ἄφεσιν ἁμαρτιῶν εἰς πάντα τὰ ἔθνη—ἀρξάμενοι ἀπὸ Ἰερουσαλήμ· (48) ὑμεῖς ἐστε μάρτυρες τούτων. (49) καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἐξαποστέλλω τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ πατρός μου ἐφʼ ὑμᾶς· ὑμεῖς δὲ καθίσατε ἐν τῇ πόλει ἕως οὗ ἐνδύσησθε ἐξ ὕψους δύναμιν. (50) Ἐξήγαγεν δὲ αὐτοὺς ἕως πρὸς Βηθανίαν, καὶ ἐπάρας τὰς χεῖρας αὐτοῦ εὐλόγησεν αὐτούς. (51) καὶ ἐγένετο ἐν τῷ εὐλογεῖν αὐτὸν αὐτοὺς διέστη ἀπʼ αὐτῶν [καὶ ἀνεφέρετο εἰς τὸν οὐρανόν]. (52) καὶ αὐτοὶ [προσκυνήσαντες αὐτὸν] ὑπέστρεψαν εἰς Ἰερουσαλὴμ μετὰ χαρᾶς μεγάλης, (53) καὶ ἦσαν διὰ παντὸς ἐν τῷ ἱερῷ εὐλογοῦντες τὸν θεόν.

Gospel of St. John

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21

1

(1) Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος, καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεόν, καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος. (2) οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεόν. (3) πάντα διʼ αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἕν. ὃ γέγονεν (4) ἐν αὐτῷ ζωὴ ἦν, καὶ ἡ ζωὴ ἦν τὸ φῶς τῶν ἀνθρώπων· (5) καὶ τὸ φῶς ἐν τῇ σκοτίᾳ φαίνει, καὶ ἡ σκοτία αὐτὸ οὐ κατέλαβεν. (6) Ἐγένετο ἄνθρωπος ἀπεσταλμένος παρὰ θεοῦ, ὄνομα αὐτῷ Ἰωάννης· (7) οὗτος ἦλθεν εἰς μαρτυρίαν, ἵνα μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ φωτός, ἵνα πάντες πιστεύσωσιν διʼ αὐτοῦ. (8) οὐκ ἦν ἐκεῖνος τὸ φῶς, ἀλλʼ ἵνα μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ φωτός. (9) ἦν τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν ὃ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον. (10) Ἐν τῷ κόσμῳ ἦν, καὶ ὁ κόσμος διʼ αὐτοῦ ἐγένετο, καὶ ὁ κόσμος αὐτὸν οὐκ ἔγνω. (11) εἰς τὰ ἴδια ἦλθεν, καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸν οὐ παρέλαβον. (12) ὅσοι δὲ ἔλαβον αὐτόν, ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα θεοῦ γενέσθαι, τοῖς πιστεύουσιν εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ, (13) οἳ οὐκ ἐξ αἱμάτων οὐδὲ ἐκ θελήματος σαρκὸς οὐδὲ ἐκ θελήματος ἀνδρὸς ἀλλʼ ἐκ θεοῦ ἐγεννήθησαν. (14) Καὶ ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν, καὶ ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ, δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ πατρός, πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας· (15) (Ἰωάννης μαρτυρεῖ περὶ αὐτοῦ καὶ κέκραγεν λέγων· Οὗτος ἦν ὃν εἶπον· Ὁ ὀπίσω μου ἐρχόμενος ἔμπροσθέν μου γέγονεν, ὅτι πρῶτός μου ἦν·) (16) ὅτι ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ ἡμεῖς πάντες ἐλάβομεν, καὶ χάριν ἀντὶ χάριτος· (17) ὅτι ὁ νόμος διὰ Μωϋσέως ἐδόθη, ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐγένετο. (18) θεὸν οὐδεὶς ἑώρακεν πώποτε· μονογενὴς θεὸς ὁ ὢν εἰς τὸν κόλπον τοῦ πατρὸς ἐκεῖνος ἐξηγήσατο. (19) Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ μαρτυρία τοῦ Ἰωάννου ὅτε ἀπέστειλαν οἱ Ἰουδαῖοι ἐξ Ἱεροσολύμων ἱερεῖς καὶ Λευίτας ἵνα ἐρωτήσωσιν αὐτόν· Σὺ τίς εἶ; (20) καὶ ὡμολόγησεν καὶ οὐκ ἠρνήσατο, καὶ ὡμολόγησεν ὅτι Ἐγὼ οὐκ εἰμὶ ὁ χριστός. (21) καὶ ἠρώτησαν αὐτόν· Τί οὖν; σὺ Ἠλίας εἶ; καὶ λέγει· Οὐκ εἰμί. Ὁ προφήτης εἶ σύ; καὶ ἀπεκρίθη· Οὔ. (22) εἶπαν οὖν αὐτῷ· Τίς εἶ; ἵνα ἀπόκρισιν δῶμεν τοῖς πέμψασιν ἡμᾶς· τί λέγεις περὶ σεαυτοῦ; (23) ἔφη· Ἐγὼ φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ· Εὐθύνατε τὴν ὁδὸν κυρίου, καθὼς εἶπεν Ἠσαΐας ὁ προφήτης. (24) Καὶ ἀπεσταλμένοι ἦσαν ἐκ τῶν Φαρισαίων. (25) καὶ ἠρώτησαν αὐτὸν καὶ εἶπαν αὐτῷ· Τί οὖν βαπτίζεις εἰ σὺ οὐκ εἶ ὁ χριστὸς οὐδὲ Ἠλίας οὐδὲ ὁ προφήτης; (26) ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰωάννης λέγων· Ἐγὼ βαπτίζω ἐν ὕδατι· μέσος ὑμῶν ἕστηκεν ὃν ὑμεῖς οὐκ οἴδατε, (27) ὁ ὀπίσω μου ἐρχόμενος, οὗ οὐκ εἰμὶ ἄξιος ἵνα λύσω αὐτοῦ τὸν ἱμάντα τοῦ ὑποδήματος. (28) ταῦτα ἐν Βηθανίᾳ ἐγένετο πέραν τοῦ Ἰορδάνου, ὅπου ἦν ὁ Ἰωάννης βαπτίζων. (29) Τῇ ἐπαύριον βλέπει τὸν Ἰησοῦν ἐρχόμενον πρὸς αὐτόν, καὶ λέγει· Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου. (30) οὗτός ἐστιν ὑπὲρ οὗ ἐγὼ εἶπον· Ὀπίσω μου ἔρχεται ἀνὴρ ὃς ἔμπροσθέν μου γέγονεν, ὅτι πρῶτός μου ἦν· (31) κἀγὼ οὐκ ᾔδειν αὐτόν, ἀλλʼ ἵνα φανερωθῇ τῷ Ἰσραὴλ διὰ τοῦτο ἦλθον ἐγὼ ἐν ὕδατι βαπτίζων. (32) καὶ ἐμαρτύρησεν Ἰωάννης λέγων ὅτι Τεθέαμαι τὸ πνεῦμα καταβαῖνον ὡς περιστερὰν ἐξ οὐρανοῦ, καὶ ἔμεινεν ἐπʼ αὐτόν· (33) κἀγὼ οὐκ ᾔδειν αὐτόν, ἀλλʼ ὁ πέμψας με βαπτίζειν ἐν ὕδατι ἐκεῖνός μοι εἶπεν· Ἐφʼ ὃν ἂν ἴδῃς τὸ πνεῦμα καταβαῖνον καὶ μένον ἐπʼ αὐτόν, οὗτός ἐστιν ὁ βαπτίζων ἐν πνεύματι ἁγίῳ· (34) κἀγὼ ἑώρακα, καὶ μεμαρτύρηκα ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ ἐκλεκτὸς τοῦ θεοῦ. (35) Τῇ ἐπαύριον πάλιν εἱστήκει ὁ Ἰωάννης καὶ ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ δύο, (36) καὶ ἐμβλέψας τῷ Ἰησοῦ περιπατοῦντι λέγει· Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ θεοῦ. (37) καὶ ἤκουσαν οἱ δύο μαθηταὶ αὐτοῦ λαλοῦντος καὶ ἠκολούθησαν τῷ Ἰησοῦ. (38) στραφεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς καὶ θεασάμενος αὐτοὺς ἀκολουθοῦντας λέγει αὐτοῖς· Τί ζητεῖτε; οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ· Ῥαββί (ὃ λέγεται μεθερμηνευόμενον Διδάσκαλε), ποῦ μένεις; (39) λέγει αὐτοῖς· Ἔρχεσθε καὶ ὄψεσθε. ἦλθαν οὖν καὶ εἶδαν ποῦ μένει, καὶ παρʼ αὐτῷ ἔμειναν τὴν ἡμέραν ἐκείνην· ὥρα ἦν ὡς δεκάτη. (40) ἦν Ἀνδρέας ὁ ἀδελφὸς Σίμωνος Πέτρου εἷς ἐκ τῶν δύο τῶν ἀκουσάντων παρὰ Ἰωάννου καὶ ἀκολουθησάντων αὐτῷ· (41) εὑρίσκει οὗτος πρῶτον τὸν ἀδελφὸν τὸν ἴδιον Σίμωνα καὶ λέγει αὐτῷ· Εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν (ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον χριστός). (42) ἤγαγεν αὐτὸν πρὸς τὸν Ἰησοῦν. ἐμβλέψας αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Σὺ εἶ Σίμων ὁ υἱὸς Ἰωάννου, σὺ κληθήσῃ Κηφᾶς (ὃ ἑρμηνεύεται Πέτρος). (43) Τῇ ἐπαύριον ἠθέλησεν ἐξελθεῖν εἰς τὴν Γαλιλαίαν. καὶ εὑρίσκει Φίλιππον καὶ λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ἀκολούθει μοι. (44) ἦν δὲ ὁ Φίλιππος ἀπὸ Βηθσαϊδά, ἐκ τῆς πόλεως Ἀνδρέου καὶ Πέτρου. (45) εὑρίσκει Φίλιππος τὸν Ναθαναὴλ καὶ λέγει αὐτῷ· Ὃν ἔγραψεν Μωϋσῆς ἐν τῷ νόμῳ καὶ οἱ προφῆται εὑρήκαμεν, Ἰησοῦν υἱὸν τοῦ Ἰωσὴφ τὸν ἀπὸ Ναζαρέτ. (46) καὶ εἶπεν αὐτῷ Ναθαναήλ· Ἐκ Ναζαρὲτ δύναταί τι ἀγαθὸν εἶναι; λέγει αὐτῷ ὁ Φίλιππος· Ἔρχου καὶ ἴδε. (47) εἶδεν ὁ Ἰησοῦς τὸν Ναθαναὴλ ἐρχόμενον πρὸς αὐτὸν καὶ λέγει περὶ αὐτοῦ· Ἴδε ἀληθῶς Ἰσραηλίτης ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστιν. (48) λέγει αὐτῷ Ναθαναήλ· Πόθεν με γινώσκεις; ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ· Πρὸ τοῦ σε Φίλιππον φωνῆσαι ὄντα ὑπὸ τὴν συκῆν εἶδόν σε. (49) ἀπεκρίθη αὐτῷ Ναθαναήλ· Ῥαββί, σὺ εἶ ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, σὺ βασιλεὺς εἶ τοῦ Ἰσραήλ. (50) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ὅτι εἶπόν σοι ὅτι εἶδόν σε ὑποκάτω τῆς συκῆς πιστεύεις; μείζω τούτων ὄψῃ. (51) καὶ λέγει αὐτῷ· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὄψεσθε τὸν οὐρανὸν ἀνεῳγότα καὶ τοὺς ἀγγέλους τοῦ θεοῦ ἀναβαίνοντας καὶ καταβαίνοντας ἐπὶ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου.

2

(1) Καὶ τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ γάμος ἐγένετο ἐν Κανὰ τῆς Γαλιλαίας, καὶ ἦν ἡ μήτηρ τοῦ Ἰησοῦ ἐκεῖ· (2) ἐκλήθη δὲ καὶ ὁ Ἰησοῦς καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἰς τὸν γάμον. (3) καὶ ὑστερήσαντος οἴνου λέγει ἡ μήτηρ τοῦ Ἰησοῦ πρὸς αὐτόν· Οἶνον οὐκ ἔχουσιν. (4) καὶ λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· Τί ἐμοὶ καὶ σοί, γύναι; οὔπω ἥκει ἡ ὥρα μου. (5) λέγει ἡ μήτηρ αὐτοῦ τοῖς διακόνοις· Ὅ τι ἂν λέγῃ ὑμῖν ποιήσατε. (6) ἦσαν δὲ ἐκεῖ λίθιναι ὑδρίαι ἓξ κατὰ τὸν καθαρισμὸν τῶν Ἰουδαίων κείμεναι, χωροῦσαι ἀνὰ μετρητὰς δύο ἢ τρεῖς. (7) λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Γεμίσατε τὰς ὑδρίας ὕδατος· καὶ ἐγέμισαν αὐτὰς ἕως ἄνω. (8) καὶ λέγει αὐτοῖς· Ἀντλήσατε νῦν καὶ φέρετε τῷ ἀρχιτρικλίνῳ· οἱ δὲ ἤνεγκαν. (9) ὡς δὲ ἐγεύσατο ὁ ἀρχιτρίκλινος τὸ ὕδωρ οἶνον γεγενημένον, καὶ οὐκ ᾔδει πόθεν ἐστίν, οἱ δὲ διάκονοι ᾔδεισαν οἱ ἠντληκότες τὸ ὕδωρ, φωνεῖ τὸν νυμφίον ὁ ἀρχιτρίκλινος (10) καὶ λέγει αὐτῷ· Πᾶς ἄνθρωπος πρῶτον τὸν καλὸν οἶνον τίθησιν, καὶ ὅταν μεθυσθῶσιν τὸν ἐλάσσω· σὺ τετήρηκας τὸν καλὸν οἶνον ἕως ἄρτι. (11) ταύτην ἐποίησεν ἀρχὴν τῶν σημείων ὁ Ἰησοῦς ἐν Κανὰ τῆς Γαλιλαίας καὶ ἐφανέρωσεν τὴν δόξαν αὐτοῦ, καὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. (12) Μετὰ τοῦτο κατέβη εἰς Καφαρναοὺμ αὐτὸς καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ καὶ οἱ ἀδελφοὶ καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, καὶ ἐκεῖ ἔμειναν οὐ πολλὰς ἡμέρας. (13) Καὶ ἐγγὺς ἦν τὸ πάσχα τῶν Ἰουδαίων, καὶ ἀνέβη εἰς Ἱεροσόλυμα ὁ Ἰησοῦς. (14) καὶ εὗρεν ἐν τῷ ἱερῷ τοὺς πωλοῦντας βόας καὶ πρόβατα καὶ περιστερὰς καὶ τοὺς κερματιστὰς καθημένους, (15) καὶ ποιήσας φραγέλλιον ἐκ σχοινίων πάντας ἐξέβαλεν ἐκ τοῦ ἱεροῦ τά τε πρόβατα καὶ τοὺς βόας, καὶ τῶν κολλυβιστῶν ἐξέχεεν τὰ κέρματα καὶ τὰς τραπέζας ἀνέστρεψεν, (16) καὶ τοῖς τὰς περιστερὰς πωλοῦσιν εἶπεν· Ἄρατε ταῦτα ἐντεῦθεν, μὴ ποιεῖτε τὸν οἶκον τοῦ πατρός μου οἶκον ἐμπορίου. (17) ἐμνήσθησαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ὅτι γεγραμμένον ἐστίν· Ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου καταφάγεταί με. (18) ἀπεκρίθησαν οὖν οἱ Ἰουδαῖοι καὶ εἶπαν αὐτῷ· Τί σημεῖον δεικνύεις ἡμῖν, ὅτι ταῦτα ποιεῖς; (19) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Λύσατε τὸν ναὸν τοῦτον καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερῶ αὐτόν. (20) εἶπαν οὖν οἱ Ἰουδαῖοι· Τεσσεράκοντα καὶ ἓξ ἔτεσιν οἰκοδομήθη ὁ ναὸς οὗτος, καὶ σὺ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερεῖς αὐτόν; (21) ἐκεῖνος δὲ ἔλεγεν περὶ τοῦ ναοῦ τοῦ σώματος αὐτοῦ. (22) ὅτε οὖν ἠγέρθη ἐκ νεκρῶν, ἐμνήσθησαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ὅτι τοῦτο ἔλεγεν, καὶ ἐπίστευσαν τῇ γραφῇ καὶ τῷ λόγῳ ὃν εἶπεν ὁ Ἰησοῦς. (23) Ὡς δὲ ἦν ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις ἐν τῷ πάσχα ἐν τῇ ἑορτῇ, πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ, θεωροῦντες αὐτοῦ τὰ σημεῖα ἃ ἐποίει· (24) αὐτὸς δὲ Ἰησοῦς οὐκ ἐπίστευεν αὑτὸν αὐτοῖς διὰ τὸ αὐτὸν γινώσκειν πάντας (25) καὶ ὅτι οὐ χρείαν εἶχεν ἵνα τις μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ ἀνθρώπου, αὐτὸς γὰρ ἐγίνωσκεν τί ἦν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ.

3

(1) Ἦν δὲ ἄνθρωπος ἐκ τῶν Φαρισαίων, Νικόδημος ὄνομα αὐτῷ, ἄρχων τῶν Ἰουδαίων· (2) οὗτος ἦλθεν πρὸς αὐτὸν νυκτὸς καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ῥαββί, οἴδαμεν ὅτι ἀπὸ θεοῦ ἐλήλυθας διδάσκαλος· οὐδεὶς γὰρ δύναται ταῦτα τὰ σημεῖα ποιεῖν ἃ σὺ ποιεῖς, ἐὰν μὴ ᾖ ὁ θεὸς μετʼ αὐτοῦ. (3) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι, ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἄνωθεν, οὐ δύναται ἰδεῖν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. (4) λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ Νικόδημος· Πῶς δύναται ἄνθρωπος γεννηθῆναι γέρων ὤν; μὴ δύναται εἰς τὴν κοιλίαν τῆς μητρὸς αὐτοῦ δεύτερον εἰσελθεῖν καὶ γεννηθῆναι; (5) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι, ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος, οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. (6) τὸ γεγεννημένον ἐκ τῆς σαρκὸς σάρξ ἐστιν, καὶ τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ πνεύματος πνεῦμά ἐστιν. (7) μὴ θαυμάσῃς ὅτι εἶπόν σοι Δεῖ ὑμᾶς γεννηθῆναι ἄνωθεν. (8) τὸ πνεῦμα ὅπου θέλει πνεῖ, καὶ τὴν φωνὴν αὐτοῦ ἀκούεις, ἀλλʼ οὐκ οἶδας πόθεν ἔρχεται καὶ ποῦ ὑπάγει· οὕτως ἐστὶν πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ πνεύματος. (9) ἀπεκρίθη Νικόδημος καὶ εἶπεν αὐτῷ· Πῶς δύναται ταῦτα γενέσθαι; (10) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ· Σὺ εἶ ὁ διδάσκαλος τοῦ Ἰσραὴλ καὶ ταῦτα οὐ γινώσκεις; (11) ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι ὅτι ὃ οἴδαμεν λαλοῦμεν καὶ ὃ ἑωράκαμεν μαρτυροῦμεν, καὶ τὴν μαρτυρίαν ἡμῶν οὐ λαμβάνετε. (12) εἰ τὰ ἐπίγεια εἶπον ὑμῖν καὶ οὐ πιστεύετε, πῶς ἐὰν εἴπω ὑμῖν τὰ ἐπουράνια πιστεύσετε; (13) καὶ οὐδεὶς ἀναβέβηκεν εἰς τὸν οὐρανὸν εἰ μὴ ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς, ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου. (14) καὶ καθὼς Μωϋσῆς ὕψωσεν τὸν ὄφιν ἐν τῇ ἐρήμῳ, οὕτως ὑψωθῆναι δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου, (15) ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων ἐν αὐτῷ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον. (16) Οὕτως γὰρ ἠγάπησεν ὁ θεὸς τὸν κόσμον ὥστε τὸν υἱὸν τὸν μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται ἀλλὰ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον. (17) οὐ γὰρ ἀπέστειλεν ὁ θεὸς τὸν υἱὸν εἰς τὸν κόσμον ἵνα κρίνῃ τὸν κόσμον, ἀλλʼ ἵνα σωθῇ ὁ κόσμος διʼ αὐτοῦ. (18) ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν οὐ κρίνεται· ὁ δὲ μὴ πιστεύων ἤδη κέκριται, ὅτι μὴ πεπίστευκεν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ τοῦ θεοῦ. (19) αὕτη δέ ἐστιν ἡ κρίσις ὅτι τὸ φῶς ἐλήλυθεν εἰς τὸν κόσμον καὶ ἠγάπησαν οἱ ἄνθρωποι μᾶλλον τὸ σκότος ἢ τὸ φῶς, ἦν γὰρ αὐτῶν πονηρὰ τὰ ἔργα. (20) πᾶς γὰρ ὁ φαῦλα πράσσων μισεῖ τὸ φῶς καὶ οὐκ ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς, ἵνα μὴ ἐλεγχθῇ τὰ ἔργα αὐτοῦ· (21) ὁ δὲ ποιῶν τὴν ἀλήθειαν ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς, ἵνα φανερωθῇ αὐτοῦ τὰ ἔργα ὅτι ἐν θεῷ ἐστιν εἰργασμένα. (22) Μετὰ ταῦτα ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἰς τὴν Ἰουδαίαν γῆν, καὶ ἐκεῖ διέτριβεν μετʼ αὐτῶν καὶ ἐβάπτιζεν. (23) ἦν δὲ καὶ ὁ Ἰωάννης βαπτίζων ἐν Αἰνὼν ἐγγὺς τοῦ Σαλείμ, ὅτι ὕδατα πολλὰ ἦν ἐκεῖ, καὶ παρεγίνοντο καὶ ἐβαπτίζοντο· (24) οὔπω γὰρ ἦν βεβλημένος εἰς τὴν φυλακὴν ὁ Ἰωάννης. (25) Ἐγένετο οὖν ζήτησις ἐκ τῶν μαθητῶν Ἰωάννου μετὰ Ἰουδαίου περὶ καθαρισμοῦ. (26) καὶ ἦλθον πρὸς τὸν Ἰωάννην καὶ εἶπαν αὐτῷ· Ῥαββί, ὃς ἦν μετὰ σοῦ πέραν τοῦ Ἰορδάνου, ᾧ σὺ μεμαρτύρηκας, ἴδε οὗτος βαπτίζει καὶ πάντες ἔρχονται πρὸς αὐτόν. (27) ἀπεκρίθη Ἰωάννης καὶ εἶπεν· Οὐ δύναται ἄνθρωπος λαμβάνειν οὐδὲ ἓν ἐὰν μὴ ᾖ δεδομένον αὐτῷ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ. (28) αὐτοὶ ὑμεῖς μοι μαρτυρεῖτε ὅτι εἶπον· Οὐκ εἰμὶ ἐγὼ ὁ χριστός, ἀλλʼ ὅτι Ἀπεσταλμένος εἰμὶ ἔμπροσθεν ἐκείνου. (29) ὁ ἔχων τὴν νύμφην νυμφίος ἐστίν· ὁ δὲ φίλος τοῦ νυμφίου ὁ ἑστηκὼς καὶ ἀκούων αὐτοῦ, χαρᾷ χαίρει διὰ τὴν φωνὴν τοῦ νυμφίου. αὕτη οὖν ἡ χαρὰ ἡ ἐμὴ πεπλήρωται. (30) ἐκεῖνον δεῖ αὐξάνειν, ἐμὲ δὲ ἐλαττοῦσθαι. (31) Ὁ ἄνωθεν ἐρχόμενος ἐπάνω πάντων ἐστίν. ὁ ὢν ἐκ τῆς γῆς ἐκ τῆς γῆς ἐστιν καὶ ἐκ τῆς γῆς λαλεῖ· ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐρχόμενος ἐπάνω πάντων ἐστίν· (32) ὃ ἑώρακεν καὶ ἤκουσεν τοῦτο μαρτυρεῖ, καὶ τὴν μαρτυρίαν αὐτοῦ οὐδεὶς λαμβάνει. (33) ὁ λαβὼν αὐτοῦ τὴν μαρτυρίαν ἐσφράγισεν ὅτι ὁ θεὸς ἀληθής ἐστιν. (34) ὃν γὰρ ἀπέστειλεν ὁ θεὸς τὰ ῥήματα τοῦ θεοῦ λαλεῖ, οὐ γὰρ ἐκ μέτρου δίδωσιν τὸ πνεῦμα. (35) ὁ πατὴρ ἀγαπᾷ τὸν υἱόν, καὶ πάντα δέδωκεν ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ. (36) ὁ πιστεύων εἰς τὸν υἱὸν ἔχει ζωὴν αἰώνιον· ὁ δὲ ἀπειθῶν τῷ υἱῷ οὐκ ὄψεται ζωήν, ἀλλʼ ἡ ὀργὴ τοῦ θεοῦ μένει ἐπʼ αὐτόν.

4

(1) Ὡς οὖν ἔγνω ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἤκουσαν οἱ Φαρισαῖοι ὅτι Ἰησοῦς πλείονας μαθητὰς ποιεῖ καὶ βαπτίζει ἢ Ἰωάννης— (2) καίτοιγε Ἰησοῦς αὐτὸς οὐκ ἐβάπτιζεν ἀλλʼ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ— (3) ἀφῆκεν τὴν Ἰουδαίαν καὶ ἀπῆλθεν πάλιν εἰς τὴν Γαλιλαίαν. (4) ἔδει δὲ αὐτὸν διέρχεσθαι διὰ τῆς Σαμαρείας. (5) ἔρχεται οὖν εἰς πόλιν τῆς Σαμαρείας λεγομένην Συχὰρ πλησίον τοῦ χωρίου ὃ ἔδωκεν Ἰακὼβ τῷ Ἰωσὴφ τῷ υἱῷ αὐτοῦ· (6) ἦν δὲ ἐκεῖ πηγὴ τοῦ Ἰακώβ. ὁ οὖν Ἰησοῦς κεκοπιακὼς ἐκ τῆς ὁδοιπορίας ἐκαθέζετο οὕτως ἐπὶ τῇ πηγῇ· ὥρα ἦν ὡς ἕκτη. (7) Ἔρχεται γυνὴ ἐκ τῆς Σαμαρείας ἀντλῆσαι ὕδωρ. λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· Δός μοι πεῖν· (8) οἱ γὰρ μαθηταὶ αὐτοῦ ἀπεληλύθεισαν εἰς τὴν πόλιν, ἵνα τροφὰς ἀγοράσωσιν. (9) λέγει οὖν αὐτῷ ἡ γυνὴ ἡ Σαμαρῖτις· Πῶς σὺ Ἰουδαῖος ὢν παρʼ ἐμοῦ πεῖν αἰτεῖς γυναικὸς Σαμαρίτιδος οὔσης; οὐ γὰρ συγχρῶνται Ἰουδαῖοι Σαμαρίταις. (10) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῇ· Εἰ ᾔδεις τὴν δωρεὰν τοῦ θεοῦ καὶ τίς ἐστιν ὁ λέγων σοι· Δός μοι πεῖν, σὺ ἂν ᾔτησας αὐτὸν καὶ ἔδωκεν ἄν σοι ὕδωρ ζῶν. (11) λέγει αὐτῷ ἡ γυνή· Κύριε, οὔτε ἄντλημα ἔχεις καὶ τὸ φρέαρ ἐστὶν βαθύ· πόθεν οὖν ἔχεις τὸ ὕδωρ τὸ ζῶν; (12) μὴ σὺ μείζων εἶ τοῦ πατρὸς ἡμῶν Ἰακώβ, ὃς ἔδωκεν ἡμῖν τὸ φρέαρ καὶ αὐτὸς ἐξ αὐτοῦ ἔπιεν καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καὶ τὰ θρέμματα αὐτοῦ; (13) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῇ· Πᾶς ὁ πίνων ἐκ τοῦ ὕδατος τούτου διψήσει πάλιν· (14) ὃς δʼ ἂν πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος οὗ ἐγὼ δώσω αὐτῷ, οὐ μὴ διψήσει εἰς τὸν αἰῶνα, ἀλλὰ τὸ ὕδωρ ὃ δώσω αὐτῷ γενήσεται ἐν αὐτῷ πηγὴ ὕδατος ἁλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον. (15) λέγει πρὸς αὐτὸν ἡ γυνή· Κύριε, δός μοι τοῦτο τὸ ὕδωρ, ἵνα μὴ διψῶ μηδὲ διέρχωμαι ἐνθάδε ἀντλεῖν. (16) Λέγει αὐτῇ· Ὕπαγε φώνησον τὸν ἄνδρα σου καὶ ἐλθὲ ἐνθάδε. (17) ἀπεκρίθη ἡ γυνὴ καὶ εἶπεν αὐτῷ· Οὐκ ἔχω ἄνδρα. λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· Καλῶς εἶπας ὅτι Ἄνδρα οὐκ ἔχω· (18) πέντε γὰρ ἄνδρας ἔσχες, καὶ νῦν ὃν ἔχεις οὐκ ἔστιν σου ἀνήρ· τοῦτο ἀληθὲς εἴρηκας. (19) λέγει αὐτῷ ἡ γυνή· Κύριε, θεωρῶ ὅτι προφήτης εἶ σύ. (20) οἱ πατέρες ἡμῶν ἐν τῷ ὄρει τούτῳ προσεκύνησαν· καὶ ὑμεῖς λέγετε ὅτι ἐν Ἱεροσολύμοις ἐστὶν ὁ τόπος ὅπου προσκυνεῖν δεῖ. (21) λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· Πίστευέ μοι, γύναι, ὅτι ἔρχεται ὥρα ὅτε οὔτε ἐν τῷ ὄρει τούτῳ οὔτε ἐν Ἱεροσολύμοις προσκυνήσετε τῷ πατρί. (22) ὑμεῖς προσκυνεῖτε ὃ οὐκ οἴδατε, ἡμεῖς προσκυνοῦμεν ὃ οἴδαμεν, ὅτι ἡ σωτηρία ἐκ τῶν Ἰουδαίων ἐστίν· (23) ἀλλὰ ἔρχεται ὥρα καὶ νῦν ἐστιν, ὅτε οἱ ἀληθινοὶ προσκυνηταὶ προσκυνήσουσιν τῷ πατρὶ ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ, καὶ γὰρ ὁ πατὴρ τοιούτους ζητεῖ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτόν· (24) πνεῦμα ὁ θεός, καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν. (25) λέγει αὐτῷ ἡ γυνή· Οἶδα ὅτι Μεσσίας ἔρχεται, ὁ λεγόμενος χριστός· ὅταν ἔλθῃ ἐκεῖνος, ἀναγγελεῖ ἡμῖν ἅπαντα. (26) λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· Ἐγώ εἰμι, ὁ λαλῶν σοι. (27) Καὶ ἐπὶ τούτῳ ἦλθαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, καὶ ἐθαύμαζον ὅτι μετὰ γυναικὸς ἐλάλει· οὐδεὶς μέντοι εἶπεν· Τί ζητεῖς; ἢ τί λαλεῖς μετʼ αὐτῆς; (28) ἀφῆκεν οὖν τὴν ὑδρίαν αὐτῆς ἡ γυνὴ καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὴν πόλιν καὶ λέγει τοῖς ἀνθρώποις· (29) Δεῦτε ἴδετε ἄνθρωπον ὃς εἶπέ μοι πάντα ὅσα ἐποίησα· μήτι οὗτός ἐστιν ὁ χριστός; (30) ἐξῆλθον ἐκ τῆς πόλεως καὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτόν. (31) Ἐν τῷ μεταξὺ ἠρώτων αὐτὸν οἱ μαθηταὶ λέγοντες· Ῥαββί, φάγε. (32) ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ἐγὼ βρῶσιν ἔχω φαγεῖν ἣν ὑμεῖς οὐκ οἴδατε. (33) ἔλεγον οὖν οἱ μαθηταὶ πρὸς ἀλλήλους· Μή τις ἤνεγκεν αὐτῷ φαγεῖν; (34) λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἐμὸν βρῶμά ἐστιν ἵνα ποιήσω τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με καὶ τελειώσω αὐτοῦ τὸ ἔργον. (35) οὐχ ὑμεῖς λέγετε ὅτι Ἔτι τετράμηνός ἐστιν καὶ ὁ θερισμὸς ἔρχεται; ἰδοὺ λέγω ὑμῖν, ἐπάρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν καὶ θεάσασθε τὰς χώρας ὅτι λευκαί εἰσιν πρὸς θερισμόν· ἤδη (36) ὁ θερίζων μισθὸν λαμβάνει καὶ συνάγει καρπὸν εἰς ζωὴν αἰώνιον, ἵνα ὁ σπείρων ὁμοῦ χαίρῃ καὶ ὁ θερίζων. (37) ἐν γὰρ τούτῳ ὁ λόγος ἐστὶν ἀληθινὸς ὅτι Ἄλλος ἐστὶν ὁ σπείρων καὶ ἄλλος ὁ θερίζων· (38) ἐγὼ ἀπέστειλα ὑμᾶς θερίζειν ὃ οὐχ ὑμεῖς κεκοπιάκατε· ἄλλοι κεκοπιάκασιν, καὶ ὑμεῖς εἰς τὸν κόπον αὐτῶν εἰσεληλύθατε. (39) Ἐκ δὲ τῆς πόλεως ἐκείνης πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν τῶν Σαμαριτῶν διὰ τὸν λόγον τῆς γυναικὸς μαρτυρούσης ὅτι Εἶπέν μοι πάντα ἃ ἐποίησα. (40) ὡς οὖν ἦλθον πρὸς αὐτὸν οἱ Σαμαρῖται, ἠρώτων αὐτὸν μεῖναι παρʼ αὐτοῖς· καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ δύο ἡμέρας. (41) καὶ πολλῷ πλείους ἐπίστευσαν διὰ τὸν λόγον αὐτοῦ, (42) τῇ τε γυναικὶ ἔλεγον ὅτι Οὐκέτι διὰ τὴν σὴν λαλιὰν πιστεύομεν· αὐτοὶ γὰρ ἀκηκόαμεν, καὶ οἴδαμεν ὅτι οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ σωτὴρ τοῦ κόσμου. (43) Μετὰ δὲ τὰς δύο ἡμέρας ἐξῆλθεν ἐκεῖθεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν· (44) αὐτὸς γὰρ Ἰησοῦς ἐμαρτύρησεν ὅτι προφήτης ἐν τῇ ἰδίᾳ πατρίδι τιμὴν οὐκ ἔχει. (45) ὅτε οὖν ἦλθεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν, ἐδέξαντο αὐτὸν οἱ Γαλιλαῖοι, πάντα ἑωρακότες ὅσα ἐποίησεν ἐν Ἱεροσολύμοις ἐν τῇ ἑορτῇ, καὶ αὐτοὶ γὰρ ἦλθον εἰς τὴν ἑορτήν. (46) Ἦλθεν οὖν πάλιν εἰς τὴν Κανὰ τῆς Γαλιλαίας, ὅπου ἐποίησεν τὸ ὕδωρ οἶνον. καὶ ἦν τις βασιλικὸς οὗ ὁ υἱὸς ἠσθένει ἐν Καφαρναούμ. (47) οὗτος ἀκούσας ὅτι Ἰησοῦς ἥκει ἐκ τῆς Ἰουδαίας εἰς τὴν Γαλιλαίαν ἀπῆλθεν πρὸς αὐτὸν καὶ ἠρώτα ἵνα καταβῇ καὶ ἰάσηται αὐτοῦ τὸν υἱόν, ἤμελλεν γὰρ ἀποθνῄσκειν. (48) εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς πρὸς αὐτόν· Ἐὰν μὴ σημεῖα καὶ τέρατα ἴδητε, οὐ μὴ πιστεύσητε. (49) λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ βασιλικός· Κύριε, κατάβηθι πρὶν ἀποθανεῖν τὸ παιδίον μου. (50) λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Πορεύου· ὁ υἱός σου ζῇ. ἐπίστευσεν ὁ ἄνθρωπος τῷ λόγῳ ὃν εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς καὶ ἐπορεύετο. (51) ἤδη δὲ αὐτοῦ καταβαίνοντος οἱ δοῦλοι αὐτοῦ ὑπήντησαν αὐτῷ λέγοντες ὅτι ὁ παῖς αὐτοῦ ζῇ. (52) ἐπύθετο οὖν τὴν ὥραν παρʼ αὐτῶν ἐν ᾗ κομψότερον ἔσχεν· εἶπαν οὖν αὐτῷ ὅτι Ἐχθὲς ὥραν ἑβδόμην ἀφῆκεν αὐτὸν ὁ πυρετός. (53) ἔγνω οὖν ὁ πατὴρ ὅτι ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ ἐν ᾗ εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ὁ υἱός σου ζῇ, καὶ ἐπίστευσεν αὐτὸς καὶ ἡ οἰκία αὐτοῦ ὅλη. (54) τοῦτο δὲ πάλιν δεύτερον σημεῖον ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς ἐλθὼν ἐκ τῆς Ἰουδαίας εἰς τὴν Γαλιλαίαν.

5

(1) Μετὰ ταῦτα ἦν ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων, καὶ ἀνέβη Ἰησοῦς εἰς Ἱεροσόλυμα. (2) ἔστιν δὲ ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις ἐπὶ τῇ προβατικῇ κολυμβήθρα ἡ ἐπιλεγομένη Ἑβραϊστὶ Βηθεσδά, πέντε στοὰς ἔχουσα· (3) ἐν ταύταις κατέκειτο πλῆθος τῶν ἀσθενούντων, τυφλῶν, χωλῶν, ξηρῶν. (4) (5) ἦν δέ τις ἄνθρωπος ἐκεῖ τριάκοντα ὀκτὼ ἔτη ἔχων ἐν τῇ ἀσθενείᾳ αὐτοῦ· (6) τοῦτον ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς κατακείμενον, καὶ γνοὺς ὅτι πολὺν ἤδη χρόνον ἔχει, λέγει αὐτῷ· Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι; (7) ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ ἀσθενῶν· Κύριε, ἄνθρωπον οὐκ ἔχω ἵνα ὅταν ταραχθῇ τὸ ὕδωρ βάλῃ με εἰς τὴν κολυμβήθραν· ἐν ᾧ δὲ ἔρχομαι ἐγὼ ἄλλος πρὸ ἐμοῦ καταβαίνει. (8) λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ἔγειρε ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει. (9) καὶ εὐθέως ἐγένετο ὑγιὴς ὁ ἄνθρωπος καὶ ἦρε τὸν κράβαττον αὐτοῦ καὶ περιεπάτει. Ἦν δὲ σάββατον ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ. (10) ἔλεγον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι τῷ τεθεραπευμένῳ· Σάββατόν ἐστιν, καὶ οὐκ ἔξεστίν σοι ἆραι τὸν κράβαττον. (11) ὃς δὲ ἀπεκρίθη αὐτοῖς· Ὁ ποιήσας με ὑγιῆ ἐκεῖνός μοι εἶπεν Ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει. (12) ἠρώτησαν οὖν αὐτόν· Τίς ἐστιν ὁ ἄνθρωπος ὁ εἰπών σοι· Ἆρον καὶ περιπάτει; (13) ὁ δὲ ἰαθεὶς οὐκ ᾔδει τίς ἐστιν, ὁ γὰρ Ἰησοῦς ἐξένευσεν ὄχλου ὄντος ἐν τῷ τόπῳ. (14) μετὰ ταῦτα εὑρίσκει αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς ἐν τῷ ἱερῷ καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἴδε ὑγιὴς γέγονας· μηκέτι ἁμάρτανε, ἵνα μὴ χεῖρόν σοί τι γένηται. (15) ἀπῆλθεν ὁ ἄνθρωπος καὶ ἀνήγγειλεν τοῖς Ἰουδαίοις ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ ποιήσας αὐτὸν ὑγιῆ. (16) καὶ διὰ τοῦτο ἐδίωκον οἱ Ἰουδαῖοι τὸν Ἰησοῦν ὅτι ταῦτα ἐποίει ἐν σαββάτῳ. (17) ὁ δὲ ἀπεκρίνατο αὐτοῖς· Ὁ πατήρ μου ἕως ἄρτι ἐργάζεται κἀγὼ ἐργάζομαι. (18) διὰ τοῦτο οὖν μᾶλλον ἐζήτουν αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι ἀποκτεῖναι ὅτι οὐ μόνον ἔλυε τὸ σάββατον, ἀλλὰ καὶ πατέρα ἴδιον ἔλεγε τὸν θεόν, ἴσον ἑαυτὸν ποιῶν τῷ θεῷ. (19) Ἀπεκρίνατο οὖν ὁ Ἰησοῦς καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ δύναται ὁ υἱὸς ποιεῖν ἀφʼ ἑαυτοῦ οὐδὲν ἐὰν μή τι βλέπῃ τὸν πατέρα ποιοῦντα· ἃ γὰρ ἂν ἐκεῖνος ποιῇ, ταῦτα καὶ ὁ υἱὸς ὁμοίως ποιεῖ. (20) ὁ γὰρ πατὴρ φιλεῖ τὸν υἱὸν καὶ πάντα δείκνυσιν αὐτῷ ἃ αὐτὸς ποιεῖ, καὶ μείζονα τούτων δείξει αὐτῷ ἔργα, ἵνα ὑμεῖς θαυμάζητε. (21) ὥσπερ γὰρ ὁ πατὴρ ἐγείρει τοὺς νεκροὺς καὶ ζῳοποιεῖ, οὕτως καὶ ὁ υἱὸς οὓς θέλει ζῳοποιεῖ. (22) οὐδὲ γὰρ ὁ πατὴρ κρίνει οὐδένα, ἀλλὰ τὴν κρίσιν πᾶσαν δέδωκεν τῷ υἱῷ, (23) ἵνα πάντες τιμῶσι τὸν υἱὸν καθὼς τιμῶσι τὸν πατέρα. ὁ μὴ τιμῶν τὸν υἱὸν οὐ τιμᾷ τὸν πατέρα τὸν πέμψαντα αὐτόν. (24) Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ὁ τὸν λόγον μου ἀκούων καὶ πιστεύων τῷ πέμψαντί με ἔχει ζωὴν αἰώνιον, καὶ εἰς κρίσιν οὐκ ἔρχεται ἀλλὰ μεταβέβηκεν ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν. (25) Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἔρχεται ὥρα καὶ νῦν ἐστιν ὅτε οἱ νεκροὶ ἀκούσουσιν τῆς φωνῆς τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ καὶ οἱ ἀκούσαντες ζήσουσιν. (26) ὥσπερ γὰρ ὁ πατὴρ ἔχει ζωὴν ἐν ἑαυτῷ, οὕτως καὶ τῷ υἱῷ ἔδωκεν ζωὴν ἔχειν ἐν ἑαυτῷ· (27) καὶ ἐξουσίαν ἔδωκεν αὐτῷ κρίσιν ποιεῖν, ὅτι υἱὸς ἀνθρώπου ἐστίν. (28) μὴ θαυμάζετε τοῦτο, ὅτι ἔρχεται ὥρα ἐν ᾗ πάντες οἱ ἐν τοῖς μνημείοις ἀκούσουσιν τῆς φωνῆς αὐτοῦ (29) καὶ ἐκπορεύσονται οἱ τὰ ἀγαθὰ ποιήσαντες εἰς ἀνάστασιν ζωῆς, οἱ δὲ τὰ φαῦλα πράξαντες εἰς ἀνάστασιν κρίσεως. (30) Οὐ δύναμαι ἐγὼ ποιεῖν ἀπʼ ἐμαυτοῦ οὐδέν· καθὼς ἀκούω κρίνω, καὶ ἡ κρίσις ἡ ἐμὴ δικαία ἐστίν, ὅτι οὐ ζητῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμὸν ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με. (31) Ἐὰν ἐγὼ μαρτυρῶ περὶ ἐμαυτοῦ, ἡ μαρτυρία μου οὐκ ἔστιν ἀληθής· (32) ἄλλος ἐστὶν ὁ μαρτυρῶν περὶ ἐμοῦ, καὶ οἶδα ὅτι ἀληθής ἐστιν ἡ μαρτυρία ἣν μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ. (33) ὑμεῖς ἀπεστάλκατε πρὸς Ἰωάννην, καὶ μεμαρτύρηκε τῇ ἀληθείᾳ· (34) ἐγὼ δὲ οὐ παρὰ ἀνθρώπου τὴν μαρτυρίαν λαμβάνω, ἀλλὰ ταῦτα λέγω ἵνα ὑμεῖς σωθῆτε. (35) ἐκεῖνος ἦν ὁ λύχνος ὁ καιόμενος καὶ φαίνων, ὑμεῖς δὲ ἠθελήσατε ἀγαλλιαθῆναι πρὸς ὥραν ἐν τῷ φωτὶ αὐτοῦ· (36) ἐγὼ δὲ ἔχω τὴν μαρτυρίαν μείζω τοῦ Ἰωάννου, τὰ γὰρ ἔργα ἃ δέδωκέν μοι ὁ πατὴρ ἵνα τελειώσω αὐτά, αὐτὰ τὰ ἔργα ἃ ποιῶ, μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ ὅτι ὁ πατήρ με ἀπέσταλκεν, (37) καὶ ὁ πέμψας με πατὴρ ἐκεῖνος μεμαρτύρηκεν περὶ ἐμοῦ. οὔτε φωνὴν αὐτοῦ πώποτε ἀκηκόατε οὔτε εἶδος αὐτοῦ ἑωράκατε, (38) καὶ τὸν λόγον αὐτοῦ οὐκ ἔχετε ἐν ὑμῖν μένοντα, ὅτι ὃν ἀπέστειλεν ἐκεῖνος τούτῳ ὑμεῖς οὐ πιστεύετε. (39) Ἐραυνᾶτε τὰς γραφάς, ὅτι ὑμεῖς δοκεῖτε ἐν αὐταῖς ζωὴν αἰώνιον ἔχειν· καὶ ἐκεῖναί εἰσιν αἱ μαρτυροῦσαι περὶ ἐμοῦ· (40) καὶ οὐ θέλετε ἐλθεῖν πρός με ἵνα ζωὴν ἔχητε. (41) δόξαν παρὰ ἀνθρώπων οὐ λαμβάνω, (42) ἀλλὰ ἔγνωκα ὑμᾶς ὅτι τὴν ἀγάπην τοῦ θεοῦ οὐκ ἔχετε ἐν ἑαυτοῖς. (43) ἐγὼ ἐλήλυθα ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ πατρός μου καὶ οὐ λαμβάνετέ με· ἐὰν ἄλλος ἔλθῃ ἐν τῷ ὀνόματι τῷ ἰδίῳ, ἐκεῖνον λήμψεσθε. (44) πῶς δύνασθε ὑμεῖς πιστεῦσαι, δόξαν παρʼ ἀλλήλων λαμβάνοντες, καὶ τὴν δόξαν τὴν παρὰ τοῦ μόνου θεοῦ οὐ ζητεῖτε; (45) μὴ δοκεῖτε ὅτι ἐγὼ κατηγορήσω ὑμῶν πρὸς τὸν πατέρα· ἔστιν ὁ κατηγορῶν ὑμῶν Μωϋσῆς, εἰς ὃν ὑμεῖς ἠλπίκατε. (46) εἰ γὰρ ἐπιστεύετε Μωϋσεῖ, ἐπιστεύετε ἂν ἐμοί, περὶ γὰρ ἐμοῦ ἐκεῖνος ἔγραψεν. (47) εἰ δὲ τοῖς ἐκείνου γράμμασιν οὐ πιστεύετε, πῶς τοῖς ἐμοῖς ῥήμασιν πιστεύσετε;

6

(1) Μετὰ ταῦτα ἀπῆλθεν ὁ Ἰησοῦς πέραν τῆς θαλάσσης τῆς Γαλιλαίας τῆς Τιβεριάδος. (2) ἠκολούθει δὲ αὐτῷ ὄχλος πολύς, ὅτι ἐθεώρουν τὰ σημεῖα ἃ ἐποίει ἐπὶ τῶν ἀσθενούντων. (3) ἀνῆλθεν δὲ εἰς τὸ ὄρος Ἰησοῦς, καὶ ἐκεῖ ἐκάθητο μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ. (4) ἦν δὲ ἐγγὺς τὸ πάσχα, ἡ ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων. (5) ἐπάρας οὖν τοὺς ὀφθαλμοὺς ὁ Ἰησοῦς καὶ θεασάμενος ὅτι πολὺς ὄχλος ἔρχεται πρὸς αὐτὸν λέγει πρὸς Φίλιππον· Πόθεν ἀγοράσωμεν ἄρτους ἵνα φάγωσιν οὗτοι; (6) τοῦτο δὲ ἔλεγεν πειράζων αὐτόν, αὐτὸς γὰρ ᾔδει τί ἔμελλεν ποιεῖν. (7) ἀπεκρίθη αὐτῷ Φίλιππος· Διακοσίων δηναρίων ἄρτοι οὐκ ἀρκοῦσιν αὐτοῖς ἵνα ἕκαστος βραχύ τι λάβῃ. (8) λέγει αὐτῷ εἷς ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, Ἀνδρέας ὁ ἀδελφὸς Σίμωνος Πέτρου· (9) Ἔστιν παιδάριον ὧδε ὃς ἔχει πέντε ἄρτους κριθίνους καὶ δύο ὀψάρια· ἀλλὰ ταῦτα τί ἐστιν εἰς τοσούτους; (10) εἶπεν ὁ Ἰησοῦς· Ποιήσατε τοὺς ἀνθρώπους ἀναπεσεῖν. ἦν δὲ χόρτος πολὺς ἐν τῷ τόπῳ. ἀνέπεσαν οὖν οἱ ἄνδρες τὸν ἀριθμὸν ὡς πεντακισχίλιοι. (11) ἔλαβεν οὖν τοὺς ἄρτους ὁ Ἰησοῦς καὶ εὐχαριστήσας διέδωκεν τοῖς ἀνακειμένοις, ὁμοίως καὶ ἐκ τῶν ὀψαρίων ὅσον ἤθελον. (12) ὡς δὲ ἐνεπλήσθησαν λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ· Συναγάγετε τὰ περισσεύσαντα κλάσματα, ἵνα μή τι ἀπόληται. (13) συνήγαγον οὖν, καὶ ἐγέμισαν δώδεκα κοφίνους κλασμάτων ἐκ τῶν πέντε ἄρτων τῶν κριθίνων ἃ ἐπερίσσευσαν τοῖς βεβρωκόσιν. (14) οἱ οὖν ἄνθρωποι ἰδόντες ὃ ἐποίησεν σημεῖον ἔλεγον ὅτι Οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης ὁ ἐρχόμενος εἰς τὸν κόσμον. (15) Ἰησοῦς οὖν γνοὺς ὅτι μέλλουσιν ἔρχεσθαι καὶ ἁρπάζειν αὐτὸν ἵνα ποιήσωσιν βασιλέα ἀνεχώρησεν πάλιν εἰς τὸ ὄρος αὐτὸς μόνος. (16) Ὡς δὲ ὀψία ἐγένετο κατέβησαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπὶ τὴν θάλασσαν, (17) καὶ ἐμβάντες εἰς πλοῖον ἤρχοντο πέραν τῆς θαλάσσης εἰς Καφαρναούμ. καὶ σκοτία ἤδη ἐγεγόνει καὶ οὔπω ἐληλύθει πρὸς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς, (18) ἥ τε θάλασσα ἀνέμου μεγάλου πνέοντος διεγείρετο. (19) ἐληλακότες οὖν ὡς σταδίους εἴκοσι πέντε ἢ τριάκοντα θεωροῦσιν τὸν Ἰησοῦν περιπατοῦντα ἐπὶ τῆς θαλάσσης καὶ ἐγγὺς τοῦ πλοίου γινόμενον, καὶ ἐφοβήθησαν. (20) ὁ δὲ λέγει αὐτοῖς· Ἐγώ εἰμι, μὴ φοβεῖσθε. (21) ἤθελον οὖν λαβεῖν αὐτὸν εἰς τὸ πλοῖον, καὶ εὐθέως ἐγένετο τὸ πλοῖον ἐπὶ τῆς γῆς εἰς ἣν ὑπῆγον. (22) Τῇ ἐπαύριον ὁ ὄχλος ὁ ἑστηκὼς πέραν τῆς θαλάσσης εἶδον ὅτι πλοιάριον ἄλλο οὐκ ἦν ἐκεῖ εἰ μὴ ἕν, καὶ ὅτι οὐ συνεισῆλθεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ πλοῖον ἀλλὰ μόνοι οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἀπῆλθον· (23) ἀλλὰ ἦλθεν πλοιάρια ἐκ Τιβεριάδος ἐγγὺς τοῦ τόπου ὅπου ἔφαγον τὸν ἄρτον εὐχαριστήσαντος τοῦ κυρίου. (24) ὅτε οὖν εἶδεν ὁ ὄχλος ὅτι Ἰησοῦς οὐκ ἔστιν ἐκεῖ οὐδὲ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ, ἐνέβησαν αὐτοὶ εἰς τὰ πλοιάρια καὶ ἦλθον εἰς Καφαρναοὺμ ζητοῦντες τὸν Ἰησοῦν. (25) Καὶ εὑρόντες αὐτὸν πέραν τῆς θαλάσσης εἶπον αὐτῷ· Ῥαββί, πότε ὧδε γέγονας; (26) ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ζητεῖτέ με οὐχ ὅτι εἴδετε σημεῖα ἀλλʼ ὅτι ἐφάγετε ἐκ τῶν ἄρτων καὶ ἐχορτάσθητε· (27) ἐργάζεσθε μὴ τὴν βρῶσιν τὴν ἀπολλυμένην ἀλλὰ τὴν βρῶσιν τὴν μένουσαν εἰς ζωὴν αἰώνιον, ἣν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὑμῖν δώσει, τοῦτον γὰρ ὁ πατὴρ ἐσφράγισεν ὁ θεός. (28) εἶπον οὖν πρὸς αὐτόν· Τί ποιῶμεν ἵνα ἐργαζώμεθα τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ; (29) ἀπεκρίθη ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Τοῦτό ἐστιν τὸ ἔργον τοῦ θεοῦ ἵνα πιστεύητε εἰς ὃν ἀπέστειλεν ἐκεῖνος. (30) εἶπον οὖν αὐτῷ· Τί οὖν ποιεῖς σὺ σημεῖον, ἵνα ἴδωμεν καὶ πιστεύσωμέν σοι; τί ἐργάζῃ; (31) οἱ πατέρες ἡμῶν τὸ μάννα ἔφαγον ἐν τῇ ἐρήμῳ, καθώς ἐστιν γεγραμμένον· Ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς φαγεῖν. (32) εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐ Μωϋσῆς δέδωκεν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ἀλλʼ ὁ πατήρ μου δίδωσιν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἀληθινόν· (33) ὁ γὰρ ἄρτος τοῦ θεοῦ ἐστιν ὁ καταβαίνων ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ζωὴν διδοὺς τῷ κόσμῳ. (34) εἶπον οὖν πρὸς αὐτόν· Κύριε, πάντοτε δὸς ἡμῖν τὸν ἄρτον τοῦτον. (35) Εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς· ὁ ἐρχόμενος πρὸς ἐμὲ οὐ μὴ πεινάσῃ, καὶ ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ διψήσει πώποτε. (36) ἀλλʼ εἶπον ὑμῖν ὅτι καὶ ἑωράκατέ με καὶ οὐ πιστεύετε. (37) πᾶν ὃ δίδωσίν μοι ὁ πατὴρ πρὸς ἐμὲ ἥξει, καὶ τὸν ἐρχόμενον πρός με οὐ μὴ ἐκβάλω ἔξω, (38) ὅτι καταβέβηκα ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ οὐχ ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμὸν ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με· (39) τοῦτο δέ ἐστιν τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με ἵνα πᾶν ὃ δέδωκέν μοι μὴ ἀπολέσω ἐξ αὐτοῦ ἀλλὰ ἀναστήσω αὐτὸ τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. (40) τοῦτο γάρ ἐστιν τὸ θέλημα τοῦ πατρός μου ἵνα πᾶς ὁ θεωρῶν τὸν υἱὸν καὶ πιστεύων εἰς αὐτὸν ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον, καὶ ἀναστήσω αὐτὸν ἐγὼ τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. (41) Ἐγόγγυζον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι περὶ αὐτοῦ ὅτι εἶπεν· Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ καταβὰς ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, (42) καὶ ἔλεγον· Οὐχ οὗτός ἐστιν Ἰησοῦς ὁ υἱὸς Ἰωσήφ, οὗ ἡμεῖς οἴδαμεν τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα; πῶς νῦν λέγει ὅτι Ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβέβηκα; (43) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Μὴ γογγύζετε μετʼ ἀλλήλων. (44) οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν πρός με ἐὰν μὴ ὁ πατὴρ ὁ πέμψας με ἑλκύσῃ αὐτόν, κἀγὼ ἀναστήσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. (45) ἔστιν γεγραμμένον ἐν τοῖς προφήταις· Καὶ ἔσονται πάντες διδακτοὶ θεοῦ· πᾶς ὁ ἀκούσας παρὰ τοῦ πατρὸς καὶ μαθὼν ἔρχεται πρὸς ἐμέ. (46) οὐχ ὅτι τὸν πατέρα ἑώρακέν τις εἰ μὴ ὁ ὢν παρὰ τοῦ θεοῦ, οὗτος ἑώρακεν τὸν πατέρα. (47) ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ πιστεύων ἔχει ζωὴν αἰώνιον. (48) ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς· (49) οἱ πατέρες ὑμῶν ἔφαγον ἐν τῇ ἐρήμῳ τὸ μάννα καὶ ἀπέθανον· (50) οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαίνων ἵνα τις ἐξ αὐτοῦ φάγῃ καὶ μὴ ἀποθάνῃ· (51) ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ζῶν ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς· ἐάν τις φάγῃ ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου ζήσει εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ ὁ ἄρτος δὲ ὃν ἐγὼ δώσω ἡ σάρξ μού ἐστιν ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς. (52) Ἐμάχοντο οὖν πρὸς ἀλλήλους οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες· Πῶς δύναται οὗτος ἡμῖν δοῦναι τὴν σάρκα αὐτοῦ φαγεῖν; (53) εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα, οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς. (54) ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἔχει ζωὴν αἰώνιον, κἀγὼ ἀναστήσω αὐτὸν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. (55) ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθής ἐστι βρῶσις, καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθής ἐστι πόσις. (56) ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ. (57) καθὼς ἀπέστειλέν με ὁ ζῶν πατὴρ κἀγὼ ζῶ διὰ τὸν πατέρα, καὶ ὁ τρώγων με κἀκεῖνος ζήσει διʼ ἐμέ. (58) οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐξ οὐρανοῦ καταβάς, οὐ καθὼς ἔφαγον οἱ πατέρες καὶ ἀπέθανον· ὁ τρώγων τοῦτον τὸν ἄρτον ζήσει εἰς τὸν αἰῶνα. (59) ταῦτα εἶπεν ἐν συναγωγῇ διδάσκων ἐν Καφαρναούμ. (60) Πολλοὶ οὖν ἀκούσαντες ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἶπαν· Σκληρός ἐστιν ὁ λόγος οὗτος· τίς δύναται αὐτοῦ ἀκούειν; (61) εἰδὼς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐν ἑαυτῷ ὅτι γογγύζουσιν περὶ τούτου οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς· Τοῦτο ὑμᾶς σκανδαλίζει; (62) ἐὰν οὖν θεωρῆτε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἀναβαίνοντα ὅπου ἦν τὸ πρότερον; (63) τὸ πνεῦμά ἐστιν τὸ ζῳοποιοῦν, ἡ σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν· τὰ ῥήματα ἃ ἐγὼ λελάληκα ὑμῖν πνεῦμά ἐστιν καὶ ζωή ἐστιν. (64) ἀλλὰ εἰσὶν ἐξ ὑμῶν τινες οἳ οὐ πιστεύουσιν. ᾔδει γὰρ ἐξ ἀρχῆς ὁ Ἰησοῦς τίνες εἰσὶν οἱ μὴ πιστεύοντες καὶ τίς ἐστιν ὁ παραδώσων αὐτόν. (65) καὶ ἔλεγεν· Διὰ τοῦτο εἴρηκα ὑμῖν ὅτι οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν πρός με ἐὰν μὴ ᾖ δεδομένον αὐτῷ ἐκ τοῦ πατρός. (66) Ἐκ τούτου πολλοὶ ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἀπῆλθον εἰς τὰ ὀπίσω καὶ οὐκέτι μετʼ αὐτοῦ περιεπάτουν. (67) εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς τοῖς δώδεκα· Μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε ὑπάγειν; (68) ἀπεκρίθη αὐτῷ Σίμων Πέτρος· Κύριε, πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα; ῥήματα ζωῆς αἰωνίου ἔχεις, (69) καὶ ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν καὶ ἐγνώκαμεν ὅτι σὺ εἶ ὁ ἅγιος τοῦ θεοῦ. (70) ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Οὐκ ἐγὼ ὑμᾶς τοὺς δώδεκα ἐξελεξάμην; καὶ ἐξ ὑμῶν εἷς διάβολός ἐστιν. (71) ἔλεγεν δὲ τὸν Ἰούδαν Σίμωνος Ἰσκαριώτου· οὗτος γὰρ ἔμελλεν παραδιδόναι αὐτόν, εἷς ἐκ τῶν δώδεκα.

7

(1) Καὶ μετὰ ταῦτα περιεπάτει ὁ Ἰησοῦς ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ, οὐ γὰρ ἤθελεν ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ περιπατεῖν, ὅτι ἐζήτουν αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι ἀποκτεῖναι. (2) ἦν δὲ ἐγγὺς ἡ ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων ἡ σκηνοπηγία. (3) εἶπον οὖν πρὸς αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ· Μετάβηθι ἐντεῦθεν καὶ ὕπαγε εἰς τὴν Ἰουδαίαν, ἵνα καὶ οἱ μαθηταί σου θεωρήσουσιν σοῦ τὰ ἔργα ἃ ποιεῖς· (4) οὐδεὶς γάρ τι ἐν κρυπτῷ ποιεῖ καὶ ζητεῖ αὐτὸς ἐν παρρησίᾳ εἶναι· εἰ ταῦτα ποιεῖς, φανέρωσον σεαυτὸν τῷ κόσμῳ. (5) οὐδὲ γὰρ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ ἐπίστευον εἰς αὐτόν. (6) λέγει οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ὁ καιρὸς ὁ ἐμὸς οὔπω πάρεστιν, ὁ δὲ καιρὸς ὁ ὑμέτερος πάντοτέ ἐστιν ἕτοιμος. (7) οὐ δύναται ὁ κόσμος μισεῖν ὑμᾶς, ἐμὲ δὲ μισεῖ, ὅτι ἐγὼ μαρτυρῶ περὶ αὐτοῦ ὅτι τὰ ἔργα αὐτοῦ πονηρά ἐστιν. (8) ὑμεῖς ἀνάβητε εἰς τὴν ἑορτήν· ἐγὼ οὐκ ἀναβαίνω εἰς τὴν ἑορτὴν ταύτην, ὅτι ὁ ἐμὸς καιρὸς οὔπω πεπλήρωται. (9) ταῦτα δὲ εἰπὼν αὐτὸς ἔμεινεν ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ. (10) Ὡς δὲ ἀνέβησαν οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ εἰς τὴν ἑορτήν, τότε καὶ αὐτὸς ἀνέβη, οὐ φανερῶς ἀλλὰ ὡς ἐν κρυπτῷ. (11) οἱ οὖν Ἰουδαῖοι ἐζήτουν αὐτὸν ἐν τῇ ἑορτῇ καὶ ἔλεγον· Ποῦ ἐστιν ἐκεῖνος; (12) καὶ γογγυσμὸς περὶ αὐτοῦ ἦν πολὺς ἐν τοῖς ὄχλοις· οἱ μὲν ἔλεγον ὅτι Ἀγαθός ἐστιν, ἄλλοι δὲ ἔλεγον· Οὔ, ἀλλὰ πλανᾷ τὸν ὄχλον. (13) οὐδεὶς μέντοι παρρησίᾳ ἐλάλει περὶ αὐτοῦ διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων. (14) Ἤδη δὲ τῆς ἑορτῆς μεσούσης ἀνέβη Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν καὶ ἐδίδασκεν. (15) ἐθαύμαζον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες· Πῶς οὗτος γράμματα οἶδεν μὴ μεμαθηκώς; (16) ἀπεκρίθη οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν· Ἡ ἐμὴ διδαχὴ οὐκ ἔστιν ἐμὴ ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με· (17) ἐάν τις θέλῃ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιεῖν, γνώσεται περὶ τῆς διδαχῆς πότερον ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστιν ἢ ἐγὼ ἀπʼ ἐμαυτοῦ λαλῶ. (18) ὁ ἀφʼ ἑαυτοῦ λαλῶν τὴν δόξαν τὴν ἰδίαν ζητεῖ· ὁ δὲ ζητῶν τὴν δόξαν τοῦ πέμψαντος αὐτὸν οὗτος ἀληθής ἐστιν καὶ ἀδικία ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν. (19) Οὐ Μωϋσῆς δέδωκεν ὑμῖν τὸν νόμον; καὶ οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν ποιεῖ τὸν νόμον. τί με ζητεῖτε ἀποκτεῖναι; (20) ἀπεκρίθη ὁ ὄχλος· Δαιμόνιον ἔχεις· τίς σε ζητεῖ ἀποκτεῖναι; (21) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ἓν ἔργον ἐποίησα καὶ πάντες θαυμάζετε. (22) διὰ τοῦτο Μωϋσῆς δέδωκεν ὑμῖν τὴν περιτομήν—οὐχ ὅτι ἐκ τοῦ Μωϋσέως ἐστὶν ἀλλʼ ἐκ τῶν πατέρων—καὶ ἐν σαββάτῳ περιτέμνετε ἄνθρωπον. (23) εἰ περιτομὴν λαμβάνει ἄνθρωπος ἐν σαββάτῳ ἵνα μὴ λυθῇ ὁ νόμος Μωϋσέως, ἐμοὶ χολᾶτε ὅτι ὅλον ἄνθρωπον ὑγιῆ ἐποίησα ἐν σαββάτῳ; (24) μὴ κρίνετε κατʼ ὄψιν, ἀλλὰ τὴν δικαίαν κρίσιν κρίνετε. (25) Ἔλεγον οὖν τινες ἐκ τῶν Ἱεροσολυμιτῶν· Οὐχ οὗτός ἐστιν ὃν ζητοῦσιν ἀποκτεῖναι; (26) καὶ ἴδε παρρησίᾳ λαλεῖ καὶ οὐδὲν αὐτῷ λέγουσιν· μήποτε ἀληθῶς ἔγνωσαν οἱ ἄρχοντες ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ χριστός; (27) ἀλλὰ τοῦτον οἴδαμεν πόθεν ἐστίν· ὁ δὲ χριστὸς ὅταν ἔρχηται οὐδεὶς γινώσκει πόθεν ἐστίν. (28) ἔκραξεν οὖν ἐν τῷ ἱερῷ διδάσκων ὁ Ἰησοῦς καὶ λέγων· Κἀμὲ οἴδατε καὶ οἴδατε πόθεν εἰμί· καὶ ἀπʼ ἐμαυτοῦ οὐκ ἐλήλυθα, ἀλλʼ ἔστιν ἀληθινὸς ὁ πέμψας με, ὃν ὑμεῖς οὐκ οἴδατε· (29) ἐγὼ οἶδα αὐτόν, ὅτι παρʼ αὐτοῦ εἰμι κἀκεῖνός με ἀπέστειλεν. (30) ἐζήτουν οὖν αὐτὸν πιάσαι, καὶ οὐδεὶς ἐπέβαλεν ἐπʼ αὐτὸν τὴν χεῖρα, ὅτι οὔπω ἐληλύθει ἡ ὥρα αὐτοῦ. (31) ἐκ τοῦ ὄχλου δὲ πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτόν, καὶ ἔλεγον· Ὁ χριστὸς ὅταν ἔλθῃ μὴ πλείονα σημεῖα ποιήσει ὧν οὗτος ἐποίησεν; (32) Ἤκουσαν οἱ Φαρισαῖοι τοῦ ὄχλου γογγύζοντος περὶ αὐτοῦ ταῦτα, καὶ ἀπέστειλαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι ὑπηρέτας ἵνα πιάσωσιν αὐτόν. (33) εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς· Ἔτι χρόνον μικρὸν μεθʼ ὑμῶν εἰμι καὶ ὑπάγω πρὸς τὸν πέμψαντά με. (34) ζητήσετέ με καὶ οὐχ εὑρήσετε, καὶ ὅπου εἰμὶ ἐγὼ ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν. (35) εἶπον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι πρὸς ἑαυτούς· Ποῦ οὗτος μέλλει πορεύεσθαι ὅτι ἡμεῖς οὐχ εὑρήσομεν αὐτόν; μὴ εἰς τὴν διασπορὰν τῶν Ἑλλήνων μέλλει πορεύεσθαι καὶ διδάσκειν τοὺς Ἕλληνας; (36) τίς ἐστιν ὁ λόγος οὗτος ὃν εἶπε· Ζητήσετέ με καὶ οὐχ εὑρήσετε, καὶ ὅπου εἰμὶ ἐγὼ ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν; (37) Ἐν δὲ τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ τῇ μεγάλῃ τῆς ἑορτῆς εἱστήκει ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἔκραξεν λέγων· Ἐάν τις διψᾷ ἐρχέσθω πρός με καὶ πινέτω. (38) ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, καθὼς εἶπεν ἡ γραφή, ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος. (39) τοῦτο δὲ εἶπεν περὶ τοῦ πνεύματος οὗ ἔμελλον λαμβάνειν οἱ πιστεύσαντες εἰς αὐτόν· οὔπω γὰρ ἦν πνεῦμα, ὅτι Ἰησοῦς οὐδέπω ἐδοξάσθη. (40) Ἐκ τοῦ ὄχλου οὖν ἀκούσαντες τῶν λόγων τούτων ἔλεγον· Οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης· (41) ἄλλοι ἔλεγον· Οὗτός ἐστιν ὁ χριστός· οἱ δὲ ἔλεγον· Μὴ γὰρ ἐκ τῆς Γαλιλαίας ὁ χριστὸς ἔρχεται; (42) οὐχ ἡ γραφὴ εἶπεν ὅτι ἐκ τοῦ σπέρματος Δαυίδ, καὶ ἀπὸ Βηθλέεμ τῆς κώμης ὅπου ἦν Δαυίδ, ἔρχεται ὁ χριστός; (43) σχίσμα οὖν ἐγένετο ἐν τῷ ὄχλῳ διʼ αὐτόν. (44) τινὲς δὲ ἤθελον ἐξ αὐτῶν πιάσαι αὐτόν, ἀλλʼ οὐδεὶς ἐπέβαλεν ἐπʼ αὐτὸν τὰς χεῖρας. (45) Ἦλθον οὖν οἱ ὑπηρέται πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ Φαρισαίους, καὶ εἶπον αὐτοῖς ἐκεῖνοι· Διὰ τί οὐκ ἠγάγετε αὐτόν; (46) ἀπεκρίθησαν οἱ ὑπηρέται· Οὐδέποτε ἐλάλησεν οὕτως ἄνθρωπος. (47) ἀπεκρίθησαν οὖν αὐτοῖς οἱ Φαρισαῖοι· Μὴ καὶ ὑμεῖς πεπλάνησθε; (48) μή τις ἐκ τῶν ἀρχόντων ἐπίστευσεν εἰς αὐτὸν ἢ ἐκ τῶν Φαρισαίων; (49) ἀλλὰ ὁ ὄχλος οὗτος ὁ μὴ γινώσκων τὸν νόμον ἐπάρατοί εἰσιν. (50) λέγει Νικόδημος πρὸς αὐτούς, ὁ ἐλθὼν πρὸς αὐτὸν πρότερον, εἷς ὢν ἐξ αὐτῶν· (51) Μὴ ὁ νόμος ἡμῶν κρίνει τὸν ἄνθρωπον ἐὰν μὴ ἀκούσῃ πρῶτον παρʼ αὐτοῦ καὶ γνῷ τί ποιεῖ; (52) ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπαν αὐτῷ· Μὴ καὶ σὺ ἐκ τῆς Γαλιλαίας εἶ; ἐραύνησον καὶ ἴδε ὅτι ἐκ τῆς Γαλιλαίας προφήτης οὐκ ἐγείρεται. (53) ⟦καὶ ἐπορεύθη ἕκαστος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ·

8

(1) Ἰησοῦς δὲ ἐπορεύθη εἰς τὸ ὄρος τῶν Ἐλαιῶν. (2) Ὄρθρου δὲ πάλιν παρεγένετο εἰς τὸ ἱερόν, καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἤρχετο· καὶ καθίσας ἐδίδασκεν αὐτούς. (3) ἄγουσιν δὲ οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι πρὸς αὐτὸν γυναῖκα ἐν μοιχείᾳ καταλήφθεισαν· καὶ στήσαντες αὐτὴν ἐν μέσῳ, (4) λέγουσιν αὐτῷ, πειράζοντες· Διδάσκαλε, αὕτη ἡ γυνὴ κατελήφθη ἐπʼ αὐτοφόρῳ μοιχευομένη. (5) ἐν δὲ τῷ νόμῳ Μωσῆς ἡμῖν ἐνετείλατο τὰς τοιαύτας λιθοβολεῖσθαι· σὺ οὖν τί λέγεις; (6) τοῦτο δὲ ἔλεγον πειράζοντες αὐτόν, ἵνα ἔχωσιν κατηγορεῖν αὐτοῦ. ὁ δὲ Ἰησοῦς κάτω κύψας, τῷ δακτύλῳ ἔγραφεν εἰς τὴν γῆν, μὴ προσποιούμενος. (7) ὡς δὲ ἐπέμενον ἐρωτῶντες αὐτόν, ἀνακύψας εἶπεν πρὸς αὐτούς· Ὁ ἀναμάρτητος ὑμῶν, πρῶτον ἐπʼ αὐτὴν τὸν λίθον βαλέτω. (8) καὶ πάλιν κάτω κύψας ἔγραφεν εἰς τὴν γῆν. (9) οἱ δέ, ἀκούσαντες, καὶ ὑπὸ τῆς συνειδήσεως ἐλεγχόμενοι, ἐξήρχοντο εἷς καθʼ εἷς, ἀρξάμενοι ἀπὸ τῶν πρεσβυτέρων· καὶ κατελείφθη μόνος ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἡ γυνὴ ἐν μέσῳ οὖσα. (10) ἀνακύψας δὲ ὁ Ἰησοῦς, καὶ μηδένα θεασάμενος πλὴν τὴς γυναικός, εἶπεν αὐτῇ· Ποῦ εἰσιν ἐκεῖνοι οἱ κατήγοροί σου; Οὐδείς σε κατέκρινεν; (11) ἡ δὲ εἶπεν· Οὐδείς, κύριε. εἶπεν δὲ ὁ Ἰησοῦς· Οὐδὲ ἐγώ σε κρίνω· πορεύου καὶ μηκέτι ἁμάρτανε.⟧ (12) Πάλιν οὖν αὐτοῖς ἐλάλησεν ὁ Ἰησοῦς λέγων· Ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου· ὁ ἀκολουθῶν ἐμοὶ οὐ μὴ περιπατήσῃ ἐν τῇ σκοτίᾳ, ἀλλʼ ἕξει τὸ φῶς τῆς ζωῆς. (13) εἶπον οὖν αὐτῷ οἱ Φαρισαῖοι· Σὺ περὶ σεαυτοῦ μαρτυρεῖς· ἡ μαρτυρία σου οὐκ ἔστιν ἀληθής. (14) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Κἂν ἐγὼ μαρτυρῶ περὶ ἐμαυτοῦ, ἀληθής ἐστιν ἡ μαρτυρία μου, ὅτι οἶδα πόθεν ἦλθον καὶ ποῦ ὑπάγω· ὑμεῖς δὲ οὐκ οἴδατε πόθεν ἔρχομαι ἢ ποῦ ὑπάγω. (15) ὑμεῖς κατὰ τὴν σάρκα κρίνετε, ἐγὼ οὐ κρίνω οὐδένα. (16) καὶ ἐὰν κρίνω δὲ ἐγώ, ἡ κρίσις ἡ ἐμὴ ἀληθινή ἐστιν, ὅτι μόνος οὐκ εἰμί, ἀλλʼ ἐγὼ καὶ ὁ πέμψας με πατήρ. (17) καὶ ἐν τῷ νόμῳ δὲ τῷ ὑμετέρῳ γέγραπται ὅτι δύο ἀνθρώπων ἡ μαρτυρία ἀληθής ἐστιν. (18) ἐγώ εἰμι ὁ μαρτυρῶν περὶ ἐμαυτοῦ καὶ μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ ὁ πέμψας με πατήρ. (19) ἔλεγον οὖν αὐτῷ· Ποῦ ἐστιν ὁ πατήρ σου; ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· Οὔτε ἐμὲ οἴδατε οὔτε τὸν πατέρα μου· εἰ ἐμὲ ᾔδειτε, καὶ τὸν πατέρα μου ἂν ᾔδειτε. (20) ταῦτα τὰ ῥήματα ἐλάλησεν ἐν τῷ γαζοφυλακίῳ διδάσκων ἐν τῷ ἱερῷ· καὶ οὐδεὶς ἐπίασεν αὐτόν, ὅτι οὔπω ἐληλύθει ἡ ὥρα αὐτοῦ. (21) Εἶπεν οὖν πάλιν αὐτοῖς· Ἐγὼ ὑπάγω καὶ ζητήσετέ με, καὶ ἐν τῇ ἁμαρτίᾳ ὑμῶν ἀποθανεῖσθε· ὅπου ἐγὼ ὑπάγω ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν. (22) ἔλεγον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι· Μήτι ἀποκτενεῖ ἑαυτὸν ὅτι λέγει· Ὅπου ἐγὼ ὑπάγω ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν; (23) καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς· Ὑμεῖς ἐκ τῶν κάτω ἐστέ, ἐγὼ ἐκ τῶν ἄνω εἰμί· ὑμεῖς ἐκ τούτου τοῦ κόσμου ἐστέ, ἐγὼ οὐκ εἰμὶ ἐκ τοῦ κόσμου τούτου. (24) εἶπον οὖν ὑμῖν ὅτι ἀποθανεῖσθε ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν· ἐὰν γὰρ μὴ πιστεύσητε ὅτι ἐγώ εἰμι, ἀποθανεῖσθε ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν. (25) ἔλεγον οὖν αὐτῷ· Σὺ τίς εἶ; εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Τὴν ἀρχὴν ὅ τι καὶ λαλῶ ὑμῖν; (26) πολλὰ ἔχω περὶ ὑμῶν λαλεῖν καὶ κρίνειν· ἀλλʼ ὁ πέμψας με ἀληθής ἐστιν, κἀγὼ ἃ ἤκουσα παρʼ αὐτοῦ ταῦτα λαλῶ εἰς τὸν κόσμον. (27) οὐκ ἔγνωσαν ὅτι τὸν πατέρα αὐτοῖς ἔλεγεν. (28) εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς· Ὅταν ὑψώσητε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου, τότε γνώσεσθε ὅτι ἐγώ εἰμι, καὶ ἀπʼ ἐμαυτοῦ ποιῶ οὐδέν, ἀλλὰ καθὼς ἐδίδαξέν με ὁ πατὴρ ταῦτα λαλῶ. (29) καὶ ὁ πέμψας με μετʼ ἐμοῦ ἐστιν· οὐκ ἀφῆκέν με μόνον, ὅτι ἐγὼ τὰ ἀρεστὰ αὐτῷ ποιῶ πάντοτε. (30) ταῦτα αὐτοῦ λαλοῦντος πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτόν. (31) Ἔλεγεν οὖν ὁ Ἰησοῦς πρὸς τοὺς πεπιστευκότας αὐτῷ Ἰουδαίους· Ἐὰν ὑμεῖς μείνητε ἐν τῷ λόγῳ τῷ ἐμῷ, ἀληθῶς μαθηταί μού ἐστε, (32) καὶ γνώσεσθε τὴν ἀλήθειαν, καὶ ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς. (33) ἀπεκρίθησαν πρὸς αὐτόν· Σπέρμα Ἀβραάμ ἐσμεν καὶ οὐδενὶ δεδουλεύκαμεν πώποτε· πῶς σὺ λέγεις ὅτι Ἐλεύθεροι γενήσεσθε; (34) Ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν δοῦλός ἐστιν τῆς ἁμαρτίας· (35) ὁ δὲ δοῦλος οὐ μένει ἐν τῇ οἰκίᾳ εἰς τὸν αἰῶνα· ὁ υἱὸς μένει εἰς τὸν αἰῶνα. (36) ἐὰν οὖν ὁ υἱὸς ὑμᾶς ἐλευθερώσῃ, ὄντως ἐλεύθεροι ἔσεσθε. (37) οἶδα ὅτι σπέρμα Ἀβραάμ ἐστε· ἀλλὰ ζητεῖτέ με ἀποκτεῖναι, ὅτι ὁ λόγος ὁ ἐμὸς οὐ χωρεῖ ἐν ὑμῖν. (38) ἃ ἐγὼ ἑώρακα παρὰ τῷ πατρὶ λαλῶ· καὶ ὑμεῖς οὖν ἃ ἠκούσατε παρὰ τοῦ πατρὸς ποιεῖτε. (39) Ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπαν αὐτῷ· Ὁ πατὴρ ἡμῶν Ἀβραάμ ἐστιν. λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Εἰ τέκνα τοῦ Ἀβραάμ ἐστε, τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ ἐποιεῖτε· (40) νῦν δὲ ζητεῖτέ με ἀποκτεῖναι, ἄνθρωπον ὃς τὴν ἀλήθειαν ὑμῖν λελάληκα ἣν ἤκουσα παρὰ τοῦ θεοῦ· τοῦτο Ἀβραὰμ οὐκ ἐποίησεν. (41) ὑμεῖς ποιεῖτε τὰ ἔργα τοῦ πατρὸς ὑμῶν. εἶπαν αὐτῷ· Ἡμεῖς ἐκ πορνείας οὐ γεγεννήμεθα· ἕνα πατέρα ἔχομεν τὸν θεόν. (42) εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Εἰ ὁ θεὸς πατὴρ ὑμῶν ἦν ἠγαπᾶτε ἂν ἐμέ, ἐγὼ γὰρ ἐκ τοῦ θεοῦ ἐξῆλθον καὶ ἥκω· οὐδὲ γὰρ ἀπʼ ἐμαυτοῦ ἐλήλυθα, ἀλλʼ ἐκεῖνός με ἀπέστειλεν. (43) διὰ τί τὴν λαλιὰν τὴν ἐμὴν οὐ γινώσκετε; ὅτι οὐ δύνασθε ἀκούειν τὸν λόγον τὸν ἐμόν. (44) ὑμεῖς ἐκ τοῦ πατρὸς τοῦ διαβόλου ἐστὲ καὶ τὰς ἐπιθυμίας τοῦ πατρὸς ὑμῶν θέλετε ποιεῖν. ἐκεῖνος ἀνθρωποκτόνος ἦν ἀπʼ ἀρχῆς, καὶ ἐν τῇ ἀληθείᾳ οὐκ ἔστηκεν, ὅτι οὐκ ἔστιν ἀλήθεια ἐν αὐτῷ. ὅταν λαλῇ τὸ ψεῦδος, ἐκ τῶν ἰδίων λαλεῖ, ὅτι ψεύστης ἐστὶν καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ. (45) ἐγὼ δὲ ὅτι τὴν ἀλήθειαν λέγω, οὐ πιστεύετέ μοι. (46) τίς ἐξ ὑμῶν ἐλέγχει με περὶ ἁμαρτίας; εἰ ἀλήθειαν λέγω, διὰ τί ὑμεῖς οὐ πιστεύετέ μοι; (47) ὁ ὢν ἐκ τοῦ θεοῦ τὰ ῥήματα τοῦ θεοῦ ἀκούει· διὰ τοῦτο ὑμεῖς οὐκ ἀκούετε ὅτι ἐκ τοῦ θεοῦ οὐκ ἐστέ. (48) Ἀπεκρίθησαν οἱ Ἰουδαῖοι καὶ εἶπαν αὐτῷ· Οὐ καλῶς λέγομεν ἡμεῖς ὅτι Σαμαρίτης εἶ σὺ καὶ δαιμόνιον ἔχεις; (49) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· Ἐγὼ δαιμόνιον οὐκ ἔχω, ἀλλὰ τιμῶ τὸν πατέρα μου, καὶ ὑμεῖς ἀτιμάζετέ με. (50) ἐγὼ δὲ οὐ ζητῶ τὴν δόξαν μου· ἔστιν ὁ ζητῶν καὶ κρίνων. (51) ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐάν τις τὸν ἐμὸν λόγον τηρήσῃ, θάνατον οὐ μὴ θεωρήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα. (52) εἶπον αὐτῷ οἱ Ἰουδαῖοι· Νῦν ἐγνώκαμεν ὅτι δαιμόνιον ἔχεις. Ἀβραὰμ ἀπέθανεν καὶ οἱ προφῆται, καὶ σὺ λέγεις· Ἐάν τις τὸν λόγον μου τηρήσῃ, οὐ μὴ γεύσηται θανάτου εἰς τὸν αἰῶνα· (53) μὴ σὺ μείζων εἶ τοῦ πατρὸς ἡμῶν Ἀβραάμ, ὅστις ἀπέθανεν; καὶ οἱ προφῆται ἀπέθανον· τίνα σεαυτὸν ποιεῖς; (54) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· Ἐὰν ἐγὼ δοξάσω ἐμαυτόν, ἡ δόξα μου οὐδέν ἐστιν· ἔστιν ὁ πατήρ μου ὁ δοξάζων με, ὃν ὑμεῖς λέγετε ὅτι θεὸς ἡμῶν ἐστιν, (55) καὶ οὐκ ἐγνώκατε αὐτόν, ἐγὼ δὲ οἶδα αὐτόν· κἂν εἴπω ὅτι οὐκ οἶδα αὐτόν, ἔσομαι ὅμοιος ὑμῖν ψεύστης· ἀλλὰ οἶδα αὐτὸν καὶ τὸν λόγον αὐτοῦ τηρῶ. (56) Ἀβραὰμ ὁ πατὴρ ὑμῶν ἠγαλλιάσατο ἵνα ἴδῃ τὴν ἡμέραν τὴν ἐμήν, καὶ εἶδεν καὶ ἐχάρη. (57) εἶπον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι πρὸς αὐτόν· Πεντήκοντα ἔτη οὔπω ἔχεις καὶ Ἀβραὰμ ἑώρακας; (58) εἶπεν αὐτοῖς Ἰησοῦς· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, πρὶν Ἀβραὰμ γενέσθαι ἐγὼ εἰμί. (59) ἦραν οὖν λίθους ἵνα βάλωσιν ἐπʼ αὐτόν· Ἰησοῦς δὲ ἐκρύβη καὶ ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ ἱεροῦ.

9

(1) Καὶ παράγων εἶδεν ἄνθρωπον τυφλὸν ἐκ γενετῆς. (2) καὶ ἠρώτησαν αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ λέγοντες· Ῥαββί, τίς ἥμαρτεν, οὗτος ἢ οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἵνα τυφλὸς γεννηθῇ; (3) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· Οὔτε οὗτος ἥμαρτεν οὔτε οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ἀλλʼ ἵνα φανερωθῇ τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ ἐν αὐτῷ. (4) ἡμᾶς δεῖ ἐργάζεσθαι τὰ ἔργα τοῦ πέμψαντός με ἕως ἡμέρα ἐστίν· ἔρχεται νὺξ ὅτε οὐδεὶς δύναται ἐργάζεσθαι. (5) ὅταν ἐν τῷ κόσμῳ ὦ, φῶς εἰμι τοῦ κόσμου. (6) ταῦτα εἰπὼν ἔπτυσεν χαμαὶ καὶ ἐποίησεν πηλὸν ἐκ τοῦ πτύσματος, καὶ ἐπέχρισεν αὐτοῦ τὸν πηλὸν ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμούς, (7) καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ὕπαγε νίψαι εἰς τὴν κολυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ (ὃ ἑρμηνεύεται Ἀπεσταλμένος). ἀπῆλθεν οὖν καὶ ἐνίψατο, καὶ ἦλθεν βλέπων. (8) οἱ οὖν γείτονες καὶ οἱ θεωροῦντες αὐτὸν τὸ πρότερον ὅτι προσαίτης ἦν ἔλεγον· Οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ καθήμενος καὶ προσαιτῶν; (9) ἄλλοι ἔλεγον ὅτι Οὗτός ἐστιν· ἄλλοι ἔλεγον· Οὐχί, ἀλλὰ ὅμοιος αὐτῷ ἐστιν. ἐκεῖνος ἔλεγεν ὅτι Ἐγώ εἰμι. (10) ἔλεγον οὖν αὐτῷ· Πῶς ἠνεῴχθησάν σου οἱ ὀφθαλμοί; (11) ἀπεκρίθη ἐκεῖνος· Ὁ ἄνθρωπος ὁ λεγόμενος Ἰησοῦς πηλὸν ἐποίησεν καὶ ἐπέχρισέν μου τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ εἶπέν μοι ὅτι Ὕπαγε εἰς τὸν Σιλωὰμ καὶ νίψαι· ἀπελθὼν οὖν καὶ νιψάμενος ἀνέβλεψα. (12) καὶ εἶπαν αὐτῷ· Ποῦ ἐστιν ἐκεῖνος; λέγει· Οὐκ οἶδα. (13) Ἄγουσιν αὐτὸν πρὸς τοὺς Φαρισαίους τόν ποτε τυφλόν. (14) ἦν δὲ σάββατον ἐν ᾗ ἡμέρᾳ τὸν πηλὸν ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς καὶ ἀνέῳξεν αὐτοῦ τοὺς ὀφθαλμούς. (15) πάλιν οὖν ἠρώτων αὐτὸν καὶ οἱ Φαρισαῖοι πῶς ἀνέβλεψεν. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Πηλὸν ἐπέθηκέν μου ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ ἐνιψάμην, καὶ βλέπω. (16) ἔλεγον οὖν ἐκ τῶν Φαρισαίων τινές· Οὐκ ἔστιν οὗτος παρὰ θεοῦ ὁ ἄνθρωπος, ὅτι τὸ σάββατον οὐ τηρεῖ. ἄλλοι ἔλεγον· Πῶς δύναται ἄνθρωπος ἁμαρτωλὸς τοιαῦτα σημεῖα ποιεῖν; καὶ σχίσμα ἦν ἐν αὐτοῖς. (17) λέγουσιν οὖν τῷ τυφλῷ πάλιν· Τί σὺ λέγεις περὶ αὐτοῦ, ὅτι ἠνέῳξέν σου τοὺς ὀφθαλμούς; ὁ δὲ εἶπεν ὅτι Προφήτης ἐστίν. (18) Οὐκ ἐπίστευσαν οὖν οἱ Ἰουδαῖοι περὶ αὐτοῦ ὅτι ἦν τυφλὸς καὶ ἀνέβλεψεν, ἕως ὅτου ἐφώνησαν τοὺς γονεῖς αὐτοῦ τοῦ ἀναβλέψαντος (19) καὶ ἠρώτησαν αὐτοὺς λέγοντες· Οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς ὑμῶν, ὃν ὑμεῖς λέγετε ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη; πῶς οὖν βλέπει ἄρτι; (20) ἀπεκρίθησαν οὖν οἱ γονεῖς αὐτοῦ καὶ εἶπαν· Οἴδαμεν ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς ἡμῶν καὶ ὅτι τυφλὸς ἐγεννήθη· (21) πῶς δὲ νῦν βλέπει οὐκ οἴδαμεν, ἢ τίς ἤνοιξεν αὐτοῦ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἡμεῖς οὐκ οἴδαμεν· αὐτὸν ἐρωτήσατε, ἡλικίαν ἔχει, αὐτὸς περὶ ἑαυτοῦ λαλήσει. (22) ταῦτα εἶπαν οἱ γονεῖς αὐτοῦ ὅτι ἐφοβοῦντο τοὺς Ἰουδαίους, ἤδη γὰρ συνετέθειντο οἱ Ἰουδαῖοι ἵνα ἐάν τις αὐτὸν ὁμολογήσῃ χριστόν, ἀποσυνάγωγος γένηται. (23) διὰ τοῦτο οἱ γονεῖς αὐτοῦ εἶπαν ὅτι Ἡλικίαν ἔχει, αὐτὸν ἐπερωτήσατε. (24) Ἐφώνησαν οὖν τὸν ἄνθρωπον ἐκ δευτέρου ὃς ἦν τυφλὸς καὶ εἶπαν αὐτῷ· Δὸς δόξαν τῷ θεῷ· ἡμεῖς οἴδαμεν ὅτι οὗτος ὁ ἄνθρωπος ἁμαρτωλός ἐστιν. (25) ἀπεκρίθη οὖν ἐκεῖνος· Εἰ ἁμαρτωλός ἐστιν οὐκ οἶδα· ἓν οἶδα ὅτι τυφλὸς ὢν ἄρτι βλέπω. (26) εἶπον οὖν αὐτῷ· Τί ἐποίησέν σοι; πῶς ἤνοιξέν σου τοὺς ὀφθαλμούς; (27) ἀπεκρίθη αὐτοῖς· Εἶπον ὑμῖν ἤδη καὶ οὐκ ἠκούσατε· τί πάλιν θέλετε ἀκούειν; μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε αὐτοῦ μαθηταὶ γενέσθαι; (28) ἐλοιδόρησαν αὐτὸν καὶ εἶπον· Σὺ μαθητὴς εἶ ἐκείνου, ἡμεῖς δὲ τοῦ Μωϋσέως ἐσμὲν μαθηταί· (29) ἡμεῖς οἴδαμεν ὅτι Μωϋσεῖ λελάληκεν ὁ θεός, τοῦτον δὲ οὐκ οἴδαμεν πόθεν ἐστίν. (30) ἀπεκρίθη ὁ ἄνθρωπος καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Ἐν τούτῳ γὰρ τὸ θαυμαστόν ἐστιν ὅτι ὑμεῖς οὐκ οἴδατε πόθεν ἐστίν, καὶ ἤνοιξέν μου τοὺς ὀφθαλμούς. (31) οἴδαμεν ὅτι ἁμαρτωλῶν ὁ θεὸς οὐκ ἀκούει, ἀλλʼ ἐάν τις θεοσεβὴς ᾖ καὶ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιῇ τούτου ἀκούει. (32) ἐκ τοῦ αἰῶνος οὐκ ἠκούσθη ὅτι ἠνέῳξέν τις ὀφθαλμοὺς τυφλοῦ γεγεννημένου· (33) εἰ μὴ ἦν οὗτος παρὰ θεοῦ, οὐκ ἠδύνατο ποιεῖν οὐδέν. (34) ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπαν αὐτῷ· Ἐν ἁμαρτίαις σὺ ἐγεννήθης ὅλος, καὶ σὺ διδάσκεις ἡμᾶς; καὶ ἐξέβαλον αὐτὸν ἔξω. (35) Ἤκουσεν Ἰησοῦς ὅτι ἐξέβαλον αὐτὸν ἔξω, καὶ εὑρὼν αὐτὸν εἶπεν· Σὺ πιστεύεις εἰς τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου; (36) ἀπεκρίθη ἐκεῖνος καὶ εἶπεν· Καὶ τίς ἐστιν, κύριε, ἵνα πιστεύσω εἰς αὐτόν; (37) εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Καὶ ἑώρακας αὐτὸν καὶ ὁ λαλῶν μετὰ σοῦ ἐκεῖνός ἐστιν. (38) ὁ δὲ ἔφη· Πιστεύω, κύριε· καὶ προσεκύνησεν αὐτῷ. (39) καὶ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς· Εἰς κρίμα ἐγὼ εἰς τὸν κόσμον τοῦτον ἦλθον, ἵνα οἱ μὴ βλέποντες βλέπωσιν καὶ οἱ βλέποντες τυφλοὶ γένωνται. (40) ἤκουσαν ἐκ τῶν Φαρισαίων ταῦτα οἱ μετʼ αὐτοῦ ὄντες, καὶ εἶπον αὐτῷ· Μὴ καὶ ἡμεῖς τυφλοί ἐσμεν; (41) εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Εἰ τυφλοὶ ἦτε, οὐκ ἂν εἴχετε ἁμαρτίαν· νῦν δὲ λέγετε ὅτι Βλέπομεν· ἡ ἁμαρτία ὑμῶν μένει.

10

(1) Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ μὴ εἰσερχόμενος διὰ τῆς θύρας εἰς τὴν αὐλὴν τῶν προβάτων ἀλλὰ ἀναβαίνων ἀλλαχόθεν ἐκεῖνος κλέπτης ἐστὶν καὶ λῃστής· (2) ὁ δὲ εἰσερχόμενος διὰ τῆς θύρας ποιμήν ἐστιν τῶν προβάτων. (3) τούτῳ ὁ θυρωρὸς ἀνοίγει, καὶ τὰ πρόβατα τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούει καὶ τὰ ἴδια πρόβατα φωνεῖ κατʼ ὄνομα καὶ ἐξάγει αὐτά. (4) ὅταν τὰ ἴδια πάντα ἐκβάλῃ, ἔμπροσθεν αὐτῶν πορεύεται, καὶ τὰ πρόβατα αὐτῷ ἀκολουθεῖ, ὅτι οἴδασιν τὴν φωνὴν αὐτοῦ· (5) ἀλλοτρίῳ δὲ οὐ μὴ ἀκολουθήσουσιν ἀλλὰ φεύξονται ἀπʼ αὐτοῦ, ὅτι οὐκ οἴδασι τῶν ἀλλοτρίων τὴν φωνήν. (6) ταύτην τὴν παροιμίαν εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· ἐκεῖνοι δὲ οὐκ ἔγνωσαν τίνα ἦν ἃ ἐλάλει αὐτοῖς. (7) Εἶπεν οὖν πάλιν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἐγώ εἰμι ἡ θύρα τῶν προβάτων. (8) πάντες ὅσοι ἦλθον πρὸ ἐμοῦ κλέπται εἰσὶν καὶ λῃσταί· ἀλλʼ οὐκ ἤκουσαν αὐτῶν τὰ πρόβατα. (9) ἐγώ εἰμι ἡ θύρα· διʼ ἐμοῦ ἐάν τις εἰσέλθῃ σωθήσεται καὶ εἰσελεύσεται καὶ ἐξελεύσεται καὶ νομὴν εὑρήσει. (10) ὁ κλέπτης οὐκ ἔρχεται εἰ μὴ ἵνα κλέψῃ καὶ θύσῃ καὶ ἀπολέσῃ· ἐγὼ ἦλθον ἵνα ζωὴν ἔχωσιν καὶ περισσὸν ἔχωσιν. (11) Ἐγώ εἰμι ὁ ποιμὴν ὁ καλός· ὁ ποιμὴν ὁ καλὸς τὴν ψυχὴν αὐτοῦ τίθησιν ὑπὲρ τῶν προβάτων· (12) ὁ μισθωτὸς καὶ οὐκ ὢν ποιμήν, οὗ οὐκ ἔστιν τὰ πρόβατα ἴδια, θεωρεῖ τὸν λύκον ἐρχόμενον καὶ ἀφίησιν τὰ πρόβατα καὶ φεύγει—καὶ ὁ λύκος ἁρπάζει αὐτὰ καὶ σκορπίζει— (13) ὅτι μισθωτός ἐστιν καὶ οὐ μέλει αὐτῷ περὶ τῶν προβάτων. (14) ἐγώ εἰμι ὁ ποιμὴν ὁ καλός, καὶ γινώσκω τὰ ἐμὰ καὶ γινώσκουσί με τὰ ἐμά, (15) καθὼς γινώσκει με ὁ πατὴρ κἀγὼ γινώσκω τὸν πατέρα, καὶ τὴν ψυχήν μου τίθημι ὑπὲρ τῶν προβάτων. (16) καὶ ἄλλα πρόβατα ἔχω ἃ οὐκ ἔστιν ἐκ τῆς αὐλῆς ταύτης· κἀκεῖνα δεῖ με ἀγαγεῖν, καὶ τῆς φωνῆς μου ἀκούσουσιν, καὶ γενήσονται μία ποίμνη, εἷς ποιμήν. (17) διὰ τοῦτό με ὁ πατὴρ ἀγαπᾷ ὅτι ἐγὼ τίθημι τὴν ψυχήν μου, ἵνα πάλιν λάβω αὐτήν. (18) οὐδεὶς αἴρει αὐτὴν ἀπʼ ἐμοῦ, ἀλλʼ ἐγὼ τίθημι αὐτὴν ἀπʼ ἐμαυτοῦ. ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι αὐτήν, καὶ ἐξουσίαν ἔχω πάλιν λαβεῖν αὐτήν· ταύτην τὴν ἐντολὴν ἔλαβον παρὰ τοῦ πατρός μου. (19) Σχίσμα πάλιν ἐγένετο ἐν τοῖς Ἰουδαίοις διὰ τοὺς λόγους τούτους. (20) ἔλεγον δὲ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν· Δαιμόνιον ἔχει καὶ μαίνεται· τί αὐτοῦ ἀκούετε; (21) ἄλλοι ἔλεγον· Ταῦτα τὰ ῥήματα οὐκ ἔστιν δαιμονιζομένου· μὴ δαιμόνιον δύναται τυφλῶν ὀφθαλμοὺς ἀνοῖξαι; (22) Ἐγένετο τότε τὰ ἐγκαίνια ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις· χειμὼν ἦν, (23) καὶ περιεπάτει ὁ Ἰησοῦς ἐν τῷ ἱερῷ ἐν τῇ στοᾷ τοῦ Σολομῶνος. (24) ἐκύκλωσαν οὖν αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι καὶ ἔλεγον αὐτῷ· Ἕως πότε τὴν ψυχὴν ἡμῶν αἴρεις; εἰ σὺ εἶ ὁ χριστός, εἰπὲ ἡμῖν παρρησίᾳ. (25) ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Εἶπον ὑμῖν καὶ οὐ πιστεύετε· τὰ ἔργα ἃ ἐγὼ ποιῶ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ πατρός μου ταῦτα μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ· (26) ἀλλὰ ὑμεῖς οὐ πιστεύετε, ὅτι οὐκ ἐστὲ ἐκ τῶν προβάτων τῶν ἐμῶν. (27) τὰ πρόβατα τὰ ἐμὰ τῆς φωνῆς μου ἀκούουσιν, κἀγὼ γινώσκω αὐτά, καὶ ἀκολουθοῦσίν μοι, (28) κἀγὼ δίδωμι αὐτοῖς ζωὴν αἰώνιον, καὶ οὐ μὴ ἀπόλωνται εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ οὐχ ἁρπάσει τις αὐτὰ ἐκ τῆς χειρός μου. (29) ὁ πατήρ μου ὃ δέδωκέν μοι πάντων μεῖζων ἐστίν, καὶ οὐδεὶς δύναται ἁρπάζειν ἐκ τῆς χειρὸς τοῦ πατρός. (30) ἐγὼ καὶ ὁ πατὴρ ἕν ἐσμεν. (31) Ἐβάστασαν οὖν πάλιν λίθους οἱ Ἰουδαῖοι ἵνα λιθάσωσιν αὐτόν. (32) ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Πολλὰ ἔργα καλὰ ἔδειξα ὑμῖν ἐκ τοῦ πατρός· διὰ ποῖον αὐτῶν ἔργον ἐμὲ λιθάζετε; (33) ἀπεκρίθησαν αὐτῷ οἱ Ἰουδαῖοι· Περὶ καλοῦ ἔργου οὐ λιθάζομέν σε ἀλλὰ περὶ βλασφημίας, καὶ ὅτι σὺ ἄνθρωπος ὢν ποιεῖς σεαυτὸν θεόν. (34) ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Οὐκ ἔστιν γεγραμμένον ἐν τῷ νόμῳ ὑμῶν ὅτι Ἐγὼ εἶπα· Θεοί ἐστε; (35) εἰ ἐκείνους εἶπεν θεοὺς πρὸς οὓς ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ἐγένετο, καὶ οὐ δύναται λυθῆναι ἡ γραφή, (36) ὃν ὁ πατὴρ ἡγίασεν καὶ ἀπέστειλεν εἰς τὸν κόσμον ὑμεῖς λέγετε ὅτι Βλασφημεῖς, ὅτι εἶπον· Υἱὸς τοῦ θεοῦ εἰμι; (37) εἰ οὐ ποιῶ τὰ ἔργα τοῦ πατρός μου, μὴ πιστεύετέ μοι· (38) εἰ δὲ ποιῶ, κἂν ἐμοὶ μὴ πιστεύητε τοῖς ἔργοις πιστεύετε, ἵνα γνῶτε καὶ γινώσκητε ὅτι ἐν ἐμοὶ ὁ πατὴρ κἀγὼ ἐν τῷ πατρί. (39) ἐζήτουν οὖν πάλιν αὐτὸν πιάσαι· καὶ ἐξῆλθεν ἐκ τῆς χειρὸς αὐτῶν. (40) Καὶ ἀπῆλθεν πάλιν πέραν τοῦ Ἰορδάνου εἰς τὸν τόπον ὅπου ἦν Ἰωάννης τὸ πρῶτον βαπτίζων, καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ. (41) καὶ πολλοὶ ἦλθον πρὸς αὐτὸν καὶ ἔλεγον ὅτι Ἰωάννης μὲν σημεῖον ἐποίησεν οὐδέν, πάντα δὲ ὅσα εἶπεν Ἰωάννης περὶ τούτου ἀληθῆ ἦν. (42) καὶ πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν ἐκεῖ.

11

(1) Ἦν δέ τις ἀσθενῶν, Λάζαρος ἀπὸ Βηθανίας ἐκ τῆς κώμης Μαρίας καὶ Μάρθας τῆς ἀδελφῆς αὐτῆς. (2) ἦν δὲ Μαριὰμ ἡ ἀλείψασα τὸν κύριον μύρῳ καὶ ἐκμάξασα τοὺς πόδας αὐτοῦ ταῖς θριξὶν αὐτῆς, ἧς ὁ ἀδελφὸς Λάζαρος ἠσθένει. (3) ἀπέστειλαν οὖν αἱ ἀδελφαὶ πρὸς αὐτὸν λέγουσαι· Κύριε, ἴδε ὃν φιλεῖς ἀσθενεῖ. (4) ἀκούσας δὲ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Αὕτη ἡ ἀσθένεια οὐκ ἔστιν πρὸς θάνατον ἀλλʼ ὑπὲρ τῆς δόξης τοῦ θεοῦ ἵνα δοξασθῇ ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ διʼ αὐτῆς. (5) ἠγάπα δὲ ὁ Ἰησοῦς τὴν Μάρθαν καὶ τὴν ἀδελφὴν αὐτῆς καὶ τὸν Λάζαρον. (6) ὡς οὖν ἤκουσεν ὅτι ἀσθενεῖ, τότε μὲν ἔμεινεν ἐν ᾧ ἦν τόπῳ δύο ἡμέρας· (7) ἔπειτα μετὰ τοῦτο λέγει τοῖς μαθηταῖς· Ἄγωμεν εἰς τὴν Ἰουδαίαν πάλιν. (8) λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταί· Ῥαββί, νῦν ἐζήτουν σε λιθάσαι οἱ Ἰουδαῖοι, καὶ πάλιν ὑπάγεις ἐκεῖ; (9) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· Οὐχὶ δώδεκα ὧραί εἰσιν τῆς ἡμέρας; ἐάν τις περιπατῇ ἐν τῇ ἡμέρᾳ, οὐ προσκόπτει, ὅτι τὸ φῶς τοῦ κόσμου τούτου βλέπει· (10) ἐὰν δέ τις περιπατῇ ἐν τῇ νυκτί, προσκόπτει, ὅτι τὸ φῶς οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ. (11) ταῦτα εἶπεν, καὶ μετὰ τοῦτο λέγει αὐτοῖς· Λάζαρος ὁ φίλος ἡμῶν κεκοίμηται, ἀλλὰ πορεύομαι ἵνα ἐξυπνίσω αὐτόν. (12) εἶπαν οὖν οἱ μαθηταὶ αὐτῷ· Κύριε, εἰ κεκοίμηται σωθήσεται. (13) εἰρήκει δὲ ὁ Ἰησοῦς περὶ τοῦ θανάτου αὐτοῦ. ἐκεῖνοι δὲ ἔδοξαν ὅτι περὶ τῆς κοιμήσεως τοῦ ὕπνου λέγει. (14) τότε οὖν εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς παρρησίᾳ· Λάζαρος ἀπέθανεν, (15) καὶ χαίρω διʼ ὑμᾶς, ἵνα πιστεύσητε, ὅτι οὐκ ἤμην ἐκεῖ· ἀλλὰ ἄγωμεν πρὸς αὐτόν. (16) εἶπεν οὖν Θωμᾶς ὁ λεγόμενος Δίδυμος τοῖς συμμαθηταῖς· Ἄγωμεν καὶ ἡμεῖς ἵνα ἀποθάνωμεν μετʼ αὐτοῦ. (17) Ἐλθὼν οὖν ὁ Ἰησοῦς εὗρεν αὐτὸν τέσσαρας ἤδη ἡμέρας ἔχοντα ἐν τῷ μνημείῳ. (18) ἦν δὲ ἡ Βηθανία ἐγγὺς τῶν Ἱεροσολύμων ὡς ἀπὸ σταδίων δεκαπέντε. (19) πολλοὶ δὲ ἐκ τῶν Ἰουδαίων ἐληλύθεισαν πρὸς τὴν Μάρθαν καὶ Μαριὰμ ἵνα παραμυθήσωνται αὐτὰς περὶ τοῦ ἀδελφοῦ. (20) ἡ οὖν Μάρθα ὡς ἤκουσεν ὅτι Ἰησοῦς ἔρχεται ὑπήντησεν αὐτῷ· Μαρία δὲ ἐν τῷ οἴκῳ ἐκαθέζετο. (21) εἶπεν οὖν ἡ Μάρθα πρὸς τὸν Ἰησοῦν· Κύριε, εἰ ἦς ὧδε οὐκ ἂν ἀπέθανεν ὁ ἀδελφός μου· (22) καὶ νῦν οἶδα ὅτι ὅσα ἂν αἰτήσῃ τὸν θεὸν δώσει σοι ὁ θεός. (23) λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· Ἀναστήσεται ὁ ἀδελφός σου. (24) λέγει αὐτῷ ἡ Μάρθα· Οἶδα ὅτι ἀναστήσεται ἐν τῇ ἀναστάσει ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ. (25) εἶπεν αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· Ἐγώ εἰμι ἡ ἀνάστασις καὶ ἡ ζωή· ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ κἂν ἀποθάνῃ ζήσεται, (26) καὶ πᾶς ὁ ζῶν καὶ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ ἀποθάνῃ εἰς τὸν αἰῶνα· πιστεύεις τοῦτο; (27) λέγει αὐτῷ· Ναί, κύριε· ἐγὼ πεπίστευκα ὅτι σὺ εἶ ὁ χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ὁ εἰς τὸν κόσμον ἐρχόμενος. (28) Καὶ τοῦτο εἰποῦσα ἀπῆλθεν καὶ ἐφώνησεν Μαριὰμ τὴν ἀδελφὴν αὐτῆς λάθρᾳ εἰποῦσα· Ὁ διδάσκαλος πάρεστιν καὶ φωνεῖ σε. (29) ἐκείνη δὲ ὡς ἤκουσεν ἠγέρθη ταχὺ καὶ ἤρχετο πρὸς αὐτόν· (30) οὔπω δὲ ἐληλύθει ὁ Ἰησοῦς εἰς τὴν κώμην, ἀλλʼ ἦν ἔτι ἐν τῷ τόπῳ ὅπου ὑπήντησεν αὐτῷ ἡ Μάρθα. (31) οἱ οὖν Ἰουδαῖοι οἱ ὄντες μετʼ αὐτῆς ἐν τῇ οἰκίᾳ καὶ παραμυθούμενοι αὐτήν, ἰδόντες τὴν Μαριὰμ ὅτι ταχέως ἀνέστη καὶ ἐξῆλθεν, ἠκολούθησαν αὐτῇ δόξαντες ὅτι ὑπάγει εἰς τὸ μνημεῖον ἵνα κλαύσῃ ἐκεῖ. (32) ἡ οὖν Μαριὰμ ὡς ἦλθεν ὅπου ἦν Ἰησοῦς ἰδοῦσα αὐτὸν ἔπεσεν αὐτοῦ πρὸς τοὺς πόδας, λέγουσα αὐτῷ· Κύριε, εἰ ἦς ὧδε οὐκ ἄν μου ἀπέθανεν ὁ ἀδελφός. (33) Ἰησοῦς οὖν ὡς εἶδεν αὐτὴν κλαίουσαν καὶ τοὺς συνελθόντας αὐτῇ Ἰουδαίους κλαίοντας ἐνεβριμήσατο τῷ πνεύματι καὶ ἐτάραξεν ἑαυτόν, (34) καὶ εἶπεν· Ποῦ τεθείκατε αὐτόν; λέγουσιν αὐτῷ· Κύριε, ἔρχου καὶ ἴδε. (35) ἐδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς. (36) ἔλεγον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι· Ἴδε πῶς ἐφίλει αὐτόν. (37) τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν εἶπαν· Οὐκ ἐδύνατο οὗτος ὁ ἀνοίξας τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ τυφλοῦ ποιῆσαι ἵνα καὶ οὗτος μὴ ἀποθάνῃ; (38) Ἰησοῦς οὖν πάλιν ἐμβριμώμενος ἐν ἑαυτῷ ἔρχεται εἰς τὸ μνημεῖον· ἦν δὲ σπήλαιον, καὶ λίθος ἐπέκειτο ἐπʼ αὐτῷ. (39) λέγει ὁ Ἰησοῦς· Ἄρατε τὸν λίθον. λέγει αὐτῷ ἡ ἀδελφὴ τοῦ τετελευτηκότος Μάρθα· Κύριε, ἤδη ὄζει, τεταρταῖος γάρ ἐστιν. (40) λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· Οὐκ εἶπόν σοι ὅτι ἐὰν πιστεύσῃς ὄψῃ τὴν δόξαν τοῦ θεοῦ; (41) ἦραν οὖν τὸν λίθον. ὁ δὲ Ἰησοῦς ἦρεν τοὺς ὀφθαλμοὺς ἄνω καὶ εἶπεν· Πάτερ, εὐχαριστῶ σοι ὅτι ἤκουσάς μου, (42) ἐγὼ δὲ ᾔδειν ὅτι πάντοτέ μου ἀκούεις· ἀλλὰ διὰ τὸν ὄχλον τὸν περιεστῶτα εἶπον, ἵνα πιστεύσωσιν ὅτι σύ με ἀπέστειλας. (43) καὶ ταῦτα εἰπὼν φωνῇ μεγάλῃ ἐκραύγασεν· Λάζαρε, δεῦρο ἔξω. (44) ἐξῆλθεν ὁ τεθνηκὼς δεδεμένος τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας κειρίαις, καὶ ἡ ὄψις αὐτοῦ σουδαρίῳ περιεδέδετο. λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Λύσατε αὐτὸν καὶ ἄφετε αὐτὸν ὑπάγειν. (45) Πολλοὶ οὖν ἐκ τῶν Ἰουδαίων, οἱ ἐλθόντες πρὸς τὴν Μαριὰμ καὶ θεασάμενοι ἃ ἐποίησεν, ἐπίστευσαν εἰς αὐτόν· (46) τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν ἀπῆλθον πρὸς τοὺς Φαρισαίους καὶ εἶπαν αὐτοῖς ἃ ἐποίησεν Ἰησοῦς. (47) συνήγαγον οὖν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι συνέδριον, καὶ ἔλεγον· Τί ποιοῦμεν ὅτι οὗτος ὁ ἄνθρωπος πολλὰ ποιεῖ σημεῖα; (48) ἐὰν ἀφῶμεν αὐτὸν οὕτως, πάντες πιστεύσουσιν εἰς αὐτόν, καὶ ἐλεύσονται οἱ Ῥωμαῖοι καὶ ἀροῦσιν ἡμῶν καὶ τὸν τόπον καὶ τὸ ἔθνος. (49) εἷς δέ τις ἐξ αὐτῶν Καϊάφας, ἀρχιερεὺς ὢν τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐκείνου, εἶπεν αὐτοῖς· Ὑμεῖς οὐκ οἴδατε οὐδέν, (50) οὐδὲ λογίζεσθε ὅτι συμφέρει ὑμῖν ἵνα εἷς ἄνθρωπος ἀποθάνῃ ὑπὲρ τοῦ λαοῦ καὶ μὴ ὅλον τὸ ἔθνος ἀπόληται. (51) τοῦτο δὲ ἀφʼ ἑαυτοῦ οὐκ εἶπεν, ἀλλὰ ἀρχιερεὺς ὢν τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐκείνου ἐπροφήτευσεν ὅτι ἔμελλεν Ἰησοῦς ἀποθνῄσκειν ὑπὲρ τοῦ ἔθνους, (52) καὶ οὐχ ὑπὲρ τοῦ ἔθνους μόνον, ἀλλʼ ἵνα καὶ τὰ τέκνα τοῦ θεοῦ τὰ διεσκορπισμένα συναγάγῃ εἰς ἕν. (53) ἀπʼ ἐκείνης οὖν τῆς ἡμέρας ἐβουλεύσαντο ἵνα ἀποκτείνωσιν αὐτόν. (54) Ὁ οὖν Ἰησοῦς οὐκέτι παρρησίᾳ περιεπάτει ἐν τοῖς Ἰουδαίοις, ἀλλὰ ἀπῆλθεν ἐκεῖθεν εἰς τὴν χώραν ἐγγὺς τῆς ἐρήμου, εἰς Ἐφραὶμ λεγομένην πόλιν, κἀκεῖ ἔμεινεν μετὰ τῶν μαθητῶν. (55) Ἦν δὲ ἐγγὺς τὸ πάσχα τῶν Ἰουδαίων, καὶ ἀνέβησαν πολλοὶ εἰς Ἱεροσόλυμα ἐκ τῆς χώρας πρὸ τοῦ πάσχα ἵνα ἁγνίσωσιν ἑαυτούς. (56) ἐζήτουν οὖν τὸν Ἰησοῦν καὶ ἔλεγον μετʼ ἀλλήλων ἐν τῷ ἱερῷ ἑστηκότες· Τί δοκεῖ ὑμῖν; ὅτι οὐ μὴ ἔλθῃ εἰς τὴν ἑορτήν; (57) δεδώκεισαν δὲ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι ἐντολὰς ἵνα ἐάν τις γνῷ ποῦ ἐστιν μηνύσῃ, ὅπως πιάσωσιν αὐτόν.

12

(1) Ὁ οὖν Ἰησοῦς πρὸ ἓξ ἡμερῶν τοῦ πάσχα ἦλθεν εἰς Βηθανίαν, ὅπου ἦν Λάζαρος, ὃν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν Ἰησοῦς. (2) ἐποίησαν οὖν αὐτῷ δεῖπνον ἐκεῖ, καὶ ἡ Μάρθα διηκόνει, ὁ δὲ Λάζαρος εἷς ἦν ἐκ τῶν ἀνακειμένων σὺν αὐτῷ· (3) ἡ οὖν Μαριὰμ λαβοῦσα λίτραν μύρου νάρδου πιστικῆς πολυτίμου ἤλειψεν τοὺς πόδας τοῦ Ἰησοῦ καὶ ἐξέμαξεν ταῖς θριξὶν αὐτῆς τοὺς πόδας αὐτοῦ· ἡ δὲ οἰκία ἐπληρώθη ἐκ τῆς ὀσμῆς τοῦ μύρου. (4) λέγει δὲ Ἰούδας ὁ Ἰσκαριώτης εἷς τῶν μαθητῶν αὐτοῦ, ὁ μέλλων αὐτὸν παραδιδόναι· (5) Διὰ τί τοῦτο τὸ μύρον οὐκ ἐπράθη τριακοσίων δηναρίων καὶ ἐδόθη πτωχοῖς; (6) εἶπεν δὲ τοῦτο οὐχ ὅτι περὶ τῶν πτωχῶν ἔμελεν αὐτῷ, ἀλλʼ ὅτι κλέπτης ἦν καὶ τὸ γλωσσόκομον ἔχων τὰ βαλλόμενα ἐβάσταζεν. (7) εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς· Ἄφες αὐτήν, ἵνα εἰς τὴν ἡμέραν τοῦ ἐνταφιασμοῦ μου τηρήσῃ αὐτό· (8) τοὺς πτωχοὺς γὰρ πάντοτε ἔχετε μεθʼ ἑαυτῶν, ἐμὲ δὲ οὐ πάντοτε ἔχετε. (9) Ἔγνω οὖν ὄχλος πολὺς ἐκ τῶν Ἰουδαίων ὅτι ἐκεῖ ἐστιν, καὶ ἦλθον οὐ διὰ τὸν Ἰησοῦν μόνον, ἀλλʼ ἵνα καὶ τὸν Λάζαρον ἴδωσιν ὃν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν. (10) ἐβουλεύσαντο δὲ οἱ ἀρχιερεῖς ἵνα καὶ τὸν Λάζαρον ἀποκτείνωσιν, (11) ὅτι πολλοὶ διʼ αὐτὸν ὑπῆγον τῶν Ἰουδαίων καὶ ἐπίστευον εἰς τὸν Ἰησοῦν. (12) Τῇ ἐπαύριον ὁ ὄχλος πολὺς ὁ ἐλθὼν εἰς τὴν ἑορτήν, ἀκούσαντες ὅτι ἔρχεται ὁ Ἰησοῦς εἰς Ἱεροσόλυμα, (13) ἔλαβον τὰ βαΐα τῶν φοινίκων καὶ ἐξῆλθον εἰς ὑπάντησιν αὐτῷ, καὶ ἐκραύγαζον· Ὡσαννά, εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι κυρίου, καὶ ὁ βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ. (14) εὑρὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ὀνάριον ἐκάθισεν ἐπʼ αὐτό, καθώς ἐστιν γεγραμμένον· (15) Μὴ φοβοῦ, θυγάτηρ Σιών· ἰδοὺ ὁ βασιλεύς σου ἔρχεται, καθήμενος ἐπὶ πῶλον ὄνου. (16) ταῦτα οὐκ ἔγνωσαν αὐτοῦ οἱ μαθηταὶ τὸ πρῶτον, ἀλλʼ ὅτε ἐδοξάσθη Ἰησοῦς τότε ἐμνήσθησαν ὅτι ταῦτα ἦν ἐπʼ αὐτῷ γεγραμμένα καὶ ταῦτα ἐποίησαν αὐτῷ. (17) ἐμαρτύρει οὖν ὁ ὄχλος ὁ ὢν μετʼ αὐτοῦ ὅτε τὸν Λάζαρον ἐφώνησεν ἐκ τοῦ μνημείου καὶ ἤγειρεν αὐτὸν ἐκ νεκρῶν. (18) διὰ τοῦτο καὶ ὑπήντησεν αὐτῷ ὁ ὄχλος ὅτι ἤκουσαν τοῦτο αὐτὸν πεποιηκέναι τὸ σημεῖον. (19) οἱ οὖν Φαρισαῖοι εἶπαν πρὸς ἑαυτούς· Θεωρεῖτε ὅτι οὐκ ὠφελεῖτε οὐδέν· ἴδε ὁ κόσμος ὀπίσω αὐτοῦ ἀπῆλθεν. (20) Ἦσαν δὲ Ἕλληνές τινες ἐκ τῶν ἀναβαινόντων ἵνα προσκυνήσωσιν ἐν τῇ ἑορτῇ· (21) οὗτοι οὖν προσῆλθον Φιλίππῳ τῷ ἀπὸ Βηθσαϊδὰ τῆς Γαλιλαίας, καὶ ἠρώτων αὐτὸν λέγοντες· Κύριε, θέλομεν τὸν Ἰησοῦν ἰδεῖν. (22) ἔρχεται ὁ Φίλιππος καὶ λέγει τῷ Ἀνδρέᾳ· ἔρχεται Ἀνδρέας καὶ Φίλιππος καὶ λέγουσιν τῷ Ἰησοῦ. (23) ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀποκρίνεται αὐτοῖς λέγων· Ἐλήλυθεν ἡ ὥρα ἵνα δοξασθῇ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου. (24) ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ ὁ κόκκος τοῦ σίτου πεσὼν εἰς τὴν γῆν ἀποθάνῃ, αὐτὸς μόνος μένει· ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ, πολὺν καρπὸν φέρει. (25) ὁ φιλῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἀπολλύει αὐτήν, καὶ ὁ μισῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ εἰς ζωὴν αἰώνιον φυλάξει αὐτήν. (26) ἐὰν ἐμοί τις διακονῇ ἐμοὶ ἀκολουθείτω, καὶ ὅπου εἰμὶ ἐγὼ ἐκεῖ καὶ ὁ διάκονος ὁ ἐμὸς ἔσται· ἐάν τις ἐμοὶ διακονῇ τιμήσει αὐτὸν ὁ πατήρ. (27) Νῦν ἡ ψυχή μου τετάρακται, καὶ τί εἴπω; πάτερ, σῶσόν με ἐκ τῆς ὥρας ταύτης. ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἦλθον εἰς τὴν ὥραν ταύτην. (28) πάτερ, δόξασόν σου τὸ ὄνομα. ἦλθεν οὖν φωνὴ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ· Καὶ ἐδόξασα καὶ πάλιν δοξάσω. (29) ὁ οὖν ὄχλος ὁ ἑστὼς καὶ ἀκούσας ἔλεγεν βροντὴν γεγονέναι· ἄλλοι ἔλεγον· Ἄγγελος αὐτῷ λελάληκεν. (30) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν· Οὐ διʼ ἐμὲ ἡ φωνὴ αὕτη γέγονεν ἀλλὰ διʼ ὑμᾶς. (31) νῦν κρίσις ἐστὶν τοῦ κόσμου τούτου, νῦν ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου ἐκβληθήσεται ἔξω· (32) κἀγὼ ἐὰν ὑψωθῶ ἐκ τῆς γῆς, πάντας ἑλκύσω πρὸς ἐμαυτόν. (33) τοῦτο δὲ ἔλεγεν σημαίνων ποίῳ θανάτῳ ἤμελλεν ἀποθνῄσκειν. (34) ἀπεκρίθη οὖν αὐτῷ ὁ ὄχλος· Ἡμεῖς ἠκούσαμεν ἐκ τοῦ νόμου ὅτι ὁ χριστὸς μένει εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ πῶς λέγεις σὺ ὅτι δεῖ ὑψωθῆναι τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου; τίς ἐστιν οὗτος ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου; (35) εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἔτι μικρὸν χρόνον τὸ φῶς ἐν ὑμῖν ἐστιν. περιπατεῖτε ὡς τὸ φῶς ἔχετε, ἵνα μὴ σκοτία ὑμᾶς καταλάβῃ, καὶ ὁ περιπατῶν ἐν τῇ σκοτίᾳ οὐκ οἶδεν ποῦ ὑπάγει. (36) ὡς τὸ φῶς ἔχετε, πιστεύετε εἰς τὸ φῶς, ἵνα υἱοὶ φωτὸς γένησθε. (37) τοσαῦτα δὲ αὐτοῦ σημεῖα πεποιηκότος ἔμπροσθεν αὐτῶν οὐκ ἐπίστευον εἰς αὐτόν, (38) ἵνα ὁ λόγος Ἠσαΐου τοῦ προφήτου πληρωθῇ ὃν εἶπεν· Κύριε, τίς ἐπίστευσεν τῇ ἀκοῇ ἡμῶν; καὶ ὁ βραχίων κυρίου τίνι ἀπεκαλύφθη; (39) διὰ τοῦτο οὐκ ἠδύναντο πιστεύειν ὅτι πάλιν εἶπεν Ἠσαΐας· (40) Τετύφλωκεν αὐτῶν τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ ἐπώρωσεν αὐτῶν τὴν καρδίαν, ἵνα μὴ ἴδωσιν τοῖς ὀφθαλμοῖς καὶ νοήσωσιν τῇ καρδίᾳ καὶ στραφῶσιν, καὶ ἰάσομαι αὐτούς. (41) ταῦτα εἶπεν Ἠσαΐας ὅτι εἶδεν τὴν δόξαν αὐτοῦ, καὶ ἐλάλησεν περὶ αὐτοῦ. (42) ὅμως μέντοι καὶ ἐκ τῶν ἀρχόντων πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτόν, ἀλλὰ διὰ τοὺς Φαρισαίους οὐχ ὡμολόγουν ἵνα μὴ ἀποσυνάγωγοι γένωνται, (43) ἠγάπησαν γὰρ τὴν δόξαν τῶν ἀνθρώπων μᾶλλον ἤπερ τὴν δόξαν τοῦ θεοῦ. (44) Ἰησοῦς δὲ ἔκραξεν καὶ εἶπεν· Ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ πιστεύει εἰς ἐμὲ ἀλλὰ εἰς τὸν πέμψαντά με, (45) καὶ ὁ θεωρῶν ἐμὲ θεωρεῖ τὸν πέμψαντά με. (46) ἐγὼ φῶς εἰς τὸν κόσμον ἐλήλυθα, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ ἐν τῇ σκοτίᾳ μὴ μείνῃ. (47) καὶ ἐάν τίς μου ἀκούσῃ τῶν ῥημάτων καὶ μὴ φυλάξῃ, ἐγὼ οὐ κρίνω αὐτόν, οὐ γὰρ ἦλθον ἵνα κρίνω τὸν κόσμον ἀλλʼ ἵνα σώσω τὸν κόσμον. (48) ὁ ἀθετῶν ἐμὲ καὶ μὴ λαμβάνων τὰ ῥήματά μου ἔχει τὸν κρίνοντα αὐτόν· ὁ λόγος ὃν ἐλάλησα ἐκεῖνος κρινεῖ αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ· (49) ὅτι ἐγὼ ἐξ ἐμαυτοῦ οὐκ ἐλάλησα, ἀλλʼ ὁ πέμψας με πατὴρ αὐτός μοι ἐντολὴν δέδωκεν τί εἴπω καὶ τί λαλήσω. (50) καὶ οἶδα ὅτι ἡ ἐντολὴ αὐτοῦ ζωὴ αἰώνιός ἐστιν. ἃ οὖν ἐγὼ λαλῶ, καθὼς εἴρηκέν μοι ὁ πατήρ, οὕτως λαλῶ.

13

(1) Πρὸ δὲ τῆς ἑορτῆς τοῦ πάσχα εἰδὼς ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἦλθεν αὐτοῦ ἡ ὥρα ἵνα μεταβῇ ἐκ τοῦ κόσμου τούτου πρὸς τὸν πατέρα ἀγαπήσας τοὺς ἰδίους τοὺς ἐν τῷ κόσμῳ εἰς τέλος ἠγάπησεν αὐτούς. (2) καὶ δείπνου γινομένου, τοῦ διαβόλου ἤδη βεβληκότος εἰς τὴν καρδίαν ἵνα παραδοῖ αὐτὸν Ἰούδας Σίμωνος Ἰσκαριώτου, (3) εἰδὼς ὅτι πάντα ἔδωκεν αὐτῷ ὁ πατὴρ εἰς τὰς χεῖρας, καὶ ὅτι ἀπὸ θεοῦ ἐξῆλθεν καὶ πρὸς τὸν θεὸν ὑπάγει, (4) ἐγείρεται ἐκ τοῦ δείπνου καὶ τίθησιν τὰ ἱμάτια καὶ λαβὼν λέντιον διέζωσεν ἑαυτόν· (5) εἶτα βάλλει ὕδωρ εἰς τὸν νιπτῆρα, καὶ ἤρξατο νίπτειν τοὺς πόδας τῶν μαθητῶν καὶ ἐκμάσσειν τῷ λεντίῳ ᾧ ἦν διεζωσμένος. (6) ἔρχεται οὖν πρὸς Σίμωνα Πέτρον. λέγει αὐτῷ· Κύριε, σύ μου νίπτεις τοὺς πόδας; (7) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ὃ ἐγὼ ποιῶ σὺ οὐκ οἶδας ἄρτι, γνώσῃ δὲ μετὰ ταῦτα. (8) λέγει αὐτῷ Πέτρος· Οὐ μὴ νίψῃς μου τοὺς πόδας εἰς τὸν αἰῶνα. ἀπεκρίθη Ἰησοῦς αὐτῷ· Ἐὰν μὴ νίψω σε, οὐκ ἔχεις μέρος μετʼ ἐμοῦ. (9) λέγει αὐτῷ Σίμων Πέτρος· Κύριε, μὴ τοὺς πόδας μου μόνον ἀλλὰ καὶ τὰς χεῖρας καὶ τὴν κεφαλήν. (10) λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ὁ λελουμένος οὐκ ἔχει χρείαν εἰ μὴ τοὺς πόδας νίψασθαι, ἀλλʼ ἔστιν καθαρὸς ὅλος· καὶ ὑμεῖς καθαροί ἐστε, ἀλλʼ οὐχὶ πάντες. (11) ᾔδει γὰρ τὸν παραδιδόντα αὐτόν· διὰ τοῦτο εἶπεν ὅτι Οὐχὶ πάντες καθαροί ἐστε. (12) Ὅτε οὖν ἔνιψεν τοὺς πόδας αὐτῶν καὶ ἔλαβεν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ καὶ ἀνέπεσεν, πάλιν εἶπεν αὐτοῖς· Γινώσκετε τί πεποίηκα ὑμῖν; (13) ὑμεῖς φωνεῖτέ με Ὁ διδάσκαλος καὶ Ὁ κύριος, καὶ καλῶς λέγετε, εἰμὶ γάρ. (14) εἰ οὖν ἐγὼ ἔνιψα ὑμῶν τοὺς πόδας ὁ κύριος καὶ ὁ διδάσκαλος, καὶ ὑμεῖς ὀφείλετε ἀλλήλων νίπτειν τοὺς πόδας· (15) ὑπόδειγμα γὰρ ἔδωκα ὑμῖν ἵνα καθὼς ἐγὼ ἐποίησα ὑμῖν καὶ ὑμεῖς ποιῆτε. (16) ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐκ ἔστιν δοῦλος μείζων τοῦ κυρίου αὐτοῦ οὐδὲ ἀπόστολος μείζων τοῦ πέμψαντος αὐτόν. (17) εἰ ταῦτα οἴδατε, μακάριοί ἐστε ἐὰν ποιῆτε αὐτά. (18) οὐ περὶ πάντων ὑμῶν λέγω· ἐγὼ οἶδα τίνας ἐξελεξάμην· ἀλλʼ ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ· Ὁ τρώγων μου τὸν ἄρτον ἐπῆρεν ἐπʼ ἐμὲ τὴν πτέρναν αὐτοῦ. (19) ἀπʼ ἄρτι λέγω ὑμῖν πρὸ τοῦ γενέσθαι, ἵνα πιστεύσητε ὅταν γένηται ὅτι ἐγώ εἰμι. (20) ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ λαμβάνων ἄν τινα πέμψω ἐμὲ λαμβάνει, ὁ δὲ ἐμὲ λαμβάνων λαμβάνει τὸν πέμψαντά με. (21) Ταῦτα εἰπὼν ὁ Ἰησοῦς ἐταράχθη τῷ πνεύματι καὶ ἐμαρτύρησεν καὶ εἶπεν· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με. (22) ἔβλεπον εἰς ἀλλήλους οἱ μαθηταὶ ἀπορούμενοι περὶ τίνος λέγει. (23) ἦν ἀνακείμενος εἷς ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἐν τῷ κόλπῳ τοῦ Ἰησοῦ, ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς· (24) νεύει οὖν τούτῳ Σίμων Πέτρος πυθέσθαι τίς ἂν εἴη περὶ οὗ λέγει. (25) ἀναπεσὼν ἐκεῖνος οὕτως ἐπὶ τὸ στῆθος τοῦ Ἰησοῦ λέγει αὐτῷ· Κύριε, τίς ἐστιν; (26) ἀποκρίνεται ὁ Ἰησοῦς· Ἐκεῖνός ἐστιν ᾧ ἐγὼ βάψω τὸ ψωμίον καὶ δώσω αὐτῷ· βάψας οὖν τὸ ψωμίον δίδωσιν Ἰούδᾳ Σίμωνος Ἰσκαριώτου. (27) καὶ μετὰ τὸ ψωμίον τότε εἰσῆλθεν εἰς ἐκεῖνον ὁ Σατανᾶς. λέγει οὖν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ὃ ποιεῖς ποίησον τάχιον. (28) τοῦτο δὲ οὐδεὶς ἔγνω τῶν ἀνακειμένων πρὸς τί εἶπεν αὐτῷ· (29) τινὲς γὰρ ἐδόκουν, ἐπεὶ τὸ γλωσσόκομον εἶχεν Ἰούδας, ὅτι λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ἀγόρασον ὧν χρείαν ἔχομεν εἰς τὴν ἑορτήν, ἢ τοῖς πτωχοῖς ἵνα τι δῷ. (30) λαβὼν οὖν τὸ ψωμίον ἐκεῖνος ἐξῆλθεν εὐθύς. ἦν δὲ νύξ. (31) Ὅτε οὖν ἐξῆλθεν λέγει Ἰησοῦς· Νῦν ἐδοξάσθη ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ὁ θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ· (32) εἰ ὁ θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ, καὶ ὁ θεὸς δοξάσει αὐτὸν ἐν αὑτῷ, καὶ εὐθὺς δοξάσει αὐτόν. (33) τεκνία, ἔτι μικρὸν μεθʼ ὑμῶν εἰμι· ζητήσετέ με, καὶ καθὼς εἶπον τοῖς Ἰουδαίοις ὅτι Ὅπου ἐγὼ ὑπάγω ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν, καὶ ὑμῖν λέγω ἄρτι. (34) ἐντολὴν καινὴν δίδωμι ὑμῖν ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους, καθὼς ἠγάπησα ὑμᾶς ἵνα καὶ ὑμεῖς ἀγαπᾶτε ἀλλήλους. (35) ἐν τούτῳ γνώσονται πάντες ὅτι ἐμοὶ μαθηταί ἐστε, ἐὰν ἀγάπην ἔχητε ἐν ἀλλήλοις. (36) Λέγει αὐτῷ Σίμων Πέτρος· Κύριε, ποῦ ὑπάγεις; ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· Ὅπου ὑπάγω οὐ δύνασαί μοι νῦν ἀκολουθῆσαι, ἀκολουθήσεις δὲ ὕστερον. (37) λέγει αὐτῷ ὁ Πέτρος· Κύριε, διὰ τί οὐ δύναμαί σοι ἀκολουθῆσαι ἄρτι; τὴν ψυχήν μου ὑπὲρ σοῦ θήσω. (38) ἀποκρίνεται Ἰησοῦς· Τὴν ψυχήν σου ὑπὲρ ἐμοῦ θήσεις; ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι, οὐ μὴ ἀλέκτωρ φωνήσῃ ἕως οὗ ἀρνήσῃ με τρίς.

14

(1) Μὴ ταρασσέσθω ὑμῶν ἡ καρδία· πιστεύετε εἰς τὸν θεόν, καὶ εἰς ἐμὲ πιστεύετε. (2) ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ πατρός μου μοναὶ πολλαί εἰσιν· εἰ δὲ μή, εἶπον ἂν ὑμῖν ὅτι πορεύομαι ἑτοιμάσαι τόπον ὑμῖν· (3) καὶ ἐὰν πορευθῶ καὶ ἑτοιμάσω τόπον ὑμῖν, πάλιν ἔρχομαι καὶ παραλήμψομαι ὑμᾶς πρὸς ἐμαυτόν, ἵνα ὅπου εἰμὶ ἐγὼ καὶ ὑμεῖς ἦτε. (4) καὶ ὅπου ἐγὼ ὑπάγω οἴδατε τὴν ὁδόν. (5) λέγει αὐτῷ Θωμᾶς· Κύριε, οὐκ οἴδαμεν ποῦ ὑπάγεις· πῶς δυνάμεθα τὴν ὁδὸν εἰδέναι; (6) λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωή· οὐδεὶς ἔρχεται πρὸς τὸν πατέρα εἰ μὴ διʼ ἐμοῦ. (7) εἰ ἐγνώκειτέ με, καὶ τὸν πατέρα μου ἂν ᾔδειτε· ἀπʼ ἄρτι γινώσκετε αὐτὸν καὶ ἑωράκατε αὐτόν. (8) Λέγει αὐτῷ Φίλιππος· Κύριε, δεῖξον ἡμῖν τὸν πατέρα, καὶ ἀρκεῖ ἡμῖν. (9) λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Τοσούτῳ χρόνῳ μεθʼ ὑμῶν εἰμι καὶ οὐκ ἔγνωκάς με, Φίλιππε; ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ ἑώρακεν τὸν πατέρα· πῶς σὺ λέγεις· Δεῖξον ἡμῖν τὸν πατέρα; (10) οὐ πιστεύεις ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ πατρὶ καὶ ὁ πατὴρ ἐν ἐμοί ἐστιν; τὰ ῥήματα ἃ ἐγὼ λέγω ὑμῖν ἀπʼ ἐμαυτοῦ οὐ λαλῶ, ὁ δὲ πατὴρ ἐν ἐμοὶ μένων ποιεῖ τὰ ἔργα αὐτοῦ. (11) πιστεύετέ μοι ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ πατρὶ καὶ ὁ πατὴρ ἐν ἐμοί· εἰ δὲ μή, διὰ τὰ ἔργα αὐτὰ πιστεύετε. (12) ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ τὰ ἔργα ἃ ἐγὼ ποιῶ κἀκεῖνος ποιήσει, καὶ μείζονα τούτων ποιήσει, ὅτι ἐγὼ πρὸς τὸν πατέρα πορεύομαι· (13) καὶ ὅ τι ἂν αἰτήσητε ἐν τῷ ὀνόματί μου τοῦτο ποιήσω, ἵνα δοξασθῇ ὁ πατὴρ ἐν τῷ υἱῷ· (14) ἐάν τι αἰτήσητέ με ἐν τῷ ὀνόματί μου ἐγὼ ποιήσω. (15) Ἐὰν ἀγαπᾶτέ με, τὰς ἐντολὰς τὰς ἐμὰς τηρήσετε· (16) κἀγὼ ἐρωτήσω τὸν πατέρα καὶ ἄλλον παράκλητον δώσει ὑμῖν ἵνα ᾖ μεθʼ ὑμῶν εἰς τὸν αἰῶνα, (17) τὸ πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὃ ὁ κόσμος οὐ δύναται λαβεῖν, ὅτι οὐ θεωρεῖ αὐτὸ οὐδὲ γινώσκει· ὑμεῖς γινώσκετε αὐτό, ὅτι παρʼ ὑμῖν μένει καὶ ἐν ὑμῖν ἔσται. (18) Οὐκ ἀφήσω ὑμᾶς ὀρφανούς, ἔρχομαι πρὸς ὑμᾶς. (19) ἔτι μικρὸν καὶ ὁ κόσμος με οὐκέτι θεωρεῖ, ὑμεῖς δὲ θεωρεῖτέ με, ὅτι ἐγὼ ζῶ καὶ ὑμεῖς ζήσετε. (20) ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ γνώσεσθε ὑμεῖς ὅτι ἐγὼ ἐν τῷ πατρί μου καὶ ὑμεῖς ἐν ἐμοὶ κἀγὼ ἐν ὑμῖν. (21) ὁ ἔχων τὰς ἐντολάς μου καὶ τηρῶν αὐτὰς ἐκεῖνός ἐστιν ὁ ἀγαπῶν με· ὁ δὲ ἀγαπῶν με ἀγαπηθήσεται ὑπὸ τοῦ πατρός μου, κἀγὼ ἀγαπήσω αὐτὸν καὶ ἐμφανίσω αὐτῷ ἐμαυτόν. (22) λέγει αὐτῷ Ἰούδας, οὐχ ὁ Ἰσκαριώτης· Κύριε, τί γέγονεν ὅτι ἡμῖν μέλλεις ἐμφανίζειν σεαυτὸν καὶ οὐχὶ τῷ κόσμῳ; (23) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ἐάν τις ἀγαπᾷ με τὸν λόγον μου τηρήσει, καὶ ὁ πατήρ μου ἀγαπήσει αὐτόν, καὶ πρὸς αὐτὸν ἐλευσόμεθα καὶ μονὴν παρʼ αὐτῷ ποιησόμεθα. (24) ὁ μὴ ἀγαπῶν με τοὺς λόγους μου οὐ τηρεῖ· καὶ ὁ λόγος ὃν ἀκούετε οὐκ ἔστιν ἐμὸς ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με πατρός. (25) Ταῦτα λελάληκα ὑμῖν παρʼ ὑμῖν μένων· (26) ὁ δὲ παράκλητος, τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ὃ πέμψει ὁ πατὴρ ἐν τῷ ὀνόματί μου, ἐκεῖνος ὑμᾶς διδάξει πάντα καὶ ὑπομνήσει ὑμᾶς πάντα ἃ εἶπον ὑμῖν. (27) εἰρήνην ἀφίημι ὑμῖν, εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν· οὐ καθὼς ὁ κόσμος δίδωσιν ἐγὼ δίδωμι ὑμῖν. μὴ ταρασσέσθω ὑμῶν ἡ καρδία μηδὲ δειλιάτω. (28) ἠκούσατε ὅτι ἐγὼ εἶπον ὑμῖν· Ὑπάγω καὶ ἔρχομαι πρὸς ὑμᾶς. εἰ ἠγαπᾶτέ με ἐχάρητε ἄν, ὅτι πορεύομαι πρὸς τὸν πατέρα, ὅτι ὁ πατὴρ μείζων μού ἐστιν. (29) καὶ νῦν εἴρηκα ὑμῖν πρὶν γενέσθαι, ἵνα ὅταν γένηται πιστεύσητε. (30) οὐκέτι πολλὰ λαλήσω μεθʼ ὑμῶν, ἔρχεται γὰρ ὁ τοῦ κόσμου ἄρχων· καὶ ἐν ἐμοὶ οὐκ ἔχει οὐδέν, (31) ἀλλʼ ἵνα γνῷ ὁ κόσμος ὅτι ἀγαπῶ τὸν πατέρα, καὶ καθὼς ἐνετείλατο μοι ὁ πατὴρ οὕτως ποιῶ. Ἐγείρεσθε, ἄγωμεν ἐντεῦθεν.

15

(1) Ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀληθινή, καὶ ὁ πατήρ μου ὁ γεωργός ἐστιν· (2) πᾶν κλῆμα ἐν ἐμοὶ μὴ φέρον καρπὸν αἴρει αὐτό, καὶ πᾶν τὸ καρπὸν φέρον καθαίρει αὐτὸ ἵνα καρπὸν πλείονα φέρῃ. (3) ἤδη ὑμεῖς καθαροί ἐστε διὰ τὸν λόγον ὃν λελάληκα ὑμῖν· (4) μείνατε ἐν ἐμοί, κἀγὼ ἐν ὑμῖν. καθὼς τὸ κλῆμα οὐ δύναται καρπὸν φέρειν ἀφʼ ἑαυτοῦ ἐὰν μὴ μένῃ ἐν τῇ ἀμπέλῳ, οὕτως οὐδὲ ὑμεῖς ἐὰν μὴ ἐν ἐμοὶ μένητε. (5) ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος, ὑμεῖς τὰ κλήματα. ὁ μένων ἐν ἐμοὶ κἀγὼ ἐν αὐτῷ οὗτος φέρει καρπὸν πολύν, ὅτι χωρὶς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν. (6) ἐὰν μή τις μένῃ ἐν ἐμοί, ἐβλήθη ἔξω ὡς τὸ κλῆμα καὶ ἐξηράνθη, καὶ συνάγουσιν αὐτὰ καὶ εἰς τὸ πῦρ βάλλουσιν καὶ καίεται. (7) ἐὰν μείνητε ἐν ἐμοὶ καὶ τὰ ῥήματά μου ἐν ὑμῖν μείνῃ, ὃ ἐὰν θέλητε αἰτήσασθε καὶ γενήσεται ὑμῖν· (8) ἐν τούτῳ ἐδοξάσθη ὁ πατήρ μου ἵνα καρπὸν πολὺν φέρητε καὶ γένησθε ἐμοὶ μαθηταί. (9) καθὼς ἠγάπησέν με ὁ πατήρ, κἀγὼ ὑμᾶς ἠγάπησα, μείνατε ἐν τῇ ἀγάπῃ τῇ ἐμῇ. (10) ἐὰν τὰς ἐντολάς μου τηρήσητε, μενεῖτε ἐν τῇ ἀγάπῃ μου, καθὼς ἐγὼ τὰς ἐντολὰς τοῦ πατρός μου τετήρηκα καὶ μένω αὐτοῦ ἐν τῇ ἀγάπῃ. (11) ταῦτα λελάληκα ὑμῖν ἵνα ἡ χαρὰ ἡ ἐμὴ ἐν ὑμῖν ᾖ καὶ ἡ χαρὰ ὑμῶν πληρωθῇ. (12) Αὕτη ἐστὶν ἡ ἐντολὴ ἡ ἐμὴ ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους καθὼς ἠγάπησα ὑμᾶς· (13) μείζονα ταύτης ἀγάπην οὐδεὶς ἔχει, ἵνα τις τὴν ψυχὴν αὐτοῦ θῇ ὑπὲρ τῶν φίλων αὐτοῦ. (14) ὑμεῖς φίλοι μού ἐστε ἐὰν ποιῆτε ἃ ἐγὼ ἐντέλλομαι ὑμῖν. (15) οὐκέτι λέγω ὑμᾶς δούλους, ὅτι ὁ δοῦλος οὐκ οἶδεν τί ποιεῖ αὐτοῦ ὁ κύριος· ὑμᾶς δὲ εἴρηκα φίλους, ὅτι πάντα ἃ ἤκουσα παρὰ τοῦ πατρός μου ἐγνώρισα ὑμῖν. (16) οὐχ ὑμεῖς με ἐξελέξασθε, ἀλλʼ ἐγὼ ἐξελεξάμην ὑμᾶς, καὶ ἔθηκα ὑμᾶς ἵνα ὑμεῖς ὑπάγητε καὶ καρπὸν φέρητε καὶ ὁ καρπὸς ὑμῶν μένῃ, ἵνα ὅ τι ἂν αἰτήσητε τὸν πατέρα ἐν τῷ ὀνόματί μου δῷ ὑμῖν. (17) ταῦτα ἐντέλλομαι ὑμῖν ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους. (18) Εἰ ὁ κόσμος ὑμᾶς μισεῖ, γινώσκετε ὅτι ἐμὲ πρῶτον ὑμῶν μεμίσηκεν. (19) εἰ ἐκ τοῦ κόσμου ἦτε, ὁ κόσμος ἂν τὸ ἴδιον ἐφίλει· ὅτι δὲ ἐκ τοῦ κόσμου οὐκ ἐστέ, ἀλλʼ ἐγὼ ἐξελεξάμην ὑμᾶς ἐκ τοῦ κόσμου, διὰ τοῦτο μισεῖ ὑμᾶς ὁ κόσμος. (20) μνημονεύετε τοῦ λόγου οὗ ἐγὼ εἶπον ὑμῖν· Οὐκ ἔστιν δοῦλος μείζων τοῦ κυρίου αὐτοῦ· εἰ ἐμὲ ἐδίωξαν, καὶ ὑμᾶς διώξουσιν· εἰ τὸν λόγον μου ἐτήρησαν, καὶ τὸν ὑμέτερον τηρήσουσιν. (21) ἀλλὰ ταῦτα πάντα ποιήσουσιν εἰς ὑμᾶς διὰ τὸ ὄνομά μου, ὅτι οὐκ οἴδασιν τὸν πέμψαντά με. (22) εἰ μὴ ἦλθον καὶ ἐλάλησα αὐτοῖς, ἁμαρτίαν οὐκ εἴχοσαν· νῦν δὲ πρόφασιν οὐκ ἔχουσιν περὶ τῆς ἁμαρτίας αὐτῶν. (23) ὁ ἐμὲ μισῶν καὶ τὸν πατέρα μου μισεῖ. (24) εἰ τὰ ἔργα μὴ ἐποίησα ἐν αὐτοῖς ἃ οὐδεὶς ἄλλος ἐποίησεν, ἁμαρτίαν οὐκ εἴχοσαν· νῦν δὲ καὶ ἑωράκασιν καὶ μεμισήκασιν καὶ ἐμὲ καὶ τὸν πατέρα μου. (25) ἀλλʼ ἵνα πληρωθῇ ὁ λόγος ὁ ἐν τῷ νόμῳ αὐτῶν γεγραμμένος ὅτι Ἐμίσησάν με δωρεάν. (26) Ὅταν ἔλθῃ ὁ παράκλητος ὃν ἐγὼ πέμψω ὑμῖν παρὰ τοῦ πατρός, τὸ πνεῦμα τῆς ἀληθείας ὃ παρὰ τοῦ πατρὸς ἐκπορεύεται, ἐκεῖνος μαρτυρήσει περὶ ἐμοῦ· (27) καὶ ὑμεῖς δὲ μαρτυρεῖτε, ὅτι ἀπʼ ἀρχῆς μετʼ ἐμοῦ ἐστε.

16

(1) Ταῦτα λελάληκα ὑμῖν ἵνα μὴ σκανδαλισθῆτε. (2) ἀποσυναγώγους ποιήσουσιν ὑμᾶς· ἀλλʼ ἔρχεται ὥρα ἵνα πᾶς ὁ ἀποκτείνας ὑμᾶς δόξῃ λατρείαν προσφέρειν τῷ θεῷ. (3) καὶ ταῦτα ποιήσουσιν ὅτι οὐκ ἔγνωσαν τὸν πατέρα οὐδὲ ἐμέ. (4) ἀλλὰ ταῦτα λελάληκα ὑμῖν ἵνα ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα αὐτῶν μνημονεύητε αὐτῶν ὅτι ἐγὼ εἶπον ὑμῖν. (5) νῦν δὲ ὑπάγω πρὸς τὸν πέμψαντά με καὶ οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν ἐρωτᾷ με· Ποῦ ὑπάγεις; (6) ἀλλʼ ὅτι ταῦτα λελάληκα ὑμῖν ἡ λύπη πεπλήρωκεν ὑμῶν τὴν καρδίαν. (7) ἀλλʼ ἐγὼ τὴν ἀλήθειαν λέγω ὑμῖν, συμφέρει ὑμῖν ἵνα ἐγὼ ἀπέλθω. ἐὰν γὰρ μὴ ἀπέλθω, ὁ παράκλητος οὐ μὴ ἔλθῃ πρὸς ὑμᾶς· ἐὰν δὲ πορευθῶ, πέμψω αὐτὸν πρὸς ὑμᾶς. (8) καὶ ἐλθὼν ἐκεῖνος ἐλέγξει τὸν κόσμον περὶ ἁμαρτίας καὶ περὶ δικαιοσύνης καὶ περὶ κρίσεως· (9) περὶ ἁμαρτίας μέν, ὅτι οὐ πιστεύουσιν εἰς ἐμέ· (10) περὶ δικαιοσύνης δέ, ὅτι πρὸς τὸν πατέρα ὑπάγω καὶ οὐκέτι θεωρεῖτέ με· (11) περὶ δὲ κρίσεως, ὅτι ὁ ἄρχων τοῦ κόσμου τούτου κέκριται. (12) Ἔτι πολλὰ ἔχω ὑμῖν λέγειν, ἀλλʼ οὐ δύνασθε βαστάζειν ἄρτι· (13) ὅταν δὲ ἔλθῃ ἐκεῖνος, τὸ πνεῦμα τῆς ἀληθείας, ὁδηγήσει ὑμᾶς ἐν τῇ ἀληθείᾳ πάσῃ, οὐ γὰρ λαλήσει ἀφʼ ἑαυτοῦ, ἀλλʼ ὅσα ἀκούσει λαλήσει, καὶ τὰ ἐρχόμενα ἀναγγελεῖ ὑμῖν. (14) ἐκεῖνος ἐμὲ δοξάσει, ὅτι ἐκ τοῦ ἐμοῦ λήμψεται καὶ ἀναγγελεῖ ὑμῖν. (15) πάντα ὅσα ἔχει ὁ πατὴρ ἐμά ἐστιν· διὰ τοῦτο εἶπον ὅτι ἐκ τοῦ ἐμοῦ λαμβάνει καὶ ἀναγγελεῖ ὑμῖν. (16) Μικρὸν καὶ οὐκέτι θεωρεῖτέ με, καὶ πάλιν μικρὸν καὶ ὄψεσθέ με. (17) εἶπαν οὖν ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ πρὸς ἀλλήλους· Τί ἐστιν τοῦτο ὃ λέγει ἡμῖν· Μικρὸν καὶ οὐ θεωρεῖτέ με, καὶ πάλιν μικρὸν καὶ ὄψεσθέ με; καί· Ὅτι ὑπάγω πρὸς τὸν πατέρα; (18) ἔλεγον οὖν· Τί ἐστιν τοῦτο ὃ λέγει μικρόν; οὐκ οἴδαμεν τί λαλεῖ. (19) ἔγνω Ἰησοῦς ὅτι ἤθελον αὐτὸν ἐρωτᾶν, καὶ εἶπεν αὐτοῖς· Περὶ τούτου ζητεῖτε μετʼ ἀλλήλων ὅτι εἶπον· Μικρὸν καὶ οὐ θεωρεῖτέ με, καὶ πάλιν μικρὸν καὶ ὄψεσθέ με; (20) ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι κλαύσετε καὶ θρηνήσετε ὑμεῖς, ὁ δὲ κόσμος χαρήσεται· ὑμεῖς λυπηθήσεσθε, ἀλλʼ ἡ λύπη ὑμῶν εἰς χαρὰν γενήσεται. (21) ἡ γυνὴ ὅταν τίκτῃ λύπην ἔχει, ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα αὐτῆς· ὅταν δὲ γεννήσῃ τὸ παιδίον, οὐκέτι μνημονεύει τῆς θλίψεως διὰ τὴν χαρὰν ὅτι ἐγεννήθη ἄνθρωπος εἰς τὸν κόσμον. (22) καὶ ὑμεῖς οὖν νῦν μὲν λύπην ἔχετε· πάλιν δὲ ὄψομαι ὑμᾶς, καὶ χαρήσεται ὑμῶν ἡ καρδία, καὶ τὴν χαρὰν ὑμῶν οὐδεὶς αἴρει ἀφʼ ὑμῶν. (23) καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἐμὲ οὐκ ἐρωτήσετε οὐδέν· ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἄν τι αἰτήσητε τὸν πατέρα δώσει ὑμῖν ἐν τῷ ὀνόματί μου. (24) ἕως ἄρτι οὐκ ᾐτήσατε οὐδὲν ἐν τῷ ὀνόματί μου· αἰτεῖτε καὶ λήμψεσθε, ἵνα ἡ χαρὰ ὑμῶν ᾖ πεπληρωμένη. (25) Ταῦτα ἐν παροιμίαις λελάληκα ὑμῖν· ἔρχεται ὥρα ὅτε οὐκέτι ἐν παροιμίαις λαλήσω ὑμῖν ἀλλὰ παρρησίᾳ περὶ τοῦ πατρὸς ἀπαγγελῶ ὑμῖν. (26) ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἐν τῷ ὀνόματί μου αἰτήσεσθε, καὶ οὐ λέγω ὑμῖν ὅτι ἐγὼ ἐρωτήσω τὸν πατέρα περὶ ὑμῶν· (27) αὐτὸς γὰρ ὁ πατὴρ φιλεῖ ὑμᾶς, ὅτι ὑμεῖς ἐμὲ πεφιλήκατε καὶ πεπιστεύκατε ὅτι ἐγὼ παρὰ τοῦ θεοῦ ἐξῆλθον. (28) ἐξῆλθον ἐκ τοῦ πατρὸς καὶ ἐλήλυθα εἰς τὸν κόσμον· πάλιν ἀφίημι τὸν κόσμον καὶ πορεύομαι πρὸς τὸν πατέρα. (29) Λέγουσιν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ· Ἴδε νῦν ἐν παρρησίᾳ λαλεῖς, καὶ παροιμίαν οὐδεμίαν λέγεις. (30) νῦν οἴδαμεν ὅτι οἶδας πάντα καὶ οὐ χρείαν ἔχεις ἵνα τίς σε ἐρωτᾷ· ἐν τούτῳ πιστεύομεν ὅτι ἀπὸ θεοῦ ἐξῆλθες. (31) ἀπεκρίθη αὐτοῖς Ἰησοῦς· Ἄρτι πιστεύετε; (32) ἰδοὺ ἔρχεται ὥρα καὶ ἐλήλυθεν ἵνα σκορπισθῆτε ἕκαστος εἰς τὰ ἴδια κἀμὲ μόνον ἀφῆτε· καὶ οὐκ εἰμὶ μόνος, ὅτι ὁ πατὴρ μετʼ ἐμοῦ ἐστιν. (33) ταῦτα λελάληκα ὑμῖν ἵνα ἐν ἐμοὶ εἰρήνην ἔχητε· ἐν τῷ κόσμῳ θλῖψιν ἔχετε, ἀλλὰ θαρσεῖτε, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον.

17

(1) Ταῦτα ἐλάλησεν Ἰησοῦς, καὶ ἐπάρας τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ εἰς τὸν οὐρανὸν εἶπεν· Πάτερ, ἐλήλυθεν ἡ ὥρα· δόξασόν σου τὸν υἱόν, ἵνα ὁ υἱὸς δοξάσῃ σέ, (2) καθὼς ἔδωκας αὐτῷ ἐξουσίαν πάσης σαρκός, ἵνα πᾶν ὃ δέδωκας αὐτῷ δώσῃ αὐτοῖς ζωὴν αἰώνιον. (3) αὕτη δέ ἐστιν ἡ αἰώνιος ζωὴ ἵνα γινώσκωσι σὲ τὸν μόνον ἀληθινὸν θεὸν καὶ ὃν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν. (4) ἐγώ σε ἐδόξασα ἐπὶ τῆς γῆς, τὸ ἔργον τελειώσας ὃ δέδωκάς μοι ἵνα ποιήσω· (5) καὶ νῦν δόξασόν με σύ, πάτερ, παρὰ σεαυτῷ τῇ δόξῃ ᾗ εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ σοί. (6) Ἐφανέρωσά σου τὸ ὄνομα τοῖς ἀνθρώποις οὓς ἔδωκάς μοι ἐκ τοῦ κόσμου. σοὶ ἦσαν κἀμοὶ αὐτοὺς ἔδωκας, καὶ τὸν λόγον σου τετήρηκαν. (7) νῦν ἔγνωκαν ὅτι πάντα ὅσα δέδωκάς μοι παρὰ σοῦ εἰσιν· (8) ὅτι τὰ ῥήματα ἃ ἔδωκάς μοι δέδωκα αὐτοῖς, καὶ αὐτοὶ ἔλαβον καὶ ἔγνωσαν ἀληθῶς ὅτι παρὰ σοῦ ἐξῆλθον, καὶ ἐπίστευσαν ὅτι σύ με ἀπέστειλας. (9) ἐγὼ περὶ αὐτῶν ἐρωτῶ· οὐ περὶ τοῦ κόσμου ἐρωτῶ ἀλλὰ περὶ ὧν δέδωκάς μοι, ὅτι σοί εἰσιν, (10) καὶ τὰ ἐμὰ πάντα σά ἐστιν καὶ τὰ σὰ ἐμά, καὶ δεδόξασμαι ἐν αὐτοῖς. (11) καὶ οὐκέτι εἰμὶ ἐν τῷ κόσμῳ, καὶ αὐτοὶ ἐν τῷ κόσμῳ εἰσίν, κἀγὼ πρὸς σὲ ἔρχομαι. πάτερ ἅγιε, τήρησον αὐτοὺς ἐν τῷ ὀνόματί σου ᾧ δέδωκάς μοι, ἵνα ὦσιν ἓν καθὼς ἡμεῖς. (12) ὅτε ἤμην μετʼ αὐτῶν ἐγὼ ἐτήρουν αὐτοὺς ἐν τῷ ὀνόματί σου ᾧ δέδωκάς μοι, καὶ ἐφύλαξα, καὶ οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν ἀπώλετο εἰ μὴ ὁ υἱὸς τῆς ἀπωλείας, ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ. (13) νῦν δὲ πρὸς σὲ ἔρχομαι, καὶ ταῦτα λαλῶ ἐν τῷ κόσμῳ ἵνα ἔχωσιν τὴν χαρὰν τὴν ἐμὴν πεπληρωμένην ἐν ἑαυτοῖς. (14) ἐγὼ δέδωκα αὐτοῖς τὸν λόγον σου, καὶ ὁ κόσμος ἐμίσησεν αὐτούς, ὅτι οὐκ εἰσὶν ἐκ τοῦ κόσμου καθὼς ἐγὼ οὐκ εἰμὶ ἐκ τοῦ κόσμου. (15) οὐκ ἐρωτῶ ἵνα ἄρῃς αὐτοὺς ἐκ τοῦ κόσμου ἀλλʼ ἵνα τηρήσῃς αὐτοὺς ἐκ τοῦ πονηροῦ. (16) ἐκ τοῦ κόσμου οὐκ εἰσὶν καθὼς ἐγὼ οὐκ εἰμὶ ἐκ τοῦ κόσμου. (17) ἁγίασον αὐτοὺς ἐν τῇ ἀληθείᾳ· ὁ λόγος ὁ σὸς ἀλήθειά ἐστιν. (18) καθὼς ἐμὲ ἀπέστειλας εἰς τὸν κόσμον, κἀγὼ ἀπέστειλα αὐτοὺς εἰς τὸν κόσμον· (19) καὶ ὑπὲρ αὐτῶν ἐγὼ ἁγιάζω ἐμαυτόν, ἵνα ὦσιν καὶ αὐτοὶ ἡγιασμένοι ἐν ἀληθείᾳ. (20) Οὐ περὶ τούτων δὲ ἐρωτῶ μόνον, ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν πιστευόντων διὰ τοῦ λόγου αὐτῶν εἰς ἐμέ, (21) ἵνα πάντες ἓν ὦσιν, καθὼς σύ, πάτερ, ἐν ἐμοὶ κἀγὼ ἐν σοί, ἵνα καὶ αὐτοὶ ἐν ἡμῖν ὦσιν, ἵνα ὁ κόσμος πιστεύῃ ὅτι σύ με ἀπέστειλας. (22) κἀγὼ τὴν δόξαν ἣν δέδωκάς μοι δέδωκα αὐτοῖς, ἵνα ὦσιν ἓν καθὼς ἡμεῖς ἕν, (23) ἐγὼ ἐν αὐτοῖς καὶ σὺ ἐν ἐμοί, ἵνα ὦσιν τετελειωμένοι εἰς ἕν, ἵνα γινώσκῃ ὁ κόσμος ὅτι σύ με ἀπέστειλας καὶ ἠγάπησας αὐτοὺς καθὼς ἐμὲ ἠγάπησας. (24) πάτερ, ὃ δέδωκάς μοι, θέλω ἵνα ὅπου εἰμὶ ἐγὼ κἀκεῖνοι ὦσιν μετʼ ἐμοῦ, ἵνα θεωρῶσιν τὴν δόξαν τὴν ἐμὴν ἣν δέδωκάς μοι, ὅτι ἠγάπησάς με πρὸ καταβολῆς κόσμου. (25) Πάτερ δίκαιε, καὶ ὁ κόσμος σε οὐκ ἔγνω, ἐγὼ δέ σε ἔγνων, καὶ οὗτοι ἔγνωσαν ὅτι σύ με ἀπέστειλας, (26) καὶ ἐγνώρισα αὐτοῖς τὸ ὄνομά σου καὶ γνωρίσω, ἵνα ἡ ἀγάπη ἣν ἠγάπησάς με ἐν αὐτοῖς ᾖ κἀγὼ ἐν αὐτοῖς.

18

(1) Ταῦτα εἰπὼν Ἰησοῦς ἐξῆλθεν σὺν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ πέραν τοῦ χειμάρρου τοῦ Κεδρὼν ὅπου ἦν κῆπος, εἰς ὃν εἰσῆλθεν αὐτὸς καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ. (2) ᾔδει δὲ καὶ Ἰούδας ὁ παραδιδοὺς αὐτὸν τὸν τόπον, ὅτι πολλάκις συνήχθη Ἰησοῦς ἐκεῖ μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ. (3) ὁ οὖν Ἰούδας λαβὼν τὴν σπεῖραν καὶ ἐκ τῶν ἀρχιερέων καὶ ἐκ τῶν Φαρισαίων ὑπηρέτας ἔρχεται ἐκεῖ μετὰ φανῶν καὶ λαμπάδων καὶ ὅπλων. (4) Ἰησοῦς οὖν εἰδὼς πάντα τὰ ἐρχόμενα ἐπʼ αὐτὸν ἐξῆλθεν, καὶ λέγει αὐτοῖς· Τίνα ζητεῖτε; (5) ἀπεκρίθησαν αὐτῷ· Ἰησοῦν τὸν Ναζωραῖον. λέγει αὐτοῖς· Ἐγώ εἰμι. εἱστήκει δὲ καὶ Ἰούδας ὁ παραδιδοὺς αὐτὸν μετʼ αὐτῶν. (6) ὡς οὖν εἶπεν αὐτοῖς· Ἐγώ εἰμι, ἀπῆλθον εἰς τὰ ὀπίσω καὶ ἔπεσαν χαμαί. (7) πάλιν οὖν ἐπηρώτησεν αὐτούς· Τίνα ζητεῖτε; οἱ δὲ εἶπαν· Ἰησοῦν τὸν Ναζωραῖον. (8) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· Εἶπον ὑμῖν ὅτι ἐγώ εἰμι· εἰ οὖν ἐμὲ ζητεῖτε, ἄφετε τούτους ὑπάγειν· (9) ἵνα πληρωθῇ ὁ λόγος ὃν εἶπεν ὅτι Οὓς δέδωκάς μοι οὐκ ἀπώλεσα ἐξ αὐτῶν οὐδένα. (10) Σίμων οὖν Πέτρος ἔχων μάχαιραν εἵλκυσεν αὐτὴν καὶ ἔπαισεν τὸν τοῦ ἀρχιερέως δοῦλον καὶ ἀπέκοψεν αὐτοῦ τὸ ὠτάριον τὸ δεξιόν. ἦν δὲ ὄνομα τῷ δούλῳ Μάλχος. (11) εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς τῷ Πέτρῳ· Βάλε τὴν μάχαιραν εἰς τὴν θήκην· τὸ ποτήριον ὃ δέδωκέν μοι ὁ πατὴρ οὐ μὴ πίω αὐτό; (12) Ἡ οὖν σπεῖρα καὶ ὁ χιλίαρχος καὶ οἱ ὑπηρέται τῶν Ἰουδαίων συνέλαβον τὸν Ἰησοῦν καὶ ἔδησαν αὐτὸν (13) καὶ ἤγαγον πρὸς Ἅνναν πρῶτον· ἦν γὰρ πενθερὸς τοῦ Καϊάφα, ὃς ἦν ἀρχιερεὺς τοῦ ἐνιαυτοῦ ἐκείνου· (14) ἦν δὲ Καϊάφας ὁ συμβουλεύσας τοῖς Ἰουδαίοις ὅτι συμφέρει ἕνα ἄνθρωπον ἀποθανεῖν ὑπὲρ τοῦ λαοῦ. (15) Ἠκολούθει δὲ τῷ Ἰησοῦ Σίμων Πέτρος καὶ ἄλλος μαθητής. ὁ δὲ μαθητὴς ἐκεῖνος ἦν γνωστὸς τῷ ἀρχιερεῖ καὶ συνεισῆλθεν τῷ Ἰησοῦ εἰς τὴν αὐλὴν τοῦ ἀρχιερέως, (16) ὁ δὲ Πέτρος εἱστήκει πρὸς τῇ θύρᾳ ἔξω. ἐξῆλθεν οὖν ὁ μαθητὴς ὁ ἄλλος ὁ γνωστὸς τοῦ ἀρχιερέως καὶ εἶπεν τῇ θυρωρῷ καὶ εἰσήγαγεν τὸν Πέτρον. (17) λέγει οὖν τῷ Πέτρῳ ἡ παιδίσκη ἡ θυρωρός· Μὴ καὶ σὺ ἐκ τῶν μαθητῶν εἶ τοῦ ἀνθρώπου τούτου; λέγει ἐκεῖνος· Οὐκ εἰμί. (18) εἱστήκεισαν δὲ οἱ δοῦλοι καὶ οἱ ὑπηρέται ἀνθρακιὰν πεποιηκότες, ὅτι ψῦχος ἦν, καὶ ἐθερμαίνοντο· ἦν δὲ καὶ ὁ Πέτρος μετʼ αὐτῶν ἑστὼς καὶ θερμαινόμενος. (19) Ὁ οὖν ἀρχιερεὺς ἠρώτησεν τὸν Ἰησοῦν περὶ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ καὶ περὶ τῆς διδαχῆς αὐτοῦ. (20) ἀπεκρίθη αὐτῷ Ἰησοῦς· Ἐγὼ παρρησίᾳ λελάληκα τῷ κόσμῳ· ἐγὼ πάντοτε ἐδίδαξα ἐν συναγωγῇ καὶ ἐν τῷ ἱερῷ, ὅπου πάντες οἱ Ἰουδαῖοι συνέρχονται, καὶ ἐν κρυπτῷ ἐλάλησα οὐδέν· (21) τί με ἐρωτᾷς; ἐρώτησον τοὺς ἀκηκοότας τί ἐλάλησα αὐτοῖς· ἴδε οὗτοι οἴδασιν ἃ εἶπον ἐγώ. (22) ταῦτα δὲ αὐτοῦ εἰπόντος εἷς παρεστηκὼς τῶν ὑπηρετῶν ἔδωκεν ῥάπισμα τῷ Ἰησοῦ εἰπών· Οὕτως ἀποκρίνῃ τῷ ἀρχιερεῖ; (23) ἀπεκρίθη αὐτῷ Ἰησοῦς· Εἰ κακῶς ἐλάλησα, μαρτύρησον περὶ τοῦ κακοῦ· εἰ δὲ καλῶς, τί με δέρεις; (24) ἀπέστειλεν οὖν αὐτὸν ὁ Ἅννας δεδεμένον πρὸς Καϊάφαν τὸν ἀρχιερέα. (25) Ἦν δὲ Σίμων Πέτρος ἑστὼς καὶ θερμαινόμενος. εἶπον οὖν αὐτῷ· Μὴ καὶ σὺ ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἶ; ἠρνήσατο ἐκεῖνος καὶ εἶπεν· Οὐκ εἰμί. (26) λέγει εἷς ἐκ τῶν δούλων τοῦ ἀρχιερέως, συγγενὴς ὢν οὗ ἀπέκοψεν Πέτρος τὸ ὠτίον· Οὐκ ἐγώ σε εἶδον ἐν τῷ κήπῳ μετʼ αὐτοῦ; (27) πάλιν οὖν ἠρνήσατο Πέτρος· καὶ εὐθέως ἀλέκτωρ ἐφώνησεν. (28) Ἄγουσιν οὖν τὸν Ἰησοῦν ἀπὸ τοῦ Καϊάφα εἰς τὸ πραιτώριον· ἦν δὲ πρωΐ· καὶ αὐτοὶ οὐκ εἰσῆλθον εἰς τὸ πραιτώριον, ἵνα μὴ μιανθῶσιν ἀλλὰ φάγωσιν τὸ πάσχα. (29) ἐξῆλθεν οὖν ὁ Πιλᾶτος ἔξω πρὸς αὐτοὺς καὶ φησίν· Τίνα κατηγορίαν φέρετε κατὰ τοῦ ἀνθρώπου τούτου; (30) ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπαν αὐτῷ· Εἰ μὴ ἦν οὗτος κακὸν ποιῶν, οὐκ ἄν σοι παρεδώκαμεν αὐτόν. (31) εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Πιλᾶτος· Λάβετε αὐτὸν ὑμεῖς, καὶ κατὰ τὸν νόμον ὑμῶν κρίνατε αὐτόν. εἶπον αὐτῷ οἱ Ἰουδαῖοι· Ἡμῖν οὐκ ἔξεστιν ἀποκτεῖναι οὐδένα· (32) ἵνα ὁ λόγος τοῦ Ἰησοῦ πληρωθῇ ὃν εἶπεν σημαίνων ποίῳ θανάτῳ ἤμελλεν ἀποθνῄσκειν. (33) Εἰσῆλθεν οὖν πάλιν εἰς τὸ πραιτώριον ὁ Πιλᾶτος καὶ ἐφώνησεν τὸν Ἰησοῦν καὶ εἶπεν αὐτῷ· Σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων; (34) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· Ἀπὸ σεαυτοῦ σὺ τοῦτο λέγεις ἢ ἄλλοι εἶπόν σοι περὶ ἐμοῦ; (35) ἀπεκρίθη ὁ Πιλᾶτος· Μήτι ἐγὼ Ἰουδαῖός εἰμι; τὸ ἔθνος τὸ σὸν καὶ οἱ ἀρχιερεῖς παρέδωκάν σε ἐμοί· τί ἐποίησας; (36) ἀπεκρίθη Ἰησοῦς· Ἡ βασιλεία ἡ ἐμὴ οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου· εἰ ἐκ τοῦ κόσμου τούτου ἦν ἡ βασιλεία ἡ ἐμή, οἱ ὑπηρέται οἱ ἐμοὶ ἠγωνίζοντο ἄν, ἵνα μὴ παραδοθῶ τοῖς Ἰουδαίοις· νῦν δὲ ἡ βασιλεία ἡ ἐμὴ οὐκ ἔστιν ἐντεῦθεν. (37) εἶπεν οὖν αὐτῷ ὁ Πιλᾶτος· Οὐκοῦν βασιλεὺς εἶ σύ; ἀπεκρίθη ὁ Ἰησοῦς· Σὺ λέγεις ὅτι βασιλεύς εἰμι. ἐγὼ εἰς τοῦτο γεγέννημαι καὶ εἰς τοῦτο ἐλήλυθα εἰς τὸν κόσμον ἵνα μαρτυρήσω τῇ ἀληθείᾳ· πᾶς ὁ ὢν ἐκ τῆς ἀληθείας ἀκούει μου τῆς φωνῆς. (38) λέγει αὐτῷ ὁ Πιλᾶτος· Τί ἐστιν ἀλήθεια; Καὶ τοῦτο εἰπὼν πάλιν ἐξῆλθεν πρὸς τοὺς Ἰουδαίους, καὶ λέγει αὐτοῖς· Ἐγὼ οὐδεμίαν εὑρίσκω ἐν αὐτῷ αἰτίαν· (39) ἔστιν δὲ συνήθεια ὑμῖν ἵνα ἕνα ἀπολύσω ὑμῖν ἐν τῷ πάσχα· βούλεσθε οὖν ἀπολύσω ὑμῖν τὸν βασιλέα τῶν Ἰουδαίων; (40) ἐκραύγασαν οὖν πάλιν λέγοντες· Μὴ τοῦτον ἀλλὰ τὸν Βαραββᾶν. ἦν δὲ ὁ Βαραββᾶς λῃστής.

19

(1) Τότε οὖν ἔλαβεν ὁ Πιλᾶτος τὸν Ἰησοῦν καὶ ἐμαστίγωσεν. (2) καὶ οἱ στρατιῶται πλέξαντες στέφανον ἐξ ἀκανθῶν ἐπέθηκαν αὐτοῦ τῇ κεφαλῇ, καὶ ἱμάτιον πορφυροῦν περιέβαλον αὐτόν, (3) καὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτὸν καὶ ἔλεγον· Χαῖρε, ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων· καὶ ἐδίδοσαν αὐτῷ ῥαπίσματα. (4) καὶ ἐξῆλθεν πάλιν ἔξω ὁ Πιλᾶτος καὶ λέγει αὐτοῖς· Ἴδε ἄγω ὑμῖν αὐτὸν ἔξω, ἵνα γνῶτε ὅτι οὐδεμίαν αἰτίαν εὑρίσκω ἐν αὐτῷ. (5) ἐξῆλθεν οὖν ὁ Ἰησοῦς ἔξω, φορῶν τὸν ἀκάνθινον στέφανον καὶ τὸ πορφυροῦν ἱμάτιον. καὶ λέγει αὐτοῖς· Ἰδοὺ ὁ ἄνθρωπος. (6) ὅτε οὖν εἶδον αὐτὸν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ ὑπηρέται ἐκραύγασαν λέγοντες· Σταύρωσον σταύρωσον. λέγει αὐτοῖς ὁ Πιλᾶτος· Λάβετε αὐτὸν ὑμεῖς καὶ σταυρώσατε, ἐγὼ γὰρ οὐχ εὑρίσκω ἐν αὐτῷ αἰτίαν. (7) ἀπεκρίθησαν αὐτῷ οἱ Ἰουδαῖοι· Ἡμεῖς νόμον ἔχομεν, καὶ κατὰ τὸν νόμον ὀφείλει ἀποθανεῖν, ὅτι υἱὸν θεοῦ ἑαυτὸν ἐποίησεν. (8) Ὅτε οὖν ἤκουσεν ὁ Πιλᾶτος τοῦτον τὸν λόγον, μᾶλλον ἐφοβήθη, (9) καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸ πραιτώριον πάλιν καὶ λέγει τῷ Ἰησοῦ· Πόθεν εἶ σύ; ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀπόκρισιν οὐκ ἔδωκεν αὐτῷ. (10) λέγει οὖν αὐτῷ ὁ Πιλᾶτος· Ἐμοὶ οὐ λαλεῖς; οὐκ οἶδας ὅτι ἐξουσίαν ἔχω ἀπολῦσαί σε καὶ ἐξουσίαν ἔχω σταυρῶσαί σε; (11) ἀπεκρίθη αὐτῷ Ἰησοῦς· Οὐκ εἶχες ἐξουσίαν κατʼ ἐμοῦ οὐδεμίαν εἰ μὴ ἦν δεδομένον σοι ἄνωθεν· διὰ τοῦτο ὁ παραδούς μέ σοι μείζονα ἁμαρτίαν ἔχει. (12) ἐκ τούτου ὁ Πιλᾶτος ἐζήτει ἀπολῦσαι αὐτόν· οἱ δὲ Ἰουδαῖοι ἐκραύγασαν λέγοντες· Ἐὰν τοῦτον ἀπολύσῃς, οὐκ εἶ φίλος τοῦ Καίσαρος· πᾶς ὁ βασιλέα ἑαυτὸν ποιῶν ἀντιλέγει τῷ Καίσαρι. (13) Ὁ οὖν Πιλᾶτος ἀκούσας τῶν λόγων τούτων ἤγαγεν ἔξω τὸν Ἰησοῦν, καὶ ἐκάθισεν ἐπὶ βήματος εἰς τόπον λεγόμενον Λιθόστρωτον, Ἑβραϊστὶ δὲ Γαββαθα. (14) ἦν δὲ παρασκευὴ τοῦ πάσχα, ὥρα ἦν ὡς ἕκτη. καὶ λέγει τοῖς Ἰουδαίοις· Ἴδε ὁ βασιλεὺς ὑμῶν. (15) ἐκραύγασαν οὖν ἐκεῖνοι· Ἆρον ἆρον, σταύρωσον αὐτόν. λέγει αὐτοῖς ὁ Πιλᾶτος· Τὸν βασιλέα ὑμῶν σταυρώσω; ἀπεκρίθησαν οἱ ἀρχιερεῖς· Οὐκ ἔχομεν βασιλέα εἰ μὴ Καίσαρα. (16) τότε οὖν παρέδωκεν αὐτὸν αὐτοῖς ἵνα σταυρωθῇ. (17) καὶ βαστάζων αὑτῷ τὸν σταυρὸν ἐξῆλθεν εἰς τὸν λεγόμενον Κρανίου Τόπον, ὃ λέγεται Ἑβραϊστὶ Γολγοθα, (18) ὅπου αὐτὸν ἐσταύρωσαν, καὶ μετʼ αὐτοῦ ἄλλους δύο ἐντεῦθεν καὶ ἐντεῦθεν, μέσον δὲ τὸν Ἰησοῦν. (19) ἔγραψεν δὲ καὶ τίτλον ὁ Πιλᾶτος καὶ ἔθηκεν ἐπὶ τοῦ σταυροῦ· ἦν δὲ γεγραμμένον· Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων. (20) τοῦτον οὖν τὸν τίτλον πολλοὶ ἀνέγνωσαν τῶν Ἰουδαίων, ὅτι ἐγγὺς ἦν ὁ τόπος τῆς πόλεως ὅπου ἐσταυρώθη ὁ Ἰησοῦς· καὶ ἦν γεγραμμένον Ἑβραϊστί, Ῥωμαϊστί, Ἑλληνιστί. (21) ἔλεγον οὖν τῷ Πιλάτῳ οἱ ἀρχιερεῖς τῶν Ἰουδαίων· Μὴ γράφε· Ὁ βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων, ἀλλʼ ὅτι ἐκεῖνος εἶπεν Βασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων εἰμί. (22) ἀπεκρίθη ὁ Πιλᾶτος· Ὃ γέγραφα γέγραφα. (23) οἱ οὖν στρατιῶται ὅτε ἐσταύρωσαν τὸν Ἰησοῦν ἔλαβον τὰ ἱμάτια αὐτοῦ καὶ ἐποίησαν τέσσαρα μέρη, ἑκάστῳ στρατιώτῃ μέρος, καὶ τὸν χιτῶνα. ἦν δὲ ὁ χιτὼν ἄραφος, ἐκ τῶν ἄνωθεν ὑφαντὸς διʼ ὅλου· (24) εἶπαν οὖν πρὸς ἀλλήλους· Μὴ σχίσωμεν αὐτόν, ἀλλὰ λάχωμεν περὶ αὐτοῦ τίνος ἔσται· ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ ἡ λέγουσα· Διεμερίσαντο τὰ ἱμάτιά μου ἑαυτοῖς καὶ ἐπὶ τὸν ἱματισμόν μου ἔβαλον κλῆρον. Οἱ μὲν οὖν στρατιῶται ταῦτα ἐποίησαν. (25) Εἱστήκεισαν δὲ παρὰ τῷ σταυρῷ τοῦ Ἰησοῦ ἡ μήτηρ αὐτοῦ καὶ ἡ ἀδελφὴ τῆς μητρὸς αὐτοῦ, Μαρία ἡ τοῦ Κλωπᾶ καὶ Μαρία ἡ Μαγδαληνή. (26) Ἰησοῦς οὖν ἰδὼν τὴν μητέρα καὶ τὸν μαθητὴν παρεστῶτα ὃν ἠγάπα λέγει τῇ μητρί· Γύναι, ἴδε ὁ υἱός σου· (27) εἶτα λέγει τῷ μαθητῇ· Ἴδε ἡ μήτηρ σου. καὶ ἀπʼ ἐκείνης τῆς ὥρας ἔλαβεν ὁ μαθητὴς αὐτὴν εἰς τὰ ἴδια. (28) Μετὰ τοῦτο εἰδὼς ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἤδη πάντα τετέλεσται ἵνα τελειωθῇ ἡ γραφὴ λέγει· Διψῶ. (29) σκεῦος ἔκειτο ὄξους μεστόν· σπόγγον οὖν μεστὸν τοῦ ὄξους ὑσσώπῳ περιθέντες προσήνεγκαν αὐτοῦ τῷ στόματι. (30) ὅτε οὖν ἔλαβεν τὸ ὄξος ὁ Ἰησοῦς εἶπεν· Τετέλεσται, καὶ κλίνας τὴν κεφαλὴν παρέδωκεν τὸ πνεῦμα. (31) Οἱ οὖν Ἰουδαῖοι, ἐπεὶ παρασκευὴ ἦν, ἵνα μὴ μείνῃ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ τὰ σώματα ἐν τῷ σαββάτῳ, ἦν γὰρ μεγάλη ἡ ἡμέρα ἐκείνου τοῦ σαββάτου, ἠρώτησαν τὸν Πιλᾶτον ἵνα κατεαγῶσιν αὐτῶν τὰ σκέλη καὶ ἀρθῶσιν. (32) ἦλθον οὖν οἱ στρατιῶται, καὶ τοῦ μὲν πρώτου κατέαξαν τὰ σκέλη καὶ τοῦ ἄλλου τοῦ συσταυρωθέντος αὐτῷ· (33) ἐπὶ δὲ τὸν Ἰησοῦν ἐλθόντες, ὡς εἶδον ἤδη αὐτὸν τεθνηκότα, οὐ κατέαξαν αὐτοῦ τὰ σκέλη, (34) ἀλλʼ εἷς τῶν στρατιωτῶν λόγχῃ αὐτοῦ τὴν πλευρὰν ἔνυξεν, καὶ ἐξῆλθεν εὐθὺς αἷμα καὶ ὕδωρ. (35) καὶ ὁ ἑωρακὼς μεμαρτύρηκεν, καὶ ἀληθινὴ αὐτοῦ ἐστιν ἡ μαρτυρία, καὶ ἐκεῖνος οἶδεν ὅτι ἀληθῆ λέγει, ἵνα καὶ ὑμεῖς πιστεύητε. (36) ἐγένετο γὰρ ταῦτα ἵνα ἡ γραφὴ πληρωθῇ· Ὀστοῦν οὐ συντριβήσεται αὐτοῦ. (37) καὶ πάλιν ἑτέρα γραφὴ λέγει· Ὄψονται εἰς ὃν ἐξεκέντησαν. (38) Μετὰ δὲ ταῦτα ἠρώτησεν τὸν Πιλᾶτον Ἰωσὴφ ἀπὸ Ἁριμαθαίας, ὢν μαθητὴς τοῦ Ἰησοῦ κεκρυμμένος δὲ διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων, ἵνα ἄρῃ τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ· καὶ ἐπέτρεψεν ὁ Πιλᾶτος. ἦλθεν οὖν καὶ ἦρεν τὸ σῶμα αὐτοῦ. (39) ἦλθεν δὲ καὶ Νικόδημος, ὁ ἐλθὼν πρὸς αὐτὸν νυκτὸς τὸ πρῶτον, φέρων μίγμα σμύρνης καὶ ἀλόης ὡς λίτρας ἑκατόν. (40) ἔλαβον οὖν τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ καὶ ἔδησαν αὐτὸ ὀθονίοις μετὰ τῶν ἀρωμάτων, καθὼς ἔθος ἐστὶν τοῖς Ἰουδαίοις ἐνταφιάζειν. (41) ἦν δὲ ἐν τῷ τόπῳ ὅπου ἐσταυρώθη κῆπος, καὶ ἐν τῷ κήπῳ μνημεῖον καινόν, ἐν ᾧ οὐδέπω οὐδεὶς ἦν τεθειμένος· (42) ἐκεῖ οὖν διὰ τὴν παρασκευὴν τῶν Ἰουδαίων, ὅτι ἐγγὺς ἦν τὸ μνημεῖον, ἔθηκαν τὸν Ἰησοῦν.

20

(1) Τῇ δὲ μιᾷ τῶν σαββάτων Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ ἔρχεται πρωῒ σκοτίας ἔτι οὔσης εἰς τὸ μνημεῖον, καὶ βλέπει τὸν λίθον ἠρμένον ἐκ τοῦ μνημείου. (2) τρέχει οὖν καὶ ἔρχεται πρὸς Σίμωνα Πέτρον καὶ πρὸς τὸν ἄλλον μαθητὴν ὃν ἐφίλει ὁ Ἰησοῦς, καὶ λέγει αὐτοῖς· Ἦραν τὸν κύριον ἐκ τοῦ μνημείου, καὶ οὐκ οἴδαμεν ποῦ ἔθηκαν αὐτόν. (3) ἐξῆλθεν οὖν ὁ Πέτρος καὶ ὁ ἄλλος μαθητής, καὶ ἤρχοντο εἰς τὸ μνημεῖον. (4) ἔτρεχον δὲ οἱ δύο ὁμοῦ· καὶ ὁ ἄλλος μαθητὴς προέδραμεν τάχιον τοῦ Πέτρου καὶ ἦλθεν πρῶτος εἰς τὸ μνημεῖον, (5) καὶ παρακύψας βλέπει κείμενα τὰ ὀθόνια, οὐ μέντοι εἰσῆλθεν. (6) ἔρχεται οὖν καὶ Σίμων Πέτρος ἀκολουθῶν αὐτῷ, καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὸ μνημεῖον· καὶ θεωρεῖ τὰ ὀθόνια κείμενα, (7) καὶ τὸ σουδάριον, ὃ ἦν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ, οὐ μετὰ τῶν ὀθονίων κείμενον ἀλλὰ χωρὶς ἐντετυλιγμένον εἰς ἕνα τόπον· (8) τότε οὖν εἰσῆλθεν καὶ ὁ ἄλλος μαθητὴς ὁ ἐλθὼν πρῶτος εἰς τὸ μνημεῖον, καὶ εἶδεν καὶ ἐπίστευσεν· (9) οὐδέπω γὰρ ᾔδεισαν τὴν γραφὴν ὅτι δεῖ αὐτὸν ἐκ νεκρῶν ἀναστῆναι. (10) ἀπῆλθον οὖν πάλιν πρὸς αὑτοὺς οἱ μαθηταί. (11) Μαρία δὲ εἱστήκει πρὸς τῷ μνημείῳ ἔξω κλαίουσα. ὡς οὖν ἔκλαιεν παρέκυψεν εἰς τὸ μνημεῖον, (12) καὶ θεωρεῖ δύο ἀγγέλους ἐν λευκοῖς καθεζομένους, ἕνα πρὸς τῇ κεφαλῇ καὶ ἕνα πρὸς τοῖς ποσίν, ὅπου ἔκειτο τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ. (13) καὶ λέγουσιν αὐτῇ ἐκεῖνοι· Γύναι, τί κλαίεις; λέγει αὐτοῖς ὅτι Ἦραν τὸν κύριόν μου, καὶ οὐκ οἶδα ποῦ ἔθηκαν αὐτόν. (14) ταῦτα εἰποῦσα ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω, καὶ θεωρεῖ τὸν Ἰησοῦν ἑστῶτα, καὶ οὐκ ᾔδει ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν. (15) λέγει αὐτῇ Ἰησοῦς· Γύναι, τί κλαίεις; τίνα ζητεῖς; ἐκείνη δοκοῦσα ὅτι ὁ κηπουρός ἐστιν λέγει αὐτῷ· Κύριε, εἰ σὺ ἐβάστασας αὐτόν, εἰπέ μοι ποῦ ἔθηκας αὐτόν, κἀγὼ αὐτὸν ἀρῶ. (16) λέγει αὐτῇ Ἰησοῦς· Μαριάμ. στραφεῖσα ἐκείνη λέγει αὐτῷ Ἑβραϊστί· Ραββουνι (ὃ λέγεται Διδάσκαλε). (17) λέγει αὐτῇ Ἰησοῦς· Μή μου ἅπτου, οὔπω γὰρ ἀναβέβηκα πρὸς τὸν πατέρα· πορεύου δὲ πρὸς τοὺς ἀδελφούς μου καὶ εἰπὲ αὐτοῖς· Ἀναβαίνω πρὸς τὸν πατέρα μου καὶ πατέρα ὑμῶν καὶ θεόν μου καὶ θεὸν ὑμῶν. (18) ἔρχεται Μαριὰμ ἡ Μαγδαληνὴ ἀγγέλλουσα τοῖς μαθηταῖς ὅτι Ἑώρακα τὸν κύριον καὶ ταῦτα εἶπεν αὐτῇ. (19) Οὔσης οὖν ὀψίας τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τῇ μιᾷ σαββάτων, καὶ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων ὅπου ἦσαν οἱ μαθηταὶ διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων, ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον, καὶ λέγει αὐτοῖς· Εἰρήνη ὑμῖν. (20) καὶ τοῦτο εἰπὼν ἔδειξεν τὰς χεῖρας καὶ τὴν πλευρὰν αὐτοῖς. ἐχάρησαν οὖν οἱ μαθηταὶ ἰδόντες τὸν κύριον. (21) εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς πάλιν· Εἰρήνη ὑμῖν· καθὼς ἀπέσταλκέν με ὁ πατήρ, κἀγὼ πέμπω ὑμᾶς. (22) καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐνεφύσησεν καὶ λέγει αὐτοῖς· Λάβετε πνεῦμα ἅγιον· (23) ἄν τινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας ἀφέωνται αὐτοῖς· ἄν τινων κρατῆτε κεκράτηνται. (24) Θωμᾶς δὲ εἷς ἐκ τῶν δώδεκα, ὁ λεγόμενος Δίδυμος, οὐκ ἦν μετʼ αὐτῶν ὅτε ἦλθεν Ἰησοῦς. (25) ἔλεγον οὖν αὐτῷ οἱ ἄλλοι μαθηταί· Ἑωράκαμεν τὸν κύριον. ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Ἐὰν μὴ ἴδω ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τὸν τύπον τῶν ἥλων καὶ βάλω τὸν δάκτυλόν μου εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων καὶ βάλω μου τὴν χεῖρα εἰς τὴν πλευρὰν αὐτοῦ, οὐ μὴ πιστεύσω. (26) Καὶ μεθʼ ἡμέρας ὀκτὼ πάλιν ἦσαν ἔσω οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ Θωμᾶς μετʼ αὐτῶν. ἔρχεται ὁ Ἰησοῦς τῶν θυρῶν κεκλεισμένων, καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον καὶ εἶπεν· Εἰρήνη ὑμῖν. (27) εἶτα λέγει τῷ Θωμᾷ· Φέρε τὸν δάκτυλόν σου ὧδε καὶ ἴδε τὰς χεῖράς μου, καὶ φέρε τὴν χεῖρά σου καὶ βάλε εἰς τὴν πλευράν μου, καὶ μὴ γίνου ἄπιστος ἀλλὰ πιστός. (28) ἀπεκρίθη Θωμᾶς καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ὁ κύριός μου καὶ ὁ θεός μου. (29) λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ὅτι ἑώρακάς με πεπίστευκας; μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες καὶ πιστεύσαντες. (30) Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἄλλα σημεῖα ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς ἐνώπιον τῶν μαθητῶν, ἃ οὐκ ἔστιν γεγραμμένα ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ· (31) ταῦτα δὲ γέγραπται ἵνα πιστεύητε ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, καὶ ἵνα πιστεύοντες ζωὴν ἔχητε ἐν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ.

21

(1) Μετὰ ταῦτα ἐφανέρωσεν ἑαυτὸν πάλιν ὁ Ἰησοῦς τοῖς μαθηταῖς ἐπὶ τῆς θαλάσσης τῆς Τιβεριάδος· ἐφανέρωσεν δὲ οὕτως. (2) ἦσαν ὁμοῦ Σίμων Πέτρος καὶ Θωμᾶς ὁ λεγόμενος Δίδυμος καὶ Ναθαναὴλ ὁ ἀπὸ Κανὰ τῆς Γαλιλαίας καὶ οἱ τοῦ Ζεβεδαίου καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ δύο. (3) λέγει αὐτοῖς Σίμων Πέτρος· Ὑπάγω ἁλιεύειν· λέγουσιν αὐτῷ· Ἐρχόμεθα καὶ ἡμεῖς σὺν σοί. ἐξῆλθον καὶ ἐνέβησαν εἰς τὸ πλοῖον, καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ νυκτὶ ἐπίασαν οὐδέν. (4) Πρωΐας δὲ ἤδη γενομένης ἔστη Ἰησοῦς εἰς τὸν αἰγιαλόν· οὐ μέντοι ᾔδεισαν οἱ μαθηταὶ ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν. (5) λέγει οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Παιδία, μή τι προσφάγιον ἔχετε; ἀπεκρίθησαν αὐτῷ· Οὔ. (6) ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς· Βάλετε εἰς τὰ δεξιὰ μέρη τοῦ πλοίου τὸ δίκτυον, καὶ εὑρήσετε. ἔβαλον οὖν, καὶ οὐκέτι αὐτὸ ἑλκύσαι ἴσχυον ἀπὸ τοῦ πλήθους τῶν ἰχθύων. (7) λέγει οὖν ὁ μαθητὴς ἐκεῖνος ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς τῷ Πέτρῳ· Ὁ κύριός ἐστιν. Σίμων οὖν Πέτρος, ἀκούσας ὅτι ὁ κύριός ἐστιν, τὸν ἐπενδύτην διεζώσατο, ἦν γὰρ γυμνός, καὶ ἔβαλεν ἑαυτὸν εἰς τὴν θάλασσαν· (8) οἱ δὲ ἄλλοι μαθηταὶ τῷ πλοιαρίῳ ἦλθον, οὐ γὰρ ἦσαν μακρὰν ἀπὸ τῆς γῆς ἀλλὰ ὡς ἀπὸ πηχῶν διακοσίων, σύροντες τὸ δίκτυον τῶν ἰχθύων. (9) Ὡς οὖν ἀπέβησαν εἰς τὴν γῆν βλέπουσιν ἀνθρακιὰν κειμένην καὶ ὀψάριον ἐπικείμενον καὶ ἄρτον. (10) λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Ἐνέγκατε ἀπὸ τῶν ὀψαρίων ὧν ἐπιάσατε νῦν. (11) ἀνέβη οὖν Σίμων Πέτρος καὶ εἵλκυσεν τὸ δίκτυον εἰς τὴν γῆν μεστὸν ἰχθύων μεγάλων ἑκατὸν πεντήκοντα τριῶν· καὶ τοσούτων ὄντων οὐκ ἐσχίσθη τὸ δίκτυον. (12) λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· Δεῦτε ἀριστήσατε. οὐδεὶς δὲ ἐτόλμα τῶν μαθητῶν ἐξετάσαι αὐτόν· Σὺ τίς εἶ; εἰδότες ὅτι ὁ κύριός ἐστιν. (13) ἔρχεται ὁ Ἰησοῦς καὶ λαμβάνει τὸν ἄρτον καὶ δίδωσιν αὐτοῖς, καὶ τὸ ὀψάριον ὁμοίως. (14) τοῦτο ἤδη τρίτον ἐφανερώθη ὁ Ἰησοῦς τοῖς μαθηταῖς ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν. (15) Ὅτε οὖν ἠρίστησαν λέγει τῷ Σίμωνι Πέτρῳ ὁ Ἰησοῦς· Σίμων Ἰωάννου, ἀγαπᾷς με πλέον τούτων; λέγει αὐτῷ· Ναί, κύριε, σὺ οἶδας ὅτι φιλῶ σε. λέγει αὐτῷ· Βόσκε τὰ ἀρνία μου. (16) λέγει αὐτῷ πάλιν δεύτερον· Σίμων Ἰωάννου, ἀγαπᾷς με; λέγει αὐτῷ· Ναί, κύριε, σὺ οἶδας ὅτι φιλῶ σε. λέγει αὐτῷ· Ποίμαινε τὰ πρόβατά μου. (17) λέγει αὐτῷ τὸ τρίτον· Σίμων Ἰωάννου, φιλεῖς με; ἐλυπήθη ὁ Πέτρος ὅτι εἶπεν αὐτῷ τὸ τρίτον· Φιλεῖς με; καὶ εἶπεν αὐτῷ· Κύριε, πάντα σὺ οἶδας, σὺ γινώσκεις ὅτι φιλῶ σε. λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Βόσκε τὰ πρόβατά μου. (18) ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι, ὅτε ἦς νεώτερος, ἐζώννυες σεαυτὸν καὶ περιεπάτεις ὅπου ἤθελες· ὅταν δὲ γηράσῃς, ἐκτενεῖς τὰς χεῖράς σου, καὶ ἄλλος σε ζώσει καὶ οἴσει ὅπου οὐ θέλεις. (19) τοῦτο δὲ εἶπεν σημαίνων ποίῳ θανάτῳ δοξάσει τὸν θεόν. καὶ τοῦτο εἰπὼν λέγει αὐτῷ· Ἀκολούθει μοι. (20) Ἐπιστραφεὶς ὁ Πέτρος βλέπει τὸν μαθητὴν ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς ἀκολουθοῦντα, ὃς καὶ ἀνέπεσεν ἐν τῷ δείπνῳ ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ καὶ εἶπεν· Κύριε, τίς ἐστιν ὁ παραδιδούς σε; (21) τοῦτον οὖν ἰδὼν ὁ Πέτρος λέγει τῷ Ἰησοῦ· Κύριε, οὗτος δὲ τί; (22) λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· Ἐὰν αὐτὸν θέλω μένειν ἕως ἔρχομαι, τί πρὸς σέ; σύ μοι ἀκολούθει. (23) ἐξῆλθεν οὖν οὗτος ὁ λόγος εἰς τοὺς ἀδελφοὺς ὅτι ὁ μαθητὴς ἐκεῖνος οὐκ ἀποθνῄσκει. οὐκ εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς ὅτι οὐκ ἀποθνῄσκει ἀλλʼ· Ἐὰν αὐτὸν θέλω μένειν ἕως ἔρχομαι, τί πρὸς σέ; (24) Οὗτός ἐστιν ὁ μαθητὴς ὁ μαρτυρῶν περὶ τούτων καὶ ὁ γράψας ταῦτα, καὶ οἴδαμεν ὅτι ἀληθὴς αὐτοῦ ἡ μαρτυρία ἐστίν. (25) ἔστιν δὲ καὶ ἄλλα πολλὰ ἃ ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς, ἅτινα ἐὰν γράφηται καθʼ ἕν, οὐδʼ αὐτὸν οἶμαι τὸν κόσμον χωρήσειν τὰ γραφόμενα βιβλία.

Acts of the Apostles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28

1

(1) Τὸν μὲν πρῶτον λόγον ἐποιησάμην περὶ πάντων, ὦ Θεόφιλε, ὧν ἤρξατο ὁ Ἰησοῦς ποιεῖν τε καὶ διδάσκειν (2) ἄχρι ἧς ἡμέρας ἐντειλάμενος τοῖς ἀποστόλοις διὰ πνεύματος ἁγίου οὓς ἐξελέξατο ἀνελήμφθη· (3) οἷς καὶ παρέστησεν ἑαυτὸν ζῶντα μετὰ τὸ παθεῖν αὐτὸν ἐν πολλοῖς τεκμηρίοις, διʼ ἡμερῶν τεσσεράκοντα ὀπτανόμενος αὐτοῖς καὶ λέγων τὰ περὶ τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ· (4) καὶ συναλιζόμενος παρήγγειλεν αὐτοῖς ἀπὸ Ἱεροσολύμων μὴ χωρίζεσθαι, ἀλλὰ περιμένειν τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ πατρὸς ἣν ἠκούσατέ μου· (5) ὅτι Ἰωάννης μὲν ἐβάπτισεν ὕδατι, ὑμεῖς δὲ ἐν πνεύματι βαπτισθήσεσθε ἁγίῳ οὐ μετὰ πολλὰς ταύτας ἡμέρας. (6) Οἱ μὲν οὖν συνελθόντες ἠρώτων αὐτὸν λέγοντες· Κύριε, εἰ ἐν τῷ χρόνῳ τούτῳ ἀποκαθιστάνεις τὴν βασιλείαν τῷ Ἰσραήλ; (7) εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς· Οὐχ ὑμῶν ἐστιν γνῶναι χρόνους ἢ καιροὺς οὓς ὁ πατὴρ ἔθετο ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐξουσίᾳ, (8) ἀλλὰ λήμψεσθε δύναμιν ἐπελθόντος τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐφʼ ὑμᾶς, καὶ ἔσεσθέ μου μάρτυρες ἔν τε Ἰερουσαλὴμ καὶ ἐν πάσῃ τῇ Ἰουδαίᾳ καὶ Σαμαρείᾳ καὶ ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς. (9) καὶ ταῦτα εἰπὼν βλεπόντων αὐτῶν ἐπήρθη καὶ νεφέλη ὑπέλαβεν αὐτὸν ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν. (10) καὶ ὡς ἀτενίζοντες ἦσαν εἰς τὸν οὐρανὸν πορευομένου αὐτοῦ, καὶ ἰδοὺ ἄνδρες δύο παρειστήκεισαν αὐτοῖς ἐν ἐσθήσεσι λευκαῖς, (11) οἳ καὶ εἶπαν· Ἄνδρες Γαλιλαῖοι, τί ἑστήκατε βλέποντες εἰς τὸν οὐρανόν; οὗτος ὁ Ἰησοῦς ὁ ἀναλημφθεὶς ἀφʼ ὑμῶν εἰς τὸν οὐρανὸν οὕτως ἐλεύσεται ὃν τρόπον ἐθεάσασθε αὐτὸν πορευόμενον εἰς τὸν οὐρανόν. (12) Τότε ὑπέστρεψαν εἰς Ἰερουσαλὴμ ἀπὸ ὄρους τοῦ καλουμένου Ἐλαιῶνος, ὅ ἐστιν ἐγγὺς Ἰερουσαλὴμ σαββάτου ἔχον ὁδόν. (13) καὶ ὅτε εἰσῆλθον, εἰς τὸ ὑπερῷον ἀνέβησαν οὗ ἦσαν καταμένοντες, ὅ τε Πέτρος καὶ Ἰωάννης καὶ Ἰάκωβος καὶ Ἀνδρέας, Φίλιππος καὶ Θωμᾶς, Βαρθολομαῖος καὶ Μαθθαῖος, Ἰάκωβος Ἁλφαίου καὶ Σίμων ὁ ζηλωτὴς καὶ Ἰούδας Ἰακώβου. (14) οὗτοι πάντες ἦσαν προσκαρτεροῦντες ὁμοθυμαδὸν τῇ προσευχῇ σὺν γυναιξὶν καὶ Μαριὰμ τῇ μητρὶ τοῦ Ἰησοῦ καὶ σὺν τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ. (15) Καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις ἀναστὰς Πέτρος ἐν μέσῳ τῶν ἀδελφῶν εἶπεν (ἦν τε ὄχλος ὀνομάτων ἐπὶ τὸ αὐτὸ ὡς ἑκατὸν εἴκοσι)· (16) Ἄνδρες ἀδελφοί, ἔδει πληρωθῆναι τὴν γραφὴν ἣν προεῖπε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον διὰ στόματος Δαυὶδ περὶ Ἰούδα τοῦ γενομένου ὁδηγοῦ τοῖς συλλαβοῦσιν Ἰησοῦν, (17) ὅτι κατηριθμημένος ἦν ἐν ἡμῖν καὶ ἔλαχεν τὸν κλῆρον τῆς διακονίας ταύτης.— (18) Οὗτος μὲν οὖν ἐκτήσατο χωρίον ἐκ μισθοῦ τῆς ἀδικίας, καὶ πρηνὴς γενόμενος ἐλάκησεν μέσος, καὶ ἐξεχύθη πάντα τὰ σπλάγχνα αὐτοῦ. (19) καὶ γνωστὸν ἐγένετο πᾶσι τοῖς κατοικοῦσιν Ἰερουσαλήμ, ὥστε κληθῆναι τὸ χωρίον ἐκεῖνο τῇ ἰδίᾳ διαλέκτῳ αὐτῶν Ἁκελδαμάχ, τοῦτʼ ἔστιν Χωρίον Αἵματος.— (20) γέγραπται γὰρ ἐν βίβλῳ ψαλμῶν· Γενηθήτω ἡ ἔπαυλις αὐτοῦ ἔρημος καὶ μὴ ἔστω ὁ κατοικῶν ἐν αὐτῇ, καί· Τὴν ἐπισκοπὴν αὐτοῦ λαβέτω ἕτερος. (21) δεῖ οὖν τῶν συνελθόντων ἡμῖν ἀνδρῶν ἐν παντὶ χρόνῳ ᾧ εἰσῆλθεν καὶ ἐξῆλθεν ἐφʼ ἡμᾶς ὁ κύριος Ἰησοῦς, (22) ἀρξάμενος ἀπὸ τοῦ βαπτίσματος Ἰωάννου ἕως τῆς ἡμέρας ἧς ἀνελήμφθη ἀφʼ ἡμῶν, μάρτυρα τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ σὺν ἡμῖν γενέσθαι ἕνα τούτων. (23) καὶ ἔστησαν δύο, Ἰωσὴφ τὸν καλούμενον Βαρσαββᾶν, ὃς ἐπεκλήθη Ἰοῦστος, καὶ Μαθθίαν. (24) καὶ προσευξάμενοι εἶπαν Σὺ κύριε καρδιογνῶστα πάντων, ἀνάδειξον ὃν ἐξελέξω, ἐκ τούτων τῶν δύο ἕνα, (25) λαβεῖν τὸν τόπον τῆς διακονίας ταύτης καὶ ἀποστολῆς, ἀφʼ ἧς παρέβη Ἰούδας πορευθῆναι εἰς τὸν τόπον τὸν ἴδιον. (26) καὶ ἔδωκαν κλήρους αὐτοῖς, καὶ ἔπεσεν ὁ κλῆρος ἐπὶ Μαθθίαν, καὶ συγκατεψηφίσθη μετὰ τῶν ἕνδεκα ἀποστόλων.

2

(1) Καὶ ἐν τῷ συμπληροῦσθαι τὴν ἡμέραν τῆς πεντηκοστῆς ἦσαν πάντες ὁμοῦ ἐπὶ τὸ αὐτό, (2) καὶ ἐγένετο ἄφνω ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἦχος ὥσπερ φερομένης πνοῆς βιαίας καὶ ἐπλήρωσεν ὅλον τὸν οἶκον οὗ ἦσαν καθήμενοι, (3) καὶ ὤφθησαν αὐτοῖς διαμεριζόμεναι γλῶσσαι ὡσεὶ πυρός, καὶ ἐκάθισεν ἐφʼ ἕνα ἕκαστον αὐτῶν, (4) καὶ ἐπλήσθησαν πάντες πνεύματος ἁγίου, καὶ ἤρξαντο λαλεῖν ἑτέραις γλώσσαις καθὼς τὸ πνεῦμα ἐδίδου ἀποφθέγγεσθαι αὐτοῖς. (5) Ἦσαν δὲ ἐν Ἰερουσαλὴμ κατοικοῦντες Ἰουδαῖοι, ἄνδρες εὐλαβεῖς ἀπὸ παντὸς ἔθνους τῶν ὑπὸ τὸν οὐρανόν· (6) γενομένης δὲ τῆς φωνῆς ταύτης συνῆλθε τὸ πλῆθος καὶ συνεχύθη, ὅτι ἤκουον εἷς ἕκαστος τῇ ἰδίᾳ διαλέκτῳ λαλούντων αὐτῶν· (7) ἐξίσταντο δὲ καὶ ἐθαύμαζον λέγοντες· Οὐχ ἰδοὺ πάντες οὗτοί εἰσιν οἱ λαλοῦντες Γαλιλαῖοι; (8) καὶ πῶς ἡμεῖς ἀκούομεν ἕκαστος τῇ ἰδίᾳ διαλέκτῳ ἡμῶν ἐν ᾗ ἐγεννήθημεν; (9) Πάρθοι καὶ Μῆδοι καὶ Ἐλαμῖται, καὶ οἱ κατοικοῦντες τὴν Μεσοποταμίαν, Ἰουδαίαν τε καὶ Καππαδοκίαν, Πόντον καὶ τὴν Ἀσίαν, (10) Φρυγίαν τε καὶ Παμφυλίαν, Αἴγυπτον καὶ τὰ μέρη τῆς Λιβύης τῆς κατὰ Κυρήνην, καὶ οἱ ἐπιδημοῦντες Ῥωμαῖοι, (11) Ἰουδαῖοί τε καὶ προσήλυτοι, Κρῆτες καὶ Ἄραβες, ἀκούομεν λαλούντων αὐτῶν ταῖς ἡμετέραις γλώσσαις τὰ μεγαλεῖα τοῦ θεοῦ. (12) ἐξίσταντο δὲ πάντες καὶ διηπόρουν, ἄλλος πρὸς ἄλλον λέγοντες· Τί θέλει τοῦτο εἶναι; (13) ἕτεροι δὲ διαχλευάζοντες ἔλεγον ὅτι Γλεύκους μεμεστωμένοι εἰσίν. (14) Σταθεὶς δὲ ὁ Πέτρος σὺν τοῖς ἕνδεκα ἐπῆρεν τὴν φωνὴν αὐτοῦ καὶ ἀπεφθέγξατο αὐτοῖς· Ἄνδρες Ἰουδαῖοι καὶ οἱ κατοικοῦντες Ἰερουσαλὴμ πάντες, τοῦτο ὑμῖν γνωστὸν ἔστω καὶ ἐνωτίσασθε τὰ ῥήματά μου. (15) οὐ γὰρ ὡς ὑμεῖς ὑπολαμβάνετε οὗτοι μεθύουσιν, ἔστιν γὰρ ὥρα τρίτη τῆς ἡμέρας, (16) ἀλλὰ τοῦτό ἐστιν τὸ εἰρημένον διὰ τοῦ προφήτου Ἰωήλ· (17) Καὶ ἔσται ἐν ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις, λέγει ὁ θεός, ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου ἐπὶ πᾶσαν σάρκα, καὶ προφητεύσουσιν οἱ υἱοὶ ὑμῶν καὶ αἱ θυγατέρες ὑμῶν, καὶ οἱ νεανίσκοι ὑμῶν ὁράσεις ὄψονται, καὶ οἱ πρεσβύτεροι ὑμῶν ἐνυπνίοις ἐνυπνιασθήσονται· (18) καί γε ἐπὶ τοὺς δούλους μου καὶ ἐπὶ τὰς δούλας μου ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἐκχεῶ ἀπὸ τοῦ πνεύματός μου, καὶ προφητεύσουσιν. (19) καὶ δώσω τέρατα ἐν τῷ οὐρανῷ ἄνω καὶ σημεῖα ἐπὶ τῆς γῆς κάτω, αἷμα καὶ πῦρ καὶ ἀτμίδα καπνοῦ· (20) ὁ ἥλιος μεταστραφήσεται εἰς σκότος καὶ ἡ σελήνη εἰς αἷμα πρὶν ἢ ἐλθεῖν ἡμέραν κυρίου τὴν μεγάλην καὶ ἐπιφανῆ. (21) καὶ ἔσται πᾶς ὃς ἐὰν ἐπικαλέσηται τὸ ὄνομα κυρίου σωθήσεται. (22) Ἄνδρες Ἰσραηλῖται, ἀκούσατε τοὺς λόγους τούτους. Ἰησοῦν τὸν Ναζωραῖον, ἄνδρα ἀποδεδειγμένον ἀπὸ τοῦ θεοῦ εἰς ὑμᾶς δυνάμεσι καὶ τέρασι καὶ σημείοις οἷς ἐποίησεν διʼ αὐτοῦ ὁ θεὸς ἐν μέσῳ ὑμῶν, καθὼς αὐτοὶ οἴδατε, (23) τοῦτον τῇ ὡρισμένῃ βουλῇ καὶ προγνώσει τοῦ θεοῦ ἔκδοτον διὰ χειρὸς ἀνόμων προσπήξαντες ἀνείλατε, (24) ὃν ὁ θεὸς ἀνέστησεν λύσας τὰς ὠδῖνας τοῦ θανάτου, καθότι οὐκ ἦν δυνατὸν κρατεῖσθαι αὐτὸν ὑπʼ αὐτοῦ· (25) Δαυὶδ γὰρ λέγει εἰς αὐτόν· Προορώμην τὸν κύριον ἐνώπιόν μου διὰ παντός, ὅτι ἐκ δεξιῶν μού ἐστιν ἵνα μὴ σαλευθῶ. (26) διὰ τοῦτο ηὐφράνθη ἡ καρδία μου καὶ ἠγαλλιάσατο ἡ γλῶσσά μου, ἔτι δὲ καὶ ἡ σάρξ μου κατασκηνώσει ἐπʼ ἐλπίδι· (27) ὅτι οὐκ ἐγκαταλείψεις τὴν ψυχήν μου εἰς ᾅδην, οὐδὲ δώσεις τὸν ὅσιόν σου ἰδεῖν διαφθοράν. (28) ἐγνώρισάς μοι ὁδοὺς ζωῆς, πληρώσεις με εὐφροσύνης μετὰ τοῦ προσώπου σου. (29) Ἄνδρες ἀδελφοί, ἐξὸν εἰπεῖν μετὰ παρρησίας πρὸς ὑμᾶς περὶ τοῦ πατριάρχου Δαυίδ, ὅτι καὶ ἐτελεύτησεν καὶ ἐτάφη, καὶ τὸ μνῆμα αὐτοῦ ἔστιν ἐν ἡμῖν ἄχρι τῆς ἡμέρας ταύτης· (30) προφήτης οὖν ὑπάρχων, καὶ εἰδὼς ὅτι ὅρκῳ ὤμοσεν αὐτῷ ὁ θεὸς ἐκ καρποῦ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ καθίσαι ἐπὶ τὸν θρόνον αὐτοῦ, (31) προϊδὼν ἐλάλησεν περὶ τῆς ἀναστάσεως τοῦ χριστοῦ ὅτι οὔτε ἐγκατελείφθη εἰς ᾅδην οὔτε ἡ σὰρξ αὐτοῦ εἶδεν διαφθοράν. (32) τοῦτον τὸν Ἰησοῦν ἀνέστησεν ὁ θεός, οὗ πάντες ἡμεῖς ἐσμεν μάρτυρες. (33) τῇ δεξιᾷ οὖν τοῦ θεοῦ ὑψωθεὶς τήν τε ἐπαγγελίαν τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου λαβὼν παρὰ τοῦ πατρὸς ἐξέχεεν τοῦτο ὃ ὑμεῖς βλέπετε καὶ ἀκούετε. (34) οὐ γὰρ Δαυὶδ ἀνέβη εἰς τοὺς οὐρανούς, λέγει δὲ αὐτός· Εἶπεν ὁ κύριος τῷ κυρίῳ μου· Κάθου ἐκ δεξιῶν μου, (35) ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου. (36) ἀσφαλῶς οὖν γινωσκέτω πᾶς οἶκος Ἰσραὴλ ὅτι καὶ κύριον αὐτὸν καὶ χριστὸν ἐποίησεν ὁ θεός, τοῦτον τὸν Ἰησοῦν ὃν ὑμεῖς ἐσταυρώσατε. (37) Ἀκούσαντες δὲ κατενύγησαν τὴν καρδίαν, εἶπόν τε πρὸς τὸν Πέτρον καὶ τοὺς λοιποὺς ἀποστόλους· Τί ποιήσωμεν, ἄνδρες ἀδελφοί; (38) Πέτρος δὲ πρὸς αὐτούς· Μετανοήσατε, καὶ βαπτισθήτω ἕκαστος ὑμῶν ἐπὶ τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν ὑμῶν, καὶ λήμψεσθε τὴν δωρεὰν τοῦ ἁγίου πνεύματος· (39) ὑμῖν γάρ ἐστιν ἡ ἐπαγγελία καὶ τοῖς τέκνοις ὑμῶν καὶ πᾶσι τοῖς εἰς μακρὰν ὅσους ἂν προσκαλέσηται κύριος ὁ θεὸς ἡμῶν. (40) ἑτέροις τε λόγοις πλείοσιν διεμαρτύρατο, καὶ παρεκάλει αὐτοὺς λέγων· Σώθητε ἀπὸ τῆς γενεᾶς τῆς σκολιᾶς ταύτης. (41) οἱ μὲν οὖν ἀποδεξάμενοι τὸν λόγον αὐτοῦ ἐβαπτίσθησαν, καὶ προσετέθησαν ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ψυχαὶ ὡσεὶ τρισχίλιαι. (42) ἦσαν δὲ προσκαρτεροῦντες τῇ διδαχῇ τῶν ἀποστόλων καὶ τῇ κοινωνίᾳ, τῇ κλάσει τοῦ ἄρτου καὶ ταῖς προσευχαῖς. (43) Ἐγίνετο δὲ πάσῃ ψυχῇ φόβος, πολλά τε τέρατα καὶ σημεῖα διὰ τῶν ἀποστόλων ἐγίνετο. (44) πάντες δὲ οἱ πιστεύοντες ἦσαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ εἶχον ἅπαντα κοινά, (45) καὶ τὰ κτήματα καὶ τὰς ὑπάρξεις ἐπίπρασκον καὶ διεμέριζον αὐτὰ πᾶσιν καθότι ἄν τις χρείαν εἶχεν· (46) καθʼ ἡμέραν τε προσκαρτεροῦντες ὁμοθυμαδὸν ἐν τῷ ἱερῷ, κλῶντές τε κατʼ οἶκον ἄρτον, μετελάμβανον τροφῆς ἐν ἀγαλλιάσει καὶ ἀφελότητι καρδίας, (47) αἰνοῦντες τὸν θεὸν καὶ ἔχοντες χάριν πρὸς ὅλον τὸν λαόν. ὁ δὲ κύριος προσετίθει τοὺς σῳζομένους καθʼ ἡμέραν ἐπὶ τὸ αὐτό.

3

(1) Πέτρος δὲ καὶ Ἰωάννης ἀνέβαινον εἰς τὸ ἱερὸν ἐπὶ τὴν ὥραν τῆς προσευχῆς τὴν ἐνάτην, (2) καί τις ἀνὴρ χωλὸς ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτοῦ ὑπάρχων ἐβαστάζετο, ὃν ἐτίθουν καθʼ ἡμέραν πρὸς τὴν θύραν τοῦ ἱεροῦ τὴν λεγομένην Ὡραίαν τοῦ αἰτεῖν ἐλεημοσύνην παρὰ τῶν εἰσπορευομένων εἰς τὸ ἱερόν, (3) ὃς ἰδὼν Πέτρον καὶ Ἰωάννην μέλλοντας εἰσιέναι εἰς τὸ ἱερὸν ἠρώτα ἐλεημοσύνην λαβεῖν. (4) ἀτενίσας δὲ Πέτρος εἰς αὐτὸν σὺν τῷ Ἰωάννῃ εἶπεν· Βλέψον εἰς ἡμᾶς. (5) ὁ δὲ ἐπεῖχεν αὐτοῖς προσδοκῶν τι παρʼ αὐτῶν λαβεῖν. (6) εἶπεν δὲ Πέτρος· Ἀργύριον καὶ χρυσίον οὐχ ὑπάρχει μοι, ὃ δὲ ἔχω τοῦτό σοι δίδωμι· ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Ναζωραίου περιπάτει. (7) καὶ πιάσας αὐτὸν τῆς δεξιᾶς χειρὸς ἤγειρεν αὐτόν· παραχρῆμα δὲ ἐστερεώθησαν αἱ βάσεις αὐτοῦ καὶ τὰ σφυδρά, (8) καὶ ἐξαλλόμενος ἔστη καὶ περιεπάτει, καὶ εἰσῆλθεν σὺν αὐτοῖς εἰς τὸ ἱερὸν περιπατῶν καὶ ἁλλόμενος καὶ αἰνῶν τὸν θεόν. (9) καὶ εἶδεν πᾶς ὁ λαὸς αὐτὸν περιπατοῦντα καὶ αἰνοῦντα τὸν θεόν, (10) ἐπεγίνωσκον δὲ αὐτὸν ὅτι οὗτος ἦν ὁ πρὸς τὴν ἐλεημοσύνην καθήμενος ἐπὶ τῇ Ὡραίᾳ Πύλῃ τοῦ ἱεροῦ, καὶ ἐπλήσθησαν θάμβους καὶ ἐκστάσεως ἐπὶ τῷ συμβεβηκότι αὐτῷ. (11) Κρατοῦντος δὲ αὐτοῦ τὸν Πέτρον καὶ τὸν Ἰωάννην συνέδραμεν πᾶς ὁ λαὸς πρὸς αὐτοὺς ἐπὶ τῇ στοᾷ τῇ καλουμένῃ Σολομῶντος ἔκθαμβοι. (12) ἰδὼν δὲ ὁ Πέτρος ἀπεκρίνατο πρὸς τὸν λαόν· Ἄνδρες Ἰσραηλῖται, τί θαυμάζετε ἐπὶ τούτῳ, ἢ ἡμῖν τί ἀτενίζετε ὡς ἰδίᾳ δυνάμει ἢ εὐσεβείᾳ πεποιηκόσιν τοῦ περιπατεῖν αὐτόν; (13) ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ, ὁ θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν, ἐδόξασεν τὸν παῖδα αὐτοῦ Ἰησοῦν, ὃν ὑμεῖς μὲν παρεδώκατε καὶ ἠρνήσασθε κατὰ πρόσωπον Πιλάτου, κρίναντος ἐκείνου ἀπολύειν· (14) ὑμεῖς δὲ τὸν ἅγιον καὶ δίκαιον ἠρνήσασθε καὶ ᾐτήσασθε ἄνδρα φονέα χαρισθῆναι ὑμῖν, (15) τὸν δὲ ἀρχηγὸν τῆς ζωῆς ἀπεκτείνατε, ὃν ὁ θεὸς ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν, οὗ ἡμεῖς μάρτυρές ἐσμεν. (16) καὶ ἐπὶ τῇ πίστει τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ τοῦτον ὃν θεωρεῖτε καὶ οἴδατε ἐστερέωσεν τὸ ὄνομα αὐτοῦ, καὶ ἡ πίστις ἡ διʼ αὐτοῦ ἔδωκεν αὐτῷ τὴν ὁλοκληρίαν ταύτην ἀπέναντι πάντων ὑμῶν. (17) Καὶ νῦν, ἀδελφοί, οἶδα ὅτι κατὰ ἄγνοιαν ἐπράξατε, ὥσπερ καὶ οἱ ἄρχοντες ὑμῶν· (18) ὁ δὲ θεὸς ἃ προκατήγγειλεν διὰ στόματος πάντων τῶν προφητῶν παθεῖν τὸν χριστὸν αὐτοῦ ἐπλήρωσεν οὕτως. (19) μετανοήσατε οὖν καὶ ἐπιστρέψατε πρὸς τὸ ἐξαλειφθῆναι ὑμῶν τὰς ἁμαρτίας, (20) ὅπως ἂν ἔλθωσιν καιροὶ ἀναψύξεως ἀπὸ προσώπου τοῦ κυρίου καὶ ἀποστείλῃ τὸν προκεχειρισμένον ὑμῖν χριστὸν Ἰησοῦν, (21) ὃν δεῖ οὐρανὸν μὲν δέξασθαι ἄχρι χρόνων ἀποκαταστάσεως πάντων ὧν ἐλάλησεν ὁ θεὸς διὰ στόματος τῶν ἁγίων ἀπʼ αἰῶνος αὐτοῦ προφητῶν. (22) Μωϋσῆς μὲν εἶπεν ὅτι Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει κύριος ὁ θεὸς ἐκ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν ὡς ἐμέ· αὐτοῦ ἀκούσεσθε κατὰ πάντα ὅσα ἂν λαλήσῃ πρὸς ὑμᾶς. (23) ἔσται δὲ πᾶσα ψυχὴ ἥτις ἂν μὴ ἀκούσῃ τοῦ προφήτου ἐκείνου ἐξολεθρευθήσεται ἐκ τοῦ λαοῦ. (24) καὶ πάντες δὲ οἱ προφῆται ἀπὸ Σαμουὴλ καὶ τῶν καθεξῆς ὅσοι ἐλάλησαν καὶ κατήγγειλαν τὰς ἡμέρας ταύτας. (25) ὑμεῖς ἐστε οἱ υἱοὶ τῶν προφητῶν καὶ τῆς διαθήκης ἧς διέθετο ὁ θεὸς πρὸς τοὺς πατέρας ὑμῶν, λέγων πρὸς Ἀβραάμ· Καὶ ἐν τῷ σπέρματί σου ἐνευλογηθήσονται πᾶσαι αἱ πατριαὶ τῆς γῆς. (26) ὑμῖν πρῶτον ἀναστήσας ὁ θεὸς τὸν παῖδα αὐτοῦ ἀπέστειλεν αὐτὸν εὐλογοῦντα ὑμᾶς ἐν τῷ ἀποστρέφειν ἕκαστον ἀπὸ τῶν πονηριῶν ὑμῶν.

4

(1) Λαλούντων δὲ αὐτῶν πρὸς τὸν λαὸν ἐπέστησαν αὐτοῖς οἱ ἱερεῖς καὶ ὁ στρατηγὸς τοῦ ἱεροῦ καὶ οἱ Σαδδουκαῖοι, (2) διαπονούμενοι διὰ τὸ διδάσκειν αὐτοὺς τὸν λαὸν καὶ καταγγέλλειν ἐν τῷ Ἰησοῦ τὴν ἀνάστασιν τὴν ἐκ νεκρῶν, (3) καὶ ἐπέβαλον αὐτοῖς τὰς χεῖρας καὶ ἔθεντο εἰς τήρησιν εἰς τὴν αὔριον, ἦν γὰρ ἑσπέρα ἤδη. (4) πολλοὶ δὲ τῶν ἀκουσάντων τὸν λόγον ἐπίστευσαν, καὶ ἐγενήθη ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνδρῶν ὡς χιλιάδες πέντε. (5) Ἐγένετο δὲ ἐπὶ τὴν αὔριον συναχθῆναι αὐτῶν τοὺς ἄρχοντας καὶ τοὺς πρεσβυτέρους καὶ τοὺς γραμματεῖς ἐν Ἰερουσαλήμ (6) (καὶ Ἅννας ὁ ἀρχιερεὺς καὶ Καϊάφας καὶ Ἰωάννης καὶ Ἀλέξανδρος καὶ ὅσοι ἦσαν ἐκ γένους ἀρχιερατικοῦ), (7) καὶ στήσαντες αὐτοὺς ἐν τῷ μέσῳ ἐπυνθάνοντο· Ἐν ποίᾳ δυνάμει ἢ ἐν ποίῳ ὀνόματι ἐποιήσατε τοῦτο ὑμεῖς; (8) τότε Πέτρος πλησθεὶς πνεύματος ἁγίου εἶπεν πρὸς αὐτούς· Ἄρχοντες τοῦ λαοῦ καὶ πρεσβύτεροι, (9) εἰ ἡμεῖς σήμερον ἀνακρινόμεθα ἐπὶ εὐεργεσίᾳ ἀνθρώπου ἀσθενοῦς, ἐν τίνι οὗτος σέσωσται, (10) γνωστὸν ἔστω πᾶσιν ὑμῖν καὶ παντὶ τῷ λαῷ Ἰσραὴλ ὅτι ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Ναζωραίου, ὃν ὑμεῖς ἐσταυρώσατε, ὃν ὁ θεὸς ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν, ἐν τούτῳ οὗτος παρέστηκεν ἐνώπιον ὑμῶν ὑγιής. (11) οὗτός ἐστιν ὁ λίθος ὁ ἐξουθενηθεὶς ὑφʼ ὑμῶν τῶν οἰκοδόμων, ὁ γενόμενος εἰς κεφαλὴν γωνίας. (12) καὶ οὐκ ἔστιν ἐν ἄλλῳ οὐδενὶ ἡ σωτηρία, οὐδὲ γὰρ ὄνομά ἐστιν ἕτερον ὑπὸ τὸν οὐρανὸν τὸ δεδομένον ἐν ἀνθρώποις ἐν ᾧ δεῖ σωθῆναι ἡμᾶς. (13) Θεωροῦντες δὲ τὴν τοῦ Πέτρου παρρησίαν καὶ Ἰωάννου καὶ καταλαβόμενοι ὅτι ἄνθρωποι ἀγράμματοί εἰσιν καὶ ἰδιῶται, ἐθαύμαζον, ἐπεγίνωσκόν τε αὐτοὺς ὅτι σὺν τῷ Ἰησοῦ ἦσαν, (14) τόν τε ἄνθρωπον βλέποντες σὺν αὐτοῖς ἑστῶτα τὸν τεθεραπευμένον οὐδὲν εἶχον ἀντειπεῖν. (15) κελεύσαντες δὲ αὐτοὺς ἔξω τοῦ συνεδρίου ἀπελθεῖν συνέβαλλον πρὸς ἀλλήλους (16) λέγοντες· Τί ποιήσωμεν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις; ὅτι μὲν γὰρ γνωστὸν σημεῖον γέγονεν διʼ αὐτῶν πᾶσιν τοῖς κατοικοῦσιν Ἰερουσαλὴμ φανερόν, καὶ οὐ δυνάμεθα ἀρνεῖσθαι· (17) ἀλλʼ ἵνα μὴ ἐπὶ πλεῖον διανεμηθῇ εἰς τὸν λαόν, ἀπειλησώμεθα αὐτοῖς μηκέτι λαλεῖν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τούτῳ μηδενὶ ἀνθρώπων. (18) καὶ καλέσαντες αὐτοὺς παρήγγειλαν τὸ καθόλου μὴ φθέγγεσθαι μηδὲ διδάσκειν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ Ἰησοῦ. (19) ὁ δὲ Πέτρος καὶ Ἰωάννης ἀποκριθέντες εἶπον πρὸς αὐτούς· Εἰ δίκαιόν ἐστιν ἐνώπιον τοῦ θεοῦ ὑμῶν ἀκούειν μᾶλλον ἢ τοῦ θεοῦ, κρίνατε, (20) οὐ δυνάμεθα γὰρ ἡμεῖς ἃ εἴδαμεν καὶ ἠκούσαμεν μὴ λαλεῖν. (21) οἱ δὲ προσαπειλησάμενοι ἀπέλυσαν αὐτούς, μηδὲν εὑρίσκοντες τὸ πῶς κολάσωνται αὐτούς, διὰ τὸν λαόν, ὅτι πάντες ἐδόξαζον τὸν θεὸν ἐπὶ τῷ γεγονότι· (22) ἐτῶν γὰρ ἦν πλειόνων τεσσεράκοντα ὁ ἄνθρωπος ἐφʼ ὃν γεγόνει τὸ σημεῖον τοῦτο τῆς ἰάσεως. (23) Ἀπολυθέντες δὲ ἦλθον πρὸς τοὺς ἰδίους καὶ ἀπήγγειλαν ὅσα πρὸς αὐτοὺς οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι εἶπαν. (24) οἱ δὲ ἀκούσαντες ὁμοθυμαδὸν ἦραν φωνὴν πρὸς τὸν θεὸν καὶ εἶπαν· Δέσποτα, σὺ ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς, (25) ὁ τοῦ πατρὸς ἡμῶν διὰ πνεύματος ἁγίου στόματος Δαυὶδ παιδός σου εἰπών· Ἱνατί ἐφρύαξαν ἔθνη καὶ λαοὶ ἐμελέτησαν κενά; (26) παρέστησαν οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς καὶ οἱ ἄρχοντες συνήχθησαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ κατὰ τοῦ κυρίου καὶ κατὰ τοῦ χριστοῦ αὐτοῦ. (27) συνήχθησαν γὰρ ἐπʼ ἀληθείας ἐν τῇ πόλει ταύτῃ ἐπὶ τὸν ἅγιον παῖδά σου Ἰησοῦν, ὃν ἔχρισας, Ἡρῴδης τε καὶ Πόντιος Πιλᾶτος σὺν ἔθνεσιν καὶ λαοῖς Ἰσραήλ, (28) ποιῆσαι ὅσα ἡ χείρ σου καὶ ἡ βουλὴ προώρισεν γενέσθαι. (29) καὶ τὰ νῦν, κύριε, ἔπιδε ἐπὶ τὰς ἀπειλὰς αὐτῶν καὶ δὸς τοῖς δούλοις σου μετὰ παρρησίας πάσης λαλεῖν τὸν λόγον σου, (30) ἐν τῷ τὴν χεῖρά σου ἐκτείνειν σε εἰς ἴασιν καὶ σημεῖα καὶ τέρατα γίνεσθαι διὰ τοῦ ὀνόματος τοῦ ἁγίου παιδός σου Ἰησοῦ. (31) καὶ δεηθέντων αὐτῶν ἐσαλεύθη ὁ τόπος ἐν ᾧ ἦσαν συνηγμένοι, καὶ ἐπλήσθησαν ἅπαντες τοῦ ἁγίου πνεύματος, καὶ ἐλάλουν τὸν λόγον τοῦ θεοῦ μετὰ παρρησίας. (32) Τοῦ δὲ πλήθους τῶν πιστευσάντων ἦν καρδία καὶ ψυχὴ μία, καὶ οὐδὲ εἷς τι τῶν ὑπαρχόντων αὐτῷ ἔλεγεν ἴδιον εἶναι, ἀλλʼ ἦν αὐτοῖς πάντα κοινά. (33) καὶ δυνάμει μεγάλῃ ἀπεδίδουν τὸ μαρτύριον οἱ ἀπόστολοι τῆς ἀναστάσεως τοῦ κυρίου Ἰησοῦ, χάρις τε μεγάλη ἦν ἐπὶ πάντας αὐτούς. (34) οὐδὲ γὰρ ἐνδεής τις ἦν ἐν αὐτοῖς· ὅσοι γὰρ κτήτορες χωρίων ἢ οἰκιῶν ὑπῆρχον, πωλοῦντες ἔφερον τὰς τιμὰς τῶν πιπρασκομένων (35) καὶ ἐτίθουν παρὰ τοὺς πόδας τῶν ἀποστόλων· διεδίδετο δὲ ἑκάστῳ καθότι ἄν τις χρείαν εἶχεν. (36) Ἰωσὴφ δὲ ὁ ἐπικληθεὶς Βαρναβᾶς ἀπὸ τῶν ἀποστόλων, ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον υἱὸς παρακλήσεως, Λευίτης, Κύπριος τῷ γένει, (37) ὑπάρχοντος αὐτῷ ἀγροῦ πωλήσας ἤνεγκεν τὸ χρῆμα καὶ ἔθηκεν παρὰ τοὺς πόδας τῶν ἀποστόλων.

5

(1) Ἀνὴρ δέ τις Ἁνανίας ὀνόματι σὺν Σαπφίρῃ τῇ γυναικὶ αὐτοῦ ἐπώλησεν κτῆμα (2) καὶ ἐνοσφίσατο ἀπὸ τῆς τιμῆς, συνειδυίης καὶ τῆς γυναικός, καὶ ἐνέγκας μέρος τι παρὰ τοὺς πόδας τῶν ἀποστόλων ἔθηκεν. (3) εἶπεν δὲ ὁ Πέτρος· Ἁνανία, διὰ τί ἐπλήρωσεν ὁ Σατανᾶς τὴν καρδίαν σου, ψεύσασθαί σε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον καὶ νοσφίσασθαι ἀπὸ τῆς τιμῆς τοῦ χωρίου; (4) οὐχὶ μένον σοὶ ἔμενεν καὶ πραθὲν ἐν τῇ σῇ ἐξουσίᾳ ὑπῆρχεν; τί ὅτι ἔθου ἐν τῇ καρδίᾳ σου τὸ πρᾶγμα τοῦτο; οὐκ ἐψεύσω ἀνθρώποις ἀλλὰ τῷ θεῷ. (5) ἀκούων δὲ ὁ Ἁνανίας τοὺς λόγους τούτους πεσὼν ἐξέψυξεν· καὶ ἐγένετο φόβος μέγας ἐπὶ πάντας τοὺς ἀκούοντας. (6) ἀναστάντες δὲ οἱ νεώτεροι συνέστειλαν αὐτὸν καὶ ἐξενέγκαντες ἔθαψαν. (7) Ἐγένετο δὲ ὡς ὡρῶν τριῶν διάστημα καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ μὴ εἰδυῖα τὸ γεγονὸς εἰσῆλθεν. (8) ἀπεκρίθη δὲ πρὸς αὐτὴν Πέτρος· Εἰπέ μοι, εἰ τοσούτου τὸ χωρίον ἀπέδοσθε; ἡ δὲ εἶπεν· Ναί, τοσούτου. (9) ὁ δὲ Πέτρος πρὸς αὐτήν· Τί ὅτι συνεφωνήθη ὑμῖν πειράσαι τὸ πνεῦμα κυρίου; ἰδοὺ οἱ πόδες τῶν θαψάντων τὸν ἄνδρα σου ἐπὶ τῇ θύρᾳ καὶ ἐξοίσουσίν σε. (10) ἔπεσεν δὲ παραχρῆμα πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ καὶ ἐξέψυξεν· εἰσελθόντες δὲ οἱ νεανίσκοι εὗρον αὐτὴν νεκράν, καὶ ἐξενέγκαντες ἔθαψαν πρὸς τὸν ἄνδρα αὐτῆς. (11) καὶ ἐγένετο φόβος μέγας ἐφʼ ὅλην τὴν ἐκκλησίαν καὶ ἐπὶ πάντας τοὺς ἀκούοντας ταῦτα. (12) Διὰ δὲ τῶν χειρῶν τῶν ἀποστόλων ἐγίνετο σημεῖα καὶ τέρατα πολλὰ ἐν τῷ λαῷ· καὶ ἦσαν ὁμοθυμαδὸν ἅπαντες ἐν τῇ Στοᾷ Σολομῶντος· (13) τῶν δὲ λοιπῶν οὐδεὶς ἐτόλμα κολλᾶσθαι αὐτοῖς, ἀλλʼ ἐμεγάλυνεν αὐτοὺς ὁ λαός, (14) μᾶλλον δὲ προσετίθεντο πιστεύοντες τῷ κυρίῳ πλήθη ἀνδρῶν τε καὶ γυναικῶν· (15) ὥστε καὶ εἰς τὰς πλατείας ἐκφέρειν τοὺς ἀσθενεῖς καὶ τιθέναι ἐπὶ κλιναρίων καὶ κραβάττων, ἵνα ἐρχομένου Πέτρου κἂν ἡ σκιὰ ἐπισκιάσῃ τινὶ αὐτῶν. (16) συνήρχετο δὲ καὶ τὸ πλῆθος τῶν πέριξ πόλεων Ἰερουσαλήμ, φέροντες ἀσθενεῖς καὶ ὀχλουμένους ὑπὸ πνευμάτων ἀκαθάρτων, οἵτινες ἐθεραπεύοντο ἅπαντες. (17) Ἀναστὰς δὲ ὁ ἀρχιερεὺς καὶ πάντες οἱ σὺν αὐτῷ, ἡ οὖσα αἵρεσις τῶν Σαδδουκαίων, ἐπλήσθησαν ζήλου (18) καὶ ἐπέβαλον τὰς χεῖρας ἐπὶ τοὺς ἀποστόλους καὶ ἔθεντο αὐτοὺς ἐν τηρήσει δημοσίᾳ. (19) ἄγγελος δὲ κυρίου διὰ νυκτὸς ἤνοιξε τὰς θύρας τῆς φυλακῆς ἐξαγαγών τε αὐτοὺς εἶπεν· (20) Πορεύεσθε καὶ σταθέντες λαλεῖτε ἐν τῷ ἱερῷ τῷ λαῷ πάντα τὰ ῥήματα τῆς ζωῆς ταύτης. (21) ἀκούσαντες δὲ εἰσῆλθον ὑπὸ τὸν ὄρθρον εἰς τὸ ἱερὸν καὶ ἐδίδασκον. Παραγενόμενος δὲ ὁ ἀρχιερεὺς καὶ οἱ σὺν αὐτῷ συνεκάλεσαν τὸ συνέδριον καὶ πᾶσαν τὴν γερουσίαν τῶν υἱῶν Ἰσραήλ, καὶ ἀπέστειλαν εἰς τὸ δεσμωτήριον ἀχθῆναι αὐτούς. (22) οἱ δὲ παραγενόμενοι ὑπηρέται οὐχ εὗρον αὐτοὺς ἐν τῇ φυλακῇ, ἀναστρέψαντες δὲ ἀπήγγειλαν (23) λέγοντες ὅτι Τὸ δεσμωτήριον εὕρομεν κεκλεισμένον ἐν πάσῃ ἀσφαλείᾳ καὶ τοὺς φύλακας ἑστῶτας ἐπὶ τῶν θυρῶν, ἀνοίξαντες δὲ ἔσω οὐδένα εὕρομεν. (24) ὡς δὲ ἤκουσαν τοὺς λόγους τούτους ὅ τε στρατηγὸς τοῦ ἱεροῦ καὶ οἱ ἀρχιερεῖς, διηπόρουν περὶ αὐτῶν τί ἂν γένοιτο τοῦτο. (25) παραγενόμενος δέ τις ἀπήγγειλεν αὐτοῖς ὅτι Ἰδοὺ οἱ ἄνδρες οὓς ἔθεσθε ἐν τῇ φυλακῇ εἰσὶν ἐν τῷ ἱερῷ ἑστῶτες καὶ διδάσκοντες τὸν λαόν. (26) τότε ἀπελθὼν ὁ στρατηγὸς σὺν τοῖς ὑπηρέταις ἤγαγεν αὐτούς, οὐ μετὰ βίας, ἐφοβοῦντο γὰρ τὸν λαόν, μὴ λιθασθῶσιν. (27) Ἀγαγόντες δὲ αὐτοὺς ἔστησαν ἐν τῷ συνεδρίῳ. καὶ ἐπηρώτησεν αὐτοὺς ὁ ἀρχιερεὺς (28) λέγων· Παραγγελίᾳ παρηγγείλαμεν ὑμῖν μὴ διδάσκειν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τούτῳ, καὶ ἰδοὺ πεπληρώκατε τὴν Ἰερουσαλὴμ τῆς διδαχῆς ὑμῶν, καὶ βούλεσθε ἐπαγαγεῖν ἐφʼ ἡμᾶς τὸ αἷμα τοῦ ἀνθρώπου τούτου. (29) ἀποκριθεὶς δὲ Πέτρος καὶ οἱ ἀπόστολοι εἶπαν· Πειθαρχεῖν δεῖ θεῷ μᾶλλον ἢ ἀνθρώποις. (30) ὁ θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν ἤγειρεν Ἰησοῦν, ὃν ὑμεῖς διεχειρίσασθε κρεμάσαντες ἐπὶ ξύλου· (31) τοῦτον ὁ θεὸς ἀρχηγὸν καὶ σωτῆρα ὕψωσεν τῇ δεξιᾷ αὐτοῦ, τοῦ δοῦναι μετάνοιαν τῷ Ἰσραὴλ καὶ ἄφεσιν ἁμαρτιῶν· (32) καὶ ἡμεῖς ἐσμεν μάρτυρες τῶν ῥημάτων τούτων, καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ὃ ἔδωκεν ὁ θεὸς τοῖς πειθαρχοῦσιν αὐτῷ. (33) Οἱ δὲ ἀκούσαντες διεπρίοντο καὶ ἐβούλοντο ἀνελεῖν αὐτούς. (34) ἀναστὰς δέ τις ἐν τῷ συνεδρίῳ Φαρισαῖος ὀνόματι Γαμαλιήλ, νομοδιδάσκαλος τίμιος παντὶ τῷ λαῷ, ἐκέλευσεν ἔξω βραχὺ τοὺς ἀνθρώπους ποιῆσαι, (35) εἶπέν τε πρὸς αὐτούς· Ἄνδρες Ἰσραηλῖται, προσέχετε ἑαυτοῖς ἐπὶ τοῖς ἀνθρώποις τούτοις τί μέλλετε πράσσειν. (36) πρὸ γὰρ τούτων τῶν ἡμερῶν ἀνέστη Θευδᾶς, λέγων εἶναί τινα ἑαυτόν, ᾧ προσεκλίθη ἀνδρῶν ἀριθμὸς ὡς τετρακοσίων· ὃς ἀνῃρέθη, καὶ πάντες ὅσοι ἐπείθοντο αὐτῷ διελύθησαν καὶ ἐγένοντο εἰς οὐδέν. (37) μετὰ τοῦτον ἀνέστη Ἰούδας ὁ Γαλιλαῖος ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς ἀπογραφῆς καὶ ἀπέστησε λαὸν ὀπίσω αὐτοῦ· κἀκεῖνος ἀπώλετο καὶ πάντες ὅσοι ἐπείθοντο αὐτῷ διεσκορπίσθησαν. (38) καὶ τὰ νῦν λέγω ὑμῖν, ἀπόστητε ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων τούτων καὶ ἄφετε αὐτούς· (ὅτι ἐὰν ᾖ ἐξ ἀνθρώπων ἡ βουλὴ αὕτη ἢ τὸ ἔργον τοῦτο, καταλυθήσεται, (39) εἰ δὲ ἐκ θεοῦ ἐστιν, οὐ δυνήσεσθε καταλῦσαι αὐτούς·) μήποτε καὶ θεομάχοι εὑρεθῆτε. ἐπείσθησαν δὲ αὐτῷ, (40) καὶ προσκαλεσάμενοι τοὺς ἀποστόλους δείραντες παρήγγειλαν μὴ λαλεῖν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τοῦ Ἰησοῦ καὶ ἀπέλυσαν. (41) οἱ μὲν οὖν ἐπορεύοντο χαίροντες ἀπὸ προσώπου τοῦ συνεδρίου ὅτι κατηξιώθησαν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος ἀτιμασθῆναι· (42) πᾶσάν τε ἡμέραν ἐν τῷ ἱερῷ καὶ κατʼ οἶκον οὐκ ἐπαύοντο διδάσκοντες καὶ εὐαγγελιζόμενοι τὸν χριστὸν Ἰησοῦν.

6

(1) Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ταύταις πληθυνόντων τῶν μαθητῶν ἐγένετο γογγυσμὸς τῶν Ἑλληνιστῶν πρὸς τοὺς Ἑβραίους ὅτι παρεθεωροῦντο ἐν τῇ διακονίᾳ τῇ καθημερινῇ αἱ χῆραι αὐτῶν. (2) προσκαλεσάμενοι δὲ οἱ δώδεκα τὸ πλῆθος τῶν μαθητῶν εἶπαν· Οὐκ ἀρεστόν ἐστιν ἡμᾶς καταλείψαντας τὸν λόγον τοῦ θεοῦ διακονεῖν τραπέζαις· (3) ἐπισκέψασθε δέ, ἀδελφοί, ἄνδρας ἐξ ὑμῶν μαρτυρουμένους ἑπτὰ πλήρεις πνεύματος καὶ σοφίας, οὓς καταστήσομεν ἐπὶ τῆς χρείας ταύτης· (4) ἡμεῖς δὲ τῇ προσευχῇ καὶ τῇ διακονίᾳ τοῦ λόγου προσκαρτερήσομεν. (5) καὶ ἤρεσεν ὁ λόγος ἐνώπιον παντὸς τοῦ πλήθους, καὶ ἐξελέξαντο Στέφανον, ἄνδρα πλήρης πίστεως καὶ πνεύματος ἁγίου, καὶ Φίλιππον καὶ Πρόχορον καὶ Νικάνορα καὶ Τίμωνα καὶ Παρμενᾶν καὶ Νικόλαον προσήλυτον Ἀντιοχέα, (6) οὓς ἔστησαν ἐνώπιον τῶν ἀποστόλων, καὶ προσευξάμενοι ἐπέθηκαν αὐτοῖς τὰς χεῖρας. (7) Καὶ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ηὔξανεν, καὶ ἐπληθύνετο ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν ἐν Ἰερουσαλὴμ σφόδρα, πολύς τε ὄχλος τῶν ἱερέων ὑπήκουον τῇ πίστει. (8) Στέφανος δὲ πλήρης χάριτος καὶ δυνάμεως ἐποίει τέρατα καὶ σημεῖα μεγάλα ἐν τῷ λαῷ. (9) ἀνέστησαν δέ τινες τῶν ἐκ τῆς συναγωγῆς τῆς λεγομένης Λιβερτίνων καὶ Κυρηναίων καὶ Ἀλεξανδρέων καὶ τῶν ἀπὸ Κιλικίας καὶ Ἀσίας συζητοῦντες τῷ Στεφάνῳ, (10) καὶ οὐκ ἴσχυον ἀντιστῆναι τῇ σοφίᾳ καὶ τῷ πνεύματι ᾧ ἐλάλει. (11) τότε ὑπέβαλον ἄνδρας λέγοντας ὅτι Ἀκηκόαμεν αὐτοῦ λαλοῦντος ῥήματα βλάσφημα εἰς Μωϋσῆν καὶ τὸν θεόν· (12) συνεκίνησάν τε τὸν λαὸν καὶ τοὺς πρεσβυτέρους καὶ τοὺς γραμματεῖς, καὶ ἐπιστάντες συνήρπασαν αὐτὸν καὶ ἤγαγον εἰς τὸ συνέδριον, (13) ἔστησάν τε μάρτυρας ψευδεῖς λέγοντας· Ὁ ἄνθρωπος οὗτος οὐ παύεται λαλῶν ῥήματα κατὰ τοῦ τόπου τοῦ ἁγίου καὶ τοῦ νόμου, (14) ἀκηκόαμεν γὰρ αὐτοῦ λέγοντος ὅτι Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος οὗτος καταλύσει τὸν τόπον τοῦτον καὶ ἀλλάξει τὰ ἔθη ἃ παρέδωκεν ἡμῖν Μωϋσῆς. (15) καὶ ἀτενίσαντες εἰς αὐτὸν πάντες οἱ καθεζόμενοι ἐν τῷ συνεδρίῳ εἶδον τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡσεὶ πρόσωπον ἀγγέλου.

7

(1) Εἶπεν δὲ ὁ ἀρχιερεύς· Εἰ ταῦτα οὕτως ἔχει; (2) ὁ δὲ ἔφη· Ἄνδρες ἀδελφοὶ καὶ πατέρες, ἀκούσατε· Ὁ θεὸς τῆς δόξης ὤφθη τῷ πατρὶ ἡμῶν Ἀβραὰμ ὄντι ἐν τῇ Μεσοποταμίᾳ πρὶν ἢ κατοικῆσαι αὐτὸν ἐν Χαρράν, (3) καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν· Ἔξελθε ἐκ τῆς γῆς σου καὶ ἐκ τῆς συγγενείας σου, καὶ δεῦρο εἰς τὴν γῆν ἣν ἄν σοι δείξω. (4) τότε ἐξελθὼν ἐκ γῆς Χαλδαίων κατῴκησεν ἐν Χαρράν. κἀκεῖθεν μετὰ τὸ ἀποθανεῖν τὸν πατέρα αὐτοῦ μετῴκισεν αὐτὸν εἰς τὴν γῆν ταύτην εἰς ἣν ὑμεῖς νῦν κατοικεῖτε, (5) καὶ οὐκ ἔδωκεν αὐτῷ κληρονομίαν ἐν αὐτῇ οὐδὲ βῆμα ποδός, καὶ ἐπηγγείλατο δοῦναι αὐτῷ εἰς κατάσχεσιν αὐτὴν καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ μετʼ αὐτόν, οὐκ ὄντος αὐτῷ τέκνου. (6) ἐλάλησεν δὲ οὕτως ὁ θεὸς ὅτι ἔσται τὸ σπέρμα αὐτοῦ πάροικον ἐν γῇ ἀλλοτρίᾳ, καὶ δουλώσουσιν αὐτὸ καὶ κακώσουσιν ἔτη τετρακόσια· (7) καὶ τὸ ἔθνος ᾧ ἐὰν δουλεύσουσιν κρινῶ ἐγώ, ὁ θεὸς εἶπεν, καὶ μετὰ ταῦτα ἐξελεύσονται καὶ λατρεύσουσίν μοι ἐν τῷ τόπῳ τούτῳ. (8) καὶ ἔδωκεν αὐτῷ διαθήκην περιτομῆς· καὶ οὕτως ἐγέννησεν τὸν Ἰσαὰκ καὶ περιέτεμεν αὐτὸν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ὀγδόῃ, καὶ Ἰσαὰκ τὸν Ἰακώβ, καὶ Ἰακὼβ τοὺς δώδεκα πατριάρχας. (9) Καὶ οἱ πατριάρχαι ζηλώσαντες τὸν Ἰωσὴφ ἀπέδοντο εἰς Αἴγυπτον· καὶ ἦν ὁ θεὸς μετʼ αὐτοῦ, (10) καὶ ἐξείλατο αὐτὸν ἐκ πασῶν τῶν θλίψεων αὐτοῦ, καὶ ἔδωκεν αὐτῷ χάριν καὶ σοφίαν ἐναντίον Φαραὼ βασιλέως Αἰγύπτου, καὶ κατέστησεν αὐτὸν ἡγούμενον ἐπʼ Αἴγυπτον καὶ ὅλον τὸν οἶκον αὐτοῦ. (11) ἦλθεν δὲ λιμὸς ἐφʼ ὅλην τὴν Αἴγυπτον καὶ Χανάαν καὶ θλῖψις μεγάλη, καὶ οὐχ ηὕρισκον χορτάσματα οἱ πατέρες ἡμῶν· (12) ἀκούσας δὲ Ἰακὼβ ὄντα σιτία εἰς Αἴγυπτον ἐξαπέστειλεν τοὺς πατέρας ἡμῶν πρῶτον· (13) καὶ ἐν τῷ δευτέρῳ ἀνεγνωρίσθη Ἰωσὴφ τοῖς ἀδελφοῖς αὐτοῦ, καὶ φανερὸν ἐγένετο τῷ Φαραὼ τὸ γένος Ἰωσήφ. (14) ἀποστείλας δὲ Ἰωσὴφ μετεκαλέσατο Ἰακὼβ τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ πᾶσαν τὴν συγγένειαν ἐν ψυχαῖς ἑβδομήκοντα πέντε, (15) καὶ κατέβη Ἰακὼβ εἰς Αἴγυπτον. καὶ ἐτελεύτησεν αὐτὸς καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν, (16) καὶ μετετέθησαν εἰς Συχὲμ καὶ ἐτέθησαν ἐν τῷ μνήματι ᾧ ὠνήσατο Ἀβραὰμ τιμῆς ἀργυρίου παρὰ τῶν υἱῶν Ἑμμὼρ ἐν Συχέμ. (17) Καθὼς δὲ ἤγγιζεν ὁ χρόνος τῆς ἐπαγγελίας ἧς ὡμολόγησεν ὁ θεὸς τῷ Ἀβραάμ, ηὔξησεν ὁ λαὸς καὶ ἐπληθύνθη ἐν Αἰγύπτῳ, (18) ἄχρι οὗ ἀνέστη βασιλεὺς ἕτερος ἐπʼ Αἴγυπτον, ὃς οὐκ ᾔδει τὸν Ἰωσήφ. (19) οὗτος κατασοφισάμενος τὸ γένος ἡμῶν ἐκάκωσεν τοὺς πατέρας τοῦ ποιεῖν τὰ βρέφη ἔκθετα αὐτῶν εἰς τὸ μὴ ζῳογονεῖσθαι. (20) ἐν ᾧ καιρῷ ἐγεννήθη Μωϋσῆς, καὶ ἦν ἀστεῖος τῷ θεῷ· ὃς ἀνετράφη μῆνας τρεῖς ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ πατρός· (21) ἐκτεθέντος δὲ αὐτοῦ ἀνείλατο αὐτὸν ἡ θυγάτηρ Φαραὼ καὶ ἀνεθρέψατο αὐτὸν ἑαυτῇ εἰς υἱόν. (22) καὶ ἐπαιδεύθη Μωϋσῆς πάσῃ σοφίᾳ Αἰγυπτίων, ἦν δὲ δυνατὸς ἐν λόγοις καὶ ἔργοις αὐτοῦ. (23) Ὡς δὲ ἐπληροῦτο αὐτῷ τεσσερακονταετὴς χρόνος, ἀνέβη ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτοῦ ἐπισκέψασθαι τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ τοὺς υἱοὺς Ἰσραήλ. (24) καὶ ἰδών τινα ἀδικούμενον ἠμύνατο καὶ ἐποίησεν ἐκδίκησιν τῷ καταπονουμένῳ πατάξας τὸν Αἰγύπτιον. (25) ἐνόμιζεν δὲ συνιέναι τοὺς ἀδελφοὺς ὅτι ὁ θεὸς διὰ χειρὸς αὐτοῦ δίδωσιν σωτηρίαν αὐτοῖς, οἱ δὲ οὐ συνῆκαν. (26) τῇ τε ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ ὤφθη αὐτοῖς μαχομένοις καὶ συνήλλασσεν αὐτοὺς εἰς εἰρήνην εἰπών· Ἄνδρες, ἀδελφοί ἐστε· ἱνατί ἀδικεῖτε ἀλλήλους; (27) ὁ δὲ ἀδικῶν τὸν πλησίον ἀπώσατο αὐτὸν εἰπών· Τίς σε κατέστησεν ἄρχοντα καὶ δικαστὴν ἐφʼ ἡμῶν; (28) μὴ ἀνελεῖν με σὺ θέλεις ὃν τρόπον ἀνεῖλες ἐχθὲς τὸν Αἰγύπτιον; (29) ἔφυγεν δὲ Μωϋσῆς ἐν τῷ λόγῳ τούτῳ, καὶ ἐγένετο πάροικος ἐν γῇ Μαδιάμ, οὗ ἐγέννησεν υἱοὺς δύο. (30) Καὶ πληρωθέντων ἐτῶν τεσσεράκοντα ὤφθη αὐτῷ ἐν τῇ ἐρήμῳ τοῦ ὄρους Σινᾶ ἄγγελος ἐν φλογὶ πυρὸς βάτου· (31) ὁ δὲ Μωϋσῆς ἰδὼν ἐθαύμασεν τὸ ὅραμα. προσερχομένου δὲ αὐτοῦ κατανοῆσαι ἐγένετο φωνὴ κυρίου· (32) Ἐγὼ ὁ θεὸς τῶν πατέρων σου, ὁ θεὸς Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ. ἔντρομος δὲ γενόμενος Μωϋσῆς οὐκ ἐτόλμα κατανοῆσαι. (33) εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ κύριος· Λῦσον τὸ ὑπόδημα τῶν ποδῶν σου, ὁ γὰρ τόπος ἐφʼ ᾧ ἕστηκας γῆ ἁγία ἐστίν. (34) ἰδὼν εἶδον τὴν κάκωσιν τοῦ λαοῦ μου τοῦ ἐν Αἰγύπτῳ, καὶ τοῦ στεναγμοῦ αὐτοῦ ἤκουσα, καὶ κατέβην ἐξελέσθαι αὐτούς· καὶ νῦν δεῦρο ἀποστείλω σε εἰς Αἴγυπτον. (35) Τοῦτον τὸν Μωϋσῆν, ὃν ἠρνήσαντο εἰπόντες· Τίς σε κατέστησεν ἄρχοντα καὶ δικαστήν, τοῦτον ὁ θεὸς καὶ ἄρχοντα καὶ λυτρωτὴν ἀπέσταλκεν σὺν χειρὶ ἀγγέλου τοῦ ὀφθέντος αὐτῷ ἐν τῇ βάτῳ. (36) οὗτος ἐξήγαγεν αὐτοὺς ποιήσας τέρατα καὶ σημεῖα ἐν γῇ Αἰγύπτῳ καὶ ἐν Ἐρυθρᾷ Θαλάσσῃ καὶ ἐν τῇ ἐρήμῳ ἔτη τεσσεράκοντα. (37) οὗτός ἐστιν ὁ Μωϋσῆς ὁ εἴπας τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ· Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει ὁ θεὸς ἐκ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν ὡς ἐμέ. (38) οὗτός ἐστιν ὁ γενόμενος ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ἐν τῇ ἐρήμῳ μετὰ τοῦ ἀγγέλου τοῦ λαλοῦντος αὐτῷ ἐν τῷ ὄρει Σινᾶ καὶ τῶν πατέρων ἡμῶν, ὃς ἐδέξατο λόγια ζῶντα δοῦναι ἡμῖν, (39) ᾧ οὐκ ἠθέλησαν ὑπήκοοι γενέσθαι οἱ πατέρες ἡμῶν, ἀλλὰ ἀπώσαντο καὶ ἐστράφησαν ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν εἰς Αἴγυπτον, (40) εἰπόντες τῷ Ἀαρών· Ποίησον ἡμῖν θεοὺς οἳ προπορεύσονται ἡμῶν· ὁ γὰρ Μωϋσῆς οὗτος, ὃς ἐξήγαγεν ἡμᾶς ἐκ γῆς Αἰγύπτου, οὐκ οἴδαμεν τί ἐγένετο αὐτῷ. (41) καὶ ἐμοσχοποίησαν ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις καὶ ἀνήγαγον θυσίαν τῷ εἰδώλῳ, καὶ εὐφραίνοντο ἐν τοῖς ἔργοις τῶν χειρῶν αὐτῶν. (42) ἔστρεψεν δὲ ὁ θεὸς καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς λατρεύειν τῇ στρατιᾷ τοῦ οὐρανοῦ, καθὼς γέγραπται ἐν βίβλῳ τῶν προφητῶν· Μὴ σφάγια καὶ θυσίας προσηνέγκατέ μοι ἔτη τεσσεράκοντα ἐν τῇ ἐρήμῳ, οἶκος Ἰσραήλ; (43) καὶ ἀνελάβετε τὴν σκηνὴν τοῦ Μολὸχ καὶ τὸ ἄστρον τοῦ θεοῦ Ῥαιφάν, τοὺς τύπους οὓς ἐποιήσατε προσκυνεῖν αὐτοῖς. καὶ μετοικιῶ ὑμᾶς ἐπέκεινα Βαβυλῶνος. (44) Ἡ σκηνὴ τοῦ μαρτυρίου ἦν τοῖς πατράσιν ἡμῶν ἐν τῇ ἐρήμῳ, καθὼς διετάξατο ὁ λαλῶν τῷ Μωϋσῇ ποιῆσαι αὐτὴν κατὰ τὸν τύπον ὃν ἑωράκει, (45) ἣν καὶ εἰσήγαγον διαδεξάμενοι οἱ πατέρες ἡμῶν μετὰ Ἰησοῦ ἐν τῇ κατασχέσει τῶν ἐθνῶν ὧν ἐξῶσεν ὁ θεὸς ἀπὸ προσώπου τῶν πατέρων ἡμῶν ἕως τῶν ἡμερῶν Δαυίδ· (46) ὃς εὗρεν χάριν ἐνώπιον τοῦ θεοῦ καὶ ᾐτήσατο εὑρεῖν σκήνωμα τῷ θεῷ Ἰακώβ. (47) Σολομῶν δὲ οἰκοδόμησεν αὐτῷ οἶκον. (48) ἀλλʼ οὐχ ὁ ὕψιστος ἐν χειροποιήτοις κατοικεῖ· καθὼς ὁ προφήτης λέγει· (49) Ὁ οὐρανός μοι θρόνος, ἡ δὲ γῆ ὑποπόδιον τῶν ποδῶν μου· ποῖον οἶκον οἰκοδομήσετέ μοι, λέγει κύριος, ἢ τίς τόπος τῆς καταπαύσεώς μου; (50) οὐχὶ ἡ χείρ μου ἐποίησεν ταῦτα πάντα; (51) Σκληροτράχηλοι καὶ ἀπερίτμητοι καρδίαις καὶ τοῖς ὠσίν, ὑμεῖς ἀεὶ τῷ πνεύματι τῷ ἁγίῳ ἀντιπίπτετε, ὡς οἱ πατέρες ὑμῶν καὶ ὑμεῖς. (52) τίνα τῶν προφητῶν οὐκ ἐδίωξαν οἱ πατέρες ὑμῶν; καὶ ἀπέκτειναν τοὺς προκαταγγείλαντας περὶ τῆς ἐλεύσεως τοῦ δικαίου οὗ νῦν ὑμεῖς προδόται καὶ φονεῖς ἐγένεσθε, (53) οἵτινες ἐλάβετε τὸν νόμον εἰς διαταγὰς ἀγγέλων, καὶ οὐκ ἐφυλάξατε. (54) Ἀκούοντες δὲ ταῦτα διεπρίοντο ταῖς καρδίαις αὐτῶν καὶ ἔβρυχον τοὺς ὀδόντας ἐπʼ αὐτόν. (55) ὑπάρχων δὲ πλήρης πνεύματος ἁγίου ἀτενίσας εἰς τὸν οὐρανὸν εἶδεν δόξαν θεοῦ καὶ Ἰησοῦν ἑστῶτα ἐκ δεξιῶν τοῦ θεοῦ, (56) καὶ εἶπεν· Ἰδοὺ θεωρῶ τοὺς οὐρανοὺς διηνοιγμένους καὶ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐκ δεξιῶν ἑστῶτα τοῦ θεοῦ. (57) κράξαντες δὲ φωνῇ μεγάλῃ συνέσχον τὰ ὦτα αὐτῶν, καὶ ὥρμησαν ὁμοθυμαδὸν ἐπʼ αὐτόν, (58) καὶ ἐκβαλόντες ἔξω τῆς πόλεως ἐλιθοβόλουν. καὶ οἱ μάρτυρες ἀπέθεντο τὰ ἱμάτια αὐτῶν παρὰ τοὺς πόδας νεανίου καλουμένου Σαύλου. (59) καὶ ἐλιθοβόλουν τὸν Στέφανον ἐπικαλούμενον καὶ λέγοντα· Κύριε Ἰησοῦ, δέξαι τὸ πνεῦμά μου· (60) θεὶς δὲ τὰ γόνατα ἔκραξεν φωνῇ μεγάλῃ· Κύριε, μὴ στήσῃς αὐτοῖς ταύτην τὴν ἁμαρτίαν· καὶ τοῦτο εἰπὼν ἐκοιμήθη.

8

(1) Σαῦλος δὲ ἦν συνευδοκῶν τῇ ἀναιρέσει αὐτοῦ. Ἐγένετο δὲ ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ διωγμὸς μέγας ἐπὶ τὴν ἐκκλησίαν τὴν ἐν Ἱεροσολύμοις· πάντες δὲ διεσπάρησαν κατὰ τὰς χώρας τῆς Ἰουδαίας καὶ Σαμαρείας πλὴν τῶν ἀποστόλων. (2) συνεκόμισαν δὲ τὸν Στέφανον ἄνδρες εὐλαβεῖς καὶ ἐποίησαν κοπετὸν μέγαν ἐπʼ αὐτῷ. (3) Σαῦλος δὲ ἐλυμαίνετο τὴν ἐκκλησίαν κατὰ τοὺς οἴκους εἰσπορευόμενος, σύρων τε ἄνδρας καὶ γυναῖκας παρεδίδου εἰς φυλακήν. (4) Οἱ μὲν οὖν διασπαρέντες διῆλθον εὐαγγελιζόμενοι τὸν λόγον. (5) Φίλιππος δὲ κατελθὼν εἰς τὴν πόλιν τῆς Σαμαρείας ἐκήρυσσεν αὐτοῖς τὸν χριστόν. (6) προσεῖχον δὲ οἱ ὄχλοι τοῖς λεγομένοις ὑπὸ τοῦ Φιλίππου ὁμοθυμαδὸν ἐν τῷ ἀκούειν αὐτοὺς καὶ βλέπειν τὰ σημεῖα ἃ ἐποίει· (7) πολλοὶ γὰρ τῶν ἐχόντων πνεύματα ἀκάθαρτα βοῶντα φωνῇ μεγάλῃ ἐξήρχοντο, πολλοὶ δὲ παραλελυμένοι καὶ χωλοὶ ἐθεραπεύθησαν· (8) ἐγένετο δὲ πολλὴ χαρὰ ἐν τῇ πόλει ἐκείνῃ. (9) Ἀνὴρ δέ τις ὀνόματι Σίμων προϋπῆρχεν ἐν τῇ πόλει μαγεύων καὶ ἐξιστάνων τὸ ἔθνος τῆς Σαμαρείας, λέγων εἶναί τινα ἑαυτὸν μέγαν, (10) ᾧ προσεῖχον πάντες ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου λέγοντες· Οὗτός ἐστιν ἡ Δύναμις τοῦ θεοῦ ἡ καλουμένη Μεγάλη. (11) προσεῖχον δὲ αὐτῷ διὰ τὸ ἱκανῷ χρόνῳ ταῖς μαγείαις ἐξεστακέναι αὐτούς. (12) ὅτε δὲ ἐπίστευσαν τῷ Φιλίππῳ εὐαγγελιζομένῳ περὶ τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ καὶ τοῦ ὀνόματος Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐβαπτίζοντο ἄνδρες τε καὶ γυναῖκες. (13) ὁ δὲ Σίμων καὶ αὐτὸς ἐπίστευσεν, καὶ βαπτισθεὶς ἦν προσκαρτερῶν τῷ Φιλίππῳ, θεωρῶν τε σημεῖα καὶ δυνάμεις μεγάλας γινομένας ἐξίστατο. (14) Ἀκούσαντες δὲ οἱ ἐν Ἱεροσολύμοις ἀπόστολοι ὅτι δέδεκται ἡ Σαμάρεια τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, ἀπέστειλαν πρὸς αὐτοὺς Πέτρον καὶ Ἰωάννην, (15) οἵτινες καταβάντες προσηύξαντο περὶ αὐτῶν ὅπως λάβωσιν πνεῦμα ἅγιον· (16) οὐδέπω γὰρ ἦν ἐπʼ οὐδενὶ αὐτῶν ἐπιπεπτωκός, μόνον δὲ βεβαπτισμένοι ὑπῆρχον εἰς τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου Ἰησοῦ. (17) τότε ἐπετίθεσαν τὰς χεῖρας ἐπʼ αὐτούς, καὶ ἐλάμβανον πνεῦμα ἅγιον. (18) ἰδὼν δὲ ὁ Σίμων ὅτι διὰ τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν τῶν ἀποστόλων δίδοται τὸ πνεῦμα προσήνεγκεν αὐτοῖς χρήματα (19) λέγων· Δότε κἀμοὶ τὴν ἐξουσίαν ταύτην ἵνα ᾧ ἐὰν ἐπιθῶ τὰς χεῖρας λαμβάνῃ πνεῦμα ἅγιον. (20) Πέτρος δὲ εἶπεν πρὸς αὐτόν· Τὸ ἀργύριόν σου σὺν σοὶ εἴη εἰς ἀπώλειαν ὅτι τὴν δωρεὰν τοῦ θεοῦ ἐνόμισας διὰ χρημάτων κτᾶσθαι. (21) οὐκ ἔστιν σοι μερὶς οὐδὲ κλῆρος ἐν τῷ λόγῳ τούτῳ, ἡ γὰρ καρδία σου οὐκ ἔστιν εὐθεῖα ἔναντι τοῦ θεοῦ. (22) μετανόησον οὖν ἀπὸ τῆς κακίας σου ταύτης, καὶ δεήθητι τοῦ κυρίου εἰ ἄρα ἀφεθήσεταί σοι ἡ ἐπίνοια τῆς καρδίας σου· (23) εἰς γὰρ χολὴν πικρίας καὶ σύνδεσμον ἀδικίας ὁρῶ σε ὄντα. (24) ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Σίμων εἶπεν· Δεήθητε ὑμεῖς ὑπὲρ ἐμοῦ πρὸς τὸν κύριον ὅπως μηδὲν ἐπέλθῃ ἐπʼ ἐμὲ ὧν εἰρήκατε. (25) Οἱ μὲν οὖν διαμαρτυράμενοι καὶ λαλήσαντες τὸν λόγον τοῦ κυρίου ὑπέστρεφον εἰς Ἱεροσόλυμα, πολλάς τε κώμας τῶν Σαμαριτῶν εὐηγγελίζοντο. (26) Ἄγγελος δὲ κυρίου ἐλάλησεν πρὸς Φίλιππον λέγων· Ἀνάστηθι καὶ πορεύου κατὰ μεσημβρίαν ἐπὶ τὴν ὁδὸν τὴν καταβαίνουσαν ἀπὸ Ἰερουσαλὴμ εἰς Γάζαν· αὕτη ἐστὶν ἔρημος. (27) καὶ ἀναστὰς ἐπορεύθη, καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ Αἰθίοψ εὐνοῦχος δυνάστης Κανδάκης βασιλίσσης Αἰθιόπων, ὃς ἦν ἐπὶ πάσης τῆς γάζης αὐτῆς, ὃς ἐληλύθει προσκυνήσων εἰς Ἰερουσαλήμ, (28) ἦν τε ὑποστρέφων καὶ καθήμενος ἐπὶ τοῦ ἅρματος αὐτοῦ καὶ ἀνεγίνωσκεν τὸν προφήτην Ἠσαΐαν. (29) εἶπεν δὲ τὸ πνεῦμα τῷ Φιλίππῳ· Πρόσελθε καὶ κολλήθητι τῷ ἅρματι τούτῳ. (30) προσδραμὼν δὲ ὁ Φίλιππος ἤκουσεν αὐτοῦ ἀναγινώσκοντος Ἠσαΐαν τὸν προφήτην καὶ εἶπεν· Ἆρά γε γινώσκεις ἃ ἀναγινώσκεις; (31) ὁ δὲ εἶπεν· Πῶς γὰρ ἂν δυναίμην ἐὰν μή τις ὁδηγήσει με; παρεκάλεσέν τε τὸν Φίλιππον ἀναβάντα καθίσαι σὺν αὐτῷ. (32) ἡ δὲ περιοχὴ τῆς γραφῆς ἣν ἀνεγίνωσκεν ἦν αὕτη· Ὡς πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν ἤχθη, καὶ ὡς ἀμνὸς ἐναντίον τοῦ κείραντος αὐτὸν ἄφωνος, οὕτως οὐκ ἀνοίγει τὸ στόμα αὐτοῦ. (33) ἐν τῇ ταπεινώσει ἡ κρίσις αὐτοῦ ἤρθη· τὴν γενεὰν αὐτοῦ τίς διηγήσεται; ὅτι αἴρεται ἀπὸ τῆς γῆς ἡ ζωὴ αὐτοῦ. (34) ἀποκριθεὶς δὲ ὁ εὐνοῦχος τῷ Φιλίππῳ εἶπεν· Δέομαί σου, περὶ τίνος ὁ προφήτης λέγει τοῦτο; περὶ ἑαυτοῦ ἢ περὶ ἑτέρου τινός; (35) ἀνοίξας δὲ ὁ Φίλιππος τὸ στόμα αὐτοῦ καὶ ἀρξάμενος ἀπὸ τῆς γραφῆς ταύτης εὐηγγελίσατο αὐτῷ τὸν Ἰησοῦν. (36) ὡς δὲ ἐπορεύοντο κατὰ τὴν ὁδόν, ἦλθον ἐπί τι ὕδωρ, καί φησιν ὁ εὐνοῦχος· Ἰδοὺ ὕδωρ, τί κωλύει με βαπτισθῆναι; (37) (38) καὶ ἐκέλευσεν στῆναι τὸ ἅρμα, καὶ κατέβησαν ἀμφότεροι εἰς τὸ ὕδωρ ὅ τε Φίλιππος καὶ ὁ εὐνοῦχος, καὶ ἐβάπτισεν αὐτόν. (39) ὅτε δὲ ἀνέβησαν ἐκ τοῦ ὕδατος, πνεῦμα κυρίου ἥρπασεν τὸν Φίλιππον, καὶ οὐκ εἶδεν αὐτὸν οὐκέτι ὁ εὐνοῦχος, ἐπορεύετο γὰρ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ χαίρων. (40) Φίλιππος δὲ εὑρέθη εἰς Ἄζωτον, καὶ διερχόμενος εὐηγγελίζετο τὰς πόλεις πάσας ἕως τοῦ ἐλθεῖν αὐτὸν εἰς Καισάρειαν.

9

(1) Ὁ δὲ Σαῦλος ἔτι ἐμπνέων ἀπειλῆς καὶ φόνου εἰς τοὺς μαθητὰς τοῦ κυρίου, προσελθὼν τῷ ἀρχιερεῖ (2) ᾐτήσατο παρʼ αὐτοῦ ἐπιστολὰς εἰς Δαμασκὸν πρὸς τὰς συναγωγάς, ὅπως ἐάν τινας εὕρῃ τῆς ὁδοῦ ὄντας, ἄνδρας τε καὶ γυναῖκας, δεδεμένους ἀγάγῃ εἰς Ἰερουσαλήμ. (3) ἐν δὲ τῷ πορεύεσθαι ἐγένετο αὐτὸν ἐγγίζειν τῇ Δαμασκῷ, ἐξαίφνης τε αὐτὸν περιήστραψεν φῶς ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, (4) καὶ πεσὼν ἐπὶ τὴν γῆν ἤκουσεν φωνὴν λέγουσαν αὐτῷ Σαοὺλ Σαούλ, τί με διώκεις; (5) εἶπεν δέ· Τίς εἶ, κύριε; ὁ δέ· Ἐγώ εἰμι Ἰησοῦς ὃν σὺ διώκεις· (6) ἀλλὰ ἀνάστηθι καὶ εἴσελθε εἰς τὴν πόλιν, καὶ λαληθήσεταί σοι ὅ τί σε δεῖ ποιεῖν. (7) οἱ δὲ ἄνδρες οἱ συνοδεύοντες αὐτῷ εἱστήκεισαν ἐνεοί, ἀκούοντες μὲν τῆς φωνῆς μηδένα δὲ θεωροῦντες. (8) ἠγέρθη δὲ Σαῦλος ἀπὸ τῆς γῆς, ἀνεῳγμένων δὲ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ οὐδὲν ἔβλεπεν· χειραγωγοῦντες δὲ αὐτὸν εἰσήγαγον εἰς Δαμασκόν. (9) καὶ ἦν ἡμέρας τρεῖς μὴ βλέπων, καὶ οὐκ ἔφαγεν οὐδὲ ἔπιεν. (10) Ἦν δέ τις μαθητὴς ἐν Δαμασκῷ ὀνόματι Ἁνανίας, καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὸν ἐν ὁράματι ὁ κύριος· Ἁνανία. ὁ δὲ εἶπεν· Ἰδοὺ ἐγώ, κύριε. (11) ὁ δὲ κύριος πρὸς αὐτόν· Ἀναστὰς πορεύθητι ἐπὶ τὴν ῥύμην τὴν καλουμένην Εὐθεῖαν καὶ ζήτησον ἐν οἰκίᾳ Ἰούδα Σαῦλον ὀνόματι Ταρσέα, ἰδοὺ γὰρ προσεύχεται, (12) καὶ εἶδεν ἄνδρα ἐν ὁράματι Ἁνανίαν ὀνόματι εἰσελθόντα καὶ ἐπιθέντα αὐτῷ χεῖρας ὅπως ἀναβλέψῃ. (13) ἀπεκρίθη δὲ Ἁνανίας· Κύριε, ἤκουσα ἀπὸ πολλῶν περὶ τοῦ ἀνδρὸς τούτου, ὅσα κακὰ τοῖς ἁγίοις σου ἐποίησεν ἐν Ἰερουσαλήμ· (14) καὶ ὧδε ἔχει ἐξουσίαν παρὰ τῶν ἀρχιερέων δῆσαι πάντας τοὺς ἐπικαλουμένους τὸ ὄνομά σου. (15) εἶπεν δὲ πρὸς αὐτὸν ὁ κύριος· Πορεύου, ὅτι σκεῦος ἐκλογῆς ἐστίν μοι οὗτος τοῦ βαστάσαι τὸ ὄνομά μου ἐνώπιον ἐθνῶν τε καὶ βασιλέων υἱῶν τε Ἰσραήλ, (16) ἐγὼ γὰρ ὑποδείξω αὐτῷ ὅσα δεῖ αὐτὸν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματός μου παθεῖν. (17) ἀπῆλθεν δὲ Ἁνανίας καὶ εἰσῆλθεν εἰς τὴν οἰκίαν, καὶ ἐπιθεὶς ἐπʼ αὐτὸν τὰς χεῖρας εἶπεν· Σαοὺλ ἀδελφέ, ὁ κύριος ἀπέσταλκέν με, Ἰησοῦς ὁ ὀφθείς σοι ἐν τῇ ὁδῷ ᾗ ἤρχου, ὅπως ἀναβλέψῃς καὶ πλησθῇς πνεύματος ἁγίου. (18) καὶ εὐθέως ἀπέπεσαν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν ὡς λεπίδες, ἀνέβλεψέν τε καὶ ἀναστὰς ἐβαπτίσθη, (19) καὶ λαβὼν τροφὴν ἐνίσχυσεν. Ἐγένετο δὲ μετὰ τῶν ἐν Δαμασκῷ μαθητῶν ἡμέρας τινὰς, (20) καὶ εὐθέως ἐν ταῖς συναγωγαῖς ἐκήρυσσεν τὸν Ἰησοῦν ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ. (21) ἐξίσταντο δὲ πάντες οἱ ἀκούοντες καὶ ἔλεγον· Οὐχ οὗτός ἐστιν ὁ πορθήσας ἐν Ἰερουσαλὴμ τοὺς ἐπικαλουμένους τὸ ὄνομα τοῦτο, καὶ ὧδε εἰς τοῦτο ἐληλύθει ἵνα δεδεμένους αὐτοὺς ἀγάγῃ ἐπὶ τοὺς ἀρχιερεῖς; (22) Σαῦλος δὲ μᾶλλον ἐνεδυναμοῦτο καὶ συνέχυννεν τοὺς Ἰουδαίους τοὺς κατοικοῦντας ἐν Δαμασκῷ, συμβιβάζων ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ χριστός. (23) Ὡς δὲ ἐπληροῦντο ἡμέραι ἱκαναί, συνεβουλεύσαντο οἱ Ἰουδαῖοι ἀνελεῖν αὐτόν· (24) ἐγνώσθη δὲ τῷ Σαύλῳ ἡ ἐπιβουλὴ αὐτῶν. παρετηροῦντο δὲ καὶ τὰς πύλας ἡμέρας τε καὶ νυκτὸς ὅπως αὐτὸν ἀνέλωσιν· (25) λαβόντες δὲ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ νυκτὸς διὰ τοῦ τείχους καθῆκαν αὐτὸν χαλάσαντες ἐν σπυρίδι. (26) Παραγενόμενος δὲ εἰς Ἰερουσαλὴμ ἐπείραζεν κολλᾶσθαι τοῖς μαθηταῖς· καὶ πάντες ἐφοβοῦντο αὐτόν, μὴ πιστεύοντες ὅτι ἐστὶν μαθητής. (27) Βαρναβᾶς δὲ ἐπιλαβόμενος αὐτὸν ἤγαγεν πρὸς τοὺς ἀποστόλους, καὶ διηγήσατο αὐτοῖς πῶς ἐν τῇ ὁδῷ εἶδεν τὸν κύριον καὶ ὅτι ἐλάλησεν αὐτῷ καὶ πῶς ἐν Δαμασκῷ ἐπαρρησιάσατο ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Ἰησοῦ. (28) καὶ ἦν μετʼ αὐτῶν εἰσπορευόμενος καὶ ἐκπορευόμενος εἰς Ἰερουσαλήμ, παρρησιαζόμενος ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ κυρίου, (29) ἐλάλει τε καὶ συνεζήτει πρὸς τοὺς Ἑλληνιστάς· οἱ δὲ ἐπεχείρουν ἀνελεῖν αὐτόν. (30) ἐπιγνόντες δὲ οἱ ἀδελφοὶ κατήγαγον αὐτὸν εἰς Καισάρειαν καὶ ἐξαπέστειλαν αὐτὸν εἰς Ταρσόν. (31) Ἡ μὲν οὖν ἐκκλησία καθʼ ὅλης τῆς Ἰουδαίας καὶ Γαλιλαίας καὶ Σαμαρείας εἶχεν εἰρήνην οἰκοδομουμένη, καὶ πορευομένη τῷ φόβῳ τοῦ κυρίου καὶ τῇ παρακλήσει τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐπληθύνετο. (32) Ἐγένετο δὲ Πέτρον διερχόμενον διὰ πάντων κατελθεῖν καὶ πρὸς τοὺς ἁγίους τοὺς κατοικοῦντας Λύδδα. (33) εὗρεν δὲ ἐκεῖ ἄνθρωπόν τινα ὀνόματι Αἰνέαν ἐξ ἐτῶν ὀκτὼ κατακείμενον ἐπὶ κραβάττου, ὃς ἦν παραλελυμένος. (34) καὶ εἶπεν αὐτῷ ὁ Πέτρος· Αἰνέα, ἰᾶταί σε Ἰησοῦς Χριστός· ἀνάστηθι καὶ στρῶσον σεαυτῷ· καὶ εὐθέως ἀνέστη. (35) καὶ εἶδαν αὐτὸν πάντες οἱ κατοικοῦντες Λύδδα καὶ τὸν Σαρῶνα, οἵτινες ἐπέστρεψαν ἐπὶ τὸν κύριον. (36) Ἐν Ἰόππῃ δέ τις ἦν μαθήτρια ὀνόματι Ταβιθά, ἣ διερμηνευομένη λέγεται Δορκάς· αὕτη ἦν πλήρης ἔργων ἀγαθῶν καὶ ἐλεημοσυνῶν ὧν ἐποίει. (37) ἐγένετο δὲ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἀσθενήσασαν αὐτὴν ἀποθανεῖν· λούσαντες δὲ ἔθηκαν αὐτὴν ἐν ὑπερῴῳ. (38) ἐγγὺς δὲ οὔσης Λύδδας τῇ Ἰόππῃ οἱ μαθηταὶ ἀκούσαντες ὅτι Πέτρος ἐστὶν ἐν αὐτῇ ἀπέστειλαν δύο ἄνδρας πρὸς αὐτὸν παρακαλοῦντες· Μὴ ὀκνήσῃς διελθεῖν ἕως ἡμῶν· (39) ἀναστὰς δὲ Πέτρος συνῆλθεν αὐτοῖς· ὃν παραγενόμενον ἀνήγαγον εἰς τὸ ὑπερῷον, καὶ παρέστησαν αὐτῷ πᾶσαι αἱ χῆραι κλαίουσαι καὶ ἐπιδεικνύμεναι χιτῶνας καὶ ἱμάτια ὅσα ἐποίει μετʼ αὐτῶν οὖσα ἡ Δορκάς. (40) ἐκβαλὼν δὲ ἔξω πάντας ὁ Πέτρος καὶ θεὶς τὰ γόνατα προσηύξατο, καὶ ἐπιστρέψας πρὸς τὸ σῶμα εἶπεν· Ταβιθά, ἀνάστηθι. ἡ δὲ ἤνοιξεν τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῆς, καὶ ἰδοῦσα τὸν Πέτρον ἀνεκάθισεν. (41) δοὺς δὲ αὐτῇ χεῖρα ἀνέστησεν αὐτήν, φωνήσας δὲ τοὺς ἁγίους καὶ τὰς χήρας παρέστησεν αὐτὴν ζῶσαν. (42) γνωστὸν δὲ ἐγένετο καθʼ ὅλης τῆς Ἰόππης, καὶ ἐπίστευσαν πολλοὶ ἐπὶ τὸν κύριον. (43) ἐγένετο δὲ ἡμέρας ἱκανὰς μεῖναι ἐν Ἰόππῃ παρά τινι Σίμωνι βυρσεῖ.

10

(1) Ἀνὴρ δέ τις ἐν Καισαρείᾳ ὀνόματι Κορνήλιος, ἑκατοντάρχης ἐκ σπείρης τῆς καλουμένης Ἰταλικῆς, (2) εὐσεβὴς καὶ φοβούμενος τὸν θεὸν σὺν παντὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, ποιῶν ἐλεημοσύνας πολλὰς τῷ λαῷ καὶ δεόμενος τοῦ θεοῦ διὰ παντός, (3) εἶδεν ἐν ὁράματι φανερῶς ὡσεὶ περὶ ὥραν ἐνάτην τῆς ἡμέρας ἄγγελον τοῦ θεοῦ εἰσελθόντα πρὸς αὐτὸν καὶ εἰπόντα αὐτῷ· Κορνήλιε. (4) ὁ δὲ ἀτενίσας αὐτῷ καὶ ἔμφοβος γενόμενος εἶπεν· Τί ἐστιν, κύριε; εἶπεν δὲ αὐτῷ· Αἱ προσευχαί σου καὶ αἱ ἐλεημοσύναι σου ἀνέβησαν εἰς μνημόσυνον ἔμπροσθεν τοῦ θεοῦ· (5) καὶ νῦν πέμψον ἄνδρας εἰς Ἰόππην καὶ μετάπεμψαι Σίμωνά τινα ὃς ἐπικαλεῖται Πέτρος· (6) οὗτος ξενίζεται παρά τινι Σίμωνι βυρσεῖ, ᾧ ἐστιν οἰκία παρὰ θάλασσαν. (7) ὡς δὲ ἀπῆλθεν ὁ ἄγγελος ὁ λαλῶν αὐτῷ, φωνήσας δύο τῶν οἰκετῶν καὶ στρατιώτην εὐσεβῆ τῶν προσκαρτερούντων αὐτῷ (8) καὶ ἐξηγησάμενος ἅπαντα αὐτοῖς ἀπέστειλεν αὐτοὺς εἰς τὴν Ἰόππην. (9) Τῇ δὲ ἐπαύριον ὁδοιπορούντων ἐκείνων καὶ τῇ πόλει ἐγγιζόντων ἀνέβη Πέτρος ἐπὶ τὸ δῶμα προσεύξασθαι περὶ ὥραν ἕκτην. (10) ἐγένετο δὲ πρόσπεινος καὶ ἤθελεν γεύσασθαι· παρασκευαζόντων δὲ αὐτῶν ἐγένετο ἐπʼ αὐτὸν ἔκστασις, (11) καὶ θεωρεῖ τὸν οὐρανὸν ἀνεῳγμένον καὶ καταβαῖνον σκεῦός τι ὡς ὀθόνην μεγάλην τέσσαρσιν ἀρχαῖς καθιέμενον ἐπὶ τῆς γῆς, (12) ἐν ᾧ ὑπῆρχεν πάντα τὰ τετράποδα καὶ ἑρπετὰ τῆς γῆς καὶ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ. (13) καὶ ἐγένετο φωνὴ πρὸς αὐτόν· Ἀναστάς, Πέτρε, θῦσον καὶ φάγε. (14) ὁ δὲ Πέτρος εἶπεν· Μηδαμῶς, κύριε, ὅτι οὐδέποτε ἔφαγον πᾶν κοινὸν καὶ ἀκάθαρτον. (15) καὶ φωνὴ πάλιν ἐκ δευτέρου πρὸς αὐτόν· Ἃ ὁ θεὸς ἐκαθάρισεν σὺ μὴ κοίνου. (16) τοῦτο δὲ ἐγένετο ἐπὶ τρίς, καὶ εὐθὺς ἀνελήμφθη τὸ σκεῦος εἰς τὸν οὐρανόν. (17) Ὡς δὲ ἐν ἑαυτῷ διηπόρει ὁ Πέτρος τί ἂν εἴη τὸ ὅραμα ὃ εἶδεν, ἰδοὺ οἱ ἄνδρες οἱ ἀπεσταλμένοι ὑπὸ τοῦ Κορνηλίου διερωτήσαντες τὴν οἰκίαν τοῦ Σίμωνος ἐπέστησαν ἐπὶ τὸν πυλῶνα, (18) καὶ φωνήσαντες ἐπυνθάνοντο εἰ Σίμων ὁ ἐπικαλούμενος Πέτρος ἐνθάδε ξενίζεται. (19) τοῦ δὲ Πέτρου διενθυμουμένου περὶ τοῦ ὁράματος εἶπεν αὐτῷ τὸ πνεῦμα· Ἰδοὺ ἄνδρες ζητοῦντές σε· (20) ἀλλὰ ἀναστὰς κατάβηθι καὶ πορεύου σὺν αὐτοῖς μηδὲν διακρινόμενος, ὅτι ἐγὼ ἀπέσταλκα αὐτούς. (21) καταβὰς δὲ Πέτρος πρὸς τοὺς ἄνδρας εἶπεν· Ἰδοὺ ἐγώ εἰμι ὃν ζητεῖτε· τίς ἡ αἰτία διʼ ἣν πάρεστε; (22) οἱ δὲ εἶπαν· Κορνήλιος ἑκατοντάρχης, ἀνὴρ δίκαιος καὶ φοβούμενος τὸν θεὸν μαρτυρούμενός τε ὑπὸ ὅλου τοῦ ἔθνους τῶν Ἰουδαίων, ἐχρηματίσθη ὑπὸ ἀγγέλου ἁγίου μεταπέμψασθαί σε εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ καὶ ἀκοῦσαι ῥήματα παρὰ σοῦ. (23) εἰσκαλεσάμενος οὖν αὐτοὺς ἐξένισεν. (24) τῇ δὲ ἐπαύριον εἰσῆλθεν εἰς τὴν Καισάρειαν. ὁ δὲ Κορνήλιος ἦν προσδοκῶν αὐτοὺς συγκαλεσάμενος τοὺς συγγενεῖς αὐτοῦ καὶ τοὺς ἀναγκαίους φίλους. (25) ὡς δὲ ἐγένετο τοῦ εἰσελθεῖν τὸν Πέτρον, συναντήσας αὐτῷ ὁ Κορνήλιος πεσὼν ἐπὶ τοὺς πόδας προσεκύνησεν. (26) ὁ δὲ Πέτρος ἤγειρεν αὐτὸν λέγων· Ἀνάστηθι· καὶ ἐγὼ αὐτὸς ἄνθρωπός εἰμι. (27) καὶ συνομιλῶν αὐτῷ εἰσῆλθεν, καὶ εὑρίσκει συνεληλυθότας πολλούς, (28) ἔφη τε πρὸς αὐτούς· Ὑμεῖς ἐπίστασθε ὡς ἀθέμιτόν ἐστιν ἀνδρὶ Ἰουδαίῳ κολλᾶσθαι ἢ προσέρχεσθαι ἀλλοφύλῳ· κἀμοὶ ὁ θεὸς ἔδειξεν μηδένα κοινὸν ἢ ἀκάθαρτον λέγειν ἄνθρωπον· (29) διὸ καὶ ἀναντιρρήτως ἦλθον μεταπεμφθείς. πυνθάνομαι οὖν τίνι λόγῳ μετεπέμψασθέ με. (30) Καὶ ὁ Κορνήλιος ἔφη· Ἀπὸ τετάρτης ἡμέρας μέχρι ταύτης τῆς ὥρας ἤμην τὴν ἐνάτην προσευχόμενος ἐν τῷ οἴκῳ μου, καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ ἔστη ἐνώπιόν μου ἐν ἐσθῆτι λαμπρᾷ (31) καὶ φησί· Κορνήλιε, εἰσηκούσθη σου ἡ προσευχὴ καὶ αἱ ἐλεημοσύναι σου ἐμνήσθησαν ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. (32) πέμψον οὖν εἰς Ἰόππην καὶ μετακάλεσαι Σίμωνα ὃς ἐπικαλεῖται Πέτρος· οὗτος ξενίζεται ἐν οἰκίᾳ Σίμωνος βυρσέως παρὰ θάλασσαν. (33) ἐξαυτῆς οὖν ἔπεμψα πρὸς σέ, σύ τε καλῶς ἐποίησας παραγενόμενος. νῦν οὖν πάντες ἡμεῖς ἐνώπιον τοῦ θεοῦ πάρεσμεν ἀκοῦσαι πάντα τὰ προστεταγμένα σοι ὑπὸ τοῦ κυρίου. (34) Ἀνοίξας δὲ Πέτρος τὸ στόμα εἶπεν· Ἐπʼ ἀληθείας καταλαμβάνομαι ὅτι οὐκ ἔστιν προσωπολήμπτης ὁ θεός, (35) ἀλλʼ ἐν παντὶ ἔθνει ὁ φοβούμενος αὐτὸν καὶ ἐργαζόμενος δικαιοσύνην δεκτὸς αὐτῷ ἐστιν. (36) τὸν λόγον ὃν ἀπέστειλεν τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ εὐαγγελιζόμενος εἰρήνην διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ· οὗτός ἐστιν πάντων κύριος. (37) ὑμεῖς οἴδατε τὸ γενόμενον ῥῆμα καθʼ ὅλης τῆς Ἰουδαίας, ἀρξάμενος ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας μετὰ τὸ βάπτισμα ὃ ἐκήρυξεν Ἰωάννης, (38) Ἰησοῦν τὸν ἀπὸ Ναζαρέθ, ὡς ἔχρισεν αὐτὸν ὁ θεὸς πνεύματι ἁγίῳ καὶ δυνάμει, ὃς διῆλθεν εὐεργετῶν καὶ ἰώμενος πάντας τοὺς καταδυναστευομένους ὑπὸ τοῦ διαβόλου, ὅτι ὁ θεὸς ἦν μετʼ αὐτοῦ· (39) καὶ ἡμεῖς μάρτυρες πάντων ὧν ἐποίησεν ἔν τε τῇ χώρᾳ τῶν Ἰουδαίων καὶ Ἰερουσαλήμ· ὃν καὶ ἀνεῖλαν κρεμάσαντες ἐπὶ ξύλου. (40) τοῦτον ὁ θεὸς ἤγειρεν τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ καὶ ἔδωκεν αὐτὸν ἐμφανῆ γενέσθαι, (41) οὐ παντὶ τῷ λαῷ ἀλλὰ μάρτυσι τοῖς προκεχειροτονημένοις ὑπὸ τοῦ θεοῦ, ἡμῖν, οἵτινες συνεφάγομεν καὶ συνεπίομεν αὐτῷ μετὰ τὸ ἀναστῆναι αὐτὸν ἐκ νεκρῶν· (42) καὶ παρήγγειλεν ἡμῖν κηρύξαι τῷ λαῷ καὶ διαμαρτύρασθαι ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ ὡρισμένος ὑπὸ τοῦ θεοῦ κριτὴς ζώντων καὶ νεκρῶν. (43) τούτῳ πάντες οἱ προφῆται μαρτυροῦσιν, ἄφεσιν ἁμαρτιῶν λαβεῖν διὰ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ πάντα τὸν πιστεύοντα εἰς αὐτόν. (44) Ἔτι λαλοῦντος τοῦ Πέτρου τὰ ῥήματα ταῦτα ἐπέπεσε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐπὶ πάντας τοὺς ἀκούοντας τὸν λόγον. (45) καὶ ἐξέστησαν οἱ ἐκ περιτομῆς πιστοὶ ὅσοι συνῆλθαν τῷ Πέτρῳ, ὅτι καὶ ἐπὶ τὰ ἔθνη ἡ δωρεὰ τοῦ ἁγίου πνεύματος ἐκκέχυται· (46) ἤκουον γὰρ αὐτῶν λαλούντων γλώσσαις καὶ μεγαλυνόντων τὸν θεόν. τότε ἀπεκρίθη Πέτρος· (47) Μήτι τὸ ὕδωρ δύναται κωλῦσαί τις τοῦ μὴ βαπτισθῆναι τούτους οἵτινες τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἔλαβον ὡς καὶ ἡμεῖς; (48) προσέταξεν δὲ αὐτοὺς ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ βαπτισθῆναι. τότε ἠρώτησαν αὐτὸν ἐπιμεῖναι ἡμέρας τινάς.

11

(1) Ἤκουσαν δὲ οἱ ἀπόστολοι καὶ οἱ ἀδελφοὶ οἱ ὄντες κατὰ τὴν Ἰουδαίαν ὅτι καὶ τὰ ἔθνη ἐδέξαντο τὸν λόγον τοῦ θεοῦ. (2) ὅτε δὲ ἀνέβη Πέτρος εἰς Ἰερουσαλήμ, διεκρίνοντο πρὸς αὐτὸν οἱ ἐκ περιτομῆς (3) λέγοντες ὅτι Εἰσῆλθες πρὸς ἄνδρας ἀκροβυστίαν ἔχοντας καὶ συνέφαγες αὐτοῖς. (4) ἀρξάμενος δὲ Πέτρος ἐξετίθετο αὐτοῖς καθεξῆς λέγων· (5) Ἐγὼ ἤμην ἐν πόλει Ἰόππῃ προσευχόμενος καὶ εἶδον ἐν ἐκστάσει ὅραμα, καταβαῖνον σκεῦός τι ὡς ὀθόνην μεγάλην τέσσαρσιν ἀρχαῖς καθιεμένην ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἦλθεν ἄχρι ἐμοῦ· (6) εἰς ἣν ἀτενίσας κατενόουν καὶ εἶδον τὰ τετράποδα τῆς γῆς καὶ τὰ θηρία καὶ τὰ ἑρπετὰ καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ· (7) ἤκουσα δὲ καὶ φωνῆς λεγούσης μοι· Ἀναστάς, Πέτρε, θῦσον καὶ φάγε. (8) εἶπον δέ· Μηδαμῶς, κύριε, ὅτι κοινὸν ἢ ἀκάθαρτον οὐδέποτε εἰσῆλθεν εἰς τὸ στόμα μου. (9) ἀπεκρίθη δὲ φωνὴ ἐκ δευτέρου ἐκ τοῦ οὐρανοῦ· Ἃ ὁ θεὸς ἐκαθάρισεν σὺ μὴ κοίνου. (10) τοῦτο δὲ ἐγένετο ἐπὶ τρίς, καὶ ἀνεσπάσθη πάλιν ἅπαντα εἰς τὸν οὐρανόν. (11) καὶ ἰδοὺ ἐξαυτῆς τρεῖς ἄνδρες ἐπέστησαν ἐπὶ τὴν οἰκίαν ἐν ᾗ ἦμεν, ἀπεσταλμένοι ἀπὸ Καισαρείας πρός με. (12) εἶπεν δὲ τὸ πνεῦμά μοι συνελθεῖν αὐτοῖς μηδὲν διακρίναντα. ἦλθον δὲ σὺν ἐμοὶ καὶ οἱ ἓξ ἀδελφοὶ οὗτοι, καὶ εἰσήλθομεν εἰς τὸν οἶκον τοῦ ἀνδρός. (13) ἀπήγγειλεν δὲ ἡμῖν πῶς εἶδεν τὸν ἄγγελον ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ σταθέντα καὶ εἰπόντα· Ἀπόστειλον εἰς Ἰόππην καὶ μετάπεμψαι Σίμωνα τὸν ἐπικαλούμενον Πέτρον, (14) ὃς λαλήσει ῥήματα πρὸς σὲ ἐν οἷς σωθήσῃ σὺ καὶ πᾶς ὁ οἶκός σου. (15) ἐν δὲ τῷ ἄρξασθαί με λαλεῖν ἐπέπεσεν τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐπʼ αὐτοὺς ὥσπερ καὶ ἐφʼ ἡμᾶς ἐν ἀρχῇ. (16) ἐμνήσθην δὲ τοῦ ῥήματος τοῦ κυρίου ὡς ἔλεγεν· Ἰωάννης μὲν ἐβάπτισεν ὕδατι, ὑμεῖς δὲ βαπτισθήσεσθε ἐν πνεύματι ἁγίῳ. (17) εἰ οὖν τὴν ἴσην δωρεὰν ἔδωκεν αὐτοῖς ὁ θεὸς ὡς καὶ ἡμῖν πιστεύσασιν ἐπὶ τὸν κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, ἐγὼ τίς ἤμην δυνατὸς κωλῦσαι τὸν θεόν; (18) ἀκούσαντες δὲ ταῦτα ἡσύχασαν καὶ ἐδόξασαν τὸν θεὸν λέγοντες· Ἄρα καὶ τοῖς ἔθνεσιν ὁ θεὸς τὴν μετάνοιαν εἰς ζωὴν ἔδωκεν. (19) Οἱ μὲν οὖν διασπαρέντες ἀπὸ τῆς θλίψεως τῆς γενομένης ἐπὶ Στεφάνῳ διῆλθον ἕως Φοινίκης καὶ Κύπρου καὶ Ἀντιοχείας μηδενὶ λαλοῦντες τὸν λόγον εἰ μὴ μόνον Ἰουδαίοις. (20) ἦσαν δέ τινες ἐξ αὐτῶν ἄνδρες Κύπριοι καὶ Κυρηναῖοι, οἵτινες ἐλθόντες εἰς Ἀντιόχειαν ἐλάλουν καὶ πρὸς τοὺς Ἑλληνιστάς, εὐαγγελιζόμενοι τὸν κύριον Ἰησοῦν. (21) καὶ ἦν χεὶρ κυρίου μετʼ αὐτῶν, πολύς τε ἀριθμὸς ὁ πιστεύσας ἐπέστρεψεν ἐπὶ τὸν κύριον. (22) ἠκούσθη δὲ ὁ λόγος εἰς τὰ ὦτα τῆς ἐκκλησίας τῆς οὔσης ἐν Ἰερουσαλὴμ περὶ αὐτῶν, καὶ ἐξαπέστειλαν Βαρναβᾶν ἕως Ἀντιοχείας· (23) ὃς παραγενόμενος καὶ ἰδὼν τὴν χάριν τὴν τοῦ θεοῦ, ἐχάρη καὶ παρεκάλει πάντας τῇ προθέσει τῆς καρδίας προσμένειν τῷ κυρίῳ, (24) ὅτι ἦν ἀνὴρ ἀγαθὸς καὶ πλήρης πνεύματος ἁγίου καὶ πίστεως. καὶ προσετέθη ὄχλος ἱκανὸς τῷ κυρίῳ. (25) ἐξῆλθεν δὲ εἰς Ταρσὸν ἀναζητῆσαι Σαῦλον, (26) καὶ εὑρὼν ἤγαγεν εἰς Ἀντιόχειαν. ἐγένετο δὲ αὐτοῖς καὶ ἐνιαυτὸν ὅλον συναχθῆναι ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ καὶ διδάξαι ὄχλον ἱκανόν, χρηματίσαι τε πρώτως ἐν Ἀντιοχείᾳ τοὺς μαθητὰς Χριστιανούς. (27) Ἐν ταύταις δὲ ταῖς ἡμέραις κατῆλθον ἀπὸ Ἱεροσολύμων προφῆται εἰς Ἀντιόχειαν· (28) ἀναστὰς δὲ εἷς ἐξ αὐτῶν ὀνόματι Ἅγαβος ἐσήμανεν διὰ τοῦ πνεύματος λιμὸν μεγάλην μέλλειν ἔσεσθαι ἐφʼ ὅλην τὴν οἰκουμένην· ἥτις ἐγένετο ἐπὶ Κλαυδίου. (29) τῶν δὲ μαθητῶν καθὼς εὐπορεῖτό τις ὥρισαν ἕκαστος αὐτῶν εἰς διακονίαν πέμψαι τοῖς κατοικοῦσιν ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ ἀδελφοῖς· (30) ὃ καὶ ἐποίησαν ἀποστείλαντες πρὸς τοὺς πρεσβυτέρους διὰ χειρὸς Βαρναβᾶ καὶ Σαύλου.

12

(1) Κατʼ ἐκεῖνον δὲ τὸν καιρὸν ἐπέβαλεν Ἡρῴδης ὁ βασιλεὺς τὰς χεῖρας κακῶσαί τινας τῶν ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας. (2) ἀνεῖλεν δὲ Ἰάκωβον τὸν ἀδελφὸν Ἰωάννου μαχαίρῃ. (3) ἰδὼν δὲ ὅτι ἀρεστόν ἐστιν τοῖς Ἰουδαίοις προσέθετο συλλαβεῖν καὶ Πέτρον (ἦσαν δὲ ἡμέραι τῶν ἀζύμων), (4) ὃν καὶ πιάσας ἔθετο εἰς φυλακήν, παραδοὺς τέσσαρσιν τετραδίοις στρατιωτῶν φυλάσσειν αὐτόν, βουλόμενος μετὰ τὸ πάσχα ἀναγαγεῖν αὐτὸν τῷ λαῷ. (5) ὁ μὲν οὖν Πέτρος ἐτηρεῖτο ἐν τῇ φυλακῇ· προσευχὴ δὲ ἦν ἐκτενῶς γινομένη ὑπὸ τῆς ἐκκλησίας πρὸς τὸν θεὸν περὶ αὐτοῦ. (6) Ὅτε δὲ ἤμελλεν προαγαγεῖν αὐτὸν ὁ Ἡρῴδης, τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ ἦν ὁ Πέτρος κοιμώμενος μεταξὺ δύο στρατιωτῶν δεδεμένος ἁλύσεσιν δυσίν, φύλακές τε πρὸ τῆς θύρας ἐτήρουν τὴν φυλακήν. (7) καὶ ἰδοὺ ἄγγελος κυρίου ἐπέστη, καὶ φῶς ἔλαμψεν ἐν τῷ οἰκήματι· πατάξας δὲ τὴν πλευρὰν τοῦ Πέτρου ἤγειρεν αὐτὸν λέγων· Ἀνάστα ἐν τάχει· καὶ ἐξέπεσαν αὐτοῦ αἱ ἁλύσεις ἐκ τῶν χειρῶν. (8) εἶπεν δὲ ὁ ἄγγελος πρὸς αὐτόν· Ζῶσαι καὶ ὑπόδησαι τὰ σανδάλιά σου· ἐποίησεν δὲ οὕτως. καὶ λέγει αὐτῷ· Περιβαλοῦ τὸ ἱμάτιόν σου καὶ ἀκολούθει μοι. (9) καὶ ἐξελθὼν ἠκολούθει, καὶ οὐκ ᾔδει ὅτι ἀληθές ἐστιν τὸ γινόμενον διὰ τοῦ ἀγγέλου, ἐδόκει δὲ ὅραμα βλέπειν. (10) διελθόντες δὲ πρώτην φυλακὴν καὶ δευτέραν ἦλθαν ἐπὶ τὴν πύλην τὴν σιδηρᾶν τὴν φέρουσαν εἰς τὴν πόλιν, ἥτις αὐτομάτη ἠνοίγη αὐτοῖς, καὶ ἐξελθόντες προῆλθον ῥύμην μίαν, καὶ εὐθέως ἀπέστη ὁ ἄγγελος ἀπʼ αὐτοῦ. (11) καὶ ὁ Πέτρος ἐν ἑαυτῷ γενόμενος εἶπεν· Νῦν οἶδα ἀληθῶς ὅτι ἐξαπέστειλεν ὁ κύριος τὸν ἄγγελον αὐτοῦ καὶ ἐξείλατό με ἐκ χειρὸς Ἡρῴδου καὶ πάσης τῆς προσδοκίας τοῦ λαοῦ τῶν Ἰουδαίων. (12) Συνιδών τε ἦλθεν ἐπὶ τὴν οἰκίαν τῆς Μαρίας τῆς μητρὸς Ἰωάννου τοῦ ἐπικαλουμένου Μάρκου, οὗ ἦσαν ἱκανοὶ συνηθροισμένοι καὶ προσευχόμενοι. (13) κρούσαντος δὲ αὐτοῦ τὴν θύραν τοῦ πυλῶνος προσῆλθε παιδίσκη ὑπακοῦσαι ὀνόματι Ῥόδη, (14) καὶ ἐπιγνοῦσα τὴν φωνὴν τοῦ Πέτρου ἀπὸ τῆς χαρᾶς οὐκ ἤνοιξεν τὸν πυλῶνα, εἰσδραμοῦσα δὲ ἀπήγγειλεν ἑστάναι τὸν Πέτρον πρὸ τοῦ πυλῶνος. (15) οἱ δὲ πρὸς αὐτὴν εἶπαν· Μαίνῃ. ἡ δὲ διϊσχυρίζετο οὕτως ἔχειν. οἱ δὲ ἔλεγον· Ὁ ἄγγελός ἐστιν αὐτοῦ. (16) ὁ δὲ Πέτρος ἐπέμενεν κρούων· ἀνοίξαντες δὲ εἶδαν αὐτὸν καὶ ἐξέστησαν. (17) κατασείσας δὲ αὐτοῖς τῇ χειρὶ σιγᾶν διηγήσατο αὐτοῖς πῶς ὁ κύριος αὐτὸν ἐξήγαγεν ἐκ τῆς φυλακῆς, εἶπέν τε· Ἀπαγγείλατε Ἰακώβῳ καὶ τοῖς ἀδελφοῖς ταῦτα. καὶ ἐξελθὼν ἐπορεύθη εἰς ἕτερον τόπον. (18) Γενομένης δὲ ἡμέρας ἦν τάραχος οὐκ ὀλίγος ἐν τοῖς στρατιώταις, τί ἄρα ὁ Πέτρος ἐγένετο. (19) Ἡρῴδης δὲ ἐπιζητήσας αὐτὸν καὶ μὴ εὑρὼν ἀνακρίνας τοὺς φύλακας ἐκέλευσεν ἀπαχθῆναι, καὶ κατελθὼν ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας εἰς Καισάρειαν διέτριβεν. (20) Ἦν δὲ θυμομαχῶν Τυρίοις καὶ Σιδωνίοις· ὁμοθυμαδὸν δὲ παρῆσαν πρὸς αὐτόν, καὶ πείσαντες Βλάστον τὸν ἐπὶ τοῦ κοιτῶνος τοῦ βασιλέως ᾐτοῦντο εἰρήνην διὰ τὸ τρέφεσθαι αὐτῶν τὴν χώραν ἀπὸ τῆς βασιλικῆς. (21) τακτῇ δὲ ἡμέρᾳ ὁ Ἡρῴδης ἐνδυσάμενος ἐσθῆτα βασιλικὴν καὶ καθίσας ἐπὶ τοῦ βήματος ἐδημηγόρει πρὸς αὐτούς· (22) ὁ δὲ δῆμος ἐπεφώνει· Θεοῦ φωνὴ καὶ οὐκ ἀνθρώπου. (23) παραχρῆμα δὲ ἐπάταξεν αὐτὸν ἄγγελος κυρίου ἀνθʼ ὧν οὐκ ἔδωκεν τὴν δόξαν τῷ θεῷ, καὶ γενόμενος σκωληκόβρωτος ἐξέψυξεν. (24) Ὁ δὲ λόγος τοῦ θεοῦ ηὔξανεν καὶ ἐπληθύνετο. (25) Βαρναβᾶς δὲ καὶ Σαῦλος ὑπέστρεψαν, εἰς Ἰερουσαλὴμ πληρώσαντες τὴν διακονίαν, συμπαραλαβόντες Ἰωάννην τὸν ἐπικληθέντα Μᾶρκον.

13

(1) Ἦσαν δὲ ἐν Ἀντιοχείᾳ κατὰ τὴν οὖσαν ἐκκλησίαν προφῆται καὶ διδάσκαλοι ὅ τε Βαρναβᾶς καὶ Συμεὼν ὁ καλούμενος Νίγερ, καὶ Λούκιος ὁ Κυρηναῖος, Μαναήν τε Ἡρῴδου τοῦ τετραάρχου σύντροφος καὶ Σαῦλος. (2) λειτουργούντων δὲ αὐτῶν τῷ κυρίῳ καὶ νηστευόντων εἶπεν τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον· Ἀφορίσατε δή μοι τὸν Βαρναβᾶν καὶ Σαῦλον εἰς τὸ ἔργον ὃ προσκέκλημαι αὐτούς. (3) τότε νηστεύσαντες καὶ προσευξάμενοι καὶ ἐπιθέντες τὰς χεῖρας αὐτοῖς ἀπέλυσαν. (4) Αὐτοὶ μὲν οὖν ἐκπεμφθέντες ὑπὸ τοῦ ἁγίου πνεύματος κατῆλθον εἰς Σελεύκειαν, ἐκεῖθέν τε ἀπέπλευσαν εἰς Κύπρον, (5) καὶ γενόμενοι ἐν Σαλαμῖνι κατήγγελλον τὸν λόγον τοῦ θεοῦ ἐν ταῖς συναγωγαῖς τῶν Ἰουδαίων· εἶχον δὲ καὶ Ἰωάννην ὑπηρέτην. (6) διελθόντες δὲ ὅλην τὴν νῆσον ἄχρι Πάφου εὗρον ἄνδρα τινὰ μάγον ψευδοπροφήτην Ἰουδαῖον ᾧ ὄνομα Βαριησοῦ, (7) ὃς ἦν σὺν τῷ ἀνθυπάτῳ Σεργίῳ Παύλῳ, ἀνδρὶ συνετῷ. οὗτος προσκαλεσάμενος Βαρναβᾶν καὶ Σαῦλον ἐπεζήτησεν ἀκοῦσαι τὸν λόγον τοῦ θεοῦ· (8) ἀνθίστατο δὲ αὐτοῖς Ἐλύμας ὁ μάγος, οὕτως γὰρ μεθερμηνεύεται τὸ ὄνομα αὐτοῦ, ζητῶν διαστρέψαι τὸν ἀνθύπατον ἀπὸ τῆς πίστεως. (9) Σαῦλος δέ, ὁ καὶ Παῦλος, πλησθεὶς πνεύματος ἁγίου ἀτενίσας εἰς αὐτὸν (10) εἶπεν· Ὦ πλήρης παντὸς δόλου καὶ πάσης ῥᾳδιουργίας, υἱὲ διαβόλου, ἐχθρὲ πάσης δικαιοσύνης, οὐ παύσῃ διαστρέφων τὰς ὁδοὺς κυρίου τὰς εὐθείας; (11) καὶ νῦν ἰδοὺ χεὶρ κυρίου ἐπὶ σέ, καὶ ἔσῃ τυφλὸς μὴ βλέπων τὸν ἥλιον ἄχρι καιροῦ. παραχρῆμα δὲ ἔπεσεν ἐπʼ αὐτὸν ἀχλὺς καὶ σκότος, καὶ περιάγων ἐζήτει χειραγωγούς. (12) τότε ἰδὼν ὁ ἀνθύπατος τὸ γεγονὸς ἐπίστευσεν ἐκπλησσόμενος ἐπὶ τῇ διδαχῇ τοῦ κυρίου. (13) Ἀναχθέντες δὲ ἀπὸ τῆς Πάφου οἱ περὶ Παῦλον ἦλθον εἰς Πέργην τῆς Παμφυλίας· Ἰωάννης δὲ ἀποχωρήσας ἀπʼ αὐτῶν ὑπέστρεψεν εἰς Ἱεροσόλυμα. (14) αὐτοὶ δὲ διελθόντες ἀπὸ τῆς Πέργης παρεγένοντο εἰς Ἀντιόχειαν τὴν Πισιδίαν, καὶ εἰσελθόντες εἰς τὴν συναγωγὴν τῇ ἡμέρᾳ τῶν σαββάτων ἐκάθισαν. (15) μετὰ δὲ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν ἀπέστειλαν οἱ ἀρχισυνάγωγοι πρὸς αὐτοὺς λέγοντες· Ἄνδρες ἀδελφοί, εἴ τίς ἐστιν ἐν ὑμῖν λόγος παρακλήσεως πρὸς τὸν λαόν, λέγετε. (16) ἀναστὰς δὲ Παῦλος καὶ κατασείσας τῇ χειρὶ εἶπεν· Ἄνδρες Ἰσραηλῖται καὶ οἱ φοβούμενοι τὸν θεόν, ἀκούσατε. (17) ὁ θεὸς τοῦ λαοῦ τούτου Ἰσραὴλ ἐξελέξατο τοὺς πατέρας ἡμῶν, καὶ τὸν λαὸν ὕψωσεν ἐν τῇ παροικίᾳ ἐν γῇ Αἰγύπτου, καὶ μετὰ βραχίονος ὑψηλοῦ ἐξήγαγεν αὐτοὺς ἐξ αὐτῆς, (18) καί, ὡς τεσσερακονταετῆ χρόνον ἐτροποφόρησεν αὐτοὺς ἐν τῇ ἐρήμῳ, (19) καὶ καθελὼν ἔθνη ἑπτὰ ἐν γῇ Χανάαν κατεκληρονόμησεν τὴν γῆν αὐτῶν (20) ὡς ἔτεσι τετρακοσίοις καὶ πεντήκοντα. καὶ μετὰ ταῦτα ἔδωκεν κριτὰς ἕως Σαμουὴλ τοῦ προφήτου. (21) κἀκεῖθεν ᾐτήσαντο βασιλέα, καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς ὁ θεὸς τὸν Σαοὺλ υἱὸν Κίς, ἄνδρα ἐκ φυλῆς Βενιαμίν, ἔτη τεσσεράκοντα· (22) καὶ μεταστήσας αὐτὸν ἤγειρεν τὸν Δαυὶδ αὐτοῖς εἰς βασιλέα, ᾧ καὶ εἶπεν μαρτυρήσας· Εὗρον Δαυὶδ τὸν τοῦ Ἰεσσαί, ἄνδρα κατὰ τὴν καρδίαν μου, ὃς ποιήσει πάντα τὰ θελήματά μου. (23) τούτου ὁ θεὸς ἀπὸ τοῦ σπέρματος κατʼ ἐπαγγελίαν ἤγαγεν τῷ Ἰσραὴλ σωτῆρα Ἰησοῦν, (24) προκηρύξαντος Ἰωάννου πρὸ προσώπου τῆς εἰσόδου αὐτοῦ βάπτισμα μετανοίας παντὶ τῷ λαῷ Ἰσραήλ. (25) ὡς δὲ ἐπλήρου Ἰωάννης τὸν δρόμον, ἔλεγεν· Τί ἐμὲ ὑπονοεῖτε εἶναι; οὐκ εἰμὶ ἐγώ· ἀλλʼ ἰδοὺ ἔρχεται μετʼ ἐμὲ οὗ οὐκ εἰμὶ ἄξιος τὸ ὑπόδημα τῶν ποδῶν λῦσαι. (26) Ἄνδρες ἀδελφοί, υἱοὶ γένους Ἀβραὰμ καὶ οἱ ἐν ὑμῖν φοβούμενοι τὸν θεόν, ἡμῖν ὁ λόγος τῆς σωτηρίας ταύτης ἐξαπεστάλη. (27) οἱ γὰρ κατοικοῦντες ἐν Ἰερουσαλὴμ καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτῶν τοῦτον ἀγνοήσαντες καὶ τὰς φωνὰς τῶν προφητῶν τὰς κατὰ πᾶν σάββατον ἀναγινωσκομένας κρίναντες ἐπλήρωσαν, (28) καὶ μηδεμίαν αἰτίαν θανάτου εὑρόντες ᾐτήσαντο Πιλᾶτον ἀναιρεθῆναι αὐτόν· (29) ὡς δὲ ἐτέλεσαν πάντα τὰ περὶ αὐτοῦ γεγραμμένα, καθελόντες ἀπὸ τοῦ ξύλου ἔθηκαν εἰς μνημεῖον. (30) ὁ δὲ θεὸς ἤγειρεν αὐτὸν ἐκ νεκρῶν· (31) ὃς ὤφθη ἐπὶ ἡμέρας πλείους τοῖς συναναβᾶσιν αὐτῷ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας εἰς Ἰερουσαλήμ, οἵτινες νῦν εἰσὶ μάρτυρες αὐτοῦ πρὸς τὸν λαόν. (32) καὶ ἡμεῖς ὑμᾶς εὐαγγελιζόμεθα τὴν πρὸς τοὺς πατέρας ἐπαγγελίαν γενομένην (33) ὅτι ταύτην ὁ θεὸς ἐκπεπλήρωκεν τοῖς τέκνοις ἡμῶν ἀναστήσας Ἰησοῦν, ὡς καὶ ἐν τῷ ψαλμῷ γέγραπται τῷ δευτέρῳ· Υἱός μου εἶ σύ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε. (34) ὅτι δὲ ἀνέστησεν αὐτὸν ἐκ νεκρῶν μηκέτι μέλλοντα ὑποστρέφειν εἰς διαφθοράν, οὕτως εἴρηκεν ὅτι Δώσω ὑμῖν τὰ ὅσια Δαυὶδ τὰ πιστά. (35) διότι καὶ ἐν ἑτέρῳ λέγει· Οὐ δώσεις τὸν ὅσιόν σου ἰδεῖν διαφθοράν· (36) Δαυὶδ μὲν γὰρ ἰδίᾳ γενεᾷ ὑπηρετήσας τῇ τοῦ θεοῦ βουλῇ ἐκοιμήθη καὶ προσετέθη πρὸς τοὺς πατέρας αὐτοῦ καὶ εἶδεν διαφθοράν, (37) ὃν δὲ ὁ θεὸς ἤγειρεν οὐκ εἶδεν διαφθοράν. (38) γνωστὸν οὖν ἔστω ὑμῖν, ἄνδρες ἀδελφοί, ὅτι διὰ τούτου ὑμῖν ἄφεσις ἁμαρτιῶν καταγγέλλεται, καὶ ἀπὸ πάντων ὧν οὐκ ἠδυνήθητε ἐν νόμῳ Μωϋσέως δικαιωθῆναι (39) ἐν τούτῳ πᾶς ὁ πιστεύων δικαιοῦται. (40) βλέπετε οὖν μὴ ἐπέλθῃ τὸ εἰρημένον ἐν τοῖς προφήταις· (41) Ἴδετε, οἱ καταφρονηταί, καὶ θαυμάσατε καὶ ἀφανίσθητε, ὅτι ἔργον ἐργάζομαι ἐγὼ ἐν ταῖς ἡμέραις ὑμῶν, ἔργον ὃ οὐ μὴ πιστεύσητε ἐάν τις ἐκδιηγῆται ὑμῖν. (42) Ἐξιόντων δὲ αὐτῶν παρεκάλουν εἰς τὸ μεταξὺ σάββατον λαληθῆναι αὐτοῖς τὰ ῥήματα ταῦτα. (43) λυθείσης δὲ τῆς συναγωγῆς ἠκολούθησαν πολλοὶ τῶν Ἰουδαίων καὶ τῶν σεβομένων προσηλύτων τῷ Παύλῳ καὶ τῷ Βαρναβᾷ, οἵτινες προσλαλοῦντες αὐτοῖς ἔπειθον αὐτοὺς προσμένειν τῇ χάριτι τοῦ θεοῦ. (44) Τῷ δὲ ἐρχομένῳ σαββάτῳ σχεδὸν πᾶσα ἡ πόλις συνήχθη ἀκοῦσαι τὸν λόγον τοῦ κυρίου. (45) ἰδόντες δὲ οἱ Ἰουδαῖοι τοὺς ὄχλους ἐπλήσθησαν ζήλου καὶ ἀντέλεγον τοῖς ὑπὸ Παύλου λαλουμένοις βλασφημοῦντες. (46) παρρησιασάμενοί τε ὁ Παῦλος καὶ ὁ Βαρναβᾶς εἶπαν· Ὑμῖν ἦν ἀναγκαῖον πρῶτον λαληθῆναι τὸν λόγον τοῦ θεοῦ· ἐπειδὴ ἀπωθεῖσθε αὐτὸν καὶ οὐκ ἀξίους κρίνετε ἑαυτοὺς τῆς αἰωνίου ζωῆς, ἰδοὺ στρεφόμεθα εἰς τὰ ἔθνη· (47) οὕτως γὰρ ἐντέταλται ἡμῖν ὁ κύριος· Τέθεικά σε εἰς φῶς ἐθνῶν τοῦ εἶναί σε εἰς σωτηρίαν ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς. (48) ἀκούοντα δὲ τὰ ἔθνη ἔχαιρον καὶ ἐδόξαζον τὸν λόγον τοῦ κυρίου, καὶ ἐπίστευσαν ὅσοι ἦσαν τεταγμένοι εἰς ζωὴν αἰώνιον· (49) διεφέρετο δὲ ὁ λόγος τοῦ κυρίου διʼ ὅλης τῆς χώρας. (50) οἱ δὲ Ἰουδαῖοι παρώτρυναν τὰς σεβομένας γυναῖκας τὰς εὐσχήμονας καὶ τοὺς πρώτους τῆς πόλεως καὶ ἐπήγειραν διωγμὸν ἐπὶ τὸν Παῦλον καὶ Βαρναβᾶν, καὶ ἐξέβαλον αὐτοὺς ἀπὸ τῶν ὁρίων αὐτῶν. (51) οἱ δὲ ἐκτιναξάμενοι τὸν κονιορτὸν τῶν ποδῶν ἐπʼ αὐτοὺς ἦλθον εἰς Ἰκόνιον, (52) οἵ τε μαθηταὶ ἐπληροῦντο χαρᾶς καὶ πνεύματος ἁγίου.

14

(1) Ἐγένετο δὲ ἐν Ἰκονίῳ κατὰ τὸ αὐτὸ εἰσελθεῖν αὐτοὺς εἰς τὴν συναγωγὴν τῶν Ἰουδαίων καὶ λαλῆσαι οὕτως ὥστε πιστεῦσαι Ἰουδαίων τε καὶ Ἑλλήνων πολὺ πλῆθος. (2) οἱ δὲ ἀπειθήσαντες Ἰουδαῖοι ἐπήγειραν καὶ ἐκάκωσαν τὰς ψυχὰς τῶν ἐθνῶν κατὰ τῶν ἀδελφῶν. (3) ἱκανὸν μὲν οὖν χρόνον διέτριψαν παρρησιαζόμενοι ἐπὶ τῷ κυρίῳ τῷ μαρτυροῦντι τῷ λόγῳ τῆς χάριτος αὐτοῦ, διδόντι σημεῖα καὶ τέρατα γίνεσθαι διὰ τῶν χειρῶν αὐτῶν. (4) ἐσχίσθη δὲ τὸ πλῆθος τῆς πόλεως, καὶ οἱ μὲν ἦσαν σὺν τοῖς Ἰουδαίοις οἱ δὲ σὺν τοῖς ἀποστόλοις. (5) ὡς δὲ ἐγένετο ὁρμὴ τῶν ἐθνῶν τε καὶ Ἰουδαίων σὺν τοῖς ἄρχουσιν αὐτῶν ὑβρίσαι καὶ λιθοβολῆσαι αὐτούς, (6) συνιδόντες κατέφυγον εἰς τὰς πόλεις τῆς Λυκαονίας Λύστραν καὶ Δέρβην καὶ τὴν περίχωρον, (7) κἀκεῖ εὐαγγελιζόμενοι ἦσαν. (8) Καί τις ἀνὴρ ἀδύνατος ἐν Λύστροις τοῖς ποσὶν ἐκάθητο, χωλὸς ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτοῦ, ὃς οὐδέποτε περιεπάτησεν. (9) οὗτος ἤκουσεν τοῦ Παύλου λαλοῦντος· ὃς ἀτενίσας αὐτῷ καὶ ἰδὼν ὅτι ἔχει πίστιν τοῦ σωθῆναι (10) εἶπεν μεγάλῃ φωνῇ· Ἀνάστηθι ἐπὶ τοὺς πόδας σου ὀρθός· καὶ ἥλατο καὶ περιεπάτει. (11) οἵ τε ὄχλοι ἰδόντες ὃ ἐποίησεν Παῦλος ἐπῆραν τὴν φωνὴν αὐτῶν Λυκαονιστὶ λέγοντες· Οἱ θεοὶ ὁμοιωθέντες ἀνθρώποις κατέβησαν πρὸς ἡμᾶς (12) ἐκάλουν τε τὸν Βαρναβᾶν Δία, τὸν δὲ Παῦλον Ἑρμῆν, ἐπειδὴ αὐτὸς ἦν ὁ ἡγούμενος τοῦ λόγου. (13) ὅ τε ἱερεὺς τοῦ Διὸς τοῦ ὄντος πρὸ τῆς πόλεως ταύρους καὶ στέμματα ἐπὶ τοὺς πυλῶνας ἐνέγκας σὺν τοῖς ὄχλοις ἤθελεν θύειν. (14) ἀκούσαντες δὲ οἱ ἀπόστολοι Βαρναβᾶς καὶ Παῦλος, διαρρήξαντες τὰ ἱμάτια αὐτῶν ἐξεπήδησαν εἰς τὸν ὄχλον κράζοντες (15) καὶ λέγοντες· Ἄνδρες, τί ταῦτα ποιεῖτε; καὶ ἡμεῖς ὁμοιοπαθεῖς ἐσμεν ὑμῖν ἄνθρωποι, εὐαγγελιζόμενοι ὑμᾶς ἀπὸ τούτων τῶν ματαίων ἐπιστρέφειν ἐπὶ θεὸν ζῶντα ὃς ἐποίησεν τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς· (16) ὃς ἐν ταῖς παρῳχημέναις γενεαῖς εἴασεν πάντα τὰ ἔθνη πορεύεσθαι ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν· (17) καίτοι οὐκ ἀμάρτυρον αὑτὸν ἀφῆκεν ἀγαθουργῶν, οὐρανόθεν ὑμῖν ὑετοὺς διδοὺς καὶ καιροὺς καρποφόρους, ἐμπιπλῶν τροφῆς καὶ εὐφροσύνης τὰς καρδίας ὑμῶν. (18) καὶ ταῦτα λέγοντες μόλις κατέπαυσαν τοὺς ὄχλους τοῦ μὴ θύειν αὐτοῖς. (19) Ἐπῆλθαν δὲ ἀπὸ Ἀντιοχείας καὶ Ἰκονίου Ἰουδαῖοι, καὶ πείσαντες τοὺς ὄχλους καὶ λιθάσαντες τὸν Παῦλον ἔσυρον ἔξω τῆς πόλεως, νομίζοντες αὐτὸν τεθνηκέναι. (20) κυκλωσάντων δὲ τῶν μαθητῶν αὐτὸν ἀναστὰς εἰσῆλθεν εἰς τὴν πόλιν. καὶ τῇ ἐπαύριον ἐξῆλθεν σὺν τῷ Βαρναβᾷ εἰς Δέρβην. (21) Εὐαγγελισάμενοί τε τὴν πόλιν ἐκείνην καὶ μαθητεύσαντες ἱκανοὺς ὑπέστρεψαν εἰς τὴν Λύστραν καὶ εἰς Ἰκόνιον καὶ εἰς Ἀντιόχειαν, (22) ἐπιστηρίζοντες τὰς ψυχὰς τῶν μαθητῶν, παρακαλοῦντες ἐμμένειν τῇ πίστει καὶ ὅτι διὰ πολλῶν θλίψεων δεῖ ἡμᾶς εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. (23) χειροτονήσαντες δὲ αὐτοῖς κατʼ ἐκκλησίαν πρεσβυτέρους προσευξάμενοι μετὰ νηστειῶν παρέθεντο αὐτοὺς τῷ κυρίῳ εἰς ὃν πεπιστεύκεισαν. (24) καὶ διελθόντες τὴν Πισιδίαν ἦλθον εἰς τὴν Παμφυλίαν, (25) καὶ λαλήσαντες ἐν Πέργῃ τὸν λόγον κατέβησαν εἰς Ἀττάλειαν, (26) κἀκεῖθεν ἀπέπλευσαν εἰς Ἀντιόχειαν, ὅθεν ἦσαν παραδεδομένοι τῇ χάριτι τοῦ θεοῦ εἰς τὸ ἔργον ὃ ἐπλήρωσαν. (27) παραγενόμενοι δὲ καὶ συναγαγόντες τὴν ἐκκλησίαν ἀνήγγελλον ὅσα ἐποίησεν ὁ θεὸς μετʼ αὐτῶν καὶ ὅτι ἤνοιξεν τοῖς ἔθνεσιν θύραν πίστεως. (28) διέτριβον δὲ χρόνον οὐκ ὀλίγον σὺν τοῖς μαθηταῖς.

15

(1) Καί τινες κατελθόντες ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας ἐδίδασκον τοὺς ἀδελφοὺς ὅτι Ἐὰν μὴ περιτμηθῆτε τῷ ἔθει τῷ Μωϋσέως, οὐ δύνασθε σωθῆναι. (2) γενομένης δὲ στάσεως καὶ ζητήσεως οὐκ ὀλίγης τῷ Παύλῳ καὶ τῷ Βαρναβᾷ πρὸς αὐτοὺς ἔταξαν ἀναβαίνειν Παῦλον καὶ Βαρναβᾶν καί τινας ἄλλους ἐξ αὐτῶν πρὸς τοὺς ἀποστόλους καὶ πρεσβυτέρους εἰς Ἰερουσαλὴμ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου. (3) οἱ μὲν οὖν προπεμφθέντες ὑπὸ τῆς ἐκκλησίας διήρχοντο τήν τε Φοινίκην καὶ Σαμάρειαν ἐκδιηγούμενοι τὴν ἐπιστροφὴν τῶν ἐθνῶν, καὶ ἐποίουν χαρὰν μεγάλην πᾶσι τοῖς ἀδελφοῖς. (4) παραγενόμενοι δὲ εἰς Ἱεροσόλυμα παρεδέχθησαν ἀπὸ τῆς ἐκκλησίας καὶ τῶν ἀποστόλων καὶ τῶν πρεσβυτέρων, ἀνήγγειλάν τε ὅσα ὁ θεὸς ἐποίησεν μετʼ αὐτῶν. (5) ἐξανέστησαν δέ τινες τῶν ἀπὸ τῆς αἱρέσεως τῶν Φαρισαίων πεπιστευκότες, λέγοντες ὅτι δεῖ περιτέμνειν αὐτοὺς παραγγέλλειν τε τηρεῖν τὸν νόμον Μωϋσέως. (6) Συνήχθησάν τε οἱ ἀπόστολοι καὶ οἱ πρεσβύτεροι ἰδεῖν περὶ τοῦ λόγου τούτου. (7) πολλῆς δὲ ζητήσεως γενομένης ἀναστὰς Πέτρος εἶπεν πρὸς αὐτούς· Ἄνδρες ἀδελφοί, ὑμεῖς ἐπίστασθε ὅτι ἀφʼ ἡμερῶν ἀρχαίων ἐν ὑμῖν ἐξελέξατο ὁ θεὸς διὰ τοῦ στόματός μου ἀκοῦσαι τὰ ἔθνη τὸν λόγον τοῦ εὐαγγελίου καὶ πιστεῦσαι, (8) καὶ ὁ καρδιογνώστης θεὸς ἐμαρτύρησεν αὐτοῖς δοὺς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον καθὼς καὶ ἡμῖν, (9) καὶ οὐθὲν διέκρινεν μεταξὺ ἡμῶν τε καὶ αὐτῶν, τῇ πίστει καθαρίσας τὰς καρδίας αὐτῶν. (10) νῦν οὖν τί πειράζετε τὸν θεόν, ἐπιθεῖναι ζυγὸν ἐπὶ τὸν τράχηλον τῶν μαθητῶν ὃν οὔτε οἱ πατέρες ἡμῶν οὔτε ἡμεῖς ἰσχύσαμεν βαστάσαι; (11) ἀλλὰ διὰ τῆς χάριτος τοῦ κυρίου Ἰησοῦ πιστεύομεν σωθῆναι καθʼ ὃν τρόπον κἀκεῖνοι. (12) Ἐσίγησεν δὲ πᾶν τὸ πλῆθος, καὶ ἤκουον Βαρναβᾶ καὶ Παύλου ἐξηγουμένων ὅσα ἐποίησεν ὁ θεὸς σημεῖα καὶ τέρατα ἐν τοῖς ἔθνεσιν διʼ αὐτῶν. (13) μετὰ δὲ τὸ σιγῆσαι αὐτοὺς ἀπεκρίθη Ἰάκωβος λέγων· Ἄνδρες ἀδελφοί, ἀκούσατέ μου. (14) Συμεὼν ἐξηγήσατο καθὼς πρῶτον ὁ θεὸς ἐπεσκέψατο λαβεῖν ἐξ ἐθνῶν λαὸν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ. (15) καὶ τούτῳ συμφωνοῦσιν οἱ λόγοι τῶν προφητῶν, καθὼς γέγραπται· (16) Μετὰ ταῦτα ἀναστρέψω καὶ ἀνοικοδομήσω τὴν σκηνὴν Δαυὶδ τὴν πεπτωκυῖαν καὶ τὰ κατεσκαμμένα αὐτῆς ἀνοικοδομήσω καὶ ἀνορθώσω αὐτήν, (17) ὅπως ἂν ἐκζητήσωσιν οἱ κατάλοιποι τῶν ἀνθρώπων τὸν κύριον, καὶ πάντα τὰ ἔθνη ἐφʼ οὓς ἐπικέκληται τὸ ὄνομά μου ἐπʼ αὐτούς, λέγει κύριος ποιῶν ταῦτα (18) γνωστὰ ἀπʼ αἰῶνος. (19) διὸ ἐγὼ κρίνω μὴ παρενοχλεῖν τοῖς ἀπὸ τῶν ἐθνῶν ἐπιστρέφουσιν ἐπὶ τὸν θεόν, (20) ἀλλὰ ἐπιστεῖλαι αὐτοῖς τοῦ ἀπέχεσθαι τῶν ἀλισγημάτων τῶν εἰδώλων καὶ τῆς πορνείας καὶ τοῦ πνικτοῦ καὶ τοῦ αἵματος· (21) Μωϋσῆς γὰρ ἐκ γενεῶν ἀρχαίων κατὰ πόλιν τοὺς κηρύσσοντας αὐτὸν ἔχει ἐν ταῖς συναγωγαῖς κατὰ πᾶν σάββατον ἀναγινωσκόμενος. (22) Τότε ἔδοξε τοῖς ἀποστόλοις καὶ τοῖς πρεσβυτέροις σὺν ὅλῃ τῇ ἐκκλησίᾳ ἐκλεξαμένους ἄνδρας ἐξ αὐτῶν πέμψαι εἰς Ἀντιόχειαν σὺν τῷ Παύλῳ καὶ Βαρναβᾷ, Ἰούδαν τὸν καλούμενον Βαρσαββᾶν καὶ Σιλᾶν, ἄνδρας ἡγουμένους ἐν τοῖς ἀδελφοῖς, (23) γράψαντες διὰ χειρὸς αὐτῶν· Οἱ ἀπόστολοι καὶ οἱ πρεσβύτεροι ἀδελφοὶ τοῖς κατὰ τὴν Ἀντιόχειαν καὶ Συρίαν καὶ Κιλικίαν ἀδελφοῖς τοῖς ἐξ ἐθνῶν χαίρειν. (24) ἐπειδὴ ἠκούσαμεν ὅτι τινὲς ἐξ ἡμῶν ἐξελθόντες ἐτάραξαν ὑμᾶς λόγοις ἀνασκευάζοντες τὰς ψυχὰς ὑμῶν οἷς οὐ διεστειλάμεθα, (25) ἔδοξεν ἡμῖν γενομένοις ὁμοθυμαδὸν ἐκλεξαμένοις ἄνδρας πέμψαι πρὸς ὑμᾶς σὺν τοῖς ἀγαπητοῖς ἡμῶν Βαρναβᾷ καὶ Παύλῳ, (26) ἀνθρώποις παραδεδωκόσι τὰς ψυχὰς αὐτῶν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. (27) ἀπεστάλκαμεν οὖν Ἰούδαν καὶ Σιλᾶν, καὶ αὐτοὺς διὰ λόγου ἀπαγγέλλοντας τὰ αὐτά. (28) ἔδοξεν γὰρ τῷ πνεύματι τῷ ἁγίῳ καὶ ἡμῖν μηδὲν πλέον ἐπιτίθεσθαι ὑμῖν βάρος πλὴν τούτων τῶν ἐπάναγκες, (29) ἀπέχεσθαι εἰδωλοθύτων καὶ αἵματος καὶ πνικτῶν καὶ πορνείας· ἐξ ὧν διατηροῦντες ἑαυτοὺς εὖ πράξετε. ἔρρωσθε. (30) Οἱ μὲν οὖν ἀπολυθέντες κατῆλθον εἰς Ἀντιόχειαν, καὶ συναγαγόντες τὸ πλῆθος ἐπέδωκαν τὴν ἐπιστολήν· (31) ἀναγνόντες δὲ ἐχάρησαν ἐπὶ τῇ παρακλήσει. (32) Ἰούδας τε καὶ Σιλᾶς, καὶ αὐτοὶ προφῆται ὄντες, διὰ λόγου πολλοῦ παρεκάλεσαν τοὺς ἀδελφοὺς καὶ ἐπεστήριξαν· (33) ποιήσαντες δὲ χρόνον ἀπελύθησαν μετʼ εἰρήνης ἀπὸ τῶν ἀδελφῶν πρὸς τοὺς ἀποστείλαντας αὐτούς. (34) (35) Παῦλος δὲ καὶ Βαρναβᾶς διέτριβον ἐν Ἀντιοχείᾳ διδάσκοντες καὶ εὐαγγελιζόμενοι μετὰ καὶ ἑτέρων πολλῶν τὸν λόγον τοῦ κυρίου. (36) Μετὰ δέ τινας ἡμέρας εἶπεν πρὸς Βαρναβᾶν Παῦλος· Ἐπιστρέψαντες δὴ ἐπισκεψώμεθα τοὺς ἀδελφοὺς κατὰ πόλιν πᾶσαν ἐν αἷς κατηγγείλαμεν τὸν λόγον τοῦ κυρίου, πῶς ἔχουσιν. (37) Βαρναβᾶς δὲ ἐβούλετο συμπαραλαβεῖν καὶ τὸν Ἰωάννην τὸν καλούμενον Μᾶρκον· (38) Παῦλος δὲ ἠξίου, τὸν ἀποστάντα ἀπʼ αὐτῶν ἀπὸ Παμφυλίας καὶ μὴ συνελθόντα αὐτοῖς εἰς τὸ ἔργον, μὴ συμπαραλαμβάνειν τοῦτον. (39) ἐγένετο δὲ παροξυσμὸς ὥστε ἀποχωρισθῆναι αὐτοὺς ἀπʼ ἀλλήλων, τόν τε Βαρναβᾶν παραλαβόντα τὸν Μᾶρκον ἐκπλεῦσαι εἰς Κύπρον, (40) Παῦλος δὲ ἐπιλεξάμενος Σιλᾶν ἐξῆλθεν παραδοθεὶς τῇ χάριτι τοῦ κυρίου ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν, (41) διήρχετο δὲ τὴν Συρίαν καὶ τὴν Κιλικίαν ἐπιστηρίζων τὰς ἐκκλησίας.

16

(1) Κατήντησεν δὲ καὶ εἰς Δέρβην καὶ εἰς Λύστραν. καὶ ἰδοὺ μαθητής τις ἦν ἐκεῖ ὀνόματι Τιμόθεος, υἱὸς γυναικὸς Ἰουδαίας πιστῆς, πατρὸς δὲ Ἕλληνος, (2) ὃς ἐμαρτυρεῖτο ὑπὸ τῶν ἐν Λύστροις καὶ Ἰκονίῳ ἀδελφῶν· (3) τοῦτον ἠθέλησεν ὁ Παῦλος σὺν αὐτῷ ἐξελθεῖν, καὶ λαβὼν περιέτεμεν αὐτὸν διὰ τοὺς Ἰουδαίους τοὺς ὄντας ἐν τοῖς τόποις ἐκείνοις, ᾔδεισαν γὰρ ἅπαντες ὅτι Ἕλλην ὁ πατὴρ αὐτοῦ ὑπῆρχεν. (4) ὡς δὲ διεπορεύοντο τὰς πόλεις, παρεδίδοσαν αὐτοῖς φυλάσσειν τὰ δόγματα τὰ κεκριμένα ὑπὸ τῶν ἀποστόλων καὶ πρεσβυτέρων τῶν ἐν Ἱεροσολύμοις. (5) αἱ μὲν οὖν ἐκκλησίαι ἐστερεοῦντο τῇ πίστει καὶ ἐπερίσσευον τῷ ἀριθμῷ καθʼ ἡμέραν. (6) Διῆλθον δὲ τὴν Φρυγίαν καὶ Γαλατικὴν χώραν, κωλυθέντες ὑπὸ τοῦ ἁγίου πνεύματος λαλῆσαι τὸν λόγον ἐν τῇ Ἀσίᾳ, (7) ἐλθόντες δὲ κατὰ τὴν Μυσίαν ἐπείραζον εἰς τὴν Βιθυνίαν πορευθῆναι καὶ οὐκ εἴασεν αὐτοὺς τὸ πνεῦμα Ἰησοῦ· (8) παρελθόντες δὲ τὴν Μυσίαν κατέβησαν εἰς Τρῳάδα. (9) καὶ ὅραμα διὰ νυκτὸς τῷ Παύλῳ ὤφθη, ἀνὴρ Μακεδών τις ἦν ἑστὼς καὶ παρακαλῶν αὐτὸν καὶ λέγων· Διαβὰς εἰς Μακεδονίαν βοήθησον ἡμῖν. (10) ὡς δὲ τὸ ὅραμα εἶδεν, εὐθέως ἐζητήσαμεν ἐξελθεῖν εἰς Μακεδονίαν, συμβιβάζοντες ὅτι προσκέκληται ἡμᾶς ὁ θεὸς εὐαγγελίσασθαι αὐτούς. (11) Ἀναχθέντες οὖν ἀπὸ Τρῳάδος εὐθυδρομήσαμεν εἰς Σαμοθρᾴκην, τῇ δὲ ἐπιούσῃ εἰς Νέαν Πόλιν, (12) κἀκεῖθεν εἰς Φιλίππους, ἥτις ἐστὶν πρώτη τῆς μερίδος Μακεδονίας πόλις, κολωνία. ἦμεν δὲ ἐν ταύτῃ τῇ πόλει διατρίβοντες ἡμέρας τινάς. (13) τῇ τε ἡμέρᾳ τῶν σαββάτων ἐξήλθομεν ἔξω τῆς πύλης παρὰ ποταμὸν οὗ ἐνομίζομεν προσευχὴν εἶναι, καὶ καθίσαντες ἐλαλοῦμεν ταῖς συνελθούσαις γυναιξίν. (14) καί τις γυνὴ ὀνόματι Λυδία, πορφυρόπωλις πόλεως Θυατείρων σεβομένη τὸν θεόν, ἤκουεν, ἧς ὁ κύριος διήνοιξεν τὴν καρδίαν προσέχειν τοῖς λαλουμένοις ὑπὸ τοῦ Παύλου. (15) ὡς δὲ ἐβαπτίσθη καὶ ὁ οἶκος αὐτῆς, παρεκάλεσεν λέγουσα· Εἰ κεκρίκατέ με πιστὴν τῷ κυρίῳ εἶναι, εἰσελθόντες εἰς τὸν οἶκόν μου μένετε· καὶ παρεβιάσατο ἡμᾶς. (16) Ἐγένετο δὲ πορευομένων ἡμῶν εἰς τὴν προσευχὴν παιδίσκην τινὰ ἔχουσαν πνεῦμα πύθωνα ὑπαντῆσαι ἡμῖν, ἥτις ἐργασίαν πολλὴν παρεῖχεν τοῖς κυρίοις αὐτῆς μαντευομένη· (17) αὕτη κατακολουθοῦσα τῷ Παύλῳ καὶ ἡμῖν ἔκραζεν λέγουσα· Οὗτοι οἱ ἄνθρωποι δοῦλοι τοῦ θεοῦ τοῦ ὑψίστου εἰσίν, οἵτινες καταγγέλλουσιν ὑμῖν ὁδὸν σωτηρίας. (18) τοῦτο δὲ ἐποίει ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας. διαπονηθεὶς δὲ Παῦλος καὶ ἐπιστρέψας τῷ πνεύματι εἶπεν· Παραγγέλλω σοι ἐν ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐξελθεῖν ἀπʼ αὐτῆς· καὶ ἐξῆλθεν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ. (19) Ἰδόντες δὲ οἱ κύριοι αὐτῆς ὅτι ἐξῆλθεν ἡ ἐλπὶς τῆς ἐργασίας αὐτῶν ἐπιλαβόμενοι τὸν Παῦλον καὶ τὸν Σιλᾶν εἵλκυσαν εἰς τὴν ἀγορὰν ἐπὶ τοὺς ἄρχοντας, (20) καὶ προσαγαγόντες αὐτοὺς τοῖς στρατηγοῖς εἶπαν· Οὗτοι οἱ ἄνθρωποι ἐκταράσσουσιν ἡμῶν τὴν πόλιν Ἰουδαῖοι ὑπάρχοντες, (21) καὶ καταγγέλλουσιν ἔθη ἃ οὐκ ἔξεστιν ἡμῖν παραδέχεσθαι οὐδὲ ποιεῖν Ῥωμαίοις οὖσιν. (22) καὶ συνεπέστη ὁ ὄχλος κατʼ αὐτῶν, καὶ οἱ στρατηγοὶ περιρήξαντες αὐτῶν τὰ ἱμάτια ἐκέλευον ῥαβδίζειν, (23) πολλάς τε ἐπιθέντες αὐτοῖς πληγὰς ἔβαλον εἰς φυλακήν, παραγγείλαντες τῷ δεσμοφύλακι ἀσφαλῶς τηρεῖν αὐτούς· (24) ὃς παραγγελίαν τοιαύτην λαβὼν ἔβαλεν αὐτοὺς εἰς τὴν ἐσωτέραν φυλακὴν καὶ τοὺς πόδας ἠσφαλίσατο αὐτῶν εἰς τὸ ξύλον. (25) Κατὰ δὲ τὸ μεσονύκτιον Παῦλος καὶ Σιλᾶς προσευχόμενοι ὕμνουν τὸν θεόν, ἐπηκροῶντο δὲ αὐτῶν οἱ δέσμιοι· (26) ἄφνω δὲ σεισμὸς ἐγένετο μέγας ὥστε σαλευθῆναι τὰ θεμέλια τοῦ δεσμωτηρίου, ἠνεῴχθησαν δὲ παραχρῆμα αἱ θύραι πᾶσαι, καὶ πάντων τὰ δεσμὰ ἀνέθη. (27) ἔξυπνος δὲ γενόμενος ὁ δεσμοφύλαξ καὶ ἰδὼν ἀνεῳγμένας τὰς θύρας τῆς φυλακῆς σπασάμενος τὴν μάχαιραν ἤμελλεν ἑαυτὸν ἀναιρεῖν, νομίζων ἐκπεφευγέναι τοὺς δεσμίους. (28) ἐφώνησεν δὲ φωνῇ μεγάλῃ ὁ Παῦλος λέγων· Μηδὲν πράξῃς σεαυτῷ κακόν, ἅπαντες γάρ ἐσμεν ἐνθάδε. (29) αἰτήσας δὲ φῶτα εἰσεπήδησεν καὶ ἔντρομος γενόμενος προσέπεσεν τῷ Παύλῳ καὶ τῷ Σιλᾷ, (30) καὶ προαγαγὼν αὐτοὺς ἔξω ἔφη· Κύριοι, τί με δεῖ ποιεῖν ἵνα σωθῶ; (31) οἱ δὲ εἶπαν· Πίστευσον ἐπὶ τὸν κύριον Ἰησοῦν, καὶ σωθήσῃ σὺ καὶ ὁ οἶκός σου. (32) καὶ ἐλάλησαν αὐτῷ τὸν λόγον τοῦ κυρίου σὺν πᾶσι τοῖς ἐν τῇ οἰκίᾳ αὐτοῦ. (33) καὶ παραλαβὼν αὐτοὺς ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ τῆς νυκτὸς ἔλουσεν ἀπὸ τῶν πληγῶν, καὶ ἐβαπτίσθη αὐτὸς καὶ οἱ αὐτοῦ πάντες παραχρῆμα, (34) ἀναγαγών τε αὐτοὺς εἰς τὸν οἶκον παρέθηκεν τράπεζαν καὶ ἠγαλλιάσατο πανοικεὶ πεπιστευκὼς τῷ θεῷ. (35) Ἡμέρας δὲ γενομένης ἀπέστειλαν οἱ στρατηγοὶ τοὺς ῥαβδούχους λέγοντες· Ἀπόλυσον τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους. (36) ἀπήγγειλεν δὲ ὁ δεσμοφύλαξ τοὺς λόγους τούτους πρὸς τὸν Παῦλον, ὅτι Ἀπέσταλκαν οἱ στρατηγοὶ ἵνα ἀπολυθῆτε· νῦν οὖν ἐξελθόντες πορεύεσθε ἐν εἰρήνῃ. (37) ὁ δὲ Παῦλος ἔφη πρὸς αὐτούς· Δείραντες ἡμᾶς δημοσίᾳ ἀκατακρίτους, ἀνθρώπους Ῥωμαίους ὑπάρχοντας, ἔβαλαν εἰς φυλακήν· καὶ νῦν λάθρᾳ ἡμᾶς ἐκβάλλουσιν; οὐ γάρ, ἀλλὰ ἐλθόντες αὐτοὶ ἡμᾶς ἐξαγαγέτωσαν. (38) ἀπήγγειλαν δὲ τοῖς στρατηγοῖς οἱ ῥαβδοῦχοι τὰ ῥήματα ταῦτα· ἐφοβήθησαν δὲ ἀκούσαντες ὅτι Ῥωμαῖοί εἰσιν, (39) καὶ ἐλθόντες παρεκάλεσαν αὐτούς, καὶ ἐξαγαγόντες ἠρώτων ἀπελθεῖν ἀπὸ τῆς πόλεως. (40) ἐξελθόντες δὲ ἀπὸ τῆς φυλακῆς εἰσῆλθον πρὸς τὴν Λυδίαν, καὶ ἰδόντες παρεκάλεσαν τοὺς ἀδελφοὺς καὶ ἐξῆλθαν.

17

(1) Διοδεύσαντες δὲ τὴν Ἀμφίπολιν καὶ τὴν Ἀπολλωνίαν ἦλθον εἰς Θεσσαλονίκην, ὅπου ἦν συναγωγὴ τῶν Ἰουδαίων. (2) κατὰ δὲ τὸ εἰωθὸς τῷ Παύλῳ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτοὺς καὶ ἐπὶ σάββατα τρία διελέξατο αὐτοῖς ἀπὸ τῶν γραφῶν, (3) διανοίγων καὶ παρατιθέμενος ὅτι τὸν χριστὸν ἔδει παθεῖν καὶ ἀναστῆναι ἐκ νεκρῶν, καὶ ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ χριστός, ὁ Ἰησοῦς ὃν ἐγὼ καταγγέλλω ὑμῖν. (4) καί τινες ἐξ αὐτῶν ἐπείσθησαν καὶ προσεκληρώθησαν τῷ Παύλῳ καὶ τῷ Σιλᾷ, τῶν τε σεβομένων Ἑλλήνων πλῆθος πολὺ γυναικῶν τε τῶν πρώτων οὐκ ὀλίγαι. (5) ζηλώσαντες δὲ οἱ Ἰουδαῖοι καὶ προσλαβόμενοι τῶν ἀγοραίων ἄνδρας τινὰς πονηροὺς καὶ ὀχλοποιήσαντες ἐθορύβουν τὴν πόλιν, καὶ ἐπιστάντες τῇ οἰκίᾳ Ἰάσονος ἐζήτουν αὐτοὺς προαγαγεῖν εἰς τὸν δῆμον· (6) μὴ εὑρόντες δὲ αὐτοὺς ἔσυρον Ἰάσονα καί τινας ἀδελφοὺς ἐπὶ τοὺς πολιτάρχας, βοῶντες ὅτι Οἱ τὴν οἰκουμένην ἀναστατώσαντες οὗτοι καὶ ἐνθάδε πάρεισιν, (7) οὓς ὑποδέδεκται Ἰάσων· καὶ οὗτοι πάντες ἀπέναντι τῶν δογμάτων Καίσαρος πράσσουσι, βασιλέα ἕτερον λέγοντες εἶναι Ἰησοῦν. (8) ἐτάραξαν δὲ τὸν ὄχλον καὶ τοὺς πολιτάρχας ἀκούοντας ταῦτα, (9) καὶ λαβόντες τὸ ἱκανὸν παρὰ τοῦ Ἰάσονος καὶ τῶν λοιπῶν ἀπέλυσαν αὐτούς. (10) Οἱ δὲ ἀδελφοὶ εὐθέως διὰ νυκτὸς ἐξέπεμψαν τόν τε Παῦλον καὶ τὸν Σιλᾶν εἰς Βέροιαν, οἵτινες παραγενόμενοι εἰς τὴν συναγωγὴν τῶν Ἰουδαίων ἀπῄεσαν· (11) οὗτοι δὲ ἦσαν εὐγενέστεροι τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ, οἵτινες ἐδέξαντο τὸν λόγον μετὰ πάσης προθυμίας, τὸ καθʼ ἡμέραν ἀνακρίνοντες τὰς γραφὰς εἰ ἔχοι ταῦτα οὕτως. (12) πολλοὶ μὲν οὖν ἐξ αὐτῶν ἐπίστευσαν, καὶ τῶν Ἑλληνίδων γυναικῶν τῶν εὐσχημόνων καὶ ἀνδρῶν οὐκ ὀλίγοι. (13) ὡς δὲ ἔγνωσαν οἱ ἀπὸ τῆς Θεσσαλονίκης Ἰουδαῖοι ὅτι καὶ ἐν τῇ Βεροίᾳ κατηγγέλη ὑπὸ τοῦ Παύλου ὁ λόγος τοῦ θεοῦ, ἦλθον κἀκεῖ σαλεύοντες καὶ ταράσσοντες τοὺς ὄχλους. (14) εὐθέως δὲ τότε τὸν Παῦλον ἐξαπέστειλαν οἱ ἀδελφοὶ πορεύεσθαι ἕως ἐπὶ τὴν θάλασσαν· ὑπέμεινάν τε ὅ τε Σιλᾶς καὶ ὁ Τιμόθεος ἐκεῖ. (15) οἱ δὲ καθιστάνοντες τὸν Παῦλον ἤγαγον ἕως Ἀθηνῶν, καὶ λαβόντες ἐντολὴν πρὸς τὸν Σιλᾶν καὶ τὸν Τιμόθεον ἵνα ὡς τάχιστα ἔλθωσιν πρὸς αὐτὸν ἐξῄεσαν. (16) Ἐν δὲ ταῖς Ἀθήναις ἐκδεχομένου αὐτοὺς τοῦ Παύλου, παρωξύνετο τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ θεωροῦντος κατείδωλον οὖσαν τὴν πόλιν. (17) διελέγετο μὲν οὖν ἐν τῇ συναγωγῇ τοῖς Ἰουδαίοις καὶ τοῖς σεβομένοις καὶ ἐν τῇ ἀγορᾷ κατὰ πᾶσαν ἡμέραν πρὸς τοὺς παρατυγχάνοντας. (18) τινὲς δὲ καὶ τῶν Ἐπικουρείων καὶ Στοϊκῶν φιλοσόφων συνέβαλλον αὐτῷ, καί τινες ἔλεγον· Τί ἂν θέλοι ὁ σπερμολόγος οὗτος λέγειν; οἱ δέ· Ξένων δαιμονίων δοκεῖ καταγγελεὺς εἶναι· ὅτι τὸν Ἰησοῦν καὶ τὴν ἀνάστασιν εὐηγγελίζετο. (19) ἐπιλαβόμενοί τε αὐτοῦ ἐπὶ τὸν Ἄρειον Πάγον ἤγαγον, λέγοντες· Δυνάμεθα γνῶναι τίς ἡ καινὴ αὕτη ἡ ὑπὸ σοῦ λαλουμένη διδαχή; (20) ξενίζοντα γάρ τινα εἰσφέρεις εἰς τὰς ἀκοὰς ἡμῶν· βουλόμεθα οὖν γνῶναι τίνα θέλει ταῦτα εἶναι. (21) Ἀθηναῖοι δὲ πάντες καὶ οἱ ἐπιδημοῦντες ξένοι εἰς οὐδὲν ἕτερον ηὐκαίρουν ἢ λέγειν τι ἢ ἀκούειν τι καινότερον. (22) Σταθεὶς δὲ Παῦλος ἐν μέσῳ τοῦ Ἀρείου Πάγου ἔφη· Ἄνδρες Ἀθηναῖοι, κατὰ πάντα ὡς δεισιδαιμονεστέρους ὑμᾶς θεωρῶ· (23) διερχόμενος γὰρ καὶ ἀναθεωρῶν τὰ σεβάσματα ὑμῶν εὗρον καὶ βωμὸν ἐν ᾧ ἐπεγέγραπτο· Ἀγνώστῳ θεῷ. ὃ οὖν ἀγνοοῦντες εὐσεβεῖτε, τοῦτο ἐγὼ καταγγέλλω ὑμῖν. (24) ὁ θεὸς ὁ ποιήσας τὸν κόσμον καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῷ, οὗτος οὐρανοῦ καὶ γῆς ὑπάρχων κύριος οὐκ ἐν χειροποιήτοις ναοῖς κατοικεῖ (25) οὐδὲ ὑπὸ χειρῶν ἀνθρωπίνων θεραπεύεται προσδεόμενός τινος, αὐτὸς διδοὺς πᾶσι ζωὴν καὶ πνοὴν καὶ τὰ πάντα· (26) ἐποίησέν τε ἐξ ἑνὸς πᾶν ἔθνος ἀνθρώπων κατοικεῖν ἐπὶ παντὸς προσώπου τῆς γῆς, ὁρίσας προστεταγμένους καιροὺς καὶ τὰς ὁροθεσίας τῆς κατοικίας αὐτῶν, (27) ζητεῖν τὸν θεὸν εἰ ἄρα γε ψηλαφήσειαν αὐτὸν καὶ εὕροιεν, καί γε οὐ μακρὰν ἀπὸ ἑνὸς ἑκάστου ἡμῶν ὑπάρχοντα. (28) ἐν αὐτῷ γὰρ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν, ὡς καί τινες τῶν καθʼ ὑμᾶς ποιητῶν εἰρήκασιν· Τοῦ γὰρ καὶ γένος ἐσμέν. (29) γένος οὖν ὑπάρχοντες τοῦ θεοῦ οὐκ ὀφείλομεν νομίζειν χρυσῷ ἢ ἀργύρῳ ἢ λίθῳ, χαράγματι τέχνης καὶ ἐνθυμήσεως ἀνθρώπου, τὸ θεῖον εἶναι ὅμοιον. (30) τοὺς μὲν οὖν χρόνους τῆς ἀγνοίας ὑπεριδὼν ὁ θεὸς τὰ νῦν παραγγέλλει τοῖς ἀνθρώποις πάντας πανταχοῦ μετανοεῖν, (31) καθότι ἔστησεν ἡμέραν ἐν ᾗ μέλλει κρίνειν τὴν οἰκουμένην ἐν δικαιοσύνῃ ἐν ἀνδρὶ ᾧ ὥρισεν, πίστιν παρασχὼν πᾶσιν ἀναστήσας αὐτὸν ἐκ νεκρῶν. (32) Ἀκούσαντες δὲ ἀνάστασιν νεκρῶν οἱ μὲν ἐχλεύαζον οἱ δὲ εἶπαν Ἀκουσόμεθά σου περὶ τούτου καὶ πάλιν. (33) οὕτως ὁ Παῦλος ἐξῆλθεν ἐκ μέσου αὐτῶν· (34) τινὲς δὲ ἄνδρες κολληθέντες αὐτῷ ἐπίστευσαν, ἐν οἷς καὶ Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης καὶ γυνὴ ὀνόματι Δάμαρις καὶ ἕτεροι σὺν αὐτοῖς.

18

(1) Μετὰ ταῦτα χωρισθεὶς ἐκ τῶν Ἀθηνῶν ἦλθεν εἰς Κόρινθον. (2) καὶ εὑρών τινα Ἰουδαῖον ὀνόματι Ἀκύλαν, Ποντικὸν τῷ γένει, προσφάτως ἐληλυθότα ἀπὸ τῆς Ἰταλίας καὶ Πρίσκιλλαν γυναῖκα αὐτοῦ διὰ τὸ διατεταχέναι Κλαύδιον χωρίζεσθαι πάντας τοὺς Ἰουδαίους ἀπὸ τῆς Ῥώμης, προσῆλθεν αὐτοῖς, (3) καὶ διὰ τὸ ὁμότεχνον εἶναι ἔμενεν παρʼ αὐτοῖς καὶ ἠργάζετο, ἦσαν γὰρ σκηνοποιοὶ τῇ τέχνῃ. (4) διελέγετο δὲ ἐν τῇ συναγωγῇ κατὰ πᾶν σάββατον, ἔπειθέν τε Ἰουδαίους καὶ Ἕλληνας. (5) Ὡς δὲ κατῆλθον ἀπὸ τῆς Μακεδονίας ὅ τε Σιλᾶς καὶ ὁ Τιμόθεος, συνείχετο τῷ λόγῳ ὁ Παῦλος, διαμαρτυρόμενος τοῖς Ἰουδαίοις εἶναι τὸν χριστὸν Ἰησοῦν. (6) ἀντιτασσομένων δὲ αὐτῶν καὶ βλασφημούντων ἐκτιναξάμενος τὰ ἱμάτια εἶπεν πρὸς αὐτούς· Τὸ αἷμα ὑμῶν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ὑμῶν· καθαρὸς ἐγώ· ἀπὸ τοῦ νῦν εἰς τὰ ἔθνη πορεύσομαι. (7) καὶ μεταβὰς ἐκεῖθεν εἰσῆλθεν εἰς οἰκίαν τινὸς ὀνόματι Τιτίου Ἰούστου σεβομένου τὸν θεόν, οὗ ἡ οἰκία ἦν συνομοροῦσα τῇ συναγωγῇ. (8) Κρίσπος δὲ ὁ ἀρχισυνάγωγος ἐπίστευσεν τῷ κυρίῳ σὺν ὅλῳ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, καὶ πολλοὶ τῶν Κορινθίων ἀκούοντες ἐπίστευον καὶ ἐβαπτίζοντο. (9) εἶπεν δὲ ὁ κύριος ἐν νυκτὶ διʼ ὁράματος τῷ Παύλῳ· Μὴ φοβοῦ, ἀλλὰ λάλει καὶ μὴ σιωπήσῃς, (10) διότι ἐγώ εἰμι μετὰ σοῦ καὶ οὐδεὶς ἐπιθήσεταί σοι τοῦ κακῶσαί σε, διότι λαός ἐστί μοι πολὺς ἐν τῇ πόλει ταύτῃ. (11) ἐκάθισεν δὲ ἐνιαυτὸν καὶ μῆνας ἓξ διδάσκων ἐν αὐτοῖς τὸν λόγον τοῦ θεοῦ. (12) Γαλλίωνος δὲ ἀνθυπάτου ὄντος τῆς Ἀχαΐας κατεπέστησαν ὁμοθυμαδὸν οἱ Ἰουδαῖοι τῷ Παύλῳ καὶ ἤγαγον αὐτὸν ἐπὶ τὸ βῆμα, (13) λέγοντες ὅτι Παρὰ τὸν νόμον ἀναπείθει οὗτος τοὺς ἀνθρώπους σέβεσθαι τὸν θεόν. (14) μέλλοντος δὲ τοῦ Παύλου ἀνοίγειν τὸ στόμα εἶπεν ὁ Γαλλίων πρὸς τοὺς Ἰουδαίους· Εἰ μὲν ἦν ἀδίκημά τι ἢ ῥᾳδιούργημα πονηρόν, ὦ Ἰουδαῖοι, κατὰ λόγον ἂν ἀνεσχόμην ὑμῶν· (15) εἰ δὲ ζητήματά ἐστιν περὶ λόγου καὶ ὀνομάτων καὶ νόμου τοῦ καθʼ ὑμᾶς, ὄψεσθε αὐτοί· κριτὴς ἐγὼ τούτων οὐ βούλομαι εἶναι. (16) καὶ ἀπήλασεν αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ βήματος. (17) ἐπιλαβόμενοι δὲ πάντες Σωσθένην τὸν ἀρχισυνάγωγον ἔτυπτον ἔμπροσθεν τοῦ βήματος· καὶ οὐδὲν τούτων τῷ Γαλλίωνι ἔμελεν. (18) Ὁ δὲ Παῦλος ἔτι προσμείνας ἡμέρας ἱκανὰς τοῖς ἀδελφοῖς ἀποταξάμενος ἐξέπλει εἰς τὴν Συρίαν, καὶ σὺν αὐτῷ Πρίσκιλλα καὶ Ἀκύλας, κειράμενος ἐν Κεγχρεαῖς τὴν κεφαλήν, εἶχεν γὰρ εὐχήν. (19) κατήντησαν δὲ εἰς Ἔφεσον, κἀκείνους κατέλιπεν αὐτοῦ, αὐτὸς δὲ εἰσελθὼν εἰς τὴν συναγωγὴν διελέξατο τοῖς Ἰουδαίοις. (20) ἐρωτώντων δὲ αὐτῶν ἐπὶ πλείονα χρόνον μεῖναι οὐκ ἐπένευσεν, (21) ἀλλὰ ἀποταξάμενος καὶ εἰπών· Πάλιν ἀνακάμψω πρὸς ὑμᾶς τοῦ θεοῦ θέλοντος ἀνήχθη ἀπὸ τῆς Ἐφέσου, (22) καὶ κατελθὼν εἰς Καισάρειαν, ἀναβὰς καὶ ἀσπασάμενος τὴν ἐκκλησίαν, κατέβη εἰς Ἀντιόχειαν, (23) καὶ ποιήσας χρόνον τινὰ ἐξῆλθεν, διερχόμενος καθεξῆς τὴν Γαλατικὴν χώραν καὶ Φρυγίαν, στηρίζων πάντας τοὺς μαθητάς. (24) Ἰουδαῖος δέ τις Ἀπολλῶς ὀνόματι, Ἀλεξανδρεὺς τῷ γένει, ἀνὴρ λόγιος, κατήντησεν εἰς Ἔφεσον, δυνατὸς ὢν ἐν ταῖς γραφαῖς. (25) οὗτος ἦν κατηχημένος τὴν ὁδὸν τοῦ κυρίου, καὶ ζέων τῷ πνεύματι ἐλάλει καὶ ἐδίδασκεν ἀκριβῶς τὰ περὶ τοῦ Ἰησοῦ, ἐπιστάμενος μόνον τὸ βάπτισμα Ἰωάννου. (26) οὗτός τε ἤρξατο παρρησιάζεσθαι ἐν τῇ συναγωγῇ· ἀκούσαντες δὲ αὐτοῦ Πρίσκιλλα καὶ Ἀκύλας προσελάβοντο αὐτὸν καὶ ἀκριβέστερον αὐτῷ ἐξέθεντο τὴν ὁδὸν τοῦ θεοῦ. (27) βουλομένου δὲ αὐτοῦ διελθεῖν εἰς τὴν Ἀχαΐαν προτρεψάμενοι οἱ ἀδελφοὶ ἔγραψαν τοῖς μαθηταῖς ἀποδέξασθαι αὐτόν· ὃς παραγενόμενος συνεβάλετο πολὺ τοῖς πεπιστευκόσιν διὰ τῆς χάριτος· (28) εὐτόνως γὰρ τοῖς Ἰουδαίοις διακατηλέγχετο δημοσίᾳ ἐπιδεικνὺς διὰ τῶν γραφῶν εἶναι τὸν χριστὸν Ἰησοῦν.

19

(1) Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ τὸν Ἀπολλῶ εἶναι ἐν Κορίνθῳ Παῦλον διελθόντα τὰ ἀνωτερικὰ μέρη ἐλθεῖν εἰς Ἔφεσον καὶ εὑρεῖν τινας μαθητάς, (2) εἶπέν τε πρὸς αὐτούς· Εἰ πνεῦμα ἅγιον ἐλάβετε πιστεύσαντες; οἱ δὲ πρὸς αὐτόν· Ἀλλʼ οὐδʼ εἰ πνεῦμα ἅγιον ἔστιν ἠκούσαμεν. (3) εἶπέν τε· Εἰς τί οὖν ἐβαπτίσθητε; οἱ δὲ εἶπαν· Εἰς τὸ Ἰωάννου βάπτισμα. (4) εἶπεν δὲ Παῦλος· Ἰωάννης ἐβάπτισεν βάπτισμα μετανοίας, τῷ λαῷ λέγων εἰς τὸν ἐρχόμενον μετʼ αὐτὸν ἵνα πιστεύσωσιν, τοῦτʼ ἔστιν εἰς τὸν Ἰησοῦν. (5) ἀκούσαντες δὲ ἐβαπτίσθησαν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου Ἰησοῦ· (6) καὶ ἐπιθέντος αὐτοῖς τοῦ Παύλου χεῖρας ἦλθε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐπʼ αὐτούς, ἐλάλουν τε γλώσσαις καὶ ἐπροφήτευον. (7) ἦσαν δὲ οἱ πάντες ἄνδρες ὡσεὶ δώδεκα. (8) Εἰσελθὼν δὲ εἰς τὴν συναγωγὴν ἐπαρρησιάζετο ἐπὶ μῆνας τρεῖς διαλεγόμενος καὶ πείθων περὶ τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ. (9) ὡς δέ τινες ἐσκληρύνοντο καὶ ἠπείθουν κακολογοῦντες τὴν ὁδὸν ἐνώπιον τοῦ πλήθους, ἀποστὰς ἀπʼ αὐτῶν ἀφώρισεν τοὺς μαθητάς, καθʼ ἡμέραν διαλεγόμενος ἐν τῇ σχολῇ Τυράννου. (10) τοῦτο δὲ ἐγένετο ἐπὶ ἔτη δύο, ὥστε πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν Ἀσίαν ἀκοῦσαι τὸν λόγον τοῦ κυρίου, Ἰουδαίους τε καὶ Ἕλληνας. (11) Δυνάμεις τε οὐ τὰς τυχούσας ὁ θεὸς ἐποίει διὰ τῶν χειρῶν Παύλου, (12) ὥστε καὶ ἐπὶ τοὺς ἀσθενοῦντας ἀποφέρεσθαι ἀπὸ τοῦ χρωτὸς αὐτοῦ σουδάρια ἢ σιμικίνθια καὶ ἀπαλλάσσεσθαι ἀπʼ αὐτῶν τὰς νόσους, τά τε πνεύματα τὰ πονηρὰ ἐκπορεύεσθαι. (13) ἐπεχείρησαν δέ τινες καὶ τῶν περιερχομένων Ἰουδαίων ἐξορκιστῶν ὀνομάζειν ἐπὶ τοὺς ἔχοντας τὰ πνεύματα τὰ πονηρὰ τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου Ἰησοῦ λέγοντες· Ὁρκίζω ὑμᾶς τὸν Ἰησοῦν ὃν Παῦλος κηρύσσει. (14) ἦσαν δέ τινος Σκευᾶ Ἰουδαίου ἀρχιερέως ἑπτὰ υἱοὶ τοῦτο ποιοῦντες. (15) ἀποκριθὲν δὲ τὸ πνεῦμα τὸ πονηρὸν εἶπεν αὐτοῖς· Τὸν Ἰησοῦν γινώσκω καὶ τὸν Παῦλον ἐπίσταμαι, ὑμεῖς δὲ τίνες ἐστέ; (16) καὶ ἐφαλόμενος ὁ ἄνθρωπος ἐπʼ αὐτοὺς ἐν ᾧ ἦν τὸ πνεῦμα τὸ πονηρὸν κατακυριεύσας ἀμφοτέρων ἴσχυσεν κατʼ αὐτῶν, ὥστε γυμνοὺς καὶ τετραυματισμένους ἐκφυγεῖν ἐκ τοῦ οἴκου ἐκείνου. (17) τοῦτο δὲ ἐγένετο γνωστὸν πᾶσιν Ἰουδαίοις τε καὶ Ἕλλησιν τοῖς κατοικοῦσιν τὴν Ἔφεσον, καὶ ἐπέπεσεν φόβος ἐπὶ πάντας αὐτούς, καὶ ἐμεγαλύνετο τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου Ἰησοῦ. (18) πολλοί τε τῶν πεπιστευκότων ἤρχοντο ἐξομολογούμενοι καὶ ἀναγγέλλοντες τὰς πράξεις αὐτῶν. (19) ἱκανοὶ δὲ τῶν τὰ περίεργα πραξάντων συνενέγκαντες τὰς βίβλους κατέκαιον ἐνώπιον πάντων· καὶ συνεψήφισαν τὰς τιμὰς αὐτῶν καὶ εὗρον ἀργυρίου μυριάδας πέντε. (20) οὕτως κατὰ κράτος τοῦ κυρίου ὁ λόγος ηὔξανεν καὶ ἴσχυεν. (21) Ὡς δὲ ἐπληρώθη ταῦτα, ἔθετο ὁ Παῦλος ἐν τῷ πνεύματι διελθὼν τὴν Μακεδονίαν καὶ Ἀχαΐαν πορεύεσθαι εἰς Ἱεροσόλυμα, εἰπὼν ὅτι Μετὰ τὸ γενέσθαι με ἐκεῖ δεῖ με καὶ Ῥώμην ἰδεῖν. (22) ἀποστείλας δὲ εἰς τὴν Μακεδονίαν δύο τῶν διακονούντων αὐτῷ, Τιμόθεον καὶ Ἔραστον, αὐτὸς ἐπέσχεν χρόνον εἰς τὴν Ἀσίαν. (23) Ἐγένετο δὲ κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον τάραχος οὐκ ὀλίγος περὶ τῆς ὁδοῦ. (24) Δημήτριος γάρ τις ὀνόματι, ἀργυροκόπος, ποιῶν ναοὺς ἀργυροῦς Ἀρτέμιδος παρείχετο τοῖς τεχνίταις οὐκ ὀλίγην ἐργασίαν, (25) οὓς συναθροίσας καὶ τοὺς περὶ τὰ τοιαῦτα ἐργάτας εἶπεν· Ἄνδρες, ἐπίστασθε ὅτι ἐκ ταύτης τῆς ἐργασίας ἡ εὐπορία ἡμῖν ἐστιν, (26) καὶ θεωρεῖτε καὶ ἀκούετε ὅτι οὐ μόνον Ἐφέσου ἀλλὰ σχεδὸν πάσης τῆς Ἀσίας ὁ Παῦλος οὗτος πείσας μετέστησεν ἱκανὸν ὄχλον, λέγων ὅτι οὐκ εἰσὶν θεοὶ οἱ διὰ χειρῶν γινόμενοι. (27) οὐ μόνον δὲ τοῦτο κινδυνεύει ἡμῖν τὸ μέρος εἰς ἀπελεγμὸν ἐλθεῖν, ἀλλὰ καὶ τὸ τῆς μεγάλης θεᾶς Ἀρτέμιδος ἱερὸν εἰς οὐθὲν λογισθῆναι, μέλλειν τε καὶ καθαιρεῖσθαι τῆς μεγαλειότητος αὐτῆς, ἣν ὅλη ἡ Ἀσία καὶ ἡ οἰκουμένη σέβεται. (28) Ἀκούσαντες δὲ καὶ γενόμενοι πλήρεις θυμοῦ ἔκραζον λέγοντες· Μεγάλη ἡ Ἄρτεμις Ἐφεσίων. (29) καὶ ἐπλήσθη ἡ πόλις τῆς συγχύσεως, ὥρμησάν τε ὁμοθυμαδὸν εἰς τὸ θέατρον συναρπάσαντες Γάϊον καὶ Ἀρίσταρχον Μακεδόνας, συνεκδήμους Παύλου. (30) Παύλου δὲ βουλομένου εἰσελθεῖν εἰς τὸν δῆμον οὐκ εἴων αὐτὸν οἱ μαθηταί· (31) τινὲς δὲ καὶ τῶν Ἀσιαρχῶν, ὄντες αὐτῷ φίλοι, πέμψαντες πρὸς αὐτὸν παρεκάλουν μὴ δοῦναι ἑαυτὸν εἰς τὸ θέατρον. (32) ἄλλοι μὲν οὖν ἄλλο τι ἔκραζον, ἦν γὰρ ἡ ἐκκλησία συγκεχυμένη, καὶ οἱ πλείους οὐκ ᾔδεισαν τίνος ἕνεκα συνεληλύθεισαν. (33) ἐκ δὲ τοῦ ὄχλου συνεβίβασαν Ἀλέξανδρον προβαλόντων αὐτὸν τῶν Ἰουδαίων, ὁ δὲ Ἀλέξανδρος κατασείσας τὴν χεῖρα ἤθελεν ἀπολογεῖσθαι τῷ δήμῳ. (34) ἐπιγνόντες δὲ ὅτι Ἰουδαῖός ἐστιν φωνὴ ἐγένετο μία ἐκ πάντων ὡς ἐπὶ ὥρας δύο κραζόντων· Μεγάλη ἡ Ἄρτεμις Ἐφεσίων. (35) καταστείλας δὲ ὁ γραμματεὺς τὸν ὄχλον φησίν· Ἄνδρες Ἐφέσιοι, τίς γάρ ἐστιν ἀνθρώπων ὃς οὐ γινώσκει τὴν Ἐφεσίων πόλιν νεωκόρον οὖσαν τῆς μεγάλης Ἀρτέμιδος καὶ τοῦ διοπετοῦς; (36) ἀναντιρρήτων οὖν ὄντων τούτων δέον ἐστὶν ὑμᾶς κατεσταλμένους ὑπάρχειν καὶ μηδὲν προπετὲς πράσσειν. (37) ἠγάγετε γὰρ τοὺς ἄνδρας τούτους οὔτε ἱεροσύλους οὔτε βλασφημοῦντας τὴν θεὸν ἡμῶν. (38) εἰ μὲν οὖν Δημήτριος καὶ οἱ σὺν αὐτῷ τεχνῖται ἔχουσιν πρός τινα λόγον, ἀγοραῖοι ἄγονται καὶ ἀνθύπατοί εἰσιν, ἐγκαλείτωσαν ἀλλήλοις. (39) εἰ δέ τι περαιτέρω ἐπιζητεῖτε, ἐν τῇ ἐννόμῳ ἐκκλησίᾳ ἐπιλυθήσεται. (40) καὶ γὰρ κινδυνεύομεν ἐγκαλεῖσθαι στάσεως περὶ τῆς σήμερον μηδενὸς αἰτίου ὑπάρχοντος περὶ οὗ οὐ δυνησόμεθα ἀποδοῦναι λόγον περὶ τῆς συστροφῆς ταύτης. [41] καὶ ταῦτα εἰπὼν ἀπέλυσεν τὴν ἐκκλησίαν. (41)

20

(1) Μετὰ δὲ τὸ παύσασθαι τὸν θόρυβον μεταπεμψάμενος ὁ Παῦλος τοὺς μαθητὰς καὶ παρακαλέσας, ἀσπασάμενος ἐξῆλθεν πορεύεσθαι εἰς Μακεδονίαν. (2) διελθὼν δὲ τὰ μέρη ἐκεῖνα καὶ παρακαλέσας αὐτοὺς λόγῳ πολλῷ ἦλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα (3) ποιήσας τε μῆνας τρεῖς· γενομένης ἐπιβουλῆς αὐτῷ ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων μέλλοντι ἀνάγεσθαι εἰς τὴν Συρίαν ἐγένετο γνώμης τοῦ ὑποστρέφειν διὰ Μακεδονίας. (4) συνείπετο δὲ αὐτῷ Σώπατρος Πύρρου Βεροιαῖος, Θεσσαλονικέων δὲ Ἀρίσταρχος καὶ Σεκοῦνδος, καὶ Γάϊος Δερβαῖος καὶ Τιμόθεος, Ἀσιανοὶ δὲ Τυχικὸς καὶ Τρόφιμος· (5) οὗτοι δὲ προσελθόντες ἔμενον ἡμᾶς ἐν Τρῳάδι· (6) ἡμεῖς δὲ ἐξεπλεύσαμεν μετὰ τὰς ἡμέρας τῶν ἀζύμων ἀπὸ Φιλίππων, καὶ ἤλθομεν πρὸς αὐτοὺς εἰς τὴν Τρῳάδα ἄχρι ἡμερῶν πέντε, οὗ διετρίψαμεν ἡμέρας ἑπτά. (7) Ἐν δὲ τῇ μιᾷ τῶν σαββάτων συνηγμένων ἡμῶν κλάσαι ἄρτον ὁ Παῦλος διελέγετο αὐτοῖς, μέλλων ἐξιέναι τῇ ἐπαύριον, παρέτεινέν τε τὸν λόγον μέχρι μεσονυκτίου. (8) ἦσαν δὲ λαμπάδες ἱκαναὶ ἐν τῷ ὑπερῴῳ οὗ ἦμεν συνηγμένοι· (9) καθεζόμενος δέ τις νεανίας ὀνόματι Εὔτυχος ἐπὶ τῆς θυρίδος, καταφερόμενος ὕπνῳ βαθεῖ διαλεγομένου τοῦ Παύλου ἐπὶ πλεῖον, κατενεχθεὶς ἀπὸ τοῦ ὕπνου ἔπεσεν ἀπὸ τοῦ τριστέγου κάτω καὶ ἤρθη νεκρός. (10) καταβὰς δὲ ὁ Παῦλος ἐπέπεσεν αὐτῷ καὶ συμπεριλαβὼν εἶπεν· Μὴ θορυβεῖσθε, ἡ γὰρ ψυχὴ αὐτοῦ ἐν αὐτῷ ἐστιν. (11) ἀναβὰς δὲ καὶ κλάσας τὸν ἄρτον καὶ γευσάμενος ἐφʼ ἱκανόν τε ὁμιλήσας ἄχρι αὐγῆς, οὕτως ἐξῆλθεν. (12) ἤγαγον δὲ τὸν παῖδα ζῶντα, καὶ παρεκλήθησαν οὐ μετρίως. (13) Ἡμεῖς δὲ προελθόντες ἐπὶ τὸ πλοῖον ἀνήχθημεν ἐπὶ τὴν Ἆσσον, ἐκεῖθεν μέλλοντες ἀναλαμβάνειν τὸν Παῦλον, οὕτως γὰρ διατεταγμένος ἦν μέλλων αὐτὸς πεζεύειν. (14) ὡς δὲ συνέβαλλεν ἡμῖν εἰς τὴν Ἆσσον, ἀναλαβόντες αὐτὸν ἤλθομεν εἰς Μιτυλήνην, (15) κἀκεῖθεν ἀποπλεύσαντες τῇ ἐπιούσῃ κατηντήσαμεν ἄντικρυς Χίου, τῇ δὲ ἑτέρᾳ παρεβάλομεν εἰς Σάμον, τῇ δὲ ἐχομένῃ ἤλθομεν εἰς Μίλητον· (16) κεκρίκει γὰρ ὁ Παῦλος παραπλεῦσαι τὴν Ἔφεσον, ὅπως μὴ γένηται αὐτῷ χρονοτριβῆσαι ἐν τῇ Ἀσίᾳ, ἔσπευδεν γὰρ εἰ δυνατὸν εἴη αὐτῷ τὴν ἡμέραν τῆς πεντηκοστῆς γενέσθαι εἰς Ἱεροσόλυμα. (17) Ἀπὸ δὲ τῆς Μιλήτου πέμψας εἰς Ἔφεσον μετεκαλέσατο τοὺς πρεσβυτέρους τῆς ἐκκλησίας. (18) ὡς δὲ παρεγένοντο πρὸς αὐτὸν εἶπεν αὐτοῖς· Ὑμεῖς ἐπίστασθε ἀπὸ πρώτης ἡμέρας ἀφʼ ἧς ἐπέβην εἰς τὴν Ἀσίαν πῶς μεθʼ ὑμῶν τὸν πάντα χρόνον ἐγενόμην, (19) δουλεύων τῷ κυρίῳ μετὰ πάσης ταπεινοφροσύνης καὶ δακρύων καὶ πειρασμῶν τῶν συμβάντων μοι ἐν ταῖς ἐπιβουλαῖς τῶν Ἰουδαίων· (20) ὡς οὐδὲν ὑπεστειλάμην τῶν συμφερόντων τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι ὑμῖν καὶ διδάξαι ὑμᾶς δημοσίᾳ καὶ κατʼ οἴκους, (21) διαμαρτυρόμενος Ἰουδαίοις τε καὶ Ἕλλησιν τὴν εἰς θεὸν μετάνοιαν καὶ πίστιν εἰς τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν. (22) καὶ νῦν ἰδοὺ δεδεμένος ἐγὼ τῷ πνεύματι πορεύομαι εἰς Ἰερουσαλήμ, τὰ ἐν αὐτῇ συναντήσοντά μοι μὴ εἰδώς, (23) πλὴν ὅτι τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον κατὰ πόλιν διαμαρτύρεταί μοι λέγον ὅτι δεσμὰ καὶ θλίψεις με μένουσιν· (24) ἀλλʼ οὐδενὸς λόγου ποιοῦμαι τὴν ψυχὴν τιμίαν ἐμαυτῷ ὡς τελειῶσαι τὸν δρόμον μου καὶ τὴν διακονίαν ἣν ἔλαβον παρὰ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ, διαμαρτύρασθαι τὸ εὐαγγέλιον τῆς χάριτος τοῦ θεοῦ. (25) Καὶ νῦν ἰδοὺ ἐγὼ οἶδα ὅτι οὐκέτι ὄψεσθε τὸ πρόσωπόν μου ὑμεῖς πάντες ἐν οἷς διῆλθον κηρύσσων τὴν βασιλείαν. (26) διότι μαρτύρομαι ὑμῖν ἐν τῇ σήμερον ἡμέρᾳ ὅτι καθαρός εἰμι ἀπὸ τοῦ αἵματος πάντων, (27) οὐ γὰρ ὑπεστειλάμην τοῦ μὴ ἀναγγεῖλαι πᾶσαν τὴν βουλὴν τοῦ θεοῦ ὑμῖν. (28) προσέχετε ἑαυτοῖς καὶ παντὶ τῷ ποιμνίῳ, ἐν ᾧ ὑμᾶς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἔθετο ἐπισκόπους, ποιμαίνειν τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ, ἣν περιεποιήσατο διὰ τοῦ αἵματος τοῦ ἰδίου. (29) ἐγὼ οἶδα ὅτι εἰσελεύσονται μετὰ τὴν ἄφιξίν μου λύκοι βαρεῖς εἰς ὑμᾶς μὴ φειδόμενοι τοῦ ποιμνίου, (30) καὶ ἐξ ὑμῶν αὐτῶν ἀναστήσονται ἄνδρες λαλοῦντες διεστραμμένα τοῦ ἀποσπᾶν τοὺς μαθητὰς ὀπίσω ἑαυτῶν· (31) διὸ γρηγορεῖτε, μνημονεύοντες ὅτι τριετίαν νύκτα καὶ ἡμέραν οὐκ ἐπαυσάμην μετὰ δακρύων νουθετῶν ἕνα ἕκαστον. (32) καὶ τὰ νῦν παρατίθεμαι ὑμᾶς τῷ θεῷ καὶ τῷ λόγῳ τῆς χάριτος αὐτοῦ, τῷ δυναμένῳ οἰκοδομῆσαι καὶ δοῦναι τὴν κληρονομίαν ἐν τοῖς ἡγιασμένοις πᾶσιν. (33) ἀργυρίου ἢ χρυσίου ἢ ἱματισμοῦ οὐδενὸς ἐπεθύμησα· (34) αὐτοὶ γινώσκετε ὅτι ταῖς χρείαις μου καὶ τοῖς οὖσι μετʼ ἐμοῦ ὑπηρέτησαν αἱ χεῖρες αὗται. (35) πάντα ὑπέδειξα ὑμῖν ὅτι οὕτως κοπιῶντας δεῖ ἀντιλαμβάνεσθαι τῶν ἀσθενούντων, μνημονεύειν τε τῶν λόγων τοῦ κυρίου Ἰησοῦ ὅτι αὐτὸς εἶπεν Μακάριόν ἐστιν μᾶλλον διδόναι ἢ λαμβάνειν. (36) Καὶ ταῦτα εἰπὼν θεὶς τὰ γόνατα αὐτοῦ σὺν πᾶσιν αὐτοῖς προσηύξατο. (37) ἱκανὸς δὲ κλαυθμὸς ἐγένετο πάντων, καὶ ἐπιπεσόντες ἐπὶ τὸν τράχηλον τοῦ Παύλου κατεφίλουν αὐτόν, (38) ὀδυνώμενοι μάλιστα ἐπὶ τῷ λόγῳ ᾧ εἰρήκει ὅτι οὐκέτι μέλλουσιν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ θεωρεῖν. προέπεμπον δὲ αὐτὸν εἰς τὸ πλοῖον.

21

(1) Ὡς δὲ ἐγένετο ἀναχθῆναι ἡμᾶς ἀποσπασθέντας ἀπʼ αὐτῶν, εὐθυδρομήσαντες ἤλθομεν εἰς τὴν Κῶ, τῇ δὲ ἑξῆς εἰς τὴν Ῥόδον, κἀκεῖθεν εἰς Πάταρα· (2) καὶ εὑρόντες πλοῖον διαπερῶν εἰς Φοινίκην ἐπιβάντες ἀνήχθημεν. (3) ἀναφάναντες δὲ τὴν Κύπρον καὶ καταλιπόντες αὐτὴν εὐώνυμον ἐπλέομεν εἰς Συρίαν, καὶ κατήλθομεν εἰς Τύρον, ἐκεῖσε γὰρ τὸ πλοῖον ἦν ἀποφορτιζόμενον τὸν γόμον. (4) ἀνευρόντες δὲ τοὺς μαθητὰς ἐπεμείναμεν αὐτοῦ ἡμέρας ἑπτά, οἵτινες τῷ Παύλῳ ἔλεγον διὰ τοῦ πνεύματος μὴ ἐπιβαίνειν εἰς Ἱεροσόλυμα. (5) ὅτε δὲ ἐγένετο ἐξαρτίσαι ἡμᾶς τὰς ἡμέρας, ἐξελθόντες ἐπορευόμεθα προπεμπόντων ἡμᾶς πάντων σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις ἕως ἔξω τῆς πόλεως, καὶ θέντες τὰ γόνατα ἐπὶ τὸν αἰγιαλὸν προσευξάμενοι (6) ἀπησπασάμεθα ἀλλήλους, καὶ ἐνέβημεν εἰς τὸ πλοῖον, ἐκεῖνοι δὲ ὑπέστρεψαν εἰς τὰ ἴδια. (7) Ἡμεῖς δὲ τὸν πλοῦν διανύσαντες ἀπὸ Τύρου κατηντήσαμεν εἰς Πτολεμαΐδα, καὶ ἀσπασάμενοι τοὺς ἀδελφοὺς ἐμείναμεν ἡμέραν μίαν παρʼ αὐτοῖς. (8) τῇ δὲ ἐπαύριον ἐξελθόντες ἤλθομεν εἰς Καισάρειαν, καὶ εἰσελθόντες εἰς τὸν οἶκον Φιλίππου τοῦ εὐαγγελιστοῦ ὄντος ἐκ τῶν ἑπτὰ ἐμείναμεν παρʼ αὐτῷ. (9) τούτῳ δὲ ἦσαν θυγατέρες τέσσαρες παρθένοι προφητεύουσαι. (10) ἐπιμενόντων δὲ ἡμέρας πλείους κατῆλθέν τις ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας προφήτης ὀνόματι Ἅγαβος, (11) καὶ ἐλθὼν πρὸς ἡμᾶς καὶ ἄρας τὴν ζώνην τοῦ Παύλου δήσας ἑαυτοῦ τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας εἶπεν· Τάδε λέγει τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον Τὸν ἄνδρα οὗ ἐστιν ἡ ζώνη αὕτη, οὕτως δήσουσιν ἐν Ἰερουσαλὴμ οἱ Ἰουδαῖοι καὶ παραδώσουσιν εἰς χεῖρας ἐθνῶν. (12) ὡς δὲ ἠκούσαμεν ταῦτα, παρεκαλοῦμεν ἡμεῖς τε καὶ οἱ ἐντόπιοι τοῦ μὴ ἀναβαίνειν αὐτὸν εἰς Ἰερουσαλήμ. (13) τότε ἀπεκρίθη ὁ Παῦλος· Τί ποιεῖτε κλαίοντες καὶ συνθρύπτοντές μου τὴν καρδίαν; ἐγὼ γὰρ οὐ μόνον δεθῆναι ἀλλὰ καὶ ἀποθανεῖν εἰς Ἰερουσαλὴμ ἑτοίμως ἔχω ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος τοῦ κυρίου Ἰησοῦ. (14) μὴ πειθομένου δὲ αὐτοῦ ἡσυχάσαμεν εἰπόντες· Τοῦ κυρίου τὸ θέλημα γινέσθω. (15) Μετὰ δὲ τὰς ἡμέρας ταύτας ἐπισκευασάμενοι ἀνεβαίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα· (16) συνῆλθον δὲ καὶ τῶν μαθητῶν ἀπὸ Καισαρείας σὺν ἡμῖν, ἄγοντες παρʼ ᾧ ξενισθῶμεν Μνάσωνί τινι Κυπρίῳ, ἀρχαίῳ μαθητῇ. (17) Γενομένων δὲ ἡμῶν εἰς Ἱεροσόλυμα ἀσμένως ἀπεδέξαντο ἡμᾶς οἱ ἀδελφοί. (18) τῇ δὲ ἐπιούσῃ εἰσῄει ὁ Παῦλος σὺν ἡμῖν πρὸς Ἰάκωβον, πάντες τε παρεγένοντο οἱ πρεσβύτεροι. (19) καὶ ἀσπασάμενος αὐτοὺς ἐξηγεῖτο καθʼ ἓν ἕκαστον ὧν ἐποίησεν ὁ θεὸς ἐν τοῖς ἔθνεσιν διὰ τῆς διακονίας αὐτοῦ. (20) οἱ δὲ ἀκούσαντες ἐδόξαζον τὸν θεόν, εἶπόν τε αὐτῷ· Θεωρεῖς, ἀδελφέ, πόσαι μυριάδες εἰσὶν ἐν τοῖς Ἰουδαίοις τῶν πεπιστευκότων, καὶ πάντες ζηλωταὶ τοῦ νόμου ὑπάρχουσιν· (21) κατηχήθησαν δὲ περὶ σοῦ ὅτι ἀποστασίαν διδάσκεις ἀπὸ Μωϋσέως τοὺς κατὰ τὰ ἔθνη πάντας Ἰουδαίους, λέγων μὴ περιτέμνειν αὐτοὺς τὰ τέκνα μηδὲ τοῖς ἔθεσιν περιπατεῖν. (22) τί οὖν ἐστιν; πάντως ἀκούσονται ὅτι ἐλήλυθας. (23) τοῦτο οὖν ποίησον ὅ σοι λέγομεν· εἰσὶν ἡμῖν ἄνδρες τέσσαρες εὐχὴν ἔχοντες ἀφʼ ἑαυτῶν. (24) τούτους παραλαβὼν ἁγνίσθητι σὺν αὐτοῖς καὶ δαπάνησον ἐπʼ αὐτοῖς ἵνα ξυρήσονται τὴν κεφαλήν, καὶ γνώσονται πάντες ὅτι ὧν κατήχηνται περὶ σοῦ οὐδέν ἐστιν, ἀλλὰ στοιχεῖς καὶ αὐτὸς φυλάσσων τὸν νόμον. (25) περὶ δὲ τῶν πεπιστευκότων ἐθνῶν ἡμεῖς ἀπεστείλαμεν κρίναντες φυλάσσεσθαι αὐτοὺς τό τε εἰδωλόθυτον καὶ αἷμα καὶ πνικτὸν καὶ πορνείαν. (26) τότε ὁ Παῦλος παραλαβὼν τοὺς ἄνδρας τῇ ἐχομένῃ ἡμέρᾳ σὺν αὐτοῖς ἁγνισθεὶς εἰσῄει εἰς τὸ ἱερόν, διαγγέλλων τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ἡμερῶν τοῦ ἁγνισμοῦ ἕως οὗ προσηνέχθη ὑπὲρ ἑνὸς ἑκάστου αὐτῶν ἡ προσφορά. (27) Ὡς δὲ ἔμελλον αἱ ἑπτὰ ἡμέραι συντελεῖσθαι, οἱ ἀπὸ τῆς Ἀσίας Ἰουδαῖοι θεασάμενοι αὐτὸν ἐν τῷ ἱερῷ συνέχεον πάντα τὸν ὄχλον καὶ ἐπέβαλον ἐπʼ αὐτὸν τὰς χεῖρας, (28) κράζοντες· Ἄνδρες Ἰσραηλῖται, βοηθεῖτε· οὗτός ἐστιν ὁ ἄνθρωπος ὁ κατὰ τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ νόμου καὶ τοῦ τόπου τούτου πάντας πανταχῇ διδάσκων, ἔτι τε καὶ Ἕλληνας εἰσήγαγεν εἰς τὸ ἱερὸν καὶ κεκοίνωκεν τὸν ἅγιον τόπον τοῦτον. (29) ἦσαν γὰρ προεωρακότες Τρόφιμον τὸν Ἐφέσιον ἐν τῇ πόλει σὺν αὐτῷ, ὃν ἐνόμιζον ὅτι εἰς τὸ ἱερὸν εἰσήγαγεν ὁ Παῦλος. (30) ἐκινήθη τε ἡ πόλις ὅλη καὶ ἐγένετο συνδρομὴ τοῦ λαοῦ, καὶ ἐπιλαβόμενοι τοῦ Παύλου εἷλκον αὐτὸν ἔξω τοῦ ἱεροῦ, καὶ εὐθέως ἐκλείσθησαν αἱ θύραι. (31) ζητούντων τε αὐτὸν ἀποκτεῖναι ἀνέβη φάσις τῷ χιλιάρχῳ τῆς σπείρης ὅτι ὅλη συγχύννεται Ἰερουσαλήμ, (32) ὃς ἐξαυτῆς παραλαβὼν στρατιώτας καὶ ἑκατοντάρχας κατέδραμεν ἐπʼ αὐτούς, οἱ δὲ ἰδόντες τὸν χιλίαρχον καὶ τοὺς στρατιώτας ἐπαύσαντο τύπτοντες τὸν Παῦλον. (33) τότε ἐγγίσας ὁ χιλίαρχος ἐπελάβετο αὐτοῦ καὶ ἐκέλευσε δεθῆναι ἁλύσεσι δυσί, καὶ ἐπυνθάνετο τίς εἴη καὶ τί ἐστιν πεποιηκώς. (34) ἄλλοι δὲ ἄλλο τι ἐπεφώνουν ἐν τῷ ὄχλῳ· μὴ δυναμένου δὲ αὐτοῦ γνῶναι τὸ ἀσφαλὲς διὰ τὸν θόρυβον ἐκέλευσεν ἄγεσθαι αὐτὸν εἰς τὴν παρεμβολήν. (35) ὅτε δὲ ἐγένετο ἐπὶ τοὺς ἀναβαθμούς, συνέβη βαστάζεσθαι αὐτὸν ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν διὰ τὴν βίαν τοῦ ὄχλου, (36) ἠκολούθει γὰρ τὸ πλῆθος τοῦ λαοῦ κράζοντες· Αἶρε αὐτόν. (37) Μέλλων τε εἰσάγεσθαι εἰς τὴν παρεμβολὴν ὁ Παῦλος λέγει τῷ χιλιάρχῳ· Εἰ ἔξεστίν μοι εἰπεῖν τι πρὸς σέ; ὁ δὲ ἔφη· Ἑλληνιστὶ γινώσκεις; (38) οὐκ ἄρα σὺ εἶ ὁ Αἰγύπτιος ὁ πρὸ τούτων τῶν ἡμερῶν ἀναστατώσας καὶ ἐξαγαγὼν εἰς τὴν ἔρημον τοὺς τετρακισχιλίους ἄνδρας τῶν σικαρίων; (39) εἶπεν δὲ ὁ Παῦλος· Ἐγὼ ἄνθρωπος μέν εἰμι Ἰουδαῖος, Ταρσεὺς τῆς Κιλικίας, οὐκ ἀσήμου πόλεως πολίτης· δέομαι δέ σου, ἐπίτρεψόν μοι λαλῆσαι πρὸς τὸν λαόν. (40) ἐπιτρέψαντος δὲ αὐτοῦ ὁ Παῦλος ἑστὼς ἐπὶ τῶν ἀναβαθμῶν κατέσεισε τῇ χειρὶ τῷ λαῷ, πολλῆς δὲ σιγῆς γενομένης προσεφώνησεν τῇ Ἑβραΐδι διαλέκτῳ λέγων

22

(1) Ἄνδρες ἀδελφοὶ καὶ πατέρες, ἀκούσατέ μου τῆς πρὸς ὑμᾶς νυνὶ ἀπολογίας. (2) Ἀκούσαντες δὲ ὅτι τῇ Ἑβραΐδι διαλέκτῳ προσεφώνει αὐτοῖς μᾶλλον παρέσχον ἡσυχίαν. καὶ φησίν· (3) Ἐγώ εἰμι ἀνὴρ Ἰουδαῖος, γεγεννημένος ἐν Ταρσῷ τῆς Κιλικίας, ἀνατεθραμμένος δὲ ἐν τῇ πόλει ταύτῃ παρὰ τοὺς πόδας Γαμαλιήλ, πεπαιδευμένος κατὰ ἀκρίβειαν τοῦ πατρῴου νόμου, ζηλωτὴς ὑπάρχων τοῦ θεοῦ καθὼς πάντες ὑμεῖς ἐστε σήμερον, (4) ὃς ταύτην τὴν ὁδὸν ἐδίωξα ἄχρι θανάτου, δεσμεύων καὶ παραδιδοὺς εἰς φυλακὰς ἄνδρας τε καὶ γυναῖκας, (5) ὡς καὶ ὁ ἀρχιερεὺς μαρτυρεῖ μοι καὶ πᾶν τὸ πρεσβυτέριον· παρʼ ὧν καὶ ἐπιστολὰς δεξάμενος πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς εἰς Δαμασκὸν ἐπορευόμην ἄξων καὶ τοὺς ἐκεῖσε ὄντας δεδεμένους εἰς Ἰερουσαλὴμ ἵνα τιμωρηθῶσιν. (6) Ἐγένετο δέ μοι πορευομένῳ καὶ ἐγγίζοντι τῇ Δαμασκῷ περὶ μεσημβρίαν ἐξαίφνης ἐκ τοῦ οὐρανοῦ περιαστράψαι φῶς ἱκανὸν περὶ ἐμέ, (7) ἔπεσά τε εἰς τὸ ἔδαφος καὶ ἤκουσα φωνῆς λεγούσης μοι· Σαοὺλ Σαούλ, τί με διώκεις; (8) ἐγὼ δὲ ἀπεκρίθην· Τίς εἶ, κύριε; εἶπέν τε πρὸς ἐμέ· Ἐγώ εἰμι Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος ὃν σὺ διώκεις. (9) οἱ δὲ σὺν ἐμοὶ ὄντες τὸ μὲν φῶς ἐθεάσαντο τὴν δὲ φωνὴν οὐκ ἤκουσαν τοῦ λαλοῦντός μοι. (10) εἶπον δέ· Τί ποιήσω, κύριε; ὁ δὲ κύριος εἶπεν πρός με· Ἀναστὰς πορεύου εἰς Δαμασκόν, κἀκεῖ σοι λαληθήσεται περὶ πάντων ὧν τέτακταί σοι ποιῆσαι. (11) ὡς δὲ οὐκ ἐνέβλεπον ἀπὸ τῆς δόξης τοῦ φωτὸς ἐκείνου, χειραγωγούμενος ὑπὸ τῶν συνόντων μοι ἦλθον εἰς Δαμασκόν. (12) Ἁνανίας δέ τις ἀνὴρ εὐλαβὴς κατὰ τὸν νόμον μαρτυρούμενος ὑπὸ πάντων τῶν κατοικούντων Ἰουδαίων, (13) ἐλθὼν πρὸς ἐμὲ καὶ ἐπιστὰς εἶπέν μοι· Σαοὺλ ἀδελφέ, ἀνάβλεψον· κἀγὼ αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἀνέβλεψα εἰς αὐτόν. (14) ὁ δὲ εἶπεν· Ὁ θεὸς τῶν πατέρων ἡμῶν προεχειρίσατό σε γνῶναι τὸ θέλημα αὐτοῦ καὶ ἰδεῖν τὸν δίκαιον καὶ ἀκοῦσαι φωνὴν ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ, (15) ὅτι ἔσῃ μάρτυς αὐτῷ πρὸς πάντας ἀνθρώπους ὧν ἑώρακας καὶ ἤκουσας. (16) καὶ νῦν τί μέλλεις; ἀναστὰς βάπτισαι καὶ ἀπόλουσαι τὰς ἁμαρτίας σου ἐπικαλεσάμενος τὸ ὄνομα αὐτοῦ. (17) Ἐγένετο δέ μοι ὑποστρέψαντι εἰς Ἰερουσαλὴμ καὶ προσευχομένου μου ἐν τῷ ἱερῷ γενέσθαι με ἐν ἐκστάσει (18) καὶ ἰδεῖν αὐτὸν λέγοντά μοι· Σπεῦσον καὶ ἔξελθε ἐν τάχει ἐξ Ἰερουσαλήμ, διότι οὐ παραδέξονταί σου μαρτυρίαν περὶ ἐμοῦ. (19) κἀγὼ εἶπον· Κύριε, αὐτοὶ ἐπίστανται ὅτι ἐγὼ ἤμην φυλακίζων καὶ δέρων κατὰ τὰς συναγωγὰς τοὺς πιστεύοντας ἐπὶ σέ· (20) καὶ ὅτε ἐξεχύννετο τὸ αἷμα Στεφάνου τοῦ μάρτυρός σου, καὶ αὐτὸς ἤμην ἐφεστὼς καὶ συνευδοκῶν καὶ φυλάσσων τὰ ἱμάτια τῶν ἀναιρούντων αὐτόν. (21) καὶ εἶπεν πρός με· Πορεύου, ὅτι ἐγὼ εἰς ἔθνη μακρὰν ἐξαποστελῶ σε. (22) Ἤκουον δὲ αὐτοῦ ἄχρι τούτου τοῦ λόγου καὶ ἐπῆραν τὴν φωνὴν αὐτῶν λέγοντες· Αἶρε ἀπὸ τῆς γῆς τὸν τοιοῦτον, οὐ γὰρ καθῆκεν αὐτὸν ζῆν. (23) κραυγαζόντων τε αὐτῶν καὶ ῥιπτούντων τὰ ἱμάτια καὶ κονιορτὸν βαλλόντων εἰς τὸν ἀέρα, (24) ἐκέλευσεν ὁ χιλίαρχος εἰσάγεσθαι αὐτὸν εἰς τὴν παρεμβολήν, εἴπας μάστιξιν ἀνετάζεσθαι αὐτὸν ἵνα ἐπιγνῷ διʼ ἣν αἰτίαν οὕτως ἐπεφώνουν αὐτῷ. (25) ὡς δὲ προέτειναν αὐτὸν τοῖς ἱμᾶσιν εἶπεν πρὸς τὸν ἑστῶτα ἑκατόνταρχον ὁ Παῦλος· Εἰ ἄνθρωπον Ῥωμαῖον καὶ ἀκατάκριτον ἔξεστιν ὑμῖν μαστίζειν; (26) ἀκούσας δὲ ὁ ἑκατοντάρχης προσελθὼν τῷ χιλιάρχῳ ἀπήγγειλεν λέγων· Τί μέλλεις ποιεῖν; ὁ γὰρ ἄνθρωπος οὗτος Ῥωμαῖός ἐστιν. (27) προσελθὼν δὲ ὁ χιλίαρχος εἶπεν αὐτῷ· Λέγε μοι, σὺ Ῥωμαῖος εἶ; ὁ δὲ ἔφη· Ναί. (28) ἀπεκρίθη δὲ ὁ χιλίαρχος· Ἐγὼ πολλοῦ κεφαλαίου τὴν πολιτείαν ταύτην ἐκτησάμην. ὁ δὲ Παῦλος ἔφη· Ἐγὼ δὲ καὶ γεγέννημαι. (29) εὐθέως οὖν ἀπέστησαν ἀπʼ αὐτοῦ οἱ μέλλοντες αὐτὸν ἀνετάζειν· καὶ ὁ χιλίαρχος δὲ ἐφοβήθη ἐπιγνοὺς ὅτι Ῥωμαῖός ἐστιν καὶ ὅτι αὐτὸν ἦν δεδεκώς. (30) Τῇ δὲ ἐπαύριον βουλόμενος γνῶναι τὸ ἀσφαλὲς τὸ τί κατηγορεῖται ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων ἔλυσεν αὐτόν, καὶ ἐκέλευσεν συνελθεῖν τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ πᾶν τὸ συνέδριον, καὶ καταγαγὼν τὸν Παῦλον ἔστησεν εἰς αὐτούς.

23

(1) ἀτενίσας δὲ ὁ Παῦλος τῷ συνεδρίῳ εἶπεν· Ἄνδρες ἀδελφοί, ἐγὼ πάσῃ συνειδήσει ἀγαθῇ πεπολίτευμαι τῷ θεῷ ἄχρι ταύτης τῆς ἡμέρας. (2) ὁ δὲ ἀρχιερεὺς Ἁνανίας ἐπέταξεν τοῖς παρεστῶσιν αὐτῷ τύπτειν αὐτοῦ τὸ στόμα. (3) τότε ὁ Παῦλος πρὸς αὐτὸν εἶπεν· Τύπτειν σε μέλλει ὁ θεός, τοῖχε κεκονιαμένε· καὶ σὺ κάθῃ κρίνων με κατὰ τὸν νόμον, καὶ παρανομῶν κελεύεις με τύπτεσθαι; (4) οἱ δὲ παρεστῶτες εἶπαν· Τὸν ἀρχιερέα τοῦ θεοῦ λοιδορεῖς; (5) ἔφη τε ὁ Παῦλος· Οὐκ ᾔδειν, ἀδελφοί, ὅτι ἐστὶν ἀρχιερεύς· γέγραπται γὰρ ὅτι Ἄρχοντα τοῦ λαοῦ σου οὐκ ἐρεῖς κακῶς. (6) Γνοὺς δὲ ὁ Παῦλος ὅτι τὸ ἓν μέρος ἐστὶν Σαδδουκαίων τὸ δὲ ἕτερον Φαρισαίων ἔκραζεν ἐν τῷ συνεδρίῳ· Ἄνδρες ἀδελφοί, ἐγὼ Φαρισαῖός εἰμι, υἱὸς Φαρισαίων· περὶ ἐλπίδος καὶ ἀναστάσεως νεκρῶν ἐγὼ κρίνομαι. (7) τοῦτο δὲ αὐτοῦ λαλοῦντος ἐγένετο στάσις τῶν Φαρισαίων καὶ Σαδδουκαίων, καὶ ἐσχίσθη τὸ πλῆθος. (8) Σαδδουκαῖοι μὲν γὰρ λέγουσιν μὴ εἶναι ἀνάστασιν μήτε ἄγγελον μήτε πνεῦμα, Φαρισαῖοι δὲ ὁμολογοῦσιν τὰ ἀμφότερα. (9) ἐγένετο δὲ κραυγὴ μεγάλη, καὶ ἀναστάντες τινὲς τῶν γραμματέων τοῦ μέρους τῶν Φαρισαίων διεμάχοντο λέγοντες· Οὐδὲν κακὸν εὑρίσκομεν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ· εἰ δὲ πνεῦμα ἐλάλησεν αὐτῷ ἢ ἄγγελος— (10) πολλῆς δὲ γινομένης στάσεως φοβηθεὶς ὁ χιλίαρχος μὴ διασπασθῇ ὁ Παῦλος ὑπʼ αὐτῶν ἐκέλευσεν τὸ στράτευμα καταβὰν ἁρπάσαι αὐτὸν ἐκ μέσου αὐτῶν, ἄγειν τε εἰς τὴν παρεμβολήν. (11) Τῇ δὲ ἐπιούσῃ νυκτὶ ἐπιστὰς αὐτῷ ὁ κύριος εἶπεν· Θάρσει, ὡς γὰρ διεμαρτύρω τὰ περὶ ἐμοῦ εἰς Ἰερουσαλὴμ οὕτω σε δεῖ καὶ εἰς Ῥώμην μαρτυρῆσαι. (12) Γενομένης δὲ ἡμέρας ποιήσαντες συστροφὴν οἱ Ἰουδαῖοι ἀνεθεμάτισαν ἑαυτοὺς λέγοντες μήτε φαγεῖν μήτε πιεῖν ἕως οὗ ἀποκτείνωσιν τὸν Παῦλον. (13) ἦσαν δὲ πλείους τεσσεράκοντα οἱ ταύτην τὴν συνωμοσίαν ποιησάμενοι· (14) οἵτινες προσελθόντες τοῖς ἀρχιερεῦσιν καὶ τοῖς πρεσβυτέροις εἶπαν· Ἀναθέματι ἀνεθεματίσαμεν ἑαυτοὺς μηδενὸς γεύσασθαι ἕως οὗ ἀποκτείνωμεν τὸν Παῦλον. (15) νῦν οὖν ὑμεῖς ἐμφανίσατε τῷ χιλιάρχῳ σὺν τῷ συνεδρίῳ ὅπως καταγάγῃ αὐτὸν εἰς ὑμᾶς ὡς μέλλοντας διαγινώσκειν ἀκριβέστερον τὰ περὶ αὐτοῦ· ἡμεῖς δὲ πρὸ τοῦ ἐγγίσαι αὐτὸν ἕτοιμοί ἐσμεν τοῦ ἀνελεῖν αὐτόν. (16) Ἀκούσας δὲ ὁ υἱὸς τῆς ἀδελφῆς Παύλου τὴν ἐνέδραν παραγενόμενος καὶ εἰσελθὼν εἰς τὴν παρεμβολὴν ἀπήγγειλεν τῷ Παύλῳ. (17) προσκαλεσάμενος δὲ ὁ Παῦλος ἕνα τῶν ἑκατονταρχῶν ἔφη· Τὸν νεανίαν τοῦτον ἄπαγε πρὸς τὸν χιλίαρχον, ἔχει γὰρ ἀπαγγεῖλαί τι αὐτῷ. (18) ὁ μὲν οὖν παραλαβὼν αὐτὸν ἤγαγεν πρὸς τὸν χιλίαρχον καὶ φησίν· Ὁ δέσμιος Παῦλος προσκαλεσάμενός με ἠρώτησεν τοῦτον τὸν νεανίαν ἀγαγεῖν πρὸς σέ, ἔχοντά τι λαλῆσαί σοι. (19) ἐπιλαβόμενος δὲ τῆς χειρὸς αὐτοῦ ὁ χιλίαρχος καὶ ἀναχωρήσας κατʼ ἰδίαν ἐπυνθάνετο· Τί ἐστιν ὃ ἔχεις ἀπαγγεῖλαί μοι; (20) εἶπεν δὲ ὅτι Οἱ Ἰουδαῖοι συνέθεντο τοῦ ἐρωτῆσαί σε ὅπως αὔριον τὸν Παῦλον καταγάγῃς εἰς τὸ συνέδριον ὡς μέλλον τι ἀκριβέστερον πυνθάνεσθαι περὶ αὐτοῦ· (21) σὺ οὖν μὴ πεισθῇς αὐτοῖς, ἐνεδρεύουσιν γὰρ αὐτὸν ἐξ αὐτῶν ἄνδρες πλείους τεσσεράκοντα, οἵτινες ἀνεθεμάτισαν ἑαυτοὺς μήτε φαγεῖν μήτε πιεῖν ἕως οὗ ἀνέλωσιν αὐτόν, καὶ νῦν εἰσιν ἕτοιμοι προσδεχόμενοι τὴν ἀπὸ σοῦ ἐπαγγελίαν. (22) ὁ μὲν οὖν χιλίαρχος ἀπέλυσε τὸν νεανίσκον παραγγείλας μηδενὶ ἐκλαλῆσαι ὅτι ταῦτα ἐνεφάνισας πρὸς ἐμέ. (23) Καὶ προσκαλεσάμενός τινας δύο τῶν ἑκατονταρχῶν εἶπεν· Ἑτοιμάσατε στρατιώτας διακοσίους ὅπως πορευθῶσιν ἕως Καισαρείας, καὶ ἱππεῖς ἑβδομήκοντα καὶ δεξιολάβους διακοσίους, ἀπὸ τρίτης ὥρας τῆς νυκτός, (24) κτήνη τε παραστῆσαι ἵνα ἐπιβιβάσαντες τὸν Παῦλον διασώσωσι πρὸς Φήλικα τὸν ἡγεμόνα, (25) γράψας ἐπιστολὴν ἔχουσαν τὸν τύπον τοῦτον· (26) Κλαύδιος Λυσίας τῷ κρατίστῳ ἡγεμόνι Φήλικι χαίρειν. (27) τὸν ἄνδρα τοῦτον συλλημφθέντα ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων καὶ μέλλοντα ἀναιρεῖσθαι ὑπʼ αὐτῶν ἐπιστὰς σὺν τῷ στρατεύματι ἐξειλάμην, μαθὼν ὅτι Ῥωμαῖός ἐστιν, (28) βουλόμενός τε ἐπιγνῶναι τὴν αἰτίαν διʼ ἣν ἐνεκάλουν αὐτῷ, κατήγαγον εἰς τὸ συνέδριον αὐτῶν. (29) ὃν εὗρον ἐγκαλούμενον περὶ ζητημάτων τοῦ νόμου αὐτῶν, μηδὲν δὲ ἄξιον θανάτου ἢ δεσμῶν ἔχοντα ἔγκλημα. (30) μηνυθείσης δέ μοι ἐπιβουλῆς εἰς τὸν ἄνδρα ἔσεσθαι ἐξαυτῆς ἔπεμψα πρὸς σέ, παραγγείλας καὶ τοῖς κατηγόροις λέγειν πρὸς αὐτὸν ἐπὶ σοῦ. (31) Οἱ μὲν οὖν στρατιῶται κατὰ τὸ διατεταγμένον αὐτοῖς ἀναλαβόντες τὸν Παῦλον ἤγαγον διὰ νυκτὸς εἰς τὴν Ἀντιπατρίδα· (32) τῇ δὲ ἐπαύριον ἐάσαντες τοὺς ἱππεῖς ἀπέρχεσθαι σὺν αὐτῷ ὑπέστρεψαν εἰς τὴν παρεμβολήν· (33) οἵτινες εἰσελθόντες εἰς τὴν Καισάρειαν καὶ ἀναδόντες τὴν ἐπιστολὴν τῷ ἡγεμόνι παρέστησαν καὶ τὸν Παῦλον αὐτῷ. (34) ἀναγνοὺς δὲ καὶ ἐπερωτήσας ἐκ ποίας ἐπαρχείας ἐστὶν καὶ πυθόμενος ὅτι ἀπὸ Κιλικίας, (35) Διακούσομαί σου, ἔφη, ὅταν καὶ οἱ κατήγοροί σου παραγένωνται· κελεύσας ἐν τῷ πραιτωρίῳ τοῦ Ἡρῴδου φυλάσσεσθαι αὐτόν.

24

(1) Μετὰ δὲ πέντε ἡμέρας κατέβη ὁ ἀρχιερεὺς Ἁνανίας μετὰ πρεσβυτέρων τινῶν καὶ ῥήτορος Τερτύλλου τινός, οἵτινες ἐνεφάνισαν τῷ ἡγεμόνι κατὰ τοῦ Παύλου. (2) κληθέντος δὲ αὐτοῦ ἤρξατο κατηγορεῖν ὁ Τέρτυλλος λέγων· Πολλῆς εἰρήνης τυγχάνοντες διὰ σοῦ καὶ διορθωμάτων γινομένων τῷ ἔθνει τούτῳ διὰ τῆς σῆς προνοίας (3) πάντῃ τε καὶ πανταχοῦ ἀποδεχόμεθα, κράτιστε Φῆλιξ, μετὰ πάσης εὐχαριστίας. (4) ἵνα δὲ μὴ ἐπὶ πλεῖόν σε ἐγκόπτω, παρακαλῶ ἀκοῦσαί σε ἡμῶν συντόμως τῇ σῇ ἐπιεικείᾳ. (5) εὑρόντες γὰρ τὸν ἄνδρα τοῦτον λοιμὸν καὶ κινοῦντα στάσεις πᾶσι τοῖς Ἰουδαίοις τοῖς κατὰ τὴν οἰκουμένην πρωτοστάτην τε τῆς τῶν Ναζωραίων αἱρέσεως, (6) ὃς καὶ τὸ ἱερὸν ἐπείρασεν βεβηλῶσαι, ὃν καὶ ἐκρατήσαμεν, (7) (8) παρʼ οὗ δυνήσῃ αὐτὸς ἀνακρίνας περὶ πάντων τούτων ἐπιγνῶναι ὧν ἡμεῖς κατηγοροῦμεν αὐτοῦ. (9) συνεπέθεντο δὲ καὶ οἱ Ἰουδαῖοι φάσκοντες ταῦτα οὕτως ἔχειν. (10) Ἀπεκρίθη τε ὁ Παῦλος νεύσαντος αὐτῷ τοῦ ἡγεμόνος λέγειν· Ἐκ πολλῶν ἐτῶν ὄντα σε κριτὴν τῷ ἔθνει τούτῳ ἐπιστάμενος εὐθύμως τὰ περὶ ἐμαυτοῦ ἀπολογοῦμαι, (11) δυναμένου σου ἐπιγνῶναι, ὅτι οὐ πλείους εἰσίν μοι ἡμέραι δώδεκα ἀφʼ ἧς ἀνέβην προσκυνήσων εἰς Ἰερουσαλήμ, (12) καὶ οὔτε ἐν τῷ ἱερῷ εὗρόν με πρός τινα διαλεγόμενον ἢ ἐπίστασιν ποιοῦντα ὄχλου οὔτε ἐν ταῖς συναγωγαῖς οὔτε κατὰ τὴν πόλιν, (13) οὐδὲ παραστῆσαι δύνανταί σοι περὶ ὧν νυνὶ κατηγοροῦσίν μου. (14) ὁμολογῶ δὲ τοῦτό σοι ὅτι κατὰ τὴν ὁδὸν ἣν λέγουσιν αἵρεσιν οὕτως λατρεύω τῷ πατρῴῳ θεῷ, πιστεύων πᾶσι τοῖς κατὰ τὸν νόμον καὶ τοῖς ἐν τοῖς προφήταις γεγραμμένοις, (15) ἐλπίδα ἔχων εἰς τὸν θεόν, ἣν καὶ αὐτοὶ οὗτοι προσδέχονται, ἀνάστασιν μέλλειν ἔσεσθαι δικαίων τε καὶ ἀδίκων· (16) ἐν τούτῳ καὶ αὐτὸς ἀσκῶ ἀπρόσκοπον συνείδησιν ἔχειν πρὸς τὸν θεὸν καὶ τοὺς ἀνθρώπους διὰ παντός. (17) διʼ ἐτῶν δὲ πλειόνων ἐλεημοσύνας ποιήσων εἰς τὸ ἔθνος μου παρεγενόμην καὶ προσφοράς, (18) ἐν αἷς εὗρόν με ἡγνισμένον ἐν τῷ ἱερῷ, οὐ μετὰ ὄχλου οὐδὲ μετὰ θορύβου, (19) τινὲς δὲ ἀπὸ τῆς Ἀσίας Ἰουδαῖοι, οὓς ἔδει ἐπὶ σοῦ παρεῖναι καὶ κατηγορεῖν εἴ τι ἔχοιεν πρὸς ἐμέ, (20) ἢ αὐτοὶ οὗτοι εἰπάτωσαν τί εὗρον ἀδίκημα στάντος μου ἐπὶ τοῦ συνεδρίου (21) ἢ περὶ μιᾶς ταύτης φωνῆς ἧς ἐκέκραξα ἐν αὐτοῖς ἑστὼς ὅτι Περὶ ἀναστάσεως νεκρῶν ἐγὼ κρίνομαι σήμερον ἐφʼ ὑμῶν. (22) Ἀνεβάλετο δὲ αὐτοὺς ὁ Φῆλιξ, ἀκριβέστερον εἰδὼς τὰ περὶ τῆς ὁδοῦ, εἴπας· Ὅταν Λυσίας ὁ χιλίαρχος καταβῇ διαγνώσομαι τὰ καθʼ ὑμᾶς· (23) διαταξάμενος τῷ ἑκατοντάρχῃ τηρεῖσθαι αὐτὸν ἔχειν τε ἄνεσιν καὶ μηδένα κωλύειν τῶν ἰδίων αὐτοῦ ὑπηρετεῖν αὐτῷ. (24) Μετὰ δὲ ἡμέρας τινὰς παραγενόμενος ὁ Φῆλιξ σὺν Δρουσίλλῃ τῇ ἰδίᾳ γυναικὶ οὔσῃ Ἰουδαίᾳ μετεπέμψατο τὸν Παῦλον καὶ ἤκουσεν αὐτοῦ περὶ τῆς εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν πίστεως. (25) διαλεγομένου δὲ αὐτοῦ περὶ δικαιοσύνης καὶ ἐγκρατείας καὶ τοῦ κρίματος τοῦ μέλλοντος ἔμφοβος γενόμενος ὁ Φῆλιξ ἀπεκρίθη· Τὸ νῦν ἔχον πορεύου, καιρὸν δὲ μεταλαβὼν μετακαλέσομαί σε· (26) ἅμα καὶ ἐλπίζων ὅτι χρήματα δοθήσεται αὐτῷ ὑπὸ τοῦ Παύλου· διὸ καὶ πυκνότερον αὐτὸν μεταπεμπόμενος ὡμίλει αὐτῷ. (27) Διετίας δὲ πληρωθείσης ἔλαβεν διάδοχον ὁ Φῆλιξ Πόρκιον Φῆστον· θέλων τε χάριτα καταθέσθαι τοῖς Ἰουδαίοις ὁ Φῆλιξ κατέλιπε τὸν Παῦλον δεδεμένον.

25

(1) Φῆστος οὖν ἐπιβὰς τῇ ἐπαρχείᾳ μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἀνέβη εἰς Ἱεροσόλυμα ἀπὸ Καισαρείας, (2) ἐνεφάνισάν τε αὐτῷ οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρῶτοι τῶν Ἰουδαίων κατὰ τοῦ Παύλου, καὶ παρεκάλουν αὐτὸν (3) αἰτούμενοι χάριν κατʼ αὐτοῦ ὅπως μεταπέμψηται αὐτὸν εἰς Ἰερουσαλήμ, ἐνέδραν ποιοῦντες ἀνελεῖν αὐτὸν κατὰ τὴν ὁδόν. (4) ὁ μὲν οὖν Φῆστος ἀπεκρίθη τηρεῖσθαι τὸν Παῦλον εἰς Καισάρειαν, ἑαυτὸν δὲ μέλλειν ἐν τάχει ἐκπορεύεσθαι· (5) Οἱ οὖν ἐν ὑμῖν, φησίν, δυνατοὶ συγκαταβάντες εἴ τί ἐστιν ἐν τῷ ἀνδρὶ ἄτοπον κατηγορείτωσαν αὐτοῦ. (6) Διατρίψας δὲ ἐν αὐτοῖς ἡμέρας οὐ πλείους ὀκτὼ ἢ δέκα, καταβὰς εἰς Καισάρειαν, τῇ ἐπαύριον καθίσας ἐπὶ τοῦ βήματος ἐκέλευσεν τὸν Παῦλον ἀχθῆναι. (7) παραγενομένου δὲ αὐτοῦ περιέστησαν αὐτὸν οἱ ἀπὸ Ἱεροσολύμων καταβεβηκότες Ἰουδαῖοι, πολλὰ καὶ βαρέα αἰτιώματα καταφέροντες ἃ οὐκ ἴσχυον ἀποδεῖξαι, (8) τοῦ Παύλου ἀπολογουμένου ὅτι Οὔτε εἰς τὸν νόμον τῶν Ἰουδαίων οὔτε εἰς τὸ ἱερὸν οὔτε εἰς Καίσαρά τι ἥμαρτον. (9) ὁ Φῆστος δὲ θέλων τοῖς Ἰουδαίοις χάριν καταθέσθαι ἀποκριθεὶς τῷ Παύλῳ εἶπεν· Θέλεις εἰς Ἱεροσόλυμα ἀναβὰς ἐκεῖ περὶ τούτων κριθῆναι ἐπʼ ἐμοῦ; (10) εἶπεν δὲ ὁ Παῦλος· Ἐπὶ τοῦ βήματος Καίσαρος ἑστώς εἰμι, οὗ με δεῖ κρίνεσθαι. Ἰουδαίους οὐδὲν ἠδίκησα, ὡς καὶ σὺ κάλλιον ἐπιγινώσκεις. (11) εἰ μὲν οὖν ἀδικῶ καὶ ἄξιον θανάτου πέπραχά τι, οὐ παραιτοῦμαι τὸ ἀποθανεῖν· εἰ δὲ οὐδέν ἐστιν ὧν οὗτοι κατηγοροῦσίν μου, οὐδείς με δύναται αὐτοῖς χαρίσασθαι· Καίσαρα ἐπικαλοῦμαι. (12) τότε ὁ Φῆστος συλλαλήσας μετὰ τοῦ συμβουλίου ἀπεκρίθη· Καίσαρα ἐπικέκλησαι, ἐπὶ Καίσαρα πορεύσῃ. (13) Ἡμερῶν δὲ διαγενομένων τινῶν Ἀγρίππας ὁ βασιλεὺς καὶ Βερνίκη κατήντησαν εἰς Καισάρειαν ἀσπασάμενοι τὸν Φῆστον. (14) ὡς δὲ πλείους ἡμέρας διέτριβον ἐκεῖ, ὁ Φῆστος τῷ βασιλεῖ ἀνέθετο τὰ κατὰ τὸν Παῦλον λέγων· Ἀνήρ τίς ἐστιν καταλελειμμένος ὑπὸ Φήλικος δέσμιος, (15) περὶ οὗ γενομένου μου εἰς Ἱεροσόλυμα ἐνεφάνισαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι τῶν Ἰουδαίων, αἰτούμενοι κατʼ αὐτοῦ καταδίκην· (16) πρὸς οὓς ἀπεκρίθην ὅτι οὐκ ἔστιν ἔθος Ῥωμαίοις χαρίζεσθαί τινα ἄνθρωπον πρὶν ἢ ὁ κατηγορούμενος κατὰ πρόσωπον ἔχοι τοὺς κατηγόρους τόπον τε ἀπολογίας λάβοι περὶ τοῦ ἐγκλήματος. (17) συνελθόντων οὖν ἐνθάδε ἀναβολὴν μηδεμίαν ποιησάμενος τῇ ἑξῆς καθίσας ἐπὶ τοῦ βήματος ἐκέλευσα ἀχθῆναι τὸν ἄνδρα· (18) περὶ οὗ σταθέντες οἱ κατήγοροι οὐδεμίαν αἰτίαν ἔφερον ὧν ἐγὼ ὑπενόουν πονηρῶν, (19) ζητήματα δέ τινα περὶ τῆς ἰδίας δεισιδαιμονίας εἶχον πρὸς αὐτὸν καὶ περί τινος Ἰησοῦ τεθνηκότος, ὃν ἔφασκεν ὁ Παῦλος ζῆν. (20) ἀπορούμενος δὲ ἐγὼ τὴν περὶ τούτων ζήτησιν ἔλεγον εἰ βούλοιτο πορεύεσθαι εἰς Ἱεροσόλυμα κἀκεῖ κρίνεσθαι περὶ τούτων. (21) τοῦ δὲ Παύλου ἐπικαλεσαμένου τηρηθῆναι αὐτὸν εἰς τὴν τοῦ Σεβαστοῦ διάγνωσιν, ἐκέλευσα τηρεῖσθαι αὐτὸν ἕως οὗ ἀναπέμψω αὐτὸν πρὸς Καίσαρα. (22) Ἀγρίππας δὲ πρὸς τὸν Φῆστον· Ἐβουλόμην καὶ αὐτὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀκοῦσαι. Αὔριον, φησίν, ἀκούσῃ αὐτοῦ. (23) Τῇ οὖν ἐπαύριον ἐλθόντος τοῦ Ἀγρίππα καὶ τῆς Βερνίκης μετὰ πολλῆς φαντασίας καὶ εἰσελθόντων εἰς τὸ ἀκροατήριον σύν τε χιλιάρχοις καὶ ἀνδράσιν τοῖς κατʼ ἐξοχὴν τῆς πόλεως καὶ κελεύσαντος τοῦ Φήστου ἤχθη ὁ Παῦλος. (24) καί φησιν ὁ Φῆστος· Ἀγρίππα βασιλεῦ καὶ πάντες οἱ συμπαρόντες ἡμῖν ἄνδρες, θεωρεῖτε τοῦτον περὶ οὗ ἅπαν τὸ πλῆθος τῶν Ἰουδαίων ἐνέτυχόν μοι ἔν τε Ἱεροσολύμοις καὶ ἐνθάδε, βοῶντες μὴ δεῖν αὐτὸν ζῆν μηκέτι. (25) ἐγὼ δὲ κατελαβόμην μηδὲν ἄξιον αὐτὸν θανάτου πεπραχέναι, αὐτοῦ δὲ τούτου ἐπικαλεσαμένου τὸν Σεβαστὸν ἔκρινα πέμπειν. (26) περὶ οὗ ἀσφαλές τι γράψαι τῷ κυρίῳ οὐκ ἔχω· διὸ προήγαγον αὐτὸν ἐφʼ ὑμῶν καὶ μάλιστα ἐπὶ σοῦ, βασιλεῦ Ἀγρίππα, ὅπως τῆς ἀνακρίσεως γενομένης σχῶ τί γράψω· (27) ἄλογον γάρ μοι δοκεῖ πέμποντα δέσμιον μὴ καὶ τὰς κατʼ αὐτοῦ αἰτίας σημᾶναι.

26

(1) Ἀγρίππας δὲ πρὸς τὸν Παῦλον ἔφη· Ἐπιτρέπεταί σοι ὑπὲρ σεαυτοῦ λέγειν. τότε ὁ Παῦλος ἐκτείνας τὴν χεῖρα ἀπελογεῖτο· (2) Περὶ πάντων ὧν ἐγκαλοῦμαι ὑπὸ Ἰουδαίων, βασιλεῦ Ἀγρίππα, ἥγημαι ἐμαυτὸν μακάριον ἐπὶ σοῦ μέλλων σήμερον ἀπολογεῖσθαι, (3) μάλιστα γνώστην ὄντα σε πάντων τῶν κατὰ Ἰουδαίους ἐθῶν τε καὶ ζητημάτων· διὸ δέομαι μακροθύμως ἀκοῦσαί μου. (4) Τὴν μὲν οὖν βίωσίν μου τὴν ἐκ νεότητος τὴν ἀπʼ ἀρχῆς γενομένην ἐν τῷ ἔθνει μου ἔν τε Ἱεροσολύμοις ἴσασι πάντες Ἰουδαῖοι, (5) προγινώσκοντές με ἄνωθεν, ἐὰν θέλωσι μαρτυρεῖν, ὅτι κατὰ τὴν ἀκριβεστάτην αἵρεσιν τῆς ἡμετέρας θρησκείας ἔζησα Φαρισαῖος. (6) καὶ νῦν ἐπʼ ἐλπίδι τῆς εἰς τοὺς πατέρας ἡμῶν ἐπαγγελίας γενομένης ὑπὸ τοῦ θεοῦ ἕστηκα κρινόμενος, (7) εἰς ἣν τὸ δωδεκάφυλον ἡμῶν ἐν ἐκτενείᾳ νύκτα καὶ ἡμέραν λατρεῦον ἐλπίζει καταντῆσαι· περὶ ἧς ἐλπίδος ἐγκαλοῦμαι ὑπὸ Ἰουδαίων, βασιλεῦ· (8) τί ἄπιστον κρίνεται παρʼ ὑμῖν εἰ ὁ θεὸς νεκροὺς ἐγείρει; (9) Ἐγὼ μὲν οὖν ἔδοξα ἐμαυτῷ πρὸς τὸ ὄνομα Ἰησοῦ τοῦ Ναζωραίου δεῖν πολλὰ ἐναντία πρᾶξαι· (10) ὃ καὶ ἐποίησα ἐν Ἱεροσολύμοις, καὶ πολλούς τε τῶν ἁγίων ἐγὼ ἐν φυλακαῖς κατέκλεισα τὴν παρὰ τῶν ἀρχιερέων ἐξουσίαν λαβών, ἀναιρουμένων τε αὐτῶν κατήνεγκα ψῆφον, (11) καὶ κατὰ πάσας τὰς συναγωγὰς πολλάκις τιμωρῶν αὐτοὺς ἠνάγκαζον βλασφημεῖν, περισσῶς τε ἐμμαινόμενος αὐτοῖς ἐδίωκον ἕως καὶ εἰς τὰς ἔξω πόλεις. (12) Ἐν οἷς πορευόμενος εἰς τὴν Δαμασκὸν μετʼ ἐξουσίας καὶ ἐπιτροπῆς τῆς τῶν ἀρχιερέων (13) ἡμέρας μέσης κατὰ τὴν ὁδὸν εἶδον, βασιλεῦ, οὐρανόθεν ὑπὲρ τὴν λαμπρότητα τοῦ ἡλίου περιλάμψαν με φῶς καὶ τοὺς σὺν ἐμοὶ πορευομένους· (14) πάντων τε καταπεσόντων ἡμῶν εἰς τὴν γῆν ἤκουσα φωνὴν λέγουσαν πρός με τῇ Ἑβραΐδι διαλέκτῳ· Σαοὺλ Σαούλ, τί με διώκεις; σκληρόν σοι πρὸς κέντρα λακτίζειν. (15) ἐγὼ δὲ εἶπα· Τίς εἶ, κύριε; ὁ δὲ κύριος εἶπεν· Ἐγώ εἰμι Ἰησοῦς ὃν σὺ διώκεις· (16) ἀλλὰ ἀνάστηθι καὶ στῆθι ἐπὶ τοὺς πόδας σου· εἰς τοῦτο γὰρ ὤφθην σοι, προχειρίσασθαί σε ὑπηρέτην καὶ μάρτυρα ὧν τε εἶδές με ὧν τε ὀφθήσομαί σοι, (17) ἐξαιρούμενός σε ἐκ τοῦ λαοῦ καὶ ἐκ τῶν ἐθνῶν, εἰς οὓς ἐγὼ ἀποστέλλω σε (18) ἀνοῖξαι ὀφθαλμοὺς αὐτῶν, τοῦ ἐπιστρέψαι ἀπὸ σκότους εἰς φῶς καὶ τῆς ἐξουσίας τοῦ Σατανᾶ ἐπὶ τὸν θεόν, τοῦ λαβεῖν αὐτοὺς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καὶ κλῆρον ἐν τοῖς ἡγιασμένοις πίστει τῇ εἰς ἐμέ. (19) Ὅθεν, βασιλεῦ Ἀγρίππα, οὐκ ἐγενόμην ἀπειθὴς τῇ οὐρανίῳ ὀπτασίᾳ, (20) ἀλλὰ τοῖς ἐν Δαμασκῷ πρῶτόν τε καὶ Ἱεροσολύμοις, πᾶσάν τε τὴν χώραν τῆς Ἰουδαίας, καὶ τοῖς ἔθνεσιν ἀπήγγελλον μετανοεῖν καὶ ἐπιστρέφειν ἐπὶ τὸν θεόν, ἄξια τῆς μετανοίας ἔργα πράσσοντας. (21) ἕνεκα τούτων με Ἰουδαῖοι συλλαβόμενοι ἐν τῷ ἱερῷ ἐπειρῶντο διαχειρίσασθαι. (22) ἐπικουρίας οὖν τυχὼν τῆς ἀπὸ τοῦ θεοῦ ἄχρι τῆς ἡμέρας ταύτης ἕστηκα μαρτυρόμενος μικρῷ τε καὶ μεγάλῳ, οὐδὲν ἐκτὸς λέγων ὧν τε οἱ προφῆται ἐλάλησαν μελλόντων γίνεσθαι καὶ Μωϋσῆς, (23) εἰ παθητὸς ὁ χριστός, εἰ πρῶτος ἐξ ἀναστάσεως νεκρῶν φῶς μέλλει καταγγέλλειν τῷ τε λαῷ καὶ τοῖς ἔθνεσιν. (24) Ταῦτα δὲ αὐτοῦ ἀπολογουμένου ὁ Φῆστος μεγάλῃ τῇ φωνῇ φησιν· Μαίνῃ, Παῦλε· τὰ πολλά σε γράμματα εἰς μανίαν περιτρέπει. (25) ὁ δὲ Παῦλος· Οὐ μαίνομαι, φησίν, κράτιστε Φῆστε, ἀλλὰ ἀληθείας καὶ σωφροσύνης ῥήματα ἀποφθέγγομαι. (26) ἐπίσταται γὰρ περὶ τούτων ὁ βασιλεύς, πρὸς ὃν καὶ παρρησιαζόμενος λαλῶ· λανθάνειν γὰρ αὐτὸν τούτων οὐ πείθομαι οὐθέν, οὐ γάρ ἐστιν ἐν γωνίᾳ πεπραγμένον τοῦτο. (27) πιστεύεις, βασιλεῦ Ἀγρίππα, τοῖς προφήταις; οἶδα ὅτι πιστεύεις. (28) ὁ δὲ Ἀγρίππας πρὸς τὸν Παῦλον· Ἐν ὀλίγῳ με πείθεις Χριστιανὸν ποιῆσαι. (29) ὁ δὲ Παῦλος· Εὐξαίμην ἂν τῷ θεῷ καὶ ἐν ὀλίγῳ καὶ ἐν μεγάλῳ οὐ μόνον σὲ ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς ἀκούοντάς μου σήμερον γενέσθαι τοιούτους ὁποῖος καὶ ἐγώ εἰμι παρεκτὸς τῶν δεσμῶν τούτων. (30) Ἀνέστη τε ὁ βασιλεὺς καὶ ὁ ἡγεμὼν ἥ τε Βερνίκη καὶ οἱ συγκαθήμενοι αὐτοῖς, (31) καὶ ἀναχωρήσαντες ἐλάλουν πρὸς ἀλλήλους λέγοντες ὅτι Οὐδὲν θανάτου ἢ δεσμῶν ἄξιον τι πράσσει ὁ ἄνθρωπος οὗτος. (32) Ἀγρίππας δὲ τῷ Φήστῳ ἔφη· Ἀπολελύσθαι ἐδύνατο ὁ ἄνθρωπος οὗτος εἰ μὴ ἐπεκέκλητο Καίσαρα.

27

(1) Ὡς δὲ ἐκρίθη τοῦ ἀποπλεῖν ἡμᾶς εἰς τὴν Ἰταλίαν, παρεδίδουν τόν τε Παῦλον καί τινας ἑτέρους δεσμώτας ἑκατοντάρχῃ ὀνόματι Ἰουλίῳ σπείρης Σεβαστῆς. (2) ἐπιβάντες δὲ πλοίῳ Ἀδραμυττηνῷ μέλλοντι πλεῖν εἰς τοὺς κατὰ τὴν Ἀσίαν τόπους ἀνήχθημεν ὄντος σὺν ἡμῖν Ἀριστάρχου Μακεδόνος Θεσσαλονικέως· (3) τῇ τε ἑτέρᾳ κατήχθημεν εἰς Σιδῶνα, φιλανθρώπως τε ὁ Ἰούλιος τῷ Παύλῳ χρησάμενος ἐπέτρεψεν πρὸς τοὺς φίλους πορευθέντι ἐπιμελείας τυχεῖν. (4) κἀκεῖθεν ἀναχθέντες ὑπεπλεύσαμεν τὴν Κύπρον διὰ τὸ τοὺς ἀνέμους εἶναι ἐναντίους, (5) τό τε πέλαγος τὸ κατὰ τὴν Κιλικίαν καὶ Παμφυλίαν διαπλεύσαντες κατήλθομεν εἰς Μύρα τῆς Λυκίας. (6) κἀκεῖ εὑρὼν ὁ ἑκατοντάρχης πλοῖον Ἀλεξανδρῖνον πλέον εἰς τὴν Ἰταλίαν ἐνεβίβασεν ἡμᾶς εἰς αὐτό. (7) ἐν ἱκαναῖς δὲ ἡμέραις βραδυπλοοῦντες καὶ μόλις γενόμενοι κατὰ τὴν Κνίδον, μὴ προσεῶντος ἡμᾶς τοῦ ἀνέμου, ὑπεπλεύσαμεν τὴν Κρήτην κατὰ Σαλμώνην, (8) μόλις τε παραλεγόμενοι αὐτὴν ἤλθομεν εἰς τόπον τινὰ καλούμενον Καλοὺς Λιμένας ᾧ ἐγγὺς ἦν πόλις Λασαία. (9) Ἱκανοῦ δὲ χρόνου διαγενομένου καὶ ὄντος ἤδη ἐπισφαλοῦς τοῦ πλοὸς διὰ τὸ καὶ τὴν νηστείαν ἤδη παρεληλυθέναι, παρῄνει ὁ Παῦλος (10) λέγων αὐτοῖς· Ἄνδρες, θεωρῶ ὅτι μετὰ ὕβρεως καὶ πολλῆς ζημίας οὐ μόνον τοῦ φορτίου καὶ τοῦ πλοίου ἀλλὰ καὶ τῶν ψυχῶν ἡμῶν μέλλειν ἔσεσθαι τὸν πλοῦν. (11) ὁ δὲ ἑκατοντάρχης τῷ κυβερνήτῃ καὶ τῷ ναυκλήρῳ μᾶλλον ἐπείθετο ἢ τοῖς ὑπὸ Παύλου λεγομένοις. (12) ἀνευθέτου δὲ τοῦ λιμένος ὑπάρχοντος πρὸς παραχειμασίαν οἱ πλείονες ἔθεντο βουλὴν ἀναχθῆναι ἐκεῖθεν, εἴ πως δύναιντο καταντήσαντες εἰς Φοίνικα παραχειμάσαι, λιμένα τῆς Κρήτης βλέποντα κατὰ λίβα καὶ κατὰ χῶρον. (13) Ὑποπνεύσαντος δὲ νότου δόξαντες τῆς προθέσεως κεκρατηκέναι ἄραντες ἆσσον παρελέγοντο τὴν Κρήτην. (14) μετʼ οὐ πολὺ δὲ ἔβαλεν κατʼ αὐτῆς ἄνεμος τυφωνικὸς ὁ καλούμενος Εὐρακύλων· (15) συναρπασθέντος δὲ τοῦ πλοίου καὶ μὴ δυναμένου ἀντοφθαλμεῖν τῷ ἀνέμῳ ἐπιδόντες ἐφερόμεθα. (16) νησίον δέ τι ὑποδραμόντες καλούμενον Καῦδα ἰσχύσαμεν μόλις περικρατεῖς γενέσθαι τῆς σκάφης, (17) ἣν ἄραντες βοηθείαις ἐχρῶντο ὑποζωννύντες τὸ πλοῖον· φοβούμενοί τε μὴ εἰς τὴν Σύρτιν ἐκπέσωσιν, χαλάσαντες τὸ σκεῦος, οὕτως ἐφέροντο. (18) σφοδρῶς δὲ χειμαζομένων ἡμῶν τῇ ἑξῆς ἐκβολὴν ἐποιοῦντο, (19) καὶ τῇ τρίτῃ αὐτόχειρες τὴν σκευὴν τοῦ πλοίου ἔρριψαν. (20) μήτε δὲ ἡλίου μήτε ἄστρων ἐπιφαινόντων ἐπὶ πλείονας ἡμέρας, χειμῶνός τε οὐκ ὀλίγου ἐπικειμένου, λοιπὸν περιῃρεῖτο ἐλπὶς πᾶσα τοῦ σῴζεσθαι ἡμᾶς. (21) Πολλῆς τε ἀσιτίας ὑπαρχούσης τότε σταθεὶς ὁ Παῦλος ἐν μέσῳ αὐτῶν εἶπεν· Ἔδει μέν, ὦ ἄνδρες, πειθαρχήσαντάς μοι μὴ ἀνάγεσθαι ἀπὸ τῆς Κρήτης κερδῆσαί τε τὴν ὕβριν ταύτην καὶ τὴν ζημίαν. (22) καὶ τὰ νῦν παραινῶ ὑμᾶς εὐθυμεῖν, ἀποβολὴ γὰρ ψυχῆς οὐδεμία ἔσται ἐξ ὑμῶν πλὴν τοῦ πλοίου· (23) παρέστη γάρ μοι ταύτῃ τῇ νυκτὶ τοῦ θεοῦ, οὗ εἰμι, ᾧ καὶ λατρεύω, ἄγγελος (24) λέγων· Μὴ φοβοῦ, Παῦλε· Καίσαρί σε δεῖ παραστῆναι, καὶ ἰδοὺ κεχάρισταί σοι ὁ θεὸς πάντας τοὺς πλέοντας μετὰ σοῦ. (25) διὸ εὐθυμεῖτε, ἄνδρες· πιστεύω γὰρ τῷ θεῷ ὅτι οὕτως ἔσται καθʼ ὃν τρόπον λελάληταί μοι. (26) εἰς νῆσον δέ τινα δεῖ ἡμᾶς ἐκπεσεῖν. (27) Ὡς δὲ τεσσαρεσκαιδεκάτη νὺξ ἐγένετο διαφερομένων ἡμῶν ἐν τῷ Ἀδρίᾳ, κατὰ μέσον τῆς νυκτὸς ὑπενόουν οἱ ναῦται προσάγειν τινὰ αὐτοῖς χώραν. (28) καὶ βολίσαντες εὗρον ὀργυιὰς εἴκοσι, βραχὺ δὲ διαστήσαντες καὶ πάλιν βολίσαντες εὗρον ὀργυιὰς δεκαπέντε· (29) φοβούμενοί τε μή που κατὰ τραχεῖς τόπους ἐκπέσωμεν ἐκ πρύμνης ῥίψαντες ἀγκύρας τέσσαρας ηὔχοντο ἡμέραν γενέσθαι. (30) τῶν δὲ ναυτῶν ζητούντων φυγεῖν ἐκ τοῦ πλοίου καὶ χαλασάντων τὴν σκάφην εἰς τὴν θάλασσαν προφάσει ὡς ἐκ πρῴρης ἀγκύρας μελλόντων ἐκτείνειν, (31) εἶπεν ὁ Παῦλος τῷ ἑκατοντάρχῃ καὶ τοῖς στρατιώταις· Ἐὰν μὴ οὗτοι μείνωσιν ἐν τῷ πλοίῳ, ὑμεῖς σωθῆναι οὐ δύνασθε. (32) τότε ἀπέκοψαν οἱ στρατιῶται τὰ σχοινία τῆς σκάφης καὶ εἴασαν αὐτὴν ἐκπεσεῖν. (33) Ἄχρι δὲ οὗ ἡμέρα ἤμελλεν γίνεσθαι παρεκάλει ὁ Παῦλος ἅπαντας μεταλαβεῖν τροφῆς λέγων· Τεσσαρεσκαιδεκάτην σήμερον ἡμέραν προσδοκῶντες ἄσιτοι διατελεῖτε, μηθὲν προσλαβόμενοι· (34) διὸ παρακαλῶ ὑμᾶς μεταλαβεῖν τροφῆς, τοῦτο γὰρ πρὸς τῆς ὑμετέρας σωτηρίας ὑπάρχει· οὐδενὸς γὰρ ὑμῶν θρὶξ ἀπὸ τῆς κεφαλῆς ἀπολεῖται. (35) εἴπας δὲ ταῦτα καὶ λαβὼν ἄρτον εὐχαρίστησεν τῷ θεῷ ἐνώπιον πάντων καὶ κλάσας ἤρξατο ἐσθίειν. (36) εὔθυμοι δὲ γενόμενοι πάντες καὶ αὐτοὶ προσελάβοντο τροφῆς. (37) ἤμεθα δὲ αἱ πᾶσαι ψυχαὶ ἐν τῷ πλοίῳ διακόσιαι ἑβδομήκοντα ἕξ. (38) κορεσθέντες δὲ τροφῆς ἐκούφιζον τὸ πλοῖον ἐκβαλλόμενοι τὸν σῖτον εἰς τὴν θάλασσαν. (39) Ὅτε δὲ ἡμέρα ἐγένετο, τὴν γῆν οὐκ ἐπεγίνωσκον, κόλπον δέ τινα κατενόουν ἔχοντα αἰγιαλὸν εἰς ὃν ἐβουλεύοντο εἰ δύναιντο ἐξῶσαι τὸ πλοῖον. (40) καὶ τὰς ἀγκύρας περιελόντες εἴων εἰς τὴν θάλασσαν, ἅμα ἀνέντες τὰς ζευκτηρίας τῶν πηδαλίων, καὶ ἐπάραντες τὸν ἀρτέμωνα τῇ πνεούσῃ κατεῖχον εἰς τὸν αἰγιαλόν. (41) περιπεσόντες δὲ εἰς τόπον διθάλασσον ἐπέκειλαν τὴν ναῦν, καὶ ἡ μὲν πρῷρα ἐρείσασα ἔμεινεν ἀσάλευτος, ἡ δὲ πρύμνα ἐλύετο ὑπὸ τῆς βίας. (42) τῶν δὲ στρατιωτῶν βουλὴ ἐγένετο ἵνα τοὺς δεσμώτας ἀποκτείνωσιν, μή τις ἐκκολυμβήσας διαφύγῃ· (43) ὁ δὲ ἑκατοντάρχης βουλόμενος διασῶσαι τὸν Παῦλον ἐκώλυσεν αὐτοὺς τοῦ βουλήματος, ἐκέλευσέν τε τοὺς δυναμένους κολυμβᾶν ἀπορίψαντας πρώτους ἐπὶ τὴν γῆν ἐξιέναι, (44) καὶ τοὺς λοιποὺς οὓς μὲν ἐπὶ σανίσιν οὓς δὲ ἐπί τινων τῶν ἀπὸ τοῦ πλοίου· καὶ οὕτως ἐγένετο πάντας διασωθῆναι ἐπὶ τὴν γῆν.

28

(1) Καὶ διασωθέντες τότε ἐπέγνωμεν ὅτι Μελίτη ἡ νῆσος καλεῖται. (2) οἵ τε βάρβαροι παρεῖχον οὐ τὴν τυχοῦσαν φιλανθρωπίαν ἡμῖν, ἅψαντες γὰρ πυρὰν προσελάβοντο πάντας ἡμᾶς διὰ τὸν ὑετὸν τὸν ἐφεστῶτα καὶ διὰ τὸ ψῦχος. (3) συστρέψαντος δὲ τοῦ Παύλου φρυγάνων τι πλῆθος καὶ ἐπιθέντος ἐπὶ τὴν πυράν, ἔχιδνα ἀπὸ τῆς θέρμης ἐξελθοῦσα καθῆψε τῆς χειρὸς αὐτοῦ. (4) ὡς δὲ εἶδον οἱ βάρβαροι κρεμάμενον τὸ θηρίον ἐκ τῆς χειρὸς αὐτοῦ, πρὸς ἀλλήλους ἔλεγον· Πάντως φονεύς ἐστιν ὁ ἄνθρωπος οὗτος ὃν διασωθέντα ἐκ τῆς θαλάσσης ἡ δίκη ζῆν οὐκ εἴασεν. (5) ὁ μὲν οὖν ἀποτινάξας τὸ θηρίον εἰς τὸ πῦρ ἔπαθεν οὐδὲν κακόν· (6) οἱ δὲ προσεδόκων αὐτὸν μέλλειν πίμπρασθαι ἢ καταπίπτειν ἄφνω νεκρόν. ἐπὶ πολὺ δὲ αὐτῶν προσδοκώντων καὶ θεωρούντων μηδὲν ἄτοπον εἰς αὐτὸν γινόμενον, μεταβαλόμενοι ἔλεγον αὐτὸν εἶναι θεόν. (7) Ἐν δὲ τοῖς περὶ τὸν τόπον ἐκεῖνον ὑπῆρχεν χωρία τῷ πρώτῳ τῆς νήσου ὀνόματι Ποπλίῳ, ὃς ἀναδεξάμενος ἡμᾶς τρεῖς ἡμέρας φιλοφρόνως ἐξένισεν. (8) ἐγένετο δὲ τὸν πατέρα τοῦ Ποπλίου πυρετοῖς καὶ δυσεντερίῳ συνεχόμενον κατακεῖσθαι, πρὸς ὃν ὁ Παῦλος εἰσελθὼν καὶ προσευξάμενος ἐπιθεὶς τὰς χεῖρας αὐτῷ ἰάσατο αὐτόν. (9) τούτου δὲ γενομένου καὶ οἱ λοιποὶ οἱ ἐν τῇ νήσῳ ἔχοντες ἀσθενείας προσήρχοντο καὶ ἐθεραπεύοντο, (10) οἳ καὶ πολλαῖς τιμαῖς ἐτίμησαν ἡμᾶς καὶ ἀναγομένοις ἐπέθεντο τὰ πρὸς τὰς χρείας. (11) Μετὰ δὲ τρεῖς μῆνας ἀνήχθημεν ἐν πλοίῳ παρακεχειμακότι ἐν τῇ νήσῳ Ἀλεξανδρίνῳ, παρασήμῳ Διοσκούροις. (12) καὶ καταχθέντες εἰς Συρακούσας ἐπεμείναμεν ἡμέρας τρεῖς, (13) ὅθεν περιελόντες κατηντήσαμεν εἰς Ῥήγιον. καὶ μετὰ μίαν ἡμέραν ἐπιγενομένου νότου δευτεραῖοι ἤλθομεν εἰς Ποτιόλους, (14) οὗ εὑρόντες ἀδελφοὺς παρεκλήθημεν παρʼ αὐτοῖς ἐπιμεῖναι ἡμέρας ἑπτά· καὶ οὕτως εἰς τὴν Ῥώμην ἤλθαμεν. (15) κἀκεῖθεν οἱ ἀδελφοὶ ἀκούσαντες τὰ περὶ ἡμῶν ἦλθαν εἰς ἀπάντησιν ἡμῖν ἄχρι Ἀππίου Φόρου καὶ Τριῶν Ταβερνῶν, οὓς ἰδὼν ὁ Παῦλος εὐχαριστήσας τῷ θεῷ ἔλαβε θάρσος. (16) Ὅτε δὲ εἰσήλθομεν εἰς Ῥώμην, ἐπετράπη τῷ Παύλῳ μένειν καθʼ ἑαυτὸν σὺν τῷ φυλάσσοντι αὐτὸν στρατιώτῃ. (17) Ἐγένετο δὲ μετὰ ἡμέρας τρεῖς συγκαλέσασθαι αὐτὸν τοὺς ὄντας τῶν Ἰουδαίων πρώτους· συνελθόντων δὲ αὐτῶν ἔλεγεν πρὸς αὐτούς· Ἐγώ, ἄνδρες ἀδελφοί, οὐδὲν ἐναντίον ποιήσας τῷ λαῷ ἢ τοῖς ἔθεσι τοῖς πατρῴοις δέσμιος ἐξ Ἱεροσολύμων παρεδόθην εἰς τὰς χεῖρας τῶν Ῥωμαίων, (18) οἵτινες ἀνακρίναντές με ἐβούλοντο ἀπολῦσαι διὰ τὸ μηδεμίαν αἰτίαν θανάτου ὑπάρχειν ἐν ἐμοί· (19) ἀντιλεγόντων δὲ τῶν Ἰουδαίων ἠναγκάσθην ἐπικαλέσασθαι Καίσαρα, οὐχ ὡς τοῦ ἔθνους μου ἔχων τι κατηγορεῖν. (20) διὰ ταύτην οὖν τὴν αἰτίαν παρεκάλεσα ὑμᾶς ἰδεῖν καὶ προσλαλῆσαι, ἕνεκεν γὰρ τῆς ἐλπίδος τοῦ Ἰσραὴλ τὴν ἅλυσιν ταύτην περίκειμαι. (21) οἱ δὲ πρὸς αὐτὸν εἶπαν· Ἡμεῖς οὔτε γράμματα περὶ σοῦ ἐδεξάμεθα ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας, οὔτε παραγενόμενός τις τῶν ἀδελφῶν ἀπήγγειλεν ἢ ἐλάλησέν τι περὶ σοῦ πονηρόν. (22) ἀξιοῦμεν δὲ παρὰ σοῦ ἀκοῦσαι ἃ φρονεῖς, περὶ μὲν γὰρ τῆς αἱρέσεως ταύτης γνωστὸν ἡμῖν ἐστιν ὅτι πανταχοῦ ἀντιλέγεται. (23) Ταξάμενοι δὲ αὐτῷ ἡμέραν ἧκον πρὸς αὐτὸν εἰς τὴν ξενίαν πλείονες, οἷς ἐξετίθετο διαμαρτυρόμενος τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ πείθων τε αὐτοὺς περὶ τοῦ Ἰησοῦ ἀπό τε τοῦ νόμου Μωϋσέως καὶ τῶν προφητῶν ἀπὸ πρωῒ ἕως ἑσπέρας. (24) καὶ οἱ μὲν ἐπείθοντο τοῖς λεγομένοις οἱ δὲ ἠπίστουν, (25) ἀσύμφωνοι δὲ ὄντες πρὸς ἀλλήλους ἀπελύοντο, εἰπόντος τοῦ Παύλου ῥῆμα ἓν ὅτι Καλῶς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐλάλησεν διὰ Ἠσαΐου τοῦ προφήτου πρὸς τοὺς πατέρας ὑμῶν (26) λέγων· Πορεύθητι πρὸς τὸν λαὸν τοῦτον καὶ εἰπόν· Ἀκοῇ ἀκούσετε καὶ οὐ μὴ συνῆτε, καὶ βλέποντες βλέψετε καὶ οὐ μὴ ἴδητε· (27) ἐπαχύνθη γὰρ ἡ καρδία τοῦ λαοῦ τούτου, καὶ τοῖς ὠσὶν βαρέως ἤκουσαν, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν ἐκάμμυσαν· μήποτε ἴδωσιν τοῖς ὀφθαλμοῖς καὶ τοῖς ὠσὶν ἀκούσωσιν καὶ τῇ καρδίᾳ συνῶσιν καὶ ἐπιστρέψωσιν, καὶ ἰάσομαι αὐτούς. (28) γνωστὸν οὖν ἔστω ὑμῖν ὅτι τοῖς ἔθνεσιν ἀπεστάλη τοῦτο τὸ σωτήριον τοῦ θεοῦ· αὐτοὶ καὶ ἀκούσονται. (28) (30) Ἐνέμεινεν δὲ διετίαν ὅλην ἐν ἰδίῳ μισθώματι, καὶ ἀπεδέχετο πάντας τοὺς εἰσπορευομένους πρὸς αὐτόν, (31) κηρύσσων τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ καὶ διδάσκων τὰ περὶ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ μετὰ πάσης παρρησίας ἀκωλύτως.

Epistle to the Romans

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

1

(1) Παῦλος δοῦλος Χριστοῦ Ἰησοῦ, κλητὸς ἀπόστολος, ἀφωρισμένος εἰς εὐαγγέλιον θεοῦ (2) ὃ προεπηγγείλατο διὰ τῶν προφητῶν αὐτοῦ ἐν γραφαῖς ἁγίαις (3) περὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, τοῦ γενομένου ἐκ σπέρματος Δαυὶδ κατὰ σάρκα, (4) τοῦ ὁρισθέντος υἱοῦ θεοῦ ἐν δυνάμει κατὰ πνεῦμα ἁγιωσύνης ἐξ ἀναστάσεως νεκρῶν, Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν, (5) διʼ οὗ ἐλάβομεν χάριν καὶ ἀποστολὴν εἰς ὑπακοὴν πίστεως ἐν πᾶσιν τοῖς ἔθνεσιν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ, (6) ἐν οἷς ἐστε καὶ ὑμεῖς κλητοὶ Ἰησοῦ Χριστοῦ, (7) πᾶσιν τοῖς οὖσιν ἐν Ῥώμῃ ἀγαπητοῖς θεοῦ, κλητοῖς ἁγίοις· χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. (8) Πρῶτον μὲν εὐχαριστῶ τῷ θεῷ μου διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ περὶ πάντων ὑμῶν, ὅτι ἡ πίστις ὑμῶν καταγγέλλεται ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ. (9) μάρτυς γάρ μού ἐστιν ὁ θεός, ᾧ λατρεύω ἐν τῷ πνεύματί μου ἐν τῷ εὐαγγελίῳ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, ὡς ἀδιαλείπτως μνείαν ὑμῶν ποιοῦμαι (10) πάντοτε ἐπὶ τῶν προσευχῶν μου, δεόμενος εἴ πως ἤδη ποτὲ εὐοδωθήσομαι ἐν τῷ θελήματι τοῦ θεοῦ ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς. (11) ἐπιποθῶ γὰρ ἰδεῖν ὑμᾶς, ἵνα τι μεταδῶ χάρισμα ὑμῖν πνευματικὸν εἰς τὸ στηριχθῆναι ὑμᾶς, (12) τοῦτο δέ ἐστιν συμπαρακληθῆναι ἐν ὑμῖν διὰ τῆς ἐν ἀλλήλοις πίστεως ὑμῶν τε καὶ ἐμοῦ. (13) οὐ θέλω δὲ ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, ὅτι πολλάκις προεθέμην ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς, καὶ ἐκωλύθην ἄχρι τοῦ δεῦρο, ἵνα τινὰ καρπὸν σχῶ καὶ ἐν ὑμῖν καθὼς καὶ ἐν τοῖς λοιποῖς ἔθνεσιν. (14) Ἕλλησίν τε καὶ βαρβάροις, σοφοῖς τε καὶ ἀνοήτοις ὀφειλέτης εἰμί· (15) οὕτως τὸ κατʼ ἐμὲ πρόθυμον καὶ ὑμῖν τοῖς ἐν Ῥώμῃ εὐαγγελίσασθαι. (16) Οὐ γὰρ ἐπαισχύνομαι τὸ εὐαγγέλιον, δύναμις γὰρ θεοῦ ἐστιν εἰς σωτηρίαν παντὶ τῷ πιστεύοντι, Ἰουδαίῳ τε πρῶτον καὶ Ἕλληνι· (17) δικαιοσύνη γὰρ θεοῦ ἐν αὐτῷ ἀποκαλύπτεται ἐκ πίστεως εἰς πίστιν, καθὼς γέγραπται· Ὁ δὲ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται. (18) Ἀποκαλύπτεται γὰρ ὀργὴ θεοῦ ἀπʼ οὐρανοῦ ἐπὶ πᾶσαν ἀσέβειαν καὶ ἀδικίαν ἀνθρώπων τῶν τὴν ἀλήθειαν ἐν ἀδικίᾳ κατεχόντων, (19) διότι τὸ γνωστὸν τοῦ θεοῦ φανερόν ἐστιν ἐν αὐτοῖς, ὁ θεὸς γὰρ αὐτοῖς ἐφανέρωσεν. (20) τὰ γὰρ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασιν νοούμενα καθορᾶται, ἥ τε ἀΐδιος αὐτοῦ δύναμις καὶ θειότης, εἰς τὸ εἶναι αὐτοὺς ἀναπολογήτους, (21) διότι γνόντες τὸν θεὸν οὐχ ὡς θεὸν ἐδόξασαν ἢ ηὐχαρίστησαν, ἀλλὰ ἐματαιώθησαν ἐν τοῖς διαλογισμοῖς αὐτῶν καὶ ἐσκοτίσθη ἡ ἀσύνετος αὐτῶν καρδία· (22) φάσκοντες εἶναι σοφοὶ ἐμωράνθησαν, (23) καὶ ἤλλαξαν τὴν δόξαν τοῦ ἀφθάρτου θεοῦ ἐν ὁμοιώματι εἰκόνος φθαρτοῦ ἀνθρώπου καὶ πετεινῶν καὶ τετραπόδων καὶ ἑρπετῶν. (24) Διὸ παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ θεὸς ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις τῶν καρδιῶν αὐτῶν εἰς ἀκαθαρσίαν τοῦ ἀτιμάζεσθαι τὰ σώματα αὐτῶν ἐν αὐτοῖς, (25) οἵτινες μετήλλαξαν τὴν ἀλήθειαν τοῦ θεοῦ ἐν τῷ ψεύδει, καὶ ἐσεβάσθησαν καὶ ἐλάτρευσαν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα, ὅς ἐστιν εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας· ἀμήν. (26) Διὰ τοῦτο παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ θεὸς εἰς πάθη ἀτιμίας· αἵ τε γὰρ θήλειαι αὐτῶν μετήλλαξαν τὴν φυσικὴν χρῆσιν εἰς τὴν παρὰ φύσιν, (27) ὁμοίως τε καὶ οἱ ἄρσενες ἀφέντες τὴν φυσικὴν χρῆσιν τῆς θηλείας ἐξεκαύθησαν ἐν τῇ ὀρέξει αὐτῶν εἰς ἀλλήλους, ἄρσενες ἐν ἄρσεσιν τὴν ἀσχημοσύνην κατεργαζόμενοι καὶ τὴν ἀντιμισθίαν ἣν ἔδει τῆς πλάνης αὐτῶν ἐν ἑαυτοῖς ἀπολαμβάνοντες. (28) Καὶ καθὼς οὐκ ἐδοκίμασαν τὸν θεὸν ἔχειν ἐν ἐπιγνώσει, παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ θεὸς εἰς ἀδόκιμον νοῦν, ποιεῖν τὰ μὴ καθήκοντα, (29) πεπληρωμένους πάσῃ ἀδικίᾳ πονηρίᾳ πλεονεξίᾳ κακίᾳ, μεστοὺς φθόνου φόνου ἔριδος δόλου κακοηθείας, ψιθυριστάς, (30) καταλάλους, θεοστυγεῖς, ὑβριστάς, ὑπερηφάνους, ἀλαζόνας, ἐφευρετὰς κακῶν, γονεῦσιν ἀπειθεῖς, (31) ἀσυνέτους, ἀσυνθέτους, ἀστόργους, ἀνελεήμονας· (32) οἵτινες τὸ δικαίωμα τοῦ θεοῦ ἐπιγνόντες, ὅτι οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες ἄξιοι θανάτου εἰσίν, οὐ μόνον αὐτὰ ποιοῦσιν ἀλλὰ καὶ συνευδοκοῦσιν τοῖς πράσσουσιν.

2

(1) Διὸ ἀναπολόγητος εἶ, ὦ ἄνθρωπε πᾶς ὁ κρίνων· ἐν ᾧ γὰρ κρίνεις τὸν ἕτερον, σεαυτὸν κατακρίνεις, τὰ γὰρ αὐτὰ πράσσεις ὁ κρίνων· (2) οἴδαμεν δὲ ὅτι τὸ κρίμα τοῦ θεοῦ ἐστιν κατὰ ἀλήθειαν ἐπὶ τοὺς τὰ τοιαῦτα πράσσοντας. (3) λογίζῃ δὲ τοῦτο, ὦ ἄνθρωπε ὁ κρίνων τοὺς τὰ τοιαῦτα πράσσοντας καὶ ποιῶν αὐτά, ὅτι σὺ ἐκφεύξῃ τὸ κρίμα τοῦ θεοῦ; (4) ἢ τοῦ πλούτου τῆς χρηστότητος αὐτοῦ καὶ τῆς ἀνοχῆς καὶ τῆς μακροθυμίας καταφρονεῖς, ἀγνοῶν ὅτι τὸ χρηστὸν τοῦ θεοῦ εἰς μετάνοιάν σε ἄγει; (5) κατὰ δὲ τὴν σκληρότητά σου καὶ ἀμετανόητον καρδίαν θησαυρίζεις σεαυτῷ ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς καὶ ἀποκαλύψεως δικαιοκρισίας τοῦ θεοῦ, (6) ὃς ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ· (7) τοῖς μὲν καθʼ ὑπομονὴν ἔργου ἀγαθοῦ δόξαν καὶ τιμὴν καὶ ἀφθαρσίαν ζητοῦσιν ζωὴν αἰώνιον· (8) τοῖς δὲ ἐξ ἐριθείας καὶ ἀπειθοῦσι τῇ ἀληθείᾳ πειθομένοις δὲ τῇ ἀδικίᾳ ὀργὴ καὶ θυμός, (9) θλῖψις καὶ στενοχωρία, ἐπὶ πᾶσαν ψυχὴν ἀνθρώπου τοῦ κατεργαζομένου τὸ κακόν, Ἰουδαίου τε πρῶτον καὶ Ἕλληνος· (10) δόξα δὲ καὶ τιμὴ καὶ εἰρήνη παντὶ τῷ ἐργαζομένῳ τὸ ἀγαθόν, Ἰουδαίῳ τε πρῶτον καὶ Ἕλληνι· (11) οὐ γάρ ἐστιν προσωπολημψία παρὰ τῷ θεῷ. (12) Ὅσοι γὰρ ἀνόμως ἥμαρτον, ἀνόμως καὶ ἀπολοῦνται· καὶ ὅσοι ἐν νόμῳ ἥμαρτον, διὰ νόμου κριθήσονται· (13) οὐ γὰρ οἱ ἀκροαταὶ νόμου δίκαιοι παρὰ τῷ θεῷ, ἀλλʼ οἱ ποιηταὶ νόμου δικαιωθήσονται. (14) ὅταν γὰρ ἔθνη τὰ μὴ νόμον ἔχοντα φύσει τὰ τοῦ νόμου ποιῶσιν, οὗτοι νόμον μὴ ἔχοντες ἑαυτοῖς εἰσιν νόμος· (15) οἵτινες ἐνδείκνυνται τὸ ἔργον τοῦ νόμου γραπτὸν ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν, συμμαρτυρούσης αὐτῶν τῆς συνειδήσεως καὶ μεταξὺ ἀλλήλων τῶν λογισμῶν κατηγορούντων ἢ καὶ ἀπολογουμένων, (16) ἐν ἡμέρᾳ ὅτε κρίνει ὁ θεὸς τὰ κρυπτὰ τῶν ἀνθρώπων κατὰ τὸ εὐαγγέλιόν μου διὰ Χριστοῦ Ἰησοῦ. (17) Εἰ δὲ σὺ Ἰουδαῖος ἐπονομάζῃ καὶ ἐπαναπαύῃ νόμῳ καὶ καυχᾶσαι ἐν θεῷ (18) καὶ γινώσκεις τὸ θέλημα καὶ δοκιμάζεις τὰ διαφέροντα κατηχούμενος ἐκ τοῦ νόμου, (19) πέποιθάς τε σεαυτὸν ὁδηγὸν εἶναι τυφλῶν, φῶς τῶν ἐν σκότει, (20) παιδευτὴν ἀφρόνων, διδάσκαλον νηπίων, ἔχοντα τὴν μόρφωσιν τῆς γνώσεως καὶ τῆς ἀληθείας ἐν τῷ νόμῳ— (21) ὁ οὖν διδάσκων ἕτερον σεαυτὸν οὐ διδάσκεις; ὁ κηρύσσων μὴ κλέπτειν κλέπτεις; (22) ὁ λέγων μὴ μοιχεύειν μοιχεύεις; ὁ βδελυσσόμενος τὰ εἴδωλα ἱεροσυλεῖς; (23) ὃς ἐν νόμῳ καυχᾶσαι, διὰ τῆς παραβάσεως τοῦ νόμου τὸν θεὸν ἀτιμάζεις; (24) τὸ γὰρ ὄνομα τοῦ θεοῦ διʼ ὑμᾶς βλασφημεῖται ἐν τοῖς ἔθνεσιν, καθὼς γέγραπται. (25) Περιτομὴ μὲν γὰρ ὠφελεῖ ἐὰν νόμον πράσσῃς· ἐὰν δὲ παραβάτης νόμου ᾖς, ἡ περιτομή σου ἀκροβυστία γέγονεν. (26) ἐὰν οὖν ἡ ἀκροβυστία τὰ δικαιώματα τοῦ νόμου φυλάσσῃ, οὐχ ἡ ἀκροβυστία αὐτοῦ εἰς περιτομὴν λογισθήσεται; (27) καὶ κρινεῖ ἡ ἐκ φύσεως ἀκροβυστία τὸν νόμον τελοῦσα σὲ τὸν διὰ γράμματος καὶ περιτομῆς παραβάτην νόμου. (28) οὐ γὰρ ὁ ἐν τῷ φανερῷ Ἰουδαῖός ἐστιν, οὐδὲ ἡ ἐν τῷ φανερῷ ἐν σαρκὶ περιτομή· (29) ἀλλʼ ὁ ἐν τῷ κρυπτῷ Ἰουδαῖος, καὶ περιτομὴ καρδίας ἐν πνεύματι οὐ γράμματι, οὗ ὁ ἔπαινος οὐκ ἐξ ἀνθρώπων ἀλλʼ ἐκ τοῦ θεοῦ.

3

(1) Τί οὖν τὸ περισσὸν τοῦ Ἰουδαίου, ἢ τίς ἡ ὠφέλεια τῆς περιτομῆς; (2) πολὺ κατὰ πάντα τρόπον. πρῶτον μὲν γὰρ ὅτι ἐπιστεύθησαν τὰ λόγια τοῦ θεοῦ. (3) τί γάρ; εἰ ἠπίστησάν τινες, μὴ ἡ ἀπιστία αὐτῶν τὴν πίστιν τοῦ θεοῦ καταργήσει; (4) μὴ γένοιτο· γινέσθω δὲ ὁ θεὸς ἀληθής, πᾶς δὲ ἄνθρωπος ψεύστης, καθὼς γέγραπται· Ὅπως ἂν δικαιωθῇς ἐν τοῖς λόγοις σου καὶ νικήσεις ἐν τῷ κρίνεσθαί σε. (5) εἰ δὲ ἡ ἀδικία ἡμῶν θεοῦ δικαιοσύνην συνίστησιν, τί ἐροῦμεν; μὴ ἄδικος ὁ θεὸς ὁ ἐπιφέρων τὴν ὀργήν; κατὰ ἄνθρωπον λέγω. (6) μὴ γένοιτο· ἐπεὶ πῶς κρινεῖ ὁ θεὸς τὸν κόσμον; (7) εἰ δὲ ἡ ἀλήθεια τοῦ θεοῦ ἐν τῷ ἐμῷ ψεύσματι ἐπερίσσευσεν εἰς τὴν δόξαν αὐτοῦ, τί ἔτι κἀγὼ ὡς ἁμαρτωλὸς κρίνομαι, (8) καὶ μὴ καθὼς βλασφημούμεθα καὶ καθώς φασίν τινες ἡμᾶς λέγειν ὅτι Ποιήσωμεν τὰ κακὰ ἵνα ἔλθῃ τὰ ἀγαθά; ὧν τὸ κρίμα ἔνδικόν ἐστιν. (9) Τί οὖν; προεχόμεθα; οὐ πάντως, προῃτιασάμεθα γὰρ Ἰουδαίους τε καὶ Ἕλληνας πάντας ὑφʼ ἁμαρτίαν εἶναι, (10) καθὼς γέγραπται ὅτι Οὐκ ἔστιν δίκαιος οὐδὲ εἷς, (11) οὐκ ἔστιν ὁ συνίων, οὐκ ἔστιν ὁ ἐκζητῶν τὸν θεόν· (12) πάντες ἐξέκλιναν, ἅμα ἠχρεώθησαν· οὐκ ἔστιν ποιῶν χρηστότητα, οὐκ ἔστιν ἕως ἑνός. (13) τάφος ἀνεῳγμένος ὁ λάρυγξ αὐτῶν, ταῖς γλώσσαις αὐτῶν ἐδολιοῦσαν, ἰὸς ἀσπίδων ὑπὸ τὰ χείλη αὐτῶν, (14) ὧν τὸ στόμα ἀρᾶς καὶ πικρίας γέμει· (15) ὀξεῖς οἱ πόδες αὐτῶν ἐκχέαι αἷμα, (16) σύντριμμα καὶ ταλαιπωρία ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτῶν, (17) καὶ ὁδὸν εἰρήνης οὐκ ἔγνωσαν. (18) οὐκ ἔστιν φόβος θεοῦ ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν. (19) Οἴδαμεν δὲ ὅτι ὅσα ὁ νόμος λέγει τοῖς ἐν τῷ νόμῳ λαλεῖ, ἵνα πᾶν στόμα φραγῇ καὶ ὑπόδικος γένηται πᾶς ὁ κόσμος τῷ θεῷ· (20) διότι ἐξ ἔργων νόμου οὐ δικαιωθήσεται πᾶσα σὰρξ ἐνώπιον αὐτοῦ, διὰ γὰρ νόμου ἐπίγνωσις ἁμαρτίας. (21) Νυνὶ δὲ χωρὶς νόμου δικαιοσύνη θεοῦ πεφανέρωται, μαρτυρουμένη ὑπὸ τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν, (22) δικαιοσύνη δὲ θεοῦ διὰ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, εἰς πάντας τοὺς πιστεύοντας, οὐ γάρ ἐστιν διαστολή. (23) πάντες γὰρ ἥμαρτον καὶ ὑστεροῦνται τῆς δόξης τοῦ θεοῦ, (24) δικαιούμενοι δωρεὰν τῇ αὐτοῦ χάριτι διὰ τῆς ἀπολυτρώσεως τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ· (25) ὃν προέθετο ὁ θεὸς ἱλαστήριον διὰ πίστεως ἐν τῷ αὐτοῦ αἵματι εἰς ἔνδειξιν τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ διὰ τὴν πάρεσιν τῶν προγεγονότων ἁμαρτημάτων (26) ἐν τῇ ἀνοχῇ τοῦ θεοῦ, πρὸς τὴν ἔνδειξιν τῆς δικαιοσύνης αὐτοῦ ἐν τῷ νῦν καιρῷ, εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν δίκαιον καὶ δικαιοῦντα τὸν ἐκ πίστεως Ἰησοῦ. (27) Ποῦ οὖν ἡ καύχησις; ἐξεκλείσθη. διὰ ποίου νόμου; τῶν ἔργων; οὐχί, ἀλλὰ διὰ νόμου πίστεως. (28) λογιζόμεθα γὰρ δικαιοῦσθαι πίστει ἄνθρωπον χωρὶς ἔργων νόμου. (29) ἢ Ἰουδαίων ὁ θεὸς μόνον; οὐχὶ καὶ ἐθνῶν; ναὶ καὶ ἐθνῶν, (30) εἴπερ εἷς ὁ θεός, ὃς δικαιώσει περιτομὴν ἐκ πίστεως καὶ ἀκροβυστίαν διὰ τῆς πίστεως. (31) νόμον οὖν καταργοῦμεν διὰ τῆς πίστεως; μὴ γένοιτο, ἀλλὰ νόμον ἱστάνομεν.

4

(1) Τί οὖν ἐροῦμεν εὑρηκέναι Ἀβραὰμ τὸν προπάτορα ἡμῶν κατὰ σάρκα; (2) εἰ γὰρ Ἀβραὰμ ἐξ ἔργων ἐδικαιώθη, ἔχει καύχημα· ἀλλʼ οὐ πρὸς θεόν, (3) τί γὰρ ἡ γραφὴ λέγει; Ἐπίστευσεν δὲ Ἀβραὰμ τῷ θεῷ καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην. (4) τῷ δὲ ἐργαζομένῳ ὁ μισθὸς οὐ λογίζεται κατὰ χάριν ἀλλὰ κατὰ ὀφείλημα· (5) τῷ δὲ μὴ ἐργαζομένῳ, πιστεύοντι δὲ ἐπὶ τὸν δικαιοῦντα τὸν ἀσεβῆ, λογίζεται ἡ πίστις αὐτοῦ εἰς δικαιοσύνην, (6) καθάπερ καὶ Δαυὶδ λέγει τὸν μακαρισμὸν τοῦ ἀνθρώπου ᾧ ὁ θεὸς λογίζεται δικαιοσύνην χωρὶς ἔργων· (7) Μακάριοι ὧν ἀφέθησαν αἱ ἀνομίαι καὶ ὧν ἐπεκαλύφθησαν αἱ ἁμαρτίαι, (8) μακάριος ἀνὴρ οὗ οὐ μὴ λογίσηται κύριος ἁμαρτίαν. (9) Ὁ μακαρισμὸς οὖν οὗτος ἐπὶ τὴν περιτομὴν ἢ καὶ ἐπὶ τὴν ἀκροβυστίαν; λέγομεν γάρ· Ἐλογίσθη τῷ Ἀβραὰμ ἡ πίστις εἰς δικαιοσύνην. (10) πῶς οὖν ἐλογίσθη; ἐν περιτομῇ ὄντι ἢ ἐν ἀκροβυστίᾳ; οὐκ ἐν περιτομῇ ἀλλʼ ἐν ἀκροβυστίᾳ· (11) καὶ σημεῖον ἔλαβεν περιτομῆς, σφραγῖδα τῆς δικαιοσύνης τῆς πίστεως τῆς ἐν τῇ ἀκροβυστίᾳ, εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πατέρα πάντων τῶν πιστευόντων διʼ ἀκροβυστίας, εἰς τὸ λογισθῆναι αὐτοῖς τὴν δικαιοσύνην, (12) καὶ πατέρα περιτομῆς τοῖς οὐκ ἐκ περιτομῆς μόνον ἀλλὰ καὶ τοῖς στοιχοῦσιν τοῖς ἴχνεσιν τῆς ἐν ἀκροβυστίᾳ πίστεως τοῦ πατρὸς ἡμῶν Ἀβραάμ. (13) Οὐ γὰρ διὰ νόμου ἡ ἐπαγγελία τῷ Ἀβραὰμ ἢ τῷ σπέρματι αὐτοῦ, τὸ κληρονόμον αὐτὸν εἶναι κόσμου, ἀλλὰ διὰ δικαιοσύνης πίστεως· (14) εἰ γὰρ οἱ ἐκ νόμου κληρονόμοι, κεκένωται ἡ πίστις καὶ κατήργηται ἡ ἐπαγγελία· (15) ὁ γὰρ νόμος ὀργὴν κατεργάζεται, οὗ δὲ οὐκ ἔστιν νόμος, οὐδὲ παράβασις. (16) Διὰ τοῦτο ἐκ πίστεως, ἵνα κατὰ χάριν, εἰς τὸ εἶναι βεβαίαν τὴν ἐπαγγελίαν παντὶ τῷ σπέρματι, οὐ τῷ ἐκ τοῦ νόμου μόνον ἀλλὰ καὶ τῷ ἐκ πίστεως Ἀβραάμ (ὅς ἐστιν πατὴρ πάντων ἡμῶν, (17) καθὼς γέγραπται ὅτι Πατέρα πολλῶν ἐθνῶν τέθεικά σε), κατέναντι οὗ ἐπίστευσεν θεοῦ τοῦ ζῳοποιοῦντος τοὺς νεκροὺς καὶ καλοῦντος τὰ μὴ ὄντα ὡς ὄντα· (18) ὃς παρʼ ἐλπίδα ἐπʼ ἐλπίδι ἐπίστευσεν εἰς τὸ γενέσθαι αὐτὸν πατέρα πολλῶν ἐθνῶν κατὰ τὸ εἰρημένον· Οὕτως ἔσται τὸ σπέρμα σου· (19) καὶ μὴ ἀσθενήσας τῇ πίστει κατενόησεν τὸ ἑαυτοῦ σῶμα νενεκρωμένον, ἑκατονταετής που ὑπάρχων, καὶ τὴν νέκρωσιν τῆς μήτρας Σάρρας, (20) εἰς δὲ τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ θεοῦ οὐ διεκρίθη τῇ ἀπιστίᾳ ἀλλὰ ἐνεδυναμώθη τῇ πίστει, δοὺς δόξαν τῷ θεῷ (21) καὶ πληροφορηθεὶς ὅτι ὃ ἐπήγγελται δυνατός ἐστιν καὶ ποιῆσαι. (22) διὸ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην. (23) Οὐκ ἐγράφη δὲ διʼ αὐτὸν μόνον ὅτι ἐλογίσθη αὐτῷ, (24) ἀλλὰ καὶ διʼ ἡμᾶς οἷς μέλλει λογίζεσθαι, τοῖς πιστεύουσιν ἐπὶ τὸν ἐγείραντα Ἰησοῦν τὸν κύριον ἡμῶν ἐκ νεκρῶν, (25) ὃς παρεδόθη διὰ τὰ παραπτώματα ἡμῶν καὶ ἠγέρθη διὰ τὴν δικαίωσιν ἡμῶν.

5

(1) Δικαιωθέντες οὖν ἐκ πίστεως εἰρήνην ἔχομεν πρὸς τὸν θεὸν διὰ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, (2) διʼ οὗ καὶ τὴν προσαγωγὴν ἐσχήκαμεν τῇ πίστει εἰς τὴν χάριν ταύτην ἐν ᾗ ἑστήκαμεν, καὶ καυχώμεθα ἐπʼ ἐλπίδι τῆς δόξης τοῦ θεοῦ· (3) οὐ μόνον δέ, ἀλλὰ καὶ καυχώμεθα ἐν ταῖς θλίψεσιν, εἰδότες ὅτι ἡ θλῖψις ὑπομονὴν κατεργάζεται, (4) ἡ δὲ ὑπομονὴ δοκιμήν, ἡ δὲ δοκιμὴ ἐλπίδα. (5) ἡ δὲ ἐλπὶς οὐ καταισχύνει· ὅτι ἡ ἀγάπη τοῦ θεοῦ ἐκκέχυται ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν διὰ πνεύματος ἁγίου τοῦ δοθέντος ἡμῖν. (6) Ἔτι γὰρ Χριστὸς ὄντων ἡμῶν ἀσθενῶν ἔτι κατὰ καιρὸν ὑπὲρ ἀσεβῶν ἀπέθανεν. (7) μόλις γὰρ ὑπὲρ δικαίου τις ἀποθανεῖται· ὑπὲρ γὰρ τοῦ ἀγαθοῦ τάχα τις καὶ τολμᾷ ἀποθανεῖν· (8) συνίστησιν δὲ τὴν ἑαυτοῦ ἀγάπην εἰς ἡμᾶς ὁ θεὸς ὅτι ἔτι ἁμαρτωλῶν ὄντων ἡμῶν Χριστὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἀπέθανεν. (9) πολλῷ οὖν μᾶλλον δικαιωθέντες νῦν ἐν τῷ αἵματι αὐτοῦ σωθησόμεθα διʼ αὐτοῦ ἀπὸ τῆς ὀργῆς. (10) εἰ γὰρ ἐχθροὶ ὄντες κατηλλάγημεν τῷ θεῷ διὰ τοῦ θανάτου τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, πολλῷ μᾶλλον καταλλαγέντες σωθησόμεθα ἐν τῇ ζωῇ αὐτοῦ· (11) οὐ μόνον δέ, ἀλλὰ καὶ καυχώμενοι ἐν τῷ θεῷ διὰ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, διʼ οὗ νῦν τὴν καταλλαγὴν ἐλάβομεν. (12) Διὰ τοῦτο ὥσπερ διʼ ἑνὸς ἀνθρώπου ἡ ἁμαρτία εἰς τὸν κόσμον εἰσῆλθεν καὶ διὰ τῆς ἁμαρτίας ὁ θάνατος, καὶ οὕτως εἰς πάντας ἀνθρώπους ὁ θάνατος διῆλθεν ἐφʼ ᾧ πάντες ἥμαρτον— (13) ἄχρι γὰρ νόμου ἁμαρτία ἦν ἐν κόσμῳ, ἁμαρτία δὲ οὐκ ἐλλογεῖται μὴ ὄντος νόμου, (14) ἀλλὰ ἐβασίλευσεν ὁ θάνατος ἀπὸ Ἀδὰμ μέχρι Μωϋσέως καὶ ἐπὶ τοὺς μὴ ἁμαρτήσαντας ἐπὶ τῷ ὁμοιώματι τῆς παραβάσεως Ἀδάμ, ὅς ἐστιν τύπος τοῦ μέλλοντος. (15) Ἀλλʼ οὐχ ὡς τὸ παράπτωμα, οὕτως καὶ τὸ χάρισμα· εἰ γὰρ τῷ τοῦ ἑνὸς παραπτώματι οἱ πολλοὶ ἀπέθανον, πολλῷ μᾶλλον ἡ χάρις τοῦ θεοῦ καὶ ἡ δωρεὰ ἐν χάριτι τῇ τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς τοὺς πολλοὺς ἐπερίσσευσεν. (16) καὶ οὐχ ὡς διʼ ἑνὸς ἁμαρτήσαντος τὸ δώρημα· τὸ μὲν γὰρ κρίμα ἐξ ἑνὸς εἰς κατάκριμα, τὸ δὲ χάρισμα ἐκ πολλῶν παραπτωμάτων εἰς δικαίωμα. (17) εἰ γὰρ τῷ τοῦ ἑνὸς παραπτώματι ὁ θάνατος ἐβασίλευσεν διὰ τοῦ ἑνός, πολλῷ μᾶλλον οἱ τὴν περισσείαν τῆς χάριτος καὶ τῆς δωρεᾶς τῆς δικαιοσύνης λαμβάνοντες ἐν ζωῇ βασιλεύσουσιν διὰ τοῦ ἑνὸς Ἰησοῦ Χριστοῦ. (18) Ἄρα οὖν ὡς διʼ ἑνὸς παραπτώματος εἰς πάντας ἀνθρώπους εἰς κατάκριμα, οὕτως καὶ διʼ ἑνὸς δικαιώματος εἰς πάντας ἀνθρώπους εἰς δικαίωσιν ζωῆς· (19) ὥσπερ γὰρ διὰ τῆς παρακοῆς τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου ἁμαρτωλοὶ κατεστάθησαν οἱ πολλοί, οὕτως καὶ διὰ τῆς ὑπακοῆς τοῦ ἑνὸς δίκαιοι κατασταθήσονται οἱ πολλοί. (20) νόμος δὲ παρεισῆλθεν ἵνα πλεονάσῃ τὸ παράπτωμα· οὗ δὲ ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία, ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις, (21) ἵνα ὥσπερ ἐβασίλευσεν ἡ ἁμαρτία ἐν τῷ θανάτῳ, οὕτως καὶ ἡ χάρις βασιλεύσῃ διὰ δικαιοσύνης εἰς ζωὴν αἰώνιον διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν.

6

(1) Τί οὖν ἐροῦμεν; ἐπιμένωμεν τῇ ἁμαρτίᾳ, ἵνα ἡ χάρις πλεονάσῃ; (2) μὴ γένοιτο· οἵτινες ἀπεθάνομεν τῇ ἁμαρτίᾳ, πῶς ἔτι ζήσομεν ἐν αὐτῇ; (3) ἢ ἀγνοεῖτε ὅτι ὅσοι ἐβαπτίσθημεν εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐβαπτίσθημεν; (4) συνετάφημεν οὖν αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος εἰς τὸν θάνατον, ἵνα ὥσπερ ἠγέρθη Χριστὸς ἐκ νεκρῶν διὰ τῆς δόξης τοῦ πατρός, οὕτως καὶ ἡμεῖς ἐν καινότητι ζωῆς περιπατήσωμεν. (5) Εἰ γὰρ σύμφυτοι γεγόναμεν τῷ ὁμοιώματι τοῦ θανάτου αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀναστάσεως ἐσόμεθα· (6) τοῦτο γινώσκοντες ὅτι ὁ παλαιὸς ἡμῶν ἄνθρωπος συνεσταυρώθη, ἵνα καταργηθῇ τὸ σῶμα τῆς ἁμαρτίας, τοῦ μηκέτι δουλεύειν ἡμᾶς τῇ ἁμαρτίᾳ, (7) ὁ γὰρ ἀποθανὼν δεδικαίωται ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας. (8) εἰ δὲ ἀπεθάνομεν σὺν Χριστῷ, πιστεύομεν ὅτι καὶ συζήσομεν αὐτῷ· (9) εἰδότες ὅτι Χριστὸς ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν οὐκέτι ἀποθνῄσκει, θάνατος αὐτοῦ οὐκέτι κυριεύει· (10) ὃ γὰρ ἀπέθανεν, τῇ ἁμαρτίᾳ ἀπέθανεν ἐφάπαξ· ὃ δὲ ζῇ, ζῇ τῷ θεῷ. (11) οὕτως καὶ ὑμεῖς λογίζεσθε ἑαυτοὺς εἶναι νεκροὺς μὲν τῇ ἁμαρτίᾳ ζῶντας δὲ τῷ θεῷ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. (12) Μὴ οὖν βασιλευέτω ἡ ἁμαρτία ἐν τῷ θνητῷ ὑμῶν σώματι εἰς τὸ ὑπακούειν ταῖς ἐπιθυμίαις αὐτοῦ, (13) μηδὲ παριστάνετε τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα ἀδικίας τῇ ἁμαρτίᾳ, ἀλλὰ παραστήσατε ἑαυτοὺς τῷ θεῷ ὡσεὶ ἐκ νεκρῶν ζῶντας καὶ τὰ μέλη ὑμῶν ὅπλα δικαιοσύνης τῷ θεῷ. (14) ἁμαρτία γὰρ ὑμῶν οὐ κυριεύσει, οὐ γάρ ἐστε ὑπὸ νόμον ἀλλὰ ὑπὸ χάριν. (15) Τί οὖν; ἁμαρτήσωμεν ὅτι οὐκ ἐσμὲν ὑπὸ νόμον ἀλλὰ ὑπὸ χάριν; μὴ γένοιτο· (16) οὐκ οἴδατε ὅτι ᾧ παριστάνετε ἑαυτοὺς δούλους εἰς ὑπακοήν, δοῦλοί ἐστε ᾧ ὑπακούετε, ἤτοι ἁμαρτίας εἰς θάνατον ἢ ὑπακοῆς εἰς δικαιοσύνην; (17) χάρις δὲ τῷ θεῷ ὅτι ἦτε δοῦλοι τῆς ἁμαρτίας ὑπηκούσατε δὲ ἐκ καρδίας εἰς ὃν παρεδόθητε τύπον διδαχῆς, (18) ἐλευθερωθέντες δὲ ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας ἐδουλώθητε τῇ δικαιοσύνῃ· (19) ἀνθρώπινον λέγω διὰ τὴν ἀσθένειαν τῆς σαρκὸς ὑμῶν· ὥσπερ γὰρ παρεστήσατε τὰ μέλη ὑμῶν δοῦλα τῇ ἀκαθαρσίᾳ καὶ τῇ ἀνομίᾳ εἰς τὴν ἀνομίαν, οὕτως νῦν παραστήσατε τὰ μέλη ὑμῶν δοῦλα τῇ δικαιοσύνῃ εἰς ἁγιασμόν. (20) Ὅτε γὰρ δοῦλοι ἦτε τῆς ἁμαρτίας, ἐλεύθεροι ἦτε τῇ δικαιοσύνῃ. (21) τίνα οὖν καρπὸν εἴχετε τότε ἐφʼ οἷς νῦν ἐπαισχύνεσθε; τὸ γὰρ τέλος ἐκείνων θάνατος· (22) νυνὶ δέ, ἐλευθερωθέντες ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας δουλωθέντες δὲ τῷ θεῷ, ἔχετε τὸν καρπὸν ὑμῶν εἰς ἁγιασμόν, τὸ δὲ τέλος ζωὴν αἰώνιον. (23) τὰ γὰρ ὀψώνια τῆς ἁμαρτίας θάνατος, τὸ δὲ χάρισμα τοῦ θεοῦ ζωὴ αἰώνιος ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν.

7

(1) Ἢ ἀγνοεῖτε, ἀδελφοί, γινώσκουσιν γὰρ νόμον λαλῶ, ὅτι ὁ νόμος κυριεύει τοῦ ἀνθρώπου ἐφʼ ὅσον χρόνον ζῇ; (2) ἡ γὰρ ὕπανδρος γυνὴ τῷ ζῶντι ἀνδρὶ δέδεται νόμῳ· ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ ὁ ἀνήρ, κατήργηται ἀπὸ τοῦ νόμου τοῦ ἀνδρός. (3) ἄρα οὖν ζῶντος τοῦ ἀνδρὸς μοιχαλὶς χρηματίσει ἐὰν γένηται ἀνδρὶ ἑτέρῳ· ἐὰν δὲ ἀποθάνῃ ὁ ἀνήρ, ἐλευθέρα ἐστὶν ἀπὸ τοῦ νόμου, τοῦ μὴ εἶναι αὐτὴν μοιχαλίδα γενομένην ἀνδρὶ ἑτέρῳ. (4) Ὥστε, ἀδελφοί μου, καὶ ὑμεῖς ἐθανατώθητε τῷ νόμῳ διὰ τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ, εἰς τὸ γενέσθαι ὑμᾶς ἑτέρῳ, τῷ ἐκ νεκρῶν ἐγερθέντι ἵνα καρποφορήσωμεν τῷ θεῷ. (5) ὅτε γὰρ ἦμεν ἐν τῇ σαρκί, τὰ παθήματα τῶν ἁμαρτιῶν τὰ διὰ τοῦ νόμου ἐνηργεῖτο ἐν τοῖς μέλεσιν ἡμῶν εἰς τὸ καρποφορῆσαι τῷ θανάτῳ· (6) νυνὶ δὲ κατηργήθημεν ἀπὸ τοῦ νόμου, ἀποθανόντες ἐν ᾧ κατειχόμεθα, ὥστε δουλεύειν ἡμᾶς ἐν καινότητι πνεύματος καὶ οὐ παλαιότητι γράμματος. (7) Τί οὖν ἐροῦμεν; ὁ νόμος ἁμαρτία; μὴ γένοιτο· ἀλλὰ τὴν ἁμαρτίαν οὐκ ἔγνων εἰ μὴ διὰ νόμου, τήν τε γὰρ ἐπιθυμίαν οὐκ ᾔδειν εἰ μὴ ὁ νόμος ἔλεγεν· Οὐκ ἐπιθυμήσεις· (8) ἀφορμὴν δὲ λαβοῦσα ἡ ἁμαρτία διὰ τῆς ἐντολῆς κατειργάσατο ἐν ἐμοὶ πᾶσαν ἐπιθυμίαν, χωρὶς γὰρ νόμου ἁμαρτία νεκρά. (9) ἐγὼ δὲ ἔζων χωρὶς νόμου ποτέ· ἐλθούσης δὲ τῆς ἐντολῆς ἡ ἁμαρτία ἀνέζησεν, (10) ἐγὼ δὲ ἀπέθανον, καὶ εὑρέθη μοι ἡ ἐντολὴ ἡ εἰς ζωὴν αὕτη εἰς θάνατον· (11) ἡ γὰρ ἁμαρτία ἀφορμὴν λαβοῦσα διὰ τῆς ἐντολῆς ἐξηπάτησέν με καὶ διʼ αὐτῆς ἀπέκτεινεν. (12) ὥστε ὁ μὲν νόμος ἅγιος, καὶ ἡ ἐντολὴ ἁγία καὶ δικαία καὶ ἀγαθή. (13) Τὸ οὖν ἀγαθὸν ἐμοὶ ἐγένετο θάνατος; μὴ γένοιτο· ἀλλὰ ἡ ἁμαρτία, ἵνα φανῇ ἁμαρτία διὰ τοῦ ἀγαθοῦ μοι κατεργαζομένη θάνατον· ἵνα γένηται καθʼ ὑπερβολὴν ἁμαρτωλὸς ἡ ἁμαρτία διὰ τῆς ἐντολῆς. (14) Οἴδαμεν γὰρ ὅτι ὁ νόμος πνευματικός ἐστιν· ἐγὼ δὲ σάρκινός εἰμι, πεπραμένος ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν. (15) ὃ γὰρ κατεργάζομαι οὐ γινώσκω· οὐ γὰρ ὃ θέλω τοῦτο πράσσω, ἀλλʼ ὃ μισῶ τοῦτο ποιῶ. (16) εἰ δὲ ὃ οὐ θέλω τοῦτο ποιῶ, σύμφημι τῷ νόμῳ ὅτι καλός. (17) νυνὶ δὲ οὐκέτι ἐγὼ κατεργάζομαι αὐτὸ ἀλλὰ ἡ οἰκοῦσα ἐν ἐμοὶ ἁμαρτία. (18) οἶδα γὰρ ὅτι οὐκ οἰκεῖ ἐν ἐμοί, τοῦτʼ ἔστιν ἐν τῇ σαρκί μου, ἀγαθόν· τὸ γὰρ θέλειν παράκειταί μοι, τὸ δὲ κατεργάζεσθαι τὸ καλὸν οὔ· (19) οὐ γὰρ ὃ θέλω ποιῶ ἀγαθόν, ἀλλὰ ὃ οὐ θέλω κακὸν τοῦτο πράσσω. (20) εἰ δὲ ὃ οὐ θέλω τοῦτο ποιῶ, οὐκέτι ἐγὼ κατεργάζομαι αὐτὸ ἀλλὰ ἡ οἰκοῦσα ἐν ἐμοὶ ἁμαρτία. (21) Εὑρίσκω ἄρα τὸν νόμον τῷ θέλοντι ἐμοὶ ποιεῖν τὸ καλὸν ὅτι ἐμοὶ τὸ κακὸν παράκειται· (22) συνήδομαι γὰρ τῷ νόμῳ τοῦ θεοῦ κατὰ τὸν ἔσω ἄνθρωπον, (23) βλέπω δὲ ἕτερον νόμον ἐν τοῖς μέλεσίν μου ἀντιστρατευόμενον τῷ νόμῳ τοῦ νοός μου καὶ αἰχμαλωτίζοντά με ἐν τῷ νόμῳ τῆς ἁμαρτίας τῷ ὄντι ἐν τοῖς μέλεσίν μου. (24) ταλαίπωρος ἐγὼ ἄνθρωπος· τίς με ῥύσεται ἐκ τοῦ σώματος τοῦ θανάτου τούτου; (25) χάρις τῷ θεῷ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν.

8

(1) Οὐδὲν ἄρα νῦν κατάκριμα τοῖς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ· (2) ὁ γὰρ νόμος τοῦ πνεύματος τῆς ζωῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ ἠλευθέρωσέν σε ἀπὸ τοῦ νόμου τῆς ἁμαρτίας καὶ τοῦ θανάτου. (3) τὸ γὰρ ἀδύνατον τοῦ νόμου, ἐν ᾧ ἠσθένει διὰ τῆς σαρκός, ὁ θεὸς τὸν ἑαυτοῦ υἱὸν πέμψας ἐν ὁμοιώματι σαρκὸς ἁμαρτίας καὶ περὶ ἁμαρτίας κατέκρινε τὴν ἁμαρτίαν ἐν τῇ σαρκί, (4) ἵνα τὸ δικαίωμα τοῦ νόμου πληρωθῇ ἐν ἡμῖν τοῖς μὴ κατὰ σάρκα περιπατοῦσιν ἀλλὰ κατὰ πνεῦμα· (5) οἱ γὰρ κατὰ σάρκα ὄντες τὰ τῆς σαρκὸς φρονοῦσιν, οἱ δὲ κατὰ πνεῦμα τὰ τοῦ πνεύματος. (6) τὸ γὰρ φρόνημα τῆς σαρκὸς θάνατος, τὸ δὲ φρόνημα τοῦ πνεύματος ζωὴ καὶ εἰρήνη· (7) διότι τὸ φρόνημα τῆς σαρκὸς ἔχθρα εἰς θεόν, τῷ γὰρ νόμῳ τοῦ θεοῦ οὐχ ὑποτάσσεται, οὐδὲ γὰρ δύναται· (8) οἱ δὲ ἐν σαρκὶ ὄντες θεῷ ἀρέσαι οὐ δύνανται. (9) Ὑμεῖς δὲ οὐκ ἐστὲ ἐν σαρκὶ ἀλλὰ ἐν πνεύματι, εἴπερ πνεῦμα θεοῦ οἰκεῖ ἐν ὑμῖν. εἰ δέ τις πνεῦμα Χριστοῦ οὐκ ἔχει, οὗτος οὐκ ἔστιν αὐτοῦ. (10) εἰ δὲ Χριστὸς ἐν ὑμῖν, τὸ μὲν σῶμα νεκρὸν διὰ ἁμαρτίαν, τὸ δὲ πνεῦμα ζωὴ διὰ δικαιοσύνην. (11) εἰ δὲ τὸ πνεῦμα τοῦ ἐγείραντος τὸν Ἰησοῦν ἐκ νεκρῶν οἰκεῖ ἐν ὑμῖν, ὁ ἐγείρας ἐκ νεκρῶν Χριστὸν Ἰησοῦν ζῳοποιήσει καὶ τὰ θνητὰ σώματα ὑμῶν διὰ τὸ ἐνοικοῦν αὐτοῦ πνεῦμα ἐν ὑμῖν. (12) Ἄρα οὖν, ἀδελφοί, ὀφειλέται ἐσμέν, οὐ τῇ σαρκὶ τοῦ κατὰ σάρκα ζῆν, (13) εἰ γὰρ κατὰ σάρκα ζῆτε μέλλετε ἀποθνῄσκειν, εἰ δὲ πνεύματι τὰς πράξεις τοῦ σώματος θανατοῦτε, ζήσεσθε. (14) ὅσοι γὰρ πνεύματι θεοῦ ἄγονται, οὗτοι υἱοί εἰσιν θεοῦ. (15) οὐ γὰρ ἐλάβετε πνεῦμα δουλείας πάλιν εἰς φόβον, ἀλλὰ ἐλάβετε πνεῦμα υἱοθεσίας ἐν ᾧ κράζομεν· Αββα ὁ πατήρ· (16) αὐτὸ τὸ πνεῦμα συμμαρτυρεῖ τῷ πνεύματι ἡμῶν ὅτι ἐσμὲν τέκνα θεοῦ. (17) εἰ δὲ τέκνα, καὶ κληρονόμοι· κληρονόμοι μὲν θεοῦ, συγκληρονόμοι δὲ Χριστοῦ, εἴπερ συμπάσχομεν ἵνα καὶ συνδοξασθῶμεν. (18) Λογίζομαι γὰρ ὅτι οὐκ ἄξια τὰ παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ πρὸς τὴν μέλλουσαν δόξαν ἀποκαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς. (19) ἡ γὰρ ἀποκαραδοκία τῆς κτίσεως τὴν ἀποκάλυψιν τῶν υἱῶν τοῦ θεοῦ ἀπεκδέχεται· (20) τῇ γὰρ ματαιότητι ἡ κτίσις ὑπετάγη, οὐχ ἑκοῦσα ἀλλὰ διὰ τὸν ὑποτάξαντα, ἐφʼ ἑλπίδι (21) ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ κτίσις ἐλευθερωθήσεται ἀπὸ τῆς δουλείας τῆς φθορᾶς εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς δόξης τῶν τέκνων τοῦ θεοῦ. (22) οἴδαμεν γὰρ ὅτι πᾶσα ἡ κτίσις συστενάζει καὶ συνωδίνει ἄχρι τοῦ νῦν· (23) οὐ μόνον δέ, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ τὴν ἀπαρχὴν τοῦ πνεύματος ἔχοντες ἡμεῖς καὶ αὐτοὶ ἐν ἑαυτοῖς στενάζομεν, υἱοθεσίαν ἀπεκδεχόμενοι τὴν ἀπολύτρωσιν τοῦ σώματος ἡμῶν. (24) τῇ γὰρ ἐλπίδι ἐσώθημεν· ἐλπὶς δὲ βλεπομένη οὐκ ἔστιν ἐλπίς, ὃ γὰρ βλέπει τίς ἐλπίζει; (25) εἰ δὲ ὃ οὐ βλέπομεν ἐλπίζομεν, διʼ ὑπομονῆς ἀπεκδεχόμεθα. (26) Ὡσαύτως δὲ καὶ τὸ πνεῦμα συναντιλαμβάνεται τῇ ἀσθενείᾳ ἡμῶν· τὸ γὰρ τί προσευξώμεθα καθὸ δεῖ οὐκ οἴδαμεν, ἀλλὰ αὐτὸ τὸ πνεῦμα ὑπερεντυγχάνει στεναγμοῖς ἀλαλήτοις, (27) ὁ δὲ ἐραυνῶν τὰς καρδίας οἶδεν τί τὸ φρόνημα τοῦ πνεύματος, ὅτι κατὰ θεὸν ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἁγίων. (28) Οἴδαμεν δὲ ὅτι τοῖς ἀγαπῶσι τὸν θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν, τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν. (29) ὅτι οὓς προέγνω, καὶ προώρισεν συμμόρφους τῆς εἰκόνος τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, εἰς τὸ εἶναι αὐτὸν πρωτότοκον ἐν πολλοῖς ἀδελφοῖς· (30) οὓς δὲ προώρισεν, τούτους καὶ ἐκάλεσεν· καὶ οὓς ἐκάλεσεν, τούτους καὶ ἐδικαίωσεν· οὓς δὲ ἐδικαίωσεν, τούτους καὶ ἐδόξασεν. (31) Τί οὖν ἐροῦμεν πρὸς ταῦτα; εἰ ὁ θεὸς ὑπὲρ ἡμῶν, τίς καθʼ ἡμῶν; (32) ὅς γε τοῦ ἰδίου υἱοῦ οὐκ ἐφείσατο, ἀλλὰ ὑπὲρ ἡμῶν πάντων παρέδωκεν αὐτόν, πῶς οὐχὶ καὶ σὺν αὐτῷ τὰ πάντα ἡμῖν χαρίσεται; (33) τίς ἐγκαλέσει κατὰ ἐκλεκτῶν θεοῦ; θεὸς ὁ δικαιῶν· (34) τίς ὁ κατακρινῶν; Χριστὸς ὁ ἀποθανών, μᾶλλον δὲ ἐγερθείς, ὅς καί ἐστιν ἐν δεξιᾷ τοῦ θεοῦ, ὃς καὶ ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν· (35) τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ; θλῖψις ἢ στενοχωρία ἢ διωγμὸς ἢ λιμὸς ἢ γυμνότης ἢ κίνδυνος ἢ μάχαιρα; (36) καθὼς γέγραπται ὅτι Ἕνεκεν σοῦ θανατούμεθα ὅλην τὴν ἡμέραν, ἐλογίσθημεν ὡς πρόβατα σφαγῆς. (37) ἀλλʼ ἐν τούτοις πᾶσιν ὑπερνικῶμεν διὰ τοῦ ἀγαπήσαντος ἡμᾶς. (38) πέπεισμαι γὰρ ὅτι οὔτε θάνατος οὔτε ζωὴ οὔτε ἄγγελοι οὔτε ἀρχαὶ οὔτε ἐνεστῶτα οὔτε μέλλοντα οὔτε δυνάμεις (39) οὔτε ὕψωμα οὔτε βάθος οὔτε τις κτίσις ἑτέρα δυνήσεται ἡμᾶς χωρίσαι ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ θεοῦ τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν.

9

(1) Ἀλήθειαν λέγω ἐν Χριστῷ, οὐ ψεύδομαι, συμμαρτυρούσης μοι τῆς συνειδήσεώς μου ἐν πνεύματι ἁγίῳ, (2) ὅτι λύπη μοί ἐστιν μεγάλη καὶ ἀδιάλειπτος ὀδύνη τῇ καρδίᾳ μου· (3) ηὐχόμην γὰρ ἀνάθεμα εἶναι αὐτὸς ἐγὼ ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν μου τῶν συγγενῶν μου κατὰ σάρκα, (4) οἵτινές εἰσιν Ἰσραηλῖται, ὧν ἡ υἱοθεσία καὶ ἡ δόξα καὶ αἱ διαθῆκαι καὶ ἡ νομοθεσία καὶ ἡ λατρεία καὶ αἱ ἐπαγγελίαι, (5) ὧν οἱ πατέρες, καὶ ἐξ ὧν ὁ χριστὸς τὸ κατὰ σάρκα, ὁ ὢν ἐπὶ πάντων, θεὸς εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας· ἀμήν. (6) Οὐχ οἷον δὲ ὅτι ἐκπέπτωκεν ὁ λόγος τοῦ θεοῦ. οὐ γὰρ πάντες οἱ ἐξ Ἰσραήλ, οὗτοι Ἰσραήλ· (7) οὐδʼ ὅτι εἰσὶν σπέρμα Ἀβραάμ, πάντες τέκνα, ἀλλʼ· Ἐν Ἰσαὰκ κληθήσεταί σοι σπέρμα. (8) τοῦτʼ ἔστιν, οὐ τὰ τέκνα τῆς σαρκὸς ταῦτα τέκνα τοῦ θεοῦ, ἀλλὰ τὰ τέκνα τῆς ἐπαγγελίας λογίζεται εἰς σπέρμα· (9) ἐπαγγελίας γὰρ ὁ λόγος οὗτος· Κατὰ τὸν καιρὸν τοῦτον ἐλεύσομαι καὶ ἔσται τῇ Σάρρᾳ υἱός. (10) οὐ μόνον δέ, ἀλλὰ καὶ Ῥεβέκκα ἐξ ἑνὸς κοίτην ἔχουσα, Ἰσαὰκ τοῦ πατρὸς ἡμῶν· (11) μήπω γὰρ γεννηθέντων μηδὲ πραξάντων τι ἀγαθὸν ἢ φαῦλον, ἵνα ἡ κατʼ ἐκλογὴν πρόθεσις τοῦ θεοῦ μένῃ, (12) οὐκ ἐξ ἔργων ἀλλʼ ἐκ τοῦ καλοῦντος, ἐρρέθη αὐτῇ ὅτι Ὁ μείζων δουλεύσει τῷ ἐλάσσονι· (13) καθὼς γέγραπται· Τὸν Ἰακὼβ ἠγάπησα, τὸν δὲ Ἠσαῦ ἐμίσησα. (14) Τί οὖν ἐροῦμεν; μὴ ἀδικία παρὰ τῷ θεῷ; μὴ γένοιτο· (15) τῷ Μωϋσεῖ γὰρ λέγει· Ἐλεήσω ὃν ἂν ἐλεῶ, καὶ οἰκτιρήσω ὃν ἂν οἰκτίρω. (16) ἄρα οὖν οὐ τοῦ θέλοντος οὐδὲ τοῦ τρέχοντος ἀλλὰ τοῦ ἐλεῶντος θεοῦ. (17) λέγει γὰρ ἡ γραφὴ τῷ Φαραὼ ὅτι Εἰς αὐτὸ τοῦτο ἐξήγειρά σε ὅπως ἐνδείξωμαι ἐν σοὶ τὴν δύναμίν μου, καὶ ὅπως διαγγελῇ τὸ ὄνομά μου ἐν πάσῃ τῇ γῇ. (18) ἄρα οὖν ὃν θέλει ἐλεεῖ, ὃν δὲ θέλει σκληρύνει. (19) Ἐρεῖς μοι οὖν· Τί οὖν ἔτι μέμφεται; τῷ γὰρ βουλήματι αὐτοῦ τίς ἀνθέστηκεν; (20) ὦ ἄνθρωπε, μενοῦνγε σὺ τίς εἶ ὁ ἀνταποκρινόμενος τῷ θεῷ; μὴ ἐρεῖ τὸ πλάσμα τῷ πλάσαντι Τί με ἐποίησας οὕτως; (21) ἢ οὐκ ἔχει ἐξουσίαν ὁ κεραμεὺς τοῦ πηλοῦ ἐκ τοῦ αὐτοῦ φυράματος ποιῆσαι ὃ μὲν εἰς τιμὴν σκεῦος ὃ δὲ εἰς ἀτιμίαν; (22) εἰ δὲ θέλων ὁ θεὸς ἐνδείξασθαι τὴν ὀργὴν καὶ γνωρίσαι τὸ δυνατὸν αὐτοῦ ἤνεγκεν ἐν πολλῇ μακροθυμίᾳ σκεύη ὀργῆς κατηρτισμένα εἰς ἀπώλειαν, (23) καὶ ἵνα γνωρίσῃ τὸν πλοῦτον τῆς δόξης αὐτοῦ ἐπὶ σκεύη ἐλέους, ἃ προητοίμασεν εἰς δόξαν, (24) οὓς καὶ ἐκάλεσεν ἡμᾶς οὐ μόνον ἐξ Ἰουδαίων ἀλλὰ καὶ ἐξ ἐθνῶν;— (25) ὡς καὶ ἐν τῷ Ὡσηὲ λέγει· Καλέσω τὸν οὐ λαόν μου λαόν μου καὶ τὴν οὐκ ἠγαπημένην ἠγαπημένην· (26) καὶ ἔσται ἐν τῷ τόπῳ οὗ ἐρρέθη αὐτοῖς· Οὐ λαός μου ὑμεῖς, ἐκεῖ κληθήσονται υἱοὶ θεοῦ ζῶντος. (27) Ἠσαΐας δὲ κράζει ὑπὲρ τοῦ Ἰσραήλ· Ἐὰν ᾖ ὁ ἀριθμὸς τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ὡς ἡ ἄμμος τῆς θαλάσσης, τὸ ὑπόλειμμα σωθήσεται· (28) λόγον γὰρ συντελῶν καὶ συντέμνων ποιήσει κύριος ἐπὶ τῆς γῆς. (29) καὶ καθὼς προείρηκεν Ἠσαΐας· Εἰ μὴ κύριος Σαβαὼθ ἐγκατέλιπεν ἡμῖν σπέρμα, ὡς Σόδομα ἂν ἐγενήθημεν καὶ ὡς Γόμορρα ἂν ὡμοιώθημεν. (30) Τί οὖν ἐροῦμεν; ὅτι ἔθνη τὰ μὴ διώκοντα δικαιοσύνην κατέλαβεν δικαιοσύνην, δικαιοσύνην δὲ τὴν ἐκ πίστεως· (31) Ἰσραὴλ δὲ διώκων νόμον δικαιοσύνης εἰς νόμον οὐκ ἔφθασεν. (32) διὰ τί; ὅτι οὐκ ἐκ πίστεως ἀλλʼ ὡς ἐξ ἔργων· προσέκοψαν τῷ λίθῳ τοῦ προσκόμματος, (33) καθὼς γέγραπται· Ἰδοὺ τίθημι ἐν Σιὼν λίθον προσκόμματος καὶ πέτραν σκανδάλου, καὶ ὁ πιστεύων ἐπʼ αὐτῷ οὐ καταισχυνθήσεται.

10

(1) Ἀδελφοί, ἡ μὲν εὐδοκία τῆς ἐμῆς καρδίας καὶ ἡ δέησις πρὸς τὸν θεὸν ὑπὲρ αὐτῶν εἰς σωτηρίαν. (2) μαρτυρῶ γὰρ αὐτοῖς ὅτι ζῆλον θεοῦ ἔχουσιν· ἀλλʼ οὐ κατʼ ἐπίγνωσιν, (3) ἀγνοοῦντες γὰρ τὴν τοῦ θεοῦ δικαιοσύνην, καὶ τὴν ἰδίαν ζητοῦντες στῆσαι, τῇ δικαιοσύνῃ τοῦ θεοῦ οὐχ ὑπετάγησαν· (4) τέλος γὰρ νόμου Χριστὸς εἰς δικαιοσύνην παντὶ τῷ πιστεύοντι. (5) Μωϋσῆς γὰρ γράφει ὅτι τὴν δικαιοσύνην τὴν ἐκ τοῦ νόμου ὁ ποιήσας ἄνθρωπος ζήσεται ἐν αὐτῇ. (6) ἡ δὲ ἐκ πίστεως δικαιοσύνη οὕτως λέγει· Μὴ εἴπῃς ἐν τῇ καρδίᾳ σου· Τίς ἀναβήσεται εἰς τὸν οὐρανόν; τοῦτʼ ἔστιν Χριστὸν καταγαγεῖν· (7) ἤ· Τίς καταβήσεται εἰς τὴν ἄβυσσον; τοῦτʼ ἔστιν Χριστὸν ἐκ νεκρῶν ἀναγαγεῖν. (8) ἀλλὰ τί λέγει; Ἐγγύς σου τὸ ῥῆμά ἐστιν, ἐν τῷ στόματί σου καὶ ἐν τῇ καρδίᾳ σου, τοῦτʼ ἔστιν τὸ ῥῆμα τῆς πίστεως ὃ κηρύσσομεν. (9) ὅτι ἐὰν ὁμολογήσῃς ἐν τῷ στόματί σου κύριον Ἰησοῦν, καὶ πιστεύσῃς ἐν τῇ καρδίᾳ σου ὅτι ὁ θεὸς αὐτὸν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν, σωθήσῃ· (10) καρδίᾳ γὰρ πιστεύεται εἰς δικαιοσύνην, στόματι δὲ ὁμολογεῖται εἰς σωτηρίαν· (11) λέγει γὰρ ἡ γραφή· Πᾶς ὁ πιστεύων ἐπʼ αὐτῷ οὐ καταισχυνθήσεται. (12) οὐ γάρ ἐστιν διαστολὴ Ἰουδαίου τε καὶ Ἕλληνος, ὁ γὰρ αὐτὸς κύριος πάντων, πλουτῶν εἰς πάντας τοὺς ἐπικαλουμένους αὐτόν· (13) Πᾶς γὰρ ὃς ἂν ἐπικαλέσηται τὸ ὄνομα κυρίου σωθήσεται. (14) Πῶς οὖν ἐπικαλέσωνται εἰς ὃν οὐκ ἐπίστευσαν; πῶς δὲ πιστεύσωσιν οὗ οὐκ ἤκουσαν; πῶς δὲ ἀκούσωσιν χωρὶς κηρύσσοντος; (15) πῶς δὲ κηρύξωσιν ἐὰν μὴ ἀποσταλῶσιν; καθὼς γέγραπται· Ὡς ὡραῖοι οἱ πόδες τῶν εὐαγγελιζομένων τὰ ἀγαθά. (16) ἀλλʼ οὐ πάντες ὑπήκουσαν τῷ εὐαγγελίῳ· Ἠσαΐας γὰρ λέγει· Κύριε, τίς ἐπίστευσεν τῇ ἀκοῇ ἡμῶν; (17) ἄρα ἡ πίστις ἐξ ἀκοῆς, ἡ δὲ ἀκοὴ διὰ ῥήματος Χριστοῦ. (18) Ἀλλὰ λέγω, μὴ οὐκ ἤκουσαν; μενοῦνγε· Εἰς πᾶσαν τὴν γῆν ἐξῆλθεν ὁ φθόγγος αὐτῶν, καὶ εἰς τὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης τὰ ῥήματα αὐτῶν. (19) ἀλλὰ λέγω, μὴ Ἰσραὴλ οὐκ ἔγνω; πρῶτος Μωϋσῆς λέγει· Ἐγὼ παραζηλώσω ὑμᾶς ἐπʼ οὐκ ἔθνει, ἐπʼ ἔθνει ἀσυνέτῳ παροργιῶ ὑμᾶς. (20) Ἠσαΐας δὲ ἀποτολμᾷ καὶ λέγει· Εὑρέθην ἐν τοῖς ἐμὲ μὴ ζητοῦσιν, ἐμφανὴς ἐγενόμην τοῖς ἐμὲ μὴ ἐπερωτῶσιν. (21) πρὸς δὲ τὸν Ἰσραὴλ λέγει· Ὅλην τὴν ἡμέραν ἐξεπέτασα τὰς χεῖράς μου πρὸς λαὸν ἀπειθοῦντα καὶ ἀντιλέγοντα.

11

(1) Λέγω οὖν, μὴ ἀπώσατο ὁ θεὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ; μὴ γένοιτο· καὶ γὰρ ἐγὼ Ἰσραηλίτης εἰμί, ἐκ σπέρματος Ἀβραάμ, φυλῆς Βενιαμίν. (2) οὐκ ἀπώσατο ὁ θεὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ ὃν προέγνω. ἢ οὐκ οἴδατε ἐν Ἠλίᾳ τί λέγει ἡ γραφή, ὡς ἐντυγχάνει τῷ θεῷ κατὰ τοῦ Ἰσραήλ; (3) Κύριε, τοὺς προφήτας σου ἀπέκτειναν, τὰ θυσιαστήριά σου κατέσκαψαν, κἀγὼ ὑπελείφθην μόνος, καὶ ζητοῦσιν τὴν ψυχήν μου. (4) ἀλλὰ τί λέγει αὐτῷ ὁ χρηματισμός; Κατέλιπον ἐμαυτῷ ἑπτακισχιλίους ἄνδρας, οἵτινες οὐκ ἔκαμψαν γόνυ τῇ Βάαλ. (5) οὕτως οὖν καὶ ἐν τῷ νῦν καιρῷ λεῖμμα κατʼ ἐκλογὴν χάριτος γέγονεν· (6) εἰ δὲ χάριτι, οὐκέτι ἐξ ἔργων, ἐπεὶ ἡ χάρις οὐκέτι γίνεται χάρις. (7) τί οὖν; ὃ ἐπιζητεῖ Ἰσραήλ, τοῦτο οὐκ ἐπέτυχεν, ἡ δὲ ἐκλογὴ ἐπέτυχεν· οἱ δὲ λοιποὶ ἐπωρώθησαν, (8) καθὼς γέγραπται· Ἔδωκεν αὐτοῖς ὁ θεὸς πνεῦμα κατανύξεως, ὀφθαλμοὺς τοῦ μὴ βλέπειν καὶ ὦτα τοῦ μὴ ἀκούειν, ἕως τῆς σήμερον ἡμέρας. (9) καὶ Δαυὶδ λέγει· Γενηθήτω ἡ τράπεζα αὐτῶν εἰς παγίδα καὶ εἰς θήραν καὶ εἰς σκάνδαλον καὶ εἰς ἀνταπόδομα αὐτοῖς, (10) σκοτισθήτωσαν οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτῶν τοῦ μὴ βλέπειν, καὶ τὸν νῶτον αὐτῶν διὰ παντὸς σύγκαμψον. (11) Λέγω οὖν, μὴ ἔπταισαν ἵνα πέσωσιν; μὴ γένοιτο· ἀλλὰ τῷ αὐτῶν παραπτώματι ἡ σωτηρία τοῖς ἔθνεσιν, εἰς τὸ παραζηλῶσαι αὐτούς. (12) εἰ δὲ τὸ παράπτωμα αὐτῶν πλοῦτος κόσμου καὶ τὸ ἥττημα αὐτῶν πλοῦτος ἐθνῶν, πόσῳ μᾶλλον τὸ πλήρωμα αὐτῶν. (13) Ὑμῖν δὲ λέγω τοῖς ἔθνεσιν. ἐφʼ ὅσον μὲν οὖν εἰμι ἐγὼ ἐθνῶν ἀπόστολος, τὴν διακονίαν μου δοξάζω, (14) εἴ πως παραζηλώσω μου τὴν σάρκα καὶ σώσω τινὰς ἐξ αὐτῶν. (15) εἰ γὰρ ἡ ἀποβολὴ αὐτῶν καταλλαγὴ κόσμου, τίς ἡ πρόσλημψις εἰ μὴ ζωὴ ἐκ νεκρῶν; (16) εἰ δὲ ἡ ἀπαρχὴ ἁγία, καὶ τὸ φύραμα· καὶ εἰ ἡ ῥίζα ἁγία, καὶ οἱ κλάδοι. (17) Εἰ δέ τινες τῶν κλάδων ἐξεκλάσθησαν, σὺ δὲ ἀγριέλαιος ὢν ἐνεκεντρίσθης ἐν αὐτοῖς καὶ συγκοινωνὸς τῆς ῥίζης τῆς πιότητος τῆς ἐλαίας ἐγένου, (18) μὴ κατακαυχῶ τῶν κλάδων· εἰ δὲ κατακαυχᾶσαι, οὐ σὺ τὴν ῥίζαν βαστάζεις ἀλλὰ ἡ ῥίζα σέ. (19) ἐρεῖς οὖν· Ἐξεκλάσθησαν κλάδοι ἵνα ἐγὼ ἐγκεντρισθῶ. (20) καλῶς· τῇ ἀπιστίᾳ ἐξεκλάσθησαν, σὺ δὲ τῇ πίστει ἕστηκας. μὴ ὑψηλὰ φρόνει, ἀλλὰ φοβοῦ· (21) εἰ γὰρ ὁ θεὸς τῶν κατὰ φύσιν κλάδων οὐκ ἐφείσατο, οὐδὲ σοῦ φείσεται. (22) ἴδε οὖν χρηστότητα καὶ ἀποτομίαν θεοῦ· ἐπὶ μὲν τοὺς πεσόντας ἀποτομία, ἐπὶ δὲ σὲ χρηστότης θεοῦ, ἐὰν ἐπιμένῃς τῇ χρηστότητι, ἐπεὶ καὶ σὺ ἐκκοπήσῃ. (23) κἀκεῖνοι δέ, ἐὰν μὴ ἐπιμένωσι τῇ ἀπιστίᾳ, ἐγκεντρισθήσονται· δυνατὸς γάρ ἐστιν ὁ θεὸς πάλιν ἐγκεντρίσαι αὐτούς. (24) εἰ γὰρ σὺ ἐκ τῆς κατὰ φύσιν ἐξεκόπης ἀγριελαίου καὶ παρὰ φύσιν ἐνεκεντρίσθης εἰς καλλιέλαιον, πόσῳ μᾶλλον οὗτοι οἱ κατὰ φύσιν ἐγκεντρισθήσονται τῇ ἰδίᾳ ἐλαίᾳ. (25) Οὐ γὰρ θέλω ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, τὸ μυστήριον τοῦτο, ἵνα μὴ ἦτε ἑαυτοῖς φρόνιμοι, ὅτι πώρωσις ἀπὸ μέρους τῷ Ἰσραὴλ γέγονεν ἄχρι οὗ τὸ πλήρωμα τῶν ἐθνῶν εἰσέλθῃ, (26) καὶ οὕτως πᾶς Ἰσραὴλ σωθήσεται· καθὼς γέγραπται· Ἥξει ἐκ Σιὼν ὁ ῥυόμενος, ἀποστρέψει ἀσεβείας ἀπὸ Ἰακώβ. (27) καὶ αὕτη αὐτοῖς ἡ παρʼ ἐμοῦ διαθήκη, ὅταν ἀφέλωμαι τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν. (28) κατὰ μὲν τὸ εὐαγγέλιον ἐχθροὶ διʼ ὑμᾶς, κατὰ δὲ τὴν ἐκλογὴν ἀγαπητοὶ διὰ τοὺς πατέρας· (29) ἀμεταμέλητα γὰρ τὰ χαρίσματα καὶ ἡ κλῆσις τοῦ θεοῦ. (30) ὥσπερ γὰρ ὑμεῖς ποτε ἠπειθήσατε τῷ θεῷ, νῦν δὲ ἠλεήθητε τῇ τούτων ἀπειθείᾳ, (31) οὕτως καὶ οὗτοι νῦν ἠπείθησαν τῷ ὑμετέρῳ ἐλέει ἵνα καὶ αὐτοὶ νῦν ἐλεηθῶσιν· (32) συνέκλεισεν γὰρ ὁ θεὸς τοὺς πάντας εἰς ἀπείθειαν ἵνα τοὺς πάντας ἐλεήσῃ. (33) Ὦ βάθος πλούτου καὶ σοφίας καὶ γνώσεως θεοῦ· ὡς ἀνεξεραύνητα τὰ κρίματα αὐτοῦ καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ. (34) Τίς γὰρ ἔγνω νοῦν κυρίου; ἢ τίς σύμβουλος αὐτοῦ ἐγένετο; (35) ἢ τίς προέδωκεν αὐτῷ, καὶ ἀνταποδοθήσεται αὐτῷ; (36) ὅτι ἐξ αὐτοῦ καὶ διʼ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν τὰ πάντα· αὐτῷ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας, ἀμήν.

12

(1) Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς, ἀδελφοί, διὰ τῶν οἰκτιρμῶν τοῦ θεοῦ παραστῆσαι τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν ζῶσαν ἁγίαν εὐάρεστον τῷ θεῷ, τὴν λογικὴν λατρείαν ὑμῶν· (2) καὶ μὴ συσχηματίζεσθε τῷ αἰῶνι τούτῳ, ἀλλὰ μεταμορφοῦσθε τῇ ἀνακαινώσει τοῦ νοός, εἰς τὸ δοκιμάζειν ὑμᾶς τί τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ, τὸ ἀγαθὸν καὶ εὐάρεστον καὶ τέλειον. (3) Λέγω γὰρ διὰ τῆς χάριτος τῆς δοθείσης μοι παντὶ τῷ ὄντι ἐν ὑμῖν μὴ ὑπερφρονεῖν παρʼ ὃ δεῖ φρονεῖν, ἀλλὰ φρονεῖν εἰς τὸ σωφρονεῖν, ἑκάστῳ ὡς ὁ θεὸς ἐμέρισεν μέτρον πίστεως. (4) καθάπερ γὰρ ἐν ἑνὶ σώματι πολλὰ μέλη ἔχομεν, τὰ δὲ μέλη πάντα οὐ τὴν αὐτὴν ἔχει πρᾶξιν, (5) οὕτως οἱ πολλοὶ ἓν σῶμά ἐσμεν ἐν Χριστῷ, τὸ δὲ καθʼ εἷς ἀλλήλων μέλη. (6) ἔχοντες δὲ χαρίσματα κατὰ τὴν χάριν τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν διάφορα, εἴτε προφητείαν κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῆς πίστεως, (7) εἴτε διακονίαν ἐν τῇ διακονίᾳ, εἴτε ὁ διδάσκων ἐν τῇ διδασκαλίᾳ, (8) εἴτε ὁ παρακαλῶν ἐν τῇ παρακλήσει, ὁ μεταδιδοὺς ἐν ἁπλότητι, ὁ προϊστάμενος ἐν σπουδῇ, ὁ ἐλεῶν ἐν ἱλαρότητι. (9) Ἡ ἀγάπη ἀνυπόκριτος. ἀποστυγοῦντες τὸ πονηρόν, κολλώμενοι τῷ ἀγαθῷ· (10) τῇ φιλαδελφίᾳ εἰς ἀλλήλους φιλόστοργοι, τῇ τιμῇ ἀλλήλους προηγούμενοι, (11) τῇ σπουδῇ μὴ ὀκνηροί, τῷ πνεύματι ζέοντες, τῷ κυρίῳ δουλεύοντες, (12) τῇ ἐλπίδι χαίροντες, τῇ θλίψει ὑπομένοντες, τῇ προσευχῇ προσκαρτεροῦντες, (13) ταῖς χρείαις τῶν ἁγίων κοινωνοῦντες, τὴν φιλοξενίαν διώκοντες. (14) εὐλογεῖτε τοὺς διώκοντας, εὐλογεῖτε καὶ μὴ καταρᾶσθε. (15) χαίρειν μετὰ χαιρόντων, κλαίειν μετὰ κλαιόντων. (16) τὸ αὐτὸ εἰς ἀλλήλους φρονοῦντες, μὴ τὰ ὑψηλὰ φρονοῦντες ἀλλὰ τοῖς ταπεινοῖς συναπαγόμενοι. μὴ γίνεσθε φρόνιμοι παρʼ ἑαυτοῖς. (17) μηδενὶ κακὸν ἀντὶ κακοῦ ἀποδιδόντες· προνοούμενοι καλὰ ἐνώπιον πάντων ἀνθρώπων· (18) εἰ δυνατόν, τὸ ἐξ ὑμῶν μετὰ πάντων ἀνθρώπων εἰρηνεύοντες· (19) μὴ ἑαυτοὺς ἐκδικοῦντες, ἀγαπητοί, ἀλλὰ δότε τόπον τῇ ὀργῇ, γέγραπται γάρ· Ἐμοὶ ἐκδίκησις, ἐγὼ ἀνταποδώσω, λέγει κύριος. (20) ἀλλὰ ἐὰν πεινᾷ ὁ ἐχθρός σου, ψώμιζε αὐτόν· ἐὰν διψᾷ, πότιζε αὐτόν· τοῦτο γὰρ ποιῶν ἄνθρακας πυρὸς σωρεύσεις ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. (21) μὴ νικῶ ὑπὸ τοῦ κακοῦ, ἀλλὰ νίκα ἐν τῷ ἀγαθῷ τὸ κακόν.

13

(1) Πᾶσα ψυχὴ ἐξουσίαις ὑπερεχούσαις ὑποτασσέσθω, οὐ γὰρ ἔστιν ἐξουσία εἰ μὴ ὑπὸ θεοῦ, αἱ δὲ οὖσαι ὑπὸ θεοῦ τεταγμέναι εἰσίν. (2) ὥστε ὁ ἀντιτασσόμενος τῇ ἐξουσίᾳ τῇ τοῦ θεοῦ διαταγῇ ἀνθέστηκεν, οἱ δὲ ἀνθεστηκότες ἑαυτοῖς κρίμα λήμψονται. (3) οἱ γὰρ ἄρχοντες οὐκ εἰσὶν φόβος τῷ ἀγαθῷ ἔργῳ ἀλλὰ τῷ κακῷ. θέλεις δὲ μὴ φοβεῖσθαι τὴν ἐξουσίαν; τὸ ἀγαθὸν ποίει, καὶ ἕξεις ἔπαινον ἐξ αὐτῆς· (4) θεοῦ γὰρ διάκονός ἐστιν σοὶ εἰς τὸ ἀγαθόν. ἐὰν δὲ τὸ κακὸν ποιῇς, φοβοῦ· οὐ γὰρ εἰκῇ τὴν μάχαιραν φορεῖ· θεοῦ γὰρ διάκονός ἐστιν, ἔκδικος εἰς ὀργὴν τῷ τὸ κακὸν πράσσοντι. (5) διὸ ἀνάγκη ὑποτάσσεσθαι, οὐ μόνον διὰ τὴν ὀργὴν ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν συνείδησιν, (6) διὰ τοῦτο γὰρ καὶ φόρους τελεῖτε, λειτουργοὶ γὰρ θεοῦ εἰσιν εἰς αὐτὸ τοῦτο προσκαρτεροῦντες. (7) ἀπόδοτε πᾶσι τὰς ὀφειλάς, τῷ τὸν φόρον τὸν φόρον, τῷ τὸ τέλος τὸ τέλος, τῷ τὸν φόβον τὸν φόβον, τῷ τὴν τιμὴν τὴν τιμήν. (8) Μηδενὶ μηδὲν ὀφείλετε, εἰ μὴ τὸ ἀλλήλους ἀγαπᾶν· ὁ γὰρ ἀγαπῶν τὸν ἕτερον νόμον πεπλήρωκεν. (9) τὸ γάρ· Οὐ μοιχεύσεις, Οὐ φονεύσεις, Οὐ κλέψεις, Οὐκ ἐπιθυμήσεις, καὶ εἴ τις ἑτέρα ἐντολή, ἐν τῷ λόγῳ τούτῳ ἀνακεφαλαιοῦται, ἐν τῷ· Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. (10) ἡ ἀγάπη τῷ πλησίον κακὸν οὐκ ἐργάζεται· πλήρωμα οὖν νόμου ἡ ἀγάπη. (11) Καὶ τοῦτο εἰδότες τὸν καιρόν, ὅτι ὥρα ἤδη ὑμᾶς ἐξ ὕπνου ἐγερθῆναι, νῦν γὰρ ἐγγύτερον ἡμῶν ἡ σωτηρία ἢ ὅτε ἐπιστεύσαμεν. (12) ἡ νὺξ προέκοψεν, ἡ δὲ ἡμέρα ἤγγικεν. ἀποβαλώμεθα οὖν τὰ ἔργα τοῦ σκότους, ἐνδυσώμεθα δὲ τὰ ὅπλα τοῦ φωτός. (13) ὡς ἐν ἡμέρᾳ εὐσχημόνως περιπατήσωμεν, μὴ κώμοις καὶ μέθαις, μὴ κοίταις καὶ ἀσελγείαις, μὴ ἔριδι καὶ ζήλῳ, (14) ἀλλὰ ἐνδύσασθε τὸν κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, καὶ τῆς σαρκὸς πρόνοιαν μὴ ποιεῖσθε εἰς ἐπιθυμίας.

14

(1) Τὸν δὲ ἀσθενοῦντα τῇ πίστει προσλαμβάνεσθε, μὴ εἰς διακρίσεις διαλογισμῶν. (2) ὃς μὲν πιστεύει φαγεῖν πάντα, ὁ δὲ ἀσθενῶν λάχανα ἐσθίει. (3) ὁ ἐσθίων τὸν μὴ ἐσθίοντα μὴ ἐξουθενείτω, ὁ δὲ μὴ ἐσθίων τὸν ἐσθίοντα μὴ κρινέτω, ὁ θεὸς γὰρ αὐτὸν προσελάβετο. (4) σὺ τίς εἶ ὁ κρίνων ἀλλότριον οἰκέτην; τῷ ἰδίῳ κυρίῳ στήκει ἢ πίπτει· σταθήσεται δέ, δυνατεῖ γὰρ ὁ κύριος στῆσαι αὐτόν. (5) Ὃς μὲν κρίνει ἡμέραν παρʼ ἡμέραν, ὃς δὲ κρίνει πᾶσαν ἡμέραν· ἕκαστος ἐν τῷ ἰδίῳ νοῒ πληροφορείσθω· (6) ὁ φρονῶν τὴν ἡμέραν κυρίῳ φρονεῖ. καὶ ὁ ἐσθίων κυρίῳ ἐσθίει, εὐχαριστεῖ γὰρ τῷ θεῷ· καὶ ὁ μὴ ἐσθίων κυρίῳ οὐκ ἐσθίει, καὶ εὐχαριστεῖ τῷ θεῷ. (7) Οὐδεὶς γὰρ ἡμῶν ἑαυτῷ ζῇ, καὶ οὐδεὶς ἑαυτῷ ἀποθνῄσκει· (8) ἐάν τε γὰρ ζῶμεν, τῷ κυρίῳ ζῶμεν, ἐάν τε ἀποθνῄσκωμεν, τῷ κυρίῳ ἀποθνῄσκομεν. ἐάν τε οὖν ζῶμεν ἐάν τε ἀποθνῄσκωμεν, τοῦ κυρίου ἐσμέν. (9) εἰς τοῦτο γὰρ Χριστὸς ἀπέθανεν καὶ ἔζησεν ἵνα καὶ νεκρῶν καὶ ζώντων κυριεύσῃ. (10) Σὺ δὲ τί κρίνεις τὸν ἀδελφόν σου; ἢ καὶ σὺ τί ἐξουθενεῖς τὸν ἀδελφόν σου; πάντες γὰρ παραστησόμεθα τῷ βήματι τοῦ θεοῦ, (11) γέγραπται γάρ· Ζῶ ἐγώ, λέγει κύριος, ὅτι ἐμοὶ κάμψει πᾶν γόνυ, καὶ πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσεται τῷ θεῷ. (12) ἄρα ἕκαστος ἡμῶν περὶ ἑαυτοῦ λόγον δώσει. (13) Μηκέτι οὖν ἀλλήλους κρίνωμεν· ἀλλὰ τοῦτο κρίνατε μᾶλλον, τὸ μὴ τιθέναι πρόσκομμα τῷ ἀδελφῷ ἢ σκάνδαλον. (14) οἶδα καὶ πέπεισμαι ἐν κυρίῳ Ἰησοῦ ὅτι οὐδὲν κοινὸν διʼ ἑαυτοῦ· εἰ μὴ τῷ λογιζομένῳ τι κοινὸν εἶναι, ἐκείνῳ κοινόν. (15) εἰ γὰρ διὰ βρῶμα ὁ ἀδελφός σου λυπεῖται, οὐκέτι κατὰ ἀγάπην περιπατεῖς. μὴ τῷ βρώματί σου ἐκεῖνον ἀπόλλυε ὑπὲρ οὗ Χριστὸς ἀπέθανεν. (16) μὴ βλασφημείσθω οὖν ὑμῶν τὸ ἀγαθόν. (17) οὐ γάρ ἐστιν ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ βρῶσις καὶ πόσις, ἀλλὰ δικαιοσύνη καὶ εἰρήνη καὶ χαρὰ ἐν πνεύματι ἁγίῳ· (18) ὁ γὰρ ἐν τούτῳ δουλεύων τῷ Χριστῷ εὐάρεστος τῷ θεῷ καὶ δόκιμος τοῖς ἀνθρώποις. (19) ἄρα οὖν τὰ τῆς εἰρήνης διώκωμεν καὶ τὰ τῆς οἰκοδομῆς τῆς εἰς ἀλλήλους. (20) μὴ ἕνεκεν βρώματος κατάλυε τὸ ἔργον τοῦ θεοῦ. πάντα μὲν καθαρά, ἀλλὰ κακὸν τῷ ἀνθρώπῳ τῷ διὰ προσκόμματος ἐσθίοντι. (21) καλὸν τὸ μὴ φαγεῖν κρέα μηδὲ πιεῖν οἶνον μηδὲ ἐν ᾧ ὁ ἀδελφός σου προσκόπτει ἢ σκανδαλίζεται ἢ ἀσθενεῖ· (22) σὺ πίστιν ἣν ἔχεις κατὰ σεαυτὸν ἔχε ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. μακάριος ὁ μὴ κρίνων ἑαυτὸν ἐν ᾧ δοκιμάζει· (23) ὁ δὲ διακρινόμενος ἐὰν φάγῃ κατακέκριται, ὅτι οὐκ ἐκ πίστεως· πᾶν δὲ ὃ οὐκ ἐκ πίστεως ἁμαρτία ἐστίν.

15

(1) Ὀφείλομεν δὲ ἡμεῖς οἱ δυνατοὶ τὰ ἀσθενήματα τῶν ἀδυνάτων βαστάζειν, καὶ μὴ ἑαυτοῖς ἀρέσκειν. (2) ἕκαστος ἡμῶν τῷ πλησίον ἀρεσκέτω εἰς τὸ ἀγαθὸν πρὸς οἰκοδομήν· (3) καὶ γὰρ ὁ Χριστὸς οὐχ ἑαυτῷ ἤρεσεν· ἀλλὰ καθὼς γέγραπται· Οἱ ὀνειδισμοὶ τῶν ὀνειδιζόντων σε ἐπέπεσαν ἐπʼ ἐμέ. (4) ὅσα γὰρ προεγράφη, εἰς τὴν ἡμετέραν διδασκαλίαν ἐγράφη, ἵνα διὰ τῆς ὑπομονῆς καὶ διὰ τῆς παρακλήσεως τῶν γραφῶν τὴν ἐλπίδα ἔχωμεν. (5) ὁ δὲ θεὸς τῆς ὑπομονῆς καὶ τῆς παρακλήσεως δῴη ὑμῖν τὸ αὐτὸ φρονεῖν ἐν ἀλλήλοις κατὰ Χριστὸν Ἰησοῦν, (6) ἵνα ὁμοθυμαδὸν ἐν ἑνὶ στόματι δοξάζητε τὸν θεὸν καὶ πατέρα τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. (7) Διὸ προσλαμβάνεσθε ἀλλήλους, καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς προσελάβετο ὑμᾶς, εἰς δόξαν τοῦ θεοῦ. (8) λέγω γὰρ Χριστὸν διάκονον γεγενῆσθαι περιτομῆς ὑπὲρ ἀληθείας θεοῦ, εἰς τὸ βεβαιῶσαι τὰς ἐπαγγελίας τῶν πατέρων, (9) τὰ δὲ ἔθνη ὑπὲρ ἐλέους δοξάσαι τὸν θεόν· καθὼς γέγραπται· Διὰ τοῦτο ἐξομολογήσομαί σοι ἐν ἔθνεσι, καὶ τῷ ὀνόματί σου ψαλῶ. (10) καὶ πάλιν λέγει· Εὐφράνθητε, ἔθνη, μετὰ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ. (11) καὶ πάλιν· Αἰνεῖτε, πάντα τὰ ἔθνη, τὸν κύριον, καὶ ἐπαινεσάτωσαν αὐτὸν πάντες οἱ λαοί. (12) καὶ πάλιν Ἠσαΐας λέγει· Ἔσται ἡ ῥίζα τοῦ Ἰεσσαί, καὶ ὁ ἀνιστάμενος ἄρχειν ἐθνῶν· ἐπʼ αὐτῷ ἔθνη ἐλπιοῦσιν. (13) ὁ δὲ θεὸς τῆς ἐλπίδος πληρώσαι ὑμᾶς πάσης χαρᾶς καὶ εἰρήνης ἐν τῷ πιστεύειν, εἰς τὸ περισσεύειν ὑμᾶς ἐν τῇ ἐλπίδι ἐν δυνάμει πνεύματος ἁγίου. (14) Πέπεισμαι δέ, ἀδελφοί μου, καὶ αὐτὸς ἐγὼ περὶ ὑμῶν, ὅτι καὶ αὐτοὶ μεστοί ἐστε ἀγαθωσύνης, πεπληρωμένοι πάσης γνώσεως, δυνάμενοι καὶ ἀλλήλους νουθετεῖν. (15) τολμηρότερον δὲ ἔγραψα ὑμῖν ἀπὸ μέρους, ὡς ἐπαναμιμνῄσκων ὑμᾶς, διὰ τὴν χάριν τὴν δοθεῖσάν μοι ὑπὸ τοῦ θεοῦ (16) εἰς τὸ εἶναί με λειτουργὸν Χριστοῦ Ἰησοῦ εἰς τὰ ἔθνη, ἱερουργοῦντα τὸ εὐαγγέλιον τοῦ θεοῦ, ἵνα γένηται ἡ προσφορὰ τῶν ἐθνῶν εὐπρόσδεκτος, ἡγιασμένη ἐν πνεύματι ἁγίῳ. (17) ἔχω οὖν τὴν καύχησιν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τὰ πρὸς τὸν θεόν· (18) οὐ γὰρ τολμήσω τι λαλεῖν ὧν οὐ κατειργάσατο Χριστὸς διʼ ἐμοῦ εἰς ὑπακοὴν ἐθνῶν, λόγῳ καὶ ἔργῳ, (19) ἐν δυνάμει σημείων καὶ τεράτων, ἐν δυνάμει πνεύματος· ὥστε με ἀπὸ Ἰερουσαλὴμ καὶ κύκλῳ μέχρι τοῦ Ἰλλυρικοῦ πεπληρωκέναι τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ, (20) οὕτως δὲ φιλοτιμούμενον εὐαγγελίζεσθαι οὐχ ὅπου ὠνομάσθη Χριστός, ἵνα μὴ ἐπʼ ἀλλότριον θεμέλιον οἰκοδομῶ, (21) ἀλλὰ καθὼς γέγραπται· Οἷς οὐκ ἀνηγγέλη περὶ αὐτοῦ ὄψονται, καὶ οἳ οὐκ ἀκηκόασιν συνήσουσιν. (22) Διὸ καὶ ἐνεκοπτόμην τὰ πολλὰ τοῦ ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς· (23) νυνὶ δὲ μηκέτι τόπον ἔχων ἐν τοῖς κλίμασι τούτοις, ἐπιποθίαν δὲ ἔχων τοῦ ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς ἀπὸ ἱκανῶν ἐτῶν, (24) ὡς ἂν πορεύωμαι εἰς τὴν Σπανίαν, ἐλπίζω γὰρ διαπορευόμενος θεάσασθαι ὑμᾶς καὶ ὑφʼ ὑμῶν προπεμφθῆναι ἐκεῖ ἐὰν ὑμῶν πρῶτον ἀπὸ μέρους ἐμπλησθῶ— (25) νυνὶ δὲ πορεύομαι εἰς Ἰερουσαλὴμ διακονῶν τοῖς ἁγίοις. (26) εὐδόκησαν γὰρ Μακεδονία καὶ Ἀχαΐα κοινωνίαν τινὰ ποιήσασθαι εἰς τοὺς πτωχοὺς τῶν ἁγίων τῶν ἐν Ἰερουσαλήμ. (27) εὐδόκησαν γάρ, καὶ ὀφειλέται εἰσὶν αὐτῶν· εἰ γὰρ τοῖς πνευματικοῖς αὐτῶν ἐκοινώνησαν τὰ ἔθνη, ὀφείλουσιν καὶ ἐν τοῖς σαρκικοῖς λειτουργῆσαι αὐτοῖς. (28) τοῦτο οὖν ἐπιτελέσας, καὶ σφραγισάμενος αὐτοῖς τὸν καρπὸν τοῦτον, ἀπελεύσομαι διʼ ὑμῶν εἰς Σπανίαν· (29) οἶδα δὲ ὅτι ἐρχόμενος πρὸς ὑμᾶς ἐν πληρώματι εὐλογίας Χριστοῦ ἐλεύσομαι. (30) Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, διὰ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ διὰ τῆς ἀγάπης τοῦ πνεύματος συναγωνίσασθαί μοι ἐν ταῖς προσευχαῖς ὑπὲρ ἐμοῦ πρὸς τὸν θεόν, (31) ἵνα ῥυσθῶ ἀπὸ τῶν ἀπειθούντων ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ καὶ ἡ διακονία μου ἡ εἰς Ἰερουσαλὴμ εὐπρόσδεκτος τοῖς ἁγίοις γένηται, (32) ἵνα ἐν χαρᾷ ἐλθὼν πρὸς ὑμᾶς διὰ θελήματος θεοῦ συναναπαύσωμαι ὑμῖν. (33) ὁ δὲ θεὸς τῆς εἰρήνης μετὰ πάντων ὑμῶν· ἀμήν.

16

(1) Συνίστημι δὲ ὑμῖν Φοίβην τὴν ἀδελφὴν ἡμῶν, οὖσαν καὶ διάκονον τῆς ἐκκλησίας τῆς ἐν Κεγχρεαῖς, (2) ἵνα αὐτὴν προσδέξησθε ἐν κυρίῳ ἀξίως τῶν ἁγίων, καὶ παραστῆτε αὐτῇ ἐν ᾧ ἂν ὑμῶν χρῄζῃ πράγματι, καὶ γὰρ αὐτὴ προστάτις πολλῶν ἐγενήθη καὶ ἐμοῦ αὐτοῦ. (3) Ἀσπάσασθε Πρίσκαν καὶ Ἀκύλαν τοὺς συνεργούς μου ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, (4) οἵτινες ὑπὲρ τῆς ψυχῆς μου τὸν ἑαυτῶν τράχηλον ὑπέθηκαν, οἷς οὐκ ἐγὼ μόνος εὐχαριστῶ ἀλλὰ καὶ πᾶσαι αἱ ἐκκλησίαι τῶν ἐθνῶν, (5) καὶ τὴν κατʼ οἶκον αὐτῶν ἐκκλησίαν. ἀσπάσασθε Ἐπαίνετον τὸν ἀγαπητόν μου, ὅς ἐστιν ἀπαρχὴ τῆς Ἀσίας εἰς Χριστόν. (6) ἀσπάσασθε Μαριάμ, ἥτις πολλὰ ἐκοπίασεν εἰς ὑμᾶς. (7) ἀσπάσασθε Ἀνδρόνικον καὶ Ἰουνίαν τοὺς συγγενεῖς μου καὶ συναιχμαλώτους μου, οἵτινές εἰσιν ἐπίσημοι ἐν τοῖς ἀποστόλοις, οἳ καὶ πρὸ ἐμοῦ γέγοναν ἐν Χριστῷ. (8) ἀσπάσασθε Ἀμπλιᾶτον τὸν ἀγαπητόν μου ἐν κυρίῳ. (9) ἀσπάσασθε Οὐρβανὸν τὸν συνεργὸν ἡμῶν ἐν Χριστῷ καὶ Στάχυν τὸν ἀγαπητόν μου. (10) ἀσπάσασθε Ἀπελλῆν τὸν δόκιμον ἐν Χριστῷ. ἀσπάσασθε τοὺς ἐκ τῶν Ἀριστοβούλου. (11) ἀσπάσασθε Ἡρῳδίωνα τὸν συγγενῆ μου. ἀσπάσασθε τοὺς ἐκ τῶν Ναρκίσσου τοὺς ὄντας ἐν κυρίῳ. (12) ἀσπάσασθε Τρύφαιναν καὶ Τρυφῶσαν τὰς κοπιώσας ἐν κυρίῳ. ἀσπάσασθε Περσίδα τὴν ἀγαπητήν, ἥτις πολλὰ ἐκοπίασεν ἐν κυρίῳ. (13) ἀσπάσασθε Ῥοῦφον τὸν ἐκλεκτὸν ἐν κυρίῳ καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ καὶ ἐμοῦ. (14) ἀσπάσασθε Ἀσύγκριτον, Φλέγοντα, Ἑρμῆν, Πατροβᾶν, Ἑρμᾶν καὶ τοὺς σὺν αὐτοῖς ἀδελφούς. (15) ἀσπάσασθε Φιλόλογον καὶ Ἰουλίαν, Νηρέα καὶ τὴν ἀδελφὴν αὐτοῦ, καὶ Ὀλυμπᾶν καὶ τοὺς σὺν αὐτοῖς πάντας ἁγίους. (16) Ἀσπάσασθε ἀλλήλους ἐν φιλήματι ἁγίῳ. Ἀσπάζονται ὑμᾶς αἱ ἐκκλησίαι πᾶσαι τοῦ Χριστοῦ. (17) Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, σκοπεῖν τοὺς τὰς διχοστασίας καὶ τὰ σκάνδαλα παρὰ τὴν διδαχὴν ἣν ὑμεῖς ἐμάθετε ποιοῦντας, καὶ ἐκκλίνετε ἀπʼ αὐτῶν· (18) οἱ γὰρ τοιοῦτοι τῷ κυρίῳ ἡμῶν Χριστῷ οὐ δουλεύουσιν ἀλλὰ τῇ ἑαυτῶν κοιλίᾳ, καὶ διὰ τῆς χρηστολογίας καὶ εὐλογίας ἐξαπατῶσι τὰς καρδίας τῶν ἀκάκων. (19) ἡ γὰρ ὑμῶν ὑπακοὴ εἰς πάντας ἀφίκετο· ἐφʼ ὑμῖν οὖν χαίρω, θέλω δὲ ὑμᾶς σοφοὺς εἶναι εἰς τὸ ἀγαθόν, ἀκεραίους δὲ εἰς τὸ κακόν. (20) ὁ δὲ θεὸς τῆς εἰρήνης συντρίψει τὸν Σατανᾶν ὑπὸ τοὺς πόδας ὑμῶν ἐν τάχει. ἡ χάρις τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μεθʼ ὑμῶν. (21) Ἀσπάζεται ὑμᾶς Τιμόθεος ὁ συνεργός μου, καὶ Λούκιος καὶ Ἰάσων καὶ Σωσίπατρος οἱ συγγενεῖς μου. (22) ἀσπάζομαι ὑμᾶς ἐγὼ Τέρτιος ὁ γράψας τὴν ἐπιστολὴν ἐν κυρίῳ. (23) ἀσπάζεται ὑμᾶς Γάϊος ὁ ξένος μου καὶ ὅλης τῆς ἐκκλησίας. ἀσπάζεται ὑμᾶς Ἔραστος ὁ οἰκονόμος τῆς πόλεως καὶ Κούαρτος ὁ ἀδελφός. (24) Ἡ χάρις τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μετὰ πάντων ὑμῶν. Ἀμήν.

First Epistle to the Corinthians

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

1

(1) Παῦλος κλητὸς ἀπόστολος Χριστοῦ Ἰησοῦ διὰ θελήματος θεοῦ καὶ Σωσθένης ὁ ἀδελφὸς (2) τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ, ἡγιασμένοις ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, τῇ οὔσῃ ἐν Κορίνθῳ, κλητοῖς ἁγίοις, σὺν πᾶσιν τοῖς ἐπικαλουμένοις τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐν παντὶ τόπῳ αὐτῶν καὶ ἡμῶν· (3) χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. (4) Εὐχαριστῶ τῷ θεῷ μου πάντοτε περὶ ὑμῶν ἐπὶ τῇ χάριτι τοῦ θεοῦ τῇ δοθείσῃ ὑμῖν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, (5) ὅτι ἐν παντὶ ἐπλουτίσθητε ἐν αὐτῷ, ἐν παντὶ λόγῳ καὶ πάσῃ γνώσει, (6) καθὼς τὸ μαρτύριον τοῦ Χριστοῦ ἐβεβαιώθη ἐν ὑμῖν, (7) ὥστε ὑμᾶς μὴ ὑστερεῖσθαι ἐν μηδενὶ χαρίσματι, ἀπεκδεχομένους τὴν ἀποκάλυψιν τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· (8) ὃς καὶ βεβαιώσει ὑμᾶς ἕως τέλους ἀνεγκλήτους ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. (9) πιστὸς ὁ θεὸς διʼ οὗ ἐκλήθητε εἰς κοινωνίαν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν. (10) Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, διὰ τοῦ ὀνόματος τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἵνα τὸ αὐτὸ λέγητε πάντες, καὶ μὴ ᾖ ἐν ὑμῖν σχίσματα, ἦτε δὲ κατηρτισμένοι ἐν τῷ αὐτῷ νοῒ καὶ ἐν τῇ αὐτῇ γνώμῃ. (11) ἐδηλώθη γάρ μοι περὶ ὑμῶν, ἀδελφοί μου, ὑπὸ τῶν Χλόης ὅτι ἔριδες ἐν ὑμῖν εἰσιν. (12) λέγω δὲ τοῦτο ὅτι ἕκαστος ὑμῶν λέγει· Ἐγὼ μέν εἰμι Παύλου, Ἐγὼ δὲ Ἀπολλῶ, Ἐγὼ δὲ Κηφᾶ, Ἐγὼ δὲ Χριστοῦ. (13) μεμέρισται ὁ Χριστός; μὴ Παῦλος ἐσταυρώθη ὑπὲρ ὑμῶν, ἢ εἰς τὸ ὄνομα Παύλου ἐβαπτίσθητε; (14) εὐχαριστῶ ὅτι οὐδένα ὑμῶν ἐβάπτισα εἰ μὴ Κρίσπον καὶ Γάϊον, (15) ἵνα μή τις εἴπῃ ὅτι εἰς τὸ ἐμὸν ὄνομα ἐβαπτίσθητε· (16) ἐβάπτισα δὲ καὶ τὸν Στεφανᾶ οἶκον· λοιπὸν οὐκ οἶδα εἴ τινα ἄλλον ἐβάπτισα. (17) οὐ γὰρ ἀπέστειλέν με Χριστὸς βαπτίζειν ἀλλὰ εὐαγγελίζεσθαι, οὐκ ἐν σοφίᾳ λόγου, ἵνα μὴ κενωθῇ ὁ σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ. (18) Ὁ λόγος γὰρ ὁ τοῦ σταυροῦ τοῖς μὲν ἀπολλυμένοις μωρία ἐστίν, τοῖς δὲ σῳζομένοις ἡμῖν δύναμις θεοῦ ἐστιν. (19) γέγραπται γάρ· Ἀπολῶ τὴν σοφίαν τῶν σοφῶν, καὶ τὴν σύνεσιν τῶν συνετῶν ἀθετήσω. (20) ποῦ σοφός; ποῦ γραμματεύς; ποῦ συζητητὴς τοῦ αἰῶνος τούτου; οὐχὶ ἐμώρανεν ὁ θεὸς τὴν σοφίαν τοῦ κόσμου; (21) ἐπειδὴ γὰρ ἐν τῇ σοφίᾳ τοῦ θεοῦ οὐκ ἔγνω ὁ κόσμος διὰ τῆς σοφίας τὸν θεόν, εὐδόκησεν ὁ θεὸς διὰ τῆς μωρίας τοῦ κηρύγματος σῶσαι τοὺς πιστεύοντας. (22) ἐπειδὴ καὶ Ἰουδαῖοι σημεῖα αἰτοῦσιν καὶ Ἕλληνες σοφίαν ζητοῦσιν· (23) ἡμεῖς δὲ κηρύσσομεν Χριστὸν ἐσταυρωμένον, Ἰουδαίοις μὲν σκάνδαλον ἔθνεσιν δὲ μωρίαν, (24) αὐτοῖς δὲ τοῖς κλητοῖς, Ἰουδαίοις τε καὶ Ἕλλησιν, Χριστὸν θεοῦ δύναμιν καὶ θεοῦ σοφίαν. (25) ὅτι τὸ μωρὸν τοῦ θεοῦ σοφώτερον τῶν ἀνθρώπων ἐστίν, καὶ τὸ ἀσθενὲς τοῦ θεοῦ ἰσχυρότερον τῶν ἀνθρώπων. (26) Βλέπετε γὰρ τὴν κλῆσιν ὑμῶν, ἀδελφοί, ὅτι οὐ πολλοὶ σοφοὶ κατὰ σάρκα, οὐ πολλοὶ δυνατοί, οὐ πολλοὶ εὐγενεῖς· (27) ἀλλὰ τὰ μωρὰ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ θεός, ἵνα καταισχύνῃ τοὺς σοφούς, καὶ τὰ ἀσθενῆ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ θεός, ἵνα καταισχύνῃ τὰ ἰσχυρά, (28) καὶ τὰ ἀγενῆ τοῦ κόσμου καὶ τὰ ἐξουθενημένα ἐξελέξατο ὁ θεός, τὰ μὴ ὄντα, ἵνα τὰ ὄντα καταργήσῃ, (29) ὅπως μὴ καυχήσηται πᾶσα σὰρξ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. (30) ἐξ αὐτοῦ δὲ ὑμεῖς ἐστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ὃς ἐγενήθη σοφία ἡμῖν ἀπὸ θεοῦ, δικαιοσύνη τε καὶ ἁγιασμὸς καὶ ἀπολύτρωσις, (31) ἵνα καθὼς γέγραπται· Ὁ καυχώμενος ἐν κυρίῳ καυχάσθω.

2

(1) Κἀγὼ ἐλθὼν πρὸς ὑμᾶς, ἀδελφοί, ἦλθον οὐ καθʼ ὑπεροχὴν λόγου ἢ σοφίας καταγγέλλων ὑμῖν τὸ μαρτύριον τοῦ θεοῦ. (2) οὐ γὰρ ἔκρινά τι εἰδέναι ἐν ὑμῖν εἰ μὴ Ἰησοῦν Χριστὸν καὶ τοῦτον ἐσταυρωμένον· (3) κἀγὼ ἐν ἀσθενείᾳ καὶ ἐν φόβῳ καὶ ἐν τρόμῳ πολλῷ ἐγενόμην πρὸς ὑμᾶς, (4) καὶ ὁ λόγος μου καὶ τὸ κήρυγμά μου οὐκ ἐν πειθοῖ σοφίας ἀλλʼ ἐν ἀποδείξει πνεύματος καὶ δυνάμεως, (5) ἵνα ἡ πίστις ὑμῶν μὴ ᾖ ἐν σοφίᾳ ἀνθρώπων ἀλλʼ ἐν δυνάμει θεοῦ. (6) Σοφίαν δὲ λαλοῦμεν ἐν τοῖς τελείοις, σοφίαν δὲ οὐ τοῦ αἰῶνος τούτου οὐδὲ τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου τῶν καταργουμένων· (7) ἀλλὰ λαλοῦμεν θεοῦ σοφίαν ἐν μυστηρίῳ, τὴν ἀποκεκρυμμένην, ἣν προώρισεν ὁ θεὸς πρὸ τῶν αἰώνων εἰς δόξαν ἡμῶν· (8) ἣν οὐδεὶς τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου ἔγνωκεν, εἰ γὰρ ἔγνωσαν, οὐκ ἂν τὸν κύριον τῆς δόξης ἐσταύρωσαν· (9) ἀλλὰ καθὼς γέγραπται· Ἃ ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδεν καὶ οὖς οὐκ ἤκουσεν καὶ ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη, ὅσα ἡτοίμασεν ὁ θεὸς τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν. (10) ἡμῖν γὰρ ἀπεκάλυψεν ὁ θεὸς διὰ τοῦ πνεύματος, τὸ γὰρ πνεῦμα πάντα ἐραυνᾷ, καὶ τὰ βάθη τοῦ θεοῦ. (11) τίς γὰρ οἶδεν ἀνθρώπων τὰ τοῦ ἀνθρώπου εἰ μὴ τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου τὸ ἐν αὐτῷ; οὕτως καὶ τὰ τοῦ θεοῦ οὐδεὶς ἔγνωκεν εἰ μὴ τὸ πνεῦμα τοῦ θεοῦ. (12) ἡμεῖς δὲ οὐ τὸ πνεῦμα τοῦ κόσμου ἐλάβομεν ἀλλὰ τὸ πνεῦμα τὸ ἐκ τοῦ θεοῦ, ἵνα εἰδῶμεν τὰ ὑπὸ τοῦ θεοῦ χαρισθέντα ἡμῖν· (13) ἃ καὶ λαλοῦμεν οὐκ ἐν διδακτοῖς ἀνθρωπίνης σοφίας λόγοις, ἀλλʼ ἐν διδακτοῖς πνεύματος, πνευματικοῖς πνευματικὰ συγκρίνοντες. (14) Ψυχικὸς δὲ ἄνθρωπος οὐ δέχεται τὰ τοῦ πνεύματος τοῦ θεοῦ, μωρία γὰρ αὐτῷ ἐστίν, καὶ οὐ δύναται γνῶναι, ὅτι πνευματικῶς ἀνακρίνεται· (15) ὁ δὲ πνευματικὸς ἀνακρίνει τὰ πάντα, αὐτὸς δὲ ὑπʼ οὐδενὸς ἀνακρίνεται. (16) τίς γὰρ ἔγνω νοῦν κυρίου, ὃς συμβιβάσει αὐτόν; ἡμεῖς δὲ νοῦν Χριστοῦ ἔχομεν.

3

(1) Κἀγώ, ἀδελφοί, οὐκ ἠδυνήθην λαλῆσαι ὑμῖν ὡς πνευματικοῖς ἀλλʼ ὡς σαρκίνοις, ὡς νηπίοις ἐν Χριστῷ. (2) γάλα ὑμᾶς ἐπότισα, οὐ βρῶμα, οὔπω γὰρ ἐδύνασθε. ἀλλʼ οὐδὲ ἔτι νῦν δύνασθε, (3) ἔτι γὰρ σαρκικοί ἐστε. ὅπου γὰρ ἐν ὑμῖν ζῆλος καὶ ἔρις, οὐχὶ σαρκικοί ἐστε καὶ κατὰ ἄνθρωπον περιπατεῖτε; (4) ὅταν γὰρ λέγῃ τις· Ἐγὼ μέν εἰμι Παύλου, ἕτερος δέ· Ἐγὼ Ἀπολλῶ, οὐκ ἄνθρωποί ἐστε; (5) Τί οὖν ἐστιν Ἀπολλῶς; τί δέ ἐστιν Παῦλος; διάκονοι διʼ ὧν ἐπιστεύσατε, καὶ ἑκάστῳ ὡς ὁ κύριος ἔδωκεν. (6) ἐγὼ ἐφύτευσα, Ἀπολλῶς ἐπότισεν, ἀλλὰ ὁ θεὸς ηὔξανεν· (7) ὥστε οὔτε ὁ φυτεύων ἐστίν τι οὔτε ὁ ποτίζων, ἀλλʼ ὁ αὐξάνων θεός. (8) ὁ φυτεύων δὲ καὶ ὁ ποτίζων ἕν εἰσιν, ἕκαστος δὲ τὸν ἴδιον μισθὸν λήμψεται κατὰ τὸν ἴδιον κόπον, (9) θεοῦ γάρ ἐσμεν συνεργοί· θεοῦ γεώργιον, θεοῦ οἰκοδομή ἐστε. (10) Κατὰ τὴν χάριν τοῦ θεοῦ τὴν δοθεῖσάν μοι ὡς σοφὸς ἀρχιτέκτων θεμέλιον ἔθηκα, ἄλλος δὲ ἐποικοδομεῖ. ἕκαστος δὲ βλεπέτω πῶς ἐποικοδομεῖ· (11) θεμέλιον γὰρ ἄλλον οὐδεὶς δύναται θεῖναι παρὰ τὸν κείμενον, ὅς ἐστιν Ἰησοῦς Χριστός· (12) εἰ δέ τις ἐποικοδομεῖ ἐπὶ τὸν θεμέλιον χρυσόν, ἄργυρον, λίθους τιμίους, ξύλα, χόρτον, καλάμην, (13) ἑκάστου τὸ ἔργον φανερὸν γενήσεται, ἡ γὰρ ἡμέρα δηλώσει· ὅτι ἐν πυρὶ ἀποκαλύπτεται, καὶ ἑκάστου τὸ ἔργον ὁποῖόν ἐστιν τὸ πῦρ αὐτὸ δοκιμάσει. (14) εἴ τινος τὸ ἔργον μενεῖ ὃ ἐποικοδόμησεν, μισθὸν λήμψεται· (15) εἴ τινος τὸ ἔργον κατακαήσεται, ζημιωθήσεται, αὐτὸς δὲ σωθήσεται, οὕτως δὲ ὡς διὰ πυρός. (16) Οὐκ οἴδατε ὅτι ναὸς θεοῦ ἐστε καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ θεοῦ οἰκεῖ ἐν ὑμῖν; (17) εἴ τις τὸν ναὸν τοῦ θεοῦ φθείρει, φθερεῖ τοῦτον ὁ θεός· ὁ γὰρ ναὸς τοῦ θεοῦ ἅγιός ἐστιν, οἵτινές ἐστε ὑμεῖς. (18) Μηδεὶς ἑαυτὸν ἐξαπατάτω· εἴ τις δοκεῖ σοφὸς εἶναι ἐν ὑμῖν ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ, μωρὸς γενέσθω, ἵνα γένηται σοφός, (19) ἡ γὰρ σοφία τοῦ κόσμου τούτου μωρία παρὰ τῷ θεῷ ἐστιν· γέγραπται γάρ· Ὁ δρασσόμενος τοὺς σοφοὺς ἐν τῇ πανουργίᾳ αὐτῶν· (20) καὶ πάλιν· Κύριος γινώσκει τοὺς διαλογισμοὺς τῶν σοφῶν ὅτι εἰσὶν μάταιοι. (21) ὥστε μηδεὶς καυχάσθω ἐν ἀνθρώποις· πάντα γὰρ ὑμῶν ἐστιν, (22) εἴτε Παῦλος εἴτε Ἀπολλῶς εἴτε Κηφᾶς εἴτε κόσμος εἴτε ζωὴ εἴτε θάνατος εἴτε ἐνεστῶτα εἴτε μέλλοντα, πάντα ὑμῶν, (23) ὑμεῖς δὲ Χριστοῦ, Χριστὸς δὲ θεοῦ.

4

(1) Οὕτως ἡμᾶς λογιζέσθω ἄνθρωπος ὡς ὑπηρέτας Χριστοῦ καὶ οἰκονόμους μυστηρίων θεοῦ. (2) ὧδε λοιπὸν ζητεῖται ἐν τοῖς οἰκονόμοις ἵνα πιστός τις εὑρεθῇ. (3) ἐμοὶ δὲ εἰς ἐλάχιστόν ἐστιν, ἵνα ὑφʼ ὑμῶν ἀνακριθῶ ἢ ὑπὸ ἀνθρωπίνης ἡμέρας· ἀλλʼ οὐδὲ ἐμαυτὸν ἀνακρίνω· (4) οὐδὲν γὰρ ἐμαυτῷ σύνοιδα, ἀλλʼ οὐκ ἐν τούτῳ δεδικαίωμαι, ὁ δὲ ἀνακρίνων με κύριός ἐστιν. (5) ὥστε μὴ πρὸ καιροῦ τι κρίνετε, ἕως ἂν ἔλθῃ ὁ κύριος, ὃς καὶ φωτίσει τὰ κρυπτὰ τοῦ σκότους καὶ φανερώσει τὰς βουλὰς τῶν καρδιῶν, καὶ τότε ὁ ἔπαινος γενήσεται ἑκάστῳ ἀπὸ τοῦ θεοῦ. (6) Ταῦτα δέ, ἀδελφοί, μετεσχημάτισα εἰς ἐμαυτὸν καὶ Ἀπολλῶν διʼ ὑμᾶς, ἵνα ἐν ἡμῖν μάθητε τό· Μὴ ὑπὲρ ἃ γέγραπται, ἵνα μὴ εἷς ὑπὲρ τοῦ ἑνὸς φυσιοῦσθε κατὰ τοῦ ἑτέρου. (7) τίς γάρ σε διακρίνει; τί δὲ ἔχεις ὃ οὐκ ἔλαβες; εἰ δὲ καὶ ἔλαβες, τί καυχᾶσαι ὡς μὴ λαβών; (8) Ἤδη κεκορεσμένοι ἐστέ, ἤδη ἐπλουτήσατε, χωρὶς ἡμῶν ἐβασιλεύσατε· καὶ ὄφελόν γε ἐβασιλεύσατε, ἵνα καὶ ἡμεῖς ὑμῖν συμβασιλεύσωμεν. (9) δοκῶ γάρ, ὁ θεὸς ἡμᾶς τοὺς ἀποστόλους ἐσχάτους ἀπέδειξεν ὡς ἐπιθανατίους, ὅτι θέατρον ἐγενήθημεν τῷ κόσμῳ καὶ ἀγγέλοις καὶ ἀνθρώποις. (10) ἡμεῖς μωροὶ διὰ Χριστόν, ὑμεῖς δὲ φρόνιμοι ἐν Χριστῷ· ἡμεῖς ἀσθενεῖς, ὑμεῖς δὲ ἰσχυροί· ὑμεῖς ἔνδοξοι, ἡμεῖς δὲ ἄτιμοι. (11) ἄχρι τῆς ἄρτι ὥρας καὶ πεινῶμεν καὶ διψῶμεν καὶ γυμνιτεύομεν καὶ κολαφιζόμεθα καὶ ἀστατοῦμεν (12) καὶ κοπιῶμεν ἐργαζόμενοι ταῖς ἰδίαις χερσίν· λοιδορούμενοι εὐλογοῦμεν, διωκόμενοι ἀνεχόμεθα, (13) δυσφημούμενοι παρακαλοῦμεν· ὡς περικαθάρματα τοῦ κόσμου ἐγενήθημεν, πάντων περίψημα ἕως ἄρτι. (14) Οὐκ ἐντρέπων ὑμᾶς γράφω ταῦτα, ἀλλʼ ὡς τέκνα μου ἀγαπητὰ νουθετῶν· (15) ἐὰν γὰρ μυρίους παιδαγωγοὺς ἔχητε ἐν Χριστῷ, ἀλλʼ οὐ πολλοὺς πατέρας, ἐν γὰρ Χριστῷ Ἰησοῦ διὰ τοῦ εὐαγγελίου ἐγὼ ὑμᾶς ἐγέννησα. (16) παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς, μιμηταί μου γίνεσθε. (17) διὰ τοῦτο ἔπεμψα ὑμῖν Τιμόθεον, ὅς ἐστίν μου τέκνον ἀγαπητὸν καὶ πιστὸν ἐν κυρίῳ, ὃς ὑμᾶς ἀναμνήσει τὰς ὁδούς μου τὰς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, καθὼς πανταχοῦ ἐν πάσῃ ἐκκλησίᾳ διδάσκω. (18) ὡς μὴ ἐρχομένου δέ μου πρὸς ὑμᾶς ἐφυσιώθησάν τινες· (19) ἐλεύσομαι δὲ ταχέως πρὸς ὑμᾶς, ἐὰν ὁ κύριος θελήσῃ, καὶ γνώσομαι οὐ τὸν λόγον τῶν πεφυσιωμένων ἀλλὰ τὴν δύναμιν, (20) οὐ γὰρ ἐν λόγῳ ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ἀλλʼ ἐν δυνάμει. (21) τί θέλετε; ἐν ῥάβδῳ ἔλθω πρὸς ὑμᾶς, ἢ ἐν ἀγάπῃ πνεύματί τε πραΰτητος;

5

(1) Ὅλως ἀκούεται ἐν ὑμῖν πορνεία, καὶ τοιαύτη πορνεία ἥτις οὐδὲ ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ὥστε γυναῖκά τινα τοῦ πατρὸς ἔχειν. (2) καὶ ὑμεῖς πεφυσιωμένοι ἐστέ, καὶ οὐχὶ μᾶλλον ἐπενθήσατε, ἵνα ἀρθῇ ἐκ μέσου ὑμῶν ὁ τὸ ἔργον τοῦτο ποιήσας; (3) Ἐγὼ μὲν γάρ, ἀπὼν τῷ σώματι παρὼν δὲ τῷ πνεύματι, ἤδη κέκρικα ὡς παρὼν τὸν οὕτως τοῦτο κατεργασάμενον (4) ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ, συναχθέντων ὑμῶν καὶ τοῦ ἐμοῦ πνεύματος σὺν τῇ δυνάμει τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ, (5) παραδοῦναι τὸν τοιοῦτον τῷ Σατανᾷ εἰς ὄλεθρον τῆς σαρκός, ἵνα τὸ πνεῦμα σωθῇ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ κυρίου. (6) Οὐ καλὸν τὸ καύχημα ὑμῶν. οὐκ οἴδατε ὅτι μικρὰ ζύμη ὅλον τὸ φύραμα ζυμοῖ; (7) ἐκκαθάρατε τὴν παλαιὰν ζύμην, ἵνα ἦτε νέον φύραμα, καθώς ἐστε ἄζυμοι. καὶ γὰρ τὸ πάσχα ἡμῶν ἐτύθη Χριστός· (8) ὥστε ἑορτάζωμεν, μὴ ἐν ζύμῃ παλαιᾷ μηδὲ ἐν ζύμῃ κακίας καὶ πονηρίας, ἀλλʼ ἐν ἀζύμοις εἰλικρινείας καὶ ἀληθείας. (9) Ἔγραψα ὑμῖν ἐν τῇ ἐπιστολῇ μὴ συναναμίγνυσθαι πόρνοις, (10) οὐ πάντως τοῖς πόρνοις τοῦ κόσμου τούτου ἢ τοῖς πλεονέκταις καὶ ἅρπαξιν ἢ εἰδωλολάτραις, ἐπεὶ ὠφείλετε ἄρα ἐκ τοῦ κόσμου ἐξελθεῖν. (11) νῦν δὲ ἔγραψα ὑμῖν μὴ συναναμίγνυσθαι ἐάν τις ἀδελφὸς ὀνομαζόμενος ᾖ πόρνος ἢ πλεονέκτης ἢ εἰδωλολάτρης ἢ λοίδορος ἢ μέθυσος ἢ ἅρπαξ, τῷ τοιούτῳ μηδὲ συνεσθίειν. (12) τί γάρ μοι τοὺς ἔξω κρίνειν; οὐχὶ τοὺς ἔσω ὑμεῖς κρίνετε, (13) τοὺς δὲ ἔξω ὁ θεὸς κρίνει; ἐξάρατε τὸν πονηρὸν ἐξ ὑμῶν αὐτῶν.

6

(1) Τολμᾷ τις ὑμῶν πρᾶγμα ἔχων πρὸς τὸν ἕτερον κρίνεσθαι ἐπὶ τῶν ἀδίκων, καὶ οὐχὶ ἐπὶ τῶν ἁγίων; (2) ἢ οὐκ οἴδατε ὅτι οἱ ἅγιοι τὸν κόσμον κρινοῦσιν; καὶ εἰ ἐν ὑμῖν κρίνεται ὁ κόσμος, ἀνάξιοί ἐστε κριτηρίων ἐλαχίστων; (3) οὐκ οἴδατε ὅτι ἀγγέλους κρινοῦμεν, μήτιγε βιωτικά; (4) βιωτικὰ μὲν οὖν κριτήρια ἐὰν ἔχητε, τοὺς ἐξουθενημένους ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ, τούτους καθίζετε; (5) πρὸς ἐντροπὴν ὑμῖν λέγω. οὕτως οὐκ ἔνι ἐν ὑμῖν οὐδεὶς σοφὸς ὃς δυνήσεται διακρῖναι ἀνὰ μέσον τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, (6) ἀλλὰ ἀδελφὸς μετὰ ἀδελφοῦ κρίνεται, καὶ τοῦτο ἐπὶ ἀπίστων; (7) ἤδη μὲν οὖν ὅλως ἥττημα ὑμῖν ἐστιν ὅτι κρίματα ἔχετε μεθʼ ἑαυτῶν· διὰ τί οὐχὶ μᾶλλον ἀδικεῖσθε; διὰ τί οὐχὶ μᾶλλον ἀποστερεῖσθε; (8) ἀλλὰ ὑμεῖς ἀδικεῖτε καὶ ἀποστερεῖτε, καὶ τοῦτο ἀδελφούς. (9) Ἢ οὐκ οἴδατε ὅτι ἄδικοι θεοῦ βασιλείαν οὐ κληρονομήσουσιν; μὴ πλανᾶσθε· οὔτε πόρνοι οὔτε εἰδωλολάτραι οὔτε μοιχοὶ οὔτε μαλακοὶ οὔτε ἀρσενοκοῖται (10) οὔτε κλέπται οὔτε πλεονέκται, οὐ μέθυσοι, οὐ λοίδοροι, οὐχ ἅρπαγες βασιλείαν θεοῦ κληρονομήσουσιν. (11) καὶ ταῦτά τινες ἦτε· ἀλλὰ ἀπελούσασθε, ἀλλὰ ἡγιάσθητε, ἀλλὰ ἐδικαιώθητε ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ κυρίου Ἰησοῦ καὶ ἐν τῷ πνεύματι τοῦ θεοῦ ἡμῶν. (12) Πάντα μοι ἔξεστιν· ἀλλʼ οὐ πάντα συμφέρει. πάντα μοι ἔξεστιν· ἀλλʼ οὐκ ἐγὼ ἐξουσιασθήσομαι ὑπό τινος. (13) τὰ βρώματα τῇ κοιλίᾳ, καὶ ἡ κοιλία τοῖς βρώμασιν· ὁ δὲ θεὸς καὶ ταύτην καὶ ταῦτα καταργήσει. τὸ δὲ σῶμα οὐ τῇ πορνείᾳ ἀλλὰ τῷ κυρίῳ, καὶ ὁ κύριος τῷ σώματι· (14) ὁ δὲ θεὸς καὶ τὸν κύριον ἤγειρεν καὶ ἡμᾶς ἐξεγερεῖ διὰ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ. (15) οὐκ οἴδατε ὅτι τὰ σώματα ὑμῶν μέλη Χριστοῦ ἐστιν; ἄρας οὖν τὰ μέλη τοῦ Χριστοῦ ποιήσω πόρνης μέλη; μὴ γένοιτο. (16) ἢ οὐκ οἴδατε ὅτι ὁ κολλώμενος τῇ πόρνῃ ἓν σῶμά ἐστιν; Ἔσονται γάρ, φησίν, οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν. (17) ὁ δὲ κολλώμενος τῷ κυρίῳ ἓν πνεῦμά ἐστιν. (18) φεύγετε τὴν πορνείαν· πᾶν ἁμάρτημα ὃ ἐὰν ποιήσῃ ἄνθρωπος ἐκτὸς τοῦ σώματός ἐστιν, ὁ δὲ πορνεύων εἰς τὸ ἴδιον σῶμα ἁμαρτάνει. (19) ἢ οὐκ οἴδατε ὅτι τὸ σῶμα ὑμῶν ναὸς τοῦ ἐν ὑμῖν ἁγίου πνεύματός ἐστιν, οὗ ἔχετε ἀπὸ θεοῦ; καὶ οὐκ ἐστὲ ἑαυτῶν, (20) ἠγοράσθητε γὰρ τιμῆς· δοξάσατε δὴ τὸν θεὸν ἐν τῷ σώματι ὑμῶν.

7

(1) Περὶ δὲ ὧν ἐγράψατε, καλὸν ἀνθρώπῳ γυναικὸς μὴ ἅπτεσθαι· (2) διὰ δὲ τὰς πορνείας ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα ἐχέτω, καὶ ἑκάστη τὸν ἴδιον ἄνδρα ἐχέτω. (3) τῇ γυναικὶ ὁ ἀνὴρ τὴν ὀφειλὴν ἀποδιδότω, ὁμοίως δὲ καὶ ἡ γυνὴ τῷ ἀνδρί. (4) ἡ γυνὴ τοῦ ἰδίου σώματος οὐκ ἐξουσιάζει ἀλλὰ ὁ ἀνήρ· ὁμοίως δὲ καὶ ὁ ἀνὴρ τοῦ ἰδίου σώματος οὐκ ἐξουσιάζει ἀλλὰ ἡ γυνή. (5) μὴ ἀποστερεῖτε ἀλλήλους, εἰ μήτι ἂν ἐκ συμφώνου πρὸς καιρὸν ἵνα σχολάσητε τῇ προσευχῇ καὶ πάλιν ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἦτε, ἵνα μὴ πειράζῃ ὑμᾶς ὁ Σατανᾶς διὰ τὴν ἀκρασίαν ὑμῶν. (6) τοῦτο δὲ λέγω κατὰ συγγνώμην, οὐ κατʼ ἐπιταγήν. (7) θέλω δὲ πάντας ἀνθρώπους εἶναι ὡς καὶ ἐμαυτόν· ἀλλὰ ἕκαστος ἴδιον ἔχει χάρισμα ἐκ θεοῦ, ὁ μὲν οὕτως, ὁ δὲ οὕτως. (8) Λέγω δὲ τοῖς ἀγάμοις καὶ ταῖς χήραις, καλὸν αὐτοῖς ἐὰν μείνωσιν ὡς κἀγώ· (9) εἰ δὲ οὐκ ἐγκρατεύονται, γαμησάτωσαν, κρεῖττον γάρ ἐστιν γαμῆσαι ἢ πυροῦσθαι. (10) Τοῖς δὲ γεγαμηκόσιν παραγγέλλω, οὐκ ἐγὼ ἀλλὰ ὁ κύριος, γυναῖκα ἀπὸ ἀνδρὸς μὴ χωρισθῆναι— (11) ἐὰν δὲ καὶ χωρισθῇ, μενέτω ἄγαμος ἢ τῷ ἀνδρὶ καταλλαγήτω—καὶ ἄνδρα γυναῖκα μὴ ἀφιέναι. (12) Τοῖς δὲ λοιποῖς λέγω ἐγώ, οὐχ ὁ κύριος· εἴ τις ἀδελφὸς γυναῖκα ἔχει ἄπιστον, καὶ αὕτη συνευδοκεῖ οἰκεῖν μετʼ αὐτοῦ, μὴ ἀφιέτω αὐτήν· (13) καὶ γυνὴ εἴ τις ἔχει ἄνδρα ἄπιστον, καὶ οὗτος συνευδοκεῖ οἰκεῖν μετʼ αὐτῆς, μὴ ἀφιέτω τὸν ἄνδρα. (14) ἡγίασται γὰρ ὁ ἀνὴρ ὁ ἄπιστος ἐν τῇ γυναικί, καὶ ἡγίασται ἡ γυνὴ ἡ ἄπιστος ἐν τῷ ἀδελφῷ· ἐπεὶ ἄρα τὰ τέκνα ὑμῶν ἀκάθαρτά ἐστιν, νῦν δὲ ἅγιά ἐστιν. (15) εἰ δὲ ὁ ἄπιστος χωρίζεται, χωριζέσθω· οὐ δεδούλωται ὁ ἀδελφὸς ἢ ἡ ἀδελφὴ ἐν τοῖς τοιούτοις, ἐν δὲ εἰρήνῃ κέκληκεν ἡμᾶς ὁ θεός. (16) τί γὰρ οἶδας, γύναι, εἰ τὸν ἄνδρα σώσεις; ἢ τί οἶδας, ἄνερ, εἰ τὴν γυναῖκα σώσεις; (17) Εἰ μὴ ἑκάστῳ ὡς ἐμέρισεν ὁ κύριος, ἕκαστον ὡς κέκληκεν ὁ θεός, οὕτως περιπατείτω· καὶ οὕτως ἐν ταῖς ἐκκλησίαις πάσαις διατάσσομαι. (18) περιτετμημένος τις ἐκλήθη; μὴ ἐπισπάσθω· ἐν ἀκροβυστίᾳ κέκληταί τις; μὴ περιτεμνέσθω. (19) ἡ περιτομὴ οὐδέν ἐστιν, καὶ ἡ ἀκροβυστία οὐδέν ἐστιν, ἀλλὰ τήρησις ἐντολῶν θεοῦ. (20) ἕκαστος ἐν τῇ κλήσει ᾗ ἐκλήθη ἐν ταύτῃ μενέτω. (21) Δοῦλος ἐκλήθης; μή σοι μελέτω· ἀλλʼ εἰ καὶ δύνασαι ἐλεύθερος γενέσθαι, μᾶλλον χρῆσαι. (22) ὁ γὰρ ἐν κυρίῳ κληθεὶς δοῦλος ἀπελεύθερος κυρίου ἐστίν· ὁμοίως ὁ ἐλεύθερος κληθεὶς δοῦλός ἐστιν Χριστοῦ. (23) τιμῆς ἠγοράσθητε· μὴ γίνεσθε δοῦλοι ἀνθρώπων. (24) ἕκαστος ἐν ᾧ ἐκλήθη, ἀδελφοί, ἐν τούτῳ μενέτω παρὰ θεῷ. (25) Περὶ δὲ τῶν παρθένων ἐπιταγὴν κυρίου οὐκ ἔχω, γνώμην δὲ δίδωμι ὡς ἠλεημένος ὑπὸ κυρίου πιστὸς εἶναι. (26) νομίζω οὖν τοῦτο καλὸν ὑπάρχειν διὰ τὴν ἐνεστῶσαν ἀνάγκην, ὅτι καλὸν ἀνθρώπῳ τὸ οὕτως εἶναι. (27) δέδεσαι γυναικί; μὴ ζήτει λύσιν· λέλυσαι ἀπὸ γυναικός; μὴ ζήτει γυναῖκα· (28) ἐὰν δὲ καὶ γαμήσῃς, οὐχ ἥμαρτες. καὶ ἐὰν γήμῃ ἡ παρθένος, οὐχ ἥμαρτεν. θλῖψιν δὲ τῇ σαρκὶ ἕξουσιν οἱ τοιοῦτοι, ἐγὼ δὲ ὑμῶν φείδομαι. (29) τοῦτο δέ φημι, ἀδελφοί, ὁ καιρὸς συνεσταλμένος ἐστίν· τὸ λοιπὸν ἵνα καὶ οἱ ἔχοντες γυναῖκας ὡς μὴ ἔχοντες ὦσιν, (30) καὶ οἱ κλαίοντες ὡς μὴ κλαίοντες, καὶ οἱ χαίροντες ὡς μὴ χαίροντες, καὶ οἱ ἀγοράζοντες ὡς μὴ κατέχοντες, (31) καὶ οἱ χρώμενοι τὸν κόσμον ὡς μὴ καταχρώμενοι· παράγει γὰρ τὸ σχῆμα τοῦ κόσμου τούτου. (32) Θέλω δὲ ὑμᾶς ἀμερίμνους εἶναι. ὁ ἄγαμος μεριμνᾷ τὰ τοῦ κυρίου, πῶς ἀρέσῃ τῷ κυρίῳ· (33) ὁ δὲ γαμήσας μεριμνᾷ τὰ τοῦ κόσμου, πῶς ἀρέσῃ τῇ γυναικί, (34) καὶ μεμέρισται. καὶ ἡ γυνὴ ἡ ἄγαμος καὶ ἡ παρθένος μεριμνᾷ τὰ τοῦ κυρίου, ἵνα ᾖ ἁγία καὶ τῷ σώματι καὶ τῷ πνεύματι· ἡ δὲ γαμήσασα μεριμνᾷ τὰ τοῦ κόσμου, πῶς ἀρέσῃ τῷ ἀνδρί. (35) τοῦτο δὲ πρὸς τὸ ὑμῶν αὐτῶν σύμφορον λέγω, οὐχ ἵνα βρόχον ὑμῖν ἐπιβάλω, ἀλλὰ πρὸς τὸ εὔσχημον καὶ εὐπάρεδρον τῷ κυρίῳ ἀπερισπάστως. (36) Εἰ δέ τις ἀσχημονεῖν ἐπὶ τὴν παρθένον αὐτοῦ νομίζει ἐὰν ᾖ ὑπέρακμος, καὶ οὕτως ὀφείλει γίνεσθαι, ὃ θέλει ποιείτω· οὐχ ἁμαρτάνει· γαμείτωσαν. (37) ὃς δὲ ἕστηκεν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ ἑδραῖος μὴ ἔχων ἀνάγκην, ἐξουσίαν δὲ ἔχει περὶ τοῦ ἰδίου θελήματος, καὶ τοῦτο κέκρικεν ἐν τῇ ἰδίᾳ καρδίᾳ, τηρεῖν τὴν ἑαυτοῦ παρθένον, καλῶς ποιήσει· (38) ὥστε καὶ ὁ γαμίζων τὴν παρθένον ἑαυτοῦ καλῶς ποιεῖ, καὶ ὁ μὴ γαμίζων κρεῖσσον ποιήσει. (39) Γυνὴ δέδεται ἐφʼ ὅσον χρόνον ζῇ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς· ἐὰν δὲ κοιμηθῇ ὁ ἀνήρ, ἐλευθέρα ἐστὶν ᾧ θέλει γαμηθῆναι, μόνον ἐν κυρίῳ· (40) μακαριωτέρα δέ ἐστιν ἐὰν οὕτως μείνῃ, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, δοκῶ δὲ κἀγὼ πνεῦμα θεοῦ ἔχειν.

8

(1) Περὶ δὲ τῶν εἰδωλοθύτων, οἴδαμεν ὅτι πάντες γνῶσιν ἔχομεν. ἡ γνῶσις φυσιοῖ, ἡ δὲ ἀγάπη οἰκοδομεῖ. (2) εἴ τις δοκεῖ ἐγνωκέναι τι, οὔπω ἔγνω καθὼς δεῖ γνῶναι· (3) εἰ δέ τις ἀγαπᾷ τὸν θεόν, οὗτος ἔγνωσται ὑπʼ αὐτοῦ. (4) Περὶ τῆς βρώσεως οὖν τῶν εἰδωλοθύτων οἴδαμεν ὅτι οὐδὲν εἴδωλον ἐν κόσμῳ, καὶ ὅτι οὐδεὶς θεὸς εἰ μὴ εἷς. (5) καὶ γὰρ εἴπερ εἰσὶν λεγόμενοι θεοὶ εἴτε ἐν οὐρανῷ εἴτε ἐπὶ γῆς, ὥσπερ εἰσὶν θεοὶ πολλοὶ καὶ κύριοι πολλοί, (6) ἀλλʼ ἡμῖν εἷς θεὸς ὁ πατήρ, ἐξ οὗ τὰ πάντα καὶ ἡμεῖς εἰς αὐτόν, καὶ εἷς κύριος Ἰησοῦς Χριστός, διʼ οὗ τὰ πάντα καὶ ἡμεῖς διʼ αὐτοῦ. (7) Ἀλλʼ οὐκ ἐν πᾶσιν ἡ γνῶσις· τινὲς δὲ τῇ συνηθείᾳ ἕως ἄρτι τοῦ εἰδώλου ὡς εἰδωλόθυτον ἐσθίουσιν, καὶ ἡ συνείδησις αὐτῶν ἀσθενὴς οὖσα μολύνεται. (8) βρῶμα δὲ ἡμᾶς οὐ παραστήσει τῷ θεῷ· οὔτε γὰρ ἐὰν φάγωμεν, περισσεύομεν, οὔτε ἐὰν μὴ φάγωμεν, ὑστερούμεθα. (9) βλέπετε δὲ μή πως ἡ ἐξουσία ὑμῶν αὕτη πρόσκομμα γένηται τοῖς ἀσθενέσιν. (10) ἐὰν γάρ τις ἴδῃ σὲ τὸν ἔχοντα γνῶσιν ἐν εἰδωλείῳ κατακείμενον, οὐχὶ ἡ συνείδησις αὐτοῦ ἀσθενοῦς ὄντος οἰκοδομηθήσεται εἰς τὸ τὰ εἰδωλόθυτα ἐσθίειν; (11) ἀπόλλυται γὰρ ὁ ἀσθενῶν ἐν τῇ σῇ γνώσει, ὁ ἀδελφὸς διʼ ὃν Χριστὸς ἀπέθανεν. (12) οὕτως δὲ ἁμαρτάνοντες εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τύπτοντες αὐτῶν τὴν συνείδησιν ἀσθενοῦσαν εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνετε. (13) διόπερ εἰ βρῶμα σκανδαλίζει τὸν ἀδελφόν μου, οὐ μὴ φάγω κρέα εἰς τὸν αἰῶνα, ἵνα μὴ τὸν ἀδελφόν μου σκανδαλίσω.

9

(1) Οὐκ εἰμὶ ἐλεύθερος; οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος; οὐχὶ Ἰησοῦν τὸν κύριον ἡμῶν ἑόρακα; οὐ τὸ ἔργον μου ὑμεῖς ἐστε ἐν κυρίῳ; (2) εἰ ἄλλοις οὐκ εἰμὶ ἀπόστολος, ἀλλά γε ὑμῖν εἰμι, ἡ γὰρ σφραγίς μου τῆς ἀποστολῆς ὑμεῖς ἐστε ἐν κυρίῳ. (3) Ἡ ἐμὴ ἀπολογία τοῖς ἐμὲ ἀνακρίνουσίν ἐστιν αὕτη. (4) μὴ οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν φαγεῖν καὶ πεῖν; (5) μὴ οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν ἀδελφὴν γυναῖκα περιάγειν, ὡς καὶ οἱ λοιποὶ ἀπόστολοι καὶ οἱ ἀδελφοὶ τοῦ κυρίου καὶ Κηφᾶς; (6) ἢ μόνος ἐγὼ καὶ Βαρναβᾶς οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν μὴ ἐργάζεσθαι; (7) τίς στρατεύεται ἰδίοις ὀψωνίοις ποτέ; τίς φυτεύει ἀμπελῶνα καὶ τὸν καρπὸν αὐτοῦ οὐκ ἐσθίει; τίς ποιμαίνει ποίμνην καὶ ἐκ τοῦ γάλακτος τῆς ποίμνης οὐκ ἐσθίει; (8) Μὴ κατὰ ἄνθρωπον ταῦτα λαλῶ ἢ καὶ ὁ νόμος ταῦτα οὐ λέγει; (9) ἐν γὰρ τῷ Μωϋσέως νόμῳ γέγραπται· Οὐ κημώσεις βοῦν ἀλοῶντα. μὴ τῶν βοῶν μέλει τῷ θεῷ, (10) ἢ διʼ ἡμᾶς πάντως λέγει; διʼ ἡμᾶς γὰρ ἐγράφη, ὅτι ὀφείλει ἐπʼ ἐλπίδι ὁ ἀροτριῶν ἀροτριᾶν, καὶ ὁ ἀλοῶν ἐπʼ ἐλπίδι τοῦ μετέχειν. (11) εἰ ἡμεῖς ὑμῖν τὰ πνευματικὰ ἐσπείραμεν, μέγα εἰ ἡμεῖς ὑμῶν τὰ σαρκικὰ θερίσομεν; (12) εἰ ἄλλοι τῆς ὑμῶν ἐξουσίας μετέχουσιν, οὐ μᾶλλον ἡμεῖς; Ἀλλʼ οὐκ ἐχρησάμεθα τῇ ἐξουσίᾳ ταύτῃ, ἀλλὰ πάντα στέγομεν ἵνα μή τινα ἐγκοπὴν δῶμεν τῷ εὐαγγελίῳ τοῦ Χριστοῦ. (13) οὐκ οἴδατε ὅτι οἱ τὰ ἱερὰ ἐργαζόμενοι τὰ ἐκ τοῦ ἱεροῦ ἐσθίουσιν, οἱ τῷ θυσιαστηρίῳ παρεδρεύοντες τῷ θυσιαστηρίῳ συμμερίζονται; (14) οὕτως καὶ ὁ κύριος διέταξεν τοῖς τὸ εὐαγγέλιον καταγγέλλουσιν ἐκ τοῦ εὐαγγελίου ζῆν. (15) Ἐγὼ δὲ οὐ κέχρημαι οὐδενὶ τούτων. οὐκ ἔγραψα δὲ ταῦτα ἵνα οὕτως γένηται ἐν ἐμοί, καλὸν γάρ μοι μᾶλλον ἀποθανεῖν ἤ—τὸ καύχημά μου οὐδεὶς κενώσει. (16) ἐὰν γὰρ εὐαγγελίζωμαι, οὐκ ἔστιν μοι καύχημα, ἀνάγκη γάρ μοι ἐπίκειται· οὐαὶ γάρ μοί ἐστιν ἐὰν μὴ εὐαγγελίσωμαι. (17) εἰ γὰρ ἑκὼν τοῦτο πράσσω, μισθὸν ἔχω· εἰ δὲ ἄκων, οἰκονομίαν πεπίστευμαι. (18) τίς οὖν μού ἐστιν ὁ μισθός; ἵνα εὐαγγελιζόμενος ἀδάπανον θήσω τὸ εὐαγγέλιον, εἰς τὸ μὴ καταχρήσασθαι τῇ ἐξουσίᾳ μου ἐν τῷ εὐαγγελίῳ. (19) Ἐλεύθερος γὰρ ὢν ἐκ πάντων πᾶσιν ἐμαυτὸν ἐδούλωσα, ἵνα τοὺς πλείονας κερδήσω· (20) καὶ ἐγενόμην τοῖς Ἰουδαίοις ὡς Ἰουδαῖος, ἵνα Ἰουδαίους κερδήσω· τοῖς ὑπὸ νόμον ὡς ὑπὸ νόμον, μὴ ὢν αὐτὸς ὑπὸ νόμον, ἵνα τοὺς ὑπὸ νόμον κερδήσω· (21) τοῖς ἀνόμοις ὡς ἄνομος, μὴ ὢν ἄνομος θεοῦ ἀλλʼ ἔννομος Χριστοῦ, ἵνα κερδάνω τοὺς ἀνόμους· (22) ἐγενόμην τοῖς ἀσθενέσιν ἀσθενής, ἵνα τοὺς ἀσθενεῖς κερδήσω· τοῖς πᾶσιν γέγονα πάντα, ἵνα πάντως τινὰς σώσω. (23) πάντα δὲ ποιῶ διὰ τὸ εὐαγγέλιον, ἵνα συγκοινωνὸς αὐτοῦ γένωμαι. (24) Οὐκ οἴδατε ὅτι οἱ ἐν σταδίῳ τρέχοντες πάντες μὲν τρέχουσιν, εἷς δὲ λαμβάνει τὸ βραβεῖον; οὕτως τρέχετε ἵνα καταλάβητε. (25) πᾶς δὲ ὁ ἀγωνιζόμενος πάντα ἐγκρατεύεται, ἐκεῖνοι μὲν οὖν ἵνα φθαρτὸν στέφανον λάβωσιν, ἡμεῖς δὲ ἄφθαρτον. (26) ἐγὼ τοίνυν οὕτως τρέχω ὡς οὐκ ἀδήλως, οὕτως πυκτεύω ὡς οὐκ ἀέρα δέρων· (27) ἀλλὰ ὑπωπιάζω μου τὸ σῶμα καὶ δουλαγωγῶ, μή πως ἄλλοις κηρύξας αὐτὸς ἀδόκιμος γένωμαι.

10

(1) Οὐ θέλω γὰρ ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, ὅτι οἱ πατέρες ἡμῶν πάντες ὑπὸ τὴν νεφέλην ἦσαν καὶ πάντες διὰ τῆς θαλάσσης διῆλθον, (2) καὶ πάντες εἰς τὸν Μωϋσῆν ἐβαπτίσαντο ἐν τῇ νεφέλῃ καὶ ἐν τῇ θαλάσσῃ, (3) καὶ πάντες τὸ αὐτὸ πνευματικὸν βρῶμα ἔφαγον (4) καὶ πάντες τὸ αὐτὸ πνευματικὸν ἔπιον πόμα, ἔπινον γὰρ ἐκ πνευματικῆς ἀκολουθούσης πέτρας, ἡ πέτρα δὲ ἦν ὁ Χριστός· (5) ἀλλʼ οὐκ ἐν τοῖς πλείοσιν αὐτῶν ηὐδόκησεν ὁ θεός, κατεστρώθησαν γὰρ ἐν τῇ ἐρήμῳ. (6) Ταῦτα δὲ τύποι ἡμῶν ἐγενήθησαν, εἰς τὸ μὴ εἶναι ἡμᾶς ἐπιθυμητὰς κακῶν, καθὼς κἀκεῖνοι ἐπεθύμησαν. (7) μηδὲ εἰδωλολάτραι γίνεσθε, καθώς τινες αὐτῶν· ὥσπερ γέγραπται· Ἐκάθισεν ὁ λαὸς φαγεῖν καὶ πεῖν, καὶ ἀνέστησαν παίζειν. (8) μηδὲ πορνεύωμεν, καθώς τινες αὐτῶν ἐπόρνευσαν, καὶ ἔπεσαν μιᾷ ἡμέρᾳ εἴκοσι τρεῖς χιλιάδες. (9) μηδὲ ἐκπειράζωμεν τὸν Χριστόν, καθώς τινες αὐτῶν ἐπείρασαν, καὶ ὑπὸ τῶν ὄφεων ἀπώλλυντο. (10) μηδὲ γογγύζετε, καθάπερ τινὲς αὐτῶν ἐγόγγυσαν, καὶ ἀπώλοντο ὑπὸ τοῦ ὀλοθρευτοῦ. (11) ταῦτα δὲ τυπικῶς συνέβαινεν ἐκείνοις, ἐγράφη δὲ πρὸς νουθεσίαν ἡμῶν, εἰς οὓς τὰ τέλη τῶν αἰώνων κατήντηκεν. (12) ὥστε ὁ δοκῶν ἑστάναι βλεπέτω μὴ πέσῃ, (13) πειρασμὸς ὑμᾶς οὐκ εἴληφεν εἰ μὴ ἀνθρώπινος· πιστὸς δὲ ὁ θεός, ὃς οὐκ ἐάσει ὑμᾶς πειρασθῆναι ὑπὲρ ὃ δύνασθε, ἀλλὰ ποιήσει σὺν τῷ πειρασμῷ καὶ τὴν ἔκβασιν τοῦ δύνασθαι ὑπενεγκεῖν. (14) Διόπερ, ἀγαπητοί μου, φεύγετε ἀπὸ τῆς εἰδωλολατρίας. (15) ὡς φρονίμοις λέγω· κρίνατε ὑμεῖς ὅ φημι. (16) τὸ ποτήριον τῆς εὐλογίας ὃ εὐλογοῦμεν, οὐχὶ κοινωνία ἐστὶν τοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ; τὸν ἄρτον ὃν κλῶμεν, οὐχὶ κοινωνία τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ ἐστιν; (17) ὅτι εἷς ἄρτος, ἓν σῶμα οἱ πολλοί ἐσμεν, οἱ γὰρ πάντες ἐκ τοῦ ἑνὸς ἄρτου μετέχομεν. (18) βλέπετε τὸν Ἰσραὴλ κατὰ σάρκα· οὐχ οἱ ἐσθίοντες τὰς θυσίας κοινωνοὶ τοῦ θυσιαστηρίου εἰσίν; (19) τί οὖν φημι; ὅτι εἰδωλόθυτόν τί ἐστιν, ἢ ὅτι εἴδωλόν τί ἐστιν; (20) ἀλλʼ ὅτι ἃ θύουσιν, δαιμονίοις καὶ οὐ θεῷ θύουσιν, οὐ θέλω δὲ ὑμᾶς κοινωνοὺς τῶν δαιμονίων γίνεσθαι. (21) οὐ δύνασθε ποτήριον κυρίου πίνειν καὶ ποτήριον δαιμονίων· οὐ δύνασθε τραπέζης κυρίου μετέχειν καὶ τραπέζης δαιμονίων. (22) ἢ παραζηλοῦμεν τὸν κύριον; μὴ ἰσχυρότεροι αὐτοῦ ἐσμεν; (23) Πάντα ἔξεστιν· ἀλλʼ οὐ πάντα συμφέρει. πάντα ἔξεστιν· ἀλλʼ οὐ πάντα οἰκοδομεῖ. (24) μηδεὶς τὸ ἑαυτοῦ ζητείτω ἀλλὰ τὸ τοῦ ἑτέρου. (25) πᾶν τὸ ἐν μακέλλῳ πωλούμενον ἐσθίετε μηδὲν ἀνακρίνοντες διὰ τὴν συνείδησιν, (26) τοῦ κυρίου γὰρ ἡ γῆ καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς. (27) εἴ τις καλεῖ ὑμᾶς τῶν ἀπίστων καὶ θέλετε πορεύεσθαι, πᾶν τὸ παρατιθέμενον ὑμῖν ἐσθίετε μηδὲν ἀνακρίνοντες διὰ τὴν συνείδησιν· (28) ἐὰν δέ τις ὑμῖν εἴπῃ· Τοῦτο ἱερόθυτόν ἐστιν, μὴ ἐσθίετε διʼ ἐκεῖνον τὸν μηνύσαντα καὶ τὴν συνείδησιν· (29) συνείδησιν δὲ λέγω οὐχὶ τὴν ἑαυτοῦ ἀλλὰ τὴν τοῦ ἑτέρου· ἱνατί γὰρ ἡ ἐλευθερία μου κρίνεται ὑπὸ ἄλλης συνειδήσεως; (30) εἰ ἐγὼ χάριτι μετέχω, τί βλασφημοῦμαι ὑπὲρ οὗ ἐγὼ εὐχαριστῶ; (31) Εἴτε οὖν ἐσθίετε εἴτε πίνετε εἴτε τι ποιεῖτε, πάντα εἰς δόξαν θεοῦ ποιεῖτε. (32) ἀπρόσκοποι καὶ Ἰουδαίοις γίνεσθε καὶ Ἕλλησιν καὶ τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ, (33) καθὼς κἀγὼ πάντα πᾶσιν ἀρέσκω, μὴ ζητῶν τὸ ἐμαυτοῦ σύμφορον ἀλλὰ τὸ τῶν πολλῶν, ἵνα σωθῶσιν.

11

(1) μιμηταί μου γίνεσθε, καθὼς κἀγὼ Χριστοῦ. (2) Ἐπαινῶ δὲ ὑμᾶς ὅτι πάντα μου μέμνησθε καὶ καθὼς παρέδωκα ὑμῖν τὰς παραδόσεις κατέχετε. (3) θέλω δὲ ὑμᾶς εἰδέναι ὅτι παντὸς ἀνδρὸς ἡ κεφαλὴ ὁ Χριστός ἐστιν, κεφαλὴ δὲ γυναικὸς ὁ ἀνήρ, κεφαλὴ δὲ τοῦ Χριστοῦ ὁ θεός. (4) πᾶς ἀνὴρ προσευχόμενος ἢ προφητεύων κατὰ κεφαλῆς ἔχων καταισχύνει τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ· (5) πᾶσα δὲ γυνὴ προσευχομένη ἢ προφητεύουσα ἀκατακαλύπτῳ τῇ κεφαλῇ καταισχύνει τὴν κεφαλὴν αὐτῆς, ἓν γάρ ἐστιν καὶ τὸ αὐτὸ τῇ ἐξυρημένῃ. (6) εἰ γὰρ οὐ κατακαλύπτεται γυνή, καὶ κειράσθω· εἰ δὲ αἰσχρὸν γυναικὶ τὸ κείρασθαι ἢ ξυρᾶσθαι, κατακαλυπτέσθω. (7) ἀνὴρ μὲν γὰρ οὐκ ὀφείλει κατακαλύπτεσθαι τὴν κεφαλήν, εἰκὼν καὶ δόξα θεοῦ ὑπάρχων· ἡ γυνὴ δὲ δόξα ἀνδρός ἐστιν. (8) οὐ γάρ ἐστιν ἀνὴρ ἐκ γυναικός, ἀλλὰ γυνὴ ἐξ ἀνδρός· (9) καὶ γὰρ οὐκ ἐκτίσθη ἀνὴρ διὰ τὴν γυναῖκα, ἀλλὰ γυνὴ διὰ τὸν ἄνδρα. (10) διὰ τοῦτο ὀφείλει ἡ γυνὴ ἐξουσίαν ἔχειν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς διὰ τοὺς ἀγγέλους. (11) πλὴν οὔτε γυνὴ χωρὶς ἀνδρὸς οὔτε ἀνὴρ χωρὶς γυναικὸς ἐν κυρίῳ· (12) ὥσπερ γὰρ ἡ γυνὴ ἐκ τοῦ ἀνδρός, οὕτως καὶ ὁ ἀνὴρ διὰ τῆς γυναικός· τὰ δὲ πάντα ἐκ τοῦ θεοῦ. (13) ἐν ὑμῖν αὐτοῖς κρίνατε· πρέπον ἐστὶν γυναῖκα ἀκατακάλυπτον τῷ θεῷ προσεύχεσθαι; (14) οὐδὲ ἡ φύσις αὐτὴ διδάσκει ὑμᾶς ὅτι ἀνὴρ μὲν ἐὰν κομᾷ, ἀτιμία αὐτῷ ἐστιν, (15) γυνὴ δὲ ἐὰν κομᾷ, δόξα αὐτῇ ἐστιν; ὅτι ἡ κόμη ἀντὶ περιβολαίου δέδοται. (16) εἰ δέ τις δοκεῖ φιλόνεικος εἶναι, ἡμεῖς τοιαύτην συνήθειαν οὐκ ἔχομεν, οὐδὲ αἱ ἐκκλησίαι τοῦ θεοῦ. (17) Τοῦτο δὲ παραγγέλλων οὐκ ἐπαινῶ ὅτι οὐκ εἰς τὸ κρεῖσσον ἀλλὰ εἰς τὸ ἧσσον συνέρχεσθε. (18) πρῶτον μὲν γὰρ συνερχομένων ὑμῶν ἐν ἐκκλησίᾳ ἀκούω σχίσματα ἐν ὑμῖν ὑπάρχειν, καὶ μέρος τι πιστεύω. (19) δεῖ γὰρ καὶ αἱρέσεις ἐν ὑμῖν εἶναι, ἵνα καὶ οἱ δόκιμοι φανεροὶ γένωνται ἐν ὑμῖν. (20) συνερχομένων οὖν ὑμῶν ἐπὶ τὸ αὐτὸ οὐκ ἔστιν κυριακὸν δεῖπνον φαγεῖν, (21) ἕκαστος γὰρ τὸ ἴδιον δεῖπνον προλαμβάνει ἐν τῷ φαγεῖν, καὶ ὃς μὲν πεινᾷ, ὃς δὲ μεθύει. (22) μὴ γὰρ οἰκίας οὐκ ἔχετε εἰς τὸ ἐσθίειν καὶ πίνειν; ἢ τῆς ἐκκλησίας τοῦ θεοῦ καταφρονεῖτε, καὶ καταισχύνετε τοὺς μὴ ἔχοντας; τί εἴπω ὑμῖν; ἐπαινέσω ὑμᾶς; ἐν τούτῳ οὐκ ἐπαινῶ. (23) Ἐγὼ γὰρ παρέλαβον ἀπὸ τοῦ κυρίου, ὃ καὶ παρέδωκα ὑμῖν, ὅτι ὁ κύριος Ἰησοῦς ἐν τῇ νυκτὶ ᾗ παρεδίδετο ἔλαβεν ἄρτον (24) καὶ εὐχαριστήσας ἔκλασεν καὶ εἶπεν· Τοῦτό μού ἐστιν τὸ σῶμα τὸ ὑπὲρ ὑμῶν· τοῦτο ποιεῖτε εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. (25) ὡσαύτως καὶ τὸ ποτήριον μετὰ τὸ δειπνῆσαι, λέγων· Τοῦτο τὸ ποτήριον ἡ καινὴ διαθήκη ἐστὶν ἐν τῷ ἐμῷ αἵματι· τοῦτο ποιεῖτε, ὁσάκις ἐὰν πίνητε, εἰς τὴν ἐμὴν ἀνάμνησιν. (26) ὁσάκις γὰρ ἐὰν ἐσθίητε τὸν ἄρτον τοῦτον καὶ τὸ ποτήριον πίνητε, τὸν θάνατον τοῦ κυρίου καταγγέλλετε, ἄχρι οὗ ἔλθῃ. (27) Ὥστε ὃς ἂν ἐσθίῃ τὸν ἄρτον ἢ πίνῃ τὸ ποτήριον τοῦ κυρίου ἀναξίως, ἔνοχος ἔσται τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ κυρίου. (28) δοκιμαζέτω δὲ ἄνθρωπος ἑαυτόν, καὶ οὕτως ἐκ τοῦ ἄρτου ἐσθιέτω καὶ ἐκ τοῦ ποτηρίου πινέτω· (29) ὁ γὰρ ἐσθίων καὶ πίνων κρίμα ἑαυτῷ ἐσθίει καὶ πίνει μὴ διακρίνων τὸ σῶμα. (30) διὰ τοῦτο ἐν ὑμῖν πολλοὶ ἀσθενεῖς καὶ ἄρρωστοι καὶ κοιμῶνται ἱκανοί. (31) εἰ δὲ ἑαυτοὺς διεκρίνομεν, οὐκ ἂν ἐκρινόμεθα· (32) κρινόμενοι δὲ ὑπὸ κυρίου παιδευόμεθα, ἵνα μὴ σὺν τῷ κόσμῳ κατακριθῶμεν. (33) Ὥστε, ἀδελφοί μου, συνερχόμενοι εἰς τὸ φαγεῖν ἀλλήλους ἐκδέχεσθε. (34) εἴ τις πεινᾷ, ἐν οἴκῳ ἐσθιέτω, ἵνα μὴ εἰς κρίμα συνέρχησθε. Τὰ δὲ λοιπὰ ὡς ἂν ἔλθω διατάξομαι.

12

(1) Περὶ δὲ τῶν πνευματικῶν, ἀδελφοί, οὐ θέλω ὑμᾶς ἀγνοεῖν. (2) οἴδατε ὅτι ὅτε ἔθνη ἦτε πρὸς τὰ εἴδωλα τὰ ἄφωνα ὡς ἂν ἤγεσθε ἀπαγόμενοι. (3) διὸ γνωρίζω ὑμῖν ὅτι οὐδεὶς ἐν πνεύματι θεοῦ λαλῶν λέγει· Ἀνάθεμα Ἰησοῦς, καὶ οὐδεὶς δύναται εἰπεῖν· Κύριος Ἰησοῦς εἰ μὴ ἐν πνεύματι ἁγίῳ. (4) Διαιρέσεις δὲ χαρισμάτων εἰσίν, τὸ δὲ αὐτὸ πνεῦμα· (5) καὶ διαιρέσεις διακονιῶν εἰσιν, καὶ ὁ αὐτὸς κύριος· (6) καὶ διαιρέσεις ἐνεργημάτων εἰσίν, ὁ δὲ αὐτὸς θεός, ὁ ἐνεργῶν τὰ πάντα ἐν πᾶσιν. (7) ἑκάστῳ δὲ δίδοται ἡ φανέρωσις τοῦ πνεύματος πρὸς τὸ συμφέρον. (8) ᾧ μὲν γὰρ διὰ τοῦ πνεύματος δίδοται λόγος σοφίας, ἄλλῳ δὲ λόγος γνώσεως κατὰ τὸ αὐτὸ πνεῦμα, (9) ἑτέρῳ πίστις ἐν τῷ αὐτῷ πνεύματι, ἄλλῳ χαρίσματα ἰαμάτων ἐν τῷ ἑνὶ πνεύματι, (10) ἄλλῳ ἐνεργήματα δυνάμεων, ἄλλῳ προφητεία, ἄλλῳ διακρίσεις πνευμάτων, ἑτέρῳ γένη γλωσσῶν, ἄλλῳ ἑρμηνεία γλωσσῶν· (11) πάντα δὲ ταῦτα ἐνεργεῖ τὸ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πνεῦμα, διαιροῦν ἰδίᾳ ἑκάστῳ καθὼς βούλεται. (12) Καθάπερ γὰρ τὸ σῶμα ἕν ἐστιν καὶ μέλη πολλὰ ἔχει, πάντα δὲ τὰ μέλη τοῦ σώματος πολλὰ ὄντα ἕν ἐστιν σῶμα, οὕτως καὶ ὁ Χριστός· (13) καὶ γὰρ ἐν ἑνὶ πνεύματι ἡμεῖς πάντες εἰς ἓν σῶμα ἐβαπτίσθημεν, εἴτε Ἰουδαῖοι εἴτε Ἕλληνες, εἴτε δοῦλοι εἴτε ἐλεύθεροι, καὶ πάντες ἓν πνεῦμα ἐποτίσθημεν. (14) Καὶ γὰρ τὸ σῶμα οὐκ ἔστιν ἓν μέλος ἀλλὰ πολλά. (15) ἐὰν εἴπῃ ὁ πούς· Ὅτι οὐκ εἰμὶ χείρ, οὐκ εἰμὶ ἐκ τοῦ σώματος, οὐ παρὰ τοῦτο οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ σώματος; (16) καὶ ἐὰν εἴπῃ τὸ οὖς· Ὅτι οὐκ εἰμὶ ὀφθαλμός, οὐκ εἰμὶ ἐκ τοῦ σώματος, οὐ παρὰ τοῦτο οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ σώματος· (17) εἰ ὅλον τὸ σῶμα ὀφθαλμός, ποῦ ἡ ἀκοή; εἰ ὅλον ἀκοή, ποῦ ἡ ὄσφρησις; (18) νυνὶ δὲ ὁ θεὸς ἔθετο τὰ μέλη, ἓν ἕκαστον αὐτῶν, ἐν τῷ σώματι καθὼς ἠθέλησεν. (19) εἰ δὲ ἦν τὰ πάντα ἓν μέλος, ποῦ τὸ σῶμα; (20) νῦν δὲ πολλὰ μὲν μέλη, ἓν δὲ σῶμα. (21) οὐ δύναται δὲ ὁ ὀφθαλμὸς εἰπεῖν τῇ χειρί· Χρείαν σου οὐκ ἔχω, ἢ πάλιν ἡ κεφαλὴ τοῖς ποσίν· Χρείαν ὑμῶν οὐκ ἔχω· (22) ἀλλὰ πολλῷ μᾶλλον τὰ δοκοῦντα μέλη τοῦ σώματος ἀσθενέστερα ὑπάρχειν ἀναγκαῖά ἐστιν, (23) καὶ ἃ δοκοῦμεν ἀτιμότερα εἶναι τοῦ σώματος, τούτοις τιμὴν περισσοτέραν περιτίθεμεν, καὶ τὰ ἀσχήμονα ἡμῶν εὐσχημοσύνην περισσοτέραν ἔχει, (24) τὰ δὲ εὐσχήμονα ἡμῶν οὐ χρείαν ἔχει. ἀλλὰ ὁ θεὸς συνεκέρασεν τὸ σῶμα, τῷ ὑστεροῦντι περισσοτέραν δοὺς τιμήν, (25) ἵνα μὴ ᾖ σχίσμα ἐν τῷ σώματι, ἀλλὰ τὸ αὐτὸ ὑπὲρ ἀλλήλων μεριμνῶσι τὰ μέλη. (26) καὶ εἴτε πάσχει ἓν μέλος, συμπάσχει πάντα τὰ μέλη· εἴτε δοξάζεται μέλος, συγχαίρει πάντα τὰ μέλη. (27) Ὑμεῖς δέ ἐστε σῶμα Χριστοῦ καὶ μέλη ἐκ μέρους. (28) καὶ οὓς μὲν ἔθετο ὁ θεὸς ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ πρῶτον ἀποστόλους, δεύτερον προφήτας, τρίτον διδασκάλους, ἔπειτα δυνάμεις, ἔπειτα χαρίσματα ἰαμάτων, ἀντιλήμψεις, κυβερνήσεις, γένη γλωσσῶν. (29) μὴ πάντες ἀπόστολοι; μὴ πάντες προφῆται; μὴ πάντες διδάσκαλοι; μὴ πάντες δυνάμεις; (30) μὴ πάντες χαρίσματα ἔχουσιν ἰαμάτων; μὴ πάντες γλώσσαις λαλοῦσιν; μὴ πάντες διερμηνεύουσιν; (31) ζηλοῦτε δὲ τὰ χαρίσματα τὰ μείζονα. καὶ ἔτι καθʼ ὑπερβολὴν ὁδὸν ὑμῖν δείκνυμι.

13

(1) Ἐὰν ταῖς γλώσσαις τῶν ἀνθρώπων λαλῶ καὶ τῶν ἀγγέλων, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, γέγονα χαλκὸς ἠχῶν ἢ κύμβαλον ἀλαλάζον. (2) καὶ ἐὰν ἔχω προφητείαν καὶ εἰδῶ τὰ μυστήρια πάντα καὶ πᾶσαν τὴν γνῶσιν, καὶ ἐὰν ἔχω πᾶσαν τὴν πίστιν ὥστε ὄρη μεθιστάναι, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐθέν εἰμι. (3) καὶ ἐὰν ψωμίσω πάντα τὰ ὑπάρχοντά μου, καὶ ἐὰν παραδῶ τὸ σῶμά μου, ἵνα καυθήσομαι, ἀγάπην δὲ μὴ ἔχω, οὐδὲν ὠφελοῦμαι. (4) Ἡ ἀγάπη μακροθυμεῖ, χρηστεύεται ἡ ἀγάπη, οὐ ζηλοῖ ἡ ἀγάπη, οὐ περπερεύεται, οὐ φυσιοῦται, (5) οὐκ ἀσχημονεῖ, οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς, οὐ παροξύνεται, οὐ λογίζεται τὸ κακόν, (6) οὐ χαίρει ἐπὶ τῇ ἀδικίᾳ, συγχαίρει δὲ τῇ ἀληθείᾳ· (7) πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑπομένει. (8) Ἡ ἀγάπη οὐδέποτε πίπτει. εἴτε δὲ προφητεῖαι, καταργηθήσονται· εἴτε γλῶσσαι, παύσονται· εἴτε γνῶσις, καταργηθήσεται. (9) ἐκ μέρους γὰρ γινώσκομεν καὶ ἐκ μέρους προφητεύομεν· (10) ὅταν δὲ ἔλθῃ τὸ τέλειον, τὸ ἐκ μέρους καταργηθήσεται. (11) ὅτε ἤμην νήπιος, ἐλάλουν ὡς νήπιος, ἐφρόνουν ὡς νήπιος, ἐλογιζόμην ὡς νήπιος· ὅτε γέγονα ἀνήρ, κατήργηκα τὰ τοῦ νηπίου. (12) βλέπομεν γὰρ ἄρτι διʼ ἐσόπτρου ἐν αἰνίγματι, τότε δὲ πρόσωπον πρὸς πρόσωπον· ἄρτι γινώσκω ἐκ μέρους, τότε δὲ ἐπιγνώσομαι καθὼς καὶ ἐπεγνώσθην. (13) νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη· τὰ τρία ταῦτα, μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη.

14

(1) Διώκετε τὴν ἀγάπην, ζηλοῦτε δὲ τὰ πνευματικά, μᾶλλον δὲ ἵνα προφητεύητε. (2) ὁ γὰρ λαλῶν γλώσσῃ οὐκ ἀνθρώποις λαλεῖ ἀλλὰ θεῷ, οὐδεὶς γὰρ ἀκούει, πνεύματι δὲ λαλεῖ μυστήρια· (3) ὁ δὲ προφητεύων ἀνθρώποις λαλεῖ οἰκοδομὴν καὶ παράκλησιν καὶ παραμυθίαν. (4) ὁ λαλῶν γλώσσῃ ἑαυτὸν οἰκοδομεῖ· ὁ δὲ προφητεύων ἐκκλησίαν οἰκοδομεῖ. (5) θέλω δὲ πάντας ὑμᾶς λαλεῖν γλώσσαις, μᾶλλον δὲ ἵνα προφητεύητε· μείζων δὲ ὁ προφητεύων ἢ ὁ λαλῶν γλώσσαις, ἐκτὸς εἰ μὴ διερμηνεύῃ, ἵνα ἡ ἐκκλησία οἰκοδομὴν λάβῃ. (6) Νῦν δέ, ἀδελφοί, ἐὰν ἔλθω πρὸς ὑμᾶς γλώσσαις λαλῶν, τί ὑμᾶς ὠφελήσω, ἐὰν μὴ ὑμῖν λαλήσω ἢ ἐν ἀποκαλύψει ἢ ἐν γνώσει ἢ ἐν προφητείᾳ ἢ ἐν διδαχῇ; (7) ὅμως τὰ ἄψυχα φωνὴν διδόντα, εἴτε αὐλὸς εἴτε κιθάρα, ἐὰν διαστολὴν τοῖς φθόγγοις μὴ δῷ, πῶς γνωσθήσεται τὸ αὐλούμενον ἢ τὸ κιθαριζόμενον; (8) καὶ γὰρ ἐὰν ἄδηλον φωνὴν σάλπιγξ δῷ, τίς παρασκευάσεται εἰς πόλεμον; (9) οὕτως καὶ ὑμεῖς διὰ τῆς γλώσσης ἐὰν μὴ εὔσημον λόγον δῶτε, πῶς γνωσθήσεται τὸ λαλούμενον; ἔσεσθε γὰρ εἰς ἀέρα λαλοῦντες. (10) τοσαῦτα εἰ τύχοι γένη φωνῶν εἰσιν ἐν κόσμῳ, καὶ οὐδὲν ἄφωνον· (11) ἐὰν οὖν μὴ εἰδῶ τὴν δύναμιν τῆς φωνῆς, ἔσομαι τῷ λαλοῦντι βάρβαρος καὶ ὁ λαλῶν ἐν ἐμοὶ βάρβαρος. (12) οὕτως καὶ ὑμεῖς, ἐπεὶ ζηλωταί ἐστε πνευμάτων, πρὸς τὴν οἰκοδομὴν τῆς ἐκκλησίας ζητεῖτε ἵνα περισσεύητε. (13) Διὸ ὁ λαλῶν γλώσσῃ προσευχέσθω ἵνα διερμηνεύῃ. (14) ἐὰν γὰρ προσεύχωμαι γλώσσῃ, τὸ πνεῦμά μου προσεύχεται, ὁ δὲ νοῦς μου ἄκαρπός ἐστιν. (15) τί οὖν ἐστιν; προσεύξομαι τῷ πνεύματι, προσεύξομαι δὲ καὶ τῷ νοΐ· ψαλῶ τῷ πνεύματι, ψαλῶ δὲ καὶ τῷ νοΐ· (16) ἐπεὶ ἐὰν εὐλογῇς πνεύματι, ὁ ἀναπληρῶν τὸν τόπον τοῦ ἰδιώτου πῶς ἐρεῖ τὸ Ἀμήν ἐπὶ τῇ σῇ εὐχαριστίᾳ; ἐπειδὴ τί λέγεις οὐκ οἶδεν· (17) σὺ μὲν γὰρ καλῶς εὐχαριστεῖς, ἀλλʼ ὁ ἕτερος οὐκ οἰκοδομεῖται. (18) εὐχαριστῶ τῷ θεῷ, πάντων ὑμῶν μᾶλλον γλώσσαις λαλῶ· (19) ἀλλὰ ἐν ἐκκλησίᾳ θέλω πέντε λόγους τῷ νοΐ μου λαλῆσαι, ἵνα καὶ ἄλλους κατηχήσω, ἢ μυρίους λόγους ἐν γλώσσῃ. (20) Ἀδελφοί, μὴ παιδία γίνεσθε ταῖς φρεσίν, ἀλλὰ τῇ κακίᾳ νηπιάζετε, ταῖς δὲ φρεσὶν τέλειοι γίνεσθε. (21) ἐν τῷ νόμῳ γέγραπται ὅτι Ἐν ἑτερογλώσσοις καὶ ἐν χείλεσιν ἑτέρων λαλήσω τῷ λαῷ τούτῳ, καὶ οὐδʼ οὕτως εἰσακούσονταί μου, λέγει κύριος. (22) ὥστε αἱ γλῶσσαι εἰς σημεῖόν εἰσιν οὐ τοῖς πιστεύουσιν ἀλλὰ τοῖς ἀπίστοις, ἡ δὲ προφητεία οὐ τοῖς ἀπίστοις ἀλλὰ τοῖς πιστεύουσιν. (23) ἐὰν οὖν συνέλθῃ ἡ ἐκκλησία ὅλη ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ πάντες λαλῶσιν γλώσσαις, εἰσέλθωσιν δὲ ἰδιῶται ἢ ἄπιστοι, οὐκ ἐροῦσιν ὅτι μαίνεσθε; (24) ἐὰν δὲ πάντες προφητεύωσιν, εἰσέλθῃ δέ τις ἄπιστος ἢ ἰδιώτης, ἐλέγχεται ὑπὸ πάντων, ἀνακρίνεται ὑπὸ πάντων, (25) τὰ κρυπτὰ τῆς καρδίας αὐτοῦ φανερὰ γίνεται, καὶ οὕτως πεσὼν ἐπὶ πρόσωπον προσκυνήσει τῷ θεῷ, ἀπαγγέλλων ὅτι Ὄντως ὁ θεὸς ἐν ὑμῖν ἐστιν. (26) Τί οὖν ἐστιν, ἀδελφοί; ὅταν συνέρχησθε, ἕκαστος ψαλμὸν ἔχει, διδαχὴν ἔχει, ἀποκάλυψιν ἔχει, γλῶσσαν ἔχει, ἑρμηνείαν ἔχει· πάντα πρὸς οἰκοδομὴν γινέσθω. (27) εἴτε γλώσσῃ τις λαλεῖ, κατὰ δύο ἢ τὸ πλεῖστον τρεῖς, καὶ ἀνὰ μέρος, καὶ εἷς διερμηνευέτω· (28) ἐὰν δὲ μὴ ᾖ διερμηνευτής, σιγάτω ἐν ἐκκλησίᾳ, ἑαυτῷ δὲ λαλείτω καὶ τῷ θεῷ. (29) προφῆται δὲ δύο ἢ τρεῖς λαλείτωσαν, καὶ οἱ ἄλλοι διακρινέτωσαν· (30) ἐὰν δὲ ἄλλῳ ἀποκαλυφθῇ καθημένῳ, ὁ πρῶτος σιγάτω. (31) δύνασθε γὰρ καθʼ ἕνα πάντες προφητεύειν, ἵνα πάντες μανθάνωσιν καὶ πάντες παρακαλῶνται (32) (καὶ πνεύματα προφητῶν προφήταις ὑποτάσσεται, (33) οὐ γάρ ἐστιν ἀκαταστασίας ὁ θεὸς ἀλλὰ εἰρήνης), ὡς ἐν πάσαις ταῖς ἐκκλησίαις τῶν ἁγίων. (34) Αἱ γυναῖκες ἐν ταῖς ἐκκλησίαις σιγάτωσαν, οὐ γὰρ ἐπιτρέπεται αὐταῖς λαλεῖν· ἀλλὰ ὑποτασσέσθωσαν, καθὼς καὶ ὁ νόμος λέγει. (35) εἰ δέ τι μαθεῖν θέλουσιν, ἐν οἴκῳ τοὺς ἰδίους ἄνδρας ἐπερωτάτωσαν, αἰσχρὸν γάρ ἐστιν γυναικὶ λαλεῖν ἐν ἐκκλησίᾳ. (36) ἢ ἀφʼ ὑμῶν ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ἐξῆλθεν, ἢ εἰς ὑμᾶς μόνους κατήντησεν; (37) Εἴ τις δοκεῖ προφήτης εἶναι ἢ πνευματικός, ἐπιγινωσκέτω ἃ γράφω ὑμῖν ὅτι κυρίου ἐστίν· (38) εἰ δέ τις ἀγνοεῖ, ἀγνοεῖται. (39) ὥστε, ἀδελφοί μου, ζηλοῦτε τὸ προφητεύειν, καὶ τὸ λαλεῖν μὴ κωλύετε γλώσσαις· (40) πάντα δὲ εὐσχημόνως καὶ κατὰ τάξιν γινέσθω.

15

(1) Γνωρίζω δὲ ὑμῖν, ἀδελφοί, τὸ εὐαγγέλιον ὃ εὐηγγελισάμην ὑμῖν, ὃ καὶ παρελάβετε, ἐν ᾧ καὶ ἑστήκατε, (2) διʼ οὗ καὶ σῴζεσθε, τίνι λόγῳ εὐηγγελισάμην ὑμῖν, εἰ κατέχετε, ἐκτὸς εἰ μὴ εἰκῇ ἐπιστεύσατε. (3) Παρέδωκα γὰρ ὑμῖν ἐν πρώτοις, ὃ καὶ παρέλαβον, ὅτι Χριστὸς ἀπέθανεν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν κατὰ τὰς γραφάς, (4) καὶ ὅτι ἐτάφη, καὶ ὅτι ἐγήγερται τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ κατὰ τὰς γραφάς, (5) καὶ ὅτι ὤφθη Κηφᾷ, εἶτα τοῖς δώδεκα· (6) ἔπειτα ὤφθη ἐπάνω πεντακοσίοις ἀδελφοῖς ἐφάπαξ, ἐξ ὧν οἱ πλείονες μένουσιν ἕως ἄρτι, τινὲς δὲ ἐκοιμήθησαν· (7) ἔπειτα ὤφθη Ἰακώβῳ, εἶτα τοῖς ἀποστόλοις πᾶσιν· (8) ἔσχατον δὲ πάντων ὡσπερεὶ τῷ ἐκτρώματι ὤφθη κἀμοί. (9) ἐγὼ γάρ εἰμι ὁ ἐλάχιστος τῶν ἀποστόλων, ὃς οὐκ εἰμὶ ἱκανὸς καλεῖσθαι ἀπόστολος, διότι ἐδίωξα τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ· (10) χάριτι δὲ θεοῦ εἰμι ὅ εἰμι, καὶ ἡ χάρις αὐτοῦ ἡ εἰς ἐμὲ οὐ κενὴ ἐγενήθη, ἀλλὰ περισσότερον αὐτῶν πάντων ἐκοπίασα, οὐκ ἐγὼ δὲ ἀλλὰ ἡ χάρις τοῦ θεοῦ ἡ σὺν ἐμοί. (11) εἴτε οὖν ἐγὼ εἴτε ἐκεῖνοι, οὕτως κηρύσσομεν καὶ οὕτως ἐπιστεύσατε. (12) Εἰ δὲ Χριστὸς κηρύσσεται ὅτι ἐκ νεκρῶν ἐγήγερται, πῶς λέγουσιν ἐν ὑμῖν τινες ὅτι ἀνάστασις νεκρῶν οὐκ ἔστιν; (13) εἰ δὲ ἀνάστασις νεκρῶν οὐκ ἔστιν, οὐδὲ Χριστὸς ἐγήγερται· (14) εἰ δὲ Χριστὸς οὐκ ἐγήγερται, κενὸν ἄρα τὸ κήρυγμα ἡμῶν, κενὴ καὶ ἡ πίστις ὑμῶν, (15) εὑρισκόμεθα δὲ καὶ ψευδομάρτυρες τοῦ θεοῦ, ὅτι ἐμαρτυρήσαμεν κατὰ τοῦ θεοῦ ὅτι ἤγειρεν τὸν Χριστόν, ὃν οὐκ ἤγειρεν εἴπερ ἄρα νεκροὶ οὐκ ἐγείρονται. (16) εἰ γὰρ νεκροὶ οὐκ ἐγείρονται, οὐδὲ Χριστὸς ἐγήγερται· (17) εἰ δὲ Χριστὸς οὐκ ἐγήγερται, ματαία ἡ πίστις ὑμῶν, ἔτι ἐστὲ ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν. (18) ἄρα καὶ οἱ κοιμηθέντες ἐν Χριστῷ ἀπώλοντο. (19) εἰ ἐν τῇ ζωῇ ταύτῃ ἐν Χριστῷ ἠλπικότες ἐσμὲν μόνον, ἐλεεινότεροι πάντων ἀνθρώπων ἐσμέν. (20) Νυνὶ δὲ Χριστὸς ἐγήγερται ἐκ νεκρῶν, ἀπαρχὴ τῶν κεκοιμημένων. (21) ἐπειδὴ γὰρ διʼ ἀνθρώπου θάνατος, καὶ διʼ ἀνθρώπου ἀνάστασις νεκρῶν· (22) ὥσπερ γὰρ ἐν τῷ Ἀδὰμ πάντες ἀποθνῄσκουσιν, οὕτως καὶ ἐν τῷ Χριστῷ πάντες ζῳοποιηθήσονται. (23) ἕκαστος δὲ ἐν τῷ ἰδίῳ τάγματι· ἀπαρχὴ Χριστός, ἔπειτα οἱ τοῦ Χριστοῦ ἐν τῇ παρουσίᾳ αὐτοῦ· (24) εἶτα τὸ τέλος, ὅταν παραδιδῷ τὴν βασιλείαν τῷ θεῷ καὶ πατρί, ὅταν καταργήσῃ πᾶσαν ἀρχὴν καὶ πᾶσαν ἐξουσίαν καὶ δύναμιν, (25) δεῖ γὰρ αὐτὸν βασιλεύειν ἄχρι οὗ θῇ πάντας τοὺς ἐχθροὺς ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ. (26) ἔσχατος ἐχθρὸς καταργεῖται ὁ θάνατος, (27) πάντα γὰρ ὑπέταξεν ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ. ὅταν δὲ εἴπῃ ὅτι πάντα ὑποτέτακται, δῆλον ὅτι ἐκτὸς τοῦ ὑποτάξαντος αὐτῷ τὰ πάντα. (28) ὅταν δὲ ὑποταγῇ αὐτῷ τὰ πάντα, τότε αὐτὸς ὁ υἱὸς ὑποταγήσεται τῷ ὑποτάξαντι αὐτῷ τὰ πάντα, ἵνα ᾖ ὁ θεὸς πάντα ἐν πᾶσιν. (29) Ἐπεὶ τί ποιήσουσιν οἱ βαπτιζόμενοι ὑπὲρ τῶν νεκρῶν; εἰ ὅλως νεκροὶ οὐκ ἐγείρονται, τί καὶ βαπτίζονται ὑπὲρ αὐτῶν; (30) τί καὶ ἡμεῖς κινδυνεύομεν πᾶσαν ὥραν; (31) καθʼ ἡμέραν ἀποθνῄσκω, νὴ τὴν ὑμετέραν καύχησιν, ἣν ἔχω ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν. (32) εἰ κατὰ ἄνθρωπον ἐθηριομάχησα ἐν Ἐφέσῳ, τί μοι τὸ ὄφελος; εἰ νεκροὶ οὐκ ἐγείρονται, Φάγωμεν καὶ πίωμεν, αὔριον γὰρ ἀποθνῄσκομεν. (33) μὴ πλανᾶσθε· φθείρουσιν ἤθη χρηστὰ ὁμιλίαι κακαί. (34) ἐκνήψατε δικαίως καὶ μὴ ἁμαρτάνετε, ἀγνωσίαν γὰρ θεοῦ τινες ἔχουσιν· πρὸς ἐντροπὴν ὑμῖν λαλῶ. (35) Ἀλλὰ ἐρεῖ τις· Πῶς ἐγείρονται οἱ νεκροί, ποίῳ δὲ σώματι ἔρχονται; (36) ἄφρων, σὺ ὃ σπείρεις, οὐ ζῳοποιεῖται ἐὰν μὴ ἀποθάνῃ· (37) καὶ ὃ σπείρεις, οὐ τὸ σῶμα τὸ γενησόμενον σπείρεις ἀλλὰ γυμνὸν κόκκον εἰ τύχοι σίτου ἤ τινος τῶν λοιπῶν· (38) ὁ δὲ θεὸς δίδωσιν αὐτῷ σῶμα καθὼς ἠθέλησεν, καὶ ἑκάστῳ τῶν σπερμάτων ἴδιον σῶμα. (39) οὐ πᾶσα σὰρξ ἡ αὐτὴ σάρξ, ἀλλὰ ἄλλη μὲν ἀνθρώπων, ἄλλη δὲ σὰρξ κτηνῶν, ἄλλη δὲ σὰρξ πτηνῶν, ἄλλη δὲ ἰχθύων. (40) καὶ σώματα ἐπουράνια, καὶ σώματα ἐπίγεια· ἀλλὰ ἑτέρα μὲν ἡ τῶν ἐπουρανίων δόξα, ἑτέρα δὲ ἡ τῶν ἐπιγείων. (41) ἄλλη δόξα ἡλίου, καὶ ἄλλη δόξα σελήνης, καὶ ἄλλη δόξα ἀστέρων, ἀστὴρ γὰρ ἀστέρος διαφέρει ἐν δόξῃ. (42) Οὕτως καὶ ἡ ἀνάστασις τῶν νεκρῶν. σπείρεται ἐν φθορᾷ, ἐγείρεται ἐν ἀφθαρσίᾳ· (43) σπείρεται ἐν ἀτιμίᾳ, ἐγείρεται ἐν δόξῃ· σπείρεται ἐν ἀσθενείᾳ, ἐγείρεται ἐν δυνάμει· (44) σπείρεται σῶμα ψυχικόν, ἐγείρεται σῶμα πνευματικόν. Εἰ ἔστιν σῶμα ψυχικόν, ἔστιν καὶ πνευματικόν. (45) οὕτως καὶ γέγραπται· Ἐγένετο ὁ πρῶτος ἄνθρωπος Ἀδὰμ εἰς ψυχὴν ζῶσαν· ὁ ἔσχατος Ἀδὰμ εἰς πνεῦμα ζῳοποιοῦν. (46) ἀλλʼ οὐ πρῶτον τὸ πνευματικὸν ἀλλὰ τὸ ψυχικόν, ἔπειτα τὸ πνευματικόν. (47) ὁ πρῶτος ἄνθρωπος ἐκ γῆς χοϊκός, ὁ δεύτερος ἄνθρωπος ἐξ οὐρανοῦ. (48) οἷος ὁ χοϊκός, τοιοῦτοι καὶ οἱ χοϊκοί, καὶ οἷος ὁ ἐπουράνιος, τοιοῦτοι καὶ οἱ ἐπουράνιοι· (49) καὶ καθὼς ἐφορέσαμεν τὴν εἰκόνα τοῦ χοϊκοῦ, φορέσομεν καὶ τὴν εἰκόνα τοῦ ἐπουρανίου. (50) Τοῦτο δέ φημι, ἀδελφοί, ὅτι σὰρξ καὶ αἷμα βασιλείαν θεοῦ κληρονομῆσαι οὐ δύναται, οὐδὲ ἡ φθορὰ τὴν ἀφθαρσίαν κληρονομεῖ. (51) ἰδοὺ μυστήριον ὑμῖν λέγω· πάντες οὐ κοιμηθησόμεθα πάντες δὲ ἀλλαγησόμεθα, (52) ἐν ἀτόμῳ, ἐν ῥιπῇ ὀφθαλμοῦ, ἐν τῇ ἐσχάτῃ σάλπιγγι· σαλπίσει γάρ, καὶ οἱ νεκροὶ ἐγερθήσονται ἄφθαρτοι, καὶ ἡμεῖς ἀλλαγησόμεθα. (53) δεῖ γὰρ τὸ φθαρτὸν τοῦτο ἐνδύσασθαι ἀφθαρσίαν καὶ τὸ θνητὸν τοῦτο ἐνδύσασθαι ἀθανασίαν. (54) ὅταν δὲ τὸ φθαρτὸν τοῦτο ἐνδύσηται ἀφθαρσίαν καὶ τὸ θνητὸν τοῦτο ἐνδύσηται ἀθανασίαν, τότε γενήσεται ὁ λόγος ὁ γεγραμμένος· Κατεπόθη ὁ θάνατος εἰς νῖκος. (55) ποῦ σου, θάνατε, τὸ νῖκος; ποῦ σου, θάνατε, τὸ κέντρον; (56) τὸ δὲ κέντρον τοῦ θανάτου ἡ ἁμαρτία, ἡ δὲ δύναμις τῆς ἁμαρτίας ὁ νόμος· (57) τῷ δὲ θεῷ χάρις τῷ διδόντι ἡμῖν τὸ νῖκος διὰ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. (58) Ὥστε, ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, ἑδραῖοι γίνεσθε, ἀμετακίνητοι, περισσεύοντες ἐν τῷ ἔργῳ τοῦ κυρίου πάντοτε, εἰδότες ὅτι ὁ κόπος ὑμῶν οὐκ ἔστιν κενὸς ἐν κυρίῳ.

16

(1) Περὶ δὲ τῆς λογείας τῆς εἰς τοὺς ἁγίους, ὥσπερ διέταξα ταῖς ἐκκλησίαις τῆς Γαλατίας, οὕτως καὶ ὑμεῖς ποιήσατε. (2) κατὰ μίαν σαββάτου ἕκαστος ὑμῶν παρʼ ἑαυτῷ τιθέτω θησαυρίζων ὅ τι ἐὰν εὐοδῶται, ἵνα μὴ ὅταν ἔλθω τότε λογεῖαι γίνωνται. (3) ὅταν δὲ παραγένωμαι, οὓς ἐὰν δοκιμάσητε διʼ ἐπιστολῶν, τούτους πέμψω ἀπενεγκεῖν τὴν χάριν ὑμῶν εἰς Ἰερουσαλήμ· (4) ἐὰν δὲ ἄξιον ᾖ τοῦ κἀμὲ πορεύεσθαι, σὺν ἐμοὶ πορεύσονται. (5) Ἐλεύσομαι δὲ πρὸς ὑμᾶς ὅταν Μακεδονίαν διέλθω, Μακεδονίαν γὰρ διέρχομαι, (6) πρὸς ὑμᾶς δὲ τυχὸν παραμενῶ ἢ καὶ παραχειμάσω, ἵνα ὑμεῖς με προπέμψητε οὗ ἐὰν πορεύωμαι. (7) οὐ θέλω γὰρ ὑμᾶς ἄρτι ἐν παρόδῳ ἰδεῖν, ἐλπίζω γὰρ χρόνον τινὰ ἐπιμεῖναι πρὸς ὑμᾶς, ἐὰν ὁ κύριος ἐπιτρέψῃ. (8) ἐπιμενῶ δὲ ἐν Ἐφέσῳ ἕως τῆς πεντηκοστῆς· (9) θύρα γάρ μοι ἀνέῳγεν μεγάλη καὶ ἐνεργής, καὶ ἀντικείμενοι πολλοί. (10) Ἐὰν δὲ ἔλθῃ Τιμόθεος, βλέπετε ἵνα ἀφόβως γένηται πρὸς ὑμᾶς, τὸ γὰρ ἔργον κυρίου ἐργάζεται ὡς κἀγώ· (11) μή τις οὖν αὐτὸν ἐξουθενήσῃ. προπέμψατε δὲ αὐτὸν ἐν εἰρήνῃ, ἵνα ἔλθῃ πρός με, ἐκδέχομαι γὰρ αὐτὸν μετὰ τῶν ἀδελφῶν. (12) Περὶ δὲ Ἀπολλῶ τοῦ ἀδελφοῦ, πολλὰ παρεκάλεσα αὐτὸν ἵνα ἔλθῃ πρὸς ὑμᾶς μετὰ τῶν ἀδελφῶν· καὶ πάντως οὐκ ἦν θέλημα ἵνα νῦν ἔλθῃ, ἐλεύσεται δὲ ὅταν εὐκαιρήσῃ. (13) Γρηγορεῖτε, στήκετε ἐν τῇ πίστει, ἀνδρίζεσθε, κραταιοῦσθε. (14) πάντα ὑμῶν ἐν ἀγάπῃ γινέσθω. (15) Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί· οἴδατε τὴν οἰκίαν Στεφανᾶ, ὅτι ἐστὶν ἀπαρχὴ τῆς Ἀχαΐας καὶ εἰς διακονίαν τοῖς ἁγίοις ἔταξαν ἑαυτούς· (16) ἵνα καὶ ὑμεῖς ὑποτάσσησθε τοῖς τοιούτοις καὶ παντὶ τῷ συνεργοῦντι καὶ κοπιῶντι. (17) χαίρω δὲ ἐπὶ τῇ παρουσίᾳ Στεφανᾶ καὶ Φορτουνάτου καὶ Ἀχαϊκοῦ, ὅτι τὸ ὑμέτερον ὑστέρημα οὗτοι ἀνεπλήρωσαν, (18) ἀνέπαυσαν γὰρ τὸ ἐμὸν πνεῦμα καὶ τὸ ὑμῶν. ἐπιγινώσκετε οὖν τοὺς τοιούτους. (19) Ἀσπάζονται ὑμᾶς αἱ ἐκκλησίαι τῆς Ἀσίας. ἀσπάζεται ὑμᾶς ἐν κυρίῳ πολλὰ Ἀκύλας καὶ Πρίσκα σὺν τῇ κατʼ οἶκον αὐτῶν ἐκκλησίᾳ. (20) ἀσπάζονται ὑμᾶς οἱ ἀδελφοὶ πάντες. ἀσπάσασθε ἀλλήλους ἐν φιλήματι ἁγίῳ. (21) Ὁ ἀσπασμὸς τῇ ἐμῇ χειρὶ Παύλου. (22) εἴ τις οὐ φιλεῖ τὸν κύριον, ἤτω ἀνάθεμα. Μαράνα θά. (23) ἡ χάρις τοῦ κυρίου Ἰησοῦ μεθʼ ὑμῶν. (24) ἡ ἀγάπη μου μετὰ πάντων ὑμῶν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ.

Second Epistle to the Corinthians

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

1

(1) Παῦλος ἀπόστολος Χριστοῦ Ἰησοῦ διὰ θελήματος θεοῦ καὶ Τιμόθεος ὁ ἀδελφὸς τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ τῇ οὔσῃ ἐν Κορίνθῳ, σὺν τοῖς ἁγίοις πᾶσιν τοῖς οὖσιν ἐν ὅλῃ τῇ Ἀχαΐᾳ· (2) χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. (3) Εὐλογητὸς ὁ θεὸς καὶ πατὴρ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ πατὴρ τῶν οἰκτιρμῶν καὶ θεὸς πάσης παρακλήσεως, (4) ὁ παρακαλῶν ἡμᾶς ἐπὶ πάσῃ τῇ θλίψει ἡμῶν, εἰς τὸ δύνασθαι ἡμᾶς παρακαλεῖν τοὺς ἐν πάσῃ θλίψει διὰ τῆς παρακλήσεως ἧς παρακαλούμεθα αὐτοὶ ὑπὸ τοῦ θεοῦ. (5) ὅτι καθὼς περισσεύει τὰ παθήματα τοῦ Χριστοῦ εἰς ἡμᾶς, οὕτως διὰ τοῦ Χριστοῦ περισσεύει καὶ ἡ παράκλησις ἡμῶν. (6) εἴτε δὲ θλιβόμεθα, ὑπὲρ τῆς ὑμῶν παρακλήσεως καὶ σωτηρίας· εἴτε παρακαλούμεθα, ὑπὲρ τῆς ὑμῶν παρακλήσεως τῆς ἐνεργουμένης ἐν ὑπομονῇ τῶν αὐτῶν παθημάτων ὧν καὶ ἡμεῖς πάσχομεν, (7) καὶ ἡ ἐλπὶς ἡμῶν βεβαία ὑπὲρ ὑμῶν· εἰδότες ὅτι ὡς κοινωνοί ἐστε τῶν παθημάτων, οὕτως καὶ τῆς παρακλήσεως. (8) Οὐ γὰρ θέλομεν ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, ὑπὲρ τῆς θλίψεως ἡμῶν τῆς γενομένης ἐν τῇ Ἀσίᾳ, ὅτι καθʼ ὑπερβολὴν ὑπὲρ δύναμιν ἐβαρήθημεν, ὥστε ἐξαπορηθῆναι ἡμᾶς καὶ τοῦ ζῆν· (9) ἀλλὰ αὐτοὶ ἐν ἑαυτοῖς τὸ ἀπόκριμα τοῦ θανάτου ἐσχήκαμεν, ἵνα μὴ πεποιθότες ὦμεν ἐφʼ ἑαυτοῖς ἀλλʼ ἐπὶ τῷ θεῷ τῷ ἐγείροντι τοὺς νεκρούς· (10) ὃς ἐκ τηλικούτου θανάτου ἐρρύσατο ἡμᾶς καὶ ῥύσεται, εἰς ὃν ἠλπίκαμεν ὅτι καὶ ἔτι ῥύσεται, (11) συνυπουργούντων καὶ ὑμῶν ὑπὲρ ἡμῶν τῇ δεήσει, ἵνα ἐκ πολλῶν προσώπων τὸ εἰς ἡμᾶς χάρισμα διὰ πολλῶν εὐχαριστηθῇ ὑπὲρ ἡμῶν. (12) Ἡ γὰρ καύχησις ἡμῶν αὕτη ἐστίν, τὸ μαρτύριον τῆς συνειδήσεως ἡμῶν, ὅτι ἐν ἁγιότητι καὶ εἰλικρινείᾳ τοῦ θεοῦ, οὐκ ἐν σοφίᾳ σαρκικῇ ἀλλʼ ἐν χάριτι θεοῦ, ἀνεστράφημεν ἐν τῷ κόσμῳ, περισσοτέρως δὲ πρὸς ὑμᾶς· (13) οὐ γὰρ ἄλλα γράφομεν ὑμῖν ἀλλʼ ἢ ἃ ἀναγινώσκετε ἢ καὶ ἐπιγινώσκετε, ἐλπίζω δὲ ὅτι ἕως τέλους ἐπιγνώσεσθε, (14) καθὼς καὶ ἐπέγνωτε ἡμᾶς ἀπὸ μέρους, ὅτι καύχημα ὑμῶν ἐσμεν καθάπερ καὶ ὑμεῖς ἡμῶν ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ. (15) Καὶ ταύτῃ τῇ πεποιθήσει ἐβουλόμην πρότερον πρὸς ὑμᾶς ἐλθεῖν, ἵνα δευτέραν χάριν σχῆτε, (16) καὶ διʼ ὑμῶν διελθεῖν εἰς Μακεδονίαν, καὶ πάλιν ἀπὸ Μακεδονίας ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς καὶ ὑφʼ ὑμῶν προπεμφθῆναι εἰς τὴν Ἰουδαίαν. (17) τοῦτο οὖν βουλόμενος μήτι ἄρα τῇ ἐλαφρίᾳ ἐχρησάμην; ἢ ἃ βουλεύομαι κατὰ σάρκα βουλεύομαι, ἵνα ᾖ παρʼ ἐμοὶ τὸ Ναὶ ναὶ καὶ τὸ Οὒ οὔ; (18) πιστὸς δὲ ὁ θεὸς ὅτι ὁ λόγος ἡμῶν ὁ πρὸς ὑμᾶς οὐκ ἔστιν Ναὶ καὶ Οὔ. (19) ὁ τοῦ θεοῦ γὰρ υἱὸς Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ ἐν ὑμῖν διʼ ἡμῶν κηρυχθείς, διʼ ἐμοῦ καὶ Σιλουανοῦ καὶ Τιμοθέου, οὐκ ἐγένετο Ναὶ καὶ Οὒ, ἀλλὰ Ναὶ ἐν αὐτῷ γέγονεν· (20) ὅσαι γὰρ ἐπαγγελίαι θεοῦ, ἐν αὐτῷ τὸ Ναί· διὸ καὶ διʼ αὐτοῦ τὸ Ἀμὴν τῷ θεῷ πρὸς δόξαν διʼ ἡμῶν. (21) ὁ δὲ βεβαιῶν ἡμᾶς σὺν ὑμῖν εἰς Χριστὸν καὶ χρίσας ἡμᾶς θεός, (22) ὁ καὶ σφραγισάμενος ἡμᾶς καὶ δοὺς τὸν ἀρραβῶνα τοῦ πνεύματος ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν. (23) Ἐγὼ δὲ μάρτυρα τὸν θεὸν ἐπικαλοῦμαι ἐπὶ τὴν ἐμὴν ψυχήν, ὅτι φειδόμενος ὑμῶν οὐκέτι ἦλθον εἰς Κόρινθον. (24) οὐχ ὅτι κυριεύομεν ὑμῶν τῆς πίστεως, ἀλλὰ συνεργοί ἐσμεν τῆς χαρᾶς ὑμῶν, τῇ γὰρ πίστει ἑστήκατε.

2

(1) ἔκρινα γὰρ ἐμαυτῷ τοῦτο, τὸ μὴ πάλιν ἐν λύπῃ πρὸς ὑμᾶς ἐλθεῖν· (2) εἰ γὰρ ἐγὼ λυπῶ ὑμᾶς, καὶ τίς ὁ εὐφραίνων με εἰ μὴ ὁ λυπούμενος ἐξ ἐμοῦ; (3) καὶ ἔγραψα τοῦτο αὐτὸ ἵνα μὴ ἐλθὼν λύπην σχῶ ἀφʼ ὧν ἔδει με χαίρειν, πεποιθὼς ἐπὶ πάντας ὑμᾶς ὅτι ἡ ἐμὴ χαρὰ πάντων ὑμῶν ἐστιν. (4) ἐκ γὰρ πολλῆς θλίψεως καὶ συνοχῆς καρδίας ἔγραψα ὑμῖν διὰ πολλῶν δακρύων, οὐχ ἵνα λυπηθῆτε, ἀλλὰ τὴν ἀγάπην ἵνα γνῶτε ἣν ἔχω περισσοτέρως εἰς ὑμᾶς. (5) Εἰ δέ τις λελύπηκεν, οὐκ ἐμὲ λελύπηκεν, ἀλλὰ ἀπὸ μέρους ἵνα μὴ ἐπιβαρῶ πάντας ὑμᾶς. (6) ἱκανὸν τῷ τοιούτῳ ἡ ἐπιτιμία αὕτη ἡ ὑπὸ τῶν πλειόνων, (7) ὥστε τοὐναντίον μᾶλλον ὑμᾶς χαρίσασθαι καὶ παρακαλέσαι, μή πως τῇ περισσοτέρᾳ λύπῃ καταποθῇ ὁ τοιοῦτος. (8) διὸ παρακαλῶ ὑμᾶς κυρῶσαι εἰς αὐτὸν ἀγάπην· (9) εἰς τοῦτο γὰρ καὶ ἔγραψα ἵνα γνῶ τὴν δοκιμὴν ὑμῶν, εἰ εἰς πάντα ὑπήκοοί ἐστε. (10) ᾧ δέ τι χαρίζεσθε, κἀγώ· καὶ γὰρ ἐγὼ ὃ κεχάρισμαι, εἴ τι κεχάρισμαι, διʼ ὑμᾶς ἐν προσώπῳ Χριστοῦ, (11) ἵνα μὴ πλεονεκτηθῶμεν ὑπὸ τοῦ Σατανᾶ, οὐ γὰρ αὐτοῦ τὰ νοήματα ἀγνοοῦμεν. (12) Ἐλθὼν δὲ εἰς τὴν Τρῳάδα εἰς τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ καὶ θύρας μοι ἀνεῳγμένης ἐν κυρίῳ, (13) οὐκ ἔσχηκα ἄνεσιν τῷ πνεύματί μου τῷ μὴ εὑρεῖν με Τίτον τὸν ἀδελφόν μου, ἀλλὰ ἀποταξάμενος αὐτοῖς ἐξῆλθον εἰς Μακεδονίαν. (14) Τῷ δὲ θεῷ χάρις τῷ πάντοτε θριαμβεύοντι ἡμᾶς ἐν τῷ Χριστῷ καὶ τὴν ὀσμὴν τῆς γνώσεως αὐτοῦ φανεροῦντι διʼ ἡμῶν ἐν παντὶ τόπῳ· (15) ὅτι Χριστοῦ εὐωδία ἐσμὲν τῷ θεῷ ἐν τοῖς σῳζομένοις καὶ ἐν τοῖς ἀπολλυμένοις, (16) οἷς μὲν ὀσμὴ ἐκ θανάτου εἰς θάνατον, οἷς δὲ ὀσμὴ ἐκ ζωῆς εἰς ζωήν. καὶ πρὸς ταῦτα τίς ἱκανός; (17) οὐ γάρ ἐσμεν ὡς οἱ πολλοὶ καπηλεύοντες τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, ἀλλʼ ὡς ἐξ εἰλικρινείας, ἀλλʼ ὡς ἐκ θεοῦ κατέναντι θεοῦ ἐν Χριστῷ λαλοῦμεν.

3

(1) Ἀρχόμεθα πάλιν ἑαυτοὺς συνιστάνειν; ἢ μὴ χρῄζομεν ὥς τινες συστατικῶν ἐπιστολῶν πρὸς ὑμᾶς ἢ ἐξ ὑμῶν; (2) ἡ ἐπιστολὴ ἡμῶν ὑμεῖς ἐστε, ἐγγεγραμμένη ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν, γινωσκομένη καὶ ἀναγινωσκομένη ὑπὸ πάντων ἀνθρώπων· (3) φανερούμενοι ὅτι ἐστὲ ἐπιστολὴ Χριστοῦ διακονηθεῖσα ὑφʼ ἡμῶν, ἐγγεγραμμένη οὐ μέλανι ἀλλὰ πνεύματι θεοῦ ζῶντος, οὐκ ἐν πλαξὶν λιθίναις ἀλλʼ ἐν πλαξὶν καρδίαις σαρκίναις. (4) Πεποίθησιν δὲ τοιαύτην ἔχομεν διὰ τοῦ Χριστοῦ πρὸς τὸν θεόν. (5) οὐχ ὅτι ἀφʼ ἑαυτῶν ἱκανοί ἐσμεν λογίσασθαί τι ὡς ἐξ αὑτῶν, ἀλλʼ ἡ ἱκανότης ἡμῶν ἐκ τοῦ θεοῦ, (6) ὃς καὶ ἱκάνωσεν ἡμᾶς διακόνους καινῆς διαθήκης, οὐ γράμματος ἀλλὰ πνεύματος, τὸ γὰρ γράμμα ἀποκτέννει, τὸ δὲ πνεῦμα ζῳοποιεῖ. (7) Εἰ δὲ ἡ διακονία τοῦ θανάτου ἐν γράμμασιν ἐντετυπωμένη λίθοις ἐγενήθη ἐν δόξῃ, ὥστε μὴ δύνασθαι ἀτενίσαι τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ εἰς τὸ πρόσωπον Μωϋσέως διὰ τὴν δόξαν τοῦ προσώπου αὐτοῦ τὴν καταργουμένην, (8) πῶς οὐχὶ μᾶλλον ἡ διακονία τοῦ πνεύματος ἔσται ἐν δόξῃ; (9) εἰ γὰρ τῇ διακονίᾳ τῆς κατακρίσεως δόξα, πολλῷ μᾶλλον περισσεύει ἡ διακονία τῆς δικαιοσύνης δόξῃ. (10) καὶ γὰρ οὐ δεδόξασται τὸ δεδοξασμένον ἐν τούτῳ τῷ μέρει εἵνεκεν τῆς ὑπερβαλλούσης δόξης· (11) εἰ γὰρ τὸ καταργούμενον διὰ δόξης, πολλῷ μᾶλλον τὸ μένον ἐν δόξῃ. (12) Ἔχοντες οὖν τοιαύτην ἐλπίδα πολλῇ παρρησίᾳ χρώμεθα, (13) καὶ οὐ καθάπερ Μωϋσῆς ἐτίθει κάλυμμα ἐπὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, πρὸς τὸ μὴ ἀτενίσαι τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ εἰς τὸ τέλος τοῦ καταργουμένου. (14) ἀλλὰ ἐπωρώθη τὰ νοήματα αὐτῶν. ἄχρι γὰρ τῆς σήμερον ἡμέρας τὸ αὐτὸ κάλυμμα ἐπὶ τῇ ἀναγνώσει τῆς παλαιᾶς διαθήκης μένει μὴ ἀνακαλυπτόμενον, ὅτι ἐν Χριστῷ καταργεῖται, (15) ἀλλʼ ἕως σήμερον ἡνίκα ἂν ἀναγινώσκηται Μωϋσῆς κάλυμμα ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτῶν κεῖται· (16) ἡνίκα δὲ ἐὰν ἐπιστρέψῃ πρὸς κύριον, περιαιρεῖται τὸ κάλυμμα. (17) ὁ δὲ κύριος τὸ πνεῦμά ἐστιν· οὗ δὲ τὸ πνεῦμα κυρίου, ἐλευθερία. (18) ἡμεῖς δὲ πάντες ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ τὴν δόξαν κυρίου κατοπτριζόμενοι τὴν αὐτὴν εἰκόνα μεταμορφούμεθα ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν, καθάπερ ἀπὸ κυρίου πνεύματος.

4

(1) Διὰ τοῦτο, ἔχοντες τὴν διακονίαν ταύτην καθὼς ἠλεήθημεν, οὐκ ἐγκακοῦμεν, (2) ἀλλὰ ἀπειπάμεθα τὰ κρυπτὰ τῆς αἰσχύνης, μὴ περιπατοῦντες ἐν πανουργίᾳ μηδὲ δολοῦντες τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, ἀλλὰ τῇ φανερώσει τῆς ἀληθείας συνιστάνοντες ἑαυτοὺς πρὸς πᾶσαν συνείδησιν ἀνθρώπων ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. (3) εἰ δὲ καὶ ἔστιν κεκαλυμμένον τὸ εὐαγγέλιον ἡμῶν, ἐν τοῖς ἀπολλυμένοις ἐστὶν κεκαλυμμένον, (4) ἐν οἷς ὁ θεὸς τοῦ αἰῶνος τούτου ἐτύφλωσεν τὰ νοήματα τῶν ἀπίστων εἰς τὸ μὴ αὐγάσαι τὸν φωτισμὸν τοῦ εὐαγγελίου τῆς δόξης τοῦ Χριστοῦ, ὅς ἐστιν εἰκὼν τοῦ θεοῦ. (5) οὐ γὰρ ἑαυτοὺς κηρύσσομεν ἀλλὰ Χριστὸν Ἰησοῦν κύριον, ἑαυτοὺς δὲ δούλους ὑμῶν διὰ Ἰησοῦν. (6) ὅτι ὁ θεὸς ὁ εἰπών· Ἐκ σκότους φῶς λάμψει, ὃς ἔλαμψεν ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν πρὸς φωτισμὸν τῆς γνώσεως τῆς δόξης τοῦ θεοῦ ἐν προσώπῳ Χριστοῦ. (7) Ἔχομεν δὲ τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν, ἵνα ἡ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως ᾖ τοῦ θεοῦ καὶ μὴ ἐξ ἡμῶν· (8) ἐν παντὶ θλιβόμενοι ἀλλʼ οὐ στενοχωρούμενοι, ἀπορούμενοι ἀλλʼ οὐκ ἐξαπορούμενοι, (9) διωκόμενοι ἀλλʼ οὐκ ἐγκαταλειπόμενοι, καταβαλλόμενοι ἀλλʼ οὐκ ἀπολλύμενοι, (10) πάντοτε τὴν νέκρωσιν τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι περιφέροντες, ἵνα καὶ ἡ ζωὴ τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματι ἡμῶν φανερωθῇ· (11) ἀεὶ γὰρ ἡμεῖς οἱ ζῶντες εἰς θάνατον παραδιδόμεθα διὰ Ἰησοῦν, ἵνα καὶ ἡ ζωὴ τοῦ Ἰησοῦ φανερωθῇ ἐν τῇ θνητῇ σαρκὶ ἡμῶν. (12) ὥστε ὁ θάνατος ἐν ἡμῖν ἐνεργεῖται, ἡ δὲ ζωὴ ἐν ὑμῖν. (13) Ἔχοντες δὲ τὸ αὐτὸ πνεῦμα τῆς πίστεως, κατὰ τὸ γεγραμμένον· Ἐπίστευσα, διὸ ἐλάλησα, καὶ ἡμεῖς πιστεύομεν, διὸ καὶ λαλοῦμεν, (14) εἰδότες ὅτι ὁ ἐγείρας τὸν Ἰησοῦν καὶ ἡμᾶς σὺν Ἰησοῦ ἐγερεῖ καὶ παραστήσει σὺν ὑμῖν. (15) τὰ γὰρ πάντα διʼ ὑμᾶς, ἵνα ἡ χάρις πλεονάσασα διὰ τῶν πλειόνων τὴν εὐχαριστίαν περισσεύσῃ εἰς τὴν δόξαν τοῦ θεοῦ. (16) Διὸ οὐκ ἐγκακοῦμεν, ἀλλʼ εἰ καὶ ὁ ἔξω ἡμῶν ἄνθρωπος διαφθείρεται, ἀλλʼ ὁ ἔσω ἡμῶν ἀνακαινοῦται ἡμέρᾳ καὶ ἡμέρᾳ. (17) τὸ γὰρ παραυτίκα ἐλαφρὸν τῆς θλίψεως ἡμῶν καθʼ ὑπερβολὴν εἰς ὑπερβολὴν αἰώνιον βάρος δόξης κατεργάζεται ἡμῖν, (18) μὴ σκοπούντων ἡμῶν τὰ βλεπόμενα ἀλλὰ τὰ μὴ βλεπόμενα, τὰ γὰρ βλεπόμενα πρόσκαιρα, τὰ δὲ μὴ βλεπόμενα αἰώνια.

5

(1) Οἴδαμεν γὰρ ὅτι ἐὰν ἡ ἐπίγειος ἡμῶν οἰκία τοῦ σκήνους καταλυθῇ, οἰκοδομὴν ἐκ θεοῦ ἔχομεν οἰκίαν ἀχειροποίητον αἰώνιον ἐν τοῖς οὐρανοῖς. (2) καὶ γὰρ ἐν τούτῳ στενάζομεν, τὸ οἰκητήριον ἡμῶν τὸ ἐξ οὐρανοῦ ἐπενδύσασθαι ἐπιποθοῦντες, (3) εἴ γε καὶ ἐνδυσάμενοι οὐ γυμνοὶ εὑρεθησόμεθα. (4) καὶ γὰρ οἱ ὄντες ἐν τῷ σκήνει στενάζομεν βαρούμενοι ἐφʼ ᾧ οὐ θέλομεν ἐκδύσασθαι ἀλλʼ ἐπενδύσασθαι, ἵνα καταποθῇ τὸ θνητὸν ὑπὸ τῆς ζωῆς. (5) ὁ δὲ κατεργασάμενος ἡμᾶς εἰς αὐτὸ τοῦτο θεός, ὁ δοὺς ἡμῖν τὸν ἀρραβῶνα τοῦ πνεύματος. (6) Θαρροῦντες οὖν πάντοτε καὶ εἰδότες ὅτι ἐνδημοῦντες ἐν τῷ σώματι ἐκδημοῦμεν ἀπὸ τοῦ κυρίου, (7) διὰ πίστεως γὰρ περιπατοῦμεν, οὐ διὰ εἴδους— (8) θαρροῦμεν δὲ καὶ εὐδοκοῦμεν μᾶλλον ἐκδημῆσαι ἐκ τοῦ σώματος καὶ ἐνδημῆσαι πρὸς τὸν κύριον· (9) διὸ καὶ φιλοτιμούμεθα, εἴτε ἐνδημοῦντες εἴτε ἐκδημοῦντες, εὐάρεστοι αὐτῷ εἶναι. (10) τοὺς γὰρ πάντας ἡμᾶς φανερωθῆναι δεῖ ἔμπροσθεν τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ, ἵνα κομίσηται ἕκαστος τὰ διὰ τοῦ σώματος πρὸς ἃ ἔπραξεν, εἴτε ἀγαθὸν εἴτε φαῦλον. (11) Εἰδότες οὖν τὸν φόβον τοῦ κυρίου ἀνθρώπους πείθομεν, θεῷ δὲ πεφανερώμεθα· ἐλπίζω δὲ καὶ ἐν ταῖς συνειδήσεσιν ὑμῶν πεφανερῶσθαι. (12) οὐ πάλιν ἑαυτοὺς συνιστάνομεν ὑμῖν, ἀλλὰ ἀφορμὴν διδόντες ὑμῖν καυχήματος ὑπὲρ ἡμῶν, ἵνα ἔχητε πρὸς τοὺς ἐν προσώπῳ καυχωμένους καὶ μὴ ἐν καρδίᾳ. (13) εἴτε γὰρ ἐξέστημεν, θεῷ· εἴτε σωφρονοῦμεν, ὑμῖν. (14) ἡ γὰρ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ συνέχει ἡμᾶς, κρίναντας τοῦτο ὅτι εἷς ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν· ἄρα οἱ πάντες ἀπέθανον· (15) καὶ ὑπὲρ πάντων ἀπέθανεν ἵνα οἱ ζῶντες μηκέτι ἑαυτοῖς ζῶσιν ἀλλὰ τῷ ὑπὲρ αὐτῶν ἀποθανόντι καὶ ἐγερθέντι. (16) Ὥστε ἡμεῖς ἀπὸ τοῦ νῦν οὐδένα οἴδαμεν κατὰ σάρκα· εἰ καὶ ἐγνώκαμεν κατὰ σάρκα Χριστόν, ἀλλὰ νῦν οὐκέτι γινώσκομεν. (17) ὥστε εἴ τις ἐν Χριστῷ, καινὴ κτίσις· τὰ ἀρχαῖα παρῆλθεν, ἰδοὺ γέγονεν καινά· (18) τὰ δὲ πάντα ἐκ τοῦ θεοῦ τοῦ καταλλάξαντος ἡμᾶς ἑαυτῷ διὰ Χριστοῦ καὶ δόντος ἡμῖν τὴν διακονίαν τῆς καταλλαγῆς, (19) ὡς ὅτι θεὸς ἦν ἐν Χριστῷ κόσμον καταλλάσσων ἑαυτῷ, μὴ λογιζόμενος αὐτοῖς τὰ παραπτώματα αὐτῶν, καὶ θέμενος ἐν ἡμῖν τὸν λόγον τῆς καταλλαγῆς. (20) ὑπὲρ Χριστοῦ οὖν πρεσβεύομεν ὡς τοῦ θεοῦ παρακαλοῦντος διʼ ἡμῶν· δεόμεθα ὑπὲρ Χριστοῦ, καταλλάγητε τῷ θεῷ. (21) τὸν μὴ γνόντα ἁμαρτίαν ὑπὲρ ἡμῶν ἁμαρτίαν ἐποίησεν, ἵνα ἡμεῖς γενώμεθα δικαιοσύνη θεοῦ ἐν αὐτῷ.

6

(1) Συνεργοῦντες δὲ καὶ παρακαλοῦμεν μὴ εἰς κενὸν τὴν χάριν τοῦ θεοῦ δέξασθαι ὑμᾶς· (2) λέγει γάρ· Καιρῷ δεκτῷ ἐπήκουσά σου καὶ ἐν ἡμέρᾳ σωτηρίας ἐβοήθησά σοι· ἰδοὺ νῦν καιρὸς εὐπρόσδεκτος, ἰδοὺ νῦν ἡμέρα σωτηρίας· (3) μηδεμίαν ἐν μηδενὶ διδόντες προσκοπήν, ἵνα μὴ μωμηθῇ ἡ διακονία, (4) ἀλλʼ ἐν παντὶ συνιστάνοντες ἑαυτοὺς ὡς θεοῦ διάκονοι· ἐν ὑπομονῇ πολλῇ, ἐν θλίψεσιν, ἐν ἀνάγκαις, ἐν στενοχωρίαις, (5) ἐν πληγαῖς, ἐν φυλακαῖς, ἐν ἀκαταστασίαις, ἐν κόποις, ἐν ἀγρυπνίαις, ἐν νηστείαις, (6) ἐν ἁγνότητι, ἐν γνώσει, ἐν μακροθυμίᾳ, ἐν χρηστότητι, ἐν πνεύματι ἁγίῳ, ἐν ἀγάπῃ ἀνυποκρίτῳ, (7) ἐν λόγῳ ἀληθείας, ἐν δυνάμει θεοῦ· διὰ τῶν ὅπλων τῆς δικαιοσύνης τῶν δεξιῶν καὶ ἀριστερῶν, (8) διὰ δόξης καὶ ἀτιμίας, διὰ δυσφημίας καὶ εὐφημίας· ὡς πλάνοι καὶ ἀληθεῖς, (9) ὡς ἀγνοούμενοι καὶ ἐπιγινωσκόμενοι, ὡς ἀποθνῄσκοντες καὶ ἰδοὺ ζῶμεν, ὡς παιδευόμενοι καὶ μὴ θανατούμενοι, (10) ὡς λυπούμενοι ἀεὶ δὲ χαίροντες, ὡς πτωχοὶ πολλοὺς δὲ πλουτίζοντες, ὡς μηδὲν ἔχοντες καὶ πάντα κατέχοντες. (11) Τὸ στόμα ἡμῶν ἀνέῳγεν πρὸς ὑμᾶς, Κορίνθιοι, ἡ καρδία ἡμῶν πεπλάτυνται· (12) οὐ στενοχωρεῖσθε ἐν ἡμῖν, στενοχωρεῖσθε δὲ ἐν τοῖς σπλάγχνοις ὑμῶν· (13) τὴν δὲ αὐτὴν ἀντιμισθίαν, ὡς τέκνοις λέγω, πλατύνθητε καὶ ὑμεῖς. (14) Μὴ γίνεσθε ἑτεροζυγοῦντες ἀπίστοις· τίς γὰρ μετοχὴ δικαιοσύνῃ καὶ ἀνομίᾳ, ἢ τίς κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος; (15) τίς δὲ συμφώνησις Χριστοῦ πρὸς Βελιάρ, ἢ τίς μερὶς πιστῷ μετὰ ἀπίστου; (16) τίς δὲ συγκατάθεσις ναῷ θεοῦ μετὰ εἰδώλων; ἡμεῖς γὰρ ναὸς θεοῦ ἐσμεν ζῶντος· καθὼς εἶπεν ὁ θεὸς ὅτι Ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω, καὶ ἔσομαι αὐτῶν θεός, καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μου λαός. (17) διὸ ἐξέλθατε ἐκ μέσου αὐτῶν, καὶ ἀφορίσθητε, λέγει κύριος, καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε· κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς· (18) καὶ ἔσομαι ὑμῖν εἰς πατέρα, καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέγει κύριος παντοκράτωρ.

7

(1) ταύτας οὖν ἔχοντες τὰς ἐπαγγελίας, ἀγαπητοί, καθαρίσωμεν ἑαυτοὺς ἀπὸ παντὸς μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος, ἐπιτελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ θεοῦ. (2) Χωρήσατε ἡμᾶς· οὐδένα ἠδικήσαμεν, οὐδένα ἐφθείραμεν, οὐδένα ἐπλεονεκτήσαμεν. (3) πρὸς κατάκρισιν οὐ λέγω, προείρηκα γὰρ ὅτι ἐν ταῖς καρδίαις ἡμῶν ἐστε εἰς τὸ συναποθανεῖν καὶ συζῆν. (4) πολλή μοι παρρησία πρὸς ὑμᾶς, πολλή μοι καύχησις ὑπὲρ ὑμῶν· πεπλήρωμαι τῇ παρακλήσει, ὑπερπερισσεύομαι τῇ χαρᾷ ἐπὶ πάσῃ τῇ θλίψει ἡμῶν. (5) Καὶ γὰρ ἐλθόντων ἡμῶν εἰς Μακεδονίαν οὐδεμίαν ἔσχηκεν ἄνεσιν ἡ σὰρξ ἡμῶν, ἀλλʼ ἐν παντὶ θλιβόμενοι—ἔξωθεν μάχαι, ἔσωθεν φόβοι— (6) ἀλλʼ ὁ παρακαλῶν τοὺς ταπεινοὺς παρεκάλεσεν ἡμᾶς ὁ θεὸς ἐν τῇ παρουσίᾳ Τίτου· (7) οὐ μόνον δὲ ἐν τῇ παρουσίᾳ αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ παρακλήσει ᾗ παρεκλήθη ἐφʼ ὑμῖν, ἀναγγέλλων ἡμῖν τὴν ὑμῶν ἐπιπόθησιν, τὸν ὑμῶν ὀδυρμόν, τὸν ὑμῶν ζῆλον ὑπὲρ ἐμοῦ, ὥστε με μᾶλλον χαρῆναι. (8) ὅτι εἰ καὶ ἐλύπησα ὑμᾶς ἐν τῇ ἐπιστολῇ, οὐ μεταμέλομαι· εἰ καὶ μετεμελόμην (βλέπω ὅτι ἡ ἐπιστολὴ ἐκείνη εἰ καὶ πρὸς ὥραν ἐλύπησεν ὑμᾶς), (9) νῦν χαίρω, οὐχ ὅτι ἐλυπήθητε, ἀλλʼ ὅτι ἐλυπήθητε εἰς μετάνοιαν, ἐλυπήθητε γὰρ κατὰ θεόν, ἵνα ἐν μηδενὶ ζημιωθῆτε ἐξ ἡμῶν. (10) ἡ γὰρ κατὰ θεὸν λύπη μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν ἀμεταμέλητον ἐργάζεται· ἡ δὲ τοῦ κόσμου λύπη θάνατον κατεργάζεται. (11) ἰδοὺ γὰρ αὐτὸ τοῦτο τὸ κατὰ θεὸν λυπηθῆναι πόσην κατειργάσατο ὑμῖν σπουδήν, ἀλλὰ ἀπολογίαν, ἀλλὰ ἀγανάκτησιν, ἀλλὰ φόβον, ἀλλὰ ἐπιπόθησιν, ἀλλὰ ζῆλον, ἀλλὰ ἐκδίκησιν· ἐν παντὶ συνεστήσατε ἑαυτοὺς ἁγνοὺς εἶναι τῷ πράγματι. (12) ἄρα εἰ καὶ ἔγραψα ὑμῖν, οὐχ ἕνεκεν τοῦ ἀδικήσαντος, οὐδὲ ἕνεκεν τοῦ ἀδικηθέντος, ἀλλʼ ἕνεκεν τοῦ φανερωθῆναι τὴν σπουδὴν ὑμῶν τὴν ὑπὲρ ἡμῶν πρὸς ὑμᾶς ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. (13) διὰ τοῦτο παρακεκλήμεθα. (14) ὅτι εἴ τι αὐτῷ ὑπὲρ ὑμῶν κεκαύχημαι, οὐ κατῃσχύνθην, ἀλλʼ ὡς πάντα ἐν ἀληθείᾳ ἐλαλήσαμεν ὑμῖν, οὕτως καὶ ἡ καύχησις ἡμῶν ἡ ἐπὶ Τίτου ἀλήθεια ἐγενήθη. (15) καὶ τὰ σπλάγχνα αὐτοῦ περισσοτέρως εἰς ὑμᾶς ἐστιν ἀναμιμνῃσκομένου τὴν πάντων ὑμῶν ὑπακοήν, ὡς μετὰ φόβου καὶ τρόμου ἐδέξασθε αὐτόν. (16) χαίρω ὅτι ἐν παντὶ θαρρῶ ἐν ὑμῖν.

8

(1) Γνωρίζομεν δὲ ὑμῖν, ἀδελφοί, τὴν χάριν τοῦ θεοῦ τὴν δεδομένην ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τῆς Μακεδονίας, (2) ὅτι ἐν πολλῇ δοκιμῇ θλίψεως ἡ περισσεία τῆς χαρᾶς αὐτῶν καὶ ἡ κατὰ βάθους πτωχεία αὐτῶν ἐπερίσσευσεν εἰς τὸ πλοῦτος τῆς ἁπλότητος αὐτῶν· (3) ὅτι κατὰ δύναμιν, μαρτυρῶ, καὶ παρὰ δύναμιν, αὐθαίρετοι (4) μετὰ πολλῆς παρακλήσεως δεόμενοι ἡμῶν, τὴν χάριν καὶ τὴν κοινωνίαν τῆς διακονίας τῆς εἰς τοὺς ἁγίους— (5) καὶ οὐ καθὼς ἠλπίσαμεν ἀλλʼ ἑαυτοὺς ἔδωκαν πρῶτον τῷ κυρίῳ καὶ ἡμῖν διὰ θελήματος θεοῦ, (6) εἰς τὸ παρακαλέσαι ἡμᾶς Τίτον ἵνα καθὼς προενήρξατο οὕτως καὶ ἐπιτελέσῃ εἰς ὑμᾶς καὶ τὴν χάριν ταύτην· (7) ἀλλʼ ὥσπερ ἐν παντὶ περισσεύετε, πίστει καὶ λόγῳ καὶ γνώσει καὶ πάσῃ σπουδῇ καὶ τῇ ἐξ ἡμῶν ἐν ὑμῖν ἀγάπῃ, ἵνα καὶ ἐν ταύτῃ τῇ χάριτι περισσεύητε. (8) Οὐ κατʼ ἐπιταγὴν λέγω ἀλλὰ διὰ τῆς ἑτέρων σπουδῆς καὶ τὸ τῆς ὑμετέρας ἀγάπης γνήσιον δοκιμάζων· (9) γινώσκετε γὰρ τὴν χάριν τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὅτι διʼ ὑμᾶς ἐπτώχευσεν πλούσιος ὤν, ἵνα ὑμεῖς τῇ ἐκείνου πτωχείᾳ πλουτήσητε. (10) καὶ γνώμην ἐν τούτῳ δίδωμι· τοῦτο γὰρ ὑμῖν συμφέρει, οἵτινες οὐ μόνον τὸ ποιῆσαι ἀλλὰ καὶ τὸ θέλειν προενήρξασθε ἀπὸ πέρυσι· (11) νυνὶ δὲ καὶ τὸ ποιῆσαι ἐπιτελέσατε, ὅπως καθάπερ ἡ προθυμία τοῦ θέλειν οὕτως καὶ τὸ ἐπιτελέσαι ἐκ τοῦ ἔχειν. (12) εἰ γὰρ ἡ προθυμία πρόκειται, καθὸ ἐὰν ἔχῃ εὐπρόσδεκτος, οὐ καθὸ οὐκ ἔχει. (13) οὐ γὰρ ἵνα ἄλλοις ἄνεσις, ὑμῖν θλῖψις· ἀλλʼ ἐξ ἰσότητος (14) ἐν τῷ νῦν καιρῷ τὸ ὑμῶν περίσσευμα εἰς τὸ ἐκείνων ὑστέρημα, ἵνα καὶ τὸ ἐκείνων περίσσευμα γένηται εἰς τὸ ὑμῶν ὑστέρημα, ὅπως γένηται ἰσότης· (15) καθὼς γέγραπται· Ὁ τὸ πολὺ οὐκ ἐπλεόνασεν, καὶ ὁ τὸ ὀλίγον οὐκ ἠλαττόνησεν. (16) Χάρις δὲ τῷ θεῷ τῷ διδόντι τὴν αὐτὴν σπουδὴν ὑπὲρ ὑμῶν ἐν τῇ καρδίᾳ Τίτου, (17) ὅτι τὴν μὲν παράκλησιν ἐδέξατο, σπουδαιότερος δὲ ὑπάρχων αὐθαίρετος ἐξῆλθεν πρὸς ὑμᾶς. (18) συνεπέμψαμεν δὲ μετʼ αὐτοῦ τὸν ἀδελφὸν οὗ ὁ ἔπαινος ἐν τῷ εὐαγγελίῳ διὰ πασῶν τῶν ἐκκλησιῶν— (19) οὐ μόνον δὲ ἀλλὰ καὶ χειροτονηθεὶς ὑπὸ τῶν ἐκκλησιῶν συνέκδημος ἡμῶν σὺν τῇ χάριτι ταύτῃ τῇ διακονουμένῃ ὑφʼ ἡμῶν πρὸς τὴν αὐτοῦ τοῦ κυρίου δόξαν καὶ προθυμίαν ἡμῶν— (20) στελλόμενοι τοῦτο μή τις ἡμᾶς μωμήσηται ἐν τῇ ἁδρότητι ταύτῃ τῇ διακονουμένῃ ὑφʼ ἡμῶν, (21) προνοοῦμεν γὰρ καλὰ οὐ μόνον ἐνώπιον κυρίου ἀλλὰ καὶ ἐνώπιον ἀνθρώπων. (22) συνεπέμψαμεν δὲ αὐτοῖς τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν ὃν ἐδοκιμάσαμεν ἐν πολλοῖς πολλάκις σπουδαῖον ὄντα, νυνὶ δὲ πολὺ σπουδαιότερον πεποιθήσει πολλῇ τῇ εἰς ὑμᾶς. (23) εἴτε ὑπὲρ Τίτου, κοινωνὸς ἐμὸς καὶ εἰς ὑμᾶς συνεργός· εἴτε ἀδελφοὶ ἡμῶν, ἀπόστολοι ἐκκλησιῶν, δόξα Χριστοῦ. (24) τὴν οὖν ἔνδειξιν τῆς ἀγάπης ὑμῶν καὶ ἡμῶν καυχήσεως ὑπὲρ ὑμῶν εἰς αὐτοὺς ἐνδεικνύμενοι εἰς πρόσωπον τῶν ἐκκλησιῶν.

9

(1) Περὶ μὲν γὰρ τῆς διακονίας τῆς εἰς τοὺς ἁγίους περισσόν μοί ἐστιν τὸ γράφειν ὑμῖν, (2) οἶδα γὰρ τὴν προθυμίαν ὑμῶν ἣν ὑπὲρ ὑμῶν καυχῶμαι Μακεδόσιν ὅτι Ἀχαΐα παρεσκεύασται ἀπὸ πέρυσι, καὶ τὸ ὑμῶν ζῆλος ἠρέθισε τοὺς πλείονας. (3) ἔπεμψα δὲ τοὺς ἀδελφούς, ἵνα μὴ τὸ καύχημα ἡμῶν τὸ ὑπὲρ ὑμῶν κενωθῇ ἐν τῷ μέρει τούτῳ, ἵνα καθὼς ἔλεγον παρεσκευασμένοι ἦτε, (4) μή πως ἐὰν ἔλθωσιν σὺν ἐμοὶ Μακεδόνες καὶ εὕρωσιν ὑμᾶς ἀπαρασκευάστους καταισχυνθῶμεν ἡμεῖς, ἵνα μὴ λέγωμεν ὑμεῖς, ἐν τῇ ὑποστάσει ταύτῃ. (5) ἀναγκαῖον οὖν ἡγησάμην παρακαλέσαι τοὺς ἀδελφοὺς ἵνα προέλθωσιν εἰς ὑμᾶς καὶ προκαταρτίσωσι τὴν προεπηγγελμένην εὐλογίαν ὑμῶν, ταύτην ἑτοίμην εἶναι οὕτως ὡς εὐλογίαν καὶ μὴ ὡς πλεονεξίαν. (6) Τοῦτο δέ, ὁ σπείρων φειδομένως φειδομένως καὶ θερίσει, καὶ ὁ σπείρων ἐπʼ εὐλογίαις ἐπʼ εὐλογίαις καὶ θερίσει. (7) ἕκαστος καθὼς προῄρηται τῇ καρδίᾳ, μὴ ἐκ λύπης ἢ ἐξ ἀνάγκης· ἱλαρὸν γὰρ δότην ἀγαπᾷ ὁ θεός. (8) δυνατεῖ δὲ ὁ θεὸς πᾶσαν χάριν περισσεῦσαι εἰς ὑμᾶς, ἵνα ἐν παντὶ πάντοτε πᾶσαν αὐτάρκειαν ἔχοντες περισσεύητε εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθόν· (9) (καθὼς γέγραπται· Ἐσκόρπισεν, ἔδωκεν τοῖς πένησιν, ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα· (10) ὁ δὲ ἐπιχορηγῶν σπόρον τῷ σπείροντι καὶ ἄρτον εἰς βρῶσιν χορηγήσει καὶ πληθυνεῖ τὸν σπόρον ὑμῶν καὶ αὐξήσει τὰ γενήματα τῆς δικαιοσύνης ὑμῶν·) (11) ἐν παντὶ πλουτιζόμενοι εἰς πᾶσαν ἁπλότητα, ἥτις κατεργάζεται διʼ ἡμῶν εὐχαριστίαν τῷ θεῷ— (12) ὅτι ἡ διακονία τῆς λειτουργίας ταύτης οὐ μόνον ἐστὶν προσαναπληροῦσα τὰ ὑστερήματα τῶν ἁγίων, ἀλλὰ καὶ περισσεύουσα διὰ πολλῶν εὐχαριστιῶν τῷ θεῷ— (13) διὰ τῆς δοκιμῆς τῆς διακονίας ταύτης δοξάζοντες τὸν θεὸν ἐπὶ τῇ ὑποταγῇ τῆς ὁμολογίας ὑμῶν εἰς τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ καὶ ἁπλότητι τῆς κοινωνίας εἰς αὐτοὺς καὶ εἰς πάντας, (14) καὶ αὐτῶν δεήσει ὑπὲρ ὑμῶν ἐπιποθούντων ὑμᾶς διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν χάριν τοῦ θεοῦ ἐφʼ ὑμῖν. (15) χάρις τῷ θεῷ ἐπὶ τῇ ἀνεκδιηγήτῳ αὐτοῦ δωρεᾷ.

10

(1) Αὐτὸς δὲ ἐγὼ Παῦλος παρακαλῶ ὑμᾶς διὰ τῆς πραΰτητος καὶ ἐπιεικείας τοῦ Χριστοῦ, ὃς κατὰ πρόσωπον μὲν ταπεινὸς ἐν ὑμῖν, ἀπὼν δὲ θαρρῶ εἰς ὑμᾶς· (2) δέομαι δὲ τὸ μὴ παρὼν θαρρῆσαι τῇ πεποιθήσει ᾗ λογίζομαι τολμῆσαι ἐπί τινας τοὺς λογιζομένους ἡμᾶς ὡς κατὰ σάρκα περιπατοῦντας. (3) ἐν σαρκὶ γὰρ περιπατοῦντες οὐ κατὰ σάρκα στρατευόμεθα— (4) τὰ γὰρ ὅπλα τῆς στρατείας ἡμῶν οὐ σαρκικὰ ἀλλὰ δυνατὰ τῷ θεῷ πρὸς καθαίρεσιν ὀχυρωμάτων—λογισμοὺς καθαιροῦντες (5) καὶ πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ θεοῦ, καὶ αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἰς τὴν ὑπακοὴν τοῦ Χριστοῦ, (6) καὶ ἐν ἑτοίμῳ ἔχοντες ἐκδικῆσαι πᾶσαν παρακοήν, ὅταν πληρωθῇ ὑμῶν ἡ ὑπακοή. (7) Τὰ κατὰ πρόσωπον βλέπετε. εἴ τις πέποιθεν ἑαυτῷ Χριστοῦ εἶναι, τοῦτο λογιζέσθω πάλιν ἐφʼ ἑαυτοῦ ὅτι καθὼς αὐτὸς Χριστοῦ οὕτως καὶ ἡμεῖς. (8) ἐάν τε γὰρ περισσότερόν τι καυχήσωμαι περὶ τῆς ἐξουσίας ἡμῶν, ἧς ἔδωκεν ὁ κύριος εἰς οἰκοδομὴν καὶ οὐκ εἰς καθαίρεσιν ὑμῶν, οὐκ αἰσχυνθήσομαι, (9) ἵνα μὴ δόξω ὡς ἂν ἐκφοβεῖν ὑμᾶς διὰ τῶν ἐπιστολῶν· (10) ὅτι Αἱ ἐπιστολαὶ μέν, φησίν, βαρεῖαι καὶ ἰσχυραί, ἡ δὲ παρουσία τοῦ σώματος ἀσθενὴς καὶ ὁ λόγος ἐξουθενημένος. (11) τοῦτο λογιζέσθω ὁ τοιοῦτος, ὅτι οἷοί ἐσμεν τῷ λόγῳ διʼ ἐπιστολῶν ἀπόντες, τοιοῦτοι καὶ παρόντες τῷ ἔργῳ. (12) Οὐ γὰρ τολμῶμεν ἐγκρῖναι ἢ συγκρῖναι ἑαυτούς τισιν τῶν ἑαυτοὺς συνιστανόντων· ἀλλὰ αὐτοὶ ἐν ἑαυτοῖς ἑαυτοὺς μετροῦντες καὶ συγκρίνοντες ἑαυτοὺς ἑαυτοῖς οὐ συνιᾶσιν. (13) ἡμεῖς δὲ οὐκ εἰς τὰ ἄμετρα καυχησόμεθα, ἀλλὰ κατὰ τὸ μέτρον τοῦ κανόνος οὗ ἐμέρισεν ἡμῖν ὁ θεὸς μέτρου, ἐφικέσθαι ἄχρι καὶ ὑμῶν— (14) οὐ γὰρ ὡς μὴ ἐφικνούμενοι εἰς ὑμᾶς ὑπερεκτείνομεν ἑαυτούς, ἄχρι γὰρ καὶ ὑμῶν ἐφθάσαμεν ἐν τῷ εὐαγγελίῳ τοῦ Χριστοῦ— (15) οὐκ εἰς τὰ ἄμετρα καυχώμενοι ἐν ἀλλοτρίοις κόποις, ἐλπίδα δὲ ἔχοντες αὐξανομένης τῆς πίστεως ὑμῶν ἐν ὑμῖν μεγαλυνθῆναι κατὰ τὸν κανόνα ἡμῶν εἰς περισσείαν, (16) εἰς τὰ ὑπερέκεινα ὑμῶν εὐαγγελίσασθαι, οὐκ ἐν ἀλλοτρίῳ κανόνι εἰς τὰ ἕτοιμα καυχήσασθαι. (17) Ὁ δὲ καυχώμενος ἐν κυρίῳ καυχάσθω· (18) οὐ γὰρ ὁ ἑαυτὸν συνιστάνων, ἐκεῖνός ἐστιν δόκιμος, ἀλλὰ ὃν ὁ κύριος συνίστησιν.

11

(1) Ὄφελον ἀνείχεσθέ μου μικρόν τι ἀφροσύνης· ἀλλὰ καὶ ἀνέχεσθέ μου. (2) ζηλῶ γὰρ ὑμᾶς θεοῦ ζήλῳ, ἡρμοσάμην γὰρ ὑμᾶς ἑνὶ ἀνδρὶ παρθένον ἁγνὴν παραστῆσαι τῷ Χριστῷ· (3) φοβοῦμαι δὲ μή πως, ὡς ὁ ὄφις ἐξηπάτησεν Εὕαν ἐν τῇ πανουργίᾳ αὐτοῦ, φθαρῇ τὰ νοήματα ὑμῶν ἀπὸ τῆς ἁπλότητος καὶ τῆς ἁγνότητος τῆς εἰς τὸν Χριστόν. (4) εἰ μὲν γὰρ ὁ ἐρχόμενος ἄλλον Ἰησοῦν κηρύσσει ὃν οὐκ ἐκηρύξαμεν, ἢ πνεῦμα ἕτερον λαμβάνετε ὃ οὐκ ἐλάβετε, ἢ εὐαγγέλιον ἕτερον ὃ οὐκ ἐδέξασθε, καλῶς ἀνέχεσθε. (5) λογίζομαι γὰρ μηδὲν ὑστερηκέναι τῶν ὑπερλίαν ἀποστόλων· (6) εἰ δὲ καὶ ἰδιώτης τῷ λόγῳ, ἀλλʼ οὐ τῇ γνώσει, ἀλλʼ ἐν παντὶ φανερώσαντες ἐν πᾶσιν εἰς ὑμᾶς. (7) Ἢ ἁμαρτίαν ἐποίησα ἐμαυτὸν ταπεινῶν ἵνα ὑμεῖς ὑψωθῆτε, ὅτι δωρεὰν τὸ τοῦ θεοῦ εὐαγγέλιον εὐηγγελισάμην ὑμῖν; (8) ἄλλας ἐκκλησίας ἐσύλησα λαβὼν ὀψώνιον πρὸς τὴν ὑμῶν διακονίαν, (9) καὶ παρὼν πρὸς ὑμᾶς καὶ ὑστερηθεὶς οὐ κατενάρκησα οὐθενός· τὸ γὰρ ὑστέρημά μου προσανεπλήρωσαν οἱ ἀδελφοὶ ἐλθόντες ἀπὸ Μακεδονίας· καὶ ἐν παντὶ ἀβαρῆ ἐμαυτὸν ὑμῖν ἐτήρησα καὶ τηρήσω. (10) ἔστιν ἀλήθεια Χριστοῦ ἐν ἐμοὶ ὅτι ἡ καύχησις αὕτη οὐ φραγήσεται εἰς ἐμὲ ἐν τοῖς κλίμασι τῆς Ἀχαΐας. (11) διὰ τί; ὅτι οὐκ ἀγαπῶ ὑμᾶς; ὁ θεὸς οἶδεν. (12) Ὃ δὲ ποιῶ καὶ ποιήσω, ἵνα ἐκκόψω τὴν ἀφορμὴν τῶν θελόντων ἀφορμήν, ἵνα ἐν ᾧ καυχῶνται εὑρεθῶσιν καθὼς καὶ ἡμεῖς. (13) οἱ γὰρ τοιοῦτοι ψευδαπόστολοι, ἐργάται δόλιοι, μετασχηματιζόμενοι εἰς ἀποστόλους Χριστοῦ· (14) καὶ οὐ θαῦμα, αὐτὸς γὰρ ὁ Σατανᾶς μετασχηματίζεται εἰς ἄγγελον φωτός· (15) οὐ μέγα οὖν εἰ καὶ οἱ διάκονοι αὐτοῦ μετασχηματίζονται ὡς διάκονοι δικαιοσύνης, ὧν τὸ τέλος ἔσται κατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν. (16) Πάλιν λέγω, μή τίς με δόξῃ ἄφρονα εἶναι—εἰ δὲ μή γε, κἂν ὡς ἄφρονα δέξασθέ με, ἵνα κἀγὼ μικρόν τι καυχήσωμαι· (17) ὃ λαλῶ οὐ κατὰ κύριον λαλῶ, ἀλλʼ ὡς ἐν ἀφροσύνῃ, ἐν ταύτῃ τῇ ὑποστάσει τῆς καυχήσεως. (18) ἐπεὶ πολλοὶ καυχῶνται κατὰ σάρκα, κἀγὼ καυχήσομαι. (19) ἡδέως γὰρ ἀνέχεσθε τῶν ἀφρόνων φρόνιμοι ὄντες· (20) ἀνέχεσθε γὰρ εἴ τις ὑμᾶς καταδουλοῖ, εἴ τις κατεσθίει, εἴ τις λαμβάνει, εἴ τις ἐπαίρεται, εἴ τις εἰς πρόσωπον ὑμᾶς δέρει. (21) κατὰ ἀτιμίαν λέγω, ὡς ὅτι ἡμεῖς ἠσθενήκαμεν· ἐν ᾧ δʼ ἄν τις τολμᾷ, ἐν ἀφροσύνῃ λέγω, τολμῶ κἀγώ. (22) Ἑβραῖοί εἰσιν; κἀγώ. Ἰσραηλῖταί εἰσιν; κἀγώ. σπέρμα Ἀβραάμ εἰσιν; κἀγώ. (23) διάκονοι Χριστοῦ εἰσιν; παραφρονῶν λαλῶ, ὑπὲρ ἐγώ· ἐν κόποις περισσοτέρως, ἐν φυλακαῖς περισσοτέρως, ἐν πληγαῖς ὑπερβαλλόντως, ἐν θανάτοις πολλάκις· (24) ὑπὸ Ἰουδαίων πεντάκις τεσσεράκοντα παρὰ μίαν ἔλαβον, (25) τρὶς ἐραβδίσθην, ἅπαξ ἐλιθάσθην, τρὶς ἐναυάγησα, νυχθήμερον ἐν τῷ βυθῷ πεποίηκα· (26) ὁδοιπορίαις πολλάκις, κινδύνοις ποταμῶν, κινδύνοις λῃστῶν, κινδύνοις ἐκ γένους, κινδύνοις ἐξ ἐθνῶν, κινδύνοις ἐν πόλει, κινδύνοις ἐν ἐρημίᾳ, κινδύνοις ἐν θαλάσσῃ, κινδύνοις ἐν ψευδαδέλφοις, (27) κόπῳ καὶ μόχθῳ, ἐν ἀγρυπνίαις πολλάκις, ἐν λιμῷ καὶ δίψει, ἐν νηστείαις πολλάκις, ἐν ψύχει καὶ γυμνότητι· (28) χωρὶς τῶν παρεκτὸς ἡ ἐπίστασίς μοι ἡ καθʼ ἡμέραν, ἡ μέριμνα πασῶν τῶν ἐκκλησιῶν. (29) τίς ἀσθενεῖ, καὶ οὐκ ἀσθενῶ; τίς σκανδαλίζεται καὶ οὐκ ἐγὼ πυροῦμαι; (30) Εἰ καυχᾶσθαι δεῖ, τὰ τῆς ἀσθενείας μου καυχήσομαι. (31) ὁ θεὸς καὶ πατὴρ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ οἶδεν, ὁ ὢν εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας, ὅτι οὐ ψεύδομαι. (32) ἐν Δαμασκῷ ὁ ἐθνάρχης Ἁρέτα τοῦ βασιλέως ἐφρούρει τὴν πόλιν Δαμασκηνῶν πιάσαι με, (33) καὶ διὰ θυρίδος ἐν σαργάνῃ ἐχαλάσθην διὰ τοῦ τείχους καὶ ἐξέφυγον τὰς χεῖρας αὐτοῦ.

12

(1) Καυχᾶσθαι δεῖ· οὐ συμφέρον μέν, ἐλεύσομαι δὲ εἰς ὀπτασίας καὶ ἀποκαλύψεις κυρίου. (2) οἶδα ἄνθρωπον ἐν Χριστῷ πρὸ ἐτῶν δεκατεσσάρων—εἴτε ἐν σώματι οὐκ οἶδα, εἴτε ἐκτὸς τοῦ σώματος οὐκ οἶδα, ὁ θεὸς οἶδεν—ἁρπαγέντα τὸν τοιοῦτον ἕως τρίτου οὐρανοῦ. (3) καὶ οἶδα τὸν τοιοῦτον ἄνθρωπον—εἴτε ἐν σώματι εἴτε χωρὶς τοῦ σώματος οὐκ οἶδα, ὁ θεὸς οἶδεν— (4) ὅτι ἡρπάγη εἰς τὸν παράδεισον καὶ ἤκουσεν ἄρρητα ῥήματα ἃ οὐκ ἐξὸν ἀνθρώπῳ λαλῆσαι. (5) ὑπὲρ τοῦ τοιούτου καυχήσομαι, ὑπὲρ δὲ ἐμαυτοῦ οὐ καυχήσομαι εἰ μὴ ἐν ταῖς ἀσθενείαις. (6) ἐὰν γὰρ θελήσω καυχήσασθαι, οὐκ ἔσομαι ἄφρων, ἀλήθειαν γὰρ ἐρῶ· φείδομαι δέ, μή τις εἰς ἐμὲ λογίσηται ὑπὲρ ὃ βλέπει με ἢ ἀκούει τι ἐξ ἐμοῦ, (7) καὶ τῇ ὑπερβολῇ τῶν ἀποκαλύψεων. διὸ ἵνα μὴ ὑπεραίρωμαι, ἐδόθη μοι σκόλοψ τῇ σαρκί, ἄγγελος Σατανᾶ, ἵνα με κολαφίζῃ, ἵνα μὴ ὑπεραίρωμαι. (8) ὑπὲρ τούτου τρὶς τὸν κύριον παρεκάλεσα ἵνα ἀποστῇ ἀπʼ ἐμοῦ· (9) καὶ εἴρηκέν μοι· Ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις μου· ἡ γὰρ δύναμις ἐν ἀσθενείᾳ τελεῖται. ἥδιστα οὖν μᾶλλον καυχήσομαι ἐν ταῖς ἀσθενείαις μου, ἵνα ἐπισκηνώσῃ ἐπʼ ἐμὲ ἡ δύναμις τοῦ Χριστοῦ. (10) διὸ εὐδοκῶ ἐν ἀσθενείαις, ἐν ὕβρεσιν, ἐν ἀνάγκαις, ἐν διωγμοῖς καὶ στενοχωρίαις, ὑπὲρ Χριστοῦ· ὅταν γὰρ ἀσθενῶ, τότε δυνατός εἰμι. (11) Γέγονα ἄφρων· ὑμεῖς με ἠναγκάσατε· ἐγὼ γὰρ ὤφειλον ὑφʼ ὑμῶν συνίστασθαι. οὐδὲν γὰρ ὑστέρησα τῶν ὑπερλίαν ἀποστόλων, εἰ καὶ οὐδέν εἰμι· (12) τὰ μὲν σημεῖα τοῦ ἀποστόλου κατειργάσθη ἐν ὑμῖν ἐν πάσῃ ὑπομονῇ, σημείοις τε καὶ τέρασιν καὶ δυνάμεσιν. (13) τί γάρ ἐστιν ὃ ἡσσώθητε ὑπὲρ τὰς λοιπὰς ἐκκλησίας, εἰ μὴ ὅτι αὐτὸς ἐγὼ οὐ κατενάρκησα ὑμῶν; χαρίσασθέ μοι τὴν ἀδικίαν ταύτην. (14) Ἰδοὺ τρίτον τοῦτο ἑτοίμως ἔχω ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς, καὶ οὐ καταναρκήσω· οὐ γὰρ ζητῶ τὰ ὑμῶν ἀλλὰ ὑμᾶς, οὐ γὰρ ὀφείλει τὰ τέκνα τοῖς γονεῦσιν θησαυρίζειν, ἀλλὰ οἱ γονεῖς τοῖς τέκνοις. (15) ἐγὼ δὲ ἥδιστα δαπανήσω καὶ ἐκδαπανηθήσομαι ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ὑμῶν. εἰ περισσοτέρως ὑμᾶς ἀγαπῶν, ἧσσον ἀγαπῶμαι; (16) ἔστω δέ, ἐγὼ οὐ κατεβάρησα ὑμᾶς· ἀλλὰ ὑπάρχων πανοῦργος δόλῳ ὑμᾶς ἔλαβον. (17) μή τινα ὧν ἀπέσταλκα πρὸς ὑμᾶς, διʼ αὐτοῦ ἐπλεονέκτησα ὑμᾶς; (18) παρεκάλεσα Τίτον καὶ συναπέστειλα τὸν ἀδελφόν· μήτι ἐπλεονέκτησεν ὑμᾶς Τίτος; οὐ τῷ αὐτῷ πνεύματι περιεπατήσαμεν; οὐ τοῖς αὐτοῖς ἴχνεσιν; (19) Πάλαι δοκεῖτε ὅτι ὑμῖν ἀπολογούμεθα; κατέναντι θεοῦ ἐν Χριστῷ λαλοῦμεν. τὰ δὲ πάντα, ἀγαπητοί, ὑπὲρ τῆς ὑμῶν οἰκοδομῆς, (20) φοβοῦμαι γὰρ μή πως ἐλθὼν οὐχ οἵους θέλω εὕρω ὑμᾶς, κἀγὼ εὑρεθῶ ὑμῖν οἷον οὐ θέλετε, μή πως ἔρις, ζῆλος, θυμοί, ἐριθεῖαι, καταλαλιαί, ψιθυρισμοί, φυσιώσεις, ἀκαταστασίαι· (21) μὴ πάλιν ἐλθόντος μου ταπεινώσῃ με ὁ θεός μου πρὸς ὑμᾶς, καὶ πενθήσω πολλοὺς τῶν προημαρτηκότων καὶ μὴ μετανοησάντων ἐπὶ τῇ ἀκαθαρσίᾳ καὶ πορνείᾳ καὶ ἀσελγείᾳ ᾗ ἔπραξαν.

13

(1) Τρίτον τοῦτο ἔρχομαι πρὸς ὑμᾶς· ἐπὶ στόματος δύο μαρτύρων καὶ τριῶν σταθήσεται πᾶν ῥῆμα. (2) προείρηκα καὶ προλέγω ὡς παρὼν τὸ δεύτερον καὶ ἀπὼν νῦν, τοῖς προημαρτηκόσιν καὶ τοῖς λοιποῖς πᾶσιν, ὅτι ἐὰν ἔλθω εἰς τὸ πάλιν οὐ φείσομαι, (3) ἐπεὶ δοκιμὴν ζητεῖτε τοῦ ἐν ἐμοὶ λαλοῦντος Χριστοῦ· ὃς εἰς ὑμᾶς οὐκ ἀσθενεῖ ἀλλὰ δυνατεῖ ἐν ὑμῖν, (4) καὶ γὰρ ἐσταυρώθη ἐξ ἀσθενείας, ἀλλὰ ζῇ ἐκ δυνάμεως θεοῦ. καὶ γὰρ ἡμεῖς ἀσθενοῦμεν ἐν αὐτῷ, ἀλλὰ ζήσομεν σὺν αὐτῷ ἐκ δυνάμεως θεοῦ εἰς ὑμᾶς. (5) Ἑαυτοὺς πειράζετε εἰ ἐστὲ ἐν τῇ πίστει, ἑαυτοὺς δοκιμάζετε· ἢ οὐκ ἐπιγινώσκετε ἑαυτοὺς ὅτι Ἰησοῦς Χριστὸς ἐν ὑμῖν; εἰ μήτι ἀδόκιμοί ἐστε. (6) ἐλπίζω δὲ ὅτι γνώσεσθε ὅτι ἡμεῖς οὐκ ἐσμὲν ἀδόκιμοι. (7) εὐχόμεθα δὲ πρὸς τὸν θεὸν μὴ ποιῆσαι ὑμᾶς κακὸν μηδέν, οὐχ ἵνα ἡμεῖς δόκιμοι φανῶμεν, ἀλλʼ ἵνα ὑμεῖς τὸ καλὸν ποιῆτε, ἡμεῖς δὲ ὡς ἀδόκιμοι ὦμεν. (8) οὐ γὰρ δυνάμεθά τι κατὰ τῆς ἀληθείας, ἀλλὰ ὑπὲρ τῆς ἀληθείας. (9) χαίρομεν γὰρ ὅταν ἡμεῖς ἀσθενῶμεν, ὑμεῖς δὲ δυνατοὶ ἦτε· τοῦτο καὶ εὐχόμεθα, τὴν ὑμῶν κατάρτισιν. (10) διὰ τοῦτο ταῦτα ἀπὼν γράφω, ἵνα παρὼν μὴ ἀποτόμως χρήσωμαι κατὰ τὴν ἐξουσίαν ἣν ὁ κύριος ἔδωκέν μοι, εἰς οἰκοδομὴν καὶ οὐκ εἰς καθαίρεσιν. (11) Λοιπόν, ἀδελφοί, χαίρετε, καταρτίζεσθε, παρακαλεῖσθε, τὸ αὐτὸ φρονεῖτε, εἰρηνεύετε, καὶ ὁ θεὸς τῆς ἀγάπης καὶ εἰρήνης ἔσται μεθʼ ὑμῶν. (12) ἀσπάσασθε ἀλλήλους ἐν ἁγίῳ φιλήματι. ἀσπάζονται ὑμᾶς οἱ ἅγιοι πάντες. (13) ἡ χάρις τοῦ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ἡ ἀγάπη τοῦ θεοῦ καὶ ἡ κοινωνία τοῦ ἁγίου πνεύματος μετὰ πάντων ὑμῶν.

Epistle to the Galatians

1 2 3 4 5 6

1

(1) Παῦλος ἀπόστολος, οὐκ ἀπʼ ἀνθρώπων οὐδὲ διʼ ἀνθρώπου ἀλλὰ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ θεοῦ πατρὸς τοῦ ἐγείραντος αὐτὸν ἐκ νεκρῶν, (2) καὶ οἱ σὺν ἐμοὶ πάντες ἀδελφοί, ταῖς ἐκκλησίαις τῆς Γαλατίας· (3) χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς καὶ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, (4) τοῦ δόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν ὅπως ἐξέληται ἡμᾶς ἐκ τοῦ αἰῶνος τοῦ ἐνεστῶτος πονηροῦ κατὰ τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς ἡμῶν, (5) ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων· ἀμήν. (6) Θαυμάζω ὅτι οὕτως ταχέως μετατίθεσθε ἀπὸ τοῦ καλέσαντος ὑμᾶς ἐν χάριτι Χριστοῦ εἰς ἕτερον εὐαγγέλιον, (7) ὃ οὐκ ἔστιν ἄλλο· εἰ μή τινές εἰσιν οἱ ταράσσοντες ὑμᾶς καὶ θέλοντες μεταστρέψαι τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ. (8) ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἡμεῖς ἢ ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ εὐαγγελίζηται ὑμῖν παρʼ ὃ εὐηγγελισάμεθα ὑμῖν, ἀνάθεμα ἔστω. (9) ὡς προειρήκαμεν, καὶ ἄρτι πάλιν λέγω, εἴ τις ὑμᾶς εὐαγγελίζεται παρʼ ὃ παρελάβετε, ἀνάθεμα ἔστω. (10) Ἄρτι γὰρ ἀνθρώπους πείθω ἢ τὸν θεόν; ἢ ζητῶ ἀνθρώποις ἀρέσκειν; εἰ ἔτι ἀνθρώποις ἤρεσκον, Χριστοῦ δοῦλος οὐκ ἂν ἤμην. (11) Γνωρίζω γὰρ ὑμῖν, ἀδελφοί, τὸ εὐαγγέλιον τὸ εὐαγγελισθὲν ὑπʼ ἐμοῦ ὅτι οὐκ ἔστιν κατὰ ἄνθρωπον· (12) οὐδὲ γὰρ ἐγὼ παρὰ ἀνθρώπου παρέλαβον αὐτό, οὔτε ἐδιδάχθην, ἀλλὰ διʼ ἀποκαλύψεως Ἰησοῦ Χριστοῦ. (13) Ἠκούσατε γὰρ τὴν ἐμὴν ἀναστροφήν ποτε ἐν τῷ Ἰουδαϊσμῷ, ὅτι καθʼ ὑπερβολὴν ἐδίωκον τὴν ἐκκλησίαν τοῦ θεοῦ καὶ ἐπόρθουν αὐτήν, (14) καὶ προέκοπτον ἐν τῷ Ἰουδαϊσμῷ ὑπὲρ πολλοὺς συνηλικιώτας ἐν τῷ γένει μου, περισσοτέρως ζηλωτὴς ὑπάρχων τῶν πατρικῶν μου παραδόσεων. (15) ὅτε δὲ εὐδόκησεν ὁ ἀφορίσας με ἐκ κοιλίας μητρός μου καὶ καλέσας διὰ τῆς χάριτος αὐτοῦ (16) ἀποκαλύψαι τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐν ἐμοὶ ἵνα εὐαγγελίζωμαι αὐτὸν ἐν τοῖς ἔθνεσιν, εὐθέως οὐ προσανεθέμην σαρκὶ καὶ αἵματι, (17) οὐδὲ ἀνῆλθον εἰς Ἱεροσόλυμα πρὸς τοὺς πρὸ ἐμοῦ ἀποστόλους, ἀλλὰ ἀπῆλθον εἰς Ἀραβίαν, καὶ πάλιν ὑπέστρεψα εἰς Δαμασκόν. (18) Ἔπειτα μετὰ ἔτη τρία ἀνῆλθον εἰς Ἱεροσόλυμα ἱστορῆσαι Κηφᾶν, καὶ ἐπέμεινα πρὸς αὐτὸν ἡμέρας δεκαπέντε· (19) ἕτερον δὲ τῶν ἀποστόλων οὐκ εἶδον, εἰ μὴ Ἰάκωβον τὸν ἀδελφὸν τοῦ κυρίου. (20) ἃ δὲ γράφω ὑμῖν, ἰδοὺ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ ὅτι οὐ ψεύδομαι. (21) ἔπειτα ἦλθον εἰς τὰ κλίματα τῆς Συρίας καὶ τῆς Κιλικίας. (22) ἤμην δὲ ἀγνοούμενος τῷ προσώπῳ ταῖς ἐκκλησίαις τῆς Ἰουδαίας ταῖς ἐν Χριστῷ, (23) μόνον δὲ ἀκούοντες ἦσαν ὅτι Ὁ διώκων ἡμᾶς ποτε νῦν εὐαγγελίζεται τὴν πίστιν ἥν ποτε ἐπόρθει, (24) καὶ ἐδόξαζον ἐν ἐμοὶ τὸν θεόν.

2

(1) Ἔπειτα διὰ δεκατεσσάρων ἐτῶν πάλιν ἀνέβην εἰς Ἱεροσόλυμα μετὰ Βαρναβᾶ συμπαραλαβὼν καὶ Τίτον· (2) ἀνέβην δὲ κατὰ ἀποκάλυψιν· καὶ ἀνεθέμην αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον ὃ κηρύσσω ἐν τοῖς ἔθνεσιν, κατʼ ἰδίαν δὲ τοῖς δοκοῦσιν, μή πως εἰς κενὸν τρέχω ἢ ἔδραμον. (3) ἀλλʼ οὐδὲ Τίτος ὁ σὺν ἐμοί, Ἕλλην ὤν, ἠναγκάσθη περιτμηθῆναι· (4) διὰ δὲ τοὺς παρεισάκτους ψευδαδέλφους, οἵτινες παρεισῆλθον κατασκοπῆσαι τὴν ἐλευθερίαν ἡμῶν ἣν ἔχομεν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ἵνα ἡμᾶς καταδουλώσουσιν— (5) οἷς οὐδὲ πρὸς ὥραν εἴξαμεν τῇ ὑποταγῇ, ἵνα ἡ ἀλήθεια τοῦ εὐαγγελίου διαμείνῃ πρὸς ὑμᾶς. (6) ἀπὸ δὲ τῶν δοκούντων εἶναί τι—ὁποῖοί ποτε ἦσαν οὐδέν μοι διαφέρει· πρόσωπον θεὸς ἀνθρώπου οὐ λαμβάνει—ἐμοὶ γὰρ οἱ δοκοῦντες οὐδὲν προσανέθεντο, (7) ἀλλὰ τοὐναντίον ἰδόντες ὅτι πεπίστευμαι τὸ εὐαγγέλιον τῆς ἀκροβυστίας καθὼς Πέτρος τῆς περιτομῆς, (8) ὁ γὰρ ἐνεργήσας Πέτρῳ εἰς ἀποστολὴν τῆς περιτομῆς ἐνήργησεν καὶ ἐμοὶ εἰς τὰ ἔθνη, (9) καὶ γνόντες τὴν χάριν τὴν δοθεῖσάν μοι, Ἰάκωβος καὶ Κηφᾶς καὶ Ἰωάννης, οἱ δοκοῦντες στῦλοι εἶναι, δεξιὰς ἔδωκαν ἐμοὶ καὶ Βαρναβᾷ κοινωνίας, ἵνα ἡμεῖς εἰς τὰ ἔθνη, αὐτοὶ δὲ εἰς τὴν περιτομήν· (10) μόνον τῶν πτωχῶν ἵνα μνημονεύωμεν, ὃ καὶ ἐσπούδασα αὐτὸ τοῦτο ποιῆσαι. (11) Ὅτε δὲ ἦλθεν Κηφᾶς εἰς Ἀντιόχειαν, κατὰ πρόσωπον αὐτῷ ἀντέστην, ὅτι κατεγνωσμένος ἦν· (12) πρὸ τοῦ γὰρ ἐλθεῖν τινας ἀπὸ Ἰακώβου μετὰ τῶν ἐθνῶν συνήσθιεν· ὅτε δὲ ἦλθον, ὑπέστελλεν καὶ ἀφώριζεν ἑαυτόν, φοβούμενος τοὺς ἐκ περιτομῆς. (13) καὶ συνυπεκρίθησαν αὐτῷ καὶ οἱ λοιποὶ Ἰουδαῖοι, ὥστε καὶ Βαρναβᾶς συναπήχθη αὐτῶν τῇ ὑποκρίσει. (14) ἀλλʼ ὅτε εἶδον ὅτι οὐκ ὀρθοποδοῦσιν πρὸς τὴν ἀλήθειαν τοῦ εὐαγγελίου, εἶπον τῷ Κηφᾷ ἔμπροσθεν πάντων· Εἰ σὺ Ἰουδαῖος ὑπάρχων ἐθνικῶς καὶ οὐκ Ἰουδαϊκῶς ζῇς, πῶς τὰ ἔθνη ἀναγκάζεις Ἰουδαΐζειν; (15) Ἡμεῖς φύσει Ἰουδαῖοι καὶ οὐκ ἐξ ἐθνῶν ἁμαρτωλοί, (16) εἰδότες δὲ ὅτι οὐ δικαιοῦται ἄνθρωπος ἐξ ἔργων νόμου ἐὰν μὴ διὰ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ ἡμεῖς εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν ἐπιστεύσαμεν, ἵνα δικαιωθῶμεν ἐκ πίστεως Χριστοῦ καὶ οὐκ ἐξ ἔργων νόμου, ὅτι ἐξ ἔργων νόμου οὐ δικαιωθήσεται πᾶσα σάρξ. (17) εἰ δὲ ζητοῦντες δικαιωθῆναι ἐν Χριστῷ εὑρέθημεν καὶ αὐτοὶ ἁμαρτωλοί, ἆρα Χριστὸς ἁμαρτίας διάκονος; μὴ γένοιτο· (18) εἰ γὰρ ἃ κατέλυσα ταῦτα πάλιν οἰκοδομῶ, παραβάτην ἐμαυτὸν συνιστάνω. (19) ἐγὼ γὰρ διὰ νόμου νόμῳ ἀπέθανον ἵνα θεῷ ζήσω· Χριστῷ συνεσταύρωμαι· (20) ζῶ δὲ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός· ὃ δὲ νῦν ζῶ ἐν σαρκί, ἐν πίστει ζῶ τῇ τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ τοῦ ἀγαπήσαντός με καὶ παραδόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ ἐμοῦ. (21) οὐκ ἀθετῶ τὴν χάριν τοῦ θεοῦ· εἰ γὰρ διὰ νόμου δικαιοσύνη, ἄρα Χριστὸς δωρεὰν ἀπέθανεν.

3

(1) Ὦ ἀνόητοι Γαλάται, τίς ὑμᾶς ἐβάσκανεν, οἷς κατʼ ὀφθαλμοὺς Ἰησοῦς Χριστὸς προεγράφη ἐσταυρωμένος; (2) τοῦτο μόνον θέλω μαθεῖν ἀφʼ ὑμῶν, ἐξ ἔργων νόμου τὸ πνεῦμα ἐλάβετε ἢ ἐξ ἀκοῆς πίστεως; (3) οὕτως ἀνόητοί ἐστε; ἐναρξάμενοι πνεύματι νῦν σαρκὶ ἐπιτελεῖσθε; (4) τοσαῦτα ἐπάθετε εἰκῇ; εἴ γε καὶ εἰκῇ. (5) ὁ οὖν ἐπιχορηγῶν ὑμῖν τὸ πνεῦμα καὶ ἐνεργῶν δυνάμεις ἐν ὑμῖν ἐξ ἔργων νόμου ἢ ἐξ ἀκοῆς πίστεως; (6) καθὼς Ἀβραὰμ ἐπίστευσεν τῷ θεῷ, καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην. (7) Γινώσκετε ἄρα ὅτι οἱ ἐκ πίστεως, οὗτοι υἱοί εἰσιν Ἀβραάμ. (8) προϊδοῦσα δὲ ἡ γραφὴ ὅτι ἐκ πίστεως δικαιοῖ τὰ ἔθνη ὁ θεὸς προευηγγελίσατο τῷ Ἀβραὰμ ὅτι Ἐνευλογηθήσονται ἐν σοὶ πάντα τὰ ἔθνη. (9) ὥστε οἱ ἐκ πίστεως εὐλογοῦνται σὺν τῷ πιστῷ Ἀβραάμ. (10) Ὅσοι γὰρ ἐξ ἔργων νόμου εἰσὶν ὑπὸ κατάραν εἰσίν, γέγραπται γὰρ ὅτι Ἐπικατάρατος πᾶς ὃς οὐκ ἐμμένει πᾶσιν τοῖς γεγραμμένοις ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου τοῦ ποιῆσαι αὐτά. (11) ὅτι δὲ ἐν νόμῳ οὐδεὶς δικαιοῦται παρὰ τῷ θεῷ δῆλον, ὅτι Ὁ δίκαιος ἐκ πίστεως ζήσεται, (12) ὁ δὲ νόμος οὐκ ἔστιν ἐκ πίστεως, ἀλλʼ· Ὁ ποιήσας αὐτὰ ζήσεται ἐν αὐτοῖς. (13) Χριστὸς ἡμᾶς ἐξηγόρασεν ἐκ τῆς κατάρας τοῦ νόμου γενόμενος ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα, ὅτι γέγραπται· Ἐπικατάρατος πᾶς ὁ κρεμάμενος ἐπὶ ξύλου, (14) ἵνα εἰς τὰ ἔθνη ἡ εὐλογία τοῦ Ἀβραὰμ γένηται ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ἵνα τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ πνεύματος λάβωμεν διὰ τῆς πίστεως. (15) Ἀδελφοί, κατὰ ἄνθρωπον λέγω· ὅμως ἀνθρώπου κεκυρωμένην διαθήκην οὐδεὶς ἀθετεῖ ἢ ἐπιδιατάσσεται. (16) τῷ δὲ Ἀβραὰμ ἐρρέθησαν αἱ ἐπαγγελίαι καὶ τῷ σπέρματι αὐτοῦ· οὐ λέγει· Καὶ τοῖς σπέρμασιν, ὡς ἐπὶ πολλῶν, ἀλλʼ ὡς ἐφʼ ἑνός· Καὶ τῷ σπέρματί σου, ὅς ἐστιν Χριστός. (17) τοῦτο δὲ λέγω· διαθήκην προκεκυρωμένην ὑπὸ τοῦ θεοῦ ὁ μετὰ τετρακόσια καὶ τριάκοντα ἔτη γεγονὼς νόμος οὐκ ἀκυροῖ, εἰς τὸ καταργῆσαι τὴν ἐπαγγελίαν. (18) εἰ γὰρ ἐκ νόμου ἡ κληρονομία, οὐκέτι ἐξ ἐπαγγελίας· τῷ δὲ Ἀβραὰμ διʼ ἐπαγγελίας κεχάρισται ὁ θεός. (19) Τί οὖν ὁ νόμος; τῶν παραβάσεων χάριν προσετέθη, ἄχρις οὗ ἔλθῃ τὸ σπέρμα ᾧ ἐπήγγελται, διαταγεὶς διʼ ἀγγέλων ἐν χειρὶ μεσίτου· (20) ὁ δὲ μεσίτης ἑνὸς οὐκ ἔστιν, ὁ δὲ θεὸς εἷς ἐστιν. (21) Ὁ οὖν νόμος κατὰ τῶν ἐπαγγελιῶν τοῦ θεοῦ; μὴ γένοιτο· εἰ γὰρ ἐδόθη νόμος ὁ δυνάμενος ζῳοποιῆσαι, ὄντως ἐκ νόμου ἂν ἦν ἡ δικαιοσύνη. (22) ἀλλὰ συνέκλεισεν ἡ γραφὴ τὰ πάντα ὑπὸ ἁμαρτίαν ἵνα ἡ ἐπαγγελία ἐκ πίστεως Ἰησοῦ Χριστοῦ δοθῇ τοῖς πιστεύουσιν. (23) Πρὸ τοῦ δὲ ἐλθεῖν τὴν πίστιν ὑπὸ νόμον ἐφρουρούμεθα συγκλειόμενοι εἰς τὴν μέλλουσαν πίστιν ἀποκαλυφθῆναι. (24) ὥστε ὁ νόμος παιδαγωγὸς ἡμῶν γέγονεν εἰς Χριστόν, ἵνα ἐκ πίστεως δικαιωθῶμεν· (25) ἐλθούσης δὲ τῆς πίστεως οὐκέτι ὑπὸ παιδαγωγόν ἐσμεν. (26) πάντες γὰρ υἱοὶ θεοῦ ἐστε διὰ τῆς πίστεως ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. (27) ὅσοι γὰρ εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε· (28) οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος οὐδὲ Ἕλλην, οὐκ ἔνι δοῦλος οὐδὲ ἐλεύθερος, οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ· πάντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστε ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. (29) εἰ δὲ ὑμεῖς Χριστοῦ, ἄρα τοῦ Ἀβραὰμ σπέρμα ἐστέ, κατʼ ἐπαγγελίαν κληρονόμοι.

4

(1) Λέγω δέ, ἐφʼ ὅσον χρόνον ὁ κληρονόμος νήπιός ἐστιν, οὐδὲν διαφέρει δούλου κύριος πάντων ὤν, (2) ἀλλὰ ὑπὸ ἐπιτρόπους ἐστὶ καὶ οἰκονόμους ἄχρι τῆς προθεσμίας τοῦ πατρός. (3) οὕτως καὶ ἡμεῖς, ὅτε ἦμεν νήπιοι, ὑπὸ τὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου ἤμεθα δεδουλωμένοι· (4) ὅτε δὲ ἦλθεν τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου, ἐξαπέστειλεν ὁ θεὸς τὸν υἱὸν αὐτοῦ, γενόμενον ἐκ γυναικός, γενόμενον ὑπὸ νόμον, (5) ἵνα τοὺς ὑπὸ νόμον ἐξαγοράσῃ, ἵνα τὴν υἱοθεσίαν ἀπολάβωμεν. (6) ὅτι δέ ἐστε υἱοί, ἐξαπέστειλεν ὁ θεὸς τὸ πνεῦμα τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ εἰς τὰς καρδίας ἡμῶν, κρᾶζον· Αββα ὁ πατήρ. (7) ὥστε οὐκέτι εἶ δοῦλος ἀλλὰ υἱός· εἰ δὲ υἱός, καὶ κληρονόμος διὰ θεοῦ. (8) Ἀλλὰ τότε μὲν οὐκ εἰδότες θεὸν ἐδουλεύσατε τοῖς φύσει μὴ οὖσι θεοῖς· (9) νῦν δὲ γνόντες θεόν, μᾶλλον δὲ γνωσθέντες ὑπὸ θεοῦ, πῶς ἐπιστρέφετε πάλιν ἐπὶ τὰ ἀσθενῆ καὶ πτωχὰ στοιχεῖα, οἷς πάλιν ἄνωθεν δουλεύειν θέλετε; (10) ἡμέρας παρατηρεῖσθε καὶ μῆνας καὶ καιροὺς καὶ ἐνιαυτούς. (11) φοβοῦμαι ὑμᾶς μή πως εἰκῇ κεκοπίακα εἰς ὑμᾶς. (12) Γίνεσθε ὡς ἐγώ, ὅτι κἀγὼ ὡς ὑμεῖς, ἀδελφοί, δέομαι ὑμῶν. οὐδέν με ἠδικήσατε· (13) οἴδατε δὲ ὅτι διʼ ἀσθένειαν τῆς σαρκὸς εὐηγγελισάμην ὑμῖν τὸ πρότερον, (14) καὶ τὸν πειρασμὸν ὑμῶν ἐν τῇ σαρκί μου οὐκ ἐξουθενήσατε οὐδὲ ἐξεπτύσατε, ἀλλὰ ὡς ἄγγελον θεοῦ ἐδέξασθέ με, ὡς Χριστὸν Ἰησοῦν. (15) ποῦ οὖν ὁ μακαρισμὸς ὑμῶν; μαρτυρῶ γὰρ ὑμῖν ὅτι εἰ δυνατὸν τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν ἐξορύξαντες ἐδώκατέ μοι. (16) ὥστε ἐχθρὸς ὑμῶν γέγονα ἀληθεύων ὑμῖν; (17) ζηλοῦσιν ὑμᾶς οὐ καλῶς, ἀλλὰ ἐκκλεῖσαι ὑμᾶς θέλουσιν, ἵνα αὐτοὺς ζηλοῦτε. (18) καλὸν δὲ ζηλοῦσθαι ἐν καλῷ πάντοτε, καὶ μὴ μόνον ἐν τῷ παρεῖναί με πρὸς ὑμᾶς, (19) τέκνα μου, οὓς πάλιν ὠδίνω μέχρις οὗ μορφωθῇ Χριστὸς ἐν ὑμῖν· (20) ἤθελον δὲ παρεῖναι πρὸς ὑμᾶς ἄρτι, καὶ ἀλλάξαι τὴν φωνήν μου, ὅτι ἀποροῦμαι ἐν ὑμῖν. (21) Λέγετέ μοι, οἱ ὑπὸ νόμον θέλοντες εἶναι, τὸν νόμον οὐκ ἀκούετε; (22) γέγραπται γὰρ ὅτι Ἀβραὰμ δύο υἱοὺς ἔσχεν, ἕνα ἐκ τῆς παιδίσκης καὶ ἕνα ἐκ τῆς ἐλευθέρας· (23) ἀλλʼ ὁ μὲν ἐκ τῆς παιδίσκης κατὰ σάρκα γεγέννηται, ὁ δὲ ἐκ τῆς ἐλευθέρας διʼ ἐπαγγελίας. (24) ἅτινά ἐστιν ἀλληγορούμενα· αὗται γάρ εἰσιν δύο διαθῆκαι, μία μὲν ἀπὸ ὄρους Σινᾶ, εἰς δουλείαν γεννῶσα, ἥτις ἐστὶν Ἁγάρ, (25) τὸ δὲ Ἁγὰρ Σινᾶ ὄρος ἐστὶν ἐν τῇ Ἀραβίᾳ, συστοιχεῖ δὲ τῇ νῦν Ἰερουσαλήμ, δουλεύει γὰρ μετὰ τῶν τέκνων αὐτῆς· (26) ἡ δὲ ἄνω Ἰερουσαλὴμ ἐλευθέρα ἐστίν, ἥτις ἐστὶν μήτηρ ἡμῶν· (27) γέγραπται γάρ· Εὐφράνθητι, στεῖρα ἡ οὐ τίκτουσα, ῥῆξον καὶ βόησον, ἡ οὐκ ὠδίνουσα· ὅτι πολλὰ τὰ τέκνα τῆς ἐρήμου μᾶλλον ἢ τῆς ἐχούσης τὸν ἄνδρα. (28) ὑμεῖς δέ, ἀδελφοί, κατὰ Ἰσαὰκ ἐπαγγελίας τέκνα ἐστέ· (29) ἀλλʼ ὥσπερ τότε ὁ κατὰ σάρκα γεννηθεὶς ἐδίωκε τὸν κατὰ πνεῦμα, οὕτως καὶ νῦν. (30) ἀλλὰ τί λέγει ἡ γραφή; Ἔκβαλε τὴν παιδίσκην καὶ τὸν υἱὸν αὐτῆς, οὐ γὰρ μὴ κληρονομήσει ὁ υἱὸς τῆς παιδίσκης μετὰ τοῦ υἱοῦ τῆς ἐλευθέρας. (31) διό, ἀδελφοί, οὐκ ἐσμὲν παιδίσκης τέκνα ἀλλὰ τῆς ἐλευθέρας.

5

(1) τῇ ἐλευθερίᾳ ἡμᾶς Χριστὸς ἠλευθέρωσεν· στήκετε οὖν καὶ μὴ πάλιν ζυγῷ δουλείας ἐνέχεσθε. (2) Ἴδε ἐγὼ Παῦλος λέγω ὑμῖν ὅτι ἐὰν περιτέμνησθε Χριστὸς ὑμᾶς οὐδὲν ὠφελήσει. (3) μαρτύρομαι δὲ πάλιν παντὶ ἀνθρώπῳ περιτεμνομένῳ ὅτι ὀφειλέτης ἐστὶν ὅλον τὸν νόμον ποιῆσαι. (4) κατηργήθητε ἀπὸ Χριστοῦ οἵτινες ἐν νόμῳ δικαιοῦσθε, τῆς χάριτος ἐξεπέσατε. (5) ἡμεῖς γὰρ πνεύματι ἐκ πίστεως ἐλπίδα δικαιοσύνης ἀπεκδεχόμεθα. (6) ἐν γὰρ Χριστῷ Ἰησοῦ οὔτε περιτομή τι ἰσχύει οὔτε ἀκροβυστία, ἀλλὰ πίστις διʼ ἀγάπης ἐνεργουμένη. (7) Ἐτρέχετε καλῶς· τίς ὑμᾶς ἐνέκοψεν τῇ ἀληθείᾳ μὴ πείθεσθαι; (8) ἡ πεισμονὴ οὐκ ἐκ τοῦ καλοῦντος ὑμᾶς. (9) μικρὰ ζύμη ὅλον τὸ φύραμα ζυμοῖ. (10) ἐγὼ πέποιθα εἰς ὑμᾶς ἐν κυρίῳ ὅτι οὐδὲν ἄλλο φρονήσετε· ὁ δὲ ταράσσων ὑμᾶς βαστάσει τὸ κρίμα, ὅστις ἐὰν ᾖ. (11) ἐγὼ δέ, ἀδελφοί, εἰ περιτομὴν ἔτι κηρύσσω, τί ἔτι διώκομαι; ἄρα κατήργηται τὸ σκάνδαλον τοῦ σταυροῦ. (12) ὄφελον καὶ ἀποκόψονται οἱ ἀναστατοῦντες ὑμᾶς. (13) Ὑμεῖς γὰρ ἐπʼ ἐλευθερίᾳ ἐκλήθητε, ἀδελφοί· μόνον μὴ τὴν ἐλευθερίαν εἰς ἀφορμὴν τῇ σαρκί, ἀλλὰ διὰ τῆς ἀγάπης δουλεύετε ἀλλήλοις· (14) ὁ γὰρ πᾶς νόμος ἐν ἑνὶ λόγῳ πεπλήρωται, ἐν τῷ· Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν. (15) εἰ δὲ ἀλλήλους δάκνετε καὶ κατεσθίετε, βλέπετε μὴ ὑπʼ ἀλλήλων ἀναλωθῆτε. (16) Λέγω δέ, πνεύματι περιπατεῖτε καὶ ἐπιθυμίαν σαρκὸς οὐ μὴ τελέσητε. (17) ἡ γὰρ σὰρξ ἐπιθυμεῖ κατὰ τοῦ πνεύματος, τὸ δὲ πνεῦμα κατὰ τῆς σαρκός, ταῦτα γὰρ ἀλλήλοις ἀντίκειται, ἵνα μὴ ἃ ἐὰν θέλητε ταῦτα ποιῆτε. (18) εἰ δὲ πνεύματι ἄγεσθε, οὐκ ἐστὲ ὑπὸ νόμον. (19) φανερὰ δέ ἐστιν τὰ ἔργα τῆς σαρκός, ἅτινά ἐστιν πορνεία, ἀκαθαρσία, ἀσέλγεια, (20) εἰδωλολατρία, φαρμακεία, ἔχθραι, ἔρις, ζῆλος, θυμοί, ἐριθεῖαι, διχοστασίαι, αἱρέσεις, (21) φθόνοι, μέθαι, κῶμοι, καὶ τὰ ὅμοια τούτοις, ἃ προλέγω ὑμῖν καθὼς προεῖπον ὅτι οἱ τὰ τοιαῦτα πράσσοντες βασιλείαν θεοῦ οὐ κληρονομήσουσιν. (22) Ὁ δὲ καρπὸς τοῦ πνεύματός ἐστιν ἀγάπη, χαρά, εἰρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, ἀγαθωσύνη, πίστις, (23) πραΰτης, ἐγκράτεια· κατὰ τῶν τοιούτων οὐκ ἔστιν νόμος. (24) οἱ δὲ τοῦ Χριστοῦ τὴν σάρκα ἐσταύρωσαν σὺν τοῖς παθήμασιν καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις. (25) εἰ ζῶμεν πνεύματι, πνεύματι καὶ στοιχῶμεν. (26) μὴ γινώμεθα κενόδοξοι, ἀλλήλους προκαλούμενοι, ἀλλήλοις φθονοῦντες.

6

(1) Ἀδελφοί, ἐὰν καὶ προλημφθῇ ἄνθρωπος ἔν τινι παραπτώματι, ὑμεῖς οἱ πνευματικοὶ καταρτίζετε τὸν τοιοῦτον ἐν πνεύματι πραΰτητος, σκοπῶν σεαυτόν, μὴ καὶ σὺ πειρασθῇς. (2) ἀλλήλων τὰ βάρη βαστάζετε, καὶ οὕτως ἀναπληρώσετε τὸν νόμον τοῦ Χριστοῦ. (3) εἰ γὰρ δοκεῖ τις εἶναί τι μηδὲν ὤν, φρεναπατᾷ ἑαυτόν· (4) τὸ δὲ ἔργον ἑαυτοῦ δοκιμαζέτω ἕκαστος, καὶ τότε εἰς ἑαυτὸν μόνον τὸ καύχημα ἕξει καὶ οὐκ εἰς τὸν ἕτερον, (5) ἕκαστος γὰρ τὸ ἴδιον φορτίον βαστάσει. (6) Κοινωνείτω δὲ ὁ κατηχούμενος τὸν λόγον τῷ κατηχοῦντι ἐν πᾶσιν ἀγαθοῖς. (7) μὴ πλανᾶσθε, θεὸς οὐ μυκτηρίζεται· ὃ γὰρ ἐὰν σπείρῃ ἄνθρωπος, τοῦτο καὶ θερίσει· (8) ὅτι ὁ σπείρων εἰς τὴν σάρκα ἑαυτοῦ ἐκ τῆς σαρκὸς θερίσει φθοράν, ὁ δὲ σπείρων εἰς τὸ πνεῦμα ἐκ τοῦ πνεύματος θερίσει ζωὴν αἰώνιον. (9) τὸ δὲ καλὸν ποιοῦντες μὴ ἐγκακῶμεν, καιρῷ γὰρ ἰδίῳ θερίσομεν μὴ ἐκλυόμενοι. (10) ἄρα οὖν ὡς καιρὸν ἔχομεν, ἐργαζώμεθα τὸ ἀγαθὸν πρὸς πάντας, μάλιστα δὲ πρὸς τοὺς οἰκείους τῆς πίστεως. (11) Ἴδετε πηλίκοις ὑμῖν γράμμασιν ἔγραψα τῇ ἐμῇ χειρί. (12) ὅσοι θέλουσιν εὐπροσωπῆσαι ἐν σαρκί, οὗτοι ἀναγκάζουσιν ὑμᾶς περιτέμνεσθαι, μόνον ἵνα τῷ σταυρῷ τοῦ Χριστοῦ μὴ διώκωνται· (13) οὐδὲ γὰρ οἱ περιτεμνόμενοι αὐτοὶ νόμον φυλάσσουσιν, ἀλλὰ θέλουσιν ὑμᾶς περιτέμνεσθαι ἵνα ἐν τῇ ὑμετέρᾳ σαρκὶ καυχήσωνται. (14) ἐμοὶ δὲ μὴ γένοιτο καυχᾶσθαι εἰ μὴ ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, διʼ οὗ ἐμοὶ κόσμος ἐσταύρωται κἀγὼ κόσμῳ. (15) οὔτε γὰρ περιτομή τί ἐστιν οὔτε ἀκροβυστία, ἀλλὰ καινὴ κτίσις. (16) καὶ ὅσοι τῷ κανόνι τούτῳ στοιχήσουσιν, εἰρήνη ἐπʼ αὐτοὺς καὶ ἔλεος, καὶ ἐπὶ τὸν Ἰσραὴλ τοῦ θεοῦ. (17) Τοῦ λοιποῦ κόπους μοι μηδεὶς παρεχέτω, ἐγὼ γὰρ τὰ στίγματα τοῦ Ἰησοῦ ἐν τῷ σώματί μου βαστάζω. (18) Ἡ χάρις τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μετὰ τοῦ πνεύματος ὑμῶν, ἀδελφοί· ἀμήν.

Epistle to the Ephesians

1 2 3 4 5 6

1

(1) Παῦλος ἀπόστολος Χριστοῦ Ἰησοῦ διὰ θελήματος θεοῦ τοῖς ἁγίοις τοῖς οὖσιν [ἐν Ἐφέσῳ] καὶ πιστοῖς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ· (2) χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. (3) Εὐλογητὸς ὁ θεὸς καὶ πατὴρ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ εὐλογήσας ἡμᾶς ἐν πάσῃ εὐλογίᾳ πνευματικῇ ἐν τοῖς ἐπουρανίοις ἐν Χριστῷ, (4) καθὼς ἐξελέξατο ἡμᾶς ἐν αὐτῷ πρὸ καταβολῆς κόσμου, εἶναι ἡμᾶς ἁγίους καὶ ἀμώμους κατενώπιον αὐτοῦ ἐν ἀγάπῃ, (5) προορίσας ἡμᾶς εἰς υἱοθεσίαν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς αὐτόν, κατὰ τὴν εὐδοκίαν τοῦ θελήματος αὐτοῦ, (6) εἰς ἔπαινον δόξης τῆς χάριτος αὐτοῦ ἧς ἐχαρίτωσεν ἡμᾶς ἐν τῷ ἠγαπημένῳ, (7) ἐν ᾧ ἔχομεν τὴν ἀπολύτρωσιν διὰ τοῦ αἵματος αὐτοῦ, τὴν ἄφεσιν τῶν παραπτωμάτων, κατὰ τὸ πλοῦτος τῆς χάριτος αὐτοῦ (8) ἧς ἐπερίσσευσεν εἰς ἡμᾶς ἐν πάσῃ σοφίᾳ καὶ φρονήσει (9) γνωρίσας ἡμῖν τὸ μυστήριον τοῦ θελήματος αὐτοῦ, κατὰ τὴν εὐδοκίαν αὐτοῦ ἣν προέθετο ἐν αὐτῷ (10) εἰς οἰκονομίαν τοῦ πληρώματος τῶν καιρῶν, ἀνακεφαλαιώσασθαι τὰ πάντα ἐν τῷ Χριστῷ, τὰ ἐπὶ τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς· ἐν αὐτῷ, (11) ἐν ᾧ καὶ ἐκληρώθημεν προορισθέντες κατὰ πρόθεσιν τοῦ τὰ πάντα ἐνεργοῦντος κατὰ τὴν βουλὴν τοῦ θελήματος αὐτοῦ, (12) εἰς τὸ εἶναι ἡμᾶς εἰς ἔπαινον δόξης αὐτοῦ τοὺς προηλπικότας ἐν τῷ Χριστῷ· (13) ἐν ᾧ καὶ ὑμεῖς ἀκούσαντες τὸν λόγον τῆς ἀληθείας, τὸ εὐαγγέλιον τῆς σωτηρίας ὑμῶν, ἐν ᾧ καὶ πιστεύσαντες ἐσφραγίσθητε τῷ πνεύματι τῆς ἐπαγγελίας τῷ ἁγίῳ, (14) ὅ ἐστιν ἀρραβὼν τῆς κληρονομίας ἡμῶν, εἰς ἀπολύτρωσιν τῆς περιποιήσεως, εἰς ἔπαινον τῆς δόξης αὐτοῦ. (15) Διὰ τοῦτο κἀγώ, ἀκούσας τὴν καθʼ ὑμᾶς πίστιν ἐν τῷ κυρίῳ Ἰησοῦ καὶ τὴν ἀγάπην τὴν εἰς πάντας τοὺς ἁγίους, (16) οὐ παύομαι εὐχαριστῶν ὑπὲρ ὑμῶν μνείαν ποιούμενος ἐπὶ τῶν προσευχῶν μου, (17) ἵνα ὁ θεὸς τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ πατὴρ τῆς δόξης, δώῃ ὑμῖν πνεῦμα σοφίας καὶ ἀποκαλύψεως ἐν ἐπιγνώσει αὐτοῦ, (18) πεφωτισμένους τοὺς ὀφθαλμοὺς τῆς καρδίας ὑμῶν εἰς τὸ εἰδέναι ὑμᾶς τίς ἐστιν ἡ ἐλπὶς τῆς κλήσεως αὐτοῦ, τίς ὁ πλοῦτος τῆς δόξης τῆς κληρονομίας αὐτοῦ ἐν τοῖς ἁγίοις, (19) καὶ τί τὸ ὑπερβάλλον μέγεθος τῆς δυνάμεως αὐτοῦ εἰς ἡμᾶς τοὺς πιστεύοντας κατὰ τὴν ἐνέργειαν τοῦ κράτους τῆς ἰσχύος αὐτοῦ (20) ἣν ἐνήργηκεν ἐν τῷ Χριστῷ ἐγείρας αὐτὸν ἐκ νεκρῶν, καὶ καθίσας ἐν δεξιᾷ αὐτοῦ ἐν τοῖς ἐπουρανίοις (21) ὑπεράνω πάσης ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας καὶ δυνάμεως καὶ κυριότητος καὶ παντὸς ὀνόματος ὀνομαζομένου οὐ μόνον ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ μέλλοντι· (22) καὶ πάντα ὑπέταξεν ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ, καὶ αὐτὸν ἔδωκεν κεφαλὴν ὑπὲρ πάντα τῇ ἐκκλησίᾳ, (23) ἥτις ἐστὶν τὸ σῶμα αὐτοῦ, τὸ πλήρωμα τοῦ τὰ πάντα ἐν πᾶσιν πληρουμένου.

2

(1) Καὶ ὑμᾶς ὄντας νεκροὺς τοῖς παραπτώμασιν καὶ ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν, (2) ἐν αἷς ποτε περιεπατήσατε κατὰ τὸν αἰῶνα τοῦ κόσμου τούτου, κατὰ τὸν ἄρχοντα τῆς ἐξουσίας τοῦ ἀέρος, τοῦ πνεύματος τοῦ νῦν ἐνεργοῦντος ἐν τοῖς υἱοῖς τῆς ἀπειθείας· (3) ἐν οἷς καὶ ἡμεῖς πάντες ἀνεστράφημέν ποτε ἐν ταῖς ἐπιθυμίαις τῆς σαρκὸς ἡμῶν, ποιοῦντες τὰ θελήματα τῆς σαρκὸς καὶ τῶν διανοιῶν, καὶ ἤμεθα τέκνα φύσει ὀργῆς ὡς καὶ οἱ λοιποί· (4) ὁ δὲ θεὸς πλούσιος ὢν ἐν ἐλέει, διὰ τὴν πολλὴν ἀγάπην αὐτοῦ ἣν ἠγάπησεν ἡμᾶς, (5) καὶ ὄντας ἡμᾶς νεκροὺς τοῖς παραπτώμασιν συνεζωοποίησεν τῷ Χριστῷ—χάριτί ἐστε σεσῳσμένοι— (6) καὶ συνήγειρεν καὶ συνεκάθισεν ἐν τοῖς ἐπουρανίοις ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, (7) ἵνα ἐνδείξηται ἐν τοῖς αἰῶσιν τοῖς ἐπερχομένοις τὸ ὑπερβάλλον πλοῦτος τῆς χάριτος αὐτοῦ ἐν χρηστότητι ἐφʼ ἡμᾶς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. (8) τῇ γὰρ χάριτί ἐστε σεσῳσμένοι διὰ πίστεως· καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ὑμῶν, θεοῦ τὸ δῶρον· (9) οὐκ ἐξ ἔργων, ἵνα μή τις καυχήσηται. (10) αὐτοῦ γάρ ἐσμεν ποίημα, κτισθέντες ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ ἐπὶ ἔργοις ἀγαθοῖς οἷς προητοίμασεν ὁ θεὸς ἵνα ἐν αὐτοῖς περιπατήσωμεν. (11) Διὸ μνημονεύετε ὅτι ποτὲ ὑμεῖς τὰ ἔθνη ἐν σαρκί, οἱ λεγόμενοι ἀκροβυστία ὑπὸ τῆς λεγομένης περιτομῆς ἐν σαρκὶ χειροποιήτου, (12) ὅτι ἦτε τῷ καιρῷ ἐκείνῳ χωρὶς Χριστοῦ, ἀπηλλοτριωμένοι τῆς πολιτείας τοῦ Ἰσραὴλ καὶ ξένοι τῶν διαθηκῶν τῆς ἐπαγγελίας, ἐλπίδα μὴ ἔχοντες καὶ ἄθεοι ἐν τῷ κόσμῳ. (13) νυνὶ δὲ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ ὑμεῖς οἵ ποτε ὄντες μακρὰν ἐγενήθητε ἐγγὺς ἐν τῷ αἵματι τοῦ Χριστοῦ. (14) αὐτὸς γάρ ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν, ὁ ποιήσας τὰ ἀμφότερα ἓν καὶ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας, τὴν ἔχθραν ἐν τῇ σαρκὶ αὐτοῦ, (15) τὸν νόμον τῶν ἐντολῶν ἐν δόγμασιν καταργήσας, ἵνα τοὺς δύο κτίσῃ ἐν αὑτῷ εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον ποιῶν εἰρήνην, (16) καὶ ἀποκαταλλάξῃ τοὺς ἀμφοτέρους ἐν ἑνὶ σώματι τῷ θεῷ διὰ τοῦ σταυροῦ ἀποκτείνας τὴν ἔχθραν ἐν αὐτῷ· (17) καὶ ἐλθὼν εὐηγγελίσατο εἰρήνην ὑμῖν τοῖς μακρὰν καὶ εἰρήνην τοῖς ἐγγύς· (18) ὅτι διʼ αὐτοῦ ἔχομεν τὴν προσαγωγὴν οἱ ἀμφότεροι ἐν ἑνὶ πνεύματι πρὸς τὸν πατέρα. (19) ἄρα οὖν οὐκέτι ἐστὲ ξένοι καὶ πάροικοι, ἀλλὰ ἐστὲ συμπολῖται τῶν ἁγίων καὶ οἰκεῖοι τοῦ θεοῦ, (20) ἐποικοδομηθέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν, ὄντος ἀκρογωνιαίου αὐτοῦ Χριστοῦ Ἰησοῦ, (21) ἐν ᾧ πᾶσα οἰκοδομὴ συναρμολογουμένη αὔξει εἰς ναὸν ἅγιον ἐν κυρίῳ, (22) ἐν ᾧ καὶ ὑμεῖς συνοικοδομεῖσθε εἰς κατοικητήριον τοῦ θεοῦ ἐν πνεύματι.

3

(1) Τούτου χάριν ἐγὼ Παῦλος ὁ δέσμιος τοῦ Χριστοῦ Ἰησοῦ ὑπὲρ ὑμῶν τῶν ἐθνῶν— (2) εἴ γε ἠκούσατε τὴν οἰκονομίαν τῆς χάριτος τοῦ θεοῦ τῆς δοθείσης μοι εἰς ὑμᾶς· (3) κατὰ ἀποκάλυψιν ἐγνωρίσθη μοι τὸ μυστήριον, καθὼς προέγραψα ἐν ὀλίγῳ, (4) πρὸς ὃ δύνασθε ἀναγινώσκοντες νοῆσαι τὴν σύνεσίν μου ἐν τῷ μυστηρίῳ τοῦ Χριστοῦ, (5) ὃ ἑτέραις γενεαῖς οὐκ ἐγνωρίσθη τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων ὡς νῦν ἀπεκαλύφθη τοῖς ἁγίοις ἀποστόλοις αὐτοῦ καὶ προφήταις ἐν πνεύματι, (6) εἶναι τὰ ἔθνη συγκληρονόμα καὶ σύσσωμα καὶ συμμέτοχα τῆς ἐπαγγελίας ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ διὰ τοῦ εὐαγγελίου, (7) οὗ ἐγενήθην διάκονος κατὰ τὴν δωρεὰν τῆς χάριτος τοῦ θεοῦ τῆς δοθείσης μοι κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς δυνάμεως αὐτοῦ— (8) ἐμοὶ τῷ ἐλαχιστοτέρῳ πάντων ἁγίων ἐδόθη ἡ χάρις αὕτη—τοῖς ἔθνεσιν εὐαγγελίσασθαι τὸ ἀνεξιχνίαστον πλοῦτος τοῦ Χριστοῦ, (9) καὶ φωτίσαι πάντας τίς ἡ οἰκονομία τοῦ μυστηρίου τοῦ ἀποκεκρυμμένου ἀπὸ τῶν αἰώνων ἐν τῷ θεῷ τῷ τὰ πάντα κτίσαντι, (10) ἵνα γνωρισθῇ νῦν ταῖς ἀρχαῖς καὶ ταῖς ἐξουσίαις ἐν τοῖς ἐπουρανίοις διὰ τῆς ἐκκλησίας ἡ πολυποίκιλος σοφία τοῦ θεοῦ, (11) κατὰ πρόθεσιν τῶν αἰώνων ἣν ἐποίησεν ἐν τῷ Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν, (12) ἐν ᾧ ἔχομεν τὴν παρρησίαν καὶ προσαγωγὴν ἐν πεποιθήσει διὰ τῆς πίστεως αὐτοῦ. (13) διὸ αἰτοῦμαι μὴ ἐγκακεῖν ἐν ταῖς θλίψεσίν μου ὑπὲρ ὑμῶν, ἥτις ἐστὶν δόξα ὑμῶν. (14) Τούτου χάριν κάμπτω τὰ γόνατά μου πρὸς τὸν πατέρα, (15) ἐξ οὗ πᾶσα πατριὰ ἐν οὐρανοῖς καὶ ἐπὶ γῆς ὀνομάζεται, (16) ἵνα δῷ ὑμῖν κατὰ τὸ πλοῦτος τῆς δόξης αὐτοῦ δυνάμει κραταιωθῆναι διὰ τοῦ πνεύματος αὐτοῦ εἰς τὸν ἔσω ἄνθρωπον, (17) κατοικῆσαι τὸν Χριστὸν διὰ τῆς πίστεως ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν ἐν ἀγάπῃ· ἐρριζωμένοι καὶ τεθεμελιωμένοι, (18) ἵνα ἐξισχύσητε καταλαβέσθαι σὺν πᾶσιν τοῖς ἁγίοις τί τὸ πλάτος καὶ μῆκος καὶ ὕψος καὶ βάθος, (19) γνῶναί τε τὴν ὑπερβάλλουσαν τῆς γνώσεως ἀγάπην τοῦ Χριστοῦ, ἵνα πληρωθῆτε εἰς πᾶν τὸ πλήρωμα τοῦ θεοῦ. (20) Τῷ δὲ δυναμένῳ ὑπὲρ πάντα ποιῆσαι ὑπερεκπερισσοῦ ὧν αἰτούμεθα ἢ νοοῦμεν κατὰ τὴν δύναμιν τὴν ἐνεργουμένην ἐν ἡμῖν, (21) αὐτῷ ἡ δόξα ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ καὶ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ εἰς πάσας τὰς γενεὰς τοῦ αἰῶνος τῶν αἰώνων· ἀμήν.

4

(1) Παρακαλῶ οὖν ὑμᾶς ἐγὼ ὁ δέσμιος ἐν κυρίῳ ἀξίως περιπατῆσαι τῆς κλήσεως ἧς ἐκλήθητε, (2) μετὰ πάσης ταπεινοφροσύνης καὶ πραΰτητος, μετὰ μακροθυμίας, ἀνεχόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ, (3) σπουδάζοντες τηρεῖν τὴν ἑνότητα τοῦ πνεύματος ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης· (4) ἓν σῶμα καὶ ἓν πνεῦμα, καθὼς καὶ ἐκλήθητε ἐν μιᾷ ἐλπίδι τῆς κλήσεως ὑμῶν· (5) εἷς κύριος, μία πίστις, ἓν βάπτισμα· (6) εἷς θεὸς καὶ πατὴρ πάντων, ὁ ἐπὶ πάντων καὶ διὰ πάντων καὶ ἐν πᾶσιν. (7) Ἑνὶ δὲ ἑκάστῳ ἡμῶν ἐδόθη ἡ χάρις κατὰ τὸ μέτρον τῆς δωρεᾶς τοῦ Χριστοῦ. (8) διὸ λέγει· Ἀναβὰς εἰς ὕψος ᾐχμαλώτευσεν αἰχμαλωσίαν, ἔδωκεν δόματα τοῖς ἀνθρώποις. (9) τὸ δὲ Ἀνέβη τί ἐστιν εἰ μὴ ὅτι καὶ κατέβη εἰς τὰ κατώτερα μέρη τῆς γῆς; (10) ὁ καταβὰς αὐτός ἐστιν καὶ ὁ ἀναβὰς ὑπεράνω πάντων τῶν οὐρανῶν, ἵνα πληρώσῃ τὰ πάντα. (11) καὶ αὐτὸς ἔδωκεν τοὺς μὲν ἀποστόλους, τοὺς δὲ προφήτας, τοὺς δὲ εὐαγγελιστάς, τοὺς δὲ ποιμένας καὶ διδασκάλους, (12) πρὸς τὸν καταρτισμὸν τῶν ἁγίων εἰς ἔργον διακονίας, εἰς οἰκοδομὴν τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ, (13) μέχρι καταντήσωμεν οἱ πάντες εἰς τὴν ἑνότητα τῆς πίστεως καὶ τῆς ἐπιγνώσεως τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ, εἰς ἄνδρα τέλειον, εἰς μέτρον ἡλικίας τοῦ πληρώματος τοῦ Χριστοῦ, (14) ἵνα μηκέτι ὦμεν νήπιοι, κλυδωνιζόμενοι καὶ περιφερόμενοι παντὶ ἀνέμῳ τῆς διδασκαλίας ἐν τῇ κυβείᾳ τῶν ἀνθρώπων ἐν πανουργίᾳ πρὸς τὴν μεθοδείαν τῆς πλάνης, (15) ἀληθεύοντες δὲ ἐν ἀγάπῃ αὐξήσωμεν εἰς αὐτὸν τὰ πάντα, ὅς ἐστιν ἡ κεφαλή, Χριστός, (16) ἐξ οὗ πᾶν τὸ σῶμα συναρμολογούμενον καὶ συμβιβαζόμενον διὰ πάσης ἁφῆς τῆς ἐπιχορηγίας κατʼ ἐνέργειαν ἐν μέτρῳ ἑνὸς ἑκάστου μέρους τὴν αὔξησιν τοῦ σώματος ποιεῖται εἰς οἰκοδομὴν ἑαυτοῦ ἐν ἀγάπῃ. (17) Τοῦτο οὖν λέγω καὶ μαρτύρομαι ἐν κυρίῳ, μηκέτι ὑμᾶς περιπατεῖν καθὼς καὶ τὰ ἔθνη περιπατεῖ ἐν ματαιότητι τοῦ νοὸς αὐτῶν, (18) ἐσκοτωμένοι τῇ διανοίᾳ ὄντες, ἀπηλλοτριωμένοι τῆς ζωῆς τοῦ θεοῦ, διὰ τὴν ἄγνοιαν τὴν οὖσαν ἐν αὐτοῖς, διὰ τὴν πώρωσιν τῆς καρδίας αὐτῶν, (19) οἵτινες ἀπηλγηκότες ἑαυτοὺς παρέδωκαν τῇ ἀσελγείᾳ εἰς ἐργασίαν ἀκαθαρσίας πάσης ἐν πλεονεξίᾳ. (20) ὑμεῖς δὲ οὐχ οὕτως ἐμάθετε τὸν Χριστόν, (21) εἴ γε αὐτὸν ἠκούσατε καὶ ἐν αὐτῷ ἐδιδάχθητε, καθώς ἐστιν ἀλήθεια ἐν τῷ Ἰησοῦ, (22) ἀποθέσθαι ὑμᾶς κατὰ τὴν προτέραν ἀναστροφὴν τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον τὸν φθειρόμενον κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς ἀπάτης, (23) ἀνανεοῦσθαι δὲ τῷ πνεύματι τοῦ νοὸς ὑμῶν, (24) καὶ ἐνδύσασθαι τὸν καινὸν ἄνθρωπον τὸν κατὰ θεὸν κτισθέντα ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ὁσιότητι τῆς ἀληθείας. (25) Διὸ ἀποθέμενοι τὸ ψεῦδος λαλεῖτε ἀλήθειαν ἕκαστος μετὰ τοῦ πλησίον αὐτοῦ, ὅτι ἐσμὲν ἀλλήλων μέλη. (26) ὀργίζεσθε καὶ μὴ ἁμαρτάνετε· ὁ ἥλιος μὴ ἐπιδυέτω ἐπὶ παροργισμῷ ὑμῶν, (27) μηδὲ δίδοτε τόπον τῷ διαβόλῳ. (28) ὁ κλέπτων μηκέτι κλεπτέτω, μᾶλλον δὲ κοπιάτω ἐργαζόμενος ταῖς ἰδίαις χερσὶν τὸ ἀγαθόν, ἵνα ἔχῃ μεταδιδόναι τῷ χρείαν ἔχοντι. (29) πᾶς λόγος σαπρὸς ἐκ τοῦ στόματος ὑμῶν μὴ ἐκπορευέσθω, ἀλλὰ εἴ τις ἀγαθὸς πρὸς οἰκοδομὴν τῆς χρείας, ἵνα δῷ χάριν τοῖς ἀκούουσιν. (30) καὶ μὴ λυπεῖτε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον τοῦ θεοῦ, ἐν ᾧ ἐσφραγίσθητε εἰς ἡμέραν ἀπολυτρώσεως. (31) πᾶσα πικρία καὶ θυμὸς καὶ ὀργὴ καὶ κραυγὴ καὶ βλασφημία ἀρθήτω ἀφʼ ὑμῶν σὺν πάσῃ κακίᾳ. (32) γίνεσθε εἰς ἀλλήλους χρηστοί, εὔσπλαγχνοι, χαριζόμενοι ἑαυτοῖς καθὼς καὶ ὁ θεὸς ἐν Χριστῷ ἐχαρίσατο ὑμῖν.

5

(1) γίνεσθε οὖν μιμηταὶ τοῦ θεοῦ, ὡς τέκνα ἀγαπητά, (2) καὶ περιπατεῖτε ἐν ἀγάπῃ, καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς καὶ παρέδωκεν ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν προσφορὰν καὶ θυσίαν τῷ θεῷ εἰς ὀσμὴν εὐωδίας. (3) Πορνεία δὲ καὶ ἀκαθαρσία πᾶσα ἢ πλεονεξία μηδὲ ὀνομαζέσθω ἐν ὑμῖν, καθὼς πρέπει ἁγίοις, (4) καὶ αἰσχρότης καὶ μωρολογία ἢ εὐτραπελία, ἃ οὐκ ἀνῆκεν, ἀλλὰ μᾶλλον εὐχαριστία. (5) τοῦτο γὰρ ἴστε γινώσκοντες ὅτι πᾶς πόρνος ἢ ἀκάθαρτος ἢ πλεονέκτης, ὅ ἐστιν εἰδωλολάτρης, οὐκ ἔχει κληρονομίαν ἐν τῇ βασιλείᾳ τοῦ Χριστοῦ καὶ θεοῦ. (6) Μηδεὶς ὑμᾶς ἀπατάτω κενοῖς λόγοις, διὰ ταῦτα γὰρ ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ θεοῦ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας. (7) μὴ οὖν γίνεσθε συμμέτοχοι αὐτῶν· (8) ἦτε γάρ ποτε σκότος, νῦν δὲ φῶς ἐν κυρίῳ· ὡς τέκνα φωτὸς περιπατεῖτε, (9) ὁ γὰρ καρπὸς τοῦ φωτὸς ἐν πάσῃ ἀγαθωσύνῃ καὶ δικαιοσύνῃ καὶ ἀληθείᾳ, (10) δοκιμάζοντες τί ἐστιν εὐάρεστον τῷ κυρίῳ· (11) καὶ μὴ συγκοινωνεῖτε τοῖς ἔργοις τοῖς ἀκάρποις τοῦ σκότους, μᾶλλον δὲ καὶ ἐλέγχετε, (12) τὰ γὰρ κρυφῇ γινόμενα ὑπʼ αὐτῶν αἰσχρόν ἐστιν καὶ λέγειν· (13) τὰ δὲ πάντα ἐλεγχόμενα ὑπὸ τοῦ φωτὸς φανεροῦται, (14) πᾶν γὰρ τὸ φανερούμενον φῶς ἐστιν. διὸ λέγει· Ἔγειρε, ὁ καθεύδων, καὶ ἀνάστα ἐκ τῶν νεκρῶν, καὶ ἐπιφαύσει σοι ὁ Χριστός. (15) Βλέπετε οὖν ἀκριβῶς πῶς περιπατεῖτε, μὴ ὡς ἄσοφοι ἀλλʼ ὡς σοφοί, (16) ἐξαγοραζόμενοι τὸν καιρόν, ὅτι αἱ ἡμέραι πονηραί εἰσιν. (17) διὰ τοῦτο μὴ γίνεσθε ἄφρονες, ἀλλὰ συνίετε τί τὸ θέλημα τοῦ κυρίου· (18) καὶ μὴ μεθύσκεσθε οἴνῳ, ἐν ᾧ ἐστιν ἀσωτία, ἀλλὰ πληροῦσθε ἐν πνεύματι, (19) λαλοῦντες ἑαυτοῖς ψαλμοῖς καὶ ὕμνοις καὶ ᾠδαῖς πνευματικαῖς, ᾄδοντες καὶ ψάλλοντες τῇ καρδίᾳ ὑμῶν τῷ κυρίῳ, (20) εὐχαριστοῦντες πάντοτε ὑπὲρ πάντων ἐν ὀνόματι τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τῷ θεῷ καὶ πατρί, (21) ὑποτασσόμενοι ἀλλήλοις ἐν φόβῳ Χριστοῦ. (22) Αἱ γυναῖκες τοῖς ἰδίοις ἀνδράσιν ὡς τῷ κυρίῳ, (23) ὅτι ἀνήρ ἐστιν κεφαλὴ τῆς γυναικὸς ὡς καὶ ὁ Χριστὸς κεφαλὴ τῆς ἐκκλησίας, αὐτὸς σωτὴρ τοῦ σώματος. (24) ἀλλὰ ὡς ἡ ἐκκλησία ὑποτάσσεται τῷ Χριστῷ, οὕτως καὶ αἱ γυναῖκες τοῖς ἀνδράσιν ἐν παντί. (25) Οἱ ἄνδρες, ἀγαπᾶτε τὰς γυναῖκας, καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς ἠγάπησεν τὴν ἐκκλησίαν καὶ ἑαυτὸν παρέδωκεν ὑπὲρ αὐτῆς, (26) ἵνα αὐτὴν ἁγιάσῃ καθαρίσας τῷ λουτρῷ τοῦ ὕδατος ἐν ῥήματι, (27) ἵνα παραστήσῃ αὐτὸς ἑαυτῷ ἔνδοξον τὴν ἐκκλησίαν, μὴ ἔχουσαν σπίλον ἢ ῥυτίδα ἤ τι τῶν τοιούτων, ἀλλʼ ἵνα ᾖ ἁγία καὶ ἄμωμος. (28) οὕτως ὀφείλουσιν καὶ οἱ ἄνδρες ἀγαπᾶν τὰς ἑαυτῶν γυναῖκας ὡς τὰ ἑαυτῶν σώματα· ὁ ἀγαπῶν τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα ἑαυτὸν ἀγαπᾷ, (29) οὐδεὶς γάρ ποτε τὴν ἑαυτοῦ σάρκα ἐμίσησεν, ἀλλὰ ἐκτρέφει καὶ θάλπει αὐτήν, καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς τὴν ἐκκλησίαν, (30) ὅτι μέλη ἐσμὲν τοῦ σώματος αὐτοῦ. (31) ἀντὶ τούτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα καὶ προσκολληθήσεται τῇ γυναικὶ αὐτοῦ, καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν. (32) τὸ μυστήριον τοῦτο μέγα ἐστίν, ἐγὼ δὲ λέγω εἰς Χριστὸν καὶ εἰς τὴν ἐκκλησίαν. (33) πλὴν καὶ ὑμεῖς οἱ καθʼ ἕνα ἕκαστος τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα οὕτως ἀγαπάτω ὡς ἑαυτόν, ἡ δὲ γυνὴ ἵνα φοβῆται τὸν ἄνδρα.

6

(1) Τὰ τέκνα, ὑπακούετε τοῖς γονεῦσιν ὑμῶν ἐν κυρίῳ, τοῦτο γάρ ἐστιν δίκαιον· (2) τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα, ἥτις ἐστὶν ἐντολὴ πρώτη ἐν ἐπαγγελίᾳ, (3) ἵνα εὖ σοι γένηται καὶ ἔσῃ μακροχρόνιος ἐπὶ τῆς γῆς. (4) Καὶ οἱ πατέρες, μὴ παροργίζετε τὰ τέκνα ὑμῶν, ἀλλὰ ἐκτρέφετε αὐτὰ ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ κυρίου. (5) Οἱ δοῦλοι, ὑπακούετε τοῖς κατὰ σάρκα κυρίοις μετὰ φόβου καὶ τρόμου ἐν ἁπλότητι τῆς καρδίας ὑμῶν ὡς τῷ Χριστῷ, (6) μὴ κατʼ ὀφθαλμοδουλίαν ὡς ἀνθρωπάρεσκοι ἀλλʼ ὡς δοῦλοι Χριστοῦ ποιοῦντες τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ, ἐκ ψυχῆς (7) μετʼ εὐνοίας δουλεύοντες, ὡς τῷ κυρίῳ καὶ οὐκ ἀνθρώποις, (8) εἰδότες ὅτι ἕκαστος, ὃ ἂν ποιήσῃ ἀγαθόν, τοῦτο κομίσεται παρὰ κυρίου, εἴτε δοῦλος εἴτε ἐλεύθερος. (9) Καὶ οἱ κύριοι, τὰ αὐτὰ ποιεῖτε πρὸς αὐτούς, ἀνιέντες τὴν ἀπειλήν, εἰδότες ὅτι καὶ αὐτῶν καὶ ὑμῶν ὁ κύριός ἐστιν ἐν οὐρανοῖς, καὶ προσωπολημψία οὐκ ἔστιν παρʼ αὐτῷ. (10) Τοῦ λοιποῦ ἐνδυναμοῦσθε ἐν κυρίῳ καὶ ἐν τῷ κράτει τῆς ἰσχύος αὐτοῦ. (11) ἐνδύσασθε τὴν πανοπλίαν τοῦ θεοῦ πρὸς τὸ δύνασθαι ὑμᾶς στῆναι πρὸς τὰς μεθοδείας τοῦ διαβόλου· (12) ὅτι οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα, ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχάς, πρὸς τὰς ἐξουσίας, πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας τοῦ σκότους τούτου, πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας ἐν τοῖς ἐπουρανίοις. (13) διὰ τοῦτο ἀναλάβετε τὴν πανοπλίαν τοῦ θεοῦ, ἵνα δυνηθῆτε ἀντιστῆναι ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ πονηρᾷ καὶ ἅπαντα κατεργασάμενοι στῆναι. (14) στῆτε οὖν περιζωσάμενοι τὴν ὀσφὺν ὑμῶν ἐν ἀληθείᾳ, καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν θώρακα τῆς δικαιοσύνης, (15) καὶ ὑποδησάμενοι τοὺς πόδας ἐν ἑτοιμασίᾳ τοῦ εὐαγγελίου τῆς εἰρήνης, (16) ἐν πᾶσιν ἀναλαβόντες τὸν θυρεὸν τῆς πίστεως, ἐν ᾧ δυνήσεσθε πάντα τὰ βέλη τοῦ πονηροῦ πεπυρωμένα σβέσαι· (17) καὶ τὴν περικεφαλαίαν τοῦ σωτηρίου δέξασθε, καὶ τὴν μάχαιραν τοῦ πνεύματος, ὅ ἐστιν ῥῆμα θεοῦ, (18) διὰ πάσης προσευχῆς καὶ δεήσεως, προσευχόμενοι ἐν παντὶ καιρῷ ἐν πνεύματι, καὶ εἰς αὐτὸ ἀγρυπνοῦντες ἐν πάσῃ προσκαρτερήσει καὶ δεήσει περὶ πάντων τῶν ἁγίων, (19) καὶ ὑπὲρ ἐμοῦ, ἵνα μοι δοθῇ λόγος ἐν ἀνοίξει τοῦ στόματός μου, ἐν παρρησίᾳ γνωρίσαι τὸ μυστήριον τοῦ εὐαγγελίου (20) ὑπὲρ οὗ πρεσβεύω ἐν ἁλύσει, ἵνα ἐν αὐτῷ παρρησιάσωμαι ὡς δεῖ με λαλῆσαι. (21) Ἵνα δὲ εἰδῆτε καὶ ὑμεῖς τὰ κατʼ ἐμέ, τί πράσσω, πάντα γνωρίσει ὑμῖν Τυχικὸς ὁ ἀγαπητὸς ἀδελφὸς καὶ πιστὸς διάκονος ἐν κυρίῳ, (22) ὃν ἔπεμψα πρὸς ὑμᾶς εἰς αὐτὸ τοῦτο ἵνα γνῶτε τὰ περὶ ἡμῶν καὶ παρακαλέσῃ τὰς καρδίας ὑμῶν. (23) Εἰρήνη τοῖς ἀδελφοῖς καὶ ἀγάπη μετὰ πίστεως ἀπὸ θεοῦ πατρὸς καὶ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. (24) ἡ χάρις μετὰ πάντων τῶν ἀγαπώντων τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν ἐν ἀφθαρσίᾳ.

Epistle to the Philippians

1 2 3 4

1

(1) Παῦλος καὶ Τιμόθεος δοῦλοι Χριστοῦ Ἰησοῦ πᾶσιν τοῖς ἁγίοις ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τοῖς οὖσιν ἐν Φιλίπποις σὺν ἐπισκόποις καὶ διακόνοις· (2) χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. (3) Εὐχαριστῶ τῷ θεῷ μου ἐπὶ πάσῃ τῇ μνείᾳ ὑμῶν (4) πάντοτε ἐν πάσῃ δεήσει μου ὑπὲρ πάντων ὑμῶν, μετὰ χαρᾶς τὴν δέησιν ποιούμενος, (5) ἐπὶ τῇ κοινωνίᾳ ὑμῶν εἰς τὸ εὐαγγέλιον ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἄχρι τοῦ νῦν, (6) πεποιθὼς αὐτὸ τοῦτο ὅτι ὁ ἐναρξάμενος ἐν ὑμῖν ἔργον ἀγαθὸν ἐπιτελέσει ἄχρι ἡμέρας Χριστοῦ Ἰησοῦ· (7) καθώς ἐστιν δίκαιον ἐμοὶ τοῦτο φρονεῖν ὑπὲρ πάντων ὑμῶν, διὰ τὸ ἔχειν με ἐν τῇ καρδίᾳ ὑμᾶς, ἔν τε τοῖς δεσμοῖς μου καὶ ἐν τῇ ἀπολογίᾳ καὶ βεβαιώσει τοῦ εὐαγγελίου συγκοινωνούς μου τῆς χάριτος πάντας ὑμᾶς ὄντας· (8) μάρτυς γάρ μου ὁ θεός, ὡς ἐπιποθῶ πάντας ὑμᾶς ἐν σπλάγχνοις Χριστοῦ Ἰησοῦ. (9) καὶ τοῦτο προσεύχομαι ἵνα ἡ ἀγάπη ὑμῶν ἔτι μᾶλλον καὶ μᾶλλον περισσεύῃ ἐν ἐπιγνώσει καὶ πάσῃ αἰσθήσει, (10) εἰς τὸ δοκιμάζειν ὑμᾶς τὰ διαφέροντα, ἵνα ἦτε εἰλικρινεῖς καὶ ἀπρόσκοποι εἰς ἡμέραν Χριστοῦ, (11) πεπληρωμένοι καρπὸν δικαιοσύνης τὸν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς δόξαν καὶ ἔπαινον θεοῦ. (12) Γινώσκειν δὲ ὑμᾶς βούλομαι, ἀδελφοί, ὅτι τὰ κατʼ ἐμὲ μᾶλλον εἰς προκοπὴν τοῦ εὐαγγελίου ἐλήλυθεν, (13) ὥστε τοὺς δεσμούς μου φανεροὺς ἐν Χριστῷ γενέσθαι ἐν ὅλῳ τῷ πραιτωρίῳ καὶ τοῖς λοιποῖς πᾶσιν, (14) καὶ τοὺς πλείονας τῶν ἀδελφῶν ἐν κυρίῳ πεποιθότας τοῖς δεσμοῖς μου περισσοτέρως τολμᾶν ἀφόβως τὸν λόγον λαλεῖν. (15) Τινὲς μὲν καὶ διὰ φθόνον καὶ ἔριν, τινὲς δὲ καὶ διʼ εὐδοκίαν τὸν Χριστὸν κηρύσσουσιν· (16) οἱ μὲν ἐξ ἀγάπης, εἰδότες ὅτι εἰς ἀπολογίαν τοῦ εὐαγγελίου κεῖμαι, (17) οἱ δὲ ἐξ ἐριθείας τὸν Χριστὸν καταγγέλλουσιν, οὐχ ἁγνῶς, οἰόμενοι θλῖψιν ἐγείρειν τοῖς δεσμοῖς μου. (18) τί γάρ; πλὴν ὅτι παντὶ τρόπῳ, εἴτε προφάσει εἴτε ἀληθείᾳ, Χριστὸς καταγγέλλεται, καὶ ἐν τούτῳ χαίρω· ἀλλὰ καὶ χαρήσομαι, (19) οἶδα γὰρ ὅτι τοῦτό μοι ἀποβήσεται εἰς σωτηρίαν διὰ τῆς ὑμῶν δεήσεως καὶ ἐπιχορηγίας τοῦ πνεύματος Ἰησοῦ Χριστοῦ, (20) κατὰ τὴν ἀποκαραδοκίαν καὶ ἐλπίδα μου ὅτι ἐν οὐδενὶ αἰσχυνθήσομαι, ἀλλʼ ἐν πάσῃ παρρησίᾳ ὡς πάντοτε καὶ νῦν μεγαλυνθήσεται Χριστὸς ἐν τῷ σώματί μου, εἴτε διὰ ζωῆς εἴτε διὰ θανάτου. (21) ἐμοὶ γὰρ τὸ ζῆν Χριστὸς καὶ τὸ ἀποθανεῖν κέρδος. (22) εἰ δὲ τὸ ζῆν ἐν σαρκί, τοῦτό μοι καρπὸς ἔργου—καὶ τί αἱρήσομαι οὐ γνωρίζω· (23) συνέχομαι δὲ ἐκ τῶν δύο, τὴν ἐπιθυμίαν ἔχων εἰς τὸ ἀναλῦσαι καὶ σὺν Χριστῷ εἶναι, πολλῷ γὰρ μᾶλλον κρεῖσσον, (24) τὸ δὲ ἐπιμένειν ἐν τῇ σαρκὶ ἀναγκαιότερον διʼ ὑμᾶς. (25) καὶ τοῦτο πεποιθὼς οἶδα ὅτι μενῶ καὶ παραμενῶ πᾶσιν ὑμῖν εἰς τὴν ὑμῶν προκοπὴν καὶ χαρὰν τῆς πίστεως, (26) ἵνα τὸ καύχημα ὑμῶν περισσεύῃ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ ἐν ἐμοὶ διὰ τῆς ἐμῆς παρουσίας πάλιν πρὸς ὑμᾶς. (27) Μόνον ἀξίως τοῦ εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ πολιτεύεσθε, ἵνα εἴτε ἐλθὼν καὶ ἰδὼν ὑμᾶς εἴτε ἀπὼν ἀκούω τὰ περὶ ὑμῶν, ὅτι στήκετε ἐν ἑνὶ πνεύματι, μιᾷ ψυχῇ συναθλοῦντες τῇ πίστει τοῦ εὐαγγελίου, (28) καὶ μὴ πτυρόμενοι ἐν μηδενὶ ὑπὸ τῶν ἀντικειμένων (ἥτις ἐστὶν αὐτοῖς ἔνδειξις ἀπωλείας, ὑμῶν δὲ σωτηρίας, καὶ τοῦτο ἀπὸ θεοῦ, (29) ὅτι ὑμῖν ἐχαρίσθη τὸ ὑπὲρ Χριστοῦ, οὐ μόνον τὸ εἰς αὐτὸν πιστεύειν ἀλλὰ καὶ τὸ ὑπὲρ αὐτοῦ πάσχειν), (30) τὸν αὐτὸν ἀγῶνα ἔχοντες οἷον εἴδετε ἐν ἐμοὶ καὶ νῦν ἀκούετε ἐν ἐμοί.

2

(1) Εἴ τις οὖν παράκλησις ἐν Χριστῷ, εἴ τι παραμύθιον ἀγάπης, εἴ τις κοινωνία πνεύματος, εἴ τις σπλάγχνα καὶ οἰκτιρμοί, (2) πληρώσατέ μου τὴν χαρὰν ἵνα τὸ αὐτὸ φρονῆτε, τὴν αὐτὴν ἀγάπην ἔχοντες, σύμψυχοι, τὸ ἓν φρονοῦντες, (3) μηδὲν κατʼ ἐριθείαν μηδὲ κατὰ κενοδοξίαν, ἀλλὰ τῇ ταπεινοφροσύνῃ ἀλλήλους ἡγούμενοι ὑπερέχοντας ἑαυτῶν, (4) μὴ τὰ ἑαυτῶν ἕκαστοι σκοποῦντες, ἀλλὰ καὶ τὰ ἑτέρων ἕκαστοι. (5) τοῦτο φρονεῖτε ἐν ὑμῖν ὃ καὶ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, (6) ὃς ἐν μορφῇ θεοῦ ὑπάρχων οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα θεῷ, (7) ἀλλὰ ἑαυτὸν ἐκένωσεν μορφὴν δούλου λαβών, ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων γενόμενος· καὶ σχήματι εὑρεθεὶς ὡς ἄνθρωπος (8) ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ· (9) διὸ καὶ ὁ θεὸς αὐτὸν ὑπερύψωσεν, καὶ ἐχαρίσατο αὐτῷ τὸ ὄνομα τὸ ὑπὲρ πᾶν ὄνομα, (10) ἵνα ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ πᾶν γόνυ κάμψῃ ἐπουρανίων καὶ ἐπιγείων καὶ καταχθονίων, (11) καὶ πᾶσα γλῶσσα ἐξομολογήσηται ὅτι κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς εἰς δόξαν θεοῦ πατρός. (12) Ὥστε, ἀγαπητοί μου, καθὼς πάντοτε ὑπηκούσατε, μὴ ὡς ἐν τῇ παρουσίᾳ μου μόνον ἀλλὰ νῦν πολλῷ μᾶλλον ἐν τῇ ἀπουσίᾳ μου, μετὰ φόβου καὶ τρόμου τὴν ἑαυτῶν σωτηρίαν κατεργάζεσθε, (13) θεὸς γάρ ἐστιν ὁ ἐνεργῶν ἐν ὑμῖν καὶ τὸ θέλειν καὶ τὸ ἐνεργεῖν ὑπὲρ τῆς εὐδοκίας. (14) Πάντα ποιεῖτε χωρὶς γογγυσμῶν καὶ διαλογισμῶν, (15) ἵνα γένησθε ἄμεμπτοι καὶ ἀκέραιοι, τέκνα θεοῦ ἄμωμα μέσον γενεᾶς σκολιᾶς καὶ διεστραμμένης, ἐν οἷς φαίνεσθε ὡς φωστῆρες ἐν κόσμῳ (16) λόγον ζωῆς ἐπέχοντες, εἰς καύχημα ἐμοὶ εἰς ἡμέραν Χριστοῦ, ὅτι οὐκ εἰς κενὸν ἔδραμον οὐδὲ εἰς κενὸν ἐκοπίασα. (17) ἀλλὰ εἰ καὶ σπένδομαι ἐπὶ τῇ θυσίᾳ καὶ λειτουργίᾳ τῆς πίστεως ὑμῶν, χαίρω καὶ συγχαίρω πᾶσιν ὑμῖν· (18) τὸ δὲ αὐτὸ καὶ ὑμεῖς χαίρετε καὶ συγχαίρετέ μοι. (19) Ἐλπίζω δὲ ἐν κυρίῳ Ἰησοῦ Τιμόθεον ταχέως πέμψαι ὑμῖν, ἵνα κἀγὼ εὐψυχῶ γνοὺς τὰ περὶ ὑμῶν. (20) οὐδένα γὰρ ἔχω ἰσόψυχον ὅστις γνησίως τὰ περὶ ὑμῶν μεριμνήσει, (21) οἱ πάντες γὰρ τὰ ἑαυτῶν ζητοῦσιν, οὐ τὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ. (22) τὴν δὲ δοκιμὴν αὐτοῦ γινώσκετε, ὅτι ὡς πατρὶ τέκνον σὺν ἐμοὶ ἐδούλευσεν εἰς τὸ εὐαγγέλιον. (23) τοῦτον μὲν οὖν ἐλπίζω πέμψαι ὡς ἂν ἀφίδω τὰ περὶ ἐμὲ ἐξαυτῆς· (24) πέποιθα δὲ ἐν κυρίῳ ὅτι καὶ αὐτὸς ταχέως ἐλεύσομαι. (25) Ἀναγκαῖον δὲ ἡγησάμην Ἐπαφρόδιτον τὸν ἀδελφὸν καὶ συνεργὸν καὶ συστρατιώτην μου, ὑμῶν δὲ ἀπόστολον καὶ λειτουργὸν τῆς χρείας μου, πέμψαι πρὸς ὑμᾶς, (26) ἐπειδὴ ἐπιποθῶν ἦν πάντας ὑμᾶς, καὶ ἀδημονῶν διότι ἠκούσατε ὅτι ἠσθένησεν. (27) καὶ γὰρ ἠσθένησεν παραπλήσιον θανάτῳ· ἀλλὰ ὁ θεὸς ἠλέησεν αὐτόν, οὐκ αὐτὸν δὲ μόνον ἀλλὰ καὶ ἐμέ, ἵνα μὴ λύπην ἐπὶ λύπην σχῶ. (28) σπουδαιοτέρως οὖν ἔπεμψα αὐτὸν ἵνα ἰδόντες αὐτὸν πάλιν χαρῆτε κἀγὼ ἀλυπότερος ὦ. (29) προσδέχεσθε οὖν αὐτὸν ἐν κυρίῳ μετὰ πάσης χαρᾶς, καὶ τοὺς τοιούτους ἐντίμους ἔχετε, (30) ὅτι διὰ τὸ ἔργον Χριστοῦ μέχρι θανάτου ἤγγισεν, παραβολευσάμενος τῇ ψυχῇ ἵνα ἀναπληρώσῃ τὸ ὑμῶν ὑστέρημα τῆς πρός με λειτουργίας.

3

(1) Τὸ λοιπόν, ἀδελφοί μου, χαίρετε ἐν κυρίῳ. τὰ αὐτὰ γράφειν ὑμῖν ἐμοὶ μὲν οὐκ ὀκνηρόν, ὑμῖν δὲ ἀσφαλές. (2) Βλέπετε τοὺς κύνας, βλέπετε τοὺς κακοὺς ἐργάτας, βλέπετε τὴν κατατομήν. (3) ἡμεῖς γάρ ἐσμεν ἡ περιτομή, οἱ πνεύματι θεοῦ λατρεύοντες καὶ καυχώμενοι ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ καὶ οὐκ ἐν σαρκὶ πεποιθότες, (4) καίπερ ἐγὼ ἔχων πεποίθησιν καὶ ἐν σαρκί. (5) περιτομῇ ὀκταήμερος, ἐκ γένους Ἰσραήλ, φυλῆς Βενιαμίν, Ἑβραῖος ἐξ Ἑβραίων, κατὰ νόμον Φαρισαῖος, (6) κατὰ ζῆλος διώκων τὴν ἐκκλησίαν, κατὰ δικαιοσύνην τὴν ἐν νόμῳ γενόμενος ἄμεμπτος. (7) Ἀλλὰ ἅτινα ἦν μοι κέρδη, ταῦτα ἥγημαι διὰ τὸν Χριστὸν ζημίαν. (8) ἀλλὰ μενοῦνγε καὶ ἡγοῦμαι πάντα ζημίαν εἶναι διὰ τὸ ὑπερέχον τῆς γνώσεως Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ κυρίου μου διʼ ὃν τὰ πάντα ἐζημιώθην, καὶ ἡγοῦμαι σκύβαλα ἵνα Χριστὸν κερδήσω (9) καὶ εὑρεθῶ ἐν αὐτῷ, μὴ ἔχων ἐμὴν δικαιοσύνην τὴν ἐκ νόμου ἀλλὰ τὴν διὰ πίστεως Χριστοῦ, τὴν ἐκ θεοῦ δικαιοσύνην ἐπὶ τῇ πίστει, (10) τοῦ γνῶναι αὐτὸν καὶ τὴν δύναμιν τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ καὶ κοινωνίαν παθημάτων αὐτοῦ, συμμορφιζόμενος τῷ θανάτῳ αὐτοῦ, (11) εἴ πως καταντήσω εἰς τὴν ἐξανάστασιν τὴν ἐκ νεκρῶν. (12) Οὐχ ὅτι ἤδη ἔλαβον ἢ ἤδη τετελείωμαι, διώκω δὲ εἰ καὶ καταλάβω, ἐφʼ ᾧ καὶ κατελήμφθην ὑπὸ Χριστοῦ. (13) ἀδελφοί, ἐγὼ ἐμαυτὸν οὐ λογίζομαι κατειληφέναι· ἓν δέ, τὰ μὲν ὀπίσω ἐπιλανθανόμενος τοῖς δὲ ἔμπροσθεν ἐπεκτεινόμενος, (14) κατὰ σκοπὸν διώκω εἰς τὸ βραβεῖον τῆς ἄνω κλήσεως τοῦ θεοῦ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. (15) ὅσοι οὖν τέλειοι, τοῦτο φρονῶμεν· καὶ εἴ τι ἑτέρως φρονεῖτε, καὶ τοῦτο ὁ θεὸς ὑμῖν ἀποκαλύψει· (16) πλὴν εἰς ὃ ἐφθάσαμεν, τῷ αὐτῷ στοιχεῖν. (17) Συμμιμηταί μου γίνεσθε, ἀδελφοί, καὶ σκοπεῖτε τοὺς οὕτω περιπατοῦντας καθὼς ἔχετε τύπον ἡμᾶς· (18) πολλοὶ γὰρ περιπατοῦσιν οὓς πολλάκις ἔλεγον ὑμῖν, νῦν δὲ καὶ κλαίων λέγω, τοὺς ἐχθροὺς τοῦ σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ, (19) ὧν τὸ τέλος ἀπώλεια, ὧν ὁ θεὸς ἡ κοιλία καὶ ἡ δόξα ἐν τῇ αἰσχύνῃ αὐτῶν, οἱ τὰ ἐπίγεια φρονοῦντες. (20) ἡμῶν γὰρ τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει, ἐξ οὗ καὶ σωτῆρα ἀπεκδεχόμεθα κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, (21) ὃς μετασχηματίσει τὸ σῶμα τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν σύμμορφον τῷ σώματι τῆς δόξης αὐτοῦ κατὰ τὴν ἐνέργειαν τοῦ δύνασθαι αὐτὸν καὶ ὑποτάξαι αὑτῷ τὰ πάντα.

4

(1) ὥστε, ἀδελφοί μου ἀγαπητοὶ καὶ ἐπιπόθητοι, χαρὰ καὶ στέφανός μου, οὕτως στήκετε ἐν κυρίῳ, ἀγαπητοί. (2) Εὐοδίαν παρακαλῶ καὶ Συντύχην παρακαλῶ τὸ αὐτὸ φρονεῖν ἐν κυρίῳ. (3) ναὶ ἐρωτῶ καὶ σέ, γνήσιε σύζυγε, συλλαμβάνου αὐταῖς, αἵτινες ἐν τῷ εὐαγγελίῳ συνήθλησάν μοι μετὰ καὶ Κλήμεντος καὶ τῶν λοιπῶν συνεργῶν μου, ὧν τὰ ὀνόματα ἐν βίβλῳ ζωῆς. (4) Χαίρετε ἐν κυρίῳ πάντοτε· πάλιν ἐρῶ, χαίρετε. (5) τὸ ἐπιεικὲς ὑμῶν γνωσθήτω πᾶσιν ἀνθρώποις. ὁ κύριος ἐγγύς· (6) μηδὲν μεριμνᾶτε, ἀλλʼ ἐν παντὶ τῇ προσευχῇ καὶ τῇ δεήσει μετʼ εὐχαριστίας τὰ αἰτήματα ὑμῶν γνωριζέσθω πρὸς τὸν θεόν· (7) καὶ ἡ εἰρήνη τοῦ θεοῦ ἡ ὑπερέχουσα πάντα νοῦν φρουρήσει τὰς καρδίας ὑμῶν καὶ τὰ νοήματα ὑμῶν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. (8) Τὸ λοιπόν, ἀδελφοί, ὅσα ἐστὶν ἀληθῆ, ὅσα σεμνά, ὅσα δίκαια, ὅσα ἁγνά, ὅσα προσφιλῆ, ὅσα εὔφημα, εἴ τις ἀρετὴ καὶ εἴ τις ἔπαινος, ταῦτα λογίζεσθε· (9) ἃ καὶ ἐμάθετε καὶ παρελάβετε καὶ ἠκούσατε καὶ εἴδετε ἐν ἐμοί, ταῦτα πράσσετε· καὶ ὁ θεὸς τῆς εἰρήνης ἔσται μεθʼ ὑμῶν. (10) Ἐχάρην δὲ ἐν κυρίῳ μεγάλως ὅτι ἤδη ποτὲ ἀνεθάλετε τὸ ὑπὲρ ἐμοῦ φρονεῖν, ἐφʼ ᾧ καὶ ἐφρονεῖτε ἠκαιρεῖσθε δέ. (11) οὐχ ὅτι καθʼ ὑστέρησιν λέγω, ἐγὼ γὰρ ἔμαθον ἐν οἷς εἰμι αὐτάρκης εἶναι· (12) οἶδα καὶ ταπεινοῦσθαι, οἶδα καὶ περισσεύειν· ἐν παντὶ καὶ ἐν πᾶσιν μεμύημαι, καὶ χορτάζεσθαι καὶ πεινᾶν, καὶ περισσεύειν καὶ ὑστερεῖσθαι· (13) πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντί με. (14) πλὴν καλῶς ἐποιήσατε συγκοινωνήσαντές μου τῇ θλίψει. (15) Οἴδατε δὲ καὶ ὑμεῖς, Φιλιππήσιοι, ὅτι ἐν ἀρχῇ τοῦ εὐαγγελίου, ὅτε ἐξῆλθον ἀπὸ Μακεδονίας, οὐδεμία μοι ἐκκλησία ἐκοινώνησεν εἰς λόγον δόσεως καὶ λήμψεως εἰ μὴ ὑμεῖς μόνοι, (16) ὅτι καὶ ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ ἅπαξ καὶ δὶς εἰς τὴν χρείαν μοι ἐπέμψατε. (17) οὐχ ὅτι ἐπιζητῶ τὸ δόμα, ἀλλὰ ἐπιζητῶ τὸν καρπὸν τὸν πλεονάζοντα εἰς λόγον ὑμῶν. (18) ἀπέχω δὲ πάντα καὶ περισσεύω· πεπλήρωμαι δεξάμενος παρὰ Ἐπαφροδίτου τὰ παρʼ ὑμῶν, ὀσμὴν εὐωδίας, θυσίαν δεκτήν, εὐάρεστον τῷ θεῷ. (19) ὁ δὲ θεός μου πληρώσει πᾶσαν χρείαν ὑμῶν κατὰ τὸ πλοῦτος αὐτοῦ ἐν δόξῃ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. (20) τῷ δὲ θεῷ καὶ πατρὶ ἡμῶν ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων· ἀμήν. (21) Ἀσπάσασθε πάντα ἅγιον ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. ἀσπάζονται ὑμᾶς οἱ σὺν ἐμοὶ ἀδελφοί. (22) ἀσπάζονται ὑμᾶς πάντες οἱ ἅγιοι, μάλιστα δὲ οἱ ἐκ τῆς Καίσαρος οἰκίας. (23) ἡ χάρις τοῦ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ μετὰ τοῦ πνεύματος ὑμῶν.

Epistle to the Colossians

1 2 3 4

1

(1) Παῦλος ἀπόστολος Χριστοῦ Ἰησοῦ διὰ θελήματος θεοῦ καὶ Τιμόθεος ὁ ἀδελφὸς (2) τοῖς ἐν Κολοσσαῖς ἁγίοις καὶ πιστοῖς ἀδελφοῖς ἐν Χριστῷ· χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν. (3) Εὐχαριστοῦμεν τῷ θεῷ πατρὶ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ πάντοτε περὶ ὑμῶν προσευχόμενοι, (4) ἀκούσαντες τὴν πίστιν ὑμῶν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ καὶ τὴν ἀγάπην ἣν ἔχετε εἰς πάντας τοὺς ἁγίους (5) διὰ τὴν ἐλπίδα τὴν ἀποκειμένην ὑμῖν ἐν τοῖς οὐρανοῖς, ἣν προηκούσατε ἐν τῷ λόγῳ τῆς ἀληθείας τοῦ εὐαγγελίου (6) τοῦ παρόντος εἰς ὑμᾶς, καθὼς καὶ ἐν παντὶ τῷ κόσμῳ ἐστὶν καρποφορούμενον καὶ αὐξανόμενον καθὼς καὶ ἐν ὑμῖν, ἀφʼ ἧς ἡμέρας ἠκούσατε καὶ ἐπέγνωτε τὴν χάριν τοῦ θεοῦ ἐν ἀληθείᾳ· (7) καθὼς ἐμάθετε ἀπὸ Ἐπαφρᾶ τοῦ ἀγαπητοῦ συνδούλου ἡμῶν, ὅς ἐστιν πιστὸς ὑπὲρ ἡμῶν διάκονος τοῦ Χριστοῦ, (8) ὁ καὶ δηλώσας ἡμῖν τὴν ὑμῶν ἀγάπην ἐν πνεύματι. (9) Διὰ τοῦτο καὶ ἡμεῖς, ἀφʼ ἧς ἡμέρας ἠκούσαμεν, οὐ παυόμεθα ὑπὲρ ὑμῶν προσευχόμενοι καὶ αἰτούμενοι ἵνα πληρωθῆτε τὴν ἐπίγνωσιν τοῦ θελήματος αὐτοῦ ἐν πάσῃ σοφίᾳ καὶ συνέσει πνευματικῇ, (10) περιπατῆσαι ἀξίως τοῦ κυρίου εἰς πᾶσαν ἀρεσκείαν ἐν παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ καρποφοροῦντες καὶ αὐξανόμενοι τῇ ἐπιγνώσει τοῦ θεοῦ, (11) ἐν πάσῃ δυνάμει δυναμούμενοι κατὰ τὸ κράτος τῆς δόξης αὐτοῦ εἰς πᾶσαν ὑπομονὴν καὶ μακροθυμίαν μετὰ χαρᾶς, (12) εὐχαριστοῦντες τῷ πατρὶ τῷ ἱκανώσαντι ὑμᾶς εἰς τὴν μερίδα τοῦ κλήρου τῶν ἁγίων ἐν τῷ φωτί, (13) ὃς ἐρρύσατο ἡμᾶς ἐκ τῆς ἐξουσίας τοῦ σκότους καὶ μετέστησεν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ υἱοῦ τῆς ἀγάπης αὐτοῦ, (14) ἐν ᾧ ἔχομεν τὴν ἀπολύτρωσιν, τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν· (15) ὅς ἐστιν εἰκὼν τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου, πρωτότοκος πάσης κτίσεως, (16) ὅτι ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη τὰ πάντα ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ ἐπὶ τῆς γῆς, τὰ ὁρατὰ καὶ τὰ ἀόρατα, εἴτε θρόνοι εἴτε κυριότητες εἴτε ἀρχαὶ εἴτε ἐξουσίαι· τὰ πάντα διʼ αὐτοῦ καὶ εἰς αὐτὸν ἔκτισται· (17) καὶ αὐτός ἐστιν πρὸ πάντων καὶ τὰ πάντα ἐν αὐτῷ συνέστηκεν, (18) καὶ αὐτός ἐστιν ἡ κεφαλὴ τοῦ σώματος τῆς ἐκκλησίας· ὅς ἐστιν ἀρχή, πρωτότοκος ἐκ τῶν νεκρῶν, ἵνα γένηται ἐν πᾶσιν αὐτὸς πρωτεύων, (19) ὅτι ἐν αὐτῷ εὐδόκησεν πᾶν τὸ πλήρωμα κατοικῆσαι (20) καὶ διʼ αὐτοῦ ἀποκαταλλάξαι τὰ πάντα εἰς αὐτόν, εἰρηνοποιήσας διὰ τοῦ αἵματος τοῦ σταυροῦ αὐτοῦ, [διʼ αὐτοῦ] εἴτε τὰ ἐπὶ τῆς γῆς εἴτε τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς· (21) καὶ ὑμᾶς ποτε ὄντας ἀπηλλοτριωμένους καὶ ἐχθροὺς τῇ διανοίᾳ ἐν τοῖς ἔργοις τοῖς πονηροῖς— (22) νυνὶ δὲ ἀποκατηλλάγητε ἐν τῷ σώματι τῆς σαρκὸς αὐτοῦ διὰ τοῦ θανάτου—παραστῆσαι ὑμᾶς ἁγίους καὶ ἀμώμους καὶ ἀνεγκλήτους κατενώπιον αὐτοῦ, (23) εἴ γε ἐπιμένετε τῇ πίστει τεθεμελιωμένοι καὶ ἑδραῖοι καὶ μὴ μετακινούμενοι ἀπὸ τῆς ἐλπίδος τοῦ εὐαγγελίου οὗ ἠκούσατε, τοῦ κηρυχθέντος ἐν πάσῃ κτίσει τῇ ὑπὸ τὸν οὐρανόν, οὗ ἐγενόμην ἐγὼ Παῦλος διάκονος. (24) Νῦν χαίρω ἐν τοῖς παθήμασιν ὑπὲρ ὑμῶν, καὶ ἀνταναπληρῶ τὰ ὑστερήματα τῶν θλίψεων τοῦ Χριστοῦ ἐν τῇ σαρκί μου ὑπὲρ τοῦ σώματος αὐτοῦ, ὅ ἐστιν ἡ ἐκκλησία, (25) ἧς ἐγενόμην ἐγὼ διάκονος κατὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ θεοῦ τὴν δοθεῖσάν μοι εἰς ὑμᾶς πληρῶσαι τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, (26) τὸ μυστήριον τὸ ἀποκεκρυμμένον ἀπὸ τῶν αἰώνων καὶ ἀπὸ τῶν γενεῶν,—νῦν δὲ ἐφανερώθη τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, (27) οἷς ἠθέλησεν ὁ θεὸς γνωρίσαι τί τὸ πλοῦτος τῆς δόξης τοῦ μυστηρίου τούτου ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ὅ ἐστιν Χριστὸς ἐν ὑμῖν, ἡ ἐλπὶς τῆς δόξης· (28) ὃν ἡμεῖς καταγγέλλομεν νουθετοῦντες πάντα ἄνθρωπον καὶ διδάσκοντες πάντα ἄνθρωπον ἐν πάσῃ σοφίᾳ, ἵνα παραστήσωμεν πάντα ἄνθρωπον τέλειον ἐν Χριστῷ· (29) εἰς ὃ καὶ κοπιῶ ἀγωνιζόμενος κατὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτοῦ τὴν ἐνεργουμένην ἐν ἐμοὶ ἐν δυνάμει.

2

(1) Θέλω γὰρ ὑμᾶς εἰδέναι ἡλίκον ἀγῶνα ἔχω ὑπὲρ ὑμῶν καὶ τῶν ἐν Λαοδικείᾳ καὶ ὅσοι οὐχ ἑόρακαν τὸ πρόσωπόν μου ἐν σαρκί, (2) ἵνα παρακληθῶσιν αἱ καρδίαι αὐτῶν, συμβιβασθέντες ἐν ἀγάπῃ καὶ εἰς πᾶν πλοῦτος τῆς πληροφορίας τῆς συνέσεως, εἰς ἐπίγνωσιν τοῦ μυστηρίου τοῦ θεοῦ, Χριστοῦ, (3) ἐν ᾧ εἰσιν πάντες οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας καὶ γνώσεως ἀπόκρυφοι. (4) τοῦτο λέγω ἵνα μηδεὶς ὑμᾶς παραλογίζηται ἐν πιθανολογίᾳ. (5) εἰ γὰρ καὶ τῇ σαρκὶ ἄπειμι, ἀλλὰ τῷ πνεύματι σὺν ὑμῖν εἰμι, χαίρων καὶ βλέπων ὑμῶν τὴν τάξιν καὶ τὸ στερέωμα τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως ὑμῶν. (6) Ὡς οὖν παρελάβετε τὸν Χριστὸν Ἰησοῦν τὸν κύριον, ἐν αὐτῷ περιπατεῖτε, (7) ἐρριζωμένοι καὶ ἐποικοδομούμενοι ἐν αὐτῷ καὶ βεβαιούμενοι τῇ πίστει καθὼς ἐδιδάχθητε, περισσεύοντες ἐν εὐχαριστίᾳ. (8) Βλέπετε μή τις ὑμᾶς ἔσται ὁ συλαγωγῶν διὰ τῆς φιλοσοφίας καὶ κενῆς ἀπάτης κατὰ τὴν παράδοσιν τῶν ἀνθρώπων, κατὰ τὰ στοιχεῖα τοῦ κόσμου καὶ οὐ κατὰ Χριστόν· (9) ὅτι ἐν αὐτῷ κατοικεῖ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς, (10) καὶ ἐστὲ ἐν αὐτῷ πεπληρωμένοι, ὅς ἐστιν ἡ κεφαλὴ πάσης ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας, (11) ἐν ᾧ καὶ περιετμήθητε περιτομῇ ἀχειροποιήτῳ ἐν τῇ ἀπεκδύσει τοῦ σώματος τῆς σαρκός, ἐν τῇ περιτομῇ τοῦ Χριστοῦ, (12) συνταφέντες αὐτῷ ἐν τῷ βαπτισμῷ, ἐν ᾧ καὶ συνηγέρθητε διὰ τῆς πίστεως τῆς ἐνεργείας τοῦ θεοῦ τοῦ ἐγείραντος αὐτὸν ἐκ νεκρῶν· (13) καὶ ὑμᾶς νεκροὺς ὄντας ἐν τοῖς παραπτώμασιν καὶ τῇ ἀκροβυστίᾳ τῆς σαρκὸς ὑμῶν, συνεζωοποίησεν ὑμᾶς σὺν αὐτῷ· χαρισάμενος ἡμῖν πάντα τὰ παραπτώματα, (14) ἐξαλείψας τὸ καθʼ ἡμῶν χειρόγραφον τοῖς δόγμασιν ὃ ἦν ὑπεναντίον ἡμῖν, καὶ αὐτὸ ἦρκεν ἐκ τοῦ μέσου προσηλώσας αὐτὸ τῷ σταυρῷ· (15) ἀπεκδυσάμενος τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας ἐδειγμάτισεν ἐν παρρησίᾳ, θριαμβεύσας αὐτοὺς ἐν αὐτῷ. (16) Μὴ οὖν τις ὑμᾶς κρινέτω ἐν βρώσει ἢ ἐν πόσει ἢ ἐν μέρει ἑορτῆς ἢ νουμηνίας ἢ σαββάτων, (17) ἅ ἐστιν σκιὰ τῶν μελλόντων, τὸ δὲ σῶμα τοῦ Χριστοῦ. (18) μηδεὶς ὑμᾶς καταβραβευέτω θέλων ἐν ταπεινοφροσύνῃ καὶ θρησκείᾳ τῶν ἀγγέλων, ἃ ἑόρακεν ἐμβατεύων, εἰκῇ φυσιούμενος ὑπὸ τοῦ νοὸς τῆς σαρκὸς αὐτοῦ, (19) καὶ οὐ κρατῶν τὴν κεφαλήν, ἐξ οὗ πᾶν τὸ σῶμα διὰ τῶν ἁφῶν καὶ συνδέσμων ἐπιχορηγούμενον καὶ συμβιβαζόμενον αὔξει τὴν αὔξησιν τοῦ θεοῦ. (20) Εἰ ἀπεθάνετε σὺν Χριστῷ ἀπὸ τῶν στοιχείων τοῦ κόσμου, τί ὡς ζῶντες ἐν κόσμῳ δογματίζεσθε· (21) Μὴ ἅψῃ μηδὲ γεύσῃ μηδὲ θίγῃς, (22) ἅ ἐστιν πάντα εἰς φθορὰν τῇ ἀποχρήσει, κατὰ τὰ ἐντάλματα καὶ διδασκαλίας τῶν ἀνθρώπων; (23) ἅτινά ἐστιν λόγον μὲν ἔχοντα σοφίας ἐν ἐθελοθρησκίᾳ καὶ ταπεινοφροσύνῃ καὶ ἀφειδίᾳ σώματος, οὐκ ἐν τιμῇ τινι πρὸς πλησμονὴν τῆς σαρκός.

3

(1) Εἰ οὖν συνηγέρθητε τῷ Χριστῷ, τὰ ἄνω ζητεῖτε, οὗ ὁ Χριστός ἐστιν ἐν δεξιᾷ τοῦ θεοῦ καθήμενος· (2) τὰ ἄνω φρονεῖτε, μὴ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, (3) ἀπεθάνετε γάρ, καὶ ἡ ζωὴ ὑμῶν κέκρυπται σὺν τῷ Χριστῷ ἐν τῷ θεῷ· (4) ὅταν ὁ Χριστὸς φανερωθῇ, ἡ ζωὴ ὑμῶν, τότε καὶ ὑμεῖς σὺν αὐτῷ φανερωθήσεσθε ἐν δόξῃ. (5) Νεκρώσατε οὖν τὰ μέλη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς, πορνείαν, ἀκαθαρσίαν, πάθος, ἐπιθυμίαν κακήν, καὶ τὴν πλεονεξίαν ἥτις ἐστὶν εἰδωλολατρία, (6) διʼ ἃ ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ θεοῦ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας· (7) ἐν οἷς καὶ ὑμεῖς περιεπατήσατέ ποτε ὅτε ἐζῆτε ἐν τούτοις· (8) νυνὶ δὲ ἀπόθεσθε καὶ ὑμεῖς τὰ πάντα, ὀργήν, θυμόν, κακίαν, βλασφημίαν, αἰσχρολογίαν ἐκ τοῦ στόματος ὑμῶν· (9) μὴ ψεύδεσθε εἰς ἀλλήλους· ἀπεκδυσάμενοι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πράξεσιν αὐτοῦ, (10) καὶ ἐνδυσάμενοι τὸν νέον τὸν ἀνακαινούμενον εἰς ἐπίγνωσιν κατʼ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτόν, (11) ὅπου οὐκ ἔνι Ἕλλην καὶ Ἰουδαῖος, περιτομὴ καὶ ἀκροβυστία, βάρβαρος, Σκύθης, δοῦλος, ἐλεύθερος, ἀλλὰ τὰ πάντα καὶ ἐν πᾶσιν Χριστός. (12) Ἐνδύσασθε οὖν ὡς ἐκλεκτοὶ τοῦ θεοῦ, ἅγιοι καὶ ἠγαπημένοι, σπλάγχνα οἰκτιρμοῦ, χρηστότητα, ταπεινοφροσύνην, πραΰτητα, μακροθυμίαν, (13) ἀνεχόμενοι ἀλλήλων καὶ χαριζόμενοι ἑαυτοῖς ἐάν τις πρός τινα ἔχῃ μομφήν· καθὼς καὶ ὁ κύριος ἐχαρίσατο ὑμῖν οὕτως καὶ ὑμεῖς· (14) ἐπὶ πᾶσιν δὲ τούτοις τὴν ἀγάπην, ὅ ἐστιν σύνδεσμος τῆς τελειότητος. (15) καὶ ἡ εἰρήνη τοῦ Χριστοῦ βραβευέτω ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν, εἰς ἣν καὶ ἐκλήθητε ἐν ἑνὶ σώματι· καὶ εὐχάριστοι γίνεσθε. (16) ὁ λόγος τοῦ Χριστοῦ ἐνοικείτω ἐν ὑμῖν πλουσίως ἐν πάσῃ σοφίᾳ· διδάσκοντες καὶ νουθετοῦντες ἑαυτοὺς ψαλμοῖς, ὕμνοις, ᾠδαῖς πνευματικαῖς ἐν χάριτι, ᾄδοντες ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν τῷ θεῷ· (17) καὶ πᾶν ὅ τι ἐὰν ποιῆτε ἐν λόγῳ ἢ ἐν ἔργῳ, πάντα ἐν ὀνόματι κυρίου Ἰησοῦ, εὐχαριστοῦντες τῷ θεῷ πατρὶ διʼ αὐτοῦ. (18) Αἱ γυναῖκες, ὑποτάσσεσθε τοῖς ἀνδράσιν, ὡς ἀνῆκεν ἐν κυρίῳ. (19) οἱ ἄνδρες, ἀγαπᾶτε τὰς γυναῖκας καὶ μὴ πικραίνεσθε πρὸς αὐτάς. (20) Τὰ τέκνα, ὑπακούετε τοῖς γονεῦσιν κατὰ πάντα, τοῦτο γὰρ εὐάρεστόν ἐστιν ἐν κυρίῳ. (21) οἱ πατέρες, μὴ ἐρεθίζετε τὰ τέκνα ὑμῶν, ἵνα μὴ ἀθυμῶσιν. (22) οἱ δοῦλοι, ὑπακούετε κατὰ πάντα τοῖς κατὰ σάρκα κυρίοις, μὴ ἐν ὀφθαλμοδουλίαις, ὡς ἀνθρωπάρεσκοι, ἀλλʼ ἐν ἁπλότητι καρδίας, φοβούμενοι τὸν κύριον. (23) ὃ ἐὰν ποιῆτε, ἐκ ψυχῆς ἐργάζεσθε, ὡς τῷ κυρίῳ καὶ οὐκ ἀνθρώποις, (24) εἰδότες ὅτι ἀπὸ κυρίου ἀπολήμψεσθε τὴν ἀνταπόδοσιν τῆς κληρονομίας· τῷ κυρίῳ Χριστῷ δουλεύετε· (25) ὁ γὰρ ἀδικῶν κομίσεται ὃ ἠδίκησεν, καὶ οὐκ ἔστιν προσωπολημψία.

4

(1) οἱ κύριοι, τὸ δίκαιον καὶ τὴν ἰσότητα τοῖς δούλοις παρέχεσθε, εἰδότες ὅτι καὶ ὑμεῖς ἔχετε κύριον ἐν οὐρανῷ. (2) Τῇ προσευχῇ προσκαρτερεῖτε, γρηγοροῦντες ἐν αὐτῇ ἐν εὐχαριστίᾳ, (3) προσευχόμενοι ἅμα καὶ περὶ ἡμῶν, ἵνα ὁ θεὸς ἀνοίξῃ ἡμῖν θύραν τοῦ λόγου, λαλῆσαι τὸ μυστήριον τοῦ Χριστοῦ, διʼ ὃ καὶ δέδεμαι, (4) ἵνα φανερώσω αὐτὸ ὡς δεῖ με λαλῆσαι. (5) Ἐν σοφίᾳ περιπατεῖτε πρὸς τοὺς ἔξω, τὸν καιρὸν ἐξαγοραζόμενοι. (6) ὁ λόγος ὑμῶν πάντοτε ἐν χάριτι, ἅλατι ἠρτυμένος, εἰδέναι πῶς δεῖ ὑμᾶς ἑνὶ ἑκάστῳ ἀποκρίνεσθαι. (7) Τὰ κατʼ ἐμὲ πάντα γνωρίσει ὑμῖν Τυχικὸς ὁ ἀγαπητὸς ἀδελφὸς καὶ πιστὸς διάκονος καὶ σύνδουλος ἐν κυρίῳ, (8) ὃν ἔπεμψα πρὸς ὑμᾶς εἰς αὐτὸ τοῦτο ἵνα γνῶτε τὰ περὶ ἡμῶν καὶ παρακαλέσῃ τὰς καρδίας ὑμῶν, (9) σὺν Ὀνησίμῳ τῷ πιστῷ καὶ ἀγαπητῷ ἀδελφῷ, ὅς ἐστιν ἐξ ὑμῶν· πάντα ὑμῖν γνωρίσουσιν τὰ ὧδε. (10) Ἀσπάζεται ὑμᾶς Ἀρίσταρχος ὁ συναιχμάλωτός μου, καὶ Μᾶρκος ὁ ἀνεψιὸς Βαρναβᾶ (περὶ οὗ ἐλάβετε ἐντολάς, ἐὰν ἔλθῃ πρὸς ὑμᾶς δέξασθε αὐτόν), (11) καὶ Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος Ἰοῦστος, οἱ ὄντες ἐκ περιτομῆς, οὗτοι μόνοι συνεργοὶ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ, οἵτινες ἐγενήθησάν μοι παρηγορία. (12) ἀσπάζεται ὑμᾶς Ἐπαφρᾶς ὁ ἐξ ὑμῶν, δοῦλος Χριστοῦ, πάντοτε ἀγωνιζόμενος ὑπὲρ ὑμῶν ἐν ταῖς προσευχαῖς, ἵνα σταθῆτε τέλειοι καὶ πεπληροφορημένοι ἐν παντὶ θελήματι τοῦ θεοῦ. (13) μαρτυρῶ γὰρ αὐτῷ ὅτι ἔχει πολὺν πόνον ὑπὲρ ὑμῶν καὶ τῶν ἐν Λαοδικείᾳ καὶ τῶν ἐν Ἱεραπόλει. (14) ἀσπάζεται ὑμᾶς Λουκᾶς ὁ ἰατρὸς ὁ ἀγαπητὸς καὶ Δημᾶς. (15) ἀσπάσασθε τοὺς ἐν Λαοδικείᾳ ἀδελφοὺς καὶ Νύμφαν καὶ τὴν κατʼ οἶκον αὐτῆς ἐκκλησίαν. (16) καὶ ὅταν ἀναγνωσθῇ παρʼ ὑμῖν ἡ ἐπιστολή, ποιήσατε ἵνα καὶ ἐν τῇ Λαοδικέων ἐκκλησίᾳ ἀναγνωσθῇ, καὶ τὴν ἐκ Λαοδικείας ἵνα καὶ ὑμεῖς ἀναγνῶτε. (17) καὶ εἴπατε Ἀρχίππῳ· Βλέπε τὴν διακονίαν ἣν παρέλαβες ἐν κυρίῳ, ἵνα αὐτὴν πληροῖς. (18) Ὁ ἀσπασμὸς τῇ ἐμῇ χειρὶ Παύλου. μνημονεύετέ μου τῶν δεσμῶν. ἡ χάρις μεθʼ ὑμῶν.

First Epistle to the Thessalonians

1 2 3 4 5

1

(1) Παῦλος καὶ Σιλουανὸς καὶ Τιμόθεος τῇ ἐκκλησίᾳ Θεσσαλονικέων ἐν θεῷ πατρὶ καὶ κυρίῳ Ἰησοῦ Χριστῷ· χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη. (2) Εὐχαριστοῦμεν τῷ θεῷ πάντοτε περὶ πάντων ὑμῶν μνείαν ποιούμενοι ἐπὶ τῶν προσευχῶν ἡμῶν, ἀδιαλείπτως (3) μνημονεύοντες ὑμῶν τοῦ ἔργου τῆς πίστεως καὶ τοῦ κόπου τῆς ἀγάπης καὶ τῆς ὑπομονῆς τῆς ἐλπίδος τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἔμπροσθεν τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς ἡμῶν, (4) εἰδότες, ἀδελφοὶ ἠγαπημένοι ὑπὸ θεοῦ, τὴν ἐκλογὴν ὑμῶν, (5) ὅτι τὸ εὐαγγέλιον ἡμῶν οὐκ ἐγενήθη εἰς ὑμᾶς ἐν λόγῳ μόνον ἀλλὰ καὶ ἐν δυνάμει καὶ ἐν πνεύματι ἁγίῳ καὶ πληροφορίᾳ πολλῇ, καθὼς οἴδατε οἷοι ἐγενήθημεν ἐν ὑμῖν διʼ ὑμᾶς· (6) καὶ ὑμεῖς μιμηταὶ ἡμῶν ἐγενήθητε καὶ τοῦ κυρίου, δεξάμενοι τὸν λόγον ἐν θλίψει πολλῇ μετὰ χαρᾶς πνεύματος ἁγίου, (7) ὥστε γενέσθαι ὑμᾶς τύπον πᾶσιν τοῖς πιστεύουσιν ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ ἐν τῇ Ἀχαΐᾳ. (8) ἀφʼ ὑμῶν γὰρ ἐξήχηται ὁ λόγος τοῦ κυρίου οὐ μόνον ἐν τῇ Μακεδονίᾳ καὶ Ἀχαΐᾳ, ἀλλʼ ἐν παντὶ τόπῳ ἡ πίστις ὑμῶν ἡ πρὸς τὸν θεὸν ἐξελήλυθεν, ὥστε μὴ χρείαν ἔχειν ἡμᾶς λαλεῖν τι· (9) αὐτοὶ γὰρ περὶ ἡμῶν ἀπαγγέλλουσιν ὁποίαν εἴσοδον ἔσχομεν πρὸς ὑμᾶς, καὶ πῶς ἐπεστρέψατε πρὸς τὸν θεὸν ἀπὸ τῶν εἰδώλων δουλεύειν θεῷ ζῶντι καὶ ἀληθινῷ, (10) καὶ ἀναμένειν τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐκ τῶν οὐρανῶν, ὃν ἤγειρεν ἐκ τῶν νεκρῶν, Ἰησοῦν τὸν ῥυόμενον ἡμᾶς ἐκ τῆς ὀργῆς τῆς ἐρχομένης.

2

(1) Αὐτοὶ γὰρ οἴδατε, ἀδελφοί, τὴν εἴσοδον ἡμῶν τὴν πρὸς ὑμᾶς ὅτι οὐ κενὴ γέγονεν, (2) ἀλλὰ προπαθόντες καὶ ὑβρισθέντες καθὼς οἴδατε ἐν Φιλίπποις ἐπαρρησιασάμεθα ἐν τῷ θεῷ ἡμῶν λαλῆσαι πρὸς ὑμᾶς τὸ εὐαγγέλιον τοῦ θεοῦ ἐν πολλῷ ἀγῶνι. (3) ἡ γὰρ παράκλησις ἡμῶν οὐκ ἐκ πλάνης οὐδὲ ἐξ ἀκαθαρσίας οὐδὲ ἐν δόλῳ, (4) ἀλλὰ καθὼς δεδοκιμάσμεθα ὑπὸ τοῦ θεοῦ πιστευθῆναι τὸ εὐαγγέλιον οὕτως λαλοῦμεν, οὐχ ὡς ἀνθρώποις ἀρέσκοντες ἀλλὰ θεῷ τῷ δοκιμάζοντι τὰς καρδίας ἡμῶν. (5) οὔτε γάρ ποτε ἐν λόγῳ κολακείας ἐγενήθημεν, καθὼς οἴδατε, οὔτε ἐν προφάσει πλεονεξίας, θεὸς μάρτυς, (6) οὔτε ζητοῦντες ἐξ ἀνθρώπων δόξαν, οὔτε ἀφʼ ὑμῶν οὔτε ἀπʼ ἄλλων, (7) δυνάμενοι ἐν βάρει εἶναι ὡς Χριστοῦ ἀπόστολοι· ἀλλὰ ἐγενήθημεν ἤπιοι ἐν μέσῳ ὑμῶν, ὡς ἐὰν τροφὸς θάλπῃ τὰ ἑαυτῆς τέκνα· (8) οὕτως ὁμειρόμενοι ὑμῶν εὐδοκοῦμεν μεταδοῦναι ὑμῖν οὐ μόνον τὸ εὐαγγέλιον τοῦ θεοῦ ἀλλὰ καὶ τὰς ἑαυτῶν ψυχάς, διότι ἀγαπητοὶ ἡμῖν ἐγενήθητε. (9) Μνημονεύετε γάρ, ἀδελφοί, τὸν κόπον ἡμῶν καὶ τὸν μόχθον· νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐργαζόμενοι πρὸς τὸ μὴ ἐπιβαρῆσαί τινα ὑμῶν ἐκηρύξαμεν εἰς ὑμᾶς τὸ εὐαγγέλιον τοῦ θεοῦ. (10) ὑμεῖς μάρτυρες καὶ ὁ θεός, ὡς ὁσίως καὶ δικαίως καὶ ἀμέμπτως ὑμῖν τοῖς πιστεύουσιν ἐγενήθημεν, (11) καθάπερ οἴδατε ὡς ἕνα ἕκαστον ὑμῶν ὡς πατὴρ τέκνα ἑαυτοῦ (12) παρακαλοῦντες ὑμᾶς καὶ παραμυθούμενοι καὶ μαρτυρόμενοι, εἰς τὸ περιπατεῖν ὑμᾶς ἀξίως τοῦ θεοῦ τοῦ καλοῦντος ὑμᾶς εἰς τὴν ἑαυτοῦ βασιλείαν καὶ δόξαν. (13) Καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἡμεῖς εὐχαριστοῦμεν τῷ θεῷ ἀδιαλείπτως, ὅτι παραλαβόντες λόγον ἀκοῆς παρʼ ἡμῶν τοῦ θεοῦ ἐδέξασθε οὐ λόγον ἀνθρώπων ἀλλὰ καθὼς ἀληθῶς ἐστὶν λόγον θεοῦ, ὃς καὶ ἐνεργεῖται ἐν ὑμῖν τοῖς πιστεύουσιν. (14) ὑμεῖς γὰρ μιμηταὶ ἐγενήθητε, ἀδελφοί, τῶν ἐκκλησιῶν τοῦ θεοῦ τῶν οὐσῶν ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ὅτι τὰ αὐτὰ ἐπάθετε καὶ ὑμεῖς ὑπὸ τῶν ἰδίων συμφυλετῶν καθὼς καὶ αὐτοὶ ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων (15) τῶν καὶ τὸν κύριον ἀποκτεινάντων Ἰησοῦν καὶ τοὺς προφήτας καὶ ἡμᾶς ἐκδιωξάντων, καὶ θεῷ μὴ ἀρεσκόντων, καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις ἐναντίων, (16) κωλυόντων ἡμᾶς τοῖς ἔθνεσιν λαλῆσαι ἵνα σωθῶσιν, εἰς τὸ ἀναπληρῶσαι αὐτῶν τὰς ἁμαρτίας πάντοτε. ἔφθασεν δὲ ἐπʼ αὐτοὺς ἡ ὀργὴ εἰς τέλος. (17) Ἡμεῖς δέ, ἀδελφοί, ἀπορφανισθέντες ἀφʼ ὑμῶν πρὸς καιρὸν ὥρας, προσώπῳ οὐ καρδίᾳ, περισσοτέρως ἐσπουδάσαμεν τὸ πρόσωπον ὑμῶν ἰδεῖν ἐν πολλῇ ἐπιθυμίᾳ. (18) διότι ἠθελήσαμεν ἐλθεῖν πρὸς ὑμᾶς, ἐγὼ μὲν Παῦλος καὶ ἅπαξ καὶ δίς, καὶ ἐνέκοψεν ἡμᾶς ὁ Σατανᾶς. (19) τίς γὰρ ἡμῶν ἐλπὶς ἢ χαρὰ ἢ στέφανος καυχήσεως—ἢ οὐχὶ καὶ ὑμεῖς—ἔμπροσθεν τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ ἐν τῇ αὐτοῦ παρουσίᾳ; (20) ὑμεῖς γάρ ἐστε ἡ δόξα ἡμῶν καὶ ἡ χαρά.

3

(1) Διὸ μηκέτι στέγοντες εὐδοκήσαμεν καταλειφθῆναι ἐν Ἀθήναις μόνοι, (2) καὶ ἐπέμψαμεν Τιμόθεον, τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν καὶ συνεργὸν τοῦ θεοῦ ἐν τῷ εὐαγγελίῳ τοῦ Χριστοῦ, εἰς τὸ στηρίξαι ὑμᾶς καὶ παρακαλέσαι ὑπὲρ τῆς πίστεως ὑμῶν (3) τὸ μηδένα σαίνεσθαι ἐν ταῖς θλίψεσιν ταύταις. αὐτοὶ γὰρ οἴδατε ὅτι εἰς τοῦτο κείμεθα· (4) καὶ γὰρ ὅτε πρὸς ὑμᾶς ἦμεν, προελέγομεν ὑμῖν ὅτι μέλλομεν θλίβεσθαι, καθὼς καὶ ἐγένετο καὶ οἴδατε. (5) διὰ τοῦτο κἀγὼ μηκέτι στέγων ἔπεμψα εἰς τὸ γνῶναι τὴν πίστιν ὑμῶν, μή πως ἐπείρασεν ὑμᾶς ὁ πειράζων καὶ εἰς κενὸν γένηται ὁ κόπος ἡμῶν. (6) Ἄρτι δὲ ἐλθόντος Τιμοθέου πρὸς ἡμᾶς ἀφʼ ὑμῶν καὶ εὐαγγελισαμένου ἡμῖν τὴν πίστιν καὶ τὴν ἀγάπην ὑμῶν, καὶ ὅτι ἔχετε μνείαν ἡμῶν ἀγαθὴν πάντοτε ἐπιποθοῦντες ἡμᾶς ἰδεῖν καθάπερ καὶ ἡμεῖς ὑμᾶς, (7) διὰ τοῦτο παρεκλήθημεν, ἀδελφοί, ἐφʼ ὑμῖν ἐπὶ πάσῃ τῇ ἀνάγκῃ καὶ θλίψει ἡμῶν διὰ τῆς ὑμῶν πίστεως, (8) ὅτι νῦν ζῶμεν ἐὰν ὑμεῖς στήκετε ἐν κυρίῳ. (9) τίνα γὰρ εὐχαριστίαν δυνάμεθα τῷ θεῷ ἀνταποδοῦναι περὶ ὑμῶν ἐπὶ πάσῃ τῇ χαρᾷ ᾗ χαίρομεν διʼ ὑμᾶς ἔμπροσθεν τοῦ θεοῦ ἡμῶν, (10) νυκτὸς καὶ ἡμέρας ὑπερεκπερισσοῦ δεόμενοι εἰς τὸ ἰδεῖν ὑμῶν τὸ πρόσωπον καὶ καταρτίσαι τὰ ὑστερήματα τῆς πίστεως ὑμῶν; (11) Αὐτὸς δὲ ὁ θεὸς καὶ πατὴρ ἡμῶν καὶ ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς κατευθύναι τὴν ὁδὸν ἡμῶν πρὸς ὑμᾶς· (12) ὑμᾶς δὲ ὁ κύριος πλεονάσαι καὶ περισσεύσαι τῇ ἀγάπῃ εἰς ἀλλήλους καὶ εἰς πάντας, καθάπερ καὶ ἡμεῖς εἰς ὑμᾶς, (13) εἰς τὸ στηρίξαι ὑμῶν τὰς καρδίας ἀμέμπτους ἐν ἁγιωσύνῃ ἔμπροσθεν τοῦ θεοῦ καὶ πατρὸς ἡμῶν ἐν τῇ παρουσίᾳ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ μετὰ πάντων τῶν ἁγίων αὐτοῦ.

4

(1) Λοιπὸν οὖν, ἀδελφοί, ἐρωτῶμεν ὑμᾶς καὶ παρακαλοῦμεν ἐν κυρίῳ Ἰησοῦ, ἵνα καθὼς παρελάβετε παρʼ ἡμῶν τὸ πῶς δεῖ ὑμᾶς περιπατεῖν καὶ ἀρέσκειν θεῷ, καθὼς καὶ περιπατεῖτε, ἵνα περισσεύητε μᾶλλον. (2) οἴδατε γὰρ τίνας παραγγελίας ἐδώκαμεν ὑμῖν διὰ τοῦ κυρίου Ἰησοῦ. (3) τοῦτο γάρ ἐστιν θέλημα τοῦ θεοῦ, ὁ ἁγιασμὸς ὑμῶν, ἀπέχεσθαι ὑμᾶς ἀπὸ τῆς πορνείας, (4) εἰδέναι ἕκαστον ὑμῶν τὸ ἑαυτοῦ σκεῦος κτᾶσθαι ἐν ἁγιασμῷ καὶ τιμῇ, (5) μὴ ἐν πάθει ἐπιθυμίας καθάπερ καὶ τὰ ἔθνη τὰ μὴ εἰδότα τὸν θεόν, (6) τὸ μὴ ὑπερβαίνειν καὶ πλεονεκτεῖν ἐν τῷ πράγματι τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, διότι ἔκδικος κύριος περὶ πάντων τούτων, καθὼς καὶ προείπαμεν ὑμῖν καὶ διεμαρτυράμεθα. (7) οὐ γὰρ ἐκάλεσεν ἡμᾶς ὁ θεὸς ἐπὶ ἀκαθαρσίᾳ ἀλλʼ ἐν ἁγιασμῷ. (8) τοιγαροῦν ὁ ἀθετῶν οὐκ ἄνθρωπον ἀθετεῖ ἀλλὰ τὸν θεὸν τὸν καὶ διδόντα τὸ πνεῦμα αὐτοῦ τὸ ἅγιον εἰς ὑμᾶς. (9) Περὶ δὲ τῆς φιλαδελφίας οὐ χρείαν ἔχετε γράφειν ὑμῖν, αὐτοὶ γὰρ ὑμεῖς θεοδίδακτοί ἐστε εἰς τὸ ἀγαπᾶν ἀλλήλους· (10) καὶ γὰρ ποιεῖτε αὐτὸ εἰς πάντας τοὺς ἀδελφοὺς τοὺς ἐν ὅλῃ τῇ Μακεδονίᾳ. παρακαλοῦμεν δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, περισσεύειν μᾶλλον, (11) καὶ φιλοτιμεῖσθαι ἡσυχάζειν καὶ πράσσειν τὰ ἴδια καὶ ἐργάζεσθαι ταῖς χερσὶν ὑμῶν, καθὼς ὑμῖν παρηγγείλαμεν, (12) ἵνα περιπατῆτε εὐσχημόνως πρὸς τοὺς ἔξω καὶ μηδενὸς χρείαν ἔχητε. (13) Οὐ θέλομεν δὲ ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, περὶ τῶν κοιμωμένων, ἵνα μὴ λυπῆσθε καθὼς καὶ οἱ λοιποὶ οἱ μὴ ἔχοντες ἐλπίδα. (14) εἰ γὰρ πιστεύομεν ὅτι Ἰησοῦς ἀπέθανεν καὶ ἀνέστη, οὕτως καὶ ὁ θεὸς τοὺς κοιμηθέντας διὰ τοῦ Ἰησοῦ ἄξει σὺν αὐτῷ. (15) τοῦτο γὰρ ὑμῖν λέγομεν ἐν λόγῳ κυρίου, ὅτι ἡμεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόμενοι εἰς τὴν παρουσίαν τοῦ κυρίου οὐ μὴ φθάσωμεν τοὺς κοιμηθέντας· (16) ὅτι αὐτὸς ὁ κύριος ἐν κελεύσματι, ἐν φωνῇ ἀρχαγγέλου καὶ ἐν σάλπιγγι θεοῦ, καταβήσεται ἀπʼ οὐρανοῦ, καὶ οἱ νεκροὶ ἐν Χριστῷ ἀναστήσονται πρῶτον, (17) ἔπειτα ἡμεῖς οἱ ζῶντες οἱ περιλειπόμενοι ἅμα σὺν αὐτοῖς ἁρπαγησόμεθα ἐν νεφέλαις εἰς ἀπάντησιν τοῦ κυρίου εἰς ἀέρα· καὶ οὕτως πάντοτε σὺν κυρίῳ ἐσόμεθα. (18) ὥστε παρακαλεῖτε ἀλλήλους ἐν τοῖς λόγοις τούτοις.

5

(1) Περὶ δὲ τῶν χρόνων καὶ τῶν καιρῶν, ἀδελφοί, οὐ χρείαν ἔχετε ὑμῖν γράφεσθαι, (2) αὐτοὶ γὰρ ἀκριβῶς οἴδατε ὅτι ἡμέρα κυρίου ὡς κλέπτης ἐν νυκτὶ οὕτως ἔρχεται. (3) ὅταν λέγωσιν· Εἰρήνη καὶ ἀσφάλεια, τότε αἰφνίδιος αὐτοῖς ἐφίσταται ὄλεθρος ὥσπερ ἡ ὠδὶν τῇ ἐν γαστρὶ ἐχούσῃ, καὶ οὐ μὴ ἐκφύγωσιν. (4) ὑμεῖς δέ, ἀδελφοί, οὐκ ἐστὲ ἐν σκότει, ἵνα ἡ ἡμέρα ὑμᾶς ὡς κλέπτης καταλάβῃ, (5) πάντες γὰρ ὑμεῖς υἱοὶ φωτός ἐστε καὶ υἱοὶ ἡμέρας. οὐκ ἐσμὲν νυκτὸς οὐδὲ σκότους· (6) ἄρα οὖν μὴ καθεύδωμεν ὡς οἱ λοιποί, ἀλλὰ γρηγορῶμεν καὶ νήφωμεν. (7) οἱ γὰρ καθεύδοντες νυκτὸς καθεύδουσιν, καὶ οἱ μεθυσκόμενοι νυκτὸς μεθύουσιν· (8) ἡμεῖς δὲ ἡμέρας ὄντες νήφωμεν, ἐνδυσάμενοι θώρακα πίστεως καὶ ἀγάπης καὶ περικεφαλαίαν ἐλπίδα σωτηρίας· (9) ὅτι οὐκ ἔθετο ἡμᾶς ὁ θεὸς εἰς ὀργὴν ἀλλὰ εἰς περιποίησιν σωτηρίας διὰ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, (10) τοῦ ἀποθανόντος περὶ ἡμῶν ἵνα εἴτε γρηγορῶμεν εἴτε καθεύδωμεν ἅμα σὺν αὐτῷ ζήσωμεν. (11) διὸ παρακαλεῖτε ἀλλήλους καὶ οἰκοδομεῖτε εἷς τὸν ἕνα, καθὼς καὶ ποιεῖτε. (12) Ἐρωτῶμεν δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, εἰδέναι τοὺς κοπιῶντας ἐν ὑμῖν καὶ προϊσταμένους ὑμῶν ἐν κυρίῳ καὶ νουθετοῦντας ὑμᾶς, (13) καὶ ἡγεῖσθαι αὐτοὺς ὑπερεκπερισσοῦ ἐν ἀγάπῃ διὰ τὸ ἔργον αὐτῶν. εἰρηνεύετε ἐν ἑαυτοῖς. (14) παρακαλοῦμεν δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, νουθετεῖτε τοὺς ἀτάκτους, παραμυθεῖσθε τοὺς ὀλιγοψύχους, ἀντέχεσθε τῶν ἀσθενῶν, μακροθυμεῖτε πρὸς πάντας. (15) ὁρᾶτε μή τις κακὸν ἀντὶ κακοῦ τινι ἀποδῷ, ἀλλὰ πάντοτε τὸ ἀγαθὸν διώκετε εἰς ἀλλήλους καὶ εἰς πάντας. (16) πάντοτε χαίρετε, (17) ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε, (18) ἐν παντὶ εὐχαριστεῖτε· τοῦτο γὰρ θέλημα θεοῦ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ εἰς ὑμᾶς. (19) τὸ πνεῦμα μὴ σβέννυτε, (20) προφητείας μὴ ἐξουθενεῖτε· (21) πάντα δὲ δοκιμάζετε, τὸ καλὸν κατέχετε, (22) ἀπὸ παντὸς εἴδους πονηροῦ ἀπέχεσθε. (23) Αὐτὸς δὲ ὁ θεὸς τῆς εἰρήνης ἁγιάσαι ὑμᾶς ὁλοτελεῖς, καὶ ὁλόκληρον ὑμῶν τὸ πνεῦμα καὶ ἡ ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα ἀμέμπτως ἐν τῇ παρουσίᾳ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τηρηθείη. (24) πιστὸς ὁ καλῶν ὑμᾶς, ὃς καὶ ποιήσει. (25) Ἀδελφοί, προσεύχεσθε περὶ ἡμῶν. (26) ἀσπάσασθε τοὺς ἀδελφοὺς πάντας ἐν φιλήματι ἁγίῳ. (27) ἐνορκίζω ὑμᾶς τὸν κύριον ἀναγνωσθῆναι τὴν ἐπιστολὴν πᾶσιν τοῖς ἀδελφοῖς. (28) ἡ χάρις τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μεθʼ ὑμῶν.

Second Epistle to the Thessalonians

1 2 3

1

(1) Παῦλος καὶ Σιλουανὸς καὶ Τιμόθεος τῇ ἐκκλησίᾳ Θεσσαλονικέων ἐν θεῷ πατρὶ ἡμῶν καὶ κυρίῳ Ἰησοῦ Χριστῷ· (2) χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς καὶ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. (3) Εὐχαριστεῖν ὀφείλομεν τῷ θεῷ πάντοτε περὶ ὑμῶν, ἀδελφοί, καθὼς ἄξιόν ἐστιν, ὅτι ὑπεραυξάνει ἡ πίστις ὑμῶν καὶ πλεονάζει ἡ ἀγάπη ἑνὸς ἑκάστου πάντων ὑμῶν εἰς ἀλλήλους, (4) ὥστε αὐτοὺς ἡμᾶς ἐν ὑμῖν ἐγκαυχᾶσθαι ἐν ταῖς ἐκκλησίαις τοῦ θεοῦ ὑπὲρ τῆς ὑπομονῆς ὑμῶν καὶ πίστεως ἐν πᾶσιν τοῖς διωγμοῖς ὑμῶν καὶ ταῖς θλίψεσιν αἷς ἀνέχεσθε, (5) ἔνδειγμα τῆς δικαίας κρίσεως τοῦ θεοῦ, εἰς τὸ καταξιωθῆναι ὑμᾶς τῆς βασιλείας τοῦ θεοῦ, ὑπὲρ ἧς καὶ πάσχετε, (6) εἴπερ δίκαιον παρὰ θεῷ ἀνταποδοῦναι τοῖς θλίβουσιν ὑμᾶς θλῖψιν (7) καὶ ὑμῖν τοῖς θλιβομένοις ἄνεσιν μεθʼ ἡμῶν ἐν τῇ ἀποκαλύψει τοῦ κυρίου Ἰησοῦ ἀπʼ οὐρανοῦ μετʼ ἀγγέλων δυνάμεως αὐτοῦ (8) ἐν φλογὶ πυρός, διδόντος ἐκδίκησιν τοῖς μὴ εἰδόσι θεὸν καὶ τοῖς μὴ ὑπακούουσιν τῷ εὐαγγελίῳ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ, (9) οἵτινες δίκην τίσουσιν ὄλεθρον αἰώνιον ἀπὸ προσώπου τοῦ κυρίου καὶ ἀπὸ τῆς δόξης τῆς ἰσχύος αὐτοῦ, (10) ὅταν ἔλθῃ ἐνδοξασθῆναι ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ καὶ θαυμασθῆναι ἐν πᾶσιν τοῖς πιστεύσασιν, ὅτι ἐπιστεύθη τὸ μαρτύριον ἡμῶν ἐφʼ ὑμᾶς, ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ. (11) εἰς ὃ καὶ προσευχόμεθα πάντοτε περὶ ὑμῶν, ἵνα ὑμᾶς ἀξιώσῃ τῆς κλήσεως ὁ θεὸς ἡμῶν καὶ πληρώσῃ πᾶσαν εὐδοκίαν ἀγαθωσύνης καὶ ἔργον πίστεως ἐν δυνάμει, (12) ὅπως ἐνδοξασθῇ τὸ ὄνομα τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ ἐν ὑμῖν, καὶ ὑμεῖς ἐν αὐτῷ, κατὰ τὴν χάριν τοῦ θεοῦ ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ.

2

(1) Ἐρωτῶμεν δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, ὑπὲρ τῆς παρουσίας τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ἡμῶν ἐπισυναγωγῆς ἐπʼ αὐτόν, (2) εἰς τὸ μὴ ταχέως σαλευθῆναι ὑμᾶς ἀπὸ τοῦ νοὸς μηδὲ θροεῖσθαι μήτε διὰ πνεύματος μήτε διὰ λόγου μήτε διʼ ἐπιστολῆς ὡς διʼ ἡμῶν, ὡς ὅτι ἐνέστηκεν ἡ ἡμέρα τοῦ κυρίου. (3) μή τις ὑμᾶς ἐξαπατήσῃ κατὰ μηδένα τρόπον· ὅτι ἐὰν μὴ ἔλθῃ ἡ ἀποστασία πρῶτον καὶ ἀποκαλυφθῇ ὁ ἄνθρωπος τῆς ἀνομίας, ὁ υἱὸς τῆς ἀπωλείας, (4) ὁ ἀντικείμενος καὶ ὑπεραιρόμενος ἐπὶ πάντα λεγόμενον θεὸν ἢ σέβασμα, ὥστε αὐτὸν εἰς τὸν ναὸν τοῦ θεοῦ καθίσαι ἀποδεικνύντα ἑαυτὸν ὅτι ἔστιν θεός. (5) οὐ μνημονεύετε ὅτι ἔτι ὢν πρὸς ὑμᾶς ταῦτα ἔλεγον ὑμῖν; (6) καὶ νῦν τὸ κατέχον οἴδατε, εἰς τὸ ἀποκαλυφθῆναι αὐτὸν ἐν τῷ ἑαυτοῦ καιρῷ· (7) τὸ γὰρ μυστήριον ἤδη ἐνεργεῖται τῆς ἀνομίας· μόνον ὁ κατέχων ἄρτι ἕως ἐκ μέσου γένηται. (8) καὶ τότε ἀποκαλυφθήσεται ὁ ἄνομος, ὃν ὁ κύριος Ἰησοῦς ἀνελεῖ τῷ πνεύματι τοῦ στόματος αὐτοῦ καὶ καταργήσει τῇ ἐπιφανείᾳ τῆς παρουσίας αὐτοῦ, (9) οὗ ἐστιν ἡ παρουσία κατʼ ἐνέργειαν τοῦ Σατανᾶ ἐν πάσῃ δυνάμει καὶ σημείοις καὶ τέρασιν ψεύδους (10) καὶ ἐν πάσῃ ἀπάτῃ ἀδικίας τοῖς ἀπολλυμένοις, ἀνθʼ ὧν τὴν ἀγάπην τῆς ἀληθείας οὐκ ἐδέξαντο εἰς τὸ σωθῆναι αὐτούς· (11) καὶ διὰ τοῦτο πέμπει αὐτοῖς ὁ θεὸς ἐνέργειαν πλάνης εἰς τὸ πιστεῦσαι αὐτοὺς τῷ ψεύδει, (12) ἵνα κριθῶσιν πάντες οἱ μὴ πιστεύσαντες τῇ ἀληθείᾳ ἀλλὰ εὐδοκήσαντες τῇ ἀδικίᾳ. (13) Ἡμεῖς δὲ ὀφείλομεν εὐχαριστεῖν τῷ θεῷ πάντοτε περὶ ὑμῶν, ἀδελφοὶ ἠγαπημένοι ὑπὸ κυρίου, ὅτι εἵλατο ὑμᾶς ὁ θεὸς ἀπαρχὴν εἰς σωτηρίαν ἐν ἁγιασμῷ πνεύματος καὶ πίστει ἀληθείας, (14) εἰς ὃ ἐκάλεσεν ὑμᾶς διὰ τοῦ εὐαγγελίου ἡμῶν, εἰς περιποίησιν δόξης τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. (15) ἄρα οὖν, ἀδελφοί, στήκετε, καὶ κρατεῖτε τὰς παραδόσεις ἃς ἐδιδάχθητε εἴτε διὰ λόγου εἴτε διʼ ἐπιστολῆς ἡμῶν. (16) Αὐτὸς δὲ ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς καὶ θεὸς ὁ πατὴρ ἡμῶν, ὁ ἀγαπήσας ἡμᾶς καὶ δοὺς παράκλησιν αἰωνίαν καὶ ἐλπίδα ἀγαθὴν ἐν χάριτι, (17) παρακαλέσαι ὑμῶν τὰς καρδίας καὶ στηρίξαι ἐν παντὶ ἔργῳ καὶ λόγῳ ἀγαθῷ.

3

(1) Τὸ λοιπὸν προσεύχεσθε, ἀδελφοί, περὶ ἡμῶν, ἵνα ὁ λόγος τοῦ κυρίου τρέχῃ καὶ δοξάζηται καθὼς καὶ πρὸς ὑμᾶς, (2) καὶ ἵνα ῥυσθῶμεν ἀπὸ τῶν ἀτόπων καὶ πονηρῶν ἀνθρώπων, οὐ γὰρ πάντων ἡ πίστις. (3) πιστὸς δέ ἐστιν ὁ κύριος, ὃς στηρίξει ὑμᾶς καὶ φυλάξει ἀπὸ τοῦ πονηροῦ. (4) πεποίθαμεν δὲ ἐν κυρίῳ ἐφʼ ὑμᾶς, ὅτι ἃ παραγγέλλομεν καὶ ποιεῖτε καὶ ποιήσετε. (5) ὁ δὲ κύριος κατευθύναι ὑμῶν τὰς καρδίας εἰς τὴν ἀγάπην τοῦ θεοῦ καὶ εἰς τὴν ὑπομονὴν τοῦ Χριστοῦ. (6) Παραγγέλλομεν δὲ ὑμῖν, ἀδελφοί, ἐν ὀνόματι τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ στέλλεσθαι ὑμᾶς ἀπὸ παντὸς ἀδελφοῦ ἀτάκτως περιπατοῦντος καὶ μὴ κατὰ τὴν παράδοσιν ἣν παρελάβοσαν παρʼ ἡμῶν. (7) αὐτοὶ γὰρ οἴδατε πῶς δεῖ μιμεῖσθαι ἡμᾶς, ὅτι οὐκ ἠτακτήσαμεν ἐν ὑμῖν (8) οὐδὲ δωρεὰν ἄρτον ἐφάγομεν παρά τινος, ἀλλʼ ἐν κόπῳ καὶ μόχθῳ νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐργαζόμενοι πρὸς τὸ μὴ ἐπιβαρῆσαί τινα ὑμῶν· (9) οὐχ ὅτι οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν, ἀλλʼ ἵνα ἑαυτοὺς τύπον δῶμεν ὑμῖν εἰς τὸ μιμεῖσθαι ἡμᾶς. (10) καὶ γὰρ ὅτε ἦμεν πρὸς ὑμᾶς, τοῦτο παρηγγέλλομεν ὑμῖν, ὅτι εἴ τις οὐ θέλει ἐργάζεσθαι μηδὲ ἐσθιέτω. (11) ἀκούομεν γάρ τινας περιπατοῦντας ἐν ὑμῖν ἀτάκτως, μηδὲν ἐργαζομένους ἀλλὰ περιεργαζομένους· (12) τοῖς δὲ τοιούτοις παραγγέλλομεν καὶ παρακαλοῦμεν ἐν κυρίῳ Ἰησοῦ Χριστῷ ἵνα μετὰ ἡσυχίας ἐργαζόμενοι τὸν ἑαυτῶν ἄρτον ἐσθίωσιν. (13) ὑμεῖς δέ, ἀδελφοί, μὴ ἐγκακήσητε καλοποιοῦντες. (14) Εἰ δέ τις οὐχ ὑπακούει τῷ λόγῳ ἡμῶν διὰ τῆς ἐπιστολῆς, τοῦτον σημειοῦσθε, μὴ συναναμίγνυσθαι αὐτῷ, ἵνα ἐντραπῇ· (15) καὶ μὴ ὡς ἐχθρὸν ἡγεῖσθε, ἀλλὰ νουθετεῖτε ὡς ἀδελφόν. (16) Αὐτὸς δὲ ὁ κύριος τῆς εἰρήνης δῴη ὑμῖν τὴν εἰρήνην διὰ παντὸς ἐν παντὶ τρόπῳ. ὁ κύριος μετὰ πάντων ὑμῶν. (17) Ὁ ἀσπασμὸς τῇ ἐμῇ χειρὶ Παύλου, ὅ ἐστιν σημεῖον ἐν πάσῃ ἐπιστολῇ· οὕτως γράφω. (18) ἡ χάρις τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μετὰ πάντων ὑμῶν.

Epistle to the Hebrews

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

1

(1) Πολυμερῶς καὶ πολυτρόπως πάλαι ὁ θεὸς λαλήσας τοῖς πατράσιν ἐν τοῖς προφήταις (2) ἐπʼ ἐσχάτου τῶν ἡμερῶν τούτων ἐλάλησεν ἡμῖν ἐν υἱῷ, ὃν ἔθηκεν κληρονόμον πάντων, διʼ οὗ καὶ ἐποίησεν τοὺς αἰῶνας· (3) ὃς ὢν ἀπαύγασμα τῆς δόξης καὶ χαρακτὴρ τῆς ὑποστάσεως αὐτοῦ, φέρων τε τὰ πάντα τῷ ῥήματι τῆς δυνάμεως, διʼ αὑτοῦ καθαρισμὸν τῶν ἁμαρτιῶν ποιησάμενος ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τῆς μεγαλωσύνης ἐν ὑψηλοῖς, (4) τοσούτῳ κρείττων γενόμενος τῶν ἀγγέλων ὅσῳ διαφορώτερον παρʼ αὐτοὺς κεκληρονόμηκεν ὄνομα. (5) Τίνι γὰρ εἶπέν ποτε τῶν ἀγγέλων· Υἱός μου εἶ σύ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε, καὶ πάλιν· Ἐγὼ ἔσομαι αὐτῷ εἰς πατέρα, καὶ αὐτὸς ἔσται μοι εἰς υἱόν; (6) ὅταν δὲ πάλιν εἰσαγάγῃ τὸν πρωτότοκον εἰς τὴν οἰκουμένην, λέγει· Καὶ προσκυνησάτωσαν αὐτῷ πάντες ἄγγελοι θεοῦ. (7) καὶ πρὸς μὲν τοὺς ἀγγέλους λέγει· Ὁ ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα, καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πυρὸς φλόγα· (8) πρὸς δὲ τὸν υἱόν· Ὁ θρόνος σου ὁ θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος, καὶ ἡ ῥάβδος τῆς εὐθύτητος ῥάβδος τῆς βασιλείας σου. (9) ἠγάπησας δικαιοσύνην καὶ ἐμίσησας ἀνομίαν· διὰ τοῦτο ἔχρισέν σε ὁ θεός, ὁ θεός σου, ἔλαιον ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου· (10) καί· Σὺ κατʼ ἀρχάς, κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας, καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί· (11) αὐτοὶ ἀπολοῦνται, σὺ δὲ διαμένεις· καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται, (12) καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἑλίξεις αὐτούς, ὡς ἱμάτιον καὶ ἀλλαγήσονται· σὺ δὲ ὁ αὐτὸς εἶ, καὶ τὰ ἔτη σου οὐκ ἐκλείψουσιν. (13) πρὸς τίνα δὲ τῶν ἀγγέλων εἴρηκέν ποτε· Κάθου ἐκ δεξιῶν μου ἕως ἂν θῶ τοὺς ἐχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου; (14) οὐχὶ πάντες εἰσὶν λειτουργικὰ πνεύματα εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν;

2

(1) Διὰ τοῦτο δεῖ περισσοτέρως προσέχειν ἡμᾶς τοῖς ἀκουσθεῖσιν, μήποτε παραρυῶμεν. (2) εἰ γὰρ ὁ διʼ ἀγγέλων λαληθεὶς λόγος ἐγένετο βέβαιος, καὶ πᾶσα παράβασις καὶ παρακοὴ ἔλαβεν ἔνδικον μισθαποδοσίαν, (3) πῶς ἡμεῖς ἐκφευξόμεθα τηλικαύτης ἀμελήσαντες σωτηρίας, ἥτις, ἀρχὴν λαβοῦσα λαλεῖσθαι διὰ τοῦ κυρίου, ὑπὸ τῶν ἀκουσάντων εἰς ἡμᾶς ἐβεβαιώθη, (4) συνεπιμαρτυροῦντος τοῦ θεοῦ σημείοις τε καὶ τέρασιν καὶ ποικίλαις δυνάμεσιν καὶ πνεύματος ἁγίου μερισμοῖς κατὰ τὴν αὐτοῦ θέλησιν; (5) Οὐ γὰρ ἀγγέλοις ὑπέταξεν τὴν οἰκουμένην τὴν μέλλουσαν, περὶ ἧς λαλοῦμεν· (6) διεμαρτύρατο δέ πού τις λέγων· Τί ἐστιν ἄνθρωπος ὅτι μιμνῄσκῃ αὐτοῦ, ἢ υἱὸς ἀνθρώπου ὅτι ἐπισκέπτῃ αὐτόν; (7) ἠλάττωσας αὐτὸν βραχύ τι παρʼ ἀγγέλους, δόξῃ καὶ τιμῇ ἐστεφάνωσας αὐτόν, (8) πάντα ὑπέταξας ὑποκάτω τῶν ποδῶν αὐτοῦ· ἐν τῷ γὰρ ὑποτάξαι τὰ πάντα οὐδὲν ἀφῆκεν αὐτῷ ἀνυπότακτον. νῦν δὲ οὔπω ὁρῶμεν αὐτῷ τὰ πάντα ὑποτεταγμένα· (9) τὸν δὲ βραχύ τι παρʼ ἀγγέλους ἠλαττωμένον βλέπομεν Ἰησοῦν διὰ τὸ πάθημα τοῦ θανάτου δόξῃ καὶ τιμῇ ἐστεφανωμένον, ὅπως χωρὶς θεοῦ ὑπὲρ παντὸς γεύσηται θανάτου. (10) Ἔπρεπεν γὰρ αὐτῷ, διʼ ὃν τὰ πάντα καὶ διʼ οὗ τὰ πάντα, πολλοὺς υἱοὺς εἰς δόξαν ἀγαγόντα τὸν ἀρχηγὸν τῆς σωτηρίας αὐτῶν διὰ παθημάτων τελειῶσαι. (11) ὅ τε γὰρ ἁγιάζων καὶ οἱ ἁγιαζόμενοι ἐξ ἑνὸς πάντες· διʼ ἣν αἰτίαν οὐκ ἐπαισχύνεται ἀδελφοὺς αὐτοὺς καλεῖν, (12) λέγων· Ἀπαγγελῶ τὸ ὄνομά σου τοῖς ἀδελφοῖς μου, ἐν μέσῳ ἐκκλησίας ὑμνήσω σε· (13) καὶ πάλιν· Ἐγὼ ἔσομαι πεποιθὼς ἐπʼ αὐτῷ· καὶ πάλιν· Ἰδοὺ ἐγὼ καὶ τὰ παιδία ἅ μοι ἔδωκεν ὁ θεός. (14) Ἐπεὶ οὖν τὰ παιδία κεκοινώνηκεν αἵματος καὶ σαρκός, καὶ αὐτὸς παραπλησίως μετέσχεν τῶν αὐτῶν, ἵνα διὰ τοῦ θανάτου καταργήσῃ τὸν τὸ κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου, τοῦτʼ ἔστι τὸν διάβολον, (15) καὶ ἀπαλλάξῃ τούτους, ὅσοι φόβῳ θανάτου διὰ παντὸς τοῦ ζῆν ἔνοχοι ἦσαν δουλείας. (16) οὐ γὰρ δήπου ἀγγέλων ἐπιλαμβάνεται, ἀλλὰ σπέρματος Ἀβραὰμ ἐπιλαμβάνεται. (17) ὅθεν ὤφειλεν κατὰ πάντα τοῖς ἀδελφοῖς ὁμοιωθῆναι, ἵνα ἐλεήμων γένηται καὶ πιστὸς ἀρχιερεὺς τὰ πρὸς τὸν θεόν, εἰς τὸ ἱλάσκεσθαι τὰς ἁμαρτίας τοῦ λαοῦ· (18) ἐν ᾧ γὰρ πέπονθεν αὐτὸς πειρασθείς, δύναται τοῖς πειραζομένοις βοηθῆσαι.

3

(1) Ὅθεν, ἀδελφοὶ ἅγιοι, κλήσεως ἐπουρανίου μέτοχοι, κατανοήσατε τὸν ἀπόστολον καὶ ἀρχιερέα τῆς ὁμολογίας ἡμῶν Ἰησοῦν, (2) πιστὸν ὄντα τῷ ποιήσαντι αὐτὸν ὡς καὶ Μωϋσῆς ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ. (3) πλείονος γὰρ οὗτος δόξης παρὰ Μωϋσῆν ἠξίωται καθʼ ὅσον πλείονα τιμὴν ἔχει τοῦ οἴκου ὁ κατασκευάσας αὐτόν· (4) πᾶς γὰρ οἶκος κατασκευάζεται ὑπό τινος, ὁ δὲ πάντα κατασκευάσας θεός. (5) καὶ Μωϋσῆς μὲν πιστὸς ἐν ὅλῳ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ὡς θεράπων εἰς μαρτύριον τῶν λαληθησομένων, (6) Χριστὸς δὲ ὡς υἱὸς ἐπὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ· ὃς οἶκός ἐσμεν ἡμεῖς, ἐὰν τὴν παρρησίαν καὶ τὸ καύχημα τῆς ἐλπίδος κατάσχωμεν. (7) Διό, καθὼς λέγει τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον· Σήμερον ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε, (8) μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν ὡς ἐν τῷ παραπικρασμῷ, κατὰ τὴν ἡμέραν τοῦ πειρασμοῦ ἐν τῇ ἐρήμῳ, (9) οὗ ἐπείρασαν οἱ πατέρες ὑμῶν ἐν δοκιμασίᾳ καὶ εἶδον τὰ ἔργα μου (10) τεσσεράκοντα ἔτη· διὸ προσώχθισα τῇ γενεᾷ ταύτῃ καὶ εἶπον· Ἀεὶ πλανῶνται τῇ καρδίᾳ· αὐτοὶ δὲ οὐκ ἔγνωσαν τὰς ὁδούς μου· (11) ὡς ὤμοσα ἐν τῇ ὀργῇ μου· Εἰ εἰσελεύσονται εἰς τὴν κατάπαυσίν μου. (12) βλέπετε, ἀδελφοί, μήποτε ἔσται ἔν τινι ὑμῶν καρδία πονηρὰ ἀπιστίας ἐν τῷ ἀποστῆναι ἀπὸ θεοῦ ζῶντος, (13) ἀλλὰ παρακαλεῖτε ἑαυτοὺς καθʼ ἑκάστην ἡμέραν, ἄχρις οὗ τὸ Σήμερον καλεῖται, ἵνα μὴ σκληρυνθῇ τις ἐξ ὑμῶν ἀπάτῃ τῆς ἁμαρτίας· (14) μέτοχοι γὰρ τοῦ Χριστοῦ γεγόναμεν, ἐάνπερ τὴν ἀρχὴν τῆς ὑποστάσεως μέχρι τέλους βεβαίαν κατάσχωμεν. (15) ἐν τῷ λέγεσθαι· Σήμερον ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε, Μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν ὡς ἐν τῷ παραπικρασμῷ. (16) τίνες γὰρ ἀκούσαντες παρεπίκραναν; ἀλλʼ οὐ πάντες οἱ ἐξελθόντες ἐξ Αἰγύπτου διὰ Μωϋσέως; (17) τίσιν δὲ προσώχθισεν τεσσεράκοντα ἔτη; οὐχὶ τοῖς ἁμαρτήσασιν, ὧν τὰ κῶλα ἔπεσεν ἐν τῇ ἐρήμῳ; (18) τίσιν δὲ ὤμοσεν μὴ εἰσελεύσεσθαι εἰς τὴν κατάπαυσιν αὐτοῦ εἰ μὴ τοῖς ἀπειθήσασιν; (19) καὶ βλέπομεν ὅτι οὐκ ἠδυνήθησαν εἰσελθεῖν διʼ ἀπιστίαν.

4

(1) Φοβηθῶμεν οὖν μήποτε καταλειπομένης ἐπαγγελίας εἰσελθεῖν εἰς τὴν κατάπαυσιν αὐτοῦ δοκῇ τις ἐξ ὑμῶν ὑστερηκέναι· (2) καὶ γάρ ἐσμεν εὐηγγελισμένοι καθάπερ κἀκεῖνοι, ἀλλʼ οὐκ ὠφέλησεν ὁ λόγος τῆς ἀκοῆς ἐκείνους, μὴ συγκεκερασμένους τῇ πίστει τοῖς ἀκούσασιν. (3) εἰσερχόμεθα γὰρ εἰς κατάπαυσιν οἱ πιστεύσαντες, καθὼς εἴρηκεν· Ὡς ὤμοσα ἐν τῇ ὀργῇ μου, Εἰ εἰσελεύσονται εἰς τὴν κατάπαυσίν μου, καίτοι τῶν ἔργων ἀπὸ καταβολῆς κόσμου γενηθέντων, (4) εἴρηκεν γάρ που περὶ τῆς ἑβδόμης οὕτως· Καὶ κατέπαυσεν ὁ θεὸς ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ἑβδόμῃ ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ, (5) καὶ ἐν τούτῳ πάλιν· Εἰ εἰσελεύσονται εἰς τὴν κατάπαυσίν μου. (6) ἐπεὶ οὖν ἀπολείπεται τινὰς εἰσελθεῖν εἰς αὐτήν, καὶ οἱ πρότερον εὐαγγελισθέντες οὐκ εἰσῆλθον διʼ ἀπείθειαν, (7) πάλιν τινὰ ὁρίζει ἡμέραν, Σήμερον, ἐν Δαυὶδ λέγων μετὰ τοσοῦτον χρόνον, καθὼς προείρηται, Σήμερον ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε, μὴ σκληρύνητε τὰς καρδίας ὑμῶν· (8) εἰ γὰρ αὐτοὺς Ἰησοῦς κατέπαυσεν, οὐκ ἂν περὶ ἄλλης ἐλάλει μετὰ ταῦτα ἡμέρας. (9) ἄρα ἀπολείπεται σαββατισμὸς τῷ λαῷ τοῦ θεοῦ· (10) ὁ γὰρ εἰσελθὼν εἰς τὴν κατάπαυσιν αὐτοῦ καὶ αὐτὸς κατέπαυσεν ἀπὸ τῶν ἔργων αὐτοῦ ὥσπερ ἀπὸ τῶν ἰδίων ὁ θεός. (11) σπουδάσωμεν οὖν εἰσελθεῖν εἰς ἐκείνην τὴν κατάπαυσιν, ἵνα μὴ ἐν τῷ αὐτῷ τις ὑποδείγματι πέσῃ τῆς ἀπειθείας. (12) Ζῶν γὰρ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ καὶ ἐνεργὴς καὶ τομώτερος ὑπὲρ πᾶσαν μάχαιραν δίστομον καὶ διϊκνούμενος ἄχρι μερισμοῦ ψυχῆς καὶ πνεύματος, ἁρμῶν τε καὶ μυελῶν, καὶ κριτικὸς ἐνθυμήσεων καὶ ἐννοιῶν καρδίας· (13) καὶ οὐκ ἔστιν κτίσις ἀφανὴς ἐνώπιον αὐτοῦ, πάντα δὲ γυμνὰ καὶ τετραχηλισμένα τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ, πρὸς ὃν ἡμῖν ὁ λόγος. (14) Ἔχοντες οὖν ἀρχιερέα μέγαν διεληλυθότα τοὺς οὐρανούς, Ἰησοῦν τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ, κρατῶμεν τῆς ὁμολογίας· (15) οὐ γὰρ ἔχομεν ἀρχιερέα μὴ δυνάμενον συμπαθῆσαι ταῖς ἀσθενείαις ἡμῶν, πεπειρασμένον δὲ κατὰ πάντα καθʼ ὁμοιότητα χωρὶς ἁμαρτίας. (16) προσερχώμεθα οὖν μετὰ παρρησίας τῷ θρόνῳ τῆς χάριτος, ἵνα λάβωμεν ἔλεος καὶ χάριν εὕρωμεν εἰς εὔκαιρον βοήθειαν.

5

(1) Πᾶς γὰρ ἀρχιερεὺς ἐξ ἀνθρώπων λαμβανόμενος ὑπὲρ ἀνθρώπων καθίσταται τὰ πρὸς τὸν θεόν, ἵνα προσφέρῃ δῶρά τε καὶ θυσίας ὑπὲρ ἁμαρτιῶν, (2) μετριοπαθεῖν δυνάμενος τοῖς ἀγνοοῦσι καὶ πλανωμένοις ἐπεὶ καὶ αὐτὸς περίκειται ἀσθένειαν, (3) καὶ διʼ αὐτὴν ὀφείλει, καθὼς περὶ τοῦ λαοῦ, οὕτως καὶ περὶ αὑτοῦ προσφέρειν περὶ ἁμαρτιῶν. (4) καὶ οὐχ ἑαυτῷ τις λαμβάνει τὴν τιμήν, ἀλλὰ καλούμενος ὑπὸ τοῦ θεοῦ, καθώσπερ καὶ Ἀαρών. (5) Οὕτως καὶ ὁ Χριστὸς οὐχ ἑαυτὸν ἐδόξασεν γενηθῆναι ἀρχιερέα, ἀλλʼ ὁ λαλήσας πρὸς αὐτόν· Υἱός μου εἶ σύ, ἐγὼ σήμερον γεγέννηκά σε· (6) καθὼς καὶ ἐν ἑτέρῳ λέγει· Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισέδεκ, (7) ὃς ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς σαρκὸς αὐτοῦ δεήσεις τε καὶ ἱκετηρίας πρὸς τὸν δυνάμενον σῴζειν αὐτὸν ἐκ θανάτου μετὰ κραυγῆς ἰσχυρᾶς καὶ δακρύων προσενέγκας καὶ εἰσακουσθεὶς ἀπὸ τῆς εὐλαβείας, (8) καίπερ ὢν υἱός, ἔμαθεν ἀφʼ ὧν ἔπαθεν τὴν ὑπακοήν, (9) καὶ τελειωθεὶς ἐγένετο πᾶσιν τοῖς ὑπακούουσιν αὐτῷ αἴτιος σωτηρίας αἰωνίου, (10) προσαγορευθεὶς ὑπὸ τοῦ θεοῦ ἀρχιερεὺς κατὰ τὴν τάξιν Μελχισέδεκ. (11) Περὶ οὗ πολὺς ἡμῖν ὁ λόγος καὶ δυσερμήνευτος λέγειν, ἐπεὶ νωθροὶ γεγόνατε ταῖς ἀκοαῖς· (12) καὶ γὰρ ὀφείλοντες εἶναι διδάσκαλοι διὰ τὸν χρόνον, πάλιν χρείαν ἔχετε τοῦ διδάσκειν ὑμᾶς τινὰ τὰ στοιχεῖα τῆς ἀρχῆς τῶν λογίων τοῦ θεοῦ, καὶ γεγόνατε χρείαν ἔχοντες γάλακτος, οὐ στερεᾶς τροφῆς. (13) πᾶς γὰρ ὁ μετέχων γάλακτος ἄπειρος λόγου δικαιοσύνης, νήπιος γάρ ἐστιν· (14) τελείων δέ ἐστιν ἡ στερεὰ τροφή, τῶν διὰ τὴν ἕξιν τὰ αἰσθητήρια γεγυμνασμένα ἐχόντων πρὸς διάκρισιν καλοῦ τε καὶ κακοῦ.

6

(1) Διὸ ἀφέντες τὸν τῆς ἀρχῆς τοῦ Χριστοῦ λόγον ἐπὶ τὴν τελειότητα φερώμεθα, μὴ πάλιν θεμέλιον καταβαλλόμενοι μετανοίας ἀπὸ νεκρῶν ἔργων, καὶ πίστεως ἐπὶ θεόν, (2) βαπτισμῶν διδαχὴν ἐπιθέσεώς τε χειρῶν, ἀναστάσεώς τε νεκρῶν καὶ κρίματος αἰωνίου. (3) καὶ τοῦτο ποιήσομεν ἐάνπερ ἐπιτρέπῃ ὁ θεός. (4) Ἀδύνατον γὰρ τοὺς ἅπαξ φωτισθέντας γευσαμένους τε τῆς δωρεᾶς τῆς ἐπουρανίου καὶ μετόχους γενηθέντας πνεύματος ἁγίου (5) καὶ καλὸν γευσαμένους θεοῦ ῥῆμα δυνάμεις τε μέλλοντος αἰῶνος, (6) καὶ παραπεσόντας, πάλιν ἀνακαινίζειν εἰς μετάνοιαν, ἀνασταυροῦντας ἑαυτοῖς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ καὶ παραδειγματίζοντας. (7) γῆ γὰρ ἡ πιοῦσα τὸν ἐπʼ αὐτῆς ἐρχόμενον πολλάκις ὑετόν, καὶ τίκτουσα βοτάνην εὔθετον ἐκείνοις διʼ οὓς καὶ γεωργεῖται, μεταλαμβάνει εὐλογίας ἀπὸ τοῦ θεοῦ· (8) ἐκφέρουσα δὲ ἀκάνθας καὶ τριβόλους ἀδόκιμος καὶ κατάρας ἐγγύς, ἧς τὸ τέλος εἰς καῦσιν. (9) Πεπείσμεθα δὲ περὶ ὑμῶν, ἀγαπητοί, τὰ κρείσσονα καὶ ἐχόμενα σωτηρίας, εἰ καὶ οὕτως λαλοῦμεν· (10) οὐ γὰρ ἄδικος ὁ θεὸς ἐπιλαθέσθαι τοῦ ἔργου ὑμῶν καὶ τῆς ἀγάπης ἧς ἐνεδείξασθε εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ, διακονήσαντες τοῖς ἁγίοις καὶ διακονοῦντες. (11) ἐπιθυμοῦμεν δὲ ἕκαστον ὑμῶν τὴν αὐτὴν ἐνδείκνυσθαι σπουδὴν πρὸς τὴν πληροφορίαν τῆς ἐλπίδος ἄχρι τέλους, (12) ἵνα μὴ νωθροὶ γένησθε, μιμηταὶ δὲ τῶν διὰ πίστεως καὶ μακροθυμίας κληρονομούντων τὰς ἐπαγγελίας. (13) Τῷ γὰρ Ἀβραὰμ ἐπαγγειλάμενος ὁ θεός, ἐπεὶ κατʼ οὐδενὸς εἶχεν μείζονος ὀμόσαι, ὤμοσεν καθʼ ἑαυτοῦ, (14) λέγων· Εἰ μὴν εὐλογῶν εὐλογήσω σε καὶ πληθύνων πληθυνῶ σε· (15) καὶ οὕτως μακροθυμήσας ἐπέτυχεν τῆς ἐπαγγελίας. (16) ἄνθρωποι γὰρ κατὰ τοῦ μείζονος ὀμνύουσιν, καὶ πάσης αὐτοῖς ἀντιλογίας πέρας εἰς βεβαίωσιν ὁ ὅρκος· (17) ἐν ᾧ περισσότερον βουλόμενος ὁ θεὸς ἐπιδεῖξαι τοῖς κληρονόμοις τῆς ἐπαγγελίας τὸ ἀμετάθετον τῆς βουλῆς αὐτοῦ ἐμεσίτευσεν ὅρκῳ, (18) ἵνα διὰ δύο πραγμάτων ἀμεταθέτων, ἐν οἷς ἀδύνατον ψεύσασθαι θεόν, ἰσχυρὰν παράκλησιν ἔχωμεν οἱ καταφυγόντες κρατῆσαι τῆς προκειμένης ἐλπίδος· (19) ἣν ὡς ἄγκυραν ἔχομεν τῆς ψυχῆς, ἀσφαλῆ τε καὶ βεβαίαν καὶ εἰσερχομένην εἰς τὸ ἐσώτερον τοῦ καταπετάσματος, (20) ὅπου πρόδρομος ὑπὲρ ἡμῶν εἰσῆλθεν Ἰησοῦς, κατὰ τὴν τάξιν Μελχισέδεκ ἀρχιερεὺς γενόμενος εἰς τὸν αἰῶνα.

7

(1) Οὗτος γὰρ ὁ Μελχισέδεκ, βασιλεὺς Σαλήμ, ἱερεὺς τοῦ θεοῦ τοῦ ὑψίστου, ὁ συναντήσας Ἀβραὰμ ὑποστρέφοντι ἀπὸ τῆς κοπῆς τῶν βασιλέων καὶ εὐλογήσας αὐτόν, (2) ᾧ καὶ δεκάτην ἀπὸ πάντων ἐμέρισεν Ἀβραάμ, πρῶτον μὲν ἑρμηνευόμενος βασιλεὺς δικαιοσύνης ἔπειτα δὲ καὶ βασιλεὺς Σαλήμ, ὅ ἐστιν βασιλεὺς εἰρήνης, (3) ἀπάτωρ, ἀμήτωρ, ἀγενεαλόγητος, μήτε ἀρχὴν ἡμερῶν μήτε ζωῆς τέλος ἔχων, ἀφωμοιωμένος δὲ τῷ υἱῷ τοῦ θεοῦ, μένει ἱερεὺς εἰς τὸ διηνεκές. (4) Θεωρεῖτε δὲ πηλίκος οὗτος ᾧ δεκάτην Ἀβραὰμ ἔδωκεν ἐκ τῶν ἀκροθινίων ὁ πατριάρχης. (5) καὶ οἱ μὲν ἐκ τῶν υἱῶν Λευὶ τὴν ἱερατείαν λαμβάνοντες ἐντολὴν ἔχουσιν ἀποδεκατοῦν τὸν λαὸν κατὰ τὸν νόμον, τοῦτʼ ἔστιν τοὺς ἀδελφοὺς αὐτῶν, καίπερ ἐξεληλυθότας ἐκ τῆς ὀσφύος Ἀβραάμ· (6) ὁ δὲ μὴ γενεαλογούμενος ἐξ αὐτῶν δεδεκάτωκεν Ἀβραάμ, καὶ τὸν ἔχοντα τὰς ἐπαγγελίας εὐλόγηκεν. (7) χωρὶς δὲ πάσης ἀντιλογίας τὸ ἔλαττον ὑπὸ τοῦ κρείττονος εὐλογεῖται. (8) καὶ ὧδε μὲν δεκάτας ἀποθνῄσκοντες ἄνθρωποι λαμβάνουσιν, ἐκεῖ δὲ μαρτυρούμενος ὅτι ζῇ. (9) καὶ ὡς ἔπος εἰπεῖν, διʼ Ἀβραὰμ καὶ Λευὶ ὁ δεκάτας λαμβάνων δεδεκάτωται, (10) ἔτι γὰρ ἐν τῇ ὀσφύϊ τοῦ πατρὸς ἦν ὅτε συνήντησεν αὐτῷ Μελχισέδεκ. (11) Εἰ μὲν οὖν τελείωσις διὰ τῆς Λευιτικῆς ἱερωσύνης ἦν, ὁ λαὸς γὰρ ἐπʼ αὐτῆς νενομοθέτηται, τίς ἔτι χρεία κατὰ τὴν τάξιν Μελχισέδεκ ἕτερον ἀνίστασθαι ἱερέα καὶ οὐ κατὰ τὴν τάξιν Ἀαρὼν λέγεσθαι; (12) μετατιθεμένης γὰρ τῆς ἱερωσύνης ἐξ ἀνάγκης καὶ νόμου μετάθεσις γίνεται. (13) ἐφʼ ὃν γὰρ λέγεται ταῦτα φυλῆς ἑτέρας μετέσχηκεν, ἀφʼ ἧς οὐδεὶς προσέσχηκεν τῷ θυσιαστηρίῳ· (14) πρόδηλον γὰρ ὅτι ἐξ Ἰούδα ἀνατέταλκεν ὁ κύριος ἡμῶν, εἰς ἣν φυλὴν περὶ ἱερέων οὐδὲν Μωϋσῆς ἐλάλησεν. (15) Καὶ περισσότερον ἔτι κατάδηλόν ἐστιν, εἰ κατὰ τὴν ὁμοιότητα Μελχισέδεκ ἀνίσταται ἱερεὺς ἕτερος, (16) ὃς οὐ κατὰ νόμον ἐντολῆς σαρκίνης γέγονεν ἀλλὰ κατὰ δύναμιν ζωῆς ἀκαταλύτου, (17) μαρτυρεῖται γὰρ ὅτι Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα κατὰ τὴν τάξιν Μελχισέδεκ. (18) ἀθέτησις μὲν γὰρ γίνεται προαγούσης ἐντολῆς διὰ τὸ αὐτῆς ἀσθενὲς καὶ ἀνωφελές, (19) οὐδὲν γὰρ ἐτελείωσεν ὁ νόμος, ἐπεισαγωγὴ δὲ κρείττονος ἐλπίδος, διʼ ἧς ἐγγίζομεν τῷ θεῷ. (20) Καὶ καθʼ ὅσον οὐ χωρὶς ὁρκωμοσίας (οἱ μὲν γὰρ χωρὶς ὁρκωμοσίας εἰσὶν ἱερεῖς γεγονότες, (21) ὁ δὲ μετὰ ὁρκωμοσίας διὰ τοῦ λέγοντος πρὸς αὐτόν· Ὤμοσεν κύριος, καὶ οὐ μεταμεληθήσεται, Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα), (22) κατὰ τοσοῦτο κρείττονος διαθήκης γέγονεν ἔγγυος Ἰησοῦς. (23) Καὶ οἱ μὲν πλείονές εἰσιν γεγονότες ἱερεῖς διὰ τὸ θανάτῳ κωλύεσθαι παραμένειν· (24) ὁ δὲ διὰ τὸ μένειν αὐτὸν εἰς τὸν αἰῶνα ἀπαράβατον ἔχει τὴν ἱερωσύνην· (25) ὅθεν καὶ σῴζειν εἰς τὸ παντελὲς δύναται τοὺς προσερχομένους διʼ αὐτοῦ τῷ θεῷ, πάντοτε ζῶν εἰς τὸ ἐντυγχάνειν ὑπὲρ αὐτῶν. (26) Τοιοῦτος γὰρ ἡμῖν καὶ ἔπρεπεν ἀρχιερεύς, ὅσιος, ἄκακος, ἀμίαντος, κεχωρισμένος ἀπὸ τῶν ἁμαρτωλῶν, καὶ ὑψηλότερος τῶν οὐρανῶν γενόμενος· (27) ὃς οὐκ ἔχει καθʼ ἡμέραν ἀνάγκην, ὥσπερ οἱ ἀρχιερεῖς, πρότερον ὑπὲρ τῶν ἰδίων ἁμαρτιῶν θυσίας ἀναφέρειν, ἔπειτα τῶν τοῦ λαοῦ (τοῦτο γὰρ ἐποίησεν ἐφάπαξ ἑαυτὸν ἀνενέγκας)· (28) ὁ νόμος γὰρ ἀνθρώπους καθίστησιν ἀρχιερεῖς ἔχοντας ἀσθένειαν, ὁ λόγος δὲ τῆς ὁρκωμοσίας τῆς μετὰ τὸν νόμον υἱόν, εἰς τὸν αἰῶνα τετελειωμένον.

8

(1) Κεφάλαιον δὲ ἐπὶ τοῖς λεγομένοις, τοιοῦτον ἔχομεν ἀρχιερέα, ὃς ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τοῦ θρόνου τῆς μεγαλωσύνης ἐν τοῖς οὐρανοῖς, (2) τῶν ἁγίων λειτουργὸς καὶ τῆς σκηνῆς τῆς ἀληθινῆς, ἣν ἔπηξεν ὁ κύριος, οὐκ ἄνθρωπος. (3) πᾶς γὰρ ἀρχιερεὺς εἰς τὸ προσφέρειν δῶρά τε καὶ θυσίας καθίσταται· ὅθεν ἀναγκαῖον ἔχειν τι καὶ τοῦτον ὃ προσενέγκῃ. (4) εἰ μὲν οὖν ἦν ἐπὶ γῆς, οὐδʼ ἂν ἦν ἱερεύς, ὄντων τῶν προσφερόντων κατὰ νόμον τὰ δῶρα· (5) (οἵτινες ὑποδείγματι καὶ σκιᾷ λατρεύουσιν τῶν ἐπουρανίων, καθὼς κεχρημάτισται Μωϋσῆς μέλλων ἐπιτελεῖν τὴν σκηνήν, Ὅρα γάρ, φησίν, ποιήσεις πάντα κατὰ τὸν τύπον τὸν δειχθέντα σοι ἐν τῷ ὄρει)· (6) νυνὶ δὲ διαφορωτέρας τέτυχεν λειτουργίας, ὅσῳ καὶ κρείττονός ἐστιν διαθήκης μεσίτης, ἥτις ἐπὶ κρείττοσιν ἐπαγγελίαις νενομοθέτηται. (7) Εἰ γὰρ ἡ πρώτη ἐκείνη ἦν ἄμεμπτος, οὐκ ἂν δευτέρας ἐζητεῖτο τόπος· (8) μεμφόμενος γὰρ αὐτοὺς λέγει· Ἰδοὺ ἡμέραι ἔρχονται, λέγει κύριος, καὶ συντελέσω ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰσραὴλ καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰούδα διαθήκην καινήν, (9) οὐ κατὰ τὴν διαθήκην ἣν ἐποίησα τοῖς πατράσιν αὐτῶν ἐν ἡμέρᾳ ἐπιλαβομένου μου τῆς χειρὸς αὐτῶν ἐξαγαγεῖν αὐτοὺς ἐκ γῆς Αἰγύπτου, ὅτι αὐτοὶ οὐκ ἐνέμειναν ἐν τῇ διαθήκῃ μου, κἀγὼ ἠμέλησα αὐτῶν, λέγει κύριος. (10) ὅτι αὕτη ἡ διαθήκη ἣν διαθήσομαι τῷ οἴκῳ Ἰσραὴλ μετὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας, λέγει κύριος, διδοὺς νόμους μου εἰς τὴν διάνοιαν αὐτῶν, καὶ ἐπὶ καρδίας αὐτῶν ἐπιγράψω αὐτούς, καὶ ἔσομαι αὐτοῖς εἰς θεόν καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μοι εἰς λαόν. (11) καὶ οὐ μὴ διδάξωσιν ἕκαστος τὸν πολίτην αὐτοῦ καὶ ἕκαστος τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, λέγων· Γνῶθι τὸν κύριον, ὅτι πάντες εἰδήσουσίν με ἀπὸ μικροῦ ἕως μεγάλου αὐτῶν. (12) ὅτι ἵλεως ἔσομαι ταῖς ἀδικίαις αὐτῶν, καὶ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν οὐ μὴ μνησθῶ ἔτι. (13) ἐν τῷ λέγειν Καινὴν πεπαλαίωκεν τὴν πρώτην, τὸ δὲ παλαιούμενον καὶ γηράσκον ἐγγὺς ἀφανισμοῦ.

9

(1) Εἶχε μὲν οὖν ἡ πρώτη δικαιώματα λατρείας τό τε ἅγιον κοσμικόν. (2) σκηνὴ γὰρ κατεσκευάσθη ἡ πρώτη ἐν ᾗ ἥ τε λυχνία καὶ ἡ τράπεζα καὶ ἡ πρόθεσις τῶν ἄρτων, ἥτις λέγεται Ἅγια· (3) μετὰ δὲ τὸ δεύτερον καταπέτασμα σκηνὴ ἡ λεγομένη Ἅγια Ἁγίων, (4) χρυσοῦν ἔχουσα θυμιατήριον καὶ τὴν κιβωτὸν τῆς διαθήκης περικεκαλυμμένην πάντοθεν χρυσίῳ, ἐν ᾗ στάμνος χρυσῆ ἔχουσα τὸ μάννα καὶ ἡ ῥάβδος Ἀαρὼν ἡ βλαστήσασα καὶ αἱ πλάκες τῆς διαθήκης, (5) ὑπεράνω δὲ αὐτῆς Χερουβὶν δόξης κατασκιάζοντα τὸ ἱλαστήριον· περὶ ὧν οὐκ ἔστιν νῦν λέγειν κατὰ μέρος. (6) Τούτων δὲ οὕτως κατεσκευασμένων, εἰς μὲν τὴν πρώτην σκηνὴν διὰ παντὸς εἰσίασιν οἱ ἱερεῖς τὰς λατρείας ἐπιτελοῦντες, (7) εἰς δὲ τὴν δευτέραν ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ μόνος ὁ ἀρχιερεύς, οὐ χωρὶς αἵματος, ὃ προσφέρει ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ τῶν τοῦ λαοῦ ἀγνοημάτων, (8) τοῦτο δηλοῦντος τοῦ πνεύματος τοῦ ἁγίου, μήπω πεφανερῶσθαι τὴν τῶν ἁγίων ὁδὸν ἔτι τῆς πρώτης σκηνῆς ἐχούσης στάσιν, (9) ἥτις παραβολὴ εἰς τὸν καιρὸν τὸν ἐνεστηκότα, καθʼ ἣν δῶρά τε καὶ θυσίαι προσφέρονται μὴ δυνάμεναι κατὰ συνείδησιν τελειῶσαι τὸν λατρεύοντα, (10) μόνον ἐπὶ βρώμασιν καὶ πόμασιν καὶ διαφόροις βαπτισμοῖς, δικαιώματα σαρκὸς μέχρι καιροῦ διορθώσεως ἐπικείμενα. (11) Χριστὸς δὲ παραγενόμενος ἀρχιερεὺς τῶν γενομένων ἀγαθῶν διὰ τῆς μείζονος καὶ τελειοτέρας σκηνῆς οὐ χειροποιήτου, τοῦτʼ ἔστιν οὐ ταύτης τῆς κτίσεως, (12) οὐδὲ διʼ αἵματος τράγων καὶ μόσχων διὰ δὲ τοῦ ἰδίου αἵματος, εἰσῆλθεν ἐφάπαξ εἰς τὰ ἅγια, αἰωνίαν λύτρωσιν εὑράμενος. (13) εἰ γὰρ τὸ αἷμα τράγων καὶ ταύρων καὶ σποδὸς δαμάλεως ῥαντίζουσα τοὺς κεκοινωμένους ἁγιάζει πρὸς τὴν τῆς σαρκὸς καθαρότητα, (14) πόσῳ μᾶλλον τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ, ὃς διὰ πνεύματος αἰωνίου ἑαυτὸν προσήνεγκεν ἄμωμον τῷ θεῷ, καθαριεῖ τὴν συνείδησιν ἡμῶν ἀπὸ νεκρῶν ἔργων εἰς τὸ λατρεύειν θεῷ ζῶντι. (15) Καὶ διὰ τοῦτο διαθήκης καινῆς μεσίτης ἐστίν, ὅπως θανάτου γενομένου εἰς ἀπολύτρωσιν τῶν ἐπὶ τῇ πρώτῃ διαθήκῃ παραβάσεων τὴν ἐπαγγελίαν λάβωσιν οἱ κεκλημένοι τῆς αἰωνίου κληρονομίας. (16) ὅπου γὰρ διαθήκη, θάνατον ἀνάγκη φέρεσθαι τοῦ διαθεμένου· (17) διαθήκη γὰρ ἐπὶ νεκροῖς βεβαία, ἐπεὶ μήποτε ἰσχύει ὅτε ζῇ ὁ διαθέμενος. (18) ὅθεν οὐδὲ ἡ πρώτη χωρὶς αἵματος ἐγκεκαίνισται· (19) λαληθείσης γὰρ πάσης ἐντολῆς κατὰ τὸν νόμον ὑπὸ Μωϋσέως παντὶ τῷ λαῷ, λαβὼν τὸ αἷμα τῶν μόσχων μετὰ ὕδατος καὶ ἐρίου κοκκίνου καὶ ὑσσώπου αὐτό τε τὸ βιβλίον καὶ πάντα τὸν λαὸν ἐράντισεν, (20) λέγων· Τοῦτο τὸ αἷμα τῆς διαθήκης ἧς ἐνετείλατο πρὸς ὑμᾶς ὁ θεός· (21) καὶ τὴν σκηνὴν δὲ καὶ πάντα τὰ σκεύη τῆς λειτουργίας τῷ αἵματι ὁμοίως ἐράντισεν. (22) καὶ σχεδὸν ἐν αἵματι πάντα καθαρίζεται κατὰ τὸν νόμον, καὶ χωρὶς αἱματεκχυσίας οὐ γίνεται ἄφεσις. (23) Ἀνάγκη οὖν τὰ μὲν ὑποδείγματα τῶν ἐν τοῖς οὐρανοῖς τούτοις καθαρίζεσθαι, αὐτὰ δὲ τὰ ἐπουράνια κρείττοσι θυσίαις παρὰ ταύτας. (24) οὐ γὰρ εἰς χειροποίητα εἰσῆλθεν ἅγια Χριστός, ἀντίτυπα τῶν ἀληθινῶν, ἀλλʼ εἰς αὐτὸν τὸν οὐρανόν, νῦν ἐμφανισθῆναι τῷ προσώπῳ τοῦ θεοῦ ὑπὲρ ἡμῶν· (25) οὐδʼ ἵνα πολλάκις προσφέρῃ ἑαυτόν, ὥσπερ ὁ ἀρχιερεὺς εἰσέρχεται εἰς τὰ ἅγια κατʼ ἐνιαυτὸν ἐν αἵματι ἀλλοτρίῳ, (26) ἐπεὶ ἔδει αὐτὸν πολλάκις παθεῖν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου· νυνὶ δὲ ἅπαξ ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων εἰς ἀθέτησιν ἁμαρτίας διὰ τῆς θυσίας αὐτοῦ πεφανέρωται. (27) καὶ καθʼ ὅσον ἀπόκειται τοῖς ἀνθρώποις ἅπαξ ἀποθανεῖν, μετὰ δὲ τοῦτο κρίσις, (28) οὕτως καὶ ὁ Χριστός, ἅπαξ προσενεχθεὶς εἰς τὸ πολλῶν ἀνενεγκεῖν ἁμαρτίας, ἐκ δευτέρου χωρὶς ἁμαρτίας ὀφθήσεται τοῖς αὐτὸν ἀπεκδεχομένοις εἰς σωτηρίαν.

10

(1) Σκιὰν γὰρ ἔχων ὁ νόμος τῶν μελλόντων ἀγαθῶν, οὐκ αὐτὴν τὴν εἰκόνα τῶν πραγμάτων, κατʼ ἐνιαυτὸν ταῖς αὐταῖς θυσίαις ἃς προσφέρουσιν εἰς τὸ διηνεκὲς οὐδέποτε δύναται τοὺς προσερχομένους τελειῶσαι· (2) ἐπεὶ οὐκ ἂν ἐπαύσαντο προσφερόμεναι, διὰ τὸ μηδεμίαν ἔχειν ἔτι συνείδησιν ἁμαρτιῶν τοὺς λατρεύοντας ἅπαξ κεκαθαρισμένους; (3) ἀλλʼ ἐν αὐταῖς ἀνάμνησις ἁμαρτιῶν κατʼ ἐνιαυτόν, (4) ἀδύνατον γὰρ αἷμα ταύρων καὶ τράγων ἀφαιρεῖν ἁμαρτίας. (5) διὸ εἰσερχόμενος εἰς τὸν κόσμον λέγει· Θυσίαν καὶ προσφορὰν οὐκ ἠθέλησας, σῶμα δὲ κατηρτίσω μοι· (6) ὁλοκαυτώματα καὶ περὶ ἁμαρτίας οὐκ εὐδόκησας. (7) τότε εἶπον· Ἰδοὺ ἥκω, ἐν κεφαλίδι βιβλίου γέγραπται περὶ ἐμοῦ, τοῦ ποιῆσαι, ὁ θεός, τὸ θέλημά σου. (8) ἀνώτερον λέγων ὅτι Θυσίας καὶ προσφορὰς καὶ ὁλοκαυτώματα καὶ περὶ ἁμαρτίας οὐκ ἠθέλησας οὐδὲ εὐδόκησας, αἵτινες κατὰ νόμον προσφέρονται, (9) τότε εἴρηκεν· Ἰδοὺ ἥκω τοῦ ποιῆσαι τὸ θέλημά σου· ἀναιρεῖ τὸ πρῶτον ἵνα τὸ δεύτερον στήσῃ. (10) ἐν ᾧ θελήματι ἡγιασμένοι ἐσμὲν διὰ τῆς προσφορᾶς τοῦ σώματος Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐφάπαξ. (11) Καὶ πᾶς μὲν ἱερεὺς ἕστηκεν καθʼ ἡμέραν λειτουργῶν καὶ τὰς αὐτὰς πολλάκις προσφέρων θυσίας, αἵτινες οὐδέποτε δύνανται περιελεῖν ἁμαρτίας. (12) οὗτος δὲ μίαν ὑπὲρ ἁμαρτιῶν προσενέγκας θυσίαν εἰς τὸ διηνεκὲς ἐκάθισεν ἐν δεξιᾷ τοῦ θεοῦ, (13) τὸ λοιπὸν ἐκδεχόμενος ἕως τεθῶσιν οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ ὑποπόδιον τῶν ποδῶν αὐτοῦ, (14) μιᾷ γὰρ προσφορᾷ τετελείωκεν εἰς τὸ διηνεκὲς τοὺς ἁγιαζομένους. (15) μαρτυρεῖ δὲ ἡμῖν καὶ τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον, μετὰ γὰρ τὸ εἰρηκέναι· (16) Αὕτη ἡ διαθήκη ἣν διαθήσομαι πρὸς αὐτοὺς μετὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας, λέγει κύριος, διδοὺς νόμους μου ἐπὶ καρδίας αὐτῶν, καὶ ἐπὶ τὴν διάνοιαν αὐτῶν ἐπιγράψω αὐτούς, (17) καὶ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν καὶ τῶν ἀνομιῶν αὐτῶν οὐ μὴ μνησθήσομαι ἔτι· (18) ὅπου δὲ ἄφεσις τούτων, οὐκέτι προσφορὰ περὶ ἁμαρτίας. (19) Ἔχοντες οὖν, ἀδελφοί, παρρησίαν εἰς τὴν εἴσοδον τῶν ἁγίων ἐν τῷ αἵματι Ἰησοῦ, (20) ἣν ἐνεκαίνισεν ἡμῖν ὁδὸν πρόσφατον καὶ ζῶσαν διὰ τοῦ καταπετάσματος, τοῦτʼ ἔστιν τῆς σαρκὸς αὐτοῦ, (21) καὶ ἱερέα μέγαν ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦ θεοῦ, (22) προσερχώμεθα μετὰ ἀληθινῆς καρδίας ἐν πληροφορίᾳ πίστεως, ῥεραντισμένοι τὰς καρδίας ἀπὸ συνειδήσεως πονηρᾶς καὶ λελουσμένοι τὸ σῶμα ὕδατι καθαρῷ· (23) κατέχωμεν τὴν ὁμολογίαν τῆς ἐλπίδος ἀκλινῆ, πιστὸς γὰρ ὁ ἐπαγγειλάμενος· (24) καὶ κατανοῶμεν ἀλλήλους εἰς παροξυσμὸν ἀγάπης καὶ καλῶν ἔργων, (25) μὴ ἐγκαταλείποντες τὴν ἐπισυναγωγὴν ἑαυτῶν, καθὼς ἔθος τισίν, ἀλλὰ παρακαλοῦντες, καὶ τοσούτῳ μᾶλλον ὅσῳ βλέπετε ἐγγίζουσαν τὴν ἡμέραν. (26) Ἑκουσίως γὰρ ἁμαρτανόντων ἡμῶν μετὰ τὸ λαβεῖν τὴν ἐπίγνωσιν τῆς ἀληθείας, οὐκέτι περὶ ἁμαρτιῶν ἀπολείπεται θυσία, (27) φοβερὰ δέ τις ἐκδοχὴ κρίσεως καὶ πυρὸς ζῆλος ἐσθίειν μέλλοντος τοὺς ὑπεναντίους. (28) ἀθετήσας τις νόμον Μωϋσέως χωρὶς οἰκτιρμῶν ἐπὶ δυσὶν ἢ τρισὶν μάρτυσιν ἀποθνῄσκει· (29) πόσῳ δοκεῖτε χείρονος ἀξιωθήσεται τιμωρίας ὁ τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ καταπατήσας, καὶ τὸ αἷμα τῆς διαθήκης κοινὸν ἡγησάμενος ἐν ᾧ ἡγιάσθη, καὶ τὸ πνεῦμα τῆς χάριτος ἐνυβρίσας. (30) οἴδαμεν γὰρ τὸν εἰπόντα· Ἐμοὶ ἐκδίκησις, ἐγὼ ἀνταποδώσω· καὶ πάλιν· Κρινεῖ κύριος τὸν λαὸν αὐτοῦ. (31) φοβερὸν τὸ ἐμπεσεῖν εἰς χεῖρας θεοῦ ζῶντος. (32) Ἀναμιμνῄσκεσθε δὲ τὰς πρότερον ἡμέρας, ἐν αἷς φωτισθέντες πολλὴν ἄθλησιν ὑπεμείνατε παθημάτων, (33) τοῦτο μὲν ὀνειδισμοῖς τε καὶ θλίψεσιν θεατριζόμενοι, τοῦτο δὲ κοινωνοὶ τῶν οὕτως ἀναστρεφομένων γενηθέντες· (34) καὶ γὰρ τοῖς δεσμίοις συνεπαθήσατε, καὶ τὴν ἁρπαγὴν τῶν ὑπαρχόντων ὑμῶν μετὰ χαρᾶς προσεδέξασθε, γινώσκοντες ἔχειν ἑαυτοὺς κρείττονα ὕπαρξιν καὶ μένουσαν. (35) μὴ ἀποβάλητε οὖν τὴν παρρησίαν ὑμῶν, ἥτις ἔχει μεγάλην μισθαποδοσίαν, (36) ὑπομονῆς γὰρ ἔχετε χρείαν ἵνα τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ ποιήσαντες κομίσησθε τὴν ἐπαγγελίαν· (37) ἔτι γὰρ μικρὸν ὅσον ὅσον, ὁ ἐρχόμενος ἥξει καὶ οὐ χρονίσει· (38) ὁ δὲ δίκαιός μου ἐκ πίστεως ζήσεται, καὶ ἐὰν ὑποστείληται, οὐκ εὐδοκεῖ ἡ ψυχή μου ἐν αὐτῷ. (39) ἡμεῖς δὲ οὐκ ἐσμὲν ὑποστολῆς εἰς ἀπώλειαν, ἀλλὰ πίστεως εἰς περιποίησιν ψυχῆς.

11

(1) Ἔστιν δὲ πίστις ἐλπιζομένων ὑπόστασις, πραγμάτων ἔλεγχος οὐ βλεπομένων· (2) ἐν ταύτῃ γὰρ ἐμαρτυρήθησαν οἱ πρεσβύτεροι. (3) πίστει νοοῦμεν κατηρτίσθαι τοὺς αἰῶνας ῥήματι θεοῦ, εἰς τὸ μὴ ἐκ φαινομένων τὸ βλεπόμενον γεγονέναι. (4) Πίστει πλείονα θυσίαν Ἅβελ παρὰ Κάϊν προσήνεγκεν τῷ θεῷ, διʼ ἧς ἐμαρτυρήθη εἶναι δίκαιος, μαρτυροῦντος ἐπὶ τοῖς δώροις αὐτοῦ τοῦ θεοῦ, καὶ διʼ αὐτῆς ἀποθανὼν ἔτι λαλεῖ. (5) Πίστει Ἑνὼχ μετετέθη τοῦ μὴ ἰδεῖν θάνατον, καὶ οὐχ ηὑρίσκετο διότι μετέθηκεν αὐτὸν ὁ θεός· πρὸ γὰρ τῆς μεταθέσεως μεμαρτύρηται εὐαρεστηκέναι τῷ θεῷ, (6) χωρὶς δὲ πίστεως ἀδύνατον εὐαρεστῆσαι, πιστεῦσαι γὰρ δεῖ τὸν προσερχόμενον τῷ θεῷ ὅτι ἔστιν καὶ τοῖς ἐκζητοῦσιν αὐτὸν μισθαποδότης γίνεται. (7) πίστει χρηματισθεὶς Νῶε περὶ τῶν μηδέπω βλεπομένων εὐλαβηθεὶς κατεσκεύασεν κιβωτὸν εἰς σωτηρίαν τοῦ οἴκου αὐτοῦ, διʼ ἧς κατέκρινεν τὸν κόσμον, καὶ τῆς κατὰ πίστιν δικαιοσύνης ἐγένετο κληρονόμος. (8) Πίστει καλούμενος Ἀβραὰμ ὑπήκουσεν ἐξελθεῖν εἰς τόπον ὃν ἤμελλεν λαμβάνειν εἰς κληρονομίαν, καὶ ἐξῆλθεν μὴ ἐπιστάμενος ποῦ ἔρχεται. (9) πίστει παρῴκησεν εἰς γῆν τῆς ἐπαγγελίας ὡς ἀλλοτρίαν, ἐν σκηναῖς κατοικήσας μετὰ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ τῶν συγκληρονόμων τῆς ἐπαγγελίας τῆς αὐτῆς· (10) ἐξεδέχετο γὰρ τὴν τοὺς θεμελίους ἔχουσαν πόλιν, ἧς τεχνίτης καὶ δημιουργὸς ὁ θεός. (11) πίστει καὶ αὐτῇ Σάρρᾳ δύναμιν εἰς καταβολὴν σπέρματος ἔλαβεν καὶ παρὰ καιρὸν ἡλικίας, ἐπεὶ πιστὸν ἡγήσατο τὸν ἐπαγγειλάμενον· (12) διὸ καὶ ἀφʼ ἑνὸς ἐγεννήθησαν, καὶ ταῦτα νενεκρωμένου, καθὼς τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ τῷ πλήθει καὶ ὡς ἡ ἄμμος ἡ παρὰ τὸ χεῖλος τῆς θαλάσσης ἡ ἀναρίθμητος. (13) Κατὰ πίστιν ἀπέθανον οὗτοι πάντες, μὴ λαβόντες τὰς ἐπαγγελίας, ἀλλὰ πόρρωθεν αὐτὰς ἰδόντες καὶ ἀσπασάμενοι, καὶ ὁμολογήσαντες ὅτι ξένοι καὶ παρεπίδημοί εἰσιν ἐπὶ τῆς γῆς. (14) οἱ γὰρ τοιαῦτα λέγοντες ἐμφανίζουσιν ὅτι πατρίδα ἐπιζητοῦσιν. (15) καὶ εἰ μὲν ἐκείνης μνημονεύουσιν ἀφʼ ἧς ἐξέβησαν, εἶχον ἂν καιρὸν ἀνακάμψαι· (16) νῦν δὲ κρείττονος ὀρέγονται, τοῦτʼ ἔστιν ἐπουρανίου. διὸ οὐκ ἐπαισχύνεται αὐτοὺς ὁ θεὸς θεὸς ἐπικαλεῖσθαι αὐτῶν, ἡτοίμασεν γὰρ αὐτοῖς πόλιν. (17) Πίστει προσενήνοχεν Ἀβραὰμ τὸν Ἰσαὰκ πειραζόμενος, καὶ τὸν μονογενῆ προσέφερεν ὁ τὰς ἐπαγγελίας ἀναδεξάμενος, (18) πρὸς ὃν ἐλαλήθη ὅτι Ἐν Ἰσαὰκ κληθήσεταί σοι σπέρμα, (19) λογισάμενος ὅτι καὶ ἐκ νεκρῶν ἐγείρειν δυνατὸς ὁ θεός· ὅθεν αὐτὸν καὶ ἐν παραβολῇ ἐκομίσατο. (20) Πίστει καὶ περὶ μελλόντων εὐλόγησεν Ἰσαὰκ τὸν Ἰακὼβ καὶ τὸν Ἠσαῦ. (21) πίστει Ἰακὼβ ἀποθνῄσκων ἕκαστον τῶν υἱῶν Ἰωσὴφ εὐλόγησεν, καὶ προσεκύνησεν ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς ῥάβδου αὐτοῦ. (22) πίστει Ἰωσὴφ τελευτῶν περὶ τῆς ἐξόδου τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ ἐμνημόνευσεν, καὶ περὶ τῶν ὀστέων αὐτοῦ ἐνετείλατο. (23) Πίστει Μωϋσῆς γεννηθεὶς ἐκρύβη τρίμηνον ὑπὸ τῶν πατέρων αὐτοῦ, διότι εἶδον ἀστεῖον τὸ παιδίον καὶ οὐκ ἐφοβήθησαν τὸ διάταγμα τοῦ βασιλέως. (24) πίστει Μωϋσῆς μέγας γενόμενος ἠρνήσατο λέγεσθαι υἱὸς θυγατρὸς Φαραώ, (25) μᾶλλον ἑλόμενος συγκακουχεῖσθαι τῷ λαῷ τοῦ θεοῦ ἢ πρόσκαιρον ἔχειν ἁμαρτίας ἀπόλαυσιν, (26) μείζονα πλοῦτον ἡγησάμενος τῶν Αἰγύπτου θησαυρῶν τὸν ὀνειδισμὸν τοῦ Χριστοῦ, ἀπέβλεπεν γὰρ εἰς τὴν μισθαποδοσίαν. (27) πίστει κατέλιπεν Αἴγυπτον, μὴ φοβηθεὶς τὸν θυμὸν τοῦ βασιλέως, τὸν γὰρ ἀόρατον ὡς ὁρῶν ἐκαρτέρησεν. (28) πίστει πεποίηκεν τὸ πάσχα καὶ τὴν πρόσχυσιν τοῦ αἵματος, ἵνα μὴ ὁ ὀλοθρεύων τὰ πρωτότοκα θίγῃ αὐτῶν. (29) Πίστει διέβησαν τὴν Ἐρυθρὰν Θάλασσαν ὡς διὰ ξηρᾶς γῆς, ἧς πεῖραν λαβόντες οἱ Αἰγύπτιοι κατεπόθησαν. (30) πίστει τὰ τείχη Ἰεριχὼ ἔπεσαν κυκλωθέντα ἐπὶ ἑπτὰ ἡμέρας. (31) πίστει Ῥαὰβ ἡ πόρνη οὐ συναπώλετο τοῖς ἀπειθήσασιν, δεξαμένη τοὺς κατασκόπους μετʼ εἰρήνης. (32) Καὶ τί ἔτι λέγω; ἐπιλείψει με γὰρ διηγούμενον ὁ χρόνος περὶ Γεδεών, Βαράκ, Σαμψών, Ἰεφθάε, Δαυίδ τε καὶ Σαμουὴλ καὶ τῶν προφητῶν, (33) οἳ διὰ πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας, εἰργάσαντο δικαιοσύνην, ἐπέτυχον ἐπαγγελιῶν, ἔφραξαν στόματα λεόντων, (34) ἔσβεσαν δύναμιν πυρός, ἔφυγον στόματα μαχαίρης, ἐδυναμώθησαν ἀπὸ ἀσθενείας, ἐγενήθησαν ἰσχυροὶ ἐν πολέμῳ, παρεμβολὰς ἔκλιναν ἀλλοτρίων· (35) ἔλαβον γυναῖκες ἐξ ἀναστάσεως τοὺς νεκροὺς αὐτῶν· ἄλλοι δὲ ἐτυμπανίσθησαν, οὐ προσδεξάμενοι τὴν ἀπολύτρωσιν, ἵνα κρείττονος ἀναστάσεως τύχωσιν· (36) ἕτεροι δὲ ἐμπαιγμῶν καὶ μαστίγων πεῖραν ἔλαβον, ἔτι δὲ δεσμῶν καὶ φυλακῆς· (37) ἐλιθάσθησαν, ἐπρίσθησαν, ἐν φόνῳ μαχαίρης ἀπέθανον, περιῆλθον ἐν μηλωταῖς, ἐν αἰγείοις δέρμασιν, ὑστερούμενοι, θλιβόμενοι, κακουχούμενοι, (38) ὧν οὐκ ἦν ἄξιος ὁ κόσμος ἐπὶ ἐρημίαις πλανώμενοι καὶ ὄρεσι καὶ σπηλαίοις καὶ ταῖς ὀπαῖς τῆς γῆς· (39) καὶ πάντες μαρτυρηθέντες διὰ τῆς πίστεως οὐκ ἐκομίσαντο τὴν ἐπαγγελίαν, (40) τοῦ θεοῦ περὶ ἡμῶν κρεῖττόν τι προβλεψαμένου, ἵνα μὴ χωρὶς ἡμῶν τελειωθῶσιν.

12

(1) Τοιγαροῦν καὶ ἡμεῖς, τοσοῦτον ἔχοντες περικείμενον ἡμῖν νέφος μαρτύρων, ὄγκον ἀποθέμενοι πάντα καὶ τὴν εὐπερίστατον ἁμαρτίαν, διʼ ὑπομονῆς τρέχωμεν τὸν προκείμενον ἡμῖν ἀγῶνα, (2) ἀφορῶντες εἰς τὸν τῆς πίστεως ἀρχηγὸν καὶ τελειωτὴν Ἰησοῦν, ὃς ἀντὶ τῆς προκειμένης αὐτῷ χαρᾶς ὑπέμεινεν σταυρὸν αἰσχύνης καταφρονήσας, ἐν δεξιᾷ τε τοῦ θρόνου τοῦ θεοῦ κεκάθικεν. (3) Ἀναλογίσασθε γὰρ τὸν τοιαύτην ὑπομεμενηκότα ὑπὸ τῶν ἁμαρτωλῶν εἰς ἑαυτοὺς ἀντιλογίαν, ἵνα μὴ κάμητε ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν ἐκλυόμενοι. (4) οὔπω μέχρις αἵματος ἀντικατέστητε πρὸς τὴν ἁμαρτίαν ἀνταγωνιζόμενοι, (5) καὶ ἐκλέλησθε τῆς παρακλήσεως, ἥτις ὑμῖν ὡς υἱοῖς διαλέγεται, Υἱέ μου, μὴ ὀλιγώρει παιδείας κυρίου, μηδὲ ἐκλύου ὑπʼ αὐτοῦ ἐλεγχόμενος· (6) ὃν γὰρ ἀγαπᾷ κύριος παιδεύει, μαστιγοῖ δὲ πάντα υἱὸν ὃν παραδέχεται. (7) εἰς παιδείαν ὑπομένετε· ὡς υἱοῖς ὑμῖν προσφέρεται ὁ θεός· τίς γὰρ υἱὸς ὃν οὐ παιδεύει πατήρ; (8) εἰ δὲ χωρίς ἐστε παιδείας ἧς μέτοχοι γεγόνασι πάντες, ἄρα νόθοι καὶ οὐχ υἱοί ἐστε. (9) εἶτα τοὺς μὲν τῆς σαρκὸς ἡμῶν πατέρας εἴχομεν παιδευτὰς καὶ ἐνετρεπόμεθα· οὐ πολὺ μᾶλλον ὑποταγησόμεθα τῷ πατρὶ τῶν πνευμάτων καὶ ζήσομεν; (10) οἱ μὲν γὰρ πρὸς ὀλίγας ἡμέρας κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτοῖς ἐπαίδευον, ὁ δὲ ἐπὶ τὸ συμφέρον εἰς τὸ μεταλαβεῖν τῆς ἁγιότητος αὐτοῦ. (11) πᾶσα δὲ παιδεία πρὸς μὲν τὸ παρὸν οὐ δοκεῖ χαρᾶς εἶναι ἀλλὰ λύπης, ὕστερον δὲ καρπὸν εἰρηνικὸν τοῖς διʼ αὐτῆς γεγυμνασμένοις ἀποδίδωσιν δικαιοσύνης. (12) Διὸ τὰς παρειμένας χεῖρας καὶ τὰ παραλελυμένα γόνατα ἀνορθώσατε, (13) καὶ τροχιὰς ὀρθὰς ποιεῖτε τοῖς ποσὶν ὑμῶν, ἵνα μὴ τὸ χωλὸν ἐκτραπῇ, ἰαθῇ δὲ μᾶλλον. (14) Εἰρήνην διώκετε μετὰ πάντων, καὶ τὸν ἁγιασμόν, οὗ χωρὶς οὐδεὶς ὄψεται τὸν κύριον, (15) ἐπισκοποῦντες μή τις ὑστερῶν ἀπὸ τῆς χάριτος τοῦ θεοῦ, μή τις ῥίζα πικρίας ἄνω φύουσα ἐνοχλῇ καὶ διʼ αὐτῆς μιανθῶσιν πολλοί, (16) μή τις πόρνος ἢ βέβηλος ὡς Ἠσαῦ, ὃς ἀντὶ βρώσεως μιᾶς ἀπέδετο τὰ πρωτοτόκια ἑαυτοῦ. (17) ἴστε γὰρ ὅτι καὶ μετέπειτα θέλων κληρονομῆσαι τὴν εὐλογίαν ἀπεδοκιμάσθη, μετανοίας γὰρ τόπον οὐχ εὗρεν, καίπερ μετὰ δακρύων ἐκζητήσας αὐτήν. (18) Οὐ γὰρ προσεληλύθατε ψηλαφωμένῳ καὶ κεκαυμένῳ πυρὶ καὶ γνόφῳ καὶ ζόφῳ καὶ θυέλλῃ (19) καὶ σάλπιγγος ἤχῳ καὶ φωνῇ ῥημάτων, ἧς οἱ ἀκούσαντες παρῃτήσαντο μὴ προστεθῆναι αὐτοῖς λόγον· (20) οὐκ ἔφερον γὰρ τὸ διαστελλόμενον· Κἂν θηρίον θίγῃ τοῦ ὄρους, λιθοβοληθήσεται· (21) καί, οὕτω φοβερὸν ἦν τὸ φανταζόμενον, Μωϋσῆς εἶπεν· Ἔκφοβός εἰμι καὶ ἔντρομος. (22) ἀλλὰ προσεληλύθατε Σιὼν ὄρει καὶ πόλει θεοῦ ζῶντος, Ἰερουσαλὴμ ἐπουρανίῳ, καὶ μυριάσιν ἀγγέλων, πανηγύρει (23) καὶ ἐκκλησίᾳ πρωτοτόκων ἀπογεγραμμένων ἐν οὐρανοῖς, καὶ κριτῇ θεῷ πάντων, καὶ πνεύμασι δικαίων τετελειωμένων, (24) καὶ διαθήκης νέας μεσίτῃ Ἰησοῦ, καὶ αἵματι ῥαντισμοῦ κρεῖττον λαλοῦντι παρὰ τὸν Ἅβελ. (25) Βλέπετε μὴ παραιτήσησθε τὸν λαλοῦντα· εἰ γὰρ ἐκεῖνοι οὐκ ἐξέφυγον ἐπὶ γῆς παραιτησάμενοι τὸν χρηματίζοντα, πολὺ μᾶλλον ἡμεῖς οἱ τὸν ἀπʼ οὐρανῶν ἀποστρεφόμενοι· (26) οὗ ἡ φωνὴ τὴν γῆν ἐσάλευσεν τότε, νῦν δὲ ἐπήγγελται λέγων· Ἔτι ἅπαξ ἐγὼ σείσω οὐ μόνον τὴν γῆν ἀλλὰ καὶ τὸν οὐρανόν. (27) τὸ δὲ Ἔτι ἅπαξ δηλοῖ τῶν σαλευομένων μετάθεσιν ὡς πεποιημένων, ἵνα μείνῃ τὰ μὴ σαλευόμενα. (28) διὸ βασιλείαν ἀσάλευτον παραλαμβάνοντες ἔχωμεν χάριν, διʼ ἧς λατρεύωμεν εὐαρέστως τῷ θεῷ μετὰ εὐλαβείας καὶ δέους, (29) καὶ γὰρ ὁ θεὸς ἡμῶν πῦρ καταναλίσκον.

13

(1) Ἡ φιλαδελφία μενέτω. (2) τῆς φιλοξενίας μὴ ἐπιλανθάνεσθε, διὰ ταύτης γὰρ ἔλαθόν τινες ξενίσαντες ἀγγέλους. (3) μιμνῄσκεσθε τῶν δεσμίων ὡς συνδεδεμένοι, τῶν κακουχουμένων ὡς καὶ αὐτοὶ ὄντες ἐν σώματι. (4) τίμιος ὁ γάμος ἐν πᾶσιν καὶ ἡ κοίτη ἀμίαντος, πόρνους γὰρ καὶ μοιχοὺς κρινεῖ ὁ θεός. (5) ἀφιλάργυρος ὁ τρόπος· ἀρκούμενοι τοῖς παροῦσιν· αὐτὸς γὰρ εἴρηκεν· Οὐ μή σε ἀνῶ οὐδʼ οὐ μή σε ἐγκαταλίπω· (6) ὥστε θαρροῦντας ἡμᾶς λέγειν· Κύριος ἐμοὶ βοηθός, οὐ φοβηθήσομαι· τί ποιήσει μοι ἄνθρωπος; (7) Μνημονεύετε τῶν ἡγουμένων ὑμῶν, οἵτινες ἐλάλησαν ὑμῖν τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, ὧν ἀναθεωροῦντες τὴν ἔκβασιν τῆς ἀναστροφῆς μιμεῖσθε τὴν πίστιν. (8) Ἰησοῦς Χριστὸς ἐχθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτός, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας. (9) διδαχαῖς ποικίλαις καὶ ξέναις μὴ παραφέρεσθε· καλὸν γὰρ χάριτι βεβαιοῦσθαι τὴν καρδίαν, οὐ βρώμασιν, ἐν οἷς οὐκ ὠφελήθησαν οἱ περιπατοῦντες. (10) ἔχομεν θυσιαστήριον ἐξ οὗ φαγεῖν οὐκ ἔχουσιν ἐξουσίαν οἱ τῇ σκηνῇ λατρεύοντες. (11) ὧν γὰρ εἰσφέρεται ζῴων τὸ αἷμα περὶ ἁμαρτίας εἰς τὰ ἅγια διὰ τοῦ ἀρχιερέως, τούτων τὰ σώματα κατακαίεται ἔξω τῆς παρεμβολῆς· (12) διὸ καὶ Ἰησοῦς, ἵνα ἁγιάσῃ διὰ τοῦ ἰδίου αἵματος τὸν λαόν, ἔξω τῆς πύλης ἔπαθεν. (13) τοίνυν ἐξερχώμεθα πρὸς αὐτὸν ἔξω τῆς παρεμβολῆς, τὸν ὀνειδισμὸν αὐτοῦ φέροντες. (14) οὐ γὰρ ἔχομεν ὧδε μένουσαν πόλιν, ἀλλὰ τὴν μέλλουσαν ἐπιζητοῦμεν· (15) διʼ αὐτοῦ οὖν ἀναφέρωμεν θυσίαν αἰνέσεως διὰ παντὸς τῷ θεῷ, τοῦτʼ ἔστιν καρπὸν χειλέων ὁμολογούντων τῷ ὀνόματι αὐτοῦ. (16) τῆς δὲ εὐποιΐας καὶ κοινωνίας μὴ ἐπιλανθάνεσθε, τοιαύταις γὰρ θυσίαις εὐαρεστεῖται ὁ θεός. (17) Πείθεσθε τοῖς ἡγουμένοις ὑμῶν καὶ ὑπείκετε, αὐτοὶ γὰρ ἀγρυπνοῦσιν ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ὑμῶν ὡς λόγον ἀποδώσοντες, ἵνα μετὰ χαρᾶς τοῦτο ποιῶσιν καὶ μὴ στενάζοντες, ἀλυσιτελὲς γὰρ ὑμῖν τοῦτο. (18) Προσεύχεσθε περὶ ἡμῶν, πειθόμεθα γὰρ ὅτι καλὴν συνείδησιν ἔχομεν, ἐν πᾶσιν καλῶς θέλοντες ἀναστρέφεσθαι. (19) περισσοτέρως δὲ παρακαλῶ τοῦτο ποιῆσαι ἵνα τάχιον ἀποκατασταθῶ ὑμῖν. (20) Ὁ δὲ θεὸς τῆς εἰρήνης, ὁ ἀναγαγὼν ἐκ νεκρῶν τὸν ποιμένα τῶν προβάτων τὸν μέγαν ἐν αἵματι διαθήκης αἰωνίου, τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν, (21) καταρτίσαι ὑμᾶς ἐν παντὶ ἀγαθῷ εἰς τὸ ποιῆσαι τὸ θέλημα αὐτοῦ, ποιῶν ἐν ἡμῖν τὸ εὐάρεστον ἐνώπιον αὐτοῦ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας· ἀμήν. (22) Παρακαλῶ δὲ ὑμᾶς, ἀδελφοί, ἀνέχεσθε τοῦ λόγου τῆς παρακλήσεως, καὶ γὰρ διὰ βραχέων ἐπέστειλα ὑμῖν. (23) γινώσκετε τὸν ἀδελφὸν ἡμῶν Τιμόθεον ἀπολελυμένον, μεθʼ οὗ ἐὰν τάχιον ἔρχηται ὄψομαι ὑμᾶς. (24) ἀσπάσασθε πάντας τοὺς ἡγουμένους ὑμῶν καὶ πάντας τοὺς ἁγίους. ἀσπάζονται ὑμᾶς οἱ ἀπὸ τῆς Ἰταλίας. (25) ἡ χάρις μετὰ πάντων ὑμῶν.

First Epistle to Timothy

1 2 3 4 5 6

1

(1) Παῦλος ἀπόστολος Χριστοῦ Ἰησοῦ κατʼ ἐπιταγὴν θεοῦ σωτῆρος ἡμῶν καὶ Χριστοῦ Ἰησοῦ τῆς ἐλπίδος ἡμῶν (2) Τιμοθέῳ γνησίῳ τέκνῳ ἐν πίστει· χάρις, ἔλεος, εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς καὶ Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν. (3) Καθὼς παρεκάλεσά σε προσμεῖναι ἐν Ἐφέσῳ, πορευόμενος εἰς Μακεδονίαν, ἵνα παραγγείλῃς τισὶν μὴ ἑτεροδιδασκαλεῖν (4) μηδὲ προσέχειν μύθοις καὶ γενεαλογίαις ἀπεράντοις, αἵτινες ἐκζητήσεις παρέχουσι μᾶλλον ἢ οἰκονομίαν θεοῦ τὴν ἐν πίστει— (5) τὸ δὲ τέλος τῆς παραγγελίας ἐστὶν ἀγάπη ἐκ καθαρᾶς καρδίας καὶ συνειδήσεως ἀγαθῆς καὶ πίστεως ἀνυποκρίτου, (6) ὧν τινες ἀστοχήσαντες ἐξετράπησαν εἰς ματαιολογίαν, (7) θέλοντες εἶναι νομοδιδάσκαλοι, μὴ νοοῦντες μήτε ἃ λέγουσιν μήτε περὶ τίνων διαβεβαιοῦνται. (8) Οἴδαμεν δὲ ὅτι καλὸς ὁ νόμος ἐάν τις αὐτῷ νομίμως χρῆται, (9) εἰδὼς τοῦτο, ὅτι δικαίῳ νόμος οὐ κεῖται, ἀνόμοις δὲ καὶ ἀνυποτάκτοις, ἀσεβέσι καὶ ἁμαρτωλοῖς, ἀνοσίοις καὶ βεβήλοις, πατρολῴαις καὶ μητρολῴαις, ἀνδροφόνοις, (10) πόρνοις, ἀρσενοκοίταις, ἀνδραποδισταῖς, ψεύσταις, ἐπιόρκοις, καὶ εἴ τι ἕτερον τῇ ὑγιαινούσῃ διδασκαλίᾳ ἀντίκειται, (11) κατὰ τὸ εὐαγγέλιον τῆς δόξης τοῦ μακαρίου θεοῦ, ὃ ἐπιστεύθην ἐγώ. (12) Χάριν ἔχω τῷ ἐνδυναμώσαντί με Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ κυρίῳ ἡμῶν, ὅτι πιστόν με ἡγήσατο θέμενος εἰς διακονίαν, (13) τὸ πρότερον ὄντα βλάσφημον καὶ διώκτην καὶ ὑβριστήν· ἀλλὰ ἠλεήθην, ὅτι ἀγνοῶν ἐποίησα ἐν ἀπιστίᾳ, (14) ὑπερεπλεόνασεν δὲ ἡ χάρις τοῦ κυρίου ἡμῶν μετὰ πίστεως καὶ ἀγάπης τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. (15) πιστὸς ὁ λόγος καὶ πάσης ἀποδοχῆς ἄξιος, ὅτι Χριστὸς Ἰησοῦς ἦλθεν εἰς τὸν κόσμον ἁμαρτωλοὺς σῶσαι· ὧν πρῶτός εἰμι ἐγώ, (16) ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἠλεήθην, ἵνα ἐν ἐμοὶ πρώτῳ ἐνδείξηται Χριστὸς Ἰησοῦς τὴν ἅπασαν μακροθυμίαν, πρὸς ὑποτύπωσιν τῶν μελλόντων πιστεύειν ἐπʼ αὐτῷ εἰς ζωὴν αἰώνιον. (17) τῷ δὲ βασιλεῖ τῶν αἰώνων, ἀφθάρτῳ, ἀοράτῳ, μόνῳ θεῷ, τιμὴ καὶ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων· ἀμήν. (18) Ταύτην τὴν παραγγελίαν παρατίθεμαί σοι, τέκνον Τιμόθεε, κατὰ τὰς προαγούσας ἐπὶ σὲ προφητείας, ἵνα στρατεύῃ ἐν αὐταῖς τὴν καλὴν στρατείαν, (19) ἔχων πίστιν καὶ ἀγαθὴν συνείδησιν, ἥν τινες ἀπωσάμενοι περὶ τὴν πίστιν ἐναυάγησαν· (20) ὧν ἐστιν Ὑμέναιος καὶ Ἀλέξανδρος, οὓς παρέδωκα τῷ Σατανᾷ ἵνα παιδευθῶσι μὴ βλασφημεῖν.

2

(1) Παρακαλῶ οὖν πρῶτον πάντων ποιεῖσθαι δεήσεις, προσευχάς, ἐντεύξεις, εὐχαριστίας, ὑπὲρ πάντων ἀνθρώπων, (2) ὑπὲρ βασιλέων καὶ πάντων τῶν ἐν ὑπεροχῇ ὄντων, ἵνα ἤρεμον καὶ ἡσύχιον βίον διάγωμεν ἐν πάσῃ εὐσεβείᾳ καὶ σεμνότητι. (3) τοῦτο καλὸν καὶ ἀπόδεκτον ἐνώπιον τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεοῦ, (4) ὃς πάντας ἀνθρώπους θέλει σωθῆναι καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν. (5) εἷς γὰρ θεός, εἷς καὶ μεσίτης θεοῦ καὶ ἀνθρώπων ἄνθρωπος Χριστὸς Ἰησοῦς, (6) ὁ δοὺς ἑαυτὸν ἀντίλυτρον ὑπὲρ πάντων, τὸ μαρτύριον καιροῖς ἰδίοις· (7) εἰς ὃ ἐτέθην ἐγὼ κῆρυξ καὶ ἀπόστολος—ἀλήθειαν λέγω, οὐ ψεύδομαι—διδάσκαλος ἐθνῶν ἐν πίστει καὶ ἀληθείᾳ. (8) Βούλομαι οὖν προσεύχεσθαι τοὺς ἄνδρας ἐν παντὶ τόπῳ, ἐπαίροντας ὁσίους χεῖρας χωρὶς ὀργῆς καὶ διαλογισμοῦ. (9) ὡσαύτως καὶ γυναῖκας ἐν καταστολῇ κοσμίῳ μετὰ αἰδοῦς καὶ σωφροσύνης κοσμεῖν ἑαυτάς, μὴ ἐν πλέγμασιν καὶ χρυσίῳ ἢ μαργαρίταις ἢ ἱματισμῷ πολυτελεῖ, (10) ἀλλʼ ὃ πρέπει γυναιξὶν ἐπαγγελλομέναις θεοσέβειαν, διʼ ἔργων ἀγαθῶν. (11) γυνὴ ἐν ἡσυχίᾳ μανθανέτω ἐν πάσῃ ὑποταγῇ· (12) διδάσκειν δὲ γυναικὶ οὐκ ἐπιτρέπω, οὐδὲ αὐθεντεῖν ἀνδρός, ἀλλʼ εἶναι ἐν ἡσυχίᾳ. (13) Ἀδὰμ γὰρ πρῶτος ἐπλάσθη, εἶτα Εὕα· (14) καὶ Ἀδὰμ οὐκ ἠπατήθη, ἡ δὲ γυνὴ ἐξαπατηθεῖσα ἐν παραβάσει γέγονεν. (15) σωθήσεται δὲ διὰ τῆς τεκνογονίας, ἐὰν μείνωσιν ἐν πίστει καὶ ἀγάπῃ καὶ ἁγιασμῷ μετὰ σωφροσύνης.

3

(1) Πιστὸς ὁ λόγος· εἴ τις ἐπισκοπῆς ὀρέγεται, καλοῦ ἔργου ἐπιθυμεῖ. (2) δεῖ οὖν τὸν ἐπίσκοπον ἀνεπίλημπτον εἶναι, μιᾶς γυναικὸς ἄνδρα, νηφάλιον, σώφρονα, κόσμιον, φιλόξενον, διδακτικόν, (3) μὴ πάροινον, μὴ πλήκτην, ἀλλὰ ἐπιεικῆ, ἄμαχον, ἀφιλάργυρον, (4) τοῦ ἰδίου οἴκου καλῶς προϊστάμενον, τέκνα ἔχοντα ἐν ὑποταγῇ μετὰ πάσης σεμνότητος· (5) (εἰ δέ τις τοῦ ἰδίου οἴκου προστῆναι οὐκ οἶδεν, πῶς ἐκκλησίας θεοῦ ἐπιμελήσεται;) (6) μὴ νεόφυτον, ἵνα μὴ τυφωθεὶς εἰς κρίμα ἐμπέσῃ τοῦ διαβόλου. (7) δεῖ δὲ καὶ μαρτυρίαν καλὴν ἔχειν ἀπὸ τῶν ἔξωθεν, ἵνα μὴ εἰς ὀνειδισμὸν ἐμπέσῃ καὶ παγίδα τοῦ διαβόλου. (8) Διακόνους ὡσαύτως σεμνούς, μὴ διλόγους, μὴ οἴνῳ πολλῷ προσέχοντας, μὴ αἰσχροκερδεῖς, (9) ἔχοντας τὸ μυστήριον τῆς πίστεως ἐν καθαρᾷ συνειδήσει. (10) καὶ οὗτοι δὲ δοκιμαζέσθωσαν πρῶτον, εἶτα διακονείτωσαν ἀνέγκλητοι ὄντες. (11) γυναῖκας ὡσαύτως σεμνάς, μὴ διαβόλους, νηφαλίους, πιστὰς ἐν πᾶσιν. (12) διάκονοι ἔστωσαν μιᾶς γυναικὸς ἄνδρες, τέκνων καλῶς προϊστάμενοι καὶ τῶν ἰδίων οἴκων· (13) οἱ γὰρ καλῶς διακονήσαντες βαθμὸν ἑαυτοῖς καλὸν περιποιοῦνται καὶ πολλὴν παρρησίαν ἐν πίστει τῇ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. (14) Ταῦτά σοι γράφω, ἐλπίζων ἐλθεῖν πρὸς σὲ ἐν τάχει, (15) ἐὰν δὲ βραδύνω, ἵνα εἰδῇς πῶς δεῖ ἐν οἴκῳ θεοῦ ἀναστρέφεσθαι, ἥτις ἐστὶν ἐκκλησία θεοῦ ζῶντος, στῦλος καὶ ἑδραίωμα τῆς ἀληθείας· (16) καὶ ὁμολογουμένως μέγα ἐστὶν τὸ τῆς εὐσεβείας μυστήριον· Ὃς ἐφανερώθη ἐν σαρκί, ἐδικαιώθη ἐν πνεύματι, ὤφθη ἀγγέλοις, ἐκηρύχθη ἐν ἔθνεσιν, ἐπιστεύθη ἐν κόσμῳ, ἀνελήμφθη ἐν δόξῃ.

4

(1) Τὸ δὲ πνεῦμα ῥητῶς λέγει ὅτι ἐν ὑστέροις καιροῖς ἀποστήσονταί τινες τῆς πίστεως, προσέχοντες πνεύμασι πλάνοις καὶ διδασκαλίαις δαιμονίων (2) ἐν ὑποκρίσει ψευδολόγων, κεκαυστηριασμένων τὴν ἰδίαν συνείδησιν, (3) κωλυόντων γαμεῖν, ἀπέχεσθαι βρωμάτων ἃ ὁ θεὸς ἔκτισεν εἰς μετάλημψιν μετὰ εὐχαριστίας τοῖς πιστοῖς καὶ ἐπεγνωκόσι τὴν ἀλήθειαν. (4) ὅτι πᾶν κτίσμα θεοῦ καλόν, καὶ οὐδὲν ἀπόβλητον μετὰ εὐχαριστίας λαμβανόμενον, (5) ἁγιάζεται γὰρ διὰ λόγου θεοῦ καὶ ἐντεύξεως. (6) Ταῦτα ὑποτιθέμενος τοῖς ἀδελφοῖς καλὸς ἔσῃ διάκονος Χριστοῦ Ἰησοῦ, ἐντρεφόμενος τοῖς λόγοις τῆς πίστεως καὶ τῆς καλῆς διδασκαλίας ᾗ παρηκολούθηκας, (7) τοὺς δὲ βεβήλους καὶ γραώδεις μύθους παραιτοῦ. γύμναζε δὲ σεαυτὸν πρὸς εὐσέβειαν· (8) ἡ γὰρ σωματικὴ γυμνασία πρὸς ὀλίγον ἐστὶν ὠφέλιμος, ἡ δὲ εὐσέβεια πρὸς πάντα ὠφέλιμός ἐστιν, ἐπαγγελίαν ἔχουσα ζωῆς τῆς νῦν καὶ τῆς μελλούσης. (9) πιστὸς ὁ λόγος καὶ πάσης ἀποδοχῆς ἄξιος, (10) εἰς τοῦτο γὰρ κοπιῶμεν καὶ ὀνειδιζόμεθα, ὅτι ἠλπίκαμεν ἐπὶ θεῷ ζῶντι, ὅς ἐστιν σωτὴρ πάντων ἀνθρώπων, μάλιστα πιστῶν. (11) Παράγγελλε ταῦτα καὶ δίδασκε. (12) μηδείς σου τῆς νεότητος καταφρονείτω, ἀλλὰ τύπος γίνου τῶν πιστῶν ἐν λόγῳ, ἐν ἀναστροφῇ, ἐν ἀγάπῃ, ἐν πίστει, ἐν ἁγνείᾳ. (13) ἕως ἔρχομαι πρόσεχε τῇ ἀναγνώσει, τῇ παρακλήσει, τῇ διδασκαλίᾳ. (14) μὴ ἀμέλει τοῦ ἐν σοὶ χαρίσματος, ὃ ἐδόθη σοι διὰ προφητείας μετὰ ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν τοῦ πρεσβυτερίου. (15) ταῦτα μελέτα, ἐν τούτοις ἴσθι, ἵνα σου ἡ προκοπὴ φανερὰ ᾖ πᾶσιν· (16) ἔπεχε σεαυτῷ καὶ τῇ διδασκαλίᾳ· ἐπίμενε αὐτοῖς· τοῦτο γὰρ ποιῶν καὶ σεαυτὸν σώσεις καὶ τοὺς ἀκούοντάς σου.

5

(1) Πρεσβυτέρῳ μὴ ἐπιπλήξῃς, ἀλλὰ παρακάλει ὡς πατέρα, νεωτέρους ὡς ἀδελφούς, (2) πρεσβυτέρας ὡς μητέρας, νεωτέρας ὡς ἀδελφὰς ἐν πάσῃ ἁγνείᾳ. (3) Χήρας τίμα τὰς ὄντως χήρας. (4) εἰ δέ τις χήρα τέκνα ἢ ἔκγονα ἔχει, μανθανέτωσαν πρῶτον τὸν ἴδιον οἶκον εὐσεβεῖν καὶ ἀμοιβὰς ἀποδιδόναι τοῖς προγόνοις, τοῦτο γάρ ἐστιν ἀπόδεκτον ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. (5) ἡ δὲ ὄντως χήρα καὶ μεμονωμένη ἤλπικεν ἐπὶ θεὸν καὶ προσμένει ταῖς δεήσεσιν καὶ ταῖς προσευχαῖς νυκτὸς καὶ ἡμέρας· (6) ἡ δὲ σπαταλῶσα ζῶσα τέθνηκεν. (7) καὶ ταῦτα παράγγελλε, ἵνα ἀνεπίλημπτοι ὦσιν· (8) εἰ δέ τις τῶν ἰδίων καὶ μάλιστα οἰκείων οὐ προνοεῖ, τὴν πίστιν ἤρνηται καὶ ἔστιν ἀπίστου χείρων. (9) Χήρα καταλεγέσθω μὴ ἔλαττον ἐτῶν ἑξήκοντα γεγονυῖα, ἑνὸς ἀνδρὸς γυνή, (10) ἐν ἔργοις καλοῖς μαρτυρουμένη, εἰ ἐτεκνοτρόφησεν, εἰ ἐξενοδόχησεν, εἰ ἁγίων πόδας ἔνιψεν, εἰ θλιβομένοις ἐπήρκεσεν, εἰ παντὶ ἔργῳ ἀγαθῷ ἐπηκολούθησεν. (11) νεωτέρας δὲ χήρας παραιτοῦ· ὅταν γὰρ καταστρηνιάσωσιν τοῦ Χριστοῦ, γαμεῖν θέλουσιν, (12) ἔχουσαι κρίμα ὅτι τὴν πρώτην πίστιν ἠθέτησαν· (13) ἅμα δὲ καὶ ἀργαὶ μανθάνουσιν, περιερχόμεναι τὰς οἰκίας, οὐ μόνον δὲ ἀργαὶ ἀλλὰ καὶ φλύαροι καὶ περίεργοι, λαλοῦσαι τὰ μὴ δέοντα. (14) βούλομαι οὖν νεωτέρας γαμεῖν, τεκνογονεῖν, οἰκοδεσποτεῖν, μηδεμίαν ἀφορμὴν διδόναι τῷ ἀντικειμένῳ λοιδορίας χάριν· (15) ἤδη γάρ τινες ἐξετράπησαν ὀπίσω τοῦ Σατανᾶ. (16) εἴ τις πιστὴ ἔχει χήρας, ἐπαρκείτω αὐταῖς, καὶ μὴ βαρείσθω ἡ ἐκκλησία, ἵνα ταῖς ὄντως χήραις ἐπαρκέσῃ. (17) Οἱ καλῶς προεστῶτες πρεσβύτεροι διπλῆς τιμῆς ἀξιούσθωσαν, μάλιστα οἱ κοπιῶντες ἐν λόγῳ καὶ διδασκαλίᾳ· (18) λέγει γὰρ ἡ γραφή· Βοῦν ἀλοῶντα οὐ φιμώσεις, καί· Ἄξιος ὁ ἐργάτης τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ. (19) κατὰ πρεσβυτέρου κατηγορίαν μὴ παραδέχου, ἐκτὸς εἰ μὴ ἐπὶ δύο ἢ τριῶν μαρτύρων· (20) τοὺς ἁμαρτάνοντας ἐνώπιον πάντων ἔλεγχε, ἵνα καὶ οἱ λοιποὶ φόβον ἔχωσιν. (21) διαμαρτύρομαι ἐνώπιον τοῦ θεοῦ καὶ Χριστοῦ Ἰησοῦ καὶ τῶν ἐκλεκτῶν ἀγγέλων, ἵνα ταῦτα φυλάξῃς χωρὶς προκρίματος, μηδὲν ποιῶν κατὰ πρόσκλισιν. (22) χεῖρας ταχέως μηδενὶ ἐπιτίθει, μηδὲ κοινώνει ἁμαρτίαις ἀλλοτρίαις· σεαυτὸν ἁγνὸν τήρει. (23) μηκέτι ὑδροπότει, ἀλλὰ οἴνῳ ὀλίγῳ χρῶ διὰ τὸν στόμαχον καὶ τὰς πυκνάς σου ἀσθενείας. (24) Τινῶν ἀνθρώπων αἱ ἁμαρτίαι πρόδηλοί εἰσιν, προάγουσαι εἰς κρίσιν, τισὶν δὲ καὶ ἐπακολουθοῦσιν· (25) ὡσαύτως καὶ τὰ ἔργα τὰ καλὰ πρόδηλα, καὶ τὰ ἄλλως ἔχοντα κρυβῆναι οὐ δύνανται.

6

(1) Ὅσοι εἰσὶν ὑπὸ ζυγὸν δοῦλοι, τοὺς ἰδίους δεσπότας πάσης τιμῆς ἀξίους ἡγείσθωσαν, ἵνα μὴ τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ καὶ ἡ διδασκαλία βλασφημῆται. (2) οἱ δὲ πιστοὺς ἔχοντες δεσπότας μὴ καταφρονείτωσαν, ὅτι ἀδελφοί εἰσιν· ἀλλὰ μᾶλλον δουλευέτωσαν, ὅτι πιστοί εἰσιν καὶ ἀγαπητοὶ οἱ τῆς εὐεργεσίας ἀντιλαμβανόμενοι. (3) εἴ τις ἑτεροδιδασκαλεῖ καὶ μὴ προσέρχεται ὑγιαίνουσι λόγοις, τοῖς τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ τῇ κατʼ εὐσέβειαν διδασκαλίᾳ, (4) τετύφωται, μηδὲν ἐπιστάμενος, ἀλλὰ νοσῶν περὶ ζητήσεις καὶ λογομαχίας, ἐξ ὧν γίνεται φθόνος, ἔρις, βλασφημίαι, ὑπόνοιαι πονηραί, (5) διαπαρατριβαὶ διεφθαρμένων ἀνθρώπων τὸν νοῦν καὶ ἀπεστερημένων τῆς ἀληθείας, νομιζόντων πορισμὸν εἶναι τὴν εὐσέβειαν. (6) ἔστιν δὲ πορισμὸς μέγας ἡ εὐσέβεια μετὰ αὐταρκείας· (7) οὐδὲν γὰρ εἰσηνέγκαμεν εἰς τὸν κόσμον, ὅτι οὐδὲ ἐξενεγκεῖν τι δυνάμεθα· (8) ἔχοντες δὲ διατροφὰς καὶ σκεπάσματα, τούτοις ἀρκεσθησόμεθα. (9) οἱ δὲ βουλόμενοι πλουτεῖν ἐμπίπτουσιν εἰς πειρασμὸν καὶ παγίδα καὶ ἐπιθυμίας πολλὰς ἀνοήτους καὶ βλαβεράς, αἵτινες βυθίζουσι τοὺς ἀνθρώπους εἰς ὄλεθρον καὶ ἀπώλειαν· (10) ῥίζα γὰρ πάντων τῶν κακῶν ἐστιν ἡ φιλαργυρία, ἧς τινες ὀρεγόμενοι ἀπεπλανήθησαν ἀπὸ τῆς πίστεως καὶ ἑαυτοὺς περιέπειραν ὀδύναις πολλαῖς. (11) Σὺ δέ, ὦ ἄνθρωπε θεοῦ, ταῦτα φεῦγε· δίωκε δὲ δικαιοσύνην, εὐσέβειαν, πίστιν, ἀγάπην, ὑπομονήν, πραϋπαθίαν. (12) ἀγωνίζου τὸν καλὸν ἀγῶνα τῆς πίστεως, ἐπιλαβοῦ τῆς αἰωνίου ζωῆς, εἰς ἣν ἐκλήθης καὶ ὡμολόγησας τὴν καλὴν ὁμολογίαν ἐνώπιον πολλῶν μαρτύρων. (13) παραγγέλλω σοι ἐνώπιον τοῦ θεοῦ τοῦ ζῳογονοῦντος τὰ πάντα καὶ Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ μαρτυρήσαντος ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου τὴν καλὴν ὁμολογίαν, (14) τηρῆσαί σε τὴν ἐντολὴν ἄσπιλον ἀνεπίλημπτον μέχρι τῆς ἐπιφανείας τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, (15) ἣν καιροῖς ἰδίοις δείξει ὁ μακάριος καὶ μόνος δυνάστης, ὁ βασιλεὺς τῶν βασιλευόντων καὶ κύριος τῶν κυριευόντων, (16) ὁ μόνος ἔχων ἀθανασίαν, φῶς οἰκῶν ἀπρόσιτον, ὃν εἶδεν οὐδεὶς ἀνθρώπων οὐδὲ ἰδεῖν δύναται· ᾧ τιμὴ καὶ κράτος αἰώνιον· ἀμήν. (17) Τοῖς πλουσίοις ἐν τῷ νῦν αἰῶνι παράγγελλε μὴ ὑψηλοφρονεῖν μηδὲ ἠλπικέναι ἐπὶ πλούτου ἀδηλότητι, ἀλλʼ ἐπὶ θεῷ τῷ παρέχοντι ἡμῖν πάντα πλουσίως εἰς ἀπόλαυσιν, (18) ἀγαθοεργεῖν, πλουτεῖν ἐν ἔργοις καλοῖς, εὐμεταδότους εἶναι, κοινωνικούς, (19) ἀποθησαυρίζοντας ἑαυτοῖς θεμέλιον καλὸν εἰς τὸ μέλλον, ἵνα ἐπιλάβωνται τῆς ὄντως ζωῆς. (20) Ὦ Τιμόθεε, τὴν παραθήκην φύλαξον, ἐκτρεπόμενος τὰς βεβήλους κενοφωνίας καὶ ἀντιθέσεις τῆς ψευδωνύμου γνώσεως, (21) ἥν τινες ἐπαγγελλόμενοι περὶ τὴν πίστιν ἠστόχησαν.

Second Epistle to Timothy

1 2 3 4

1

(1) Παῦλος ἀπόστολος Χριστοῦ Ἰησοῦ διὰ θελήματος θεοῦ κατʼ ἐπαγγελίαν ζωῆς τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ (2) Τιμοθέῳ ἀγαπητῷ τέκνῳ· χάρις, ἔλεος, εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς καὶ Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν. (3) Χάριν ἔχω τῷ θεῷ, ᾧ λατρεύω ἀπὸ προγόνων ἐν καθαρᾷ συνειδήσει, ὡς ἀδιάλειπτον ἔχω τὴν περὶ σοῦ μνείαν ἐν ταῖς δεήσεσίν μου, νυκτὸς καὶ ἡμέρας (4) ἐπιποθῶν σε ἰδεῖν, μεμνημένος σου τῶν δακρύων, ἵνα χαρᾶς πληρωθῶ (5) ὑπόμνησιν λαβὼν τῆς ἐν σοὶ ἀνυποκρίτου πίστεως, ἥτις ἐνῴκησεν πρῶτον ἐν τῇ μάμμῃ σου Λωΐδι καὶ τῇ μητρί σου Εὐνίκῃ, πέπεισμαι δὲ ὅτι καὶ ἐν σοί. (6) διʼ ἣν αἰτίαν ἀναμιμνῄσκω σε ἀναζωπυρεῖν τὸ χάρισμα τοῦ θεοῦ, ὅ ἐστιν ἐν σοὶ διὰ τῆς ἐπιθέσεως τῶν χειρῶν μου· (7) οὐ γὰρ ἔδωκεν ἡμῖν ὁ θεὸς πνεῦμα δειλίας, ἀλλὰ δυνάμεως καὶ ἀγάπης καὶ σωφρονισμοῦ. (8) Μὴ οὖν ἐπαισχυνθῇς τὸ μαρτύριον τοῦ κυρίου ἡμῶν μηδὲ ἐμὲ τὸν δέσμιον αὐτοῦ, ἀλλὰ συγκακοπάθησον τῷ εὐαγγελίῳ κατὰ δύναμιν θεοῦ, (9) τοῦ σώσαντος ἡμᾶς καὶ καλέσαντος κλήσει ἁγίᾳ, οὐ κατὰ τὰ ἔργα ἡμῶν ἀλλὰ κατὰ ἰδίαν πρόθεσιν καὶ χάριν, τὴν δοθεῖσαν ἡμῖν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ πρὸ χρόνων αἰωνίων, (10) φανερωθεῖσαν δὲ νῦν διὰ τῆς ἐπιφανείας τοῦ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καταργήσαντος μὲν τὸν θάνατον φωτίσαντος δὲ ζωὴν καὶ ἀφθαρσίαν διὰ τοῦ εὐαγγελίου, (11) εἰς ὃ ἐτέθην ἐγὼ κῆρυξ καὶ ἀπόστολος καὶ διδάσκαλος. (12) διʼ ἣν αἰτίαν καὶ ταῦτα πάσχω, ἀλλʼ οὐκ ἐπαισχύνομαι, οἶδα γὰρ ᾧ πεπίστευκα, καὶ πέπεισμαι ὅτι δυνατός ἐστιν τὴν παραθήκην μου φυλάξαι εἰς ἐκείνην τὴν ἡμέραν. (13) ὑποτύπωσιν ἔχε ὑγιαινόντων λόγων ὧν παρʼ ἐμοῦ ἤκουσας ἐν πίστει καὶ ἀγάπῃ τῇ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ· (14) τὴν καλὴν παραθήκην φύλαξον διὰ πνεύματος ἁγίου τοῦ ἐνοικοῦντος ἐν ἡμῖν. (15) Οἶδας τοῦτο ὅτι ἀπεστράφησάν με πάντες οἱ ἐν τῇ Ἀσίᾳ, ὧν ἐστιν Φύγελος καὶ Ἑρμογένης. (16) δῴη ἔλεος ὁ κύριος τῷ Ὀνησιφόρου οἴκῳ, ὅτι πολλάκις με ἀνέψυξεν, καὶ τὴν ἅλυσίν μου οὐκ ἐπαισχύνθη· (17) ἀλλὰ γενόμενος ἐν Ῥώμῃ σπουδαίως ἐζήτησέν με καὶ εὗρεν— (18) δῴη αὐτῷ ὁ κύριος εὑρεῖν ἔλεος παρὰ κυρίου ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ—καὶ ὅσα ἐν Ἐφέσῳ διηκόνησεν, βέλτιον σὺ γινώσκεις.

2

(1) Σὺ οὖν, τέκνον μου, ἐνδυναμοῦ ἐν τῇ χάριτι τῇ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, (2) καὶ ἃ ἤκουσας παρʼ ἐμοῦ διὰ πολλῶν μαρτύρων, ταῦτα παράθου πιστοῖς ἀνθρώποις, οἵτινες ἱκανοὶ ἔσονται καὶ ἑτέρους διδάξαι. (3) συγκακοπάθησον ὡς καλὸς στρατιώτης Χριστοῦ Ἰησοῦ. (4) οὐδεὶς στρατευόμενος ἐμπλέκεται ταῖς τοῦ βίου πραγματείαις, ἵνα τῷ στρατολογήσαντι ἀρέσῃ· (5) ἐὰν δὲ καὶ ἀθλῇ τις, οὐ στεφανοῦται ἐὰν μὴ νομίμως ἀθλήσῃ· (6) τὸν κοπιῶντα γεωργὸν δεῖ πρῶτον τῶν καρπῶν μεταλαμβάνειν. (7) νόει ὃ λέγω· δώσει γάρ σοι ὁ κύριος σύνεσιν ἐν πᾶσιν. (8) Μνημόνευε Ἰησοῦν Χριστὸν ἐγηγερμένον ἐκ νεκρῶν, ἐκ σπέρματος Δαυίδ, κατὰ τὸ εὐαγγέλιόν μου· (9) ἐν ᾧ κακοπαθῶ μέχρι δεσμῶν ὡς κακοῦργος. ἀλλὰ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ οὐ δέδεται· (10) διὰ τοῦτο πάντα ὑπομένω διὰ τοὺς ἐκλεκτούς, ἵνα καὶ αὐτοὶ σωτηρίας τύχωσιν τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ μετὰ δόξης αἰωνίου. (11) πιστὸς ὁ λόγος· εἰ γὰρ συναπεθάνομεν, καὶ συζήσομεν· (12) εἰ ὑπομένομεν, καὶ συμβασιλεύσομεν· εἰ ἀρνησόμεθα, κἀκεῖνος ἀρνήσεται ἡμᾶς· (13) εἰ ἀπιστοῦμεν, ἐκεῖνος πιστὸς μένει· ἀρνήσασθαι ἑαυτὸν οὐ δύναται. (14) Ταῦτα ὑπομίμνῃσκε, διαμαρτυρόμενος ἐνώπιον τοῦ κυρίου, μὴ λογομαχεῖν, ἐπʼ οὐδὲν χρήσιμον, ἐπὶ καταστροφῇ τῶν ἀκουόντων. (15) σπούδασον σεαυτὸν δόκιμον παραστῆσαι τῷ θεῷ, ἐργάτην ἀνεπαίσχυντον, ὀρθοτομοῦντα τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. (16) τὰς δὲ βεβήλους κενοφωνίας περιΐστασο· ἐπὶ πλεῖον γὰρ προκόψουσιν ἀσεβείας, (17) καὶ ὁ λόγος αὐτῶν ὡς γάγγραινα νομὴν ἕξει· ὧν ἐστιν Ὑμέναιος καὶ Φίλητος, (18) οἵτινες περὶ τὴν ἀλήθειαν ἠστόχησαν, λέγοντες ἀνάστασιν ἤδη γεγονέναι, καὶ ἀνατρέπουσιν τήν τινων πίστιν. (19) ὁ μέντοι στερεὸς θεμέλιος τοῦ θεοῦ ἕστηκεν, ἔχων τὴν σφραγῖδα ταύτην· Ἔγνω κύριος τοὺς ὄντας αὐτοῦ, καί· Ἀποστήτω ἀπὸ ἀδικίας πᾶς ὁ ὀνομάζων τὸ ὄνομα κυρίου. (20) Ἐν μεγάλῃ δὲ οἰκίᾳ οὐκ ἔστιν μόνον σκεύη χρυσᾶ καὶ ἀργυρᾶ ἀλλὰ καὶ ξύλινα καὶ ὀστράκινα, καὶ ἃ μὲν εἰς τιμὴν ἃ δὲ εἰς ἀτιμίαν· (21) ἐὰν οὖν τις ἐκκαθάρῃ ἑαυτὸν ἀπὸ τούτων, ἔσται σκεῦος εἰς τιμήν, ἡγιασμένον, εὔχρηστον τῷ δεσπότῃ, εἰς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἡτοιμασμένον. (22) τὰς δὲ νεωτερικὰς ἐπιθυμίας φεῦγε, δίωκε δὲ δικαιοσύνην, πίστιν, ἀγάπην, εἰρήνην μετὰ τῶν ἐπικαλουμένων τὸν κύριον ἐκ καθαρᾶς καρδίας. (23) τὰς δὲ μωρὰς καὶ ἀπαιδεύτους ζητήσεις παραιτοῦ, εἰδὼς ὅτι γεννῶσι μάχας· (24) δοῦλον δὲ κυρίου οὐ δεῖ μάχεσθαι, ἀλλὰ ἤπιον εἶναι πρὸς πάντας, διδακτικόν, ἀνεξίκακον, (25) ἐν πραΰτητι παιδεύοντα τοὺς ἀντιδιατιθεμένους, μήποτε δώῃ αὐτοῖς ὁ θεὸς μετάνοιαν εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας, (26) καὶ ἀνανήψωσιν ἐκ τῆς τοῦ διαβόλου παγίδος, ἐζωγρημένοι ὑπʼ αὐτοῦ εἰς τὸ ἐκείνου θέλημα.

3

(1) Τοῦτο δὲ γίνωσκε ὅτι ἐν ἐσχάταις ἡμέραις ἐνστήσονται καιροὶ χαλεποί· (2) ἔσονται γὰρ οἱ ἄνθρωποι φίλαυτοι, φιλάργυροι, ἀλαζόνες, ὑπερήφανοι, βλάσφημοι, γονεῦσιν ἀπειθεῖς, ἀχάριστοι, ἀνόσιοι, (3) ἄστοργοι, ἄσπονδοι, διάβολοι, ἀκρατεῖς, ἀνήμεροι, ἀφιλάγαθοι, (4) προδόται, προπετεῖς, τετυφωμένοι, φιλήδονοι μᾶλλον ἢ φιλόθεοι, (5) ἔχοντες μόρφωσιν εὐσεβείας τὴν δὲ δύναμιν αὐτῆς ἠρνημένοι· καὶ τούτους ἀποτρέπου. (6) ἐκ τούτων γάρ εἰσιν οἱ ἐνδύνοντες εἰς τὰς οἰκίας καὶ αἰχμαλωτίζοντες γυναικάρια σεσωρευμένα ἁμαρτίαις, ἀγόμενα ἐπιθυμίαις ποικίλαις, (7) πάντοτε μανθάνοντα καὶ μηδέποτε εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν δυνάμενα. (8) ὃν τρόπον δὲ Ἰάννης καὶ Ἰαμβρῆς ἀντέστησαν Μωϋσεῖ, οὕτως καὶ οὗτοι ἀνθίστανται τῇ ἀληθείᾳ, ἄνθρωποι κατεφθαρμένοι τὸν νοῦν, ἀδόκιμοι περὶ τὴν πίστιν. (9) ἀλλʼ οὐ προκόψουσιν ἐπὶ πλεῖον, ἡ γὰρ ἄνοια αὐτῶν ἔκδηλος ἔσται πᾶσιν, ὡς καὶ ἡ ἐκείνων ἐγένετο. (10) Σὺ δὲ παρηκολούθησάς μου τῇ διδασκαλίᾳ, τῇ ἀγωγῇ, τῇ προθέσει, τῇ πίστει, τῇ μακροθυμίᾳ, τῇ ἀγάπῃ, τῇ ὑπομονῇ, (11) τοῖς διωγμοῖς, τοῖς παθήμασιν, οἷά μοι ἐγένετο ἐν Ἀντιοχείᾳ, ἐν Ἰκονίῳ, ἐν Λύστροις, οἵους διωγμοὺς ὑπήνεγκα· καὶ ἐκ πάντων με ἐρρύσατο ὁ κύριος. (12) καὶ πάντες δὲ οἱ θέλοντες ζῆν εὐσεβῶς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ διωχθήσονται· (13) πονηροὶ δὲ ἄνθρωποι καὶ γόητες προκόψουσιν ἐπὶ τὸ χεῖρον, πλανῶντες καὶ πλανώμενοι. (14) σὺ δὲ μένε ἐν οἷς ἔμαθες καὶ ἐπιστώθης, εἰδὼς παρὰ τίνων ἔμαθες, (15) καὶ ὅτι ἀπὸ βρέφους ἱερὰ γράμματα οἶδας, τὰ δυνάμενά σε σοφίσαι εἰς σωτηρίαν διὰ πίστεως τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ· (16) πᾶσα γραφὴ θεόπνευστος καὶ ὠφέλιμος πρὸς διδασκαλίαν, πρὸς ἐλεγμόν, πρὸς ἐπανόρθωσιν, πρὸς παιδείαν τὴν ἐν δικαιοσύνῃ, (17) ἵνα ἄρτιος ᾖ ὁ τοῦ θεοῦ ἄνθρωπος, πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἐξηρτισμένος.

4

(1) Διαμαρτύρομαι ἐνώπιον τοῦ θεοῦ καὶ Χριστοῦ Ἰησοῦ, τοῦ μέλλοντος κρίνειν ζῶντας καὶ νεκρούς, καὶ τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ καὶ τὴν βασιλείαν αὐτοῦ· (2) κήρυξον τὸν λόγον, ἐπίστηθι εὐκαίρως ἀκαίρως, ἔλεγξον, ἐπιτίμησον, παρακάλεσον, ἐν πάσῃ μακροθυμίᾳ καὶ διδαχῇ. (3) ἔσται γὰρ καιρὸς ὅτε τῆς ὑγιαινούσης διδασκαλίας οὐκ ἀνέξονται, ἀλλὰ κατὰ τὰς ἰδίας ἐπιθυμίας ἑαυτοῖς ἐπισωρεύσουσιν διδασκάλους κνηθόμενοι τὴν ἀκοήν, (4) καὶ ἀπὸ μὲν τῆς ἀληθείας τὴν ἀκοὴν ἀποστρέψουσιν, ἐπὶ δὲ τοὺς μύθους ἐκτραπήσονται. (5) σὺ δὲ νῆφε ἐν πᾶσιν, κακοπάθησον, ἔργον ποίησον εὐαγγελιστοῦ, τὴν διακονίαν σου πληροφόρησον. (6) Ἐγὼ γὰρ ἤδη σπένδομαι, καὶ ὁ καιρὸς τῆς ἀναλύσεώς μου ἐφέστηκεν. (7) τὸν καλὸν ἀγῶνα ἠγώνισμαι, τὸν δρόμον τετέλεκα, τὴν πίστιν τετήρηκα· (8) λοιπὸν ἀπόκειταί μοι ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος, ὃν ἀποδώσει μοι ὁ κύριος ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ, ὁ δίκαιος κριτής, οὐ μόνον δὲ ἐμοὶ ἀλλὰ καὶ πᾶσιν τοῖς ἠγαπηκόσι τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ. (9) Σπούδασον ἐλθεῖν πρός με ταχέως· (10) Δημᾶς γάρ με ἐγκατέλιπεν ἀγαπήσας τὸν νῦν αἰῶνα, καὶ ἐπορεύθη εἰς Θεσσαλονίκην, Κρήσκης εἰς Γαλατίαν, Τίτος εἰς Δαλματίαν· (11) Λουκᾶς ἐστιν μόνος μετʼ ἐμοῦ. Μᾶρκον ἀναλαβὼν ἄγε μετὰ σεαυτοῦ, ἔστιν γάρ μοι εὔχρηστος εἰς διακονίαν, (12) Τυχικὸν δὲ ἀπέστειλα εἰς Ἔφεσον. (13) τὸν φαιλόνην, ὃν ἀπέλιπον ἐν Τρῳάδι παρὰ Κάρπῳ, ἐρχόμενος φέρε, καὶ τὰ βιβλία, μάλιστα τὰς μεμβράνας. (14) Ἀλέξανδρος ὁ χαλκεὺς πολλά μοι κακὰ ἐνεδείξατο—ἀποδώσει αὐτῷ ὁ κύριος κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ— (15) ὃν καὶ σὺ φυλάσσου, λίαν γὰρ ἀντέστη τοῖς ἡμετέροις λόγοις. (16) Ἐν τῇ πρώτῃ μου ἀπολογίᾳ οὐδείς μοι παρεγένετο, ἀλλὰ πάντες με ἐγκατέλιπον—μὴ αὐτοῖς λογισθείη— (17) ὁ δὲ κύριός μοι παρέστη καὶ ἐνεδυνάμωσέν με, ἵνα διʼ ἐμοῦ τὸ κήρυγμα πληροφορηθῇ καὶ ἀκούσωσιν πάντα τὰ ἔθνη, καὶ ἐρρύσθην ἐκ στόματος λέοντος. (18) ῥύσεταί με ὁ κύριος ἀπὸ παντὸς ἔργου πονηροῦ καὶ σώσει εἰς τὴν βασιλείαν αὐτοῦ τὴν ἐπουράνιον· ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, ἀμήν. (19) Ἄσπασαι Πρίσκαν καὶ Ἀκύλαν καὶ τὸν Ὀνησιφόρου οἶκον. (20) Ἔραστος ἔμεινεν ἐν Κορίνθῳ, Τρόφιμον δὲ ἀπέλιπον ἐν Μιλήτῳ ἀσθενοῦντα. (21) Σπούδασον πρὸ χειμῶνος ἐλθεῖν. Ἀσπάζεταί σε Εὔβουλος καὶ Πούδης καὶ Λίνος καὶ Κλαυδία καὶ οἱ ἀδελφοὶ πάντες. (22) Ὁ κύριος μετὰ τοῦ πνεύματός σου. ἡ χάρις μεθʼ ὑμῶν.

Epistle to Titus

1 2 3

1

(1) Παῦλος δοῦλος θεοῦ, ἀπόστολος δὲ Ἰησοῦ Χριστοῦ κατὰ πίστιν ἐκλεκτῶν θεοῦ καὶ ἐπίγνωσιν ἀληθείας τῆς κατʼ εὐσέβειαν (2) ἐπʼ ἐλπίδι ζωῆς αἰωνίου, ἣν ἐπηγγείλατο ὁ ἀψευδὴς θεὸς πρὸ χρόνων αἰωνίων (3) ἐφανέρωσεν δὲ καιροῖς ἰδίοις, τὸν λόγον αὐτοῦ ἐν κηρύγματι ὃ ἐπιστεύθην ἐγὼ κατʼ ἐπιταγὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεοῦ, (4) Τίτῳ γνησίῳ τέκνῳ κατὰ κοινὴν πίστιν· χάρις καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς καὶ Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν. (5) Τούτου χάριν ἀπέλιπόν σε ἐν Κρήτῃ ἵνα τὰ λείποντα ἐπιδιορθώσῃ, καὶ καταστήσῃς κατὰ πόλιν πρεσβυτέρους, ὡς ἐγώ σοι διεταξάμην, (6) εἴ τίς ἐστιν ἀνέγκλητος, μιᾶς γυναικὸς ἀνήρ, τέκνα ἔχων πιστά, μὴ ἐν κατηγορίᾳ ἀσωτίας ἢ ἀνυπότακτα. (7) δεῖ γὰρ τὸν ἐπίσκοπον ἀνέγκλητον εἶναι ὡς θεοῦ οἰκονόμον, μὴ αὐθάδη, μὴ ὀργίλον, μὴ πάροινον, μὴ πλήκτην, μὴ αἰσχροκερδῆ, (8) ἀλλὰ φιλόξενον, φιλάγαθον, σώφρονα, δίκαιον, ὅσιον, ἐγκρατῆ, (9) ἀντεχόμενον τοῦ κατὰ τὴν διδαχὴν πιστοῦ λόγου, ἵνα δυνατὸς ᾖ καὶ παρακαλεῖν ἐν τῇ διδασκαλίᾳ τῇ ὑγιαινούσῃ καὶ τοὺς ἀντιλέγοντας ἐλέγχειν. (10) Εἰσὶν γὰρ πολλοὶ καὶ ἀνυπότακτοι, ματαιολόγοι καὶ φρεναπάται, μάλιστα οἱ ἐκ τῆς περιτομῆς, (11) οὓς δεῖ ἐπιστομίζειν, οἵτινες ὅλους οἴκους ἀνατρέπουσιν διδάσκοντες ἃ μὴ δεῖ αἰσχροῦ κέρδους χάριν. (12) εἶπέν τις ἐξ αὐτῶν, ἴδιος αὐτῶν προφήτης, Κρῆτες ἀεὶ ψεῦσται, κακὰ θηρία, γαστέρες ἀργαί· (13) ἡ μαρτυρία αὕτη ἐστὶν ἀληθής. διʼ ἣν αἰτίαν ἔλεγχε αὐτοὺς ἀποτόμως, ἵνα ὑγιαίνωσιν ἐν τῇ πίστει, (14) μὴ προσέχοντες Ἰουδαϊκοῖς μύθοις καὶ ἐντολαῖς ἀνθρώπων ἀποστρεφομένων τὴν ἀλήθειαν. (15) πάντα καθαρὰ τοῖς καθαροῖς· τοῖς δὲ μεμιαμμένοις καὶ ἀπίστοις οὐδὲν καθαρόν, ἀλλὰ μεμίανται αὐτῶν καὶ ὁ νοῦς καὶ ἡ συνείδησις. (16) θεὸν ὁμολογοῦσιν εἰδέναι, τοῖς δὲ ἔργοις ἀρνοῦνται, βδελυκτοὶ ὄντες καὶ ἀπειθεῖς καὶ πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἀδόκιμοι.

2

(1) Σὺ δὲ λάλει ἃ πρέπει τῇ ὑγιαινούσῃ διδασκαλίᾳ. (2) πρεσβύτας νηφαλίους εἶναι, σεμνούς, σώφρονας, ὑγιαίνοντας τῇ πίστει, τῇ ἀγάπῃ, τῇ ὑπομονῇ. (3) Πρεσβύτιδας ὡσαύτως ἐν καταστήματι ἱεροπρεπεῖς, μὴ διαβόλους μηδὲ οἴνῳ πολλῷ δεδουλωμένας, καλοδιδασκάλους, (4) ἵνα σωφρονίζωσι τὰς νέας φιλάνδρους εἶναι, φιλοτέκνους, (5) σώφρονας, ἁγνάς, οἰκουργούς, ἀγαθάς, ὑποτασσομένας τοῖς ἰδίοις ἀνδράσιν, ἵνα μὴ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ βλασφημῆται (6) Τοὺς νεωτέρους ὡσαύτως παρακάλει σωφρονεῖν· (7) περὶ πάντα σεαυτὸν παρεχόμενος τύπον καλῶν ἔργων, ἐν τῇ διδασκαλίᾳ ἀφθορίαν, σεμνότητα, (8) λόγον ὑγιῆ ἀκατάγνωστον, ἵνα ὁ ἐξ ἐναντίας ἐντραπῇ μηδὲν ἔχων λέγειν περὶ ἡμῶν φαῦλον. (9) Δούλους ἰδίοις δεσπόταις ὑποτάσσεσθαι ἐν πᾶσιν, εὐαρέστους εἶναι, μὴ ἀντιλέγοντας, (10) μὴ νοσφιζομένους, ἀλλὰ πᾶσαν πίστιν ἐνδεικνυμένους ἀγαθήν, ἵνα τὴν διδασκαλίαν τὴν τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεοῦ κοσμῶσιν ἐν πᾶσιν. (11) Ἐπεφάνη γὰρ ἡ χάρις τοῦ θεοῦ σωτήριος πᾶσιν ἀνθρώποις (12) παιδεύουσα ἡμᾶς, ἵνα ἀρνησάμενοι τὴν ἀσέβειαν καὶ τὰς κοσμικὰς ἐπιθυμίας σωφρόνως καὶ δικαίως καὶ εὐσεβῶς ζήσωμεν ἐν τῷ νῦν αἰῶνι, (13) προσδεχόμενοι τὴν μακαρίαν ἐλπίδα καὶ ἐπιφάνειαν τῆς δόξης τοῦ μεγάλου θεοῦ καὶ σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, (14) ὃς ἔδωκεν ἑαυτὸν ὑπὲρ ἡμῶν ἵνα λυτρώσηται ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἀνομίας καὶ καθαρίσῃ ἑαυτῷ λαὸν περιούσιον, ζηλωτὴν καλῶν ἔργων. (15) Ταῦτα λάλει καὶ παρακάλει καὶ ἔλεγχε μετὰ πάσης ἐπιταγῆς· μηδείς σου περιφρονείτω.

3

(1) Ὑπομίμνῃσκε αὐτοὺς ἀρχαῖς ἐξουσίαις ὑποτάσσεσθαι πειθαρχεῖν, πρὸς πᾶν ἔργον ἀγαθὸν ἑτοίμους εἶναι, (2) μηδένα βλασφημεῖν, ἀμάχους εἶναι, ἐπιεικεῖς, πᾶσαν ἐνδεικνυμένους πραΰτητα πρὸς πάντας ἀνθρώπους. (3) ἦμεν γάρ ποτε καὶ ἡμεῖς ἀνόητοι, ἀπειθεῖς, πλανώμενοι, δουλεύοντες ἐπιθυμίαις καὶ ἡδοναῖς ποικίλαις, ἐν κακίᾳ καὶ φθόνῳ διάγοντες, στυγητοί, μισοῦντες ἀλλήλους. (4) ὅτε δὲ ἡ χρηστότης καὶ ἡ φιλανθρωπία ἐπεφάνη τοῦ σωτῆρος ἡμῶν θεοῦ, (5) οὐκ ἐξ ἔργων τῶν ἐν δικαιοσύνῃ ἃ ἐποιήσαμεν ἡμεῖς ἀλλὰ κατὰ τὸ αὐτοῦ ἔλεος ἔσωσεν ἡμᾶς διὰ λουτροῦ παλιγγενεσίας καὶ ἀνακαινώσεως πνεύματος ἁγίου, (6) οὗ ἐξέχεεν ἐφʼ ἡμᾶς πλουσίως διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ σωτῆρος ἡμῶν, (7) ἵνα δικαιωθέντες τῇ ἐκείνου χάριτι κληρονόμοι γενηθῶμεν κατʼ ἐλπίδα ζωῆς αἰωνίου. (8) Πιστὸς ὁ λόγος, καὶ περὶ τούτων βούλομαί σε διαβεβαιοῦσθαι, ἵνα φροντίζωσιν καλῶν ἔργων προΐστασθαι οἱ πεπιστευκότες θεῷ. ταῦτά ἐστιν καλὰ καὶ ὠφέλιμα τοῖς ἀνθρώποις· (9) μωρὰς δὲ ζητήσεις καὶ γενεαλογίας καὶ ἔρεις καὶ μάχας νομικὰς περιΐστασο, εἰσὶν γὰρ ἀνωφελεῖς καὶ μάταιοι. (10) αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ, (11) εἰδὼς ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος καὶ ἁμαρτάνει, ὢν αὐτοκατάκριτος. (12) Ὅταν πέμψω Ἀρτεμᾶν πρὸς σὲ ἢ Τυχικόν, σπούδασον ἐλθεῖν πρός με εἰς Νικόπολιν, ἐκεῖ γὰρ κέκρικα παραχειμάσαι. (13) Ζηνᾶν τὸν νομικὸν καὶ Ἀπολλῶν σπουδαίως πρόπεμψον, ἵνα μηδὲν αὐτοῖς λείπῃ. (14) μανθανέτωσαν δὲ καὶ οἱ ἡμέτεροι καλῶν ἔργων προΐστασθαι εἰς τὰς ἀναγκαίας χρείας, ἵνα μὴ ὦσιν ἄκαρποι. (15) Ἀσπάζονταί σε οἱ μετʼ ἐμοῦ πάντες. ἄσπασαι τοὺς φιλοῦντας ἡμᾶς ἐν πίστει. ἡ χάρις μετὰ πάντων ὑμῶν.

Epistle to Philemon

1

1

(1) Παῦλος δέσμιος Χριστοῦ Ἰησοῦ καὶ Τιμόθεος ὁ ἀδελφὸς Φιλήμονι τῷ ἀγαπητῷ καὶ συνεργῷ ἡμῶν (2) καὶ Ἀπφίᾳ τῇ ἀδελφῇ καὶ Ἀρχίππῳ τῷ συστρατιώτῃ ἡμῶν καὶ τῇ κατʼ οἶκόν σου ἐκκλησίᾳ· (3) χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ θεοῦ πατρὸς ἡμῶν καὶ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. (4) Εὐχαριστῶ τῷ θεῷ μου πάντοτε μνείαν σου ποιούμενος ἐπὶ τῶν προσευχῶν μου, (5) ἀκούων σου τὴν ἀγάπην καὶ τὴν πίστιν ἣν ἔχεις πρὸς τὸν κύριον Ἰησοῦν καὶ εἰς πάντας τοὺς ἁγίους, (6) ὅπως ἡ κοινωνία τῆς πίστεώς σου ἐνεργὴς γένηται ἐν ἐπιγνώσει παντὸς ἀγαθοῦ τοῦ ἐν ἡμῖν εἰς Χριστόν· (7) χαρὰν γὰρ πολλὴν ἔσχον καὶ παράκλησιν ἐπὶ τῇ ἀγάπῃ σου, ὅτι τὰ σπλάγχνα τῶν ἁγίων ἀναπέπαυται διὰ σοῦ, ἀδελφέ. (8) Διό, πολλὴν ἐν Χριστῷ παρρησίαν ἔχων ἐπιτάσσειν σοι τὸ ἀνῆκον, (9) διὰ τὴν ἀγάπην μᾶλλον παρακαλῶ, τοιοῦτος ὢν ὡς Παῦλος πρεσβύτης νυνὶ δὲ καὶ δέσμιος Χριστοῦ Ἰησοῦ— (10) παρακαλῶ σε περὶ τοῦ ἐμοῦ τέκνου, ὃν ἐγέννησα ἐν τοῖς δεσμοῖς Ὀνήσιμον, (11) τόν ποτέ σοι ἄχρηστον νυνὶ δὲ σοὶ καὶ ἐμοὶ εὔχρηστον, (12) ὃν ἀνέπεμψά σοι αὐτόν, τοῦτʼ ἔστιν τὰ ἐμὰ σπλάγχνα· (13) ὃν ἐγὼ ἐβουλόμην πρὸς ἐμαυτὸν κατέχειν, ἵνα ὑπὲρ σοῦ μοι διακονῇ ἐν τοῖς δεσμοῖς τοῦ εὐαγγελίου, (14) χωρὶς δὲ τῆς σῆς γνώμης οὐδὲν ἠθέλησα ποιῆσαι, ἵνα μὴ ὡς κατὰ ἀνάγκην τὸ ἀγαθόν σου ᾖ ἀλλὰ κατὰ ἑκούσιον· (15) τάχα γὰρ διὰ τοῦτο ἐχωρίσθη πρὸς ὥραν ἵνα αἰώνιον αὐτὸν ἀπέχῃς, (16) οὐκέτι ὡς δοῦλον ἀλλὰ ὑπὲρ δοῦλον, ἀδελφὸν ἀγαπητόν, μάλιστα ἐμοί, πόσῳ δὲ μᾶλλον σοὶ καὶ ἐν σαρκὶ καὶ ἐν κυρίῳ. (17) Εἰ οὖν με ἔχεις κοινωνόν, προσλαβοῦ αὐτὸν ὡς ἐμέ. (18) εἰ δέ τι ἠδίκησέν σε ἢ ὀφείλει, τοῦτο ἐμοὶ ἐλλόγα· (19) ἐγὼ Παῦλος ἔγραψα τῇ ἐμῇ χειρί, ἐγὼ ἀποτίσω· ἵνα μὴ λέγω σοι ὅτι καὶ σεαυτόν μοι προσοφείλεις. (20) ναί, ἀδελφέ, ἐγώ σου ὀναίμην ἐν κυρίῳ· ἀνάπαυσόν μου τὰ σπλάγχνα ἐν Χριστῷ. (21) πεποιθὼς τῇ ὑπακοῇ σου ἔγραψά σοι, εἰδὼς ὅτι καὶ ὑπὲρ ἃ λέγω ποιήσεις. (22) ἅμα δὲ καὶ ἑτοίμαζέ μοι ξενίαν, ἐλπίζω γὰρ ὅτι διὰ τῶν προσευχῶν ὑμῶν χαρισθήσομαι ὑμῖν. (23) Ἀσπάζεταί σε Ἐπαφρᾶς ὁ συναιχμάλωτός μου ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, (24) Μᾶρκος, Ἀρίσταρχος, Δημᾶς, Λουκᾶς, οἱ συνεργοί μου. (25) Ἡ χάρις τοῦ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ μετὰ τοῦ πνεύματος ὑμῶν.

Epistle of St. James

1 2 3 4 5

1

(1) Ἰάκωβος θεοῦ καὶ κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ δοῦλος ταῖς δώδεκα φυλαῖς ταῖς ἐν τῇ διασπορᾷ χαίρειν. (2) Πᾶσαν χαρὰν ἡγήσασθε, ἀδελφοί μου, ὅταν πειρασμοῖς περιπέσητε ποικίλοις, (3) γινώσκοντες ὅτι τὸ δοκίμιον ὑμῶν τῆς πίστεως κατεργάζεται ὑπομονήν· (4) ἡ δὲ ὑπομονὴ ἔργον τέλειον ἐχέτω, ἵνα ἦτε τέλειοι καὶ ὁλόκληροι, ἐν μηδενὶ λειπόμενοι. (5) Εἰ δέ τις ὑμῶν λείπεται σοφίας, αἰτείτω παρὰ τοῦ διδόντος θεοῦ πᾶσιν ἁπλῶς καὶ μὴ ὀνειδίζοντος, καὶ δοθήσεται αὐτῷ· (6) αἰτείτω δὲ ἐν πίστει, μηδὲν διακρινόμενος, ὁ γὰρ διακρινόμενος ἔοικεν κλύδωνι θαλάσσης ἀνεμιζομένῳ καὶ ῥιπιζομένῳ· (7) μὴ γὰρ οἰέσθω ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ὅτι λήμψεταί τι παρὰ τοῦ κυρίου (8) ἀνὴρ δίψυχος, ἀκατάστατος ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ. (9) Καυχάσθω δὲ ὁ ἀδελφὸς ὁ ταπεινὸς ἐν τῷ ὕψει αὐτοῦ, (10) ὁ δὲ πλούσιος ἐν τῇ ταπεινώσει αὐτοῦ, ὅτι ὡς ἄνθος χόρτου παρελεύσεται. (11) ἀνέτειλεν γὰρ ὁ ἥλιος σὺν τῷ καύσωνι καὶ ἐξήρανεν τὸν χόρτον, καὶ τὸ ἄνθος αὐτοῦ ἐξέπεσεν καὶ ἡ εὐπρέπεια τοῦ προσώπου αὐτοῦ ἀπώλετο· οὕτως καὶ ὁ πλούσιος ἐν ταῖς πορείαις αὐτοῦ μαρανθήσεται. (12) Μακάριος ἀνὴρ ὃς ὑπομένει πειρασμόν, ὅτι δόκιμος γενόμενος λήμψεται τὸν στέφανον τῆς ζωῆς, ὃν ἐπηγγείλατο τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν. (13) μηδεὶς πειραζόμενος λεγέτω ὅτι Ἀπὸ θεοῦ πειράζομαι· ὁ γὰρ θεὸς ἀπείραστός ἐστιν κακῶν, πειράζει δὲ αὐτὸς οὐδένα. (14) ἕκαστος δὲ πειράζεται ὑπὸ τῆς ἰδίας ἐπιθυμίας ἐξελκόμενος καὶ δελεαζόμενος· (15) εἶτα ἡ ἐπιθυμία συλλαβοῦσα τίκτει ἁμαρτίαν, ἡ δὲ ἁμαρτία ἀποτελεσθεῖσα ἀποκύει θάνατον. (16) μὴ πλανᾶσθε, ἀδελφοί μου ἀγαπητοί. (17) Πᾶσα δόσις ἀγαθὴ καὶ πᾶν δώρημα τέλειον ἄνωθέν ἐστιν, καταβαῖνον ἀπὸ τοῦ πατρὸς τῶν φώτων, παρʼ ᾧ οὐκ ἔνι παραλλαγὴ ἢ τροπῆς ἀποσκίασμα. (18) βουληθεὶς ἀπεκύησεν ἡμᾶς λόγῳ ἀληθείας, εἰς τὸ εἶναι ἡμᾶς ἀπαρχήν τινα τῶν αὐτοῦ κτισμάτων. (19) Ἴστε, ἀδελφοί μου ἀγαπητοί. ἔστω δὲ πᾶς ἄνθρωπος ταχὺς εἰς τὸ ἀκοῦσαι, βραδὺς εἰς τὸ λαλῆσαι, βραδὺς εἰς ὀργήν, (20) ὀργὴ γὰρ ἀνδρὸς δικαιοσύνην θεοῦ οὐκ ἐργάζεται. (21) διὸ ἀποθέμενοι πᾶσαν ῥυπαρίαν καὶ περισσείαν κακίας ἐν πραΰτητι δέξασθε τὸν ἔμφυτον λόγον τὸν δυνάμενον σῶσαι τὰς ψυχὰς ὑμῶν. (22) Γίνεσθε δὲ ποιηταὶ λόγου καὶ μὴ ἀκροαταὶ μόνον παραλογιζόμενοι ἑαυτούς. (23) ὅτι εἴ τις ἀκροατὴς λόγου ἐστὶν καὶ οὐ ποιητής, οὗτος ἔοικεν ἀνδρὶ κατανοοῦντι τὸ πρόσωπον τῆς γενέσεως αὐτοῦ ἐν ἐσόπτρῳ, (24) κατενόησεν γὰρ ἑαυτὸν καὶ ἀπελήλυθεν καὶ εὐθέως ἐπελάθετο ὁποῖος ἦν. (25) ὁ δὲ παρακύψας εἰς νόμον τέλειον τὸν τῆς ἐλευθερίας καὶ παραμείνας, οὐκ ἀκροατὴς ἐπιλησμονῆς γενόμενος ἀλλὰ ποιητὴς ἔργου, οὗτος μακάριος ἐν τῇ ποιήσει αὐτοῦ ἔσται. (26) Εἴ τις δοκεῖ θρησκὸς εἶναι μὴ χαλιναγωγῶν γλῶσσαν αὐτοῦ ἀλλὰ ἀπατῶν καρδίαν αὐτοῦ, τούτου μάταιος ἡ θρησκεία. (27) θρησκεία καθαρὰ καὶ ἀμίαντος παρὰ τῷ θεῷ καὶ πατρὶ αὕτη ἐστίν, ἐπισκέπτεσθαι ὀρφανοὺς καὶ χήρας ἐν τῇ θλίψει αὐτῶν, ἄσπιλον ἑαυτὸν τηρεῖν ἀπὸ τοῦ κόσμου.

2

(1) Ἀδελφοί μου, μὴ ἐν προσωπολημψίαις ἔχετε τὴν πίστιν τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τῆς δόξης; (2) ἐὰν γὰρ εἰσέλθῃ εἰς συναγωγὴν ὑμῶν ἀνὴρ χρυσοδακτύλιος ἐν ἐσθῆτι λαμπρᾷ, εἰσέλθῃ δὲ καὶ πτωχὸς ἐν ῥυπαρᾷ ἐσθῆτι, (3) ἐπιβλέψητε δὲ ἐπὶ τὸν φοροῦντα τὴν ἐσθῆτα τὴν λαμπρὰν καὶ εἴπητε· Σὺ κάθου ὧδε καλῶς, καὶ τῷ πτωχῷ εἴπητε· Σὺ στῆθι ἢ κάθου ἐκεῖ ὑπὸ τὸ ὑποπόδιόν μου, (4) οὐ διεκρίθητε ἐν ἑαυτοῖς καὶ ἐγένεσθε κριταὶ διαλογισμῶν πονηρῶν; (5) ἀκούσατε, ἀδελφοί μου ἀγαπητοί. οὐχ ὁ θεὸς ἐξελέξατο τοὺς πτωχοὺς τῷ κόσμῳ πλουσίους ἐν πίστει καὶ κληρονόμους τῆς βασιλείας ἧς ἐπηγγείλατο τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν; (6) ὑμεῖς δὲ ἠτιμάσατε τὸν πτωχόν. οὐχ οἱ πλούσιοι καταδυναστεύουσιν ὑμῶν, καὶ αὐτοὶ ἕλκουσιν ὑμᾶς εἰς κριτήρια; (7) οὐκ αὐτοὶ βλασφημοῦσιν τὸ καλὸν ὄνομα τὸ ἐπικληθὲν ἐφʼ ὑμᾶς; (8) Εἰ μέντοι νόμον τελεῖτε βασιλικὸν κατὰ τὴν γραφήν Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν, καλῶς ποιεῖτε· (9) εἰ δὲ προσωπολημπτεῖτε, ἁμαρτίαν ἐργάζεσθε, ἐλεγχόμενοι ὑπὸ τοῦ νόμου ὡς παραβάται. (10) ὅστις γὰρ ὅλον τὸν νόμον τηρήσῃ, πταίσῃ δὲ ἐν ἑνί, γέγονεν πάντων ἔνοχος. (11) ὁ γὰρ εἰπών· Μὴ μοιχεύσῃς εἶπεν καί· Μὴ φονεύσῃς· εἰ δὲ οὐ μοιχεύεις φονεύεις δέ, γέγονας παραβάτης νόμου. (12) οὕτως λαλεῖτε καὶ οὕτως ποιεῖτε ὡς διὰ νόμου ἐλευθερίας μέλλοντες κρίνεσθαι. (13) ἡ γὰρ κρίσις ἀνέλεος τῷ μὴ ποιήσαντι ἔλεος· κατακαυχᾶται ἔλεος κρίσεως. (14) Τί ὄφελος, ἀδελφοί μου, ἐὰν πίστιν λέγῃ τις ἔχειν ἔργα δὲ μὴ ἔχῃ; μὴ δύναται ἡ πίστις σῶσαι αὐτόν; (15) ἐὰν ἀδελφὸς ἢ ἀδελφὴ γυμνοὶ ὑπάρχωσιν καὶ λειπόμενοι τῆς ἐφημέρου τροφῆς, (16) εἴπῃ δέ τις αὐτοῖς ἐξ ὑμῶν· Ὑπάγετε ἐν εἰρήνῃ, θερμαίνεσθε καὶ χορτάζεσθε, μὴ δῶτε δὲ αὐτοῖς τὰ ἐπιτήδεια τοῦ σώματος, τί ὄφελος; (17) οὕτως καὶ ἡ πίστις, ἐὰν μὴ ἔχῃ ἔργα, νεκρά ἐστιν καθʼ ἑαυτήν. (18) Ἀλλʼ ἐρεῖ τις· Σὺ πίστιν ἔχεις κἀγὼ ἔργα ἔχω. δεῖξόν μοι τὴν πίστιν σου χωρὶς τῶν ἔργων, κἀγώ σοι δείξω ἐκ τῶν ἔργων μου τὴν πίστιν. (19) σὺ πιστεύεις ὅτι εἷς ἐστιν ὁ θεός; καλῶς ποιεῖς· καὶ τὰ δαιμόνια πιστεύουσιν καὶ φρίσσουσιν. (20) θέλεις δὲ γνῶναι, ὦ ἄνθρωπε κενέ, ὅτι ἡ πίστις χωρὶς τῶν ἔργων ἀργή ἐστιν; (21) Ἀβραὰμ ὁ πατὴρ ἡμῶν οὐκ ἐξ ἔργων ἐδικαιώθη, ἀνενέγκας Ἰσαὰκ τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον; (22) βλέπεις ὅτι ἡ πίστις συνήργει τοῖς ἔργοις αὐτοῦ καὶ ἐκ τῶν ἔργων ἡ πίστις ἐτελειώθη, (23) καὶ ἐπληρώθη ἡ γραφὴ ἡ λέγουσα· Ἐπίστευσεν δὲ Ἀβραὰμ τῷ θεῷ, καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην, καὶ φίλος θεοῦ ἐκλήθη. (24) ὁρᾶτε ὅτι ἐξ ἔργων δικαιοῦται ἄνθρωπος καὶ οὐκ ἐκ πίστεως μόνον. (25) ὁμοίως δὲ καὶ Ῥαὰβ ἡ πόρνη οὐκ ἐξ ἔργων ἐδικαιώθη, ὑποδεξαμένη τοὺς ἀγγέλους καὶ ἑτέρᾳ ὁδῷ ἐκβαλοῦσα; (26) ὥσπερ γὰρ τὸ σῶμα χωρὶς πνεύματος νεκρόν ἐστιν, οὕτως καὶ ἡ πίστις χωρὶς ἔργων νεκρά ἐστιν.

3

(1) Μὴ πολλοὶ διδάσκαλοι γίνεσθε, ἀδελφοί μου, εἰδότες ὅτι μεῖζον κρίμα λημψόμεθα· (2) πολλὰ γὰρ πταίομεν ἅπαντες. εἴ τις ἐν λόγῳ οὐ πταίει, οὗτος τέλειος ἀνήρ, δυνατὸς χαλιναγωγῆσαι καὶ ὅλον τὸ σῶμα. (3) εἰ δὲ τῶν ἵππων τοὺς χαλινοὺς εἰς τὰ στόματα βάλλομεν εἰς τὸ πείθεσθαι αὐτοὺς ἡμῖν, καὶ ὅλον τὸ σῶμα αὐτῶν μετάγομεν. (4) ἰδοὺ καὶ τὰ πλοῖα, τηλικαῦτα ὄντα καὶ ὑπὸ ἀνέμων σκληρῶν ἐλαυνόμενα, μετάγεται ὑπὸ ἐλαχίστου πηδαλίου ὅπου ἡ ὁρμὴ τοῦ εὐθύνοντος βούλεται· (5) οὕτως καὶ ἡ γλῶσσα μικρὸν μέλος ἐστὶν καὶ μεγάλα αὐχεῖ. Ἰδοὺ ἡλίκον πῦρ ἡλίκην ὕλην ἀνάπτει· (6) καὶ ἡ γλῶσσα πῦρ, ὁ κόσμος τῆς ἀδικίας ἡ γλῶσσα καθίσταται ἐν τοῖς μέλεσιν ἡμῶν, ἡ σπιλοῦσα ὅλον τὸ σῶμα καὶ φλογίζουσα τὸν τροχὸν τῆς γενέσεως καὶ φλογιζομένη ὑπὸ τῆς γεέννης. (7) πᾶσα γὰρ φύσις θηρίων τε καὶ πετεινῶν ἑρπετῶν τε καὶ ἐναλίων δαμάζεται καὶ δεδάμασται τῇ φύσει τῇ ἀνθρωπίνῃ· (8) τὴν δὲ γλῶσσαν οὐδεὶς δαμάσαι δύναται ἀνθρώπων· ἀκατάστατον κακόν, μεστὴ ἰοῦ θανατηφόρου. (9) ἐν αὐτῇ εὐλογοῦμεν τὸν κύριον καὶ πατέρα, καὶ ἐν αὐτῇ καταρώμεθα τοὺς ἀνθρώπους τοὺς καθʼ ὁμοίωσιν θεοῦ γεγονότας· (10) ἐκ τοῦ αὐτοῦ στόματος ἐξέρχεται εὐλογία καὶ κατάρα. οὐ χρή, ἀδελφοί μου, ταῦτα οὕτως γίνεσθαι. (11) μήτι ἡ πηγὴ ἐκ τῆς αὐτῆς ὀπῆς βρύει τὸ γλυκὺ καὶ τὸ πικρόν; (12) μὴ δύναται, ἀδελφοί μου, συκῆ ἐλαίας ποιῆσαι ἢ ἄμπελος σῦκα; οὔτε ἁλυκὸν γλυκὺ ποιῆσαι ὕδωρ. (13) Τίς σοφὸς καὶ ἐπιστήμων ἐν ὑμῖν; δειξάτω ἐκ τῆς καλῆς ἀναστροφῆς τὰ ἔργα αὐτοῦ ἐν πραΰτητι σοφίας. (14) εἰ δὲ ζῆλον πικρὸν ἔχετε καὶ ἐριθείαν ἐν τῇ καρδίᾳ ὑμῶν, μὴ κατακαυχᾶσθε καὶ ψεύδεσθε κατὰ τῆς ἀληθείας. (15) οὐκ ἔστιν αὕτη ἡ σοφία ἄνωθεν κατερχομένη, ἀλλὰ ἐπίγειος, ψυχική, δαιμονιώδης· (16) ὅπου γὰρ ζῆλος καὶ ἐριθεία, ἐκεῖ ἀκαταστασία καὶ πᾶν φαῦλον πρᾶγμα. (17) ἡ δὲ ἄνωθεν σοφία πρῶτον μὲν ἁγνή ἐστιν, ἔπειτα εἰρηνική, ἐπιεικής, εὐπειθής, μεστὴ ἐλέους καὶ καρπῶν ἀγαθῶν, ἀδιάκριτος, ἀνυπόκριτος· (18) καρπὸς δὲ δικαιοσύνης ἐν εἰρήνῃ σπείρεται τοῖς ποιοῦσιν εἰρήνην.

4

(1) Πόθεν πόλεμοι καὶ πόθεν μάχαι ἐν ὑμῖν; οὐκ ἐντεῦθεν, ἐκ τῶν ἡδονῶν ὑμῶν τῶν στρατευομένων ἐν τοῖς μέλεσιν ὑμῶν; (2) ἐπιθυμεῖτε, καὶ οὐκ ἔχετε· φονεύετε καὶ ζηλοῦτε, καὶ οὐ δύνασθε ἐπιτυχεῖν· μάχεσθε καὶ πολεμεῖτε. οὐκ ἔχετε διὰ τὸ μὴ αἰτεῖσθαι ὑμᾶς· (3) αἰτεῖτε καὶ οὐ λαμβάνετε, διότι κακῶς αἰτεῖσθε, ἵνα ἐν ταῖς ἡδοναῖς ὑμῶν δαπανήσητε. (4) μοιχαλίδες, οὐκ οἴδατε ὅτι ἡ φιλία τοῦ κόσμου ἔχθρα τοῦ θεοῦ ἐστιν; ὃς ἐὰν οὖν βουληθῇ φίλος εἶναι τοῦ κόσμου, ἐχθρὸς τοῦ θεοῦ καθίσταται. (5) ἢ δοκεῖτε ὅτι κενῶς ἡ γραφὴ λέγει· Πρὸς φθόνον ἐπιποθεῖ τὸ πνεῦμα ὃ κατῴκισεν ἐν ἡμῖν; (6) μείζονα δὲ δίδωσιν χάριν· διὸ λέγει· Ὁ θεὸς ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται ταπεινοῖς δὲ δίδωσιν χάριν. (7) ὑποτάγητε οὖν τῷ θεῷ· ἀντίστητε δὲ τῷ διαβόλῳ, καὶ φεύξεται ἀφʼ ὑμῶν· (8) ἐγγίσατε τῷ θεῷ, καὶ ἐγγιεῖ ὑμῖν. καθαρίσατε χεῖρας, ἁμαρτωλοί, καὶ ἁγνίσατε καρδίας, δίψυχοι. (9) ταλαιπωρήσατε καὶ πενθήσατε καὶ κλαύσατε· ὁ γέλως ὑμῶν εἰς πένθος μετατραπήτω καὶ ἡ χαρὰ εἰς κατήφειαν· (10) ταπεινώθητε ἐνώπιον κυρίου, καὶ ὑψώσει ὑμᾶς. (11) Μὴ καταλαλεῖτε ἀλλήλων, ἀδελφοί· ὁ καταλαλῶν ἀδελφοῦ ἢ κρίνων τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ καταλαλεῖ νόμου καὶ κρίνει νόμον· εἰ δὲ νόμον κρίνεις, οὐκ εἶ ποιητὴς νόμου ἀλλὰ κριτής. (12) εἷς ἐστιν νομοθέτης καὶ κριτής, ὁ δυνάμενος σῶσαι καὶ ἀπολέσαι· σὺ δὲ τίς εἶ, ὁ κρίνων τὸν πλησίον; (13) Ἄγε νῦν οἱ λέγοντες· Σήμερον ἢ αὔριον πορευσόμεθα εἰς τήνδε τὴν πόλιν καὶ ποιήσομεν ἐκεῖ ἐνιαυτὸν καὶ ἐμπορευσόμεθα καὶ κερδήσομεν· (14) οἵτινες οὐκ ἐπίστασθε τὸ τῆς αὔριον ποία ἡ ζωὴ ὑμῶν· ἀτμὶς γάρ ἐστε ἡ πρὸς ὀλίγον φαινομένη, ἔπειτα καὶ ἀφανιζομένη· (15) ἀντὶ τοῦ λέγειν ὑμᾶς· Ἐὰν ὁ κύριος θελήσῃ, καὶ ζήσομεν καὶ ποιήσομεν τοῦτο ἢ ἐκεῖνο. (16) νῦν δὲ καυχᾶσθε ἐν ταῖς ἀλαζονείαις ὑμῶν· πᾶσα καύχησις τοιαύτη πονηρά ἐστιν. (17) εἰδότι οὖν καλὸν ποιεῖν καὶ μὴ ποιοῦντι, ἁμαρτία αὐτῷ ἐστιν.

5

(1) Ἄγε νῦν οἱ πλούσιοι, κλαύσατε ὀλολύζοντες ἐπὶ ταῖς ταλαιπωρίαις ὑμῶν ταῖς ἐπερχομέναις. (2) ὁ πλοῦτος ὑμῶν σέσηπεν, καὶ τὰ ἱμάτια ὑμῶν σητόβρωτα γέγονεν, (3) ὁ χρυσὸς ὑμῶν καὶ ὁ ἄργυρος κατίωται, καὶ ὁ ἰὸς αὐτῶν εἰς μαρτύριον ὑμῖν ἔσται καὶ φάγεται τὰς σάρκας ὑμῶν· ὡς πῦρ ἐθησαυρίσατε ἐν ἐσχάταις ἡμέραις. (4) ἰδοὺ ὁ μισθὸς τῶν ἐργατῶν τῶν ἀμησάντων τὰς χώρας ὑμῶν ὁ ἀφυστερημένος ἀφʼ ὑμῶν κράζει, καὶ αἱ βοαὶ τῶν θερισάντων εἰς τὰ ὦτα Κυρίου Σαβαὼθ εἰσεληλύθασιν· (5) ἐτρυφήσατε ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ἐσπαταλήσατε, ἐθρέψατε τὰς καρδίας ὑμῶν ἐν ἡμέρᾳ σφαγῆς. (6) κατεδικάσατε, ἐφονεύσατε τὸν δίκαιον. οὐκ ἀντιτάσσεται ὑμῖν; (7) Μακροθυμήσατε οὖν, ἀδελφοί, ἕως τῆς παρουσίας τοῦ κυρίου. ἰδοὺ ὁ γεωργὸς ἐκδέχεται τὸν τίμιον καρπὸν τῆς γῆς, μακροθυμῶν ἐπʼ αὐτῷ ἕως λάβῃ πρόϊμον καὶ ὄψιμον. (8) μακροθυμήσατε καὶ ὑμεῖς, στηρίξατε τὰς καρδίας ὑμῶν, ὅτι ἡ παρουσία τοῦ κυρίου ἤγγικεν. (9) μὴ στενάζετε, ἀδελφοί, κατʼ ἀλλήλων, ἵνα μὴ κριθῆτε· ἰδοὺ ὁ κριτὴς πρὸ τῶν θυρῶν ἕστηκεν. (10) ὑπόδειγμα λάβετε, ἀδελφοί, τῆς κακοπαθίας καὶ τῆς μακροθυμίας τοὺς προφήτας, οἳ ἐλάλησαν ἐν τῷ ὀνόματι κυρίου. (11) ἰδοὺ μακαρίζομεν τοὺς ὑπομείναντας· τὴν ὑπομονὴν Ἰὼβ ἠκούσατε, καὶ τὸ τέλος κυρίου εἴδετε, ὅτι πολύσπλαγχνός ἐστιν ὁ κύριος καὶ οἰκτίρμων. (12) Πρὸ πάντων δέ, ἀδελφοί μου, μὴ ὀμνύετε, μήτε τὸν οὐρανὸν μήτε τὴν γῆν μήτε ἄλλον τινὰ ὅρκον· ἤτω δὲ ὑμῶν τὸ Ναὶ ναὶ καὶ τὸ Οὒ οὔ, ἵνα μὴ ὑπὸ κρίσιν πέσητε. (13) Κακοπαθεῖ τις ἐν ὑμῖν; προσευχέσθω· εὐθυμεῖ τις; ψαλλέτω. (14) ἀσθενεῖ τις ἐν ὑμῖν; προσκαλεσάσθω τοὺς πρεσβυτέρους τῆς ἐκκλησίας, καὶ προσευξάσθωσαν ἐπʼ αὐτὸν ἀλείψαντες αὐτὸν ἐλαίῳ ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ κυρίου· (15) καὶ ἡ εὐχὴ τῆς πίστεως σώσει τὸν κάμνοντα, καὶ ἐγερεῖ αὐτὸν ὁ κύριος· κἂν ἁμαρτίας ᾖ πεποιηκώς, ἀφεθήσεται αὐτῷ. (16) ἐξομολογεῖσθε οὖν ἀλλήλοις τὰς ἁμαρτίας καὶ εὔχεσθε ὑπὲρ ἀλλήλων, ὅπως ἰαθῆτε. πολὺ ἰσχύει δέησις δικαίου ἐνεργουμένη. (17) Ἠλίας ἄνθρωπος ἦν ὁμοιοπαθὴς ἡμῖν, καὶ προσευχῇ προσηύξατο τοῦ μὴ βρέξαι, καὶ οὐκ ἔβρεξεν ἐπὶ τῆς γῆς ἐνιαυτοὺς τρεῖς καὶ μῆνας ἕξ· (18) καὶ πάλιν προσηύξατο, καὶ ὁ οὐρανὸς ὑετὸν ἔδωκεν καὶ ἡ γῆ ἐβλάστησεν τὸν καρπὸν αὐτῆς. (19) Ἀδελφοί μου, ἐάν τις ἐν ὑμῖν πλανηθῇ ἀπὸ τῆς ἀληθείας καὶ ἐπιστρέψῃ τις αὐτόν, (20) γινωσκέτω ὅτι ὁ ἐπιστρέψας ἁμαρτωλὸν ἐκ πλάνης ὁδοῦ αὐτοῦ σώσει ψυχὴν αὐτοῦ ἐκ θανάτου καὶ καλύψει πλῆθος ἁμαρτιῶν.

First Epistle of St. Peter

1 2 3 4 5

1

(1) Πέτρος ἀπόστολος Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐκλεκτοῖς παρεπιδήμοις διασπορᾶς Πόντου, Γαλατίας, Καππαδοκίας, Ἀσίας, καὶ Βιθυνίας, (2) κατὰ πρόγνωσιν θεοῦ πατρός, ἐν ἁγιασμῷ πνεύματος, εἰς ὑπακοὴν καὶ ῥαντισμὸν αἵματος Ἰησοῦ Χριστοῦ· χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη πληθυνθείη. (3) Εὐλογητὸς ὁ θεὸς καὶ πατὴρ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ κατὰ τὸ πολὺ αὐτοῦ ἔλεος ἀναγεννήσας ἡμᾶς εἰς ἐλπίδα ζῶσαν διʼ ἀναστάσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐκ νεκρῶν, (4) εἰς κληρονομίαν ἄφθαρτον καὶ ἀμίαντον καὶ ἀμάραντον, τετηρημένην ἐν οὐρανοῖς εἰς ὑμᾶς (5) τοὺς ἐν δυνάμει θεοῦ φρουρουμένους διὰ πίστεως εἰς σωτηρίαν ἑτοίμην ἀποκαλυφθῆναι ἐν καιρῷ ἐσχάτῳ. (6) ἐν ᾧ ἀγαλλιᾶσθε, ὀλίγον ἄρτι εἰ δέον λυπηθέντες ἐν ποικίλοις πειρασμοῖς, (7) ἵνα τὸ δοκίμιον ὑμῶν τῆς πίστεως πολυτιμότερον χρυσίου τοῦ ἀπολλυμένου διὰ πυρὸς δὲ δοκιμαζομένου εὑρεθῇ εἰς ἔπαινον καὶ δόξαν καὶ τιμὴν ἐν ἀποκαλύψει Ἰησοῦ Χριστοῦ. (8) ὃν οὐκ ἰδόντες ἀγαπᾶτε, εἰς ὃν ἄρτι μὴ ὁρῶντες πιστεύοντες δὲ ἀγαλλιᾶσθε χαρᾷ ἀνεκλαλήτῳ καὶ δεδοξασμένῃ, (9) κομιζόμενοι τὸ τέλος τῆς πίστεως ὑμῶν σωτηρίαν ψυχῶν. (10) Περὶ ἧς σωτηρίας ἐξεζήτησαν καὶ ἐξηραύνησαν προφῆται οἱ περὶ τῆς εἰς ὑμᾶς χάριτος προφητεύσαντες, (11) ἐραυνῶντες εἰς τίνα ἢ ποῖον καιρὸν ἐδήλου τὸ ἐν αὐτοῖς πνεῦμα Χριστοῦ προμαρτυρόμενον τὰ εἰς Χριστὸν παθήματα καὶ τὰς μετὰ ταῦτα δόξας· (12) οἷς ἀπεκαλύφθη ὅτι οὐχ ἑαυτοῖς ὑμῖν δὲ διηκόνουν αὐτά, ἃ νῦν ἀνηγγέλη ὑμῖν διὰ τῶν εὐαγγελισαμένων ὑμᾶς πνεύματι ἁγίῳ ἀποσταλέντι ἀπʼ οὐρανοῦ, εἰς ἃ ἐπιθυμοῦσιν ἄγγελοι παρακύψαι. (13) Διὸ ἀναζωσάμενοι τὰς ὀσφύας τῆς διανοίας ὑμῶν, νήφοντες τελείως, ἐλπίσατε ἐπὶ τὴν φερομένην ὑμῖν χάριν ἐν ἀποκαλύψει Ἰησοῦ Χριστοῦ. (14) ὡς τέκνα ὑπακοῆς, μὴ συσχηματιζόμενοι ταῖς πρότερον ἐν τῇ ἀγνοίᾳ ὑμῶν ἐπιθυμίαις, (15) ἀλλὰ κατὰ τὸν καλέσαντα ὑμᾶς ἅγιον καὶ αὐτοὶ ἅγιοι ἐν πάσῃ ἀναστροφῇ γενήθητε, (16) διότι γέγραπται ὅτι Ἅγιοι ἔσεσθε, ὅτι ἐγὼ ἅγιος. (17) Καὶ εἰ πατέρα ἐπικαλεῖσθε τὸν ἀπροσωπολήμπτως κρίνοντα κατὰ τὸ ἑκάστου ἔργον, ἐν φόβῳ τὸν τῆς παροικίας ὑμῶν χρόνον ἀναστράφητε· (18) εἰδότες ὅτι οὐ φθαρτοῖς, ἀργυρίῳ ἢ χρυσίῳ, ἐλυτρώθητε ἐκ τῆς ματαίας ὑμῶν ἀναστροφῆς πατροπαραδότου, (19) ἀλλὰ τιμίῳ αἵματι ὡς ἀμνοῦ ἀμώμου καὶ ἀσπίλου Χριστοῦ, (20) προεγνωσμένου μὲν πρὸ καταβολῆς κόσμου, φανερωθέντος δὲ ἐπʼ ἐσχάτου τῶν χρόνων διʼ ὑμᾶς (21) τοὺς διʼ αὐτοῦ πιστοὺς εἰς θεὸν τὸν ἐγείραντα αὐτὸν ἐκ νεκρῶν καὶ δόξαν αὐτῷ δόντα, ὥστε τὴν πίστιν ὑμῶν καὶ ἐλπίδα εἶναι εἰς θεόν. (22) Τὰς ψυχὰς ὑμῶν ἡγνικότες ἐν τῇ ὑπακοῇ τῆς ἀληθείας εἰς φιλαδελφίαν ἀνυπόκριτον ἐκ καρδίας ἀλλήλους ἀγαπήσατε ἐκτενῶς, (23) ἀναγεγεννημένοι οὐκ ἐκ σπορᾶς φθαρτῆς ἀλλὰ ἀφθάρτου, διὰ λόγου ζῶντος θεοῦ καὶ μένοντος· (24) διότι πᾶσα σὰρξ ὡς χόρτος, καὶ πᾶσα δόξα αὐτῆς ὡς ἄνθος χόρτου· ἐξηράνθη ὁ χόρτος, καὶ τὸ ἄνθος ἐξέπεσεν· (25) τὸ δὲ ῥῆμα κυρίου μένει εἰς τὸν αἰῶνα. τοῦτο δέ ἐστιν τὸ ῥῆμα τὸ εὐαγγελισθὲν εἰς ὑμᾶς.

2

(1) Ἀποθέμενοι οὖν πᾶσαν κακίαν καὶ πάντα δόλον καὶ ὑποκρίσεις καὶ φθόνους καὶ πάσας καταλαλιάς, (2) ὡς ἀρτιγέννητα βρέφη τὸ λογικὸν ἄδολον γάλα ἐπιποθήσατε, ἵνα ἐν αὐτῷ αὐξηθῆτε εἰς σωτηρίαν, (3) εἰ ἐγεύσασθε ὅτι χρηστὸς ὁ κύριος. (4) Πρὸς ὃν προσερχόμενοι, λίθον ζῶντα, ὑπὸ ἀνθρώπων μὲν ἀποδεδοκιμασμένον παρὰ δὲ θεῷ ἐκλεκτὸν ἔντιμον (5) καὶ αὐτοὶ ὡς λίθοι ζῶντες οἰκοδομεῖσθε οἶκος πνευματικὸς εἰς ἱεράτευμα ἅγιον, ἀνενέγκαι πνευματικὰς θυσίας εὐπροσδέκτους θεῷ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ· (6) διότι περιέχει ἐν γραφῇ· Ἰδοὺ τίθημι ἐν Σιὼν λίθον ἀκρογωνιαῖον ἐκλεκτὸν ἔντιμον, καὶ ὁ πιστεύων ἐπʼ αὐτῷ οὐ μὴ καταισχυνθῇ. (7) ὑμῖν οὖν ἡ τιμὴ τοῖς πιστεύουσιν· ἀπιστοῦσιν δὲ λίθος ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας (8) καὶ λίθος προσκόμματος καὶ πέτρα σκανδάλου· οἳ προσκόπτουσιν τῷ λόγῳ ἀπειθοῦντες· εἰς ὃ καὶ ἐτέθησαν. (9) Ὑμεῖς δὲ γένος ἐκλεκτόν, βασίλειον ἱεράτευμα, ἔθνος ἅγιον, λαὸς εἰς περιποίησιν, ὅπως τὰς ἀρετὰς ἐξαγγείλητε τοῦ ἐκ σκότους ὑμᾶς καλέσαντος εἰς τὸ θαυμαστὸν αὐτοῦ φῶς· (10) οἵ ποτε οὐ λαὸς νῦν δὲ λαὸς θεοῦ, οἱ οὐκ ἠλεημένοι νῦν δὲ ἐλεηθέντες. (11) Ἀγαπητοί, παρακαλῶ ὡς παροίκους καὶ παρεπιδήμους ἀπέχεσθαι τῶν σαρκικῶν ἐπιθυμιῶν, αἵτινες στρατεύονται κατὰ τῆς ψυχῆς· (12) τὴν ἀναστροφὴν ὑμῶν ἐν τοῖς ἔθνεσιν ἔχοντες καλήν, ἵνα, ἐν ᾧ καταλαλοῦσιν ὑμῶν ὡς κακοποιῶν, ἐκ τῶν καλῶν ἔργων ἐποπτεύοντες δοξάσωσι τὸν θεὸν ἐν ἡμέρᾳ ἐπισκοπῆς. (13) Ὑποτάγητε πάσῃ ἀνθρωπίνῃ κτίσει διὰ τὸν κύριον· εἴτε βασιλεῖ ὡς ὑπερέχοντι, (14) εἴτε ἡγεμόσιν ὡς διʼ αὐτοῦ πεμπομένοις εἰς ἐκδίκησιν κακοποιῶν ἔπαινον δὲ ἀγαθοποιῶν (15) (ὅτι οὕτως ἐστὶν τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ, ἀγαθοποιοῦντας φιμοῦν τὴν τῶν ἀφρόνων ἀνθρώπων ἀγνωσίαν)· (16) ὡς ἐλεύθεροι, καὶ μὴ ὡς ἐπικάλυμμα ἔχοντες τῆς κακίας τὴν ἐλευθερίαν, ἀλλʼ ὡς θεοῦ δοῦλοι. (17) πάντας τιμήσατε, τὴν ἀδελφότητα ἀγαπᾶτε, τὸν θεὸν φοβεῖσθε, τὸν βασιλέα τιμᾶτε. (18) Οἱ οἰκέται ὑποτασσόμενοι ἐν παντὶ φόβῳ τοῖς δεσπόταις, οὐ μόνον τοῖς ἀγαθοῖς καὶ ἐπιεικέσιν ἀλλὰ καὶ τοῖς σκολιοῖς. (19) τοῦτο γὰρ χάρις εἰ διὰ συνείδησιν θεοῦ ὑποφέρει τις λύπας πάσχων ἀδίκως· (20) ποῖον γὰρ κλέος εἰ ἁμαρτάνοντες καὶ κολαφιζόμενοι ὑπομενεῖτε; ἀλλʼ εἰ ἀγαθοποιοῦντες καὶ πάσχοντες ὑπομενεῖτε, τοῦτο χάρις παρὰ θεῷ. (21) εἰς τοῦτο γὰρ ἐκλήθητε, ὅτι καὶ Χριστὸς ἔπαθεν ὑπὲρ ὑμῶν, ὑμῖν ὑπολιμπάνων ὑπογραμμὸν ἵνα ἐπακολουθήσητε τοῖς ἴχνεσιν αὐτοῦ· (22) ὃς ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ· (23) ὃς λοιδορούμενος οὐκ ἀντελοιδόρει, πάσχων οὐκ ἠπείλει, παρεδίδου δὲ τῷ κρίνοντι δικαίως· (24) ὃς τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν αὐτὸς ἀνήνεγκεν ἐν τῷ σώματι αὐτοῦ ἐπὶ τὸ ξύλον, ἵνα ταῖς ἁμαρτίαις ἀπογενόμενοι τῇ δικαιοσύνῃ ζήσωμεν· οὗ τῷ μώλωπι ἰάθητε. (25) ἦτε γὰρ ὡς πρόβατα πλανώμενοι, ἀλλὰ ἐπεστράφητε νῦν ἐπὶ τὸν ποιμένα καὶ ἐπίσκοπον τῶν ψυχῶν ὑμῶν.

3

(1) Ὁμοίως γυναῖκες ὑποτασσόμεναι τοῖς ἰδίοις ἀνδράσιν, ἵνα καὶ εἴ τινες ἀπειθοῦσιν τῷ λόγῳ διὰ τῆς τῶν γυναικῶν ἀναστροφῆς ἄνευ λόγου κερδηθήσονται (2) ἐποπτεύσαντες τὴν ἐν φόβῳ ἁγνὴν ἀναστροφὴν ὑμῶν. (3) ὧν ἔστω οὐχ ὁ ἔξωθεν ἐμπλοκῆς τριχῶν καὶ περιθέσεως χρυσίων ἢ ἐνδύσεως ἱματίων κόσμος, (4) ἀλλʼ ὁ κρυπτὸς τῆς καρδίας ἄνθρωπος ἐν τῷ ἀφθάρτῳ τοῦ πραέως καὶ ἡσυχίου πνεύματος, ὅ ἐστιν ἐνώπιον τοῦ θεοῦ πολυτελές. (5) οὕτως γάρ ποτε καὶ αἱ ἅγιαι γυναῖκες αἱ ἐλπίζουσαι εἰς θεὸν ἐκόσμουν ἑαυτάς, ὑποτασσόμεναι τοῖς ἰδίοις ἀνδράσιν, (6) ὡς Σάρρα ὑπήκουσεν τῷ Ἀβραάμ, κύριον αὐτὸν καλοῦσα· ἧς ἐγενήθητε τέκνα ἀγαθοποιοῦσαι καὶ μὴ φοβούμεναι μηδεμίαν πτόησιν. (7) Οἱ ἄνδρες ὁμοίως συνοικοῦντες κατὰ γνῶσιν, ὡς ἀσθενεστέρῳ σκεύει τῷ γυναικείῳ ἀπονέμοντες τιμήν, ὡς καὶ συγκληρονόμοις χάριτος ζωῆς, εἰς τὸ μὴ ἐγκόπτεσθαι τὰς προσευχὰς ὑμῶν. (8) Τὸ δὲ τέλος πάντες ὁμόφρονες, συμπαθεῖς, φιλάδελφοι, εὔσπλαγχνοι, ταπεινόφρονες, (9) μὴ ἀποδιδόντες κακὸν ἀντὶ κακοῦ ἢ λοιδορίαν ἀντὶ λοιδορίας τοὐναντίον δὲ εὐλογοῦντες, ὅτι εἰς τοῦτο ἐκλήθητε ἵνα εὐλογίαν κληρονομήσητε. (10) ὁ γὰρ θέλων ζωὴν ἀγαπᾶν καὶ ἰδεῖν ἡμέρας ἀγαθὰς παυσάτω τὴν γλῶσσαν ἀπὸ κακοῦ καὶ χείλη τοῦ μὴ λαλῆσαι δόλον, (11) ἐκκλινάτω δὲ ἀπὸ κακοῦ καὶ ποιησάτω ἀγαθόν, ζητησάτω εἰρήνην καὶ διωξάτω αὐτήν· (12) ὅτι ὀφθαλμοὶ κυρίου ἐπὶ δικαίους καὶ ὦτα αὐτοῦ εἰς δέησιν αὐτῶν, πρόσωπον δὲ κυρίου ἐπὶ ποιοῦντας κακά. (13) Καὶ τίς ὁ κακώσων ὑμᾶς ἐὰν τοῦ ἀγαθοῦ ζηλωταὶ γένησθε; (14) ἀλλʼ εἰ καὶ πάσχοιτε διὰ δικαιοσύνην, μακάριοι. τὸν δὲ φόβον αὐτῶν μὴ φοβηθῆτε μηδὲ ταραχθῆτε, (15) κύριον δὲ τὸν Χριστὸν ἁγιάσατε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν, ἕτοιμοι ἀεὶ πρὸς ἀπολογίαν παντὶ τῷ αἰτοῦντι ὑμᾶς λόγον περὶ τῆς ἐν ὑμῖν ἐλπίδος, (16) ἀλλὰ μετὰ πραΰτητος καὶ φόβου, συνείδησιν ἔχοντες ἀγαθήν, ἵνα ἐν ᾧ καταλαλεῖσθε καταισχυνθῶσιν οἱ ἐπηρεάζοντες ὑμῶν τὴν ἀγαθὴν ἐν Χριστῷ ἀναστροφήν. (17) κρεῖττον γὰρ ἀγαθοποιοῦντας, εἰ θέλοι τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ, πάσχειν ἢ κακοποιοῦντας. (18) ὅτι καὶ Χριστὸς ἅπαξ περὶ ἁμαρτιῶν ἔπαθεν, δίκαιος ὑπὲρ ἀδίκων, ἵνα ὑμᾶς προσαγάγῃ τῷ θεῷ, θανατωθεὶς μὲν σαρκὶ ζῳοποιηθεὶς δὲ πνεύματι· (19) ἐν ᾧ καὶ τοῖς ἐν φυλακῇ πνεύμασιν πορευθεὶς ἐκήρυξεν, (20) ἀπειθήσασίν ποτε ὅτε ἀπεξεδέχετο ἡ τοῦ θεοῦ μακροθυμία ἐν ἡμέραις Νῶε κατασκευαζομένης κιβωτοῦ εἰς ἣν ὀλίγοι, τοῦτʼ ἔστιν ὀκτὼ ψυχαί, διεσώθησαν διʼ ὕδατος. (21) ὃ καὶ ὑμᾶς ἀντίτυπον νῦν σῴζει βάπτισμα, οὐ σαρκὸς ἀπόθεσις ῥύπου ἀλλὰ συνειδήσεως ἀγαθῆς ἐπερώτημα εἰς θεόν, διʼ ἀναστάσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, (22) ὅς ἐστιν ἐν δεξιᾷ θεοῦ πορευθεὶς εἰς οὐρανὸν ὑποταγέντων αὐτῷ ἀγγέλων καὶ ἐξουσιῶν καὶ δυνάμεων.

4

(1) Χριστοῦ οὖν παθόντος σαρκὶ καὶ ὑμεῖς τὴν αὐτὴν ἔννοιαν ὁπλίσασθε, ὅτι ὁ παθὼν σαρκὶ πέπαυται ἁμαρτίας, (2) εἰς τὸ μηκέτι ἀνθρώπων ἐπιθυμίαις ἀλλὰ θελήματι θεοῦ τὸν ἐπίλοιπον ἐν σαρκὶ βιῶσαι χρόνον. (3) ἀρκετὸς γὰρ ὁ παρεληλυθὼς χρόνος τὸ βούλημα τῶν ἐθνῶν κατειργάσθαι, πεπορευμένους ἐν ἀσελγείαις, ἐπιθυμίαις, οἰνοφλυγίαις, κώμοις, πότοις, καὶ ἀθεμίτοις εἰδωλολατρίαις. (4) ἐν ᾧ ξενίζονται μὴ συντρεχόντων ὑμῶν εἰς τὴν αὐτὴν τῆς ἀσωτίας ἀνάχυσιν, βλασφημοῦντες· (5) οἳ ἀποδώσουσιν λόγον τῷ ἑτοίμως ἔχοντι κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς· (6) εἰς τοῦτο γὰρ καὶ νεκροῖς εὐηγγελίσθη ἵνα κριθῶσι μὲν κατὰ ἀνθρώπους σαρκὶ ζῶσι δὲ κατὰ θεὸν πνεύματι. (7) Πάντων δὲ τὸ τέλος ἤγγικεν. σωφρονήσατε οὖν καὶ νήψατε εἰς προσευχάς· (8) πρὸ πάντων τὴν εἰς ἑαυτοὺς ἀγάπην ἐκτενῆ ἔχοντες, ὅτι ἀγάπη καλύπτει πλῆθος ἁμαρτιῶν· (9) φιλόξενοι εἰς ἀλλήλους ἄνευ γογγυσμοῦ· (10) ἕκαστος καθὼς ἔλαβεν χάρισμα, εἰς ἑαυτοὺς αὐτὸ διακονοῦντες ὡς καλοὶ οἰκονόμοι ποικίλης χάριτος θεοῦ· (11) εἴ τις λαλεῖ, ὡς λόγια θεοῦ· εἴ τις διακονεῖ, ὡς ἐξ ἰσχύος ἧς χορηγεῖ ὁ θεός· ἵνα ἐν πᾶσιν δοξάζηται ὁ θεὸς διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἐστιν ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων· ἀμήν. (12) Ἀγαπητοί, μὴ ξενίζεσθε τῇ ἐν ὑμῖν πυρώσει πρὸς πειρασμὸν ὑμῖν γινομένῃ ὡς ξένου ὑμῖν συμβαίνοντος, (13) ἀλλὰ καθὸ κοινωνεῖτε τοῖς τοῦ Χριστοῦ παθήμασιν χαίρετε, ἵνα καὶ ἐν τῇ ἀποκαλύψει τῆς δόξης αὐτοῦ χαρῆτε ἀγαλλιώμενοι. (14) εἰ ὀνειδίζεσθε ἐν ὀνόματι Χριστοῦ, μακάριοι, ὅτι τὸ τῆς δόξης καὶ τὸ τοῦ θεοῦ πνεῦμα ἐφʼ ὑμᾶς ἀναπαύεται. (15) μὴ γάρ τις ὑμῶν πασχέτω ὡς φονεὺς ἢ κλέπτης ἢ κακοποιὸς ἢ ὡς ἀλλοτριεπίσκοπος· (16) εἰ δὲ ὡς Χριστιανός, μὴ αἰσχυνέσθω, δοξαζέτω δὲ τὸν θεὸν ἐν τῷ ὀνόματι τούτῳ. (17) ὅτι ὁ καιρὸς τοῦ ἄρξασθαι τὸ κρίμα ἀπὸ τοῦ οἴκου τοῦ θεοῦ· εἰ δὲ πρῶτον ἀφʼ ἡμῶν, τί τὸ τέλος τῶν ἀπειθούντων τῷ τοῦ θεοῦ εὐαγγελίῳ; (18) καὶ εἰ ὁ δίκαιος μόλις σῴζεται, ὁ ἀσεβὴς καὶ ἁμαρτωλὸς ποῦ φανεῖται; (19) ὥστε καὶ οἱ πάσχοντες κατὰ τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ πιστῷ κτίστῃ παρατιθέσθωσαν τὰς ψυχὰς αὐτῶν ἐν ἀγαθοποιΐᾳ.

5

(1) Πρεσβυτέρους οὖν ἐν ὑμῖν παρακαλῶ ὁ συμπρεσβύτερος καὶ μάρτυς τῶν τοῦ Χριστοῦ παθημάτων, ὁ καὶ τῆς μελλούσης ἀποκαλύπτεσθαι δόξης κοινωνός, (2) ποιμάνατε τὸ ἐν ὑμῖν ποίμνιον τοῦ θεοῦ, ἐπισκοποῦντες μὴ ἀναγκαστῶς ἀλλὰ ἑκουσίως κατὰ θεόν, μηδὲ αἰσχροκερδῶς ἀλλὰ προθύμως, (3) μηδʼ ὡς κατακυριεύοντες τῶν κλήρων ἀλλὰ τύποι γινόμενοι τοῦ ποιμνίου· (4) καὶ φανερωθέντος τοῦ ἀρχιποίμενος κομιεῖσθε τὸν ἀμαράντινον τῆς δόξης στέφανον. (5) ὁμοίως, νεώτεροι, ὑποτάγητε πρεσβυτέροις. πάντες δὲ ἀλλήλοις τὴν ταπεινοφροσύνην ἐγκομβώσασθε, ὅτι Ὁ θεὸς ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται ταπεινοῖς δὲ δίδωσιν χάριν. (6) Ταπεινώθητε οὖν ὑπὸ τὴν κραταιὰν χεῖρα τοῦ θεοῦ, ἵνα ὑμᾶς ὑψώσῃ ἐν καιρῷ, (7) πᾶσαν τὴν μέριμναν ὑμῶν ἐπιρίψαντες ἐπʼ αὐτόν, ὅτι αὐτῷ μέλει περὶ ὑμῶν. (8) νήψατε, γρηγορήσατε. ὁ ἀντίδικος ὑμῶν διάβολος ὡς λέων ὠρυόμενος περιπατεῖ ζητῶν τινα καταπιεῖν· (9) ᾧ ἀντίστητε στερεοὶ τῇ πίστει, εἰδότες τὰ αὐτὰ τῶν παθημάτων τῇ ἐν τῷ κόσμῳ ὑμῶν ἀδελφότητι ἐπιτελεῖσθαι. (10) ὁ δὲ θεὸς πάσης χάριτος, ὁ καλέσας ὑμᾶς εἰς τὴν αἰώνιον αὐτοῦ δόξαν ἐν Χριστῷ, ὀλίγον παθόντας αὐτὸς καταρτίσει, στηρίξει, σθενώσει, θεμελιώσει. (11) αὐτῷ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων· ἀμήν. (12) Διὰ Σιλουανοῦ ὑμῖν τοῦ πιστοῦ ἀδελφοῦ, ὡς λογίζομαι, διʼ ὀλίγων ἔγραψα, παρακαλῶν καὶ ἐπιμαρτυρῶν ταύτην εἶναι ἀληθῆ χάριν τοῦ θεοῦ· εἰς ἣν στῆτε. (13) ἀσπάζεται ὑμᾶς ἡ ἐν Βαβυλῶνι συνεκλεκτὴ καὶ Μᾶρκος ὁ υἱός μου. (14) ἀσπάσασθε ἀλλήλους ἐν φιλήματι ἀγάπης. εἰρήνη ὑμῖν πᾶσιν τοῖς ἐν Χριστῷ.

Second Epistle of St. Peter

1 2 3

1

(1) Συμεὼν Πέτρος δοῦλος καὶ ἀπόστολος Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῖς ἰσότιμον ἡμῖν λαχοῦσιν πίστιν ἐν δικαιοσύνῃ τοῦ θεοῦ ἡμῶν καὶ σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ· (2) χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη πληθυνθείη ἐν ἐπιγνώσει τοῦ θεοῦ καὶ Ἰησοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν. (3) Ὡς πάντα ἡμῖν τῆς θείας δυνάμεως αὐτοῦ τὰ πρὸς ζωὴν καὶ εὐσέβειαν δεδωρημένης διὰ τῆς ἐπιγνώσεως τοῦ καλέσαντος ἡμᾶς ἰδίᾳ δόξῃ καὶ ἀρετῇ, (4) διʼ ὧν τὰ τίμια καὶ μέγιστα ἡμῖν ἐπαγγέλματα δεδώρηται, ἵνα διὰ τούτων γένησθε θείας κοινωνοὶ φύσεως, ἀποφυγόντες τῆς ἐν τῷ κόσμῳ ἐν ἐπιθυμίᾳ φθορᾶς. (5) καὶ αὐτὸ τοῦτο δὲ σπουδὴν πᾶσαν παρεισενέγκαντες ἐπιχορηγήσατε ἐν τῇ πίστει ὑμῶν τὴν ἀρετήν, ἐν δὲ τῇ ἀρετῇ τὴν γνῶσιν, (6) ἐν δὲ τῇ γνώσει τὴν ἐγκράτειαν, ἐν δὲ τῇ ἐγκρατείᾳ τὴν ὑπομονήν, ἐν δὲ τῇ ὑπομονῇ τὴν εὐσέβειαν, (7) ἐν δὲ τῇ εὐσεβείᾳ τὴν φιλαδελφίαν, ἐν δὲ τῇ φιλαδελφίᾳ τὴν ἀγάπην· (8) ταῦτα γὰρ ὑμῖν ὑπάρχοντα καὶ πλεονάζοντα οὐκ ἀργοὺς οὐδὲ ἀκάρπους καθίστησιν εἰς τὴν τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπίγνωσιν· (9) ᾧ γὰρ μὴ πάρεστιν ταῦτα, τυφλός ἐστιν μυωπάζων, λήθην λαβὼν τοῦ καθαρισμοῦ τῶν πάλαι αὐτοῦ ἁμαρτημάτων. (10) διὸ μᾶλλον, ἀδελφοί, σπουδάσατε βεβαίαν ὑμῶν τὴν κλῆσιν καὶ ἐκλογὴν ποιεῖσθαι· ταῦτα γὰρ ποιοῦντες οὐ μὴ πταίσητέ ποτε· (11) οὕτως γὰρ πλουσίως ἐπιχορηγηθήσεται ὑμῖν ἡ εἴσοδος εἰς τὴν αἰώνιον βασιλείαν τοῦ κυρίου ἡμῶν καὶ σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ. (12) Διὸ μελλήσω ἀεὶ ὑμᾶς ὑπομιμνῄσκειν περὶ τούτων, καίπερ εἰδότας καὶ ἐστηριγμένους ἐν τῇ παρούσῃ ἀληθείᾳ. (13) δίκαιον δὲ ἡγοῦμαι, ἐφʼ ὅσον εἰμὶ ἐν τούτῳ τῷ σκηνώματι, διεγείρειν ὑμᾶς ἐν ὑπομνήσει, (14) εἰδὼς ὅτι ταχινή ἐστιν ἡ ἀπόθεσις τοῦ σκηνώματός μου, καθὼς καὶ ὁ κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστὸς ἐδήλωσέν μοι· (15) σπουδάσω δὲ καὶ ἑκάστοτε ἔχειν ὑμᾶς μετὰ τὴν ἐμὴν ἔξοδον τὴν τούτων μνήμην ποιεῖσθαι. (16) Οὐ γὰρ σεσοφισμένοις μύθοις ἐξακολουθήσαντες ἐγνωρίσαμεν ὑμῖν τὴν τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ δύναμιν καὶ παρουσίαν, ἀλλʼ ἐπόπται γενηθέντες τῆς ἐκείνου μεγαλειότητος. (17) λαβὼν γὰρ παρὰ θεοῦ πατρὸς τιμὴν καὶ δόξαν φωνῆς ἐνεχθείσης αὐτῷ τοιᾶσδε ὑπὸ τῆς μεγαλοπρεποῦς δόξης· Ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός μου οὗτός ἐστιν, εἰς ὃν ἐγὼ εὐδόκησα— (18) καὶ ταύτην τὴν φωνὴν ἡμεῖς ἠκούσαμεν ἐξ οὐρανοῦ ἐνεχθεῖσαν σὺν αὐτῷ ὄντες ἐν τῷ ἁγίῳ ὄρει. (19) καὶ ἔχομεν βεβαιότερον τὸν προφητικὸν λόγον, ᾧ καλῶς ποιεῖτε προσέχοντες ὡς λύχνῳ φαίνοντι ἐν αὐχμηρῷ τόπῳ, ἕως οὗ ἡμέρα διαυγάσῃ καὶ φωσφόρος ἀνατείλῃ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν· (20) τοῦτο πρῶτον γινώσκοντες ὅτι πᾶσα προφητεία γραφῆς ἰδίας ἐπιλύσεως οὐ γίνεται, (21) οὐ γὰρ θελήματι ἀνθρώπου ἠνέχθη προφητεία ποτέ, ἀλλὰ ὑπὸ πνεύματος ἁγίου φερόμενοι ἐλάλησαν ἀπὸ θεοῦ ἄνθρωποι.

2

(1) Ἐγένοντο δὲ καὶ ψευδοπροφῆται ἐν τῷ λαῷ, ὡς καὶ ἐν ὑμῖν ἔσονται ψευδοδιδάσκαλοι, οἵτινες παρεισάξουσιν αἱρέσεις ἀπωλείας, καὶ τὸν ἀγοράσαντα αὐτοὺς δεσπότην ἀρνούμενοι, ἐπάγοντες ἑαυτοῖς ταχινὴν ἀπώλειαν· (2) καὶ πολλοὶ ἐξακολουθήσουσιν αὐτῶν ταῖς ἀσελγείαις, διʼ οὓς ἡ ὁδὸς τῆς ἀληθείας βλασφημηθήσεται· (3) καὶ ἐν πλεονεξίᾳ πλαστοῖς λόγοις ὑμᾶς ἐμπορεύσονται· οἷς τὸ κρίμα ἔκπαλαι οὐκ ἀργεῖ, καὶ ἡ ἀπώλεια αὐτῶν οὐ νυστάζει. (4) Εἰ γὰρ ὁ θεὸς ἀγγέλων ἁμαρτησάντων οὐκ ἐφείσατο, ἀλλὰ σειραῖς ζόφου ταρταρώσας παρέδωκεν εἰς κρίσιν τηρουμένους, (5) καὶ ἀρχαίου κόσμου οὐκ ἐφείσατο, ἀλλὰ ὄγδοον Νῶε δικαιοσύνης κήρυκα ἐφύλαξεν, κατακλυσμὸν κόσμῳ ἀσεβῶν ἐπάξας, (6) καὶ πόλεις Σοδόμων καὶ Γομόρρας τεφρώσας καταστροφῇ κατέκρινεν, ὑπόδειγμα μελλόντων ἀσεβέσιν τεθεικώς, (7) καὶ δίκαιον Λὼτ καταπονούμενον ὑπὸ τῆς τῶν ἀθέσμων ἐν ἀσελγείᾳ ἀναστροφῆς ἐρρύσατο— (8) βλέμματι γὰρ καὶ ἀκοῇ ὁ δίκαιος ἐγκατοικῶν ἐν αὐτοῖς ἡμέραν ἐξ ἡμέρας ψυχὴν δικαίαν ἀνόμοις ἔργοις ἐβασάνιζεν— (9) οἶδεν κύριος εὐσεβεῖς ἐκ πειρασμοῦ ῥύεσθαι, ἀδίκους δὲ εἰς ἡμέραν κρίσεως κολαζομένους τηρεῖν, (10) μάλιστα δὲ τοὺς ὀπίσω σαρκὸς ἐν ἐπιθυμίᾳ μιασμοῦ πορευομένους καὶ κυριότητος καταφρονοῦντας. Τολμηταί, αὐθάδεις, δόξας οὐ τρέμουσιν, βλασφημοῦντες, (11) ὅπου ἄγγελοι ἰσχύϊ καὶ δυνάμει μείζονες ὄντες οὐ φέρουσιν κατʼ αὐτῶν βλάσφημον κρίσιν. (12) οὗτοι δέ, ὡς ἄλογα ζῷα γεγεννημένα φυσικὰ εἰς ἅλωσιν καὶ φθοράν, ἐν οἷς ἀγνοοῦσιν βλασφημοῦντες, ἐν τῇ φθορᾷ αὐτῶν καὶ φθαρήσονται, (13) ἀδικούμενοι μισθὸν ἀδικίας· ἡδονὴν ἡγούμενοι τὴν ἐν ἡμέρᾳ τρυφήν, σπίλοι καὶ μῶμοι ἐντρυφῶντες ἐν ταῖς ἀπάταις αὐτῶν συνευωχούμενοι ὑμῖν, (14) ὀφθαλμοὺς ἔχοντες μεστοὺς μοιχαλίδος καὶ ἀκαταπαύστους ἁμαρτίας, δελεάζοντες ψυχὰς ἀστηρίκτους, καρδίαν γεγυμνασμένην πλεονεξίας ἔχοντες, κατάρας τέκνα, (15) καταλιπόντες εὐθεῖαν ὁδὸν ἐπλανήθησαν, ἐξακολουθήσαντες τῇ ὁδῷ τοῦ Βαλαὰμ τοῦ Βοσὸρ ὃς μισθὸν ἀδικίας ἠγάπησεν (16) ἔλεγξιν δὲ ἔσχεν ἰδίας παρανομίας· ὑποζύγιον ἄφωνον ἐν ἀνθρώπου φωνῇ φθεγξάμενον ἐκώλυσεν τὴν τοῦ προφήτου παραφρονίαν. (17) Οὗτοί εἰσιν πηγαὶ ἄνυδροι καὶ ὁμίχλαι ὑπὸ λαίλαπος ἐλαυνόμεναι, οἷς ὁ ζόφος τοῦ σκότους τετήρηται. (18) ὑπέρογκα γὰρ ματαιότητος φθεγγόμενοι δελεάζουσιν ἐν ἐπιθυμίαις σαρκὸς ἀσελγείαις τοὺς ὀλίγως ἀποφεύγοντας τοὺς ἐν πλάνῃ ἀναστρεφομένους, (19) ἐλευθερίαν αὐτοῖς ἐπαγγελλόμενοι, αὐτοὶ δοῦλοι ὑπάρχοντες τῆς φθορᾶς· ᾧ γάρ τις ἥττηται, τούτῳ καὶ δεδούλωται. (20) εἰ γὰρ ἀποφυγόντες τὰ μιάσματα τοῦ κόσμου ἐν ἐπιγνώσει τοῦ κυρίου καὶ σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ τούτοις δὲ πάλιν ἐμπλακέντες ἡττῶνται, γέγονεν αὐτοῖς τὰ ἔσχατα χείρονα τῶν πρώτων. (21) κρεῖττον γὰρ ἦν αὐτοῖς μὴ ἐπεγνωκέναι τὴν ὁδὸν τῆς δικαιοσύνης ἢ ἐπιγνοῦσιν ὑποστρέψαι ἐκ τῆς παραδοθείσης αὐτοῖς ἁγίας ἐντολῆς· (22) συμβέβηκεν αὐτοῖς τὸ τῆς ἀληθοῦς παροιμίας· Κύων ἐπιστρέψας ἐπὶ τὸ ἴδιον ἐξέραμα, καί· Ὗς λουσαμένη εἰς κυλισμὸν βορβόρου.

3

(1) Ταύτην ἤδη, ἀγαπητοί, δευτέραν ὑμῖν γράφω ἐπιστολήν, ἐν αἷς διεγείρω ὑμῶν ἐν ὑπομνήσει τὴν εἰλικρινῆ διάνοιαν, (2) μνησθῆναι τῶν προειρημένων ῥημάτων ὑπὸ τῶν ἁγίων προφητῶν καὶ τῆς τῶν ἀποστόλων ὑμῶν ἐντολῆς τοῦ κυρίου καὶ σωτῆρος, (3) τοῦτο πρῶτον γινώσκοντες ὅτι ἐλεύσονται ἐπʼ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν ἐν ἐμπαιγμονῇ ἐμπαῖκται κατὰ τὰς ἰδίας ἐπιθυμίας αὐτῶν πορευόμενοι (4) καὶ λέγοντες· Ποῦ ἐστιν ἡ ἐπαγγελία τῆς παρουσίας αὐτοῦ; ἀφʼ ἧς γὰρ οἱ πατέρες ἐκοιμήθησαν, πάντα οὕτως διαμένει ἀπʼ ἀρχῆς κτίσεως. (5) λανθάνει γὰρ αὐτοὺς τοῦτο θέλοντας ὅτι οὐρανοὶ ἦσαν ἔκπαλαι καὶ γῆ ἐξ ὕδατος καὶ διʼ ὕδατος συνεστῶσα τῷ τοῦ θεοῦ λόγῳ, (6) διʼ ὧν ὁ τότε κόσμος ὕδατι κατακλυσθεὶς ἀπώλετο· (7) οἱ δὲ νῦν οὐρανοὶ καὶ ἡ γῆ τῷ αὐτῷ λόγῳ τεθησαυρισμένοι εἰσὶν πυρὶ τηρούμενοι εἰς ἡμέραν κρίσεως καὶ ἀπωλείας τῶν ἀσεβῶν ἀνθρώπων. (8) Ἓν δὲ τοῦτο μὴ λανθανέτω ὑμᾶς, ἀγαπητοί, ὅτι μία ἡμέρα παρὰ κυρίῳ ὡς χίλια ἔτη καὶ χίλια ἔτη ὡς ἡμέρα μία. (9) οὐ βραδύνει κύριος τῆς ἐπαγγελίας, ὥς τινες βραδύτητα ἡγοῦνται, ἀλλὰ μακροθυμεῖ εἰς ὑμᾶς, μὴ βουλόμενός τινας ἀπολέσθαι ἀλλὰ πάντας εἰς μετάνοιαν χωρῆσαι. (10) ἥξει δὲ ἡμέρα κυρίου ὡς κλέπτης, ἐν ᾗ οἱ οὐρανοὶ ῥοιζηδὸν παρελεύσονται, στοιχεῖα δὲ καυσούμενα λυθήσεται, καὶ γῆ καὶ τὰ ἐν αὐτῇ ἔργα εὑρεθήσεται. (11) Τούτων οὕτως πάντων λυομένων ποταποὺς δεῖ ὑπάρχειν ὑμᾶς ἐν ἁγίαις ἀναστροφαῖς καὶ εὐσεβείαις, (12) προσδοκῶντας καὶ σπεύδοντας τὴν παρουσίαν τῆς τοῦ θεοῦ ἡμέρας, διʼ ἣν οὐρανοὶ πυρούμενοι λυθήσονται καὶ στοιχεῖα καυσούμενα τήκεται· (13) καινοὺς δὲ οὐρανοὺς καὶ γῆν καινὴν κατὰ τὸ ἐπάγγελμα αὐτοῦ προσδοκῶμεν, ἐν οἷς δικαιοσύνη κατοικεῖ. (14) Διό, ἀγαπητοί, ταῦτα προσδοκῶντες σπουδάσατε ἄσπιλοι καὶ ἀμώμητοι αὐτῷ εὑρεθῆναι ἐν εἰρήνῃ, (15) καὶ τὴν τοῦ κυρίου ἡμῶν μακροθυμίαν σωτηρίαν ἡγεῖσθε, καθὼς καὶ ὁ ἀγαπητὸς ἡμῶν ἀδελφὸς Παῦλος κατὰ τὴν δοθεῖσαν αὐτῷ σοφίαν ἔγραψεν ὑμῖν, (16) ὡς καὶ ἐν πάσαις ταῖς ἐπιστολαῖς λαλῶν ἐν αὐταῖς περὶ τούτων, ἐν αἷς ἐστιν δυσνόητά τινα, ἃ οἱ ἀμαθεῖς καὶ ἀστήρικτοι στρεβλοῦσιν ὡς καὶ τὰς λοιπὰς γραφὰς πρὸς τὴν ἰδίαν αὐτῶν ἀπώλειαν. (17) ὑμεῖς οὖν, ἀγαπητοί, προγινώσκοντες φυλάσσεσθε ἵνα μὴ τῇ τῶν ἀθέσμων πλάνῃ συναπαχθέντες ἐκπέσητε τοῦ ἰδίου στηριγμοῦ, (18) αὐξάνετε δὲ ἐν χάριτι καὶ γνώσει τοῦ κυρίου ἡμῶν καὶ σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ. αὐτῷ ἡ δόξα καὶ νῦν καὶ εἰς ἡμέραν αἰῶνος. ἀμήν.

First Epistle of St. John

1 2 3 4 5

1

(1) Ὃ ἦν ἀπʼ ἀρχῆς, ὃ ἀκηκόαμεν, ὃ ἑωράκαμεν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμῶν, ὃ ἐθεασάμεθα καὶ αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφησαν, περὶ τοῦ λόγου τῆς ζωῆς— (2) καὶ ἡ ζωὴ ἐφανερώθη, καὶ ἑωράκαμεν καὶ μαρτυροῦμεν καὶ ἀπαγγέλλομεν ὑμῖν τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον ἥτις ἦν πρὸς τὸν πατέρα καὶ ἐφανερώθη ἡμῖν— (3) ὃ ἑωράκαμεν καὶ ἀκηκόαμεν ἀπαγγέλλομεν καὶ ὑμῖν, ἵνα καὶ ὑμεῖς κοινωνίαν ἔχητε μεθʼ ἡμῶν· καὶ ἡ κοινωνία δὲ ἡ ἡμετέρα μετὰ τοῦ πατρὸς καὶ μετὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ· (4) καὶ ταῦτα γράφομεν ἡμεῖς ἵνα ἡ χαρὰ ἡμῶν ᾖ πεπληρωμένη. (5) Καὶ ἔστιν αὕτη ἡ ἀγγελία ἣν ἀκηκόαμεν ἀπʼ αὐτοῦ καὶ ἀναγγέλλομεν ὑμῖν, ὅτι ὁ θεὸς φῶς ἐστιν καὶ σκοτία ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν οὐδεμία. (6) ἐὰν εἴπωμεν ὅτι κοινωνίαν ἔχομεν μετʼ αὐτοῦ καὶ ἐν τῷ σκότει περιπατῶμεν, ψευδόμεθα καὶ οὐ ποιοῦμεν τὴν ἀλήθειαν· (7) ἐὰν δὲ ἐν τῷ φωτὶ περιπατῶμεν ὡς αὐτός ἐστιν ἐν τῷ φωτί, κοινωνίαν ἔχομεν μετʼ ἀλλήλων καὶ τὸ αἷμα Ἰησοῦ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ καθαρίζει ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἁμαρτίας. (8) ἐὰν εἴπωμεν ὅτι ἁμαρτίαν οὐκ ἔχομεν, ἑαυτοὺς πλανῶμεν καὶ ἡ ἀλήθεια οὐκ ἔστιν ἐν ἡμῖν. (9) ἐὰν ὁμολογῶμεν τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, πιστός ἐστιν καὶ δίκαιος ἵνα ἀφῇ ἡμῖν τὰς ἁμαρτίας καὶ καθαρίσῃ ἡμᾶς ἀπὸ πάσης ἀδικίας. (10) ἐὰν εἴπωμεν ὅτι οὐχ ἡμαρτήκαμεν, ψεύστην ποιοῦμεν αὐτὸν καὶ ὁ λόγος αὐτοῦ οὐκ ἔστιν ἐν ἡμῖν.

2

(1) Τεκνία μου, ταῦτα γράφω ὑμῖν ἵνα μὴ ἁμάρτητε. καὶ ἐάν τις ἁμάρτῃ, παράκλητον ἔχομεν πρὸς τὸν πατέρα Ἰησοῦν Χριστὸν δίκαιον, (2) καὶ αὐτὸς ἱλασμός ἐστιν περὶ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, οὐ περὶ τῶν ἡμετέρων δὲ μόνον ἀλλὰ καὶ περὶ ὅλου τοῦ κόσμου. (3) Καὶ ἐν τούτῳ γινώσκομεν ὅτι ἐγνώκαμεν αὐτόν, ἐὰν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ τηρῶμεν. (4) ὁ λέγων ὅτι Ἔγνωκα αὐτὸν καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ μὴ τηρῶν ψεύστης ἐστίν, καὶ ἐν τούτῳ ἡ ἀλήθεια οὐκ ἔστιν· (5) ὃς δʼ ἂν τηρῇ αὐτοῦ τὸν λόγον, ἀληθῶς ἐν τούτῳ ἡ ἀγάπη τοῦ θεοῦ τετελείωται. ἐν τούτῳ γινώσκομεν ὅτι ἐν αὐτῷ ἐσμεν· (6) ὁ λέγων ἐν αὐτῷ μένειν ὀφείλει καθὼς ἐκεῖνος περιεπάτησεν καὶ αὐτὸς περιπατεῖν. (7) Ἀγαπητοί, οὐκ ἐντολὴν καινὴν γράφω ὑμῖν, ἀλλʼ ἐντολὴν παλαιὰν ἣν εἴχετε ἀπʼ ἀρχῆς· ἡ ἐντολὴ ἡ παλαιά ἐστιν ὁ λόγος ὃν ἠκούσατε. (8) πάλιν ἐντολὴν καινὴν γράφω ὑμῖν, ὅ ἐστιν ἀληθὲς ἐν αὐτῷ καὶ ἐν ὑμῖν, ὅτι ἡ σκοτία παράγεται καὶ τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν ἤδη φαίνει. (9) ὁ λέγων ἐν τῷ φωτὶ εἶναι καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ μισῶν ἐν τῇ σκοτίᾳ ἐστὶν ἕως ἄρτι. (10) ὁ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἐν τῷ φωτὶ μένει, καὶ σκάνδαλον ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν· (11) ὁ δὲ μισῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἐν τῇ σκοτίᾳ ἐστὶν καὶ ἐν τῇ σκοτίᾳ περιπατεῖ, καὶ οὐκ οἶδεν ποῦ ὑπάγει, ὅτι ἡ σκοτία ἐτύφλωσεν τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ. (12) Γράφω ὑμῖν, τεκνία, ὅτι ἀφέωνται ὑμῖν αἱ ἁμαρτίαι διὰ τὸ ὄνομα αὐτοῦ· (13) γράφω ὑμῖν, πατέρες, ὅτι ἐγνώκατε τὸν ἀπʼ ἀρχῆς· γράφω ὑμῖν, νεανίσκοι, ὅτι νενικήκατε τὸν πονηρόν. (14) ἔγραψα ὑμῖν, παιδία, ὅτι ἐγνώκατε τὸν πατέρα· ἔγραψα ὑμῖν, πατέρες, ὅτι ἐγνώκατε τὸν ἀπʼ ἀρχῆς· ἔγραψα ὑμῖν, νεανίσκοι, ὅτι ἰσχυροί ἐστε καὶ ὁ λόγος τοῦ θεοῦ ἐν ὑμῖν μένει καὶ νενικήκατε τὸν πονηρόν. (15) Μὴ ἀγαπᾶτε τὸν κόσμον μηδὲ τὰ ἐν τῷ κόσμῳ. ἐάν τις ἀγαπᾷ τὸν κόσμον, οὐκ ἔστιν ἡ ἀγάπη τοῦ πατρὸς ἐν αὐτῷ· (16) ὅτι πᾶν τὸ ἐν τῷ κόσμῳ, ἡ ἐπιθυμία τῆς σαρκὸς καὶ ἡ ἐπιθυμία τῶν ὀφθαλμῶν καὶ ἡ ἀλαζονεία τοῦ βίου, οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ πατρός, ἀλλὰ ἐκ τοῦ κόσμου ἐστίν· (17) καὶ ὁ κόσμος παράγεται καὶ ἡ ἐπιθυμία αὐτοῦ, ὁ δὲ ποιῶν τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα. (18) Παιδία, ἐσχάτη ὥρα ἐστίν, καὶ καθὼς ἠκούσατε ὅτι ἀντίχριστος ἔρχεται, καὶ νῦν ἀντίχριστοι πολλοὶ γεγόνασιν· ὅθεν γινώσκομεν ὅτι ἐσχάτη ὥρα ἐστίν. (19) ἐξ ἡμῶν ἐξῆλθαν, ἀλλʼ οὐκ ἦσαν ἐξ ἡμῶν· εἰ γὰρ ἐξ ἡμῶν ἦσαν, μεμενήκεισαν ἂν μεθʼ ἡμῶν· ἀλλʼ ἵνα φανερωθῶσιν ὅτι οὐκ εἰσὶν πάντες ἐξ ἡμῶν. (20) καὶ ὑμεῖς χρῖσμα ἔχετε ἀπὸ τοῦ ἁγίου καὶ οἴδατε πάντες· (21) οὐκ ἔγραψα ὑμῖν ὅτι οὐκ οἴδατε τὴν ἀλήθειαν, ἀλλʼ ὅτι οἴδατε αὐτήν, καὶ ὅτι πᾶν ψεῦδος ἐκ τῆς ἀληθείας οὐκ ἔστιν. (22) τίς ἐστιν ὁ ψεύστης εἰ μὴ ὁ ἀρνούμενος ὅτι Ἰησοῦς οὐκ ἔστιν ὁ χριστός; οὗτός ἐστιν ὁ ἀντίχριστος, ὁ ἀρνούμενος τὸν πατέρα καὶ τὸν υἱόν. (23) πᾶς ὁ ἀρνούμενος τὸν υἱὸν οὐδὲ τὸν πατέρα ἔχει· ὁ ὁμολογῶν τὸν υἱὸν καὶ τὸν πατέρα ἔχει. (24) ὑμεῖς ὃ ἠκούσατε ἀπʼ ἀρχῆς, ἐν ὑμῖν μενέτω· ἐὰν ἐν ὑμῖν μείνῃ ὃ ἀπʼ ἀρχῆς ἠκούσατε, καὶ ὑμεῖς ἐν τῷ υἱῷ καὶ ἐν τῷ πατρὶ μενεῖτε. (25) καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἐπαγγελία ἣν αὐτὸς ἐπηγγείλατο ἡμῖν, τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον. (26) Ταῦτα ἔγραψα ὑμῖν περὶ τῶν πλανώντων ὑμᾶς. (27) καὶ ὑμεῖς τὸ χρῖσμα ὃ ἐλάβετε ἀπʼ αὐτοῦ μένει ἐν ὑμῖν, καὶ οὐ χρείαν ἔχετε ἵνα τις διδάσκῃ ὑμᾶς· ἀλλʼ ὡς τὸ αὐτοῦ χρῖσμα διδάσκει ὑμᾶς περὶ πάντων, καὶ ἀληθές ἐστιν καὶ οὐκ ἔστιν ψεῦδος, καὶ καθὼς ἐδίδαξεν ὑμᾶς, μένετε ἐν αὐτῷ. (28) Καὶ νῦν, τεκνία, μένετε ἐν αὐτῷ, ἵνα ἐὰν φανερωθῇ σχῶμεν παρρησίαν καὶ μὴ αἰσχυνθῶμεν ἀπʼ αὐτοῦ ἐν τῇ παρουσίᾳ αὐτοῦ. (29) ἐὰν εἰδῆτε ὅτι δίκαιός ἐστιν, γινώσκετε ὅτι πᾶς ὁ ποιῶν τὴν δικαιοσύνην ἐξ αὐτοῦ γεγέννηται.

3

(1) ἴδετε ποταπὴν ἀγάπην δέδωκεν ἡμῖν ὁ πατὴρ ἵνα τέκνα θεοῦ κληθῶμεν, καὶ ἐσμέν. διὰ τοῦτο ὁ κόσμος οὐ γινώσκει ἡμᾶς ὅτι οὐκ ἔγνω αὐτόν. (2) ἀγαπητοί, νῦν τέκνα θεοῦ ἐσμεν, καὶ οὔπω ἐφανερώθη τί ἐσόμεθα. οἴδαμεν ὅτι ἐὰν φανερωθῇ ὅμοιοι αὐτῷ ἐσόμεθα, ὅτι ὀψόμεθα αὐτὸν καθώς ἐστιν. (3) καὶ πᾶς ὁ ἔχων τὴν ἐλπίδα ταύτην ἐπʼ αὐτῷ ἁγνίζει ἑαυτὸν καθὼς ἐκεῖνος ἁγνός ἐστιν. (4) Πᾶς ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν καὶ τὴν ἀνομίαν ποιεῖ, καὶ ἡ ἁμαρτία ἐστὶν ἡ ἀνομία. (5) καὶ οἴδατε ὅτι ἐκεῖνος ἐφανερώθη ἵνα τὰς ἁμαρτίας ἄρῃ, καὶ ἁμαρτία ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν. (6) πᾶς ὁ ἐν αὐτῷ μένων οὐχ ἁμαρτάνει· πᾶς ὁ ἁμαρτάνων οὐχ ἑώρακεν αὐτὸν οὐδὲ ἔγνωκεν αὐτόν. (7) τεκνία, μηδεὶς πλανάτω ὑμᾶς· ὁ ποιῶν τὴν δικαιοσύνην δίκαιός ἐστιν, καθὼς ἐκεῖνος δίκαιός ἐστιν· (8) ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν ἐκ τοῦ διαβόλου ἐστίν, ὅτι ἀπʼ ἀρχῆς ὁ διάβολος ἁμαρτάνει. εἰς τοῦτο ἐφανερώθη ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ἵνα λύσῃ τὰ ἔργα τοῦ διαβόλου. (9) πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ θεοῦ ἁμαρτίαν οὐ ποιεῖ, ὅτι σπέρμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ μένει, καὶ οὐ δύναται ἁμαρτάνειν, ὅτι ἐκ τοῦ θεοῦ γεγέννηται. (10) ἐν τούτῳ φανερά ἐστιν τὰ τέκνα τοῦ θεοῦ καὶ τὰ τέκνα τοῦ διαβόλου· πᾶς ὁ μὴ ποιῶν δικαιοσύνην οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ θεοῦ, καὶ ὁ μὴ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ. (11) Ὅτι αὕτη ἐστὶν ἡ ἀγγελία ἣν ἠκούσατε ἀπʼ ἀρχῆς, ἵνα ἀγαπῶμεν ἀλλήλους· (12) οὐ καθὼς Κάϊν ἐκ τοῦ πονηροῦ ἦν καὶ ἔσφαξεν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ· καὶ χάριν τίνος ἔσφαξεν αὐτόν; ὅτι τὰ ἔργα αὐτοῦ πονηρὰ ἦν, τὰ δὲ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ δίκαια. (13) μὴ θαυμάζετε, ἀδελφοί, εἰ μισεῖ ὑμᾶς ὁ κόσμος. (14) ἡμεῖς οἴδαμεν ὅτι μεταβεβήκαμεν ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν, ὅτι ἀγαπῶμεν τοὺς ἀδελφούς· ὁ μὴ ἀγαπῶν μένει ἐν τῷ θανάτῳ. (15) πᾶς ὁ μισῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἀνθρωποκτόνος ἐστίν, καὶ οἴδατε ὅτι πᾶς ἀνθρωποκτόνος οὐκ ἔχει ζωὴν αἰώνιον ἐν αὐτῷ μένουσαν. (16) ἐν τούτῳ ἐγνώκαμεν τὴν ἀγάπην, ὅτι ἐκεῖνος ὑπὲρ ἡμῶν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἔθηκεν· καὶ ἡμεῖς ὀφείλομεν ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν τὰς ψυχὰς θεῖναι. (17) ὃς δʼ ἂν ἔχῃ τὸν βίον τοῦ κόσμου καὶ θεωρῇ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ χρείαν ἔχοντα καὶ κλείσῃ τὰ σπλάγχνα αὐτοῦ ἀπʼ αὐτοῦ, πῶς ἡ ἀγάπη τοῦ θεοῦ μένει ἐν αὐτῷ; (18) Τεκνία, μὴ ἀγαπῶμεν λόγῳ μηδὲ τῇ γλώσσῃ ἀλλὰ ἐν ἔργῳ καὶ ἀληθείᾳ. (19) ἐν τούτῳ γνωσόμεθα ὅτι ἐκ τῆς ἀληθείας ἐσμέν, καὶ ἔμπροσθεν αὐτοῦ πείσομεν τὴν καρδίαν ἡμῶν (20) ὅτι ἐὰν καταγινώσκῃ ἡμῶν ἡ καρδία, ὅτι μείζων ἐστὶν ὁ θεὸς τῆς καρδίας ἡμῶν καὶ γινώσκει πάντα. (21) ἀγαπητοί, ἐὰν ἡ καρδία μὴ καταγινώσκῃ ἡμῶν, παρρησίαν ἔχομεν πρὸς τὸν θεόν, (22) καὶ ὃ ἐὰν αἰτῶμεν λαμβάνομεν ἀπʼ αὐτοῦ, ὅτι τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ τηροῦμεν καὶ τὰ ἀρεστὰ ἐνώπιον αὐτοῦ ποιοῦμεν. (23) καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἐντολὴ αὐτοῦ, ἵνα πιστεύσωμεν τῷ ὀνόματι τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ἀγαπῶμεν ἀλλήλους, καθὼς ἔδωκεν ἐντολὴν ἡμῖν. (24) καὶ ὁ τηρῶν τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ ἐν αὐτῷ μένει καὶ αὐτὸς ἐν αὐτῷ· καὶ ἐν τούτῳ γινώσκομεν ὅτι μένει ἐν ἡμῖν, ἐκ τοῦ πνεύματος οὗ ἡμῖν ἔδωκεν.

4

(1) Ἀγαπητοί, μὴ παντὶ πνεύματι πιστεύετε, ἀλλὰ δοκιμάζετε τὰ πνεύματα εἰ ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστιν, ὅτι πολλοὶ ψευδοπροφῆται ἐξεληλύθασιν εἰς τὸν κόσμον. (2) ἐν τούτῳ γινώσκετε τὸ πνεῦμα τοῦ θεοῦ· πᾶν πνεῦμα ὃ ὁμολογεῖ Ἰησοῦν Χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστιν, (3) καὶ πᾶν πνεῦμα ὃ μὴ ὁμολογεῖ τὸν Ἰησοῦν ἐκ τοῦ θεοῦ οὐκ ἔστιν· καὶ τοῦτό ἐστιν τὸ τοῦ ἀντιχρίστου, ὃ ἀκηκόατε ὅτι ἔρχεται, καὶ νῦν ἐν τῷ κόσμῳ ἐστὶν ἤδη. (4) ὑμεῖς ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστε, τεκνία, καὶ νενικήκατε αὐτούς, ὅτι μείζων ἐστὶν ὁ ἐν ὑμῖν ἢ ὁ ἐν τῷ κόσμῳ· (5) αὐτοὶ ἐκ τοῦ κόσμου εἰσίν· διὰ τοῦτο ἐκ τοῦ κόσμου λαλοῦσιν καὶ ὁ κόσμος αὐτῶν ἀκούει. (6) ἡμεῖς ἐκ τοῦ θεοῦ ἐσμεν· ὁ γινώσκων τὸν θεὸν ἀκούει ἡμῶν, ὃς οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ θεοῦ οὐκ ἀκούει ἡμῶν. ἐκ τούτου γινώσκομεν τὸ πνεῦμα τῆς ἀληθείας καὶ τὸ πνεῦμα τῆς πλάνης. (7) Ἀγαπητοί, ἀγαπῶμεν ἀλλήλους, ὅτι ἡ ἀγάπη ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστιν, καὶ πᾶς ὁ ἀγαπῶν ἐκ τοῦ θεοῦ γεγέννηται καὶ γινώσκει τὸν θεόν. (8) ὁ μὴ ἀγαπῶν οὐκ ἔγνω τὸν θεόν, ὅτι ὁ θεὸς ἀγάπη ἐστίν. (9) ἐν τούτῳ ἐφανερώθη ἡ ἀγάπη τοῦ θεοῦ ἐν ἡμῖν, ὅτι τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἀπέσταλκεν ὁ θεὸς εἰς τὸν κόσμον ἵνα ζήσωμεν διʼ αὐτοῦ. (10) ἐν τούτῳ ἐστὶν ἡ ἀγάπη, οὐχ ὅτι ἡμεῖς ἠγαπήκαμεν τὸν θεόν, ἀλλʼ ὅτι αὐτὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς καὶ ἀπέστειλεν τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἱλασμὸν περὶ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν. (11) ἀγαπητοί, εἰ οὕτως ὁ θεὸς ἠγάπησεν ἡμᾶς, καὶ ἡμεῖς ὀφείλομεν ἀλλήλους ἀγαπᾶν. (12) θεὸν οὐδεὶς πώποτε τεθέαται· ἐὰν ἀγαπῶμεν ἀλλήλους, ὁ θεὸς ἐν ἡμῖν μένει καὶ ἡ ἀγάπη αὐτοῦ ἐν ἡμῖν τετελειωμένη ἐστιν. (13) Ἐν τούτῳ γινώσκομεν ὅτι ἐν αὐτῷ μένομεν καὶ αὐτὸς ἐν ἡμῖν, ὅτι ἐκ τοῦ πνεύματος αὐτοῦ δέδωκεν ἡμῖν. (14) καὶ ἡμεῖς τεθεάμεθα καὶ μαρτυροῦμεν ὅτι ὁ πατὴρ ἀπέσταλκεν τὸν υἱὸν σωτῆρα τοῦ κόσμου. (15) ὃς ἐὰν ὁμολογήσῃ ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, ὁ θεὸς ἐν αὐτῷ μένει καὶ αὐτὸς ἐν τῷ θεῷ. (16) καὶ ἡμεῖς ἐγνώκαμεν καὶ πεπιστεύκαμεν τὴν ἀγάπην ἣν ἔχει ὁ θεὸς ἐν ἡμῖν. Ὁ θεὸς ἀγάπη ἐστίν, καὶ ὁ μένων ἐν τῇ ἀγάπῃ ἐν τῷ θεῷ μένει καὶ ὁ θεὸς ἐν αὐτῷ μένει. (17) ἐν τούτῳ τετελείωται ἡ ἀγάπη μεθʼ ἡμῶν, ἵνα παρρησίαν ἔχωμεν ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς κρίσεως, ὅτι καθὼς ἐκεῖνός ἐστιν καὶ ἡμεῖς ἐσμεν ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ. (18) φόβος οὐκ ἔστιν ἐν τῇ ἀγάπῃ, ἀλλʼ ἡ τελεία ἀγάπη ἔξω βάλλει τὸν φόβον, ὅτι ὁ φόβος κόλασιν ἔχει, ὁ δὲ φοβούμενος οὐ τετελείωται ἐν τῇ ἀγάπῃ. (19) ἡμεῖς ἀγαπῶμεν, ὅτι αὐτὸς πρῶτος ἠγάπησεν ἡμᾶς. (20) ἐάν τις εἴπῃ ὅτι Ἀγαπῶ τὸν θεόν, καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ μισῇ, ψεύστης ἐστίν· ὁ γὰρ μὴ ἀγαπῶν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ὃν ἑώρακεν, τὸν θεὸν ὃν οὐχ ἑώρακεν οὐ δύναται ἀγαπᾶν. (21) καὶ ταύτην τὴν ἐντολὴν ἔχομεν ἀπʼ αὐτοῦ, ἵνα ὁ ἀγαπῶν τὸν θεὸν ἀγαπᾷ καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ.

5

(1) Πᾶς ὁ πιστεύων ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ χριστὸς ἐκ τοῦ θεοῦ γεγέννηται, καὶ πᾶς ὁ ἀγαπῶν τὸν γεννήσαντα ἀγαπᾷ καὶ τὸν γεγεννημένον ἐξ αὐτοῦ. (2) ἐν τούτῳ γινώσκομεν ὅτι ἀγαπῶμεν τὰ τέκνα τοῦ θεοῦ, ὅταν τὸν θεὸν ἀγαπῶμεν καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ ποιῶμεν· (3) αὕτη γάρ ἐστιν ἡ ἀγάπη τοῦ θεοῦ ἵνα τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ τηρῶμεν, καὶ αἱ ἐντολαὶ αὐτοῦ βαρεῖαι οὐκ εἰσίν, (4) ὅτι πᾶν τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ θεοῦ νικᾷ τὸν κόσμον. καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ νίκη ἡ νικήσασα τὸν κόσμον, ἡ πίστις ἡμῶν· (5) τίς δέ ἐστιν ὁ νικῶν τὸν κόσμον εἰ μὴ ὁ πιστεύων ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ; (6) Οὗτός ἐστιν ὁ ἐλθὼν διʼ ὕδατος καὶ αἵματος, Ἰησοῦς Χριστός· οὐκ ἐν τῷ ὕδατι μόνον ἀλλʼ ἐν τῷ ὕδατι καὶ ἐν τῷ αἵματι· καὶ τὸ πνεῦμά ἐστιν τὸ μαρτυροῦν, ὅτι τὸ πνεῦμά ἐστιν ἡ ἀλήθεια. (7) ὅτι τρεῖς εἰσιν οἱ μαρτυροῦντες, (8) τὸ πνεῦμα καὶ τὸ ὕδωρ καὶ τὸ αἷμα, καὶ οἱ τρεῖς εἰς τὸ ἕν εἰσιν. (9) εἰ τὴν μαρτυρίαν τῶν ἀνθρώπων λαμβάνομεν, ἡ μαρτυρία τοῦ θεοῦ μείζων ἐστίν, ὅτι αὕτη ἐστὶν ἡ μαρτυρία τοῦ θεοῦ ὅτι μεμαρτύρηκεν περὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. (10) ὁ πιστεύων εἰς τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ ἔχει τὴν μαρτυρίαν ἐν αὑτῷ· ὁ μὴ πιστεύων τῷ θεῷ ψεύστην πεποίηκεν αὐτόν, ὅτι οὐ πεπίστευκεν εἰς τὴν μαρτυρίαν ἣν μεμαρτύρηκεν ὁ θεὸς περὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. (11) καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ μαρτυρία, ὅτι ζωὴν αἰώνιον ἔδωκεν ὁ θεὸς ἡμῖν, καὶ αὕτη ἡ ζωὴ ἐν τῷ υἱῷ αὐτοῦ ἐστιν. (12) ὁ ἔχων τὸν υἱὸν ἔχει τὴν ζωήν· ὁ μὴ ἔχων τὸν υἱὸν τοῦ θεοῦ τὴν ζωὴν οὐκ ἔχει. (13) Ταῦτα ἔγραψα ὑμῖν ἵνα εἰδῆτε ὅτι ζωὴν ἔχετε αἰώνιον, τοῖς πιστεύουσιν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ. (14) καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ παρρησία ἣν ἔχομεν πρὸς αὐτόν, ὅτι ἐάν τι αἰτώμεθα κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ ἀκούει ἡμῶν. (15) καὶ ἐὰν οἴδαμεν ὅτι ἀκούει ἡμῶν ὃ ἐὰν αἰτώμεθα, οἴδαμεν ὅτι ἔχομεν τὰ αἰτήματα ἃ ᾐτήκαμεν ἀπʼ αὐτοῦ. (16) ἐάν τις ἴδῃ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ ἁμαρτάνοντα ἁμαρτίαν μὴ πρὸς θάνατον, αἰτήσει, καὶ δώσει αὐτῷ ζωήν, τοῖς ἁμαρτάνουσιν μὴ πρὸς θάνατον. ἔστιν ἁμαρτία πρὸς θάνατον· οὐ περὶ ἐκείνης λέγω ἵνα ἐρωτήσῃ. (17) πᾶσα ἀδικία ἁμαρτία ἐστίν, καὶ ἔστιν ἁμαρτία οὐ πρὸς θάνατον. (18) Οἴδαμεν ὅτι πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ θεοῦ οὐχ ἁμαρτάνει, ἀλλʼ ὁ γεννηθεὶς ἐκ τοῦ θεοῦ τηρεῖ αὐτόν, καὶ ὁ πονηρὸς οὐχ ἅπτεται αὐτοῦ. (19) οἴδαμεν ὅτι ἐκ τοῦ θεοῦ ἐσμεν, καὶ ὁ κόσμος ὅλος ἐν τῷ πονηρῷ κεῖται. (20) οἴδαμεν δὲ ὅτι ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ἥκει, καὶ δέδωκεν ἡμῖν διάνοιαν ἵνα γινώσκωμεν τὸν ἀληθινόν· καὶ ἐσμὲν ἐν τῷ ἀληθινῷ, ἐν τῷ υἱῷ αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστῷ. οὗτός ἐστιν ὁ ἀληθινὸς θεὸς καὶ ζωὴ αἰώνιος. (21) Τεκνία, φυλάξατε ἑαυτὰ ἀπὸ τῶν εἰδώλων.

Second Epistle of St. John

1

1

(1) Ὁ πρεσβύτερος ἐκλεκτῇ κυρίᾳ καὶ τοῖς τέκνοις αὐτῆς, οὓς ἐγὼ ἀγαπῶ ἐν ἀληθείᾳ, καὶ οὐκ ἐγὼ μόνος ἀλλὰ καὶ πάντες οἱ ἐγνωκότες τὴν ἀλήθειαν, (2) διὰ τὴν ἀλήθειαν τὴν μένουσαν ἐν ἡμῖν, καὶ μεθʼ ἡμῶν ἔσται εἰς τὸν αἰῶνα· (3) ἔσται μεθʼ ἡμῶν χάρις ἔλεος εἰρήνη παρὰ θεοῦ πατρός, καὶ παρὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ υἱοῦ τοῦ πατρός, ἐν ἀληθείᾳ καὶ ἀγάπῃ. (4) Ἐχάρην λίαν ὅτι εὕρηκα ἐκ τῶν τέκνων σου περιπατοῦντας ἐν ἀληθείᾳ, καθὼς ἐντολὴν ἐλάβομεν παρὰ τοῦ πατρός. (5) καὶ νῦν ἐρωτῶ σε, κυρία, οὐχ ὡς ἐντολὴν καινὴν γράφων σοι ἀλλὰ ἣν εἴχομεν ἀπʼ ἀρχῆς, ἵνα ἀγαπῶμεν ἀλλήλους. (6) καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἀγάπη, ἵνα περιπατῶμεν κατὰ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ· αὕτη ἡ ἐντολή ἐστιν, καθὼς ἠκούσατε ἀπʼ ἀρχῆς, ἵνα ἐν αὐτῇ περιπατῆτε. (7) ὅτι πολλοὶ πλάνοι ἐξῆλθον εἰς τὸν κόσμον, οἱ μὴ ὁμολογοῦντες Ἰησοῦν Χριστὸν ἐρχόμενον ἐν σαρκί· οὗτός ἐστιν ὁ πλάνος καὶ ὁ ἀντίχριστος. (8) βλέπετε ἑαυτούς, ἵνα μὴ ἀπολέσητε ἃ εἰργασάμεθα, ἀλλὰ μισθὸν πλήρη ἀπολάβητε. (9) πᾶς ὁ προάγων καὶ μὴ μένων ἐν τῇ διδαχῇ τοῦ Χριστοῦ θεὸν οὐκ ἔχει· ὁ μένων ἐν τῇ διδαχῇ, οὗτος καὶ τὸν πατέρα καὶ τὸν υἱὸν ἔχει. (10) εἴ τις ἔρχεται πρὸς ὑμᾶς καὶ ταύτην τὴν διδαχὴν οὐ φέρει, μὴ λαμβάνετε αὐτὸν εἰς οἰκίαν καὶ χαίρειν αὐτῷ μὴ λέγετε· (11) ὁ λέγων γὰρ αὐτῷ χαίρειν κοινωνεῖ τοῖς ἔργοις αὐτοῦ τοῖς πονηροῖς. (12) Πολλὰ ἔχων ὑμῖν γράφειν οὐκ ἐβουλήθην διὰ χάρτου καὶ μέλανος, ἀλλὰ ἐλπίζω γενέσθαι πρὸς ὑμᾶς καὶ στόμα πρὸς στόμα λαλῆσαι, ἵνα ἡ χαρὰ ὑμῶν πεπληρωμένη ᾖ. (13) Ἀσπάζεταί σε τὰ τέκνα τῆς ἀδελφῆς σου τῆς ἐκλεκτῆς.

Third Epistle of St. John

1

1

(1) Ὁ πρεσβύτερος Γαΐῳ τῷ ἀγαπητῷ, ὃν ἐγὼ ἀγαπῶ ἐν ἀληθείᾳ. (2) Ἀγαπητέ, περὶ πάντων εὔχομαί σε εὐοδοῦσθαι καὶ ὑγιαίνειν, καθὼς εὐοδοῦταί σου ἡ ψυχή. (3) ἐχάρην γὰρ λίαν ἐρχομένων ἀδελφῶν καὶ μαρτυρούντων σου τῇ ἀληθείᾳ, καθὼς σὺ ἐν ἀληθείᾳ περιπατεῖς. (4) μειζοτέραν τούτων οὐκ ἔχω χαράν, ἵνα ἀκούω τὰ ἐμὰ τέκνα ἐν τῇ ἀληθείᾳ περιπατοῦντα. (5) Ἀγαπητέ, πιστὸν ποιεῖς ὃ ἐὰν ἐργάσῃ εἰς τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τοῦτο ξένους, (6) οἳ ἐμαρτύρησάν σου τῇ ἀγάπῃ ἐνώπιον ἐκκλησίας, οὓς καλῶς ποιήσεις προπέμψας ἀξίως τοῦ θεοῦ· (7) ὑπὲρ γὰρ τοῦ ὀνόματος ἐξῆλθον μηδὲν λαμβάνοντες ἀπὸ τῶν ἐθνικῶν. (8) ἡμεῖς οὖν ὀφείλομεν ὑπολαμβάνειν τοὺς τοιούτους, ἵνα συνεργοὶ γινώμεθα τῇ ἀληθείᾳ. (9) Ἔγραψά τι τῇ ἐκκλησίᾳ· ἀλλʼ ὁ φιλοπρωτεύων αὐτῶν Διοτρέφης οὐκ ἐπιδέχεται ἡμᾶς. (10) διὰ τοῦτο, ἐὰν ἔλθω, ὑπομνήσω αὐτοῦ τὰ ἔργα ἃ ποιεῖ, λόγοις πονηροῖς φλυαρῶν ἡμᾶς, καὶ μὴ ἀρκούμενος ἐπὶ τούτοις οὔτε αὐτὸς ἐπιδέχεται τοὺς ἀδελφοὺς καὶ τοὺς βουλομένους κωλύει καὶ ἐκ τῆς ἐκκλησίας ἐκβάλλει. (11) Ἀγαπητέ, μὴ μιμοῦ τὸ κακὸν ἀλλὰ τὸ ἀγαθόν. ὁ ἀγαθοποιῶν ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστιν· ὁ κακοποιῶν οὐχ ἑώρακεν τὸν θεόν. (12) Δημητρίῳ μεμαρτύρηται ὑπὸ πάντων καὶ ὑπὸ αὐτῆς τῆς ἀληθείας· καὶ ἡμεῖς δὲ μαρτυροῦμεν, καὶ οἶδας ὅτι ἡ μαρτυρία ἡμῶν ἀληθής ἐστιν. (13) Πολλὰ εἶχον γράψαι σοι, ἀλλʼ οὐ θέλω διὰ μέλανος καὶ καλάμου σοι γράφειν· (14) ἐλπίζω δὲ εὐθέως σε ἰδεῖν, καὶ στόμα πρὸς στόμα λαλήσομεν. (15) Εἰρήνη σοι. ἀσπάζονταί σε οἱ φίλοι. ἀσπάζου τοὺς φίλους κατʼ ὄνομα.

Epistle of St. Jude

1

1

(1) Ἰούδας Ἰησοῦ Χριστοῦ δοῦλος, ἀδελφὸς δὲ Ἰακώβου, τοῖς ἐν θεῷ πατρὶ ἠγαπημένοις καὶ Ἰησοῦ Χριστῷ τετηρημένοις κλητοῖς· (2) ἔλεος ὑμῖν καὶ εἰρήνη καὶ ἀγάπη πληθυνθείη. (3) Ἀγαπητοί, πᾶσαν σπουδὴν ποιούμενος γράφειν ὑμῖν περὶ τῆς κοινῆς ἡμῶν σωτηρίας ἀνάγκην ἔσχον γράψαι ὑμῖν παρακαλῶν ἐπαγωνίζεσθαι τῇ ἅπαξ παραδοθείσῃ τοῖς ἁγίοις πίστει. (4) παρεισέδυσαν γάρ τινες ἄνθρωποι, οἱ πάλαι προγεγραμμένοι εἰς τοῦτο τὸ κρίμα, ἀσεβεῖς, τὴν τοῦ θεοῦ ἡμῶν χάριτα μετατιθέντες εἰς ἀσέλγειαν καὶ τὸν μόνον δεσπότην καὶ κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν ἀρνούμενοι. (5) Ὑπομνῆσαι δὲ ὑμᾶς βούλομαι, εἰδότας ὑμᾶς ἅπαξ πάντα, ὅτι Ἰησοῦς λαὸν ἐκ γῆς Αἰγύπτου σώσας τὸ δεύτερον τοὺς μὴ πιστεύσαντας ἀπώλεσεν, (6) ἀγγέλους τε τοὺς μὴ τηρήσαντας τὴν ἑαυτῶν ἀρχὴν ἀλλὰ ἀπολιπόντας τὸ ἴδιον οἰκητήριον εἰς κρίσιν μεγάλης ἡμέρας δεσμοῖς ἀϊδίοις ὑπὸ ζόφον τετήρηκεν· (7) ὡς Σόδομα καὶ Γόμορρα καὶ αἱ περὶ αὐτὰς πόλεις, τὸν ὅμοιον τρόπον τούτοις ἐκπορνεύσασαι καὶ ἀπελθοῦσαι ὀπίσω σαρκὸς ἑτέρας, πρόκεινται δεῖγμα πυρὸς αἰωνίου δίκην ὑπέχουσαι. (8) Ὁμοίως μέντοι καὶ οὗτοι ἐνυπνιαζόμενοι σάρκα μὲν μιαίνουσιν, κυριότητα δὲ ἀθετοῦσιν, δόξας δὲ βλασφημοῦσιν. (9) ὁ δὲ Μιχαὴλ ὁ ἀρχάγγελος, ὅτε τῷ διαβόλῳ διακρινόμενος διελέγετο περὶ τοῦ Μωϋσέως σώματος, οὐκ ἐτόλμησεν κρίσιν ἐπενεγκεῖν βλασφημίας, ἀλλὰ εἶπεν· Ἐπιτιμήσαι σοι κύριος. (10) οὗτοι δὲ ὅσα μὲν οὐκ οἴδασιν βλασφημοῦσιν, ὅσα δὲ φυσικῶς ὡς τὰ ἄλογα ζῷα ἐπίστανται, ἐν τούτοις φθείρονται. (11) οὐαὶ αὐτοῖς, ὅτι τῇ ὁδῷ τοῦ Κάϊν ἐπορεύθησαν, καὶ τῇ πλάνῃ τοῦ Βαλαὰμ μισθοῦ ἐξεχύθησαν, καὶ τῇ ἀντιλογίᾳ τοῦ Κόρε ἀπώλοντο. (12) οὗτοί εἰσιν οἱ ἐν ταῖς ἀγάπαις ὑμῶν σπιλάδες συνευωχούμενοι, ἀφόβως ἑαυτοὺς ποιμαίνοντες, νεφέλαι ἄνυδροι ὑπὸ ἀνέμων παραφερόμεναι, δένδρα φθινοπωρινὰ ἄκαρπα δὶς ἀποθανόντα ἐκριζωθέντα, (13) κύματα ἄγρια θαλάσσης ἐπαφρίζοντα τὰς ἑαυτῶν αἰσχύνας, ἀστέρες πλανῆται οἷς ὁ ζόφος τοῦ σκότους εἰς αἰῶνα τετήρηται. (14) Προεφήτευσεν δὲ καὶ τούτοις ἕβδομος ἀπὸ Ἀδὰμ Ἑνὼχ λέγων· Ἰδοὺ ἦλθεν κύριος ἐν ἁγίαις μυριάσιν αὐτοῦ, (15) ποιῆσαι κρίσιν κατὰ πάντων καὶ ἐλέγξαι πάντας τοὺς ἀσεβεῖς περὶ πάντων τῶν ἔργων ἀσεβείας αὐτῶν ὧν ἠσέβησαν καὶ περὶ πάντων τῶν σκληρῶν ὧν ἐλάλησαν κατʼ αὐτοῦ ἁμαρτωλοὶ ἀσεβεῖς. (16) οὗτοί εἰσιν γογγυσταί, μεμψίμοιροι, κατὰ τὰς ἐπιθυμίας αὐτῶν πορευόμενοι, καὶ τὸ στόμα αὐτῶν λαλεῖ ὑπέρογκα, θαυμάζοντες πρόσωπα ὠφελείας χάριν. (17) Ὑμεῖς δέ, ἀγαπητοί, μνήσθητε τῶν ῥημάτων τῶν προειρημένων ὑπὸ τῶν ἀποστόλων τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· (18) ὅτι ἔλεγον ὑμῖν· Ἐπʼ ἐσχάτου χρόνου ἔσονται ἐμπαῖκται κατὰ τὰς ἑαυτῶν ἐπιθυμίας πορευόμενοι τῶν ἀσεβειῶν. (19) οὗτοί εἰσιν οἱ ἀποδιορίζοντες, ψυχικοί, πνεῦμα μὴ ἔχοντες. (20) ὑμεῖς δέ, ἀγαπητοί, ἐποικοδομοῦντες ἑαυτοὺς τῇ ἁγιωτάτῃ ὑμῶν πίστει, ἐν πνεύματι ἁγίῳ προσευχόμενοι, (21) ἑαυτοὺς ἐν ἀγάπῃ θεοῦ τηρήσατε προσδεχόμενοι τὸ ἔλεος τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς ζωὴν αἰώνιον. (22) καὶ οὓς μὲν ἐλεᾶτε διακρινομένους, (23) οὓς δὲ σῴζετε ἐκ πυρὸς ἁρπάζοντες, οὓς δὲ ἐλεᾶτε ἐν φόβῳ, μισοῦντες καὶ τὸν ἀπὸ τῆς σαρκὸς ἐσπιλωμένον χιτῶνα. (24) Τῷ δὲ δυναμένῳ φυλάξαι ὑμᾶς ἀπταίστους καὶ στῆσαι κατενώπιον τῆς δόξης αὐτοῦ ἀμώμους ἐν ἀγαλλιάσει (25) μόνῳ θεῷ σωτῆρι ἡμῶν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ κυρίου ἡμῶν δόξα μεγαλωσύνη κράτος καὶ ἐξουσία πρὸ παντὸς τοῦ αἰῶνος καὶ νῦν καὶ εἰς πάντας τοὺς αἰῶνας· ἀμήν.

Apocalypse

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22

1

(1) Ἀποκάλυψις Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἣν ἔδωκεν αὐτῷ ὁ θεὸς δεῖξαι τοῖς δούλοις αὐτοῦ, ἃ δεῖ γενέσθαι ἐν τάχει, καὶ ἐσήμανεν ἀποστείλας διὰ τοῦ ἀγγέλου αὐτοῦ τῷ δούλῳ αὐτοῦ Ἰωάννῃ, (2) ὃς ἐμαρτύρησεν τὸν λόγον τοῦ θεοῦ καὶ τὴν μαρτυρίαν Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὅσα εἶδεν. (3) μακάριος ὁ ἀναγινώσκων καὶ οἱ ἀκούοντες τοὺς λόγους τῆς προφητείας καὶ τηροῦντες τὰ ἐν αὐτῇ γεγραμμένα, ὁ γὰρ καιρὸς ἐγγύς. (4) Ἰωάννης ταῖς ἑπτὰ ἐκκλησίαις ταῖς ἐν τῇ Ἀσίᾳ· χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ ὁ ὢν καὶ ὁ ἦν καὶ ὁ ἐρχόμενος, καὶ ἀπὸ τῶν ἑπτὰ πνευμάτων ἃ ἐνώπιον τοῦ θρόνου αὐτοῦ, (5) καὶ ἀπὸ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὁ μάρτυς ὁ πιστός, ὁ πρωτότοκος τῶν νεκρῶν καὶ ὁ ἄρχων τῶν βασιλέων τῆς γῆς. Τῷ ἀγαπῶντι ἡμᾶς καὶ λύσαντι ἡμᾶς ἐκ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν ἐν τῷ αἵματι αὐτοῦ— (6) καὶ ἐποίησεν ἡμᾶς βασιλείαν, ἱερεῖς τῷ θεῷ καὶ πατρὶ αὐτοῦ—αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων· ἀμήν. (7) Ἰδοὺ ἔρχεται μετὰ τῶν νεφελῶν, καὶ ὄψεται αὐτὸν πᾶς ὀφθαλμὸς καὶ οἵτινες αὐτὸν ἐξεκέντησαν, καὶ κόψονται ἐπʼ αὐτὸν πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς. ναί, ἀμήν. (8) Ἐγώ εἰμι τὸ Ἄλφα καὶ τὸ Ὦ, λέγει κύριος, ὁ θεός, ὁ ὢν καὶ ὁ ἦν καὶ ὁ ἐρχόμενος, ὁ παντοκράτωρ. (9) Ἐγὼ Ἰωάννης, ὁ ἀδελφὸς ὑμῶν καὶ συγκοινωνὸς ἐν τῇ θλίψει καὶ βασιλείᾳ καὶ ὑπομονῇ ἐν Ἰησοῦ, ἐγενόμην ἐν τῇ νήσῳ τῇ καλουμένῃ Πάτμῳ διὰ τὸν λόγον τοῦ θεοῦ καὶ τὴν μαρτυρίαν Ἰησοῦ. (10) ἐγενόμην ἐν πνεύματι ἐν τῇ κυριακῇ ἡμέρᾳ, καὶ ἤκουσα ὀπίσω μου φωνὴν μεγάλην ὡς σάλπιγγος (11) λεγούσης· Ὃ βλέπεις γράψον εἰς βιβλίον καὶ πέμψον ταῖς ἑπτὰ ἐκκλησίαις, εἰς Ἔφεσον καὶ εἰς Σμύρναν καὶ εἰς Πέργαμον καὶ εἰς Θυάτειρα καὶ εἰς Σάρδεις καὶ εἰς Φιλαδέλφειαν καὶ εἰς Λαοδίκειαν. (12) Καὶ ἐπέστρεψα βλέπειν τὴν φωνὴν ἥτις ἐλάλει μετʼ ἐμοῦ· καὶ ἐπιστρέψας εἶδον ἑπτὰ λυχνίας χρυσᾶς, (13) καὶ ἐν μέσῳ τῶν λυχνιῶν ὅμοιον υἱὸν ἀνθρώπου, ἐνδεδυμένον ποδήρη καὶ περιεζωσμένον πρὸς τοῖς μαστοῖς ζώνην χρυσᾶν· (14) ἡ δὲ κεφαλὴ αὐτοῦ καὶ αἱ τρίχες λευκαὶ ὡς ἔριον λευκόν, ὡς χιών, καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ὡς φλὸξ πυρός, (15) καὶ οἱ πόδες αὐτοῦ ὅμοιοι χαλκολιβάνῳ, ὡς ἐν καμίνῳ πεπυρωμένης, καὶ ἡ φωνὴ αὐτοῦ ὡς φωνὴ ὑδάτων πολλῶν, (16) καὶ ἔχων ἐν τῇ δεξιᾷ χειρὶ αὐτοῦ ἀστέρας ἑπτά, καὶ ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ ῥομφαία δίστομος ὀξεῖα ἐκπορευομένη, καὶ ἡ ὄψις αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος φαίνει ἐν τῇ δυνάμει αὐτοῦ. (17) Καὶ ὅτε εἶδον αὐτόν, ἔπεσα πρὸς τοὺς πόδας αὐτοῦ ὡς νεκρός· καὶ ἔθηκεν τὴν δεξιὰν αὐτοῦ ἐπʼ ἐμὲ λέγων· Μὴ φοβοῦ· ἐγώ εἰμι ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος, (18) καὶ ὁ ζῶν—καὶ ἐγενόμην νεκρὸς καὶ ἰδοὺ ζῶν εἰμι εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων—καὶ ἔχω τὰς κλεῖς τοῦ θανάτου καὶ τοῦ ᾅδου. (19) γράψον οὖν ἃ εἶδες καὶ ἃ εἰσὶν καὶ ἃ μέλλει γίνεσθαι μετὰ ταῦτα. (20) τὸ μυστήριον τῶν ἑπτὰ ἀστέρων οὓς εἶδες ἐπὶ τῆς δεξιᾶς μου, καὶ τὰς ἑπτὰ λυχνίας τὰς χρυσᾶς· οἱ ἑπτὰ ἀστέρες ἄγγελοι τῶν ἑπτὰ ἐκκλησιῶν εἰσίν, καὶ αἱ λυχνίαι αἱ ἑπτὰ ἑπτὰ ἐκκλησίαι εἰσίν.

2

(1) Τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Ἐφέσῳ ἐκκλησίας γράψον· Τάδε λέγει ὁ κρατῶν τοὺς ἑπτὰ ἀστέρας ἐν τῇ δεξιᾷ αὐτοῦ, ὁ περιπατῶν ἐν μέσῳ τῶν ἑπτὰ λυχνιῶν τῶν χρυσῶν· (2) Οἶδα τὰ ἔργα σου, καὶ τὸν κόπον καὶ τὴν ὑπομονήν σου, καὶ ὅτι οὐ δύνῃ βαστάσαι κακούς, καὶ ἐπείρασας τοὺς λέγοντας ἑαυτοὺς ἀποστόλους, καὶ οὐκ εἰσίν, καὶ εὗρες αὐτοὺς ψευδεῖς· (3) καὶ ὑπομονὴν ἔχεις, καὶ ἐβάστασας διὰ τὸ ὄνομά μου, καὶ οὐ κεκοπίακες. (4) ἀλλὰ ἔχω κατὰ σοῦ ὅτι τὴν ἀγάπην σου τὴν πρώτην ἀφῆκες. (5) μνημόνευε οὖν πόθεν πέπτωκας, καὶ μετανόησον καὶ τὰ πρῶτα ἔργα ποίησον· εἰ δὲ μή, ἔρχομαί σοι, καὶ κινήσω τὴν λυχνίαν σου ἐκ τοῦ τόπου αὐτῆς, ἐὰν μὴ μετανοήσῃς. (6) ἀλλὰ τοῦτο ἔχεις ὅτι μισεῖς τὰ ἔργα τῶν Νικολαϊτῶν, ἃ κἀγὼ μισῶ. (7) ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις. τῷ νικῶντι δώσω αὐτῷ φαγεῖν ἐκ τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς, ὅ ἐστιν ἐν τῷ παραδείσῳ τοῦ θεοῦ. (8) Καὶ τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Σμύρνῃ ἐκκλησίας γράψον· Τάδε λέγει ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος, ὃς ἐγένετο νεκρὸς καὶ ἔζησεν· (9) Οἶδά σου τὴν θλῖψιν καὶ τὴν πτωχείαν, ἀλλὰ πλούσιος εἶ, καὶ τὴν βλασφημίαν ἐκ τῶν λεγόντων Ἰουδαίους εἶναι ἑαυτούς, καὶ οὐκ εἰσίν, ἀλλὰ συναγωγὴ τοῦ Σατανᾶ. (10) μηδὲν φοβοῦ ἃ μέλλεις πάσχειν. ἰδοὺ μέλλει βάλλειν ὁ διάβολος ἐξ ὑμῶν εἰς φυλακὴν ἵνα πειρασθῆτε, καὶ ἕξετε θλῖψιν ἡμερῶν δέκα. γίνου πιστὸς ἄχρι θανάτου, καὶ δώσω σοι τὸν στέφανον τῆς ζωῆς. (11) ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις. ὁ νικῶν οὐ μὴ ἀδικηθῇ ἐκ τοῦ θανάτου τοῦ δευτέρου. (12) Καὶ τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Περγάμῳ ἐκκλησίας γράψον· Τάδε λέγει ὁ ἔχων τὴν ῥομφαίαν τὴν δίστομον τὴν ὀξεῖαν· (13) Οἶδα ποῦ κατοικεῖς, ὅπου ὁ θρόνος τοῦ Σατανᾶ, καὶ κρατεῖς τὸ ὄνομά μου, καὶ οὐκ ἠρνήσω τὴν πίστιν μου καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις Ἀντιπᾶς, ὁ μάρτυς μου, ὁ πιστός μου, ὃς ἀπεκτάνθη παρʼ ὑμῖν, ὅπου ὁ Σατανᾶς κατοικεῖ. (14) ἀλλὰ ἔχω κατὰ σοῦ ὀλίγα, ὅτι ἔχεις ἐκεῖ κρατοῦντας τὴν διδαχὴν Βαλαάμ, ὃς ἐδίδασκεν τῷ Βαλὰκ βαλεῖν σκάνδαλον ἐνώπιον τῶν υἱῶν Ἰσραήλ, φαγεῖν εἰδωλόθυτα καὶ πορνεῦσαι· (15) οὕτως ἔχεις καὶ σὺ κρατοῦντας τὴν διδαχὴν Νικολαϊτῶν ὁμοίως. (16) μετανόησον οὖν· εἰ δὲ μή, ἔρχομαί σοι ταχύ, καὶ πολεμήσω μετʼ αὐτῶν ἐν τῇ ῥομφαίᾳ τοῦ στόματός μου. (17) ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις. τῷ νικῶντι δώσω αὐτῷ τοῦ μάννα τοῦ κεκρυμμένου, καὶ δώσω αὐτῷ ψῆφον λευκήν, καὶ ἐπὶ τὴν ψῆφον ὄνομα καινὸν γεγραμμένον ὃ οὐδεὶς οἶδεν εἰ μὴ ὁ λαμβάνων. (18) Καὶ τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Θυατείροις ἐκκλησίας γράψον· Τάδε λέγει ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ, ὁ ἔχων τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ ὡς φλόγα πυρός, καὶ οἱ πόδες αὐτοῦ ὅμοιοι χαλκολιβάνῳ· (19) Οἶδά σου τὰ ἔργα, καὶ τὴν ἀγάπην καὶ τὴν πίστιν καὶ τὴν διακονίαν καὶ τὴν ὑπομονήν σου, καὶ τὰ ἔργα σου τὰ ἔσχατα πλείονα τῶν πρώτων. (20) ἀλλὰ ἔχω κατὰ σοῦ ὅτι ἀφεῖς τὴν γυναῖκα Ἰεζάβελ, ἡ λέγουσα ἑαυτὴν προφῆτιν, καὶ διδάσκει καὶ πλανᾷ τοὺς ἐμοὺς δούλους πορνεῦσαι καὶ φαγεῖν εἰδωλόθυτα. (21) καὶ ἔδωκα αὐτῇ χρόνον ἵνα μετανοήσῃ, καὶ οὐ θέλει μετανοῆσαι ἐκ τῆς πορνείας αὐτῆς. (22) ἰδοὺ βάλλω αὐτὴν εἰς κλίνην, καὶ τοὺς μοιχεύοντας μετʼ αὐτῆς εἰς θλῖψιν μεγάλην, ἐὰν μὴ μετανοήσωσιν ἐκ τῶν ἔργων αὐτῆς· (23) καὶ τὰ τέκνα αὐτῆς ἀποκτενῶ ἐν θανάτῳ· καὶ γνώσονται πᾶσαι αἱ ἐκκλησίαι ὅτι ἐγώ εἰμι ὁ ἐραυνῶν νεφροὺς καὶ καρδίας, καὶ δώσω ὑμῖν ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα ὑμῶν. (24) ὑμῖν δὲ λέγω τοῖς λοιποῖς τοῖς ἐν Θυατείροις, ὅσοι οὐκ ἔχουσιν τὴν διδαχὴν ταύτην, οἵτινες οὐκ ἔγνωσαν τὰ βαθέα τοῦ Σατανᾶ, ὡς λέγουσιν, οὐ βάλλω ἐφʼ ὑμᾶς ἄλλο βάρος· (25) πλὴν ὃ ἔχετε κρατήσατε ἄχρι οὗ ἂν ἥξω. (26) καὶ ὁ νικῶν καὶ ὁ τηρῶν ἄχρι τέλους τὰ ἔργα μου, δώσω αὐτῷ ἐξουσίαν ἐπὶ τῶν ἐθνῶν, (27) καὶ ποιμανεῖ αὐτοὺς ἐν ῥάβδῳ σιδηρᾷ ὡς τὰ σκεύη τὰ κεραμικὰ συντρίβεται, (28) ὡς κἀγὼ εἴληφα παρὰ τοῦ πατρός μου, καὶ δώσω αὐτῷ τὸν ἀστέρα τὸν πρωϊνόν. (29) ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις.

3

(1) Καὶ τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Σάρδεσιν ἐκκλησίας γράψον· Τάδε λέγει ὁ ἔχων τὰ ἑπτὰ πνεύματα τοῦ θεοῦ καὶ τοὺς ἑπτὰ ἀστέρας· Οἶδά σου τὰ ἔργα, ὅτι ὄνομα ἔχεις ὅτι ζῇς, καὶ νεκρὸς εἶ. (2) γίνου γρηγορῶν, καὶ στήρισον τὰ λοιπὰ ἃ ἔμελλον ἀποθανεῖν, οὐ γὰρ εὕρηκά σου τὰ ἔργα πεπληρωμένα ἐνώπιον τοῦ θεοῦ μου· (3) μνημόνευε οὖν πῶς εἴληφας καὶ ἤκουσας καὶ τήρει, καὶ μετανόησον· ἐὰν οὖν μὴ γρηγορήσῃς, ἥξω ὡς κλέπτης, καὶ οὐ μὴ γνῷς ποίαν ὥραν ἥξω ἐπὶ σέ· (4) ἀλλὰ ἔχεις ὀλίγα ὀνόματα ἐν Σάρδεσιν ἃ οὐκ ἐμόλυναν τὰ ἱμάτια αὐτῶν, καὶ περιπατήσουσιν μετʼ ἐμοῦ ἐν λευκοῖς, ὅτι ἄξιοί εἰσιν. (5) ὁ νικῶν οὕτως περιβαλεῖται ἐν ἱματίοις λευκοῖς, καὶ οὐ μὴ ἐξαλείψω τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐκ τῆς βίβλου τῆς ζωῆς, καὶ ὁμολογήσω τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐνώπιον τοῦ πατρός μου καὶ ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων αὐτοῦ. (6) ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις. (7) Καὶ τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Φιλαδελφείᾳ ἐκκλησίας γράψον· Τάδε λέγει ὁ ἅγιος, ὁ ἀληθινός, ὁ ἔχων τὴν κλεῖν Δαυίδ, ὁ ἀνοίγων καὶ οὐδεὶς κλείσει, καὶ κλείων καὶ οὐδεὶς ἀνοίγει· (8) Οἶδά σου τὰ ἔργα—ἰδοὺ δέδωκα ἐνώπιόν σου θύραν ἠνεῳγμένην, ἣν οὐδεὶς δύναται κλεῖσαι αὐτήν—ὅτι μικρὰν ἔχεις δύναμιν, καὶ ἐτήρησάς μου τὸν λόγον, καὶ οὐκ ἠρνήσω τὸ ὄνομά μου. (9) ἰδοὺ διδῶ ἐκ τῆς συναγωγῆς τοῦ Σατανᾶ, τῶν λεγόντων ἑαυτοὺς Ἰουδαίους εἶναι, καὶ οὐκ εἰσὶν ἀλλὰ ψεύδονται—ἰδοὺ ποιήσω αὐτοὺς ἵνα ἥξουσιν καὶ προσκυνήσουσιν ἐνώπιον τῶν ποδῶν σου, καὶ γνῶσιν ὅτι ἐγὼ ἠγάπησά σε. (10) ὅτι ἐτήρησας τὸν λόγον τῆς ὑπομονῆς μου, κἀγώ σε τηρήσω ἐκ τῆς ὥρας τοῦ πειρασμοῦ τῆς μελλούσης ἔρχεσθαι ἐπὶ τῆς οἰκουμένης ὅλης, πειράσαι τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς. (11) ἔρχομαι ταχύ· κράτει ὃ ἔχεις, ἵνα μηδεὶς λάβῃ τὸν στέφανόν σου. (12) ὁ νικῶν ποιήσω αὐτὸν στῦλον ἐν τῷ ναῷ τοῦ θεοῦ μου, καὶ ἔξω οὐ μὴ ἐξέλθῃ ἔτι, καὶ γράψω ἐπʼ αὐτὸν τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ μου καὶ τὸ ὄνομα τῆς πόλεως τοῦ θεοῦ μου, τῆς καινῆς Ἰερουσαλήμ, ἡ καταβαίνουσα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τοῦ θεοῦ μου, καὶ τὸ ὄνομά μου τὸ καινόν. (13) ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις. (14) Καὶ τῷ ἀγγέλῳ τῆς ἐν Λαοδικείᾳ ἐκκλησίας γράψον· Τάδε λέγει ὁ Ἀμήν, ὁ μάρτυς ὁ πιστὸς καὶ ἀληθινός, ἡ ἀρχὴ τῆς κτίσεως τοῦ θεοῦ· (15) Οἶδά σου τὰ ἔργα, ὅτι οὔτε ψυχρὸς εἶ οὔτε ζεστός. ὄφελον ψυχρὸς ἦς ἢ ζεστός. (16) οὕτως, ὅτι χλιαρὸς εἶ καὶ οὔτε ζεστὸς οὔτε ψυχρός, μέλλω σε ἐμέσαι ἐκ τοῦ στόματός μου. (17) ὅτι λέγεις ὅτι Πλούσιός εἰμι καὶ πεπλούτηκα καὶ οὐδὲν χρείαν ἔχω, καὶ οὐκ οἶδας ὅτι σὺ εἶ ὁ ταλαίπωρος καὶ ἐλεεινὸς καὶ πτωχὸς καὶ τυφλὸς καὶ γυμνός, (18) συμβουλεύω σοι ἀγοράσαι παρʼ ἐμοῦ χρυσίον πεπυρωμένον ἐκ πυρὸς ἵνα πλουτήσῃς, καὶ ἱμάτια λευκὰ ἵνα περιβάλῃ καὶ μὴ φανερωθῇ ἡ αἰσχύνη τῆς γυμνότητός σου, καὶ κολλούριον ἐγχρῖσαι τοὺς ὀφθαλμούς σου ἵνα βλέπῃς. (19) ἐγὼ ὅσους ἐὰν φιλῶ ἐλέγχω καὶ παιδεύω· ζήλευε οὖν καὶ μετανόησον. (20) ἰδοὺ ἕστηκα ἐπὶ τὴν θύραν καὶ κρούω· ἐάν τις ἀκούσῃ τῆς φωνῆς μου καὶ ἀνοίξῃ τὴν θύραν, καὶ εἰσελεύσομαι πρὸς αὐτὸν καὶ δειπνήσω μετʼ αὐτοῦ καὶ αὐτὸς μετʼ ἐμοῦ. (21) ὁ νικῶν δώσω αὐτῷ καθίσαι μετʼ ἐμοῦ ἐν τῷ θρόνῳ μου, ὡς κἀγὼ ἐνίκησα καὶ ἐκάθισα μετὰ τοῦ πατρός μου ἐν τῷ θρόνῳ αὐτοῦ. (22) ὁ ἔχων οὖς ἀκουσάτω τί τὸ πνεῦμα λέγει ταῖς ἐκκλησίαις.

4

(1) Μετὰ ταῦτα εἶδον, καὶ ἰδοὺ θύρα ἠνεῳγμένη ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ἡ φωνὴ ἡ πρώτη ἣν ἤκουσα ὡς σάλπιγγος λαλούσης μετʼ ἐμοῦ, λέγων· Ἀνάβα ὧδε, καὶ δείξω σοι ἃ δεῖ γενέσθαι. μετὰ ταῦτα (2) εὐθέως ἐγενόμην ἐν πνεύματι· καὶ ἰδοὺ θρόνος ἔκειτο ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ἐπὶ τὸν θρόνον καθήμενος, (3) καὶ ὁ καθήμενος ὅμοιος ὁράσει λίθῳ ἰάσπιδι καὶ σαρδίῳ, καὶ ἶρις κυκλόθεν τοῦ θρόνου ὅμοιος ὁράσει σμαραγδίνῳ. (4) καὶ κυκλόθεν τοῦ θρόνου θρόνοι εἴκοσι τέσσαρες, καὶ ἐπὶ τοὺς θρόνους εἴκοσι τέσσαρας πρεσβυτέρους καθημένους περιβεβλημένους ἐν ἱματίοις λευκοῖς, καὶ ἐπὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν στεφάνους χρυσοῦς. (5) καὶ ἐκ τοῦ θρόνου ἐκπορεύονται ἀστραπαὶ καὶ φωναὶ καὶ βρονταί· καὶ ἑπτὰ λαμπάδες πυρὸς καιόμεναι ἐνώπιον τοῦ θρόνου, ἅ εἰσιν τὰ ἑπτὰ πνεύματα τοῦ θεοῦ, (6) καὶ ἐνώπιον τοῦ θρόνου ὡς θάλασσα ὑαλίνη ὁμοία κρυστάλλῳ. (7) καὶ τὸ ζῷον τὸ πρῶτον ὅμοιον λέοντι, καὶ τὸ δεύτερον ζῷον ὅμοιον μόσχῳ, καὶ τὸ τρίτον ζῷον ἔχων τὸ πρόσωπον ὡς ἀνθρώπου, καὶ τὸ τέταρτον ζῷον ὅμοιον ἀετῷ πετομένῳ· (8) καὶ τὰ τέσσαρα ζῷα, ἓν καθʼ ἓν αὐτῶν ἔχων ἀνὰ πτέρυγας ἕξ, κυκλόθεν καὶ ἔσωθεν γέμουσιν ὀφθαλμῶν· καὶ ἀνάπαυσιν οὐκ ἔχουσιν ἡμέρας καὶ νυκτὸς λέγοντες· Ἅγιος ἅγιος ἅγιος κύριος, ὁ θεός, ὁ παντοκράτωρ, ὁ ἦν καὶ ὁ ὢν καὶ ὁ ἐρχόμενος. (9) καὶ ὅταν δώσουσιν τὰ ζῷα δόξαν καὶ τιμὴν καὶ εὐχαριστίαν τῷ καθημένῳ ἐπὶ τῷ θρόνῳ, τῷ ζῶντι εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, (10) πεσοῦνται οἱ εἴκοσι τέσσαρες πρεσβύτεροι ἐνώπιον τοῦ καθημένου ἐπὶ τοῦ θρόνου, καὶ προσκυνήσουσιν τῷ ζῶντι εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, καὶ βαλοῦσιν τοὺς στεφάνους αὐτῶν ἐνώπιον τοῦ θρόνου, λέγοντες· (11) Ἄξιος εἶ, ὁ κύριος καὶ ὁ θεὸς ἡμῶν, λαβεῖν τὴν δόξαν καὶ τὴν τιμὴν καὶ τὴν δύναμιν, ὅτι σὺ ἔκτισας τὰ πάντα, καὶ διὰ τὸ θέλημά σου ἦσαν καὶ ἐκτίσθησαν.

5

(1) Καὶ εἶδον ἐπὶ τὴν δεξιὰν τοῦ καθημένου ἐπὶ τοῦ θρόνου βιβλίον γεγραμμένον ἔσωθεν καὶ ὄπισθεν, κατεσφραγισμένον σφραγῖσιν ἑπτά. (2) καὶ εἶδον ἄγγελον ἰσχυρὸν κηρύσσοντα ἐν φωνῇ μεγάλῃ· Τίς ἄξιος ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον καὶ λῦσαι τὰς σφραγῖδας αὐτοῦ; (3) καὶ οὐδεὶς ἐδύνατο ἐν τῷ οὐρανῷ οὐδὲ ἐπὶ τῆς γῆς οὐδὲ ὑποκάτω τῆς γῆς ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον οὔτε βλέπειν αὐτό. (4) καὶ ἐγὼ ἔκλαιον πολὺ ὅτι οὐδεὶς ἄξιος εὑρέθη ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον οὔτε βλέπειν αὐτό· (5) καὶ εἷς ἐκ τῶν πρεσβυτέρων λέγει μοι· Μὴ κλαῖε· ἰδοὺ ἐνίκησεν ὁ λέων ὁ ἐκ τῆς φυλῆς Ἰούδα, ἡ ῥίζα Δαυίδ, ἀνοῖξαι τὸ βιβλίον καὶ τὰς ἑπτὰ σφραγῖδας αὐτοῦ. (6) Καὶ εἶδον ἐν μέσῳ τοῦ θρόνου καὶ τῶν τεσσάρων ζῴων καὶ ἐν μέσῳ τῶν πρεσβυτέρων ἀρνίον ἑστηκὸς ὡς ἐσφαγμένον, ἔχων κέρατα ἑπτὰ καὶ ὀφθαλμοὺς ἑπτά, οἵ εἰσιν τὰ ἑπτὰ πνεύματα τοῦ θεοῦ, ἀπεσταλμένοι εἰς πᾶσαν τὴν γῆν. (7) καὶ ἦλθεν καὶ εἴληφεν ἐκ τῆς δεξιᾶς τοῦ καθημένου ἐπὶ τοῦ θρόνου. (8) καὶ ὅτε ἔλαβεν τὸ βιβλίον, τὰ τέσσαρα ζῷα καὶ οἱ εἴκοσι τέσσαρες πρεσβύτεροι ἔπεσαν ἐνώπιον τοῦ ἀρνίου, ἔχοντες ἕκαστος κιθάραν καὶ φιάλας χρυσᾶς γεμούσας θυμιαμάτων, αἵ εἰσιν αἱ προσευχαὶ τῶν ἁγίων· (9) καὶ ᾄδουσιν ᾠδὴν καινὴν λέγοντες· Ἄξιος εἶ λαβεῖν τὸ βιβλίον καὶ ἀνοῖξαι τὰς σφραγῖδας αὐτοῦ, ὅτι ἐσφάγης καὶ ἠγόρασας τῷ θεῷ ἐν τῷ αἵματί σου ἐκ πάσης φυλῆς καὶ γλώσσης καὶ λαοῦ καὶ ἔθνους, (10) καὶ ἐποίησας αὐτοὺς τῷ θεῷ ἡμῶν βασιλείαν καὶ ἱερεῖς, καὶ βασιλεύουσιν ἐπὶ τῆς γῆς. (11) Καὶ εἶδον, καὶ ἤκουσα φωνὴν ἀγγέλων πολλῶν κύκλῳ τοῦ θρόνου καὶ τῶν ζῴων καὶ τῶν πρεσβυτέρων, καὶ ἦν ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν μυριάδες μυριάδων καὶ χιλιάδες χιλιάδων, (12) λέγοντες φωνῇ μεγάλῃ· Ἄξιόν ἐστιν τὸ ἀρνίον τὸ ἐσφαγμένον λαβεῖν τὴν δύναμιν καὶ πλοῦτον καὶ σοφίαν καὶ ἰσχὺν καὶ τιμὴν καὶ δόξαν καὶ εὐλογίαν. (13) καὶ πᾶν κτίσμα ὃ ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ὑποκάτω τῆς γῆς καὶ ἐπὶ τῆς θαλάσσης, καὶ τὰ ἐν αὐτοῖς πάντα, ἤκουσα λέγοντας· Τῷ καθημένῳ ἐπὶ τῷ θρόνῳ καὶ τῷ ἀρνίῳ ἡ εὐλογία καὶ ἡ τιμὴ καὶ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. (14) καὶ τὰ τέσσαρα ζῷα ἔλεγον· Ἀμήν. καὶ οἱ πρεσβύτεροι ἔπεσαν καὶ προσεκύνησαν.

6

(1) Καὶ εἶδον ὅτε ἤνοιξεν τὸ ἀρνίον μίαν ἐκ τῶν ἑπτὰ σφραγίδων, καὶ ἤκουσα ἑνὸς ἐκ τῶν τεσσάρων ζῴων λέγοντος ὡς φωνῇ βροντῆς· Ἔρχου. (2) καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ ἵππος λευκός, καὶ ὁ καθήμενος ἐπʼ αὐτὸν ἔχων τόξον, καὶ ἐδόθη αὐτῷ στέφανος, καὶ ἐξῆλθεν νικῶν καὶ ἵνα νικήσῃ. (3) Καὶ ὅτε ἤνοιξεν τὴν σφραγῖδα τὴν δευτέραν, ἤκουσα τοῦ δευτέρου ζῴου λέγοντος· Ἔρχου. (4) καὶ ἐξῆλθεν ἄλλος ἵππος πυρρός, καὶ τῷ καθημένῳ ἐπʼ αὐτὸν ἐδόθη αὐτῷ λαβεῖν τὴν εἰρήνην ἐκ τῆς γῆς καὶ ἵνα ἀλλήλους σφάξουσιν, καὶ ἐδόθη αὐτῷ μάχαιρα μεγάλη. (5) Καὶ ὅτε ἤνοιξε τὴν σφραγῖδα τὴν τρίτην, ἤκουσα τοῦ τρίτου ζῴου λέγοντος· Ἔρχου. καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ ἵππος μέλας, καὶ ὁ καθήμενος ἐπʼ αὐτὸν ἔχων ζυγὸν ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ. (6) καὶ ἤκουσα ὡς φωνὴν ἐν μέσῳ τῶν τεσσάρων ζῴων λέγουσαν· Χοῖνιξ σίτου δηναρίου, καὶ τρεῖς χοίνικες κριθῶν δηναρίου· καὶ τὸ ἔλαιον καὶ τὸν οἶνον μὴ ἀδικήσῃς. (7) Καὶ ὅτε ἤνοιξεν τὴν σφραγῖδα τὴν τετάρτην, ἤκουσα φωνὴν τοῦ τετάρτου ζῴου λέγοντος· Ἔρχου. (8) καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ ἵππος χλωρός, καὶ ὁ καθήμενος ἐπάνω αὐτοῦ ὄνομα αὐτῷ ὁ Θάνατος, καὶ ὁ ᾅδης ἠκολούθει μετʼ αὐτοῦ, καὶ ἐδόθη αὐτοῖς ἐξουσία ἐπὶ τὸ τέταρτον τῆς γῆς, ἀποκτεῖναι ἐν ῥομφαίᾳ καὶ ἐν λιμῷ καὶ ἐν θανάτῳ καὶ ὑπὸ τῶν θηρίων τῆς γῆς. (9) Καὶ ὅτε ἤνοιξεν τὴν πέμπτην σφραγῖδα, εἶδον ὑποκάτω τοῦ θυσιαστηρίου τὰς ψυχὰς τῶν ἐσφαγμένων διὰ τὸν λόγον τοῦ θεοῦ καὶ διὰ τὴν μαρτυρίαν ἣν εἶχον. (10) καὶ ἔκραξαν φωνῇ μεγάλῃ λέγοντες· Ἕως πότε, ὁ δεσπότης ὁ ἅγιος καὶ ἀληθινός, οὐ κρίνεις καὶ ἐκδικεῖς τὸ αἷμα ἡμῶν ἐκ τῶν κατοικούντων ἐπὶ τῆς γῆς; (11) καὶ ἐδόθη αὐτοῖς ἑκάστῳ στολὴ λευκή, καὶ ἐρρέθη αὐτοῖς ἵνα ἀναπαύσονται ἔτι χρόνον μικρόν, ἕως πληρωθῶσιν καὶ οἱ σύνδουλοι αὐτῶν καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτῶν οἱ μέλλοντες ἀποκτέννεσθαι ὡς καὶ αὐτοί. (12) Καὶ εἶδον ὅτε ἤνοιξεν τὴν σφραγῖδα τὴν ἕκτην, καὶ σεισμὸς μέγας ἐγένετο, καὶ ὁ ἥλιος ἐγένετο μέλας ὡς σάκκος τρίχινος, καὶ ἡ σελήνη ὅλη ἐγένετο ὡς αἷμα, (13) καὶ οἱ ἀστέρες τοῦ οὐρανοῦ ἔπεσαν εἰς τὴν γῆν, ὡς συκῆ βάλλει τοὺς ὀλύνθους αὐτῆς ὑπὸ ἀνέμου μεγάλου σειομένη, (14) καὶ ὁ οὐρανὸς ἀπεχωρίσθη ὡς βιβλίον ἑλισσόμενον, καὶ πᾶν ὄρος καὶ νῆσος ἐκ τῶν τόπων αὐτῶν ἐκινήθησαν. (15) καὶ οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς καὶ οἱ μεγιστᾶνες καὶ οἱ χιλίαρχοι καὶ οἱ πλούσιοι καὶ οἱ ἰσχυροὶ καὶ πᾶς δοῦλος καὶ ἐλεύθερος ἔκρυψαν ἑαυτοὺς εἰς τὰ σπήλαια καὶ εἰς τὰς πέτρας τῶν ὀρέων· (16) καὶ λέγουσιν τοῖς ὄρεσιν καὶ ταῖς πέτραις· Πέσετε ἐφʼ ἡμᾶς καὶ κρύψατε ἡμᾶς ἀπὸ προσώπου τοῦ καθημένου ἐπὶ τοῦ θρόνου καὶ ἀπὸ τῆς ὀργῆς τοῦ ἀρνίου, (17) ὅτι ἦλθεν ἡ ἡμέρα ἡ μεγάλη τῆς ὀργῆς αὐτῶν, καὶ τίς δύναται σταθῆναι;

7

(1) Μετὰ τοῦτο εἶδον τέσσαρας ἀγγέλους ἑστῶτας ἐπὶ τὰς τέσσαρας γωνίας τῆς γῆς, κρατοῦντας τοὺς τέσσαρας ἀνέμους τῆς γῆς, ἵνα μὴ πνέῃ ἄνεμος ἐπὶ τῆς γῆς μήτε ἐπὶ τῆς θαλάσσης μήτε ἐπὶ πᾶν δένδρον. (2) καὶ εἶδον ἄλλον ἄγγελον ἀναβαίνοντα ἀπὸ ἀνατολῆς ἡλίου, ἔχοντα σφραγῖδα θεοῦ ζῶντος, καὶ ἔκραξεν φωνῇ μεγάλῃ τοῖς τέσσαρσιν ἀγγέλοις οἷς ἐδόθη αὐτοῖς ἀδικῆσαι τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν, (3) λέγων· Μὴ ἀδικήσητε τὴν γῆν μήτε τὴν θάλασσαν μήτε τὰ δένδρα, ἄχρι σφραγίσωμεν τοὺς δούλους τοῦ θεοῦ ἡμῶν ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν. (4) Καὶ ἤκουσα τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐσφραγισμένων, ἑκατὸν τεσσεράκοντα τέσσαρες χιλιάδες, ἐσφραγισμένοι ἐκ πάσης φυλῆς υἱῶν Ἰσραήλ· (5) ἐκ φυλῆς Ἰούδα δώδεκα χιλιάδες ἐσφραγισμένοι, ἐκ φυλῆς Ῥουβὴν δώδεκα χιλιάδες, ἐκ φυλῆς Γὰδ δώδεκα χιλιάδες, (6) ἐκ φυλῆς Ἀσὴρ δώδεκα χιλιάδες, ἐκ φυλῆς Νεφθαλὶμ δώδεκα χιλιάδες, ἐκ φυλῆς Μανασσῆ δώδεκα χιλιάδες, (7) ἐκ φυλῆς Συμεὼν δώδεκα χιλιάδες, ἐκ φυλῆς Λευὶ δώδεκα χιλιάδες, ἐκ φυλῆς Ἰσσαχὰρ δώδεκα χιλιάδες, (8) ἐκ φυλῆς Ζαβουλὼν δώδεκα χιλιάδες, ἐκ φυλῆς Ἰωσὴφ δώδεκα χιλιάδες, ἐκ φυλῆς Βενιαμὶν δώδεκα χιλιάδες ἐσφραγισμένοι. (9) Μετὰ ταῦτα εἶδον, καὶ ἰδοὺ ὄχλος πολύς, ὃν ἀριθμῆσαι αὐτὸν οὐδεὶς ἐδύνατο, ἐκ παντὸς ἔθνους καὶ φυλῶν καὶ λαῶν καὶ γλωσσῶν, ἑστῶτες ἐνώπιον τοῦ θρόνου καὶ ἐνώπιον τοῦ ἀρνίου, περιβεβλημένους στολὰς λευκάς, καὶ φοίνικες ἐν ταῖς χερσὶν αὐτῶν· (10) καὶ κράζουσι φωνῇ μεγάλῃ λέγοντες· Ἡ σωτηρία τῷ θεῷ ἡμῶν τῷ καθημένῳ ἐπὶ τῷ θρόνῳ καὶ τῷ ἀρνίῳ. (11) καὶ πάντες οἱ ἄγγελοι εἱστήκεισαν κύκλῳ τοῦ θρόνου καὶ τῶν πρεσβυτέρων καὶ τῶν τεσσάρων ζῴων, καὶ ἔπεσαν ἐνώπιον τοῦ θρόνου ἐπὶ τὰ πρόσωπα αὐτῶν καὶ προσεκύνησαν τῷ θεῷ, (12) λέγοντες· Ἀμήν· ἡ εὐλογία καὶ ἡ δόξα καὶ ἡ σοφία καὶ ἡ εὐχαριστία καὶ ἡ τιμὴ καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ ἰσχὺς τῷ θεῷ ἡμῶν εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων· ἀμήν. (13) Καὶ ἀπεκρίθη εἷς ἐκ τῶν πρεσβυτέρων λέγων μοι· Οὗτοι οἱ περιβεβλημένοι τὰς στολὰς τὰς λευκὰς τίνες εἰσὶν καὶ πόθεν ἦλθον; (14) καὶ εἴρηκα αὐτῷ· Κύριέ μου, σὺ οἶδας. καὶ εἶπέν μοι· Οὗτοί εἰσιν οἱ ἐρχόμενοι ἐκ τῆς θλίψεως τῆς μεγάλης, καὶ ἔπλυναν τὰς στολὰς αὐτῶν καὶ ἐλεύκαναν αὐτὰς ἐν τῷ αἵματι τοῦ ἀρνίου. (15) διὰ τοῦτό εἰσιν ἐνώπιον τοῦ θρόνου τοῦ θεοῦ, καὶ λατρεύουσιν αὐτῷ ἡμέρας καὶ νυκτὸς ἐν τῷ ναῷ αὐτοῦ, καὶ ὁ καθήμενος ἐπὶ τοῦ θρόνου σκηνώσει ἐπʼ αὐτούς. (16) οὐ πεινάσουσιν ἔτι οὐδὲ διψήσουσιν ἔτι, οὐδὲ μὴ πέσῃ ἐπʼ αὐτοὺς ὁ ἥλιος οὐδὲ πᾶν καῦμα, (17) ὅτι τὸ ἀρνίον τὸ ἀνὰ μέσον τοῦ θρόνου ποιμανεῖ αὐτούς, καὶ ὁδηγήσει αὐτοὺς ἐπὶ ζωῆς πηγὰς ὑδάτων· καὶ ἐξαλείψει ὁ θεὸς πᾶν δάκρυον ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν.

8

(1) Καὶ ὅταν ἤνοιξεν τὴν σφραγῖδα τὴν ἑβδόμην, ἐγένετο σιγὴ ἐν τῷ οὐρανῷ ὡς ἡμιώριον. (2) καὶ εἶδον τοὺς ἑπτὰ ἀγγέλους οἳ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ ἑστήκασιν, καὶ ἐδόθησαν αὐτοῖς ἑπτὰ σάλπιγγες. (3) Καὶ ἄλλος ἄγγελος ἦλθεν καὶ ἐστάθη ἐπὶ τοῦ θυσιαστηρίου ἔχων λιβανωτὸν χρυσοῦν, καὶ ἐδόθη αὐτῷ θυμιάματα πολλὰ ἵνα δώσει ταῖς προσευχαῖς τῶν ἁγίων πάντων ἐπὶ τὸ θυσιαστήριον τὸ χρυσοῦν τὸ ἐνώπιον τοῦ θρόνου. (4) καὶ ἀνέβη ὁ καπνὸς τῶν θυμιαμάτων ταῖς προσευχαῖς τῶν ἁγίων ἐκ χειρὸς τοῦ ἀγγέλου ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. (5) καὶ εἴληφεν ὁ ἄγγελος τὸν λιβανωτόν, καὶ ἐγέμισεν αὐτὸν ἐκ τοῦ πυρὸς τοῦ θυσιαστηρίου, καὶ ἔβαλεν εἰς τὴν γῆν· καὶ ἐγένοντο βρονταὶ καὶ φωναὶ καὶ ἀστραπαὶ καὶ σεισμός. (6) Καὶ οἱ ἑπτὰ ἄγγελοι οἱ ἔχοντες τὰς ἑπτὰ σάλπιγγας ἡτοίμασαν αὑτοὺς ἵνα σαλπίσωσιν. (7) Καὶ ὁ πρῶτος ἐσάλπισεν· καὶ ἐγένετο χάλαζα καὶ πῦρ μεμιγμένα ἐν αἵματι, καὶ ἐβλήθη εἰς τὴν γῆν· καὶ τὸ τρίτον τῆς γῆς κατεκάη, καὶ τὸ τρίτον τῶν δένδρων κατεκάη, καὶ πᾶς χόρτος χλωρὸς κατεκάη. (8) Καὶ ὁ δεύτερος ἄγγελος ἐσάλπισεν· καὶ ὡς ὄρος μέγα πυρὶ καιόμενον ἐβλήθη εἰς τὴν θάλασσαν· καὶ ἐγένετο τὸ τρίτον τῆς θαλάσσης αἷμα, (9) καὶ ἀπέθανε τὸ τρίτον τῶν κτισμάτων τῶν ἐν τῇ θαλάσσῃ, τὰ ἔχοντα ψυχάς, καὶ τὸ τρίτον τῶν πλοίων διεφθάρησαν. (10) Καὶ ὁ τρίτος ἄγγελος ἐσάλπισεν· καὶ ἔπεσεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀστὴρ μέγας καιόμενος ὡς λαμπάς, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τὸ τρίτον τῶν ποταμῶν καὶ ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων. (11) καὶ τὸ ὄνομα τοῦ ἀστέρος λέγεται· ὁ Ἄψινθος. καὶ ἐγένετο τὸ τρίτον τῶν ὑδάτων εἰς ἄψινθον, καὶ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων ἀπέθανον ἐκ τῶν ὑδάτων, ὅτι ἐπικράνθησαν. (12) Καὶ ὁ τέταρτος ἄγγελος ἐσάλπισεν· καὶ ἐπλήγη τὸ τρίτον τοῦ ἡλίου καὶ τὸ τρίτον τῆς σελήνης καὶ τὸ τρίτον τῶν ἀστέρων, ἵνα σκοτισθῇ τὸ τρίτον αὐτῶν καὶ ἡ ἡμέρα μὴ φάνῃ τὸ τρίτον αὐτῆς, καὶ ἡ νὺξ ὁμοίως. (13) Καὶ εἶδον, καὶ ἤκουσα ἑνὸς ἀετοῦ πετομένου ἐν μεσουρανήματι λέγοντος φωνῇ μεγάλῃ· Οὐαὶ οὐαὶ οὐαὶ τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς ἐκ τῶν λοιπῶν φωνῶν τῆς σάλπιγγος τῶν τριῶν ἀγγέλων τῶν μελλόντων σαλπίζειν.

9

(1) Καὶ ὁ πέμπτος ἄγγελος ἐσάλπισεν· καὶ εἶδον ἀστέρα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πεπτωκότα εἰς τὴν γῆν, καὶ ἐδόθη αὐτῷ ἡ κλεὶς τοῦ φρέατος τῆς ἀβύσσου· (2) καὶ ἤνοιξεν τὸ φρέαρ τῆς ἀβύσσου, καὶ ἀνέβη καπνὸς ἐκ τοῦ φρέατος ὡς καπνὸς καμίνου μεγάλης, καὶ ἐσκοτώθη ὁ ἥλιος καὶ ὁ ἀὴρ ἐκ τοῦ καπνοῦ τοῦ φρέατος. (3) καὶ ἐκ τοῦ καπνοῦ ἐξῆλθον ἀκρίδες εἰς τὴν γῆν, καὶ ἐδόθη αὐταῖς ἐξουσία ὡς ἔχουσιν ἐξουσίαν οἱ σκορπίοι τῆς γῆς. (4) καὶ ἐρρέθη αὐταῖς ἵνα μὴ ἀδικήσουσιν τὸν χόρτον τῆς γῆς οὐδὲ πᾶν χλωρὸν οὐδὲ πᾶν δένδρον, εἰ μὴ τοὺς ἀνθρώπους οἵτινες οὐκ ἔχουσι τὴν σφραγῖδα τοῦ θεοῦ ἐπὶ τῶν μετώπων. (5) καὶ ἐδόθη αὐτοῖς ἵνα μὴ ἀποκτείνωσιν αὐτούς, ἀλλʼ ἵνα βασανισθήσονται μῆνας πέντε· καὶ ὁ βασανισμὸς αὐτῶν ὡς βασανισμὸς σκορπίου, ὅταν παίσῃ ἄνθρωπον. (6) καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ζητήσουσιν οἱ ἄνθρωποι τὸν θάνατον καὶ οὐ μὴ εὑρήσουσιν αὐτόν, καὶ ἐπιθυμήσουσιν ἀποθανεῖν καὶ φεύγει ὁ θάνατος ἀπʼ αὐτῶν. (7) Καὶ τὰ ὁμοιώματα τῶν ἀκρίδων ὅμοια ἵπποις ἡτοιμασμένοις εἰς πόλεμον, καὶ ἐπὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν ὡς στέφανοι ὅμοιοι χρυσῷ, καὶ τὰ πρόσωπα αὐτῶν ὡς πρόσωπα ἀνθρώπων, (8) καὶ εἶχον τρίχας ὡς τρίχας γυναικῶν, καὶ οἱ ὀδόντες αὐτῶν ὡς λεόντων ἦσαν, (9) καὶ εἶχον θώρακας ὡς θώρακας σιδηροῦς, καὶ ἡ φωνὴ τῶν πτερύγων αὐτῶν ὡς φωνὴ ἁρμάτων ἵππων πολλῶν τρεχόντων εἰς πόλεμον· (10) καὶ ἔχουσιν οὐρὰς ὁμοίας σκορπίοις καὶ κέντρα, καὶ ἐν ταῖς οὐραῖς αὐτῶν ἡ ἐξουσία αὐτῶν ἀδικῆσαι τοὺς ἀνθρώπους μῆνας πέντε. (11) ἔχουσιν ἐπʼ αὐτῶν βασιλέα τὸν ἄγγελον τῆς ἀβύσσου· ὄνομα αὐτῷ Ἑβραϊστὶ Ἀβαδδών, καὶ ἐν τῇ Ἑλληνικῇ ὄνομα ἔχει Ἀπολλύων. (12) Ἡ οὐαὶ ἡ μία ἀπῆλθεν· ἰδοὺ ἔρχεται ἔτι δύο οὐαὶ μετὰ ταῦτα. (13) Καὶ ὁ ἕκτος ἄγγελος ἐσάλπισεν· καὶ ἤκουσα φωνὴν μίαν ἐκ τῶν κεράτων τοῦ θυσιαστηρίου τοῦ χρυσοῦ τοῦ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ, (14) λέγοντα τῷ ἕκτῳ ἀγγέλῳ, ὁ ἔχων τὴν σάλπιγγα· Λῦσον τοὺς τέσσαρας ἀγγέλους τοὺς δεδεμένους ἐπὶ τῷ ποταμῷ τῷ μεγάλῳ Εὐφράτῃ. (15) καὶ ἐλύθησαν οἱ τέσσαρες ἄγγελοι οἱ ἡτοιμασμένοι εἰς τὴν ὥραν καὶ ἡμέραν καὶ μῆνα καὶ ἐνιαυτόν, ἵνα ἀποκτείνωσιν τὸ τρίτον τῶν ἀνθρώπων. (16) καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν στρατευμάτων τοῦ ἱππικοῦ δισμυριάδες μυριάδων· ἤκουσα τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν. (17) καὶ οὕτως εἶδον τοὺς ἵππους ἐν τῇ ὁράσει καὶ τοὺς καθημένους ἐπʼ αὐτῶν, ἔχοντας θώρακας πυρίνους καὶ ὑακινθίνους καὶ θειώδεις· καὶ αἱ κεφαλαὶ τῶν ἵππων ὡς κεφαλαὶ λεόντων, καὶ ἐκ τῶν στομάτων αὐτῶν ἐκπορεύεται πῦρ καὶ καπνὸς καὶ θεῖον. (18) ἀπὸ τῶν τριῶν πληγῶν τούτων ἀπεκτάνθησαν τὸ τρίτον τῶν ἀνθρώπων, ἐκ τοῦ πυρὸς καὶ τοῦ καπνοῦ καὶ τοῦ θείου τοῦ ἐκπορευομένου ἐκ τῶν στομάτων αὐτῶν. (19) ἡ γὰρ ἐξουσία τῶν ἵππων ἐν τῷ στόματι αὐτῶν ἐστιν καὶ ἐν ταῖς οὐραῖς αὐτῶν· αἱ γὰρ οὐραὶ αὐτῶν ὅμοιαι ὄφεσιν, ἔχουσαι κεφαλάς, καὶ ἐν αὐταῖς ἀδικοῦσιν. (20) Καὶ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων, οἳ οὐκ ἀπεκτάνθησαν ἐν ταῖς πληγαῖς ταύταις, οὐδὲ μετενόησαν ἐκ τῶν ἔργων τῶν χειρῶν αὐτῶν, ἵνα μὴ προσκυνήσουσιν τὰ δαιμόνια καὶ τὰ εἴδωλα τὰ χρυσᾶ καὶ τὰ ἀργυρᾶ καὶ τὰ χαλκᾶ καὶ τὰ λίθινα καὶ τὰ ξύλινα, ἃ οὔτε βλέπειν δύνανται οὔτε ἀκούειν οὔτε περιπατεῖν, (21) καὶ οὐ μετενόησαν ἐκ τῶν φόνων αὐτῶν οὔτε ἐκ τῶν φαρμάκων αὐτῶν οὔτε ἐκ τῆς πορνείας αὐτῶν οὔτε ἐκ τῶν κλεμμάτων αὐτῶν.

10

(1) Καὶ εἶδον ἄλλον ἄγγελον ἰσχυρὸν καταβαίνοντα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, περιβεβλημένον νεφέλην, καὶ ἡ ἶρις ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ, καὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, καὶ οἱ πόδες αὐτοῦ ὡς στῦλοι πυρός, (2) καὶ ἔχων ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ βιβλαρίδιον ἠνεῳγμένον. καὶ ἔθηκεν τὸν πόδα αὐτοῦ τὸν δεξιὸν ἐπὶ τῆς θαλάσσης, τὸν δὲ εὐώνυμον ἐπὶ τῆς γῆς, (3) καὶ ἔκραξεν φωνῇ μεγάλῃ ὥσπερ λέων μυκᾶται. καὶ ὅτε ἔκραξεν, ἐλάλησαν αἱ ἑπτὰ βρονταὶ τὰς ἑαυτῶν φωνάς. (4) καὶ ὅτε ἐλάλησαν αἱ ἑπτὰ βρονταί, ἤμελλον γράφειν· καὶ ἤκουσα φωνὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ λέγουσαν· Σφράγισον ἃ ἐλάλησαν αἱ ἑπτὰ βρονταί, καὶ μὴ αὐτὰ γράψῃς. (5) καὶ ὁ ἄγγελος, ὃν εἶδον ἑστῶτα ἐπὶ τῆς θαλάσσης καὶ ἐπὶ τῆς γῆς, ἦρεν τὴν χεῖρα αὐτοῦ τὴν δεξιὰν εἰς τὸν οὐρανόν, (6) καὶ ὤμοσεν τῷ ζῶντι εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, ὃς ἔκτισεν τὸν οὐρανὸν καὶ τὰ ἐν αὐτῷ καὶ τὴν γῆν καὶ τὰ ἐν αὐτῇ καὶ τὴν θάλασσαν καὶ τὰ ἐν αὐτῇ, ὅτι χρόνος οὐκέτι ἔσται· (7) ἀλλʼ ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς φωνῆς τοῦ ἑβδόμου ἀγγέλου, ὅταν μέλλῃ σαλπίζειν, καὶ ἐτελέσθη τὸ μυστήριον τοῦ θεοῦ, ὡς εὐηγγέλισεν τοὺς ἑαυτοῦ δούλους τοὺς προφήτας. (8) Καὶ ἡ φωνὴ ἣν ἤκουσα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, πάλιν λαλοῦσαν μετʼ ἐμοῦ καὶ λέγουσαν· Ὕπαγε λάβε τὸ βιβλίον τὸ ἠνεῳγμένον ἐν τῇ χειρὶ τοῦ ἀγγέλου τοῦ ἑστῶτος ἐπὶ τῆς θαλάσσης καὶ ἐπὶ τῆς γῆς. (9) καὶ ἀπῆλθα πρὸς τὸν ἄγγελον λέγων αὐτῷ δοῦναί μοι τὸ βιβλαρίδιον. καὶ λέγει μοι· Λάβε καὶ κατάφαγε αὐτό, καὶ πικρανεῖ σου τὴν κοιλίαν, ἀλλʼ ἐν τῷ στόματί σου ἔσται γλυκὺ ὡς μέλι. (10) καὶ ἔλαβον τὸ βιβλαρίδιον ἐκ τῆς χειρὸς τοῦ ἀγγέλου καὶ κατέφαγον αὐτό, καὶ ἦν ἐν τῷ στόματί μου ὡς μέλι γλυκύ· καὶ ὅτε ἔφαγον αὐτό, ἐπικράνθη ἡ κοιλία μου. (11) Καὶ λέγουσίν μοι· Δεῖ σε πάλιν προφητεῦσαι ἐπὶ λαοῖς καὶ ἔθνεσιν καὶ γλώσσαις καὶ βασιλεῦσιν πολλοῖς.

11

(1) Καὶ ἐδόθη μοι κάλαμος ὅμοιος ῥάβδῳ, λέγων· Ἔγειρε καὶ μέτρησον τὸν ναὸν τοῦ θεοῦ καὶ τὸ θυσιαστήριον καὶ τοὺς προσκυνοῦντας ἐν αὐτῷ. (2) καὶ τὴν αὐλὴν τὴν ἔξωθεν τοῦ ναοῦ ἔκβαλε ἔξωθεν, καὶ μὴ αὐτὴν μετρήσῃς, ὅτι ἐδόθη τοῖς ἔθνεσιν, καὶ τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν πατήσουσιν μῆνας τεσσεράκοντα δύο. (3) καὶ δώσω τοῖς δυσὶν μάρτυσίν μου, καὶ προφητεύσουσιν ἡμέρας χιλίας διακοσίας ἑξήκοντα, περιβεβλημένοι σάκκους. (4) Οὗτοί εἰσιν αἱ δύο ἐλαῖαι καὶ αἱ δύο λυχνίαι αἱ ἐνώπιον τοῦ κυρίου τῆς γῆς ἑστῶτες. (5) καὶ εἴ τις αὐτοὺς θέλει ἀδικῆσαι, πῦρ ἐκπορεύεται ἐκ τοῦ στόματος αὐτῶν καὶ κατεσθίει τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν· καὶ εἴ τις θελήσῃ αὐτοὺς ἀδικῆσαι, οὕτως δεῖ αὐτὸν ἀποκτανθῆναι. (6) οὗτοι ἔχουσιν τὴν ἐξουσίαν κλεῖσαι τὸν οὐρανόν, ἵνα μὴ ὑετὸς βρέχῃ τὰς ἡμέρας τῆς προφητείας αὐτῶν, καὶ ἐξουσίαν ἔχουσιν ἐπὶ τῶν ὑδάτων στρέφειν αὐτὰ εἰς αἷμα καὶ πατάξαι τὴν γῆν ἐν πάσῃ πληγῇ ὁσάκις ἐὰν θελήσωσιν. (7) Καὶ ὅταν τελέσωσιν τὴν μαρτυρίαν αὐτῶν, τὸ θηρίον τὸ ἀναβαῖνον ἐκ τῆς ἀβύσσου ποιήσει μετʼ αὐτῶν πόλεμον καὶ νικήσει αὐτοὺς καὶ ἀποκτενεῖ αὐτούς. (8) καὶ τὸ πτῶμα αὐτῶν ἐπὶ τῆς πλατείας τῆς πόλεως τῆς μεγάλης, ἥτις καλεῖται πνευματικῶς Σόδομα καὶ Αἴγυπτος, ὅπου καὶ ὁ κύριος αὐτῶν ἐσταυρώθη. (9) καὶ βλέπουσιν ἐκ τῶν λαῶν καὶ φυλῶν καὶ γλωσσῶν καὶ ἐθνῶν τὸ πτῶμα αὐτῶν ἡμέρας τρεῖς καὶ ἥμισυ, καὶ τὰ πτώματα αὐτῶν οὐκ ἀφίουσιν τεθῆναι εἰς μνῆμα. (10) καὶ οἱ κατοικοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς χαίρουσιν ἐπʼ αὐτοῖς καὶ εὐφραίνονται, καὶ δῶρα πέμψουσιν ἀλλήλοις, ὅτι οὗτοι οἱ δύο προφῆται ἐβασάνισαν τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς. (11) Καὶ μετὰ τὰς τρεῖς ἡμέρας καὶ ἥμισυ πνεῦμα ζωῆς ἐκ τοῦ θεοῦ εἰσῆλθεν ἐν αὐτοῖς, καὶ ἔστησαν ἐπὶ τοὺς πόδας αὐτῶν, καὶ φόβος μέγας ἐπέπεσεν ἐπὶ τοὺς θεωροῦντας αὐτούς· (12) καὶ ἤκουσαν φωνῆς μεγάλης ἐκ τοῦ οὐρανοῦ λεγούσης αὐτοῖς· Ἀνάβατε ὧδε, καὶ ἀνέβησαν εἰς τὸν οὐρανὸν ἐν τῇ νεφέλῃ, καὶ ἐθεώρησαν αὐτοὺς οἱ ἐχθροὶ αὐτῶν. (13) καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ ἐγένετο σεισμὸς μέγας, καὶ τὸ δέκατον τῆς πόλεως ἔπεσεν, καὶ ἀπεκτάνθησαν ἐν τῷ σεισμῷ ὀνόματα ἀνθρώπων χιλιάδες ἑπτά, καὶ οἱ λοιποὶ ἔμφοβοι ἐγένοντο καὶ ἔδωκαν δόξαν τῷ θεῷ τοῦ οὐρανοῦ. (14) Ἡ οὐαὶ ἡ δευτέρα ἀπῆλθεν· ἰδοὺ ἡ οὐαὶ ἡ τρίτη ἔρχεται ταχύ. (15) Καὶ ὁ ἕβδομος ἄγγελος ἐσάλπισεν· καὶ ἐγένοντο φωναὶ μεγάλαι ἐν τῷ οὐρανῷ λέγοντες· Ἐγένετο ἡ βασιλεία τοῦ κόσμου τοῦ κυρίου ἡμῶν καὶ τοῦ χριστοῦ αὐτοῦ, καὶ βασιλεύσει εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. (16) Καὶ οἱ εἴκοσι τέσσαρες πρεσβύτεροι οἱ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ καθήμενοι ἐπὶ τοὺς θρόνους αὐτῶν ἔπεσαν ἐπὶ τὰ πρόσωπα αὐτῶν καὶ προσεκύνησαν τῷ θεῷ, (17) λέγοντες· Εὐχαριστοῦμέν σοι, κύριε, ὁ θεός, ὁ παντοκράτωρ, ὁ ὢν καὶ ὁ ἦν, ὅτι εἴληφας τὴν δύναμίν σου τὴν μεγάλην καὶ ἐβασίλευσας. (18) καὶ τὰ ἔθνη ὠργίσθησαν, καὶ ἦλθεν ἡ ὀργή σου καὶ ὁ καιρὸς τῶν νεκρῶν κριθῆναι καὶ δοῦναι τὸν μισθὸν τοῖς δούλοις σου τοῖς προφήταις καὶ τοῖς ἁγίοις καὶ τοῖς φοβουμένοις τὸ ὄνομά σου, τοὺς μικροὺς καὶ τοὺς μεγάλους, καὶ διαφθεῖραι τοὺς διαφθείροντας τὴν γῆν. (19) Καὶ ἠνοίγη ὁ ναὸς τοῦ θεοῦ ὁ ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ὤφθη ἡ κιβωτὸς τῆς διαθήκης αὐτοῦ ἐν τῷ ναῷ αὐτοῦ· καὶ ἐγένοντο ἀστραπαὶ καὶ φωναὶ καὶ βρονταὶ καὶ σεισμὸς καὶ χάλαζα μεγάλη.

12

(1) Καὶ σημεῖον μέγα ὤφθη ἐν τῷ οὐρανῷ, γυνὴ περιβεβλημένη τὸν ἥλιον, καὶ ἡ σελήνη ὑποκάτω τῶν ποδῶν αὐτῆς, καὶ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτῆς στέφανος ἀστέρων δώδεκα, (2) καὶ ἐν γαστρὶ ἔχουσα· καὶ κράζει ὠδίνουσα καὶ βασανιζομένη τεκεῖν. (3) καὶ ὤφθη ἄλλο σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ, καὶ ἰδοὺ δράκων μέγας πυρρός, ἔχων κεφαλὰς ἑπτὰ καὶ κέρατα δέκα καὶ ἐπὶ τὰς κεφαλὰς αὐτοῦ ἑπτὰ διαδήματα, (4) καὶ ἡ οὐρὰ αὐτοῦ σύρει τὸ τρίτον τῶν ἀστέρων τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἔβαλεν αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν. καὶ ὁ δράκων ἕστηκεν ἐνώπιον τῆς γυναικὸς τῆς μελλούσης τεκεῖν, ἵνα ὅταν τέκῃ τὸ τέκνον αὐτῆς καταφάγῃ. (5) καὶ ἔτεκεν υἱόν, ἄρσεν, ὃς μέλλει ποιμαίνειν πάντα τὰ ἔθνη ἐν ῥάβδῳ σιδηρᾷ· καὶ ἡρπάσθη τὸ τέκνον αὐτῆς πρὸς τὸν θεὸν καὶ πρὸς τὸν θρόνον αὐτοῦ. (6) καὶ ἡ γυνὴ ἔφυγεν εἰς τὴν ἔρημον, ὅπου ἔχει ἐκεῖ τόπον ἡτοιμασμένον ἀπὸ τοῦ θεοῦ, ἵνα ἐκεῖ τρέφωσιν αὐτὴν ἡμέρας χιλίας διακοσίας ἑξήκοντα. (7) Καὶ ἐγένετο πόλεμος ἐν τῷ οὐρανῷ, ὁ Μιχαὴλ καὶ οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ τοῦ πολεμῆσαι μετὰ τοῦ δράκοντος. καὶ ὁ δράκων ἐπολέμησεν καὶ οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ, (8) καὶ οὐκ ἴσχυσεν, οὐδὲ τόπος εὑρέθη αὐτῶν ἔτι ἐν τῷ οὐρανῷ. (9) καὶ ἐβλήθη ὁ δράκων ὁ μέγας, ὁ ὄφις ὁ ἀρχαῖος, ὁ καλούμενος Διάβολος καὶ ὁ Σατανᾶς, ὁ πλανῶν τὴν οἰκουμένην ὅλην—ἐβλήθη εἰς τὴν γῆν, καὶ οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ μετʼ αὐτοῦ ἐβλήθησαν. (10) Καὶ ἤκουσα φωνὴν μεγάλην ἐν τῷ οὐρανῷ λέγουσαν· Ἄρτι ἐγένετο ἡ σωτηρία καὶ ἡ δύναμις καὶ ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ ἡμῶν καὶ ἡ ἐξουσία τοῦ χριστοῦ αὐτοῦ, ὅτι ἐβλήθη ὁ κατήγωρ τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν, ὁ κατηγορῶν αὐτοὺς ἐνώπιον τοῦ θεοῦ ἡμῶν ἡμέρας καὶ νυκτός. (11) καὶ αὐτοὶ ἐνίκησαν αὐτὸν διὰ τὸ αἷμα τοῦ ἀρνίου καὶ διὰ τὸν λόγον τῆς μαρτυρίας αὐτῶν, καὶ οὐκ ἠγάπησαν τὴν ψυχὴν αὐτῶν ἄχρι θανάτου· (12) διὰ τοῦτο εὐφραίνεσθε, οἱ οὐρανοὶ καὶ οἱ ἐν αὐτοῖς σκηνοῦντες. οὐαὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν, ὅτι κατέβη ὁ διάβολος πρὸς ὑμᾶς, ἔχων θυμὸν μέγαν, εἰδὼς ὅτι ὀλίγον καιρὸν ἔχει. (13) Καὶ ὅτε εἶδεν ὁ δράκων ὅτι ἐβλήθη εἰς τὴν γῆν, ἐδίωξεν τὴν γυναῖκα ἥτις ἔτεκεν τὸν ἄρσενα. (14) καὶ ἐδόθησαν τῇ γυναικὶ αἱ δύο πτέρυγες τοῦ ἀετοῦ τοῦ μεγάλου, ἵνα πέτηται εἰς τὴν ἔρημον εἰς τὸν τόπον αὐτῆς, ὅπου τρέφεται ἐκεῖ καιρὸν καὶ καιροὺς καὶ ἥμισυ καιροῦ ἀπὸ προσώπου τοῦ ὄφεως. (15) καὶ ἔβαλεν ὁ ὄφις ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ ὀπίσω τῆς γυναικὸς ὕδωρ ὡς ποταμόν, ἵνα αὐτὴν ποταμοφόρητον ποιήσῃ. (16) καὶ ἐβοήθησεν ἡ γῆ τῇ γυναικί, καὶ ἤνοιξεν ἡ γῆ τὸ στόμα αὐτῆς καὶ κατέπιεν τὸν ποταμὸν ὃν ἔβαλεν ὁ δράκων ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ· (17) καὶ ὠργίσθη ὁ δράκων ἐπὶ τῇ γυναικί, καὶ ἀπῆλθεν ποιῆσαι πόλεμον μετὰ τῶν λοιπῶν τοῦ σπέρματος αὐτῆς, τῶν τηρούντων τὰς ἐντολὰς τοῦ θεοῦ καὶ ἐχόντων τὴν μαρτυρίαν Ἰησοῦ· (18) καὶ ἐστάθη ἐπὶ τὴν ἄμμον τῆς θαλάσσης.

13

(1) Καὶ εἶδον ἐκ τῆς θαλάσσης θηρίον ἀναβαῖνον, ἔχον κέρατα δέκα καὶ κεφαλὰς ἑπτά, καὶ ἐπὶ τῶν κεράτων αὐτοῦ δέκα διαδήματα, καὶ ἐπὶ τὰς κεφαλὰς αὐτοῦ ὀνόματα βλασφημίας. (2) καὶ τὸ θηρίον ὃ εἶδον ἦν ὅμοιον παρδάλει, καὶ οἱ πόδες αὐτοῦ ὡς ἄρκου, καὶ τὸ στόμα αὐτοῦ ὡς στόμα λέοντος. καὶ ἔδωκεν αὐτῷ ὁ δράκων τὴν δύναμιν αὐτοῦ καὶ τὸν θρόνον αὐτοῦ καὶ ἐξουσίαν μεγάλην. (3) καὶ μίαν ἐκ τῶν κεφαλῶν αὐτοῦ ὡς ἐσφαγμένην εἰς θάνατον, καὶ ἡ πληγὴ τοῦ θανάτου αὐτοῦ ἐθεραπεύθη. καὶ ἐθαυμάσθη ὅλη ἡ γῆ ὀπίσω τοῦ θηρίου, (4) καὶ προσεκύνησαν τῷ δράκοντι ὅτι ἔδωκεν τὴν ἐξουσίαν τῷ θηρίῳ, καὶ προσεκύνησαν τῷ θηρίῳ λέγοντες· Τίς ὅμοιος τῷ θηρίῳ, καὶ τίς δύναται πολεμῆσαι μετʼ αὐτοῦ; (5) Καὶ ἐδόθη αὐτῷ στόμα λαλοῦν μεγάλα καὶ βλασφημίας, καὶ ἐδόθη αὐτῷ ἐξουσία ποιῆσαι μῆνας τεσσεράκοντα δύο. (6) καὶ ἤνοιξε τὸ στόμα αὐτοῦ εἰς βλασφημίας πρὸς τὸν θεόν, βλασφημῆσαι τὸ ὄνομα αὐτοῦ καὶ τὴν σκηνὴν αὐτοῦ, τοὺς ἐν τῷ οὐρανῷ σκηνοῦντας. (7) καὶ ἐδόθη αὐτῷ ποιῆσαι πόλεμον μετὰ τῶν ἁγίων καὶ νικῆσαι αὐτούς, καὶ ἐδόθη αὐτῷ ἐξουσία ἐπὶ πᾶσαν φυλὴν καὶ λαὸν καὶ γλῶσσαν καὶ ἔθνος. (8) καὶ προσκυνήσουσιν αὐτὸν πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς, οὗ οὐ γέγραπται τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐν τῷ βιβλίῳ τῆς ζωῆς τοῦ ἀρνίου τοῦ ἐσφαγμένου ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. (9) Εἴ τις ἔχει οὖς ἀκουσάτω. (10) εἴ τις εἰς αἰχμαλωσίαν, εἰς αἰχμαλωσίαν ὑπάγει· εἴ τις ἐν μαχαίρῃ ἀποκτανθῆναι αὐτὸν ἐν μαχαίρῃ ἀποκτανθῆναι. ὧδέ ἐστιν ἡ ὑπομονὴ καὶ ἡ πίστις τῶν ἁγίων. (11) Καὶ εἶδον ἄλλο θηρίον ἀναβαῖνον ἐκ τῆς γῆς, καὶ εἶχεν κέρατα δύο ὅμοια ἀρνίῳ, καὶ ἐλάλει ὡς δράκων. (12) καὶ τὴν ἐξουσίαν τοῦ πρώτου θηρίου πᾶσαν ποιεῖ ἐνώπιον αὐτοῦ. καὶ ποιεῖ τὴν γῆν καὶ τοὺς ἐν αὐτῇ κατοικοῦντας ἵνα προσκυνήσουσιν τὸ θηρίον τὸ πρῶτον, οὗ ἐθεραπεύθη ἡ πληγὴ τοῦ θανάτου αὐτοῦ. (13) καὶ ποιεῖ σημεῖα μεγάλα, ἵνα καὶ πῦρ ποιῇ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαίνειν εἰς τὴν γῆν ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων. (14) καὶ πλανᾷ τοὺς κατοικοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς διὰ τὰ σημεῖα ἃ ἐδόθη αὐτῷ ποιῆσαι ἐνώπιον τοῦ θηρίου, λέγων τοῖς κατοικοῦσιν ἐπὶ τῆς γῆς ποιῆσαι εἰκόνα τῷ θηρίῳ, ὃς ἔχει τὴν πληγὴν τῆς μαχαίρης καὶ ἔζησεν. (15) καὶ ἐδόθη αὐτῷ δοῦναι πνεῦμα τῇ εἰκόνι τοῦ θηρίου, ἵνα καὶ λαλήσῃ ἡ εἰκὼν τοῦ θηρίου καὶ ποιήσῃ ἵνα ὅσοι ἐὰν μὴ προσκυνήσωσιν τῇ εἰκόνι τοῦ θηρίου ἀποκτανθῶσιν. (16) καὶ ποιεῖ πάντας, τοὺς μικροὺς καὶ τοὺς μεγάλους, καὶ τοὺς πλουσίους καὶ τοὺς πτωχούς, καὶ τοὺς ἐλευθέρους καὶ τοὺς δούλους, ἵνα δῶσιν αὐτοῖς χάραγμα ἐπὶ τῆς χειρὸς αὐτῶν τῆς δεξιᾶς ἢ ἐπὶ τὸ μέτωπον αὐτῶν, (17) καὶ ἵνα μή τις δύνηται ἀγοράσαι ἢ πωλῆσαι εἰ μὴ ὁ ἔχων τὸ χάραγμα, τὸ ὄνομα τοῦ θηρίου ἢ τὸν ἀριθμὸν τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ. (18) ὧδε ἡ σοφία ἐστίν· ὁ ἔχων νοῦν ψηφισάτω τὸν ἀριθμὸν τοῦ θηρίου, ἀριθμὸς γὰρ ἀνθρώπου ἐστίν· καὶ ὁ ἀριθμὸς αὐτοῦ ἑξακόσιοι ἑξήκοντα ἕξ.

14

(1) Καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ τὸ ἀρνίον ἑστὸς ἐπὶ τὸ ὄρος Σιών, καὶ μετʼ αὐτοῦ ἑκατὸν τεσσεράκοντα τέσσαρες χιλιάδες ἔχουσαι τὸ ὄνομα αὐτοῦ καὶ τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ γεγραμμένον ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν. (2) καὶ ἤκουσα φωνὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ὡς φωνὴν ὑδάτων πολλῶν καὶ ὡς φωνὴν βροντῆς μεγάλης, καὶ ἡ φωνὴ ἣν ἤκουσα ὡς κιθαρῳδῶν κιθαριζόντων ἐν ταῖς κιθάραις αὐτῶν. (3) καὶ ᾄδουσιν ὡς ᾠδὴν καινὴν ἐνώπιον τοῦ θρόνου καὶ ἐνώπιον τῶν τεσσάρων ζῴων καὶ τῶν πρεσβυτέρων· καὶ οὐδεὶς ἐδύνατο μαθεῖν τὴν ᾠδὴν εἰ μὴ αἱ ἑκατὸν τεσσεράκοντα τέσσαρες χιλιάδες, οἱ ἠγορασμένοι ἀπὸ τῆς γῆς. (4) οὗτοί εἰσιν οἳ μετὰ γυναικῶν οὐκ ἐμολύνθησαν, παρθένοι γάρ εἰσιν· οὗτοι οἱ ἀκολουθοῦντες τῷ ἀρνίῳ ὅπου ἂν ὑπάγῃ· οὗτοι ἠγοράσθησαν ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων ἀπαρχὴ τῷ θεῷ καὶ τῷ ἀρνίῳ, (5) καὶ ἐν τῷ στόματι αὐτῶν οὐχ εὑρέθη ψεῦδος· ἄμωμοί εἰσιν. (6) Καὶ εἶδον ἄλλον ἄγγελον πετόμενον ἐν μεσουρανήματι, ἔχοντα εὐαγγέλιον αἰώνιον εὐαγγελίσαι ἐπὶ τοὺς καθημένους ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ἐπὶ πᾶν ἔθνος καὶ φυλὴν καὶ γλῶσσαν καὶ λαόν, (7) λέγων ἐν φωνῇ μεγάλῃ· Φοβήθητε τὸν θεὸν καὶ δότε αὐτῷ δόξαν, ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα τῆς κρίσεως αὐτοῦ, καὶ προσκυνήσατε τῷ ποιήσαντι τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ θάλασσαν καὶ πηγὰς ὑδάτων. (8) Καὶ ἄλλος δεύτερος ἄγγελος ἠκολούθησεν λέγων· Ἔπεσεν, ἔπεσεν Βαβυλὼν ἡ μεγάλη, ἣ ἐκ τοῦ οἴνου τοῦ θυμοῦ τῆς πορνείας αὐτῆς πεπότικεν πάντα τὰ ἔθνη. (9) Καὶ ἄλλος ἄγγελος τρίτος ἠκολούθησεν αὐτοῖς λέγων ἐν φωνῇ μεγάλῃ· Εἴ τις προσκυνεῖ τὸ θηρίον καὶ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ λαμβάνει χάραγμα ἐπὶ τοῦ μετώπου αὐτοῦ ἢ ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτοῦ, (10) καὶ αὐτὸς πίεται ἐκ τοῦ οἴνου τοῦ θυμοῦ τοῦ θεοῦ τοῦ κεκερασμένου ἀκράτου ἐν τῷ ποτηρίῳ τῆς ὀργῆς αὐτοῦ, καὶ βασανισθήσεται ἐν πυρὶ καὶ θείῳ ἐνώπιον ἀγγέλων ἁγίων καὶ ἐνώπιον τοῦ ἀρνίου. (11) καὶ ὁ καπνὸς τοῦ βασανισμοῦ αὐτῶν εἰς αἰῶνας αἰώνων ἀναβαίνει, καὶ οὐκ ἔχουσιν ἀνάπαυσιν ἡμέρας καὶ νυκτός, οἱ προσκυνοῦντες τὸ θηρίον καὶ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ, καὶ εἴ τις λαμβάνει τὸ χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ. (12) Ὧδε ἡ ὑπομονὴ τῶν ἁγίων ἐστίν, οἱ τηροῦντες τὰς ἐντολὰς τοῦ θεοῦ καὶ τὴν πίστιν Ἰησοῦ. (13) Καὶ ἤκουσα φωνῆς ἐκ τοῦ οὐρανοῦ λεγούσης· Γράψον· Μακάριοι οἱ νεκροὶ οἱ ἐν κυρίῳ ἀποθνῄσκοντες ἀπʼ ἄρτι. ναί, λέγει τὸ πνεῦμα, ἵνα ἀναπαήσονται ἐκ τῶν κόπων αὐτῶν, τὰ γὰρ ἔργα αὐτῶν ἀκολουθεῖ μετʼ αὐτῶν. (14) Καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ νεφέλη λευκή, καὶ ἐπὶ τὴν νεφέλην καθήμενον ὅμοιον υἱὸν ἀνθρώπου, ἔχων ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ στέφανον χρυσοῦν καὶ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ δρέπανον ὀξύ. (15) καὶ ἄλλος ἄγγελος ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ ναοῦ κράζων ἐν φωνῇ μεγάλῃ τῷ καθημένῳ ἐπὶ τῆς νεφέλης· Πέμψον τὸ δρέπανόν σου καὶ θέρισον, ὅτι ἦλθεν ἡ ὥρα θερίσαι, ὅτι ἐξηράνθη ὁ θερισμὸς τῆς γῆς. (16) καὶ ἔβαλεν ὁ καθήμενος ἐπὶ τῆς νεφέλης τὸ δρέπανον αὐτοῦ ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ἐθερίσθη ἡ γῆ. (17) Καὶ ἄλλος ἄγγελος ἐξῆλθεν ἐκ τοῦ ναοῦ τοῦ ἐν τῷ οὐρανῷ, ἔχων καὶ αὐτὸς δρέπανον ὀξύ. (18) καὶ ἄλλος ἄγγελος ἐκ τοῦ θυσιαστηρίου, ὁ ἔχων ἐξουσίαν ἐπὶ τοῦ πυρός, καὶ ἐφώνησεν φωνῇ μεγάλῃ τῷ ἔχοντι τὸ δρέπανον τὸ ὀξὺ λέγων· Πέμψον σου τὸ δρέπανον τὸ ὀξὺ καὶ τρύγησον τοὺς βότρυας τῆς ἀμπέλου τῆς γῆς, ὅτι ἤκμασαν αἱ σταφυλαὶ αὐτῆς. (19) καὶ ἔβαλεν ὁ ἄγγελος τὸ δρέπανον αὐτοῦ εἰς τὴν γῆν, καὶ ἐτρύγησεν τὴν ἄμπελον τῆς γῆς, καὶ ἔβαλεν εἰς τὴν ληνὸν τοῦ θυμοῦ τοῦ θεοῦ τὸν μέγαν. (20) καὶ ἐπατήθη ἡ ληνὸς ἔξωθεν τῆς πόλεως, καὶ ἐξῆλθεν αἷμα ἐκ τῆς ληνοῦ ἄχρι τῶν χαλινῶν τῶν ἵππων ἀπὸ σταδίων χιλίων ἑξακοσίων.

15

(1) Καὶ εἶδον ἄλλο σημεῖον ἐν τῷ οὐρανῷ μέγα καὶ θαυμαστόν, ἀγγέλους ἑπτὰ ἔχοντας πληγὰς ἑπτὰ τὰς ἐσχάτας, ὅτι ἐν αὐταῖς ἐτελέσθη ὁ θυμὸς τοῦ θεοῦ. (2) Καὶ εἶδον ὡς θάλασσαν ὑαλίνην μεμιγμένην πυρί, καὶ τοὺς νικῶντας ἐκ τοῦ θηρίου καὶ ἐκ τῆς εἰκόνος αὐτοῦ καὶ ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ ἑστῶτας ἐπὶ τὴν θάλασσαν τὴν ὑαλίνην, ἔχοντας κιθάρας τοῦ θεοῦ. (3) καὶ ᾄδουσιν τὴν ᾠδὴν Μωϋσέως τοῦ δούλου τοῦ θεοῦ καὶ τὴν ᾠδὴν τοῦ ἀρνίου λέγοντες· Μεγάλα καὶ θαυμαστὰ τὰ ἔργα σου, κύριε, ὁ θεός, ὁ παντοκράτωρ· δίκαιαι καὶ ἀληθιναὶ αἱ ὁδοί σου, ὁ βασιλεὺς τῶν αἰώνων· (4) τίς οὐ μὴ φοβηθῇ, κύριε, καὶ δοξάσει τὸ ὄνομά σου, ὅτι μόνος ὅσιος; ὅτι πάντα τὰ ἔθνη ἥξουσιν καὶ προσκυνήσουσιν ἐνώπιόν σου, ὅτι τὰ δικαιώματά σου ἐφανερώθησαν. (5) Καὶ μετὰ ταῦτα εἶδον, καὶ ἠνοίγη ὁ ναὸς τῆς σκηνῆς τοῦ μαρτυρίου ἐν τῷ οὐρανῷ, (6) καὶ ἐξῆλθον οἱ ἑπτὰ ἄγγελοι οἱ ἔχοντες τὰς ἑπτὰ πληγὰς ἐκ τοῦ ναοῦ, ἐνδεδυμένοι λίνον καθαρὸν λαμπρὸν καὶ περιεζωσμένοι περὶ τὰ στήθη ζώνας χρυσᾶς. (7) καὶ ἓν ἐκ τῶν τεσσάρων ζῴων ἔδωκεν τοῖς ἑπτὰ ἀγγέλοις ἑπτὰ φιάλας χρυσᾶς γεμούσας τοῦ θυμοῦ τοῦ θεοῦ τοῦ ζῶντος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. (8) καὶ ἐγεμίσθη ὁ ναὸς καπνοῦ ἐκ τῆς δόξης τοῦ θεοῦ καὶ ἐκ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ, καὶ οὐδεὶς ἐδύνατο εἰσελθεῖν εἰς τὸν ναὸν ἄχρι τελεσθῶσιν αἱ ἑπτὰ πληγαὶ τῶν ἑπτὰ ἀγγέλων.

16

(1) Καὶ ἤκουσα μεγάλης φωνῆς ἐκ τοῦ ναοῦ λεγούσης τοῖς ἑπτὰ ἀγγέλοις· Ὑπάγετε καὶ ἐκχέετε τὰς ἑπτὰ φιάλας τοῦ θυμοῦ τοῦ θεοῦ εἰς τὴν γῆν. (2) Καὶ ἀπῆλθεν ὁ πρῶτος καὶ ἐξέχεεν τὴν φιάλην αὐτοῦ εἰς τὴν γῆν· καὶ ἐγένετο ἕλκος κακὸν καὶ πονηρὸν ἐπὶ τοὺς ἀνθρώπους τοὺς ἔχοντας τὸ χάραγμα τοῦ θηρίου καὶ τοὺς προσκυνοῦντας τῇ εἰκόνι αὐτοῦ. (3) Καὶ ὁ δεύτερος ἐξέχεεν τὴν φιάλην αὐτοῦ εἰς τὴν θάλασσαν· καὶ ἐγένετο αἷμα ὡς νεκροῦ, καὶ πᾶσα ψυχὴ ζωῆς ἀπέθανεν τὰ ἐν τῇ θαλάσσῃ. (4) Καὶ ὁ τρίτος ἐξέχεεν τὴν φιάλην αὐτοῦ εἰς τοὺς ποταμοὺς καὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων· καὶ ἐγένετο αἷμα. (5) καὶ ἤκουσα τοῦ ἀγγέλου τῶν ὑδάτων λέγοντος· Δίκαιος εἶ, ὁ ὢν καὶ ὁ ἦν, ὁ ὅσιος, ὅτι ταῦτα ἔκρινας, (6) ὅτι αἷμα ἁγίων καὶ προφητῶν ἐξέχεαν, καὶ αἷμα αὐτοῖς δέδωκας πιεῖν· ἄξιοί εἰσιν. (7) καὶ ἤκουσα τοῦ θυσιαστηρίου λέγοντος· Ναί, κύριε, ὁ θεός, ὁ παντοκράτωρ, ἀληθιναὶ καὶ δίκαιαι αἱ κρίσεις σου. (8) Καὶ ὁ τέταρτος ἐξέχεεν τὴν φιάλην αὐτοῦ ἐπὶ τὸν ἥλιον· καὶ ἐδόθη αὐτῷ καυματίσαι τοὺς ἀνθρώπους ἐν πυρί. (9) καὶ ἐκαυματίσθησαν οἱ ἄνθρωποι καῦμα μέγα· καὶ ἐβλασφήμησαν τὸ ὄνομα τοῦ θεοῦ τοῦ ἔχοντος τὴν ἐξουσίαν ἐπὶ τὰς πληγὰς ταύτας, καὶ οὐ μετενόησαν δοῦναι αὐτῷ δόξαν. (10) Καὶ ὁ πέμπτος ἐξέχεεν τὴν φιάλην αὐτοῦ ἐπὶ τὸν θρόνον τοῦ θηρίου· καὶ ἐγένετο ἡ βασιλεία αὐτοῦ ἐσκοτωμένη, καὶ ἐμασῶντο τὰς γλώσσας αὐτῶν ἐκ τοῦ πόνου, (11) καὶ ἐβλασφήμησαν τὸν θεὸν τοῦ οὐρανοῦ ἐκ τῶν πόνων αὐτῶν καὶ ἐκ τῶν ἑλκῶν αὐτῶν, καὶ οὐ μετενόησαν ἐκ τῶν ἔργων αὐτῶν. (12) Καὶ ὁ ἕκτος ἐξέχεεν τὴν φιάλην αὐτοῦ ἐπὶ τὸν ποταμὸν τὸν μέγαν τὸν Εὐφράτην· καὶ ἐξηράνθη τὸ ὕδωρ αὐτοῦ, ἵνα ἑτοιμασθῇ ἡ ὁδὸς τῶν βασιλέων τῶν ἀπὸ ἀνατολῆς ἡλίου. (13) καὶ εἶδον ἐκ τοῦ στόματος τοῦ δράκοντος καὶ ἐκ τοῦ στόματος τοῦ θηρίου καὶ ἐκ τοῦ στόματος τοῦ ψευδοπροφήτου πνεύματα τρία ἀκάθαρτα ὡς βάτραχοι· (14) εἰσὶν γὰρ πνεύματα δαιμονίων ποιοῦντα σημεῖα, ἃ ἐκπορεύεται ἐπὶ τοὺς βασιλεῖς τῆς οἰκουμένης ὅλης, συναγαγεῖν αὐτοὺς εἰς τὸν πόλεμον τῆς ἡμέρας τῆς μεγάλης τοῦ θεοῦ τοῦ παντοκράτορος— (15) Ἰδοὺ ἔρχομαι ὡς κλέπτης. μακάριος ὁ γρηγορῶν καὶ τηρῶν τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, ἵνα μὴ γυμνὸς περιπατῇ καὶ βλέπωσιν τὴν ἀσχημοσύνην αὐτοῦ— (16) καὶ συνήγαγεν αὐτοὺς εἰς τὸν τόπον τὸν καλούμενον Ἑβραϊστὶ Ἁρμαγεδών. (17) Καὶ ὁ ἕβδομος ἐξέχεεν τὴν φιάλην αὐτοῦ ἐπὶ τὸν ἀέρα—καὶ ἐξῆλθεν φωνὴ μεγάλη ἐκ τοῦ ναοῦ ἀπὸ τοῦ θρόνου λέγουσα· Γέγονεν— (18) καὶ ἐγένοντο ἀστραπαὶ καὶ φωναὶ καὶ βρονταί, καὶ σεισμὸς ἐγένετο μέγας, οἷος οὐκ ἐγένετο ἀφʼ οὗ ἄνθρωποι ἐγένοντο ἐπὶ τῆς γῆς τηλικοῦτος σεισμὸς οὕτω μέγας, (19) καὶ ἐγένετο ἡ πόλις ἡ μεγάλη εἰς τρία μέρη, καὶ αἱ πόλεις τῶν ἐθνῶν ἔπεσαν· καὶ Βαβυλὼν ἡ μεγάλη ἐμνήσθη ἐνώπιον τοῦ θεοῦ δοῦναι αὐτῇ τὸ ποτήριον τοῦ οἴνου τοῦ θυμοῦ τῆς ὀργῆς αὐτοῦ· (20) καὶ πᾶσα νῆσος ἔφυγεν, καὶ ὄρη οὐχ εὑρέθησαν. (21) καὶ χάλαζα μεγάλη ὡς ταλαντιαία καταβαίνει ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐπὶ τοὺς ἀνθρώπους· καὶ ἐβλασφήμησαν οἱ ἄνθρωποι τὸν θεὸν ἐκ τῆς πληγῆς τῆς χαλάζης, ὅτι μεγάλη ἐστὶν ἡ πληγὴ αὐτῆς σφόδρα.

17

(1) Καὶ ἦλθεν εἷς ἐκ τῶν ἑπτὰ ἀγγέλων τῶν ἐχόντων τὰς ἑπτὰ φιάλας, καὶ ἐλάλησεν μετʼ ἐμοῦ λέγων· Δεῦρο, δείξω σοι τὸ κρίμα τῆς πόρνης τῆς μεγάλης τῆς καθημένης ἐπὶ ὑδάτων πολλῶν, (2) μεθʼ ἧς ἐπόρνευσαν οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς, καὶ ἐμεθύσθησαν οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν ἐκ τοῦ οἴνου τῆς πορνείας αὐτῆς. (3) καὶ ἀπήνεγκέν με εἰς ἔρημον ἐν πνεύματι. καὶ εἶδον γυναῖκα καθημένην ἐπὶ θηρίον κόκκινον, γέμοντα ὀνόματα βλασφημίας, ἔχων κεφαλὰς ἑπτὰ καὶ κέρατα δέκα. (4) καὶ ἡ γυνὴ ἦν περιβεβλημένη πορφυροῦν καὶ κόκκινον, καὶ κεχρυσωμένη χρυσίῳ καὶ λίθῳ τιμίῳ καὶ μαργαρίταις, ἔχουσα ποτήριον χρυσοῦν ἐν τῇ χειρὶ αὐτῆς γέμον βδελυγμάτων καὶ τὰ ἀκάθαρτα τῆς πορνείας αὐτῆς, (5) καὶ ἐπὶ τὸ μέτωπον αὐτῆς ὄνομα γεγραμμένον, μυστήριον, Βαβυλὼν ἡ μεγάλη, ἡ μήτηρ τῶν πορνῶν καὶ τῶν βδελυγμάτων τῆς γῆς. (6) καὶ εἶδον τὴν γυναῖκα μεθύουσαν ἐκ τοῦ αἵματος τῶν ἁγίων καὶ ἐκ τοῦ αἵματος τῶν μαρτύρων Ἰησοῦ. (7) καὶ εἶπέν μοι ὁ ἄγγελος· Διὰ τί ἐθαύμασας; ἐγὼ ἐρῶ σοι τὸ μυστήριον τῆς γυναικὸς καὶ τοῦ θηρίου τοῦ βαστάζοντος αὐτήν, τοῦ ἔχοντος τὰς ἑπτὰ κεφαλὰς καὶ τὰ δέκα κέρατα· (8) τὸ θηρίον ὃ εἶδες ἦν καὶ οὐκ ἔστιν, καὶ μέλλει ἀναβαίνειν ἐκ τῆς ἀβύσσου, καὶ εἰς ἀπώλειαν ὑπάγει· καὶ θαυμασθήσονται οἱ κατοικοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς, ὧν οὐ γέγραπται τὸ ὄνομα ἐπὶ τὸ βιβλίον τῆς ζωῆς ἀπὸ καταβολῆς κόσμου, βλεπόντων τὸ θηρίον ὅτι ἦν καὶ οὐκ ἔστιν καὶ παρέσται. (9) Ὧδε ὁ νοῦς ὁ ἔχων σοφίαν. αἱ ἑπτὰ κεφαλαὶ ἑπτὰ ὄρη εἰσίν, ὅπου ἡ γυνὴ κάθηται ἐπʼ αὐτῶν. καὶ βασιλεῖς ἑπτά εἰσιν· (10) οἱ πέντε ἔπεσαν, ὁ εἷς ἔστιν, ὁ ἄλλος οὔπω ἦλθεν, καὶ ὅταν ἔλθῃ ὀλίγον αὐτὸν δεῖ μεῖναι, (11) καὶ τὸ θηρίον ὃ ἦν καὶ οὐκ ἔστιν. καὶ αὐτὸς ὄγδοός ἐστιν καὶ ἐκ τῶν ἑπτά ἐστιν, καὶ εἰς ἀπώλειαν ὑπάγει. (12) καὶ τὰ δέκα κέρατα ἃ εἶδες δέκα βασιλεῖς εἰσιν, οἵτινες βασιλείαν οὔπω ἔλαβον, ἀλλὰ ἐξουσίαν ὡς βασιλεῖς μίαν ὥραν λαμβάνουσιν μετὰ τοῦ θηρίου. (13) οὗτοι μίαν γνώμην ἔχουσιν, καὶ τὴν δύναμιν καὶ ἐξουσίαν αὐτῶν τῷ θηρίῳ διδόασιν. (14) οὗτοι μετὰ τοῦ ἀρνίου πολεμήσουσιν, καὶ τὸ ἀρνίον νικήσει αὐτούς, ὅτι κύριος κυρίων ἐστὶν καὶ βασιλεὺς βασιλέων, καὶ οἱ μετʼ αὐτοῦ κλητοὶ καὶ ἐκλεκτοὶ καὶ πιστοί. (15) Καὶ λέγει μοι· Τὰ ὕδατα ἃ εἶδες, οὗ ἡ πόρνη κάθηται, λαοὶ καὶ ὄχλοι εἰσὶν καὶ ἔθνη καὶ γλῶσσαι. (16) καὶ τὰ δέκα κέρατα ἃ εἶδες καὶ τὸ θηρίον, οὗτοι μισήσουσι τὴν πόρνην, καὶ ἠρημωμένην ποιήσουσιν αὐτὴν καὶ γυμνήν, καὶ τὰς σάρκας αὐτῆς φάγονται, καὶ αὐτὴν κατακαύσουσιν ἐν πυρί· (17) ὁ γὰρ θεὸς ἔδωκεν εἰς τὰς καρδίας αὐτῶν ποιῆσαι τὴν γνώμην αὐτοῦ, καὶ ποιῆσαι μίαν γνώμην καὶ δοῦναι τὴν βασιλείαν αὐτῶν τῷ θηρίῳ, ἄχρι τελεσθήσονται οἱ λόγοι τοῦ θεοῦ. (18) καὶ ἡ γυνὴ ἣν εἶδες ἔστιν ἡ πόλις ἡ μεγάλη ἡ ἔχουσα βασιλείαν ἐπὶ τῶν βασιλέων τῆς γῆς.

18

(1) Μετὰ ταῦτα εἶδον ἄλλον ἄγγελον καταβαίνοντα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ἔχοντα ἐξουσίαν μεγάλην, καὶ ἡ γῆ ἐφωτίσθη ἐκ τῆς δόξης αὐτοῦ. (2) καὶ ἔκραξεν ἐν ἰσχυρᾷ φωνῇ λέγων· Ἔπεσεν, ἔπεσεν Βαβυλὼν ἡ μεγάλη, καὶ ἐγένετο κατοικητήριον δαιμονίων καὶ φυλακὴ παντὸς πνεύματος ἀκαθάρτου καὶ φυλακὴ παντὸς ὀρνέου ἀκαθάρτου καὶ φυλακὴ παντὸς θηρίου ἀκαθάρτου καὶ μεμισημένου, (3) ὅτι ἐκ τοῦ οἴνου τοῦ θυμοῦ τῆς πορνείας αὐτῆς πέπτωκαν πάντα τὰ ἔθνη, καὶ οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς μετʼ αὐτῆς ἐπόρνευσαν, καὶ οἱ ἔμποροι τῆς γῆς ἐκ τῆς δυνάμεως τοῦ στρήνους αὐτῆς ἐπλούτησαν. (4) Καὶ ἤκουσα ἄλλην φωνὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ λέγουσαν· Ἐξέλθατε, ὁ λαός μου, ἐξ αὐτῆς, ἵνα μὴ συγκοινωνήσητε ταῖς ἁμαρτίαις αὐτῆς, καὶ ἐκ τῶν πληγῶν αὐτῆς ἵνα μὴ λάβητε· (5) ὅτι ἐκολλήθησαν αὐτῆς αἱ ἁμαρτίαι ἄχρι τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἐμνημόνευσεν ὁ θεὸς τὰ ἀδικήματα αὐτῆς. (6) ἀπόδοτε αὐτῇ ὡς καὶ αὐτὴ ἀπέδωκεν, καὶ διπλώσατε τὰ διπλᾶ κατὰ τὰ ἔργα αὐτῆς· ἐν τῷ ποτηρίῳ ᾧ ἐκέρασεν κεράσατε αὐτῇ διπλοῦν· (7) ὅσα ἐδόξασεν αὑτὴν καὶ ἐστρηνίασεν, τοσοῦτον δότε αὐτῇ βασανισμὸν καὶ πένθος. ὅτι ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς λέγει ὅτι Κάθημαι βασίλισσα, καὶ χήρα οὐκ εἰμί, καὶ πένθος οὐ μὴ ἴδω. (8) διὰ τοῦτο ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ ἥξουσιν αἱ πληγαὶ αὐτῆς, θάνατος καὶ πένθος καὶ λιμός, καὶ ἐν πυρὶ κατακαυθήσεται· ὅτι ἰσχυρὸς κύριος ὁ θεὸς ὁ κρίνας αὐτήν. (9) Καὶ κλαύσουσιν καὶ κόψονται ἐπʼ αὐτὴν οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς οἱ μετʼ αὐτῆς πορνεύσαντες καὶ στρηνιάσαντες, ὅταν βλέπωσιν τὸν καπνὸν τῆς πυρώσεως αὐτῆς, (10) ἀπὸ μακρόθεν ἑστηκότες διὰ τὸν φόβον τοῦ βασανισμοῦ αὐτῆς λέγοντες· Οὐαὶ οὐαί, ἡ πόλις ἡ μεγάλη, Βαβυλὼν ἡ πόλις ἡ ἰσχυρά, ὅτι μιᾷ ὥρᾳ ἦλθεν ἡ κρίσις σου. (11) Καὶ οἱ ἔμποροι τῆς γῆς κλαίουσιν καὶ πενθοῦσιν ἐπʼ αὐτήν, ὅτι τὸν γόμον αὐτῶν οὐδεὶς ἀγοράζει οὐκέτι, (12) γόμον χρυσοῦ καὶ ἀργύρου καὶ λίθου τιμίου καὶ μαργαριτῶν καὶ βυσσίνου καὶ πορφύρας καὶ σιρικοῦ καὶ κοκκίνου, καὶ πᾶν ξύλον θύϊνον καὶ πᾶν σκεῦος ἐλεφάντινον καὶ πᾶν σκεῦος ἐκ ξύλου τιμιωτάτου καὶ χαλκοῦ καὶ σιδήρου καὶ μαρμάρου, (13) καὶ κιννάμωμον καὶ ἄμωμον καὶ θυμιάματα καὶ μύρον καὶ λίβανον καὶ οἶνον καὶ ἔλαιον καὶ σεμίδαλιν καὶ σῖτον καὶ κτήνη καὶ πρόβατα, καὶ ἵππων καὶ ῥεδῶν καὶ σωμάτων, καὶ ψυχὰς ἀνθρώπων. (14) καὶ ἡ ὀπώρα σου τῆς ἐπιθυμίας τῆς ψυχῆς ἀπῆλθεν ἀπὸ σοῦ, καὶ πάντα τὰ λιπαρὰ καὶ τὰ λαμπρὰ ἀπώλετο ἀπὸ σοῦ, καὶ οὐκέτι οὐ μὴ αὐτὰ εὑρήσουσιν. (15) οἱ ἔμποροι τούτων, οἱ πλουτήσαντες ἀπʼ αὐτῆς, ἀπὸ μακρόθεν στήσονται διὰ τὸν φόβον τοῦ βασανισμοῦ αὐτῆς κλαίοντες καὶ πενθοῦντες, (16) λέγοντες· Οὐαὶ οὐαί, ἡ πόλις ἡ μεγάλη, ἡ περιβεβλημένη βύσσινον καὶ πορφυροῦν καὶ κόκκινον καὶ κεχρυσωμένη χρυσίῳ καὶ λίθῳ τιμίῳ καὶ μαργαρίτῃ, (17) ὅτι μιᾷ ὥρᾳ ἠρημώθη ὁ τοσοῦτος πλοῦτος. (18) καὶ ἔκραξαν βλέποντες τὸν καπνὸν τῆς πυρώσεως αὐτῆς λέγοντες· Τίς ὁμοία τῇ πόλει τῇ μεγάλῃ; (19) καὶ ἔβαλον χοῦν ἐπὶ τὰς κεφαλὰς αὐτῶν καὶ ἔκραξαν κλαίοντες καὶ πενθοῦντες λέγοντες· Οὐαὶ οὐαί, ἡ πόλις ἡ μεγάλη, ἐν ᾗ ἐπλούτησαν πάντες οἱ ἔχοντες τὰ πλοῖα ἐν τῇ θαλάσσῃ ἐκ τῆς τιμιότητος αὐτῆς, ὅτι μιᾷ ὥρᾳ ἠρημώθη. (20) Εὐφραίνου ἐπʼ αὐτῇ, οὐρανέ, καὶ οἱ ἅγιοι καὶ οἱ ἀπόστολοι καὶ οἱ προφῆται, ὅτι ἔκρινεν ὁ θεὸς τὸ κρίμα ὑμῶν ἐξ αὐτῆς. (21) Καὶ ἦρεν εἷς ἄγγελος ἰσχυρὸς λίθον ὡς μύλινον μέγαν, καὶ ἔβαλεν εἰς τὴν θάλασσαν λέγων· Οὕτως ὁρμήματι βληθήσεται Βαβυλὼν ἡ μεγάλη πόλις, καὶ οὐ μὴ εὑρεθῇ ἔτι. (22) καὶ φωνὴ κιθαρῳδῶν καὶ μουσικῶν καὶ αὐλητῶν καὶ σαλπιστῶν οὐ μὴ ἀκουσθῇ ἐν σοὶ ἔτι, καὶ πᾶς τεχνίτης πάσης τέχνης οὐ μὴ εὑρεθῇ ἐν σοὶ ἔτι, καὶ φωνὴ μύλου οὐ μὴ ἀκουσθῇ ἐν σοὶ ἔτι, (23) καὶ φῶς λύχνου οὐ μὴ φάνῃ ἐν σοὶ ἔτι, καὶ φωνὴ νυμφίου καὶ νύμφης οὐ μὴ ἀκουσθῇ ἐν σοὶ ἔτι· ὅτι οἱ ἔμποροί σου ἦσαν οἱ μεγιστᾶνες τῆς γῆς, ὅτι ἐν τῇ φαρμακείᾳ σου ἐπλανήθησαν πάντα τὰ ἔθνη, (24) καὶ ἐν αὐτῇ αἷμα προφητῶν καὶ ἁγίων εὑρέθη καὶ πάντων τῶν ἐσφαγμένων ἐπὶ τῆς γῆς.

19

(1) Μετὰ ταῦτα ἤκουσα ὡς φωνὴν μεγάλην ὄχλου πολλοῦ ἐν τῷ οὐρανῷ λεγόντων· Ἁλληλουϊά· ἡ σωτηρία καὶ ἡ δόξα καὶ ἡ δύναμις τοῦ θεοῦ ἡμῶν, (2) ὅτι ἀληθιναὶ καὶ δίκαιαι αἱ κρίσεις αὐτοῦ· ὅτι ἔκρινεν τὴν πόρνην τὴν μεγάλην ἥτις ἔφθειρεν τὴν γῆν ἐν τῇ πορνείᾳ αὐτῆς, καὶ ἐξεδίκησεν τὸ αἷμα τῶν δούλων αὐτοῦ ἐκ χειρὸς αὐτῆς. (3) καὶ δεύτερον εἴρηκαν· Ἁλληλουϊά· καὶ ὁ καπνὸς αὐτῆς ἀναβαίνει εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. (4) καὶ ἔπεσαν οἱ πρεσβύτεροι οἱ εἴκοσι τέσσαρες καὶ τὰ τέσσαρα ζῷα, καὶ προσεκύνησαν τῷ θεῷ τῷ καθημένῳ ἐπὶ τῷ θρόνῳ λέγοντες· Ἀμήν, Ἁλληλουϊά. (5) Καὶ φωνὴ ἀπὸ τοῦ θρόνου ἐξῆλθεν λέγουσα· Αἰνεῖτε τῷ θεῷ ἡμῶν, πάντες οἱ δοῦλοι αὐτοῦ, καὶ οἱ φοβούμενοι αὐτόν, οἱ μικροὶ καὶ οἱ μεγάλοι. (6) καὶ ἤκουσα ὡς φωνὴν ὄχλου πολλοῦ καὶ ὡς φωνὴν ὑδάτων πολλῶν καὶ ὡς φωνὴν βροντῶν ἰσχυρῶν, λεγόντων· Ἁλληλουϊά, ὅτι ἐβασίλευσεν κύριος, ὁ θεός, ὁ παντοκράτωρ. (7) χαίρωμεν καὶ ἀγαλλιῶμεν, καὶ δώσομεν τὴν δόξαν αὐτῷ, ὅτι ἦλθεν ὁ γάμος τοῦ ἀρνίου, καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ ἡτοίμασεν ἑαυτήν, (8) καὶ ἐδόθη αὐτῇ ἵνα περιβάληται βύσσινον λαμπρὸν καθαρόν, τὸ γὰρ βύσσινον τὰ δικαιώματα τῶν ἁγίων ἐστίν. (9) Καὶ λέγει μοι· Γράψον· Μακάριοι οἱ εἰς τὸ δεῖπνον τοῦ γάμου τοῦ ἀρνίου κεκλημένοι. καὶ λέγει μοι· Οὗτοι οἱ λόγοι ἀληθινοὶ τοῦ θεοῦ εἰσιν. (10) καὶ ἔπεσα ἔμπροσθεν τῶν ποδῶν αὐτοῦ προσκυνῆσαι αὐτῷ. καὶ λέγει μοι· Ὅρα μή· σύνδουλός σού εἰμι καὶ τῶν ἀδελφῶν σου τῶν ἐχόντων τὴν μαρτυρίαν Ἰησοῦ· τῷ θεῷ προσκύνησον· ἡ γὰρ μαρτυρία Ἰησοῦ ἐστιν τὸ πνεῦμα τῆς προφητείας. (11) Καὶ εἶδον τὸν οὐρανὸν ἠνεῳγμένον, καὶ ἰδοὺ ἵππος λευκός, καὶ ὁ καθήμενος ἐπʼ αὐτὸν πιστὸς καλούμενος καὶ ἀληθινός, καὶ ἐν δικαιοσύνῃ κρίνει καὶ πολεμεῖ. (12) οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ φλὸξ πυρός, καὶ ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ διαδήματα πολλά, ἔχων ὄνομα γεγραμμένον ὃ οὐδεὶς οἶδεν εἰ μὴ αὐτός, (13) καὶ περιβεβλημένος ἱμάτιον βεβαμμένον αἵματι, καὶ κέκληται τὸ ὄνομα αὐτοῦ ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ. (14) καὶ τὰ στρατεύματα τὰ ἐν τῷ οὐρανῷ ἠκολούθει αὐτῷ ἐφʼ ἵπποις λευκοῖς, ἐνδεδυμένοι βύσσινον λευκὸν καθαρόν. (15) καὶ ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ ἐκπορεύεται ῥομφαία ὀξεῖα, ἵνα ἐν αὐτῇ πατάξῃ τὰ ἔθνη, καὶ αὐτὸς ποιμανεῖ αὐτοὺς ἐν ῥάβδῳ σιδηρᾷ· καὶ αὐτὸς πατεῖ τὴν ληνὸν τοῦ οἴνου τοῦ θυμοῦ τῆς ὀργῆς τοῦ θεοῦ τοῦ παντοκράτορος. (16) καὶ ἔχει ἐπὶ τὸ ἱμάτιον καὶ ἐπὶ τὸν μηρὸν αὐτοῦ ὄνομα γεγραμμένον· Βασιλεὺς βασιλέων καὶ κύριος κυρίων. (17) Καὶ εἶδον ἕνα ἄγγελον ἑστῶτα ἐν τῷ ἡλίῳ, καὶ ἔκραξεν φωνῇ μεγάλῃ λέγων πᾶσι τοῖς ὀρνέοις τοῖς πετομένοις ἐν μεσουρανήματι· Δεῦτε συνάχθητε εἰς τὸ δεῖπνον τὸ μέγα τοῦ θεοῦ, (18) ἵνα φάγητε σάρκας βασιλέων καὶ σάρκας χιλιάρχων καὶ σάρκας ἰσχυρῶν καὶ σάρκας ἵππων καὶ τῶν καθημένων ἐπʼ αὐτῶν, καὶ σάρκας πάντων ἐλευθέρων τε καὶ δούλων καὶ μικρῶν καὶ μεγάλων. (19) καὶ εἶδον τὸ θηρίον καὶ τοὺς βασιλεῖς τῆς γῆς καὶ τὰ στρατεύματα αὐτῶν συνηγμένα ποιῆσαι τὸν πόλεμον μετὰ τοῦ καθημένου ἐπὶ τοῦ ἵππου καὶ μετὰ τοῦ στρατεύματος αὐτοῦ. (20) καὶ ἐπιάσθη τὸ θηρίον καὶ μετʼ αὐτοῦ ὁ ψευδοπροφήτης ὁ ποιήσας τὰ σημεῖα ἐνώπιον αὐτοῦ, ἐν οἷς ἐπλάνησεν τοὺς λαβόντας τὸ χάραγμα τοῦ θηρίου καὶ τοὺς προσκυνοῦντας τῇ εἰκόνι αὐτοῦ· ζῶντες ἐβλήθησαν οἱ δύο εἰς τὴν λίμνην τοῦ πυρὸς τῆς καιομένης ἐν θείῳ. (21) καὶ οἱ λοιποὶ ἀπεκτάνθησαν ἐν τῇ ῥομφαίᾳ τοῦ καθημένου ἐπὶ τοῦ ἵππου τῇ ἐξελθούσῃ ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ, καὶ πάντα τὰ ὄρνεα ἐχορτάσθησαν ἐκ τῶν σαρκῶν αὐτῶν.

20

(1) Καὶ εἶδον ἄγγελον καταβαίνοντα ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ἔχοντα τὴν κλεῖν τῆς ἀβύσσου καὶ ἅλυσιν μεγάλην ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτοῦ. (2) καὶ ἐκράτησεν τὸν δράκοντα, ὁ ὄφις ὁ ἀρχαῖος, ὅς ἐστιν Διάβολος καὶ ὁ Σατανᾶς, καὶ ἔδησεν αὐτὸν χίλια ἔτη, (3) καὶ ἔβαλεν αὐτὸν εἰς τὴν ἄβυσσον, καὶ ἔκλεισεν καὶ ἐσφράγισεν ἐπάνω αὐτοῦ, ἵνα μὴ πλανήσῃ ἔτι τὰ ἔθνη, ἄχρι τελεσθῇ τὰ χίλια ἔτη· μετὰ ταῦτα δεῖ λυθῆναι αὐτὸν μικρὸν χρόνον. (4) Καὶ εἶδον θρόνους, καὶ ἐκάθισαν ἐπʼ αὐτούς, καὶ κρίμα ἐδόθη αὐτοῖς, καὶ τὰς ψυχὰς τῶν πεπελεκισμένων διὰ τὴν μαρτυρίαν Ἰησοῦ καὶ διὰ τὸν λόγον τοῦ θεοῦ, καὶ οἵτινες οὐ προσεκύνησαν τὸ θηρίον οὐδὲ τὴν εἰκόνα αὐτοῦ καὶ οὐκ ἔλαβον τὸ χάραγμα ἐπὶ τὸ μέτωπον καὶ ἐπὶ τὴν χεῖρα αὐτῶν· καὶ ἔζησαν καὶ ἐβασίλευσαν μετὰ τοῦ χριστοῦ χίλια ἔτη. (5) οἱ λοιποὶ τῶν νεκρῶν οὐκ ἔζησαν ἄχρι τελεσθῇ τὰ χίλια ἔτη. αὕτη ἡ ἀνάστασις ἡ πρώτη. (6) μακάριος καὶ ἅγιος ὁ ἔχων μέρος ἐν τῇ ἀναστάσει τῇ πρώτῃ· ἐπὶ τούτων ὁ δεύτερος θάνατος οὐκ ἔχει ἐξουσίαν, ἀλλʼ ἔσονται ἱερεῖς τοῦ θεοῦ καὶ τοῦ χριστοῦ, καὶ βασιλεύσουσιν μετʼ αὐτοῦ χίλια ἔτη. (7) Καὶ ὅταν τελεσθῇ τὰ χίλια ἔτη, λυθήσεται ὁ Σατανᾶς ἐκ τῆς φυλακῆς αὐτοῦ, (8) καὶ ἐξελεύσεται πλανῆσαι τὰ ἔθνη τὰ ἐν ταῖς τέσσαρσι γωνίαις τῆς γῆς, τὸν Γὼγ καὶ Μαγώγ, συναγαγεῖν αὐτοὺς εἰς τὸν πόλεμον, ὧν ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν ὡς ἡ ἄμμος τῆς θαλάσσης. (9) καὶ ἀνέβησαν ἐπὶ τὸ πλάτος τῆς γῆς, καὶ ἐκύκλευσαν τὴν παρεμβολὴν τῶν ἁγίων καὶ τὴν πόλιν τὴν ἠγαπημένην. καὶ κατέβη πῦρ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ κατέφαγεν αὐτούς· (10) καὶ ὁ διάβολος ὁ πλανῶν αὐτοὺς ἐβλήθη εἰς τὴν λίμνην τοῦ πυρὸς καὶ θείου, ὅπου καὶ τὸ θηρίον καὶ ὁ ψευδοπροφήτης, καὶ βασανισθήσονται ἡμέρας καὶ νυκτὸς εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. (11) Καὶ εἶδον θρόνον μέγαν λευκὸν καὶ τὸν καθήμενον ἐπʼ αὐτοῦ, οὗ ἀπὸ τοῦ προσώπου ἔφυγεν ἡ γῆ καὶ ὁ οὐρανός, καὶ τόπος οὐχ εὑρέθη αὐτοῖς. (12) καὶ εἶδον τοὺς νεκρούς, τοὺς μεγάλους καὶ τοὺς μικρούς, ἑστῶτας ἐνώπιον τοῦ θρόνου, καὶ βιβλία ἠνοίχθησαν· καὶ ἄλλο βιβλίον ἠνοίχθη, ὅ ἐστιν τῆς ζωῆς· καὶ ἐκρίθησαν οἱ νεκροὶ ἐκ τῶν γεγραμμένων ἐν τοῖς βιβλίοις κατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν. (13) καὶ ἔδωκεν ἡ θάλασσα τοὺς νεκροὺς τοὺς ἐν αὐτῇ, καὶ ὁ θάνατος καὶ ὁ ᾅδης ἔδωκαν τοὺς νεκροὺς τοὺς ἐν αὐτοῖς, καὶ ἐκρίθησαν ἕκαστος κατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν. (14) καὶ ὁ θάνατος καὶ ὁ ᾅδης ἐβλήθησαν εἰς τὴν λίμνην τοῦ πυρός. οὗτος ὁ θάνατος ὁ δεύτερός ἐστιν, ἡ λίμνη τοῦ πυρός. (15) καὶ εἴ τις οὐχ εὑρέθη ἐν τῇ βίβλῳ τῆς ζωῆς γεγραμμένος, ἐβλήθη εἰς τὴν λίμνην τοῦ πυρός.

21

(1) Καὶ εἶδον οὐρανὸν καινὸν καὶ γῆν καινήν· ὁ γὰρ πρῶτος οὐρανὸς καὶ ἡ πρώτη γῆ ἀπῆλθαν, καὶ ἡ θάλασσα οὐκ ἔστιν ἔτι. (2) καὶ τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν Ἰερουσαλὴμ καινὴν εἶδον καταβαίνουσαν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τοῦ θεοῦ, ἡτοιμασμένην ὡς νύμφην κεκοσμημένην τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς. (3) καὶ ἤκουσα φωνῆς μεγάλης ἐκ τοῦ θρόνου λεγούσης· Ἰδοὺ ἡ σκηνὴ τοῦ θεοῦ μετὰ τῶν ἀνθρώπων, καὶ σκηνώσει μετʼ αὐτῶν, καὶ αὐτοὶ λαοὶ αὐτοῦ ἔσονται, καὶ αὐτὸς ὁ θεὸς μετʼ αὐτῶν ἔσται, (4) καὶ ἐξαλείψει πᾶν δάκρυον ἐκ τῶν ὀφθαλμῶν αὐτῶν, καὶ ὁ θάνατος οὐκ ἔσται ἔτι· οὔτε πένθος οὔτε κραυγὴ οὔτε πόνος οὐκ ἔσται ἔτι. τὰ πρῶτα ἀπῆλθαν. (5) Καὶ εἶπεν ὁ καθήμενος ἐπὶ τῷ θρόνῳ· Ἰδοὺ καινὰ ποιῶ πάντα. καὶ λέγει· Γράψον, ὅτι οὗτοι οἱ λόγοι πιστοὶ καὶ ἀληθινοί εἰσιν. (6) καὶ εἶπέν μοι· Γέγοναν. ἐγὼ τὸ Ἄλφα καὶ τὸ Ὦ, ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος. ἐγὼ τῷ διψῶντι δώσω ἐκ τῆς πηγῆς τοῦ ὕδατος τῆς ζωῆς δωρεάν. (7) ὁ νικῶν κληρονομήσει ταῦτα, καὶ ἔσομαι αὐτῷ θεὸς καὶ αὐτὸς ἔσται μοι υἱός. (8) τοῖς δὲ δειλοῖς καὶ ἀπίστοις καὶ ἐβδελυγμένοις καὶ φονεῦσι καὶ πόρνοις καὶ φαρμάκοις καὶ εἰδωλολάτραις καὶ πᾶσι τοῖς ψευδέσιν τὸ μέρος αὐτῶν ἐν τῇ λίμνῃ τῇ καιομένῃ πυρὶ καὶ θείῳ, ὅ ἐστιν ὁ θάνατος ὁ δεύτερος. (9) Καὶ ἦλθεν εἷς ἐκ τῶν ἑπτὰ ἀγγέλων τῶν ἐχόντων τὰς ἑπτὰ φιάλας, τῶν γεμόντων τῶν ἑπτὰ πληγῶν τῶν ἐσχάτων, καὶ ἐλάλησεν μετʼ ἐμοῦ λέγων· Δεῦρο, δείξω σοι τὴν νύμφην τὴν γυναῖκα τοῦ ἀρνίου. (10) καὶ ἀπήνεγκέν με ἐν πνεύματι ἐπὶ ὄρος μέγα καὶ ὑψηλόν, καὶ ἔδειξέν μοι τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν Ἰερουσαλὴμ καταβαίνουσαν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τοῦ θεοῦ, (11) ἔχουσαν τὴν δόξαν τοῦ θεοῦ· ὁ φωστὴρ αὐτῆς ὅμοιος λίθῳ τιμιωτάτῳ, ὡς λίθῳ ἰάσπιδι κρυσταλλίζοντι· (12) ἔχουσα τεῖχος μέγα καὶ ὑψηλόν, ἔχουσα πυλῶνας δώδεκα, καὶ ἐπὶ τοῖς πυλῶσιν ἀγγέλους δώδεκα, καὶ ὀνόματα ἐπιγεγραμμένα ἅ ἐστιν τῶν δώδεκα φυλῶν υἱῶν Ἰσραήλ· (13) ἀπὸ ἀνατολῆς πυλῶνες τρεῖς, καὶ ἀπὸ βορρᾶ πυλῶνες τρεῖς, καὶ ἀπὸ νότου πυλῶνες τρεῖς, καὶ ἀπὸ δυσμῶν πυλῶνες τρεῖς· (14) καὶ τὸ τεῖχος τῆς πόλεως ἔχων θεμελίους δώδεκα, καὶ ἐπʼ αὐτῶν δώδεκα ὀνόματα τῶν δώδεκα ἀποστόλων τοῦ ἀρνίου. (15) Καὶ ὁ λαλῶν μετʼ ἐμοῦ εἶχεν μέτρον κάλαμον χρυσοῦν, ἵνα μετρήσῃ τὴν πόλιν καὶ τοὺς πυλῶνας αὐτῆς καὶ τὸ τεῖχος αὐτῆς. (16) καὶ ἡ πόλις τετράγωνος κεῖται, καὶ τὸ μῆκος αὐτῆς ὅσον τὸ πλάτος. καὶ ἐμέτρησεν τὴν πόλιν τῷ καλάμῳ ἐπὶ σταδίους δώδεκα χιλιάδων· τὸ μῆκος καὶ τὸ πλάτος καὶ τὸ ὕψος αὐτῆς ἴσα ἐστίν. (17) καὶ ἐμέτρησεν τὸ τεῖχος αὐτῆς ἑκατὸν τεσσεράκοντα τεσσάρων πηχῶν, μέτρον ἀνθρώπου, ὅ ἐστιν ἀγγέλου. (18) καὶ ἡ ἐνδώμησις τοῦ τείχους αὐτῆς ἴασπις, καὶ ἡ πόλις χρυσίον καθαρὸν ὅμοιον ὑάλῳ καθαρῷ· (19) οἱ θεμέλιοι τοῦ τείχους τῆς πόλεως παντὶ λίθῳ τιμίῳ κεκοσμημένοι· ὁ θεμέλιος ὁ πρῶτος ἴασπις, ὁ δεύτερος σάπφιρος, ὁ τρίτος χαλκηδών, ὁ τέταρτος σμάραγδος, (20) ὁ πέμπτος σαρδόνυξ, ὁ ἕκτος σάρδιον, ὁ ἕβδομος χρυσόλιθος, ὁ ὄγδοος βήρυλλος, ὁ ἔνατος τοπάζιον, ὁ δέκατος χρυσόπρασος, ὁ ἑνδέκατος ὑάκινθος, ὁ δωδέκατος ἀμέθυστος· (21) καὶ οἱ δώδεκα πυλῶνες δώδεκα μαργαρῖται, ἀνὰ εἷς ἕκαστος τῶν πυλώνων ἦν ἐξ ἑνὸς μαργαρίτου· καὶ ἡ πλατεῖα τῆς πόλεως χρυσίον καθαρὸν ὡς ὕαλος διαυγής. (22) Καὶ ναὸν οὐκ εἶδον ἐν αὐτῇ, ὁ γὰρ κύριος, ὁ θεός, ὁ παντοκράτωρ, ναὸς αὐτῆς ἐστιν, καὶ τὸ ἀρνίον. (23) καὶ ἡ πόλις οὐ χρείαν ἔχει τοῦ ἡλίου οὐδὲ τῆς σελήνης, ἵνα φαίνωσιν αὐτῇ, ἡ γὰρ δόξα τοῦ θεοῦ ἐφώτισεν αὐτήν, καὶ ὁ λύχνος αὐτῆς τὸ ἀρνίον. (24) καὶ περιπατήσουσιν τὰ ἔθνη διὰ τοῦ φωτὸς αὐτῆς· καὶ οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς φέρουσιν τὴν δόξαν αὐτῶν εἰς αὐτήν· (25) καὶ οἱ πυλῶνες αὐτῆς οὐ μὴ κλεισθῶσιν ἡμέρας, νὺξ γὰρ οὐκ ἔσται ἐκεῖ, (26) καὶ οἴσουσιν τὴν δόξαν καὶ τὴν τιμὴν τῶν ἐθνῶν εἰς αὐτήν. (27) καὶ οὐ μὴ εἰσέλθῃ εἰς αὐτὴν πᾶν κοινὸν καὶ ποιῶν βδέλυγμα καὶ ψεῦδος, εἰ μὴ οἱ γεγραμμένοι ἐν τῷ βιβλίῳ τῆς ζωῆς τοῦ ἀρνίου.

22

(1) Καὶ ἔδειξέν μοι ποταμὸν ὕδατος ζωῆς λαμπρὸν ὡς κρύσταλλον, ἐκπορευόμενον ἐκ τοῦ θρόνου τοῦ θεοῦ καὶ τοῦ ἀρνίου (2) ἐν μέσῳ τῆς πλατείας αὐτῆς· καὶ τοῦ ποταμοῦ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν ξύλον ζωῆς ποιοῦν καρποὺς δώδεκα, κατὰ μῆνα ἕκαστον ἀποδιδοῦν τὸν καρπὸν αὐτοῦ, καὶ τὰ φύλλα τοῦ ξύλου εἰς θεραπείαν τῶν ἐθνῶν. (3) καὶ πᾶν κατάθεμα οὐκ ἔσται ἔτι. καὶ ὁ θρόνος τοῦ θεοῦ καὶ τοῦ ἀρνίου ἐν αὐτῇ ἔσται, καὶ οἱ δοῦλοι αὐτοῦ λατρεύσουσιν αὐτῷ, (4) καὶ ὄψονται τὸ πρόσωπον αὐτοῦ, καὶ τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν. (5) καὶ νὺξ οὐκ ἔσται ἔτι, καὶ οὐκ ἔχουσιν χρείαν φωτὸς λύχνου καὶ φῶς ἡλίου, ὅτι κύριος ὁ θεὸς φωτίσει ἐπʼ αὐτούς, καὶ βασιλεύσουσιν εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. (6) Καὶ εἶπέν μοι· Οὗτοι οἱ λόγοι πιστοὶ καὶ ἀληθινοί, καὶ ὁ κύριος, ὁ θεὸς τῶν πνευμάτων τῶν προφητῶν, ἀπέστειλεν τὸν ἄγγελον αὐτοῦ δεῖξαι τοῖς δούλοις αὐτοῦ ἃ δεῖ γενέσθαι ἐν τάχει· (7) καὶ ἰδοὺ ἔρχομαι ταχύ· μακάριος ὁ τηρῶν τοὺς λόγους τῆς προφητείας τοῦ βιβλίου τούτου. (8) Κἀγὼ Ἰωάννης ὁ ἀκούων καὶ βλέπων ταῦτα. καὶ ὅτε ἤκουσα καὶ ἔβλεψα, ἔπεσα προσκυνῆσαι ἔμπροσθεν τῶν ποδῶν τοῦ ἀγγέλου τοῦ δεικνύοντός μοι ταῦτα. (9) καὶ λέγει μοι· Ὅρα μή· σύνδουλός σού εἰμι καὶ τῶν ἀδελφῶν σου τῶν προφητῶν καὶ τῶν τηρούντων τοὺς λόγους τοῦ βιβλίου τούτου· τῷ θεῷ προσκύνησον. (10) Καὶ λέγει μοι· Μὴ σφραγίσῃς τοὺς λόγους τῆς προφητείας τοῦ βιβλίου τούτου, ὁ καιρὸς γὰρ ἐγγύς ἐστιν. (11) ὁ ἀδικῶν ἀδικησάτω ἔτι, καὶ ὁ ῥυπαρὸς ῥυπαρευθήτω ἔτι, καὶ ὁ δίκαιος δικαιοσύνην ποιησάτω ἔτι, καὶ ὁ ἅγιος ἁγιασθήτω ἔτι. (12) Ἰδοὺ ἔρχομαι ταχύ, καὶ ὁ μισθός μου μετʼ ἐμοῦ, ἀποδοῦναι ἑκάστῳ ὡς τὸ ἔργον ἐστὶν αὐτοῦ. (13) ἐγὼ τὸ Ἄλφα καὶ τὸ Ὦ, ὁ πρῶτος καὶ ὁ ἔσχατος, ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ τέλος. (14) Μακάριοι οἱ πλύνοντες τὰς στολὰς αὐτῶν, ἵνα ἔσται ἡ ἐξουσία αὐτῶν ἐπὶ τὸ ξύλον τῆς ζωῆς καὶ τοῖς πυλῶσιν εἰσέλθωσιν εἰς τὴν πόλιν. (15) ἔξω οἱ κύνες καὶ οἱ φάρμακοι καὶ οἱ πόρνοι καὶ οἱ φονεῖς καὶ οἱ εἰδωλολάτραι καὶ πᾶς φιλῶν καὶ ποιῶν ψεῦδος. (16) Ἐγὼ Ἰησοῦς ἔπεμψα τὸν ἄγγελόν μου μαρτυρῆσαι ὑμῖν ταῦτα ἐπὶ ταῖς ἐκκλησίαις. ἐγώ εἰμι ἡ ῥίζα καὶ τὸ γένος Δαυίδ, ὁ ἀστὴρ ὁ λαμπρός, ὁ πρωϊνός. (17) καὶ τὸ πνεῦμα καὶ ἡ νύμφη λέγουσιν· Ἔρχου· καὶ ὁ ἀκούων εἰπάτω· Ἔρχου· καὶ ὁ διψῶν ἐρχέσθω, ὁ θέλων λαβέτω ὕδωρ ζωῆς δωρεάν. (18) Μαρτυρῶ ἐγὼ παντὶ τῷ ἀκούοντι τοὺς λόγους τῆς προφητείας τοῦ βιβλίου τούτου· ἐάν τις ἐπιθῇ ἐπʼ αὐτά, ἐπιθήσει ὁ θεὸς ἐπʼ αὐτὸν τὰς πληγὰς τὰς γεγραμμένας ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ· (19) καὶ ἐάν τις ἀφέλῃ ἀπὸ τῶν λόγων τοῦ βιβλίου τῆς προφητείας ταύτης, ἀφελεῖ ὁ θεὸς τὸ μέρος αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς καὶ ἐκ τῆς πόλεως τῆς ἁγίας, τῶν γεγραμμένων ἐν τῷ βιβλίῳ τούτῳ. (20) Λέγει ὁ μαρτυρῶν ταῦτα· Ναί· ἔρχομαι ταχύ. Ἀμήν· ἔρχου, κύριε Ἰησοῦ. (21) Ἡ χάρις τοῦ κυρίου Ἰησοῦ μετὰ πάντων.